Ιερά Μητρόπολις Φθιώτιδος

Η Ιερά Μητρόπολις Φθιώτιδος είναι μια από τις σαράντα έξι Μητροπόλεις της Παλαιάς Ελλάδας και ογδόντα δύο συνολικά της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η Μητρόπολη καλύπτει έκταση 4.442 τ.χλμ. και περιλαμβάνει τους δήμους Αμφίκλειας–Ελάτειας, Δομοκού, Καμένων Βούρλων, Λαμιέων, Λοκρών, Μακρακώμης και Στυλίδας. Έχει έδρα τη Λαμία, πρωτεύουσα του νομού Φθιώτιδας, όπου βρίσκεται ο Μητροπολιτικός Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

Σημερινός Μητροπολίτης είναι ο Συμεών (Βολιώτης), από τις 11 Οκτωβρίου 2019, οπότε εξελέγη από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος.


Ιστορικά στοιχεία
Ο Χριστιανισμός διαδόθηκε στην κοιλάδα του Σπερχειού από τον 1ο μ.Χ. αιώνα. Κατά την παράδοση, ο Ηρωδίων, ένας εκ των Εβδομήκοντα, κήρυξε πρώτος στην περιοχή και μαρτύρησε στην Υπάτη, σημαντικό πολιτικό και οικονομικό κέντρο της εποχής.

Στην Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο αναφέρεται η παρουσία των επισκόπων Ζητουνίου (Λαμίας), Υπάτης και Εχίνου. Οι επισκοπές αυτές, μαζί με την Εζερού, Θαυμακού και Γαρδικίας υπάγονταν στη Μητρόπολη Λαρίσης, ενώ οι επισκοπές ∆ιαυλείας, Ταλαντίου και Θερµοπυλών (αργότερα Μενδενίτζης) υπάγονταν στη Μητρόπολη Αθηνών.

Τον 9ο αιώνα, η επισκοπή Υπάτης εξυψώθηκε σε Μητρόπολη Νέων Πατρών. Αυτή, μαζί με τις επισκοπές ∆ιαυλείας-Ταλαντίου, Μενδενίτζης-Θαυµακού και Ζητουνίου επέζησαν της Λατινοκρατίας και της Τουρκοκρατίας, ως και την Ελληνική Επανάσταση.

Κατόπιν, με την μονομερή ανακήρυξη της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ελλάδος το 1833, η Μητρόπολη Νέων Πατρών και η Επισκοπή Ζητουνίου συναποτέλεσαν την Αρχιεπισκοπή Φθιώτιδος, ενώ οι επισκοπές Ταλαντίου και Μενδενίτσης την Επισκοπή Λοκρίδος. Το 1852 η Επισκοπή Λοκρίδος απορροφήθηκε από την Αρχιεπισκοπή Φθιώτιδος και το 1899 προσαρτήθηκε σε αυτήν και μέρος της επισκοπής Θαυμακού.

Από το 1923, όπως όλες οι επισκοπές της Εκκλησίας της Ελλάδος, έτσι και η Φθιώτιδος αναβιβάστηκε σε Μητρόπολη.

 Επισκοπικός κατάλογος 
+ Όνομα  Έτη  Σημειώσεις Αρχιεπίσκοποι Φθιώτιδος Ιάκωβος Α' (Παπαγεωργίου ή Μητρόπουλος)  21 Νοεμβρίου 1833 – 20 Φεβρουαρίου 1851 †  από Ευρίπου Καλλίνικος (Καστόρχης)  3 Οκτωβρίου 1852 – 13 Αυγούστου 1877 †  Κωνσταντίνος (Καλοζύμης)  16 Οκτωβρίου 1894 – 31 Ιανουαρίου 1902 †  Επίσκοποι Φθιώτιδος Θεόφιλος (Ιωάννου)  21 Οκτωβρίου 1906 – 3 Σεπτεμβρίου 1913 †  Ιάκωβος Β' (Παπαϊωάννου)  25 Ιουλίου 1914 – 6 Σεπτεμβρίου 1932  από το 1922 Μητροπολίτης, παραιτήθηκε Μητροπολίτες Φθιώτιδος Αμβρόσιος (Νικολαΐδης)  6 Σεπτεμβρίου 1932 – 21 Οκτωβρίου 1958 †  από Ναυπακτίας και Ευρυτανίας Δαμασκηνός (Παπαχρήστου)  15 Μαΐου 1960 – 22 Μαΐου 1996 †  Νικόλαος (Πρωτοπαπάς)  6 Οκτωβρίου 1996 – 27 Ιουλίου 2019 †  Συμεών (Βολιώτης)  11 Οκτωβρίου 2019 – σήμερα  από Θεσπιών

 Αρχιερατικές Περιφέρειες 
α/αΑρχιερατική ΠεριφέρειαΈδρα1Α' Αρχιερατική Περιφέρεια ΛαμίαςΛαμία2Β' Αρχιερατική Περιφέρεια Θερμοπυλών & ΡοδίτσηςΘερμοπύλες3Γ' Αρχιερατική Περιφέρεια ΥπάτηςΥπάτη4Δ' Αρχιερατική Περιφέρεια ΛιανοκλαδίουΛιανοκλάδι5Ε' Αρχιερατική Περιφέρεια ΑμφίκλειαςΑμφίκλεια6ΣΤ' Αρχιερατική Περιφέρεια ΑταλάντηςΑταλάντη7Ζ' Αρχιερατική Περιφέρεια Οπουντίων & ΜαλεσσίνηςΜαρτίνο8Η' Αρχιερατική Περιφέρεια Δομοκού & ΞυνιάδοςΔομοκός9Θ' Αρχιερατική Περιφέρεια Θαυμακού & Νέου ΜοναστηρίουΒελεσιώτες10Ι' Αρχιερατική Περιφέρεια Μενδενίτσης & Καμένων ΒούρλωνΆγιος Κωνσταντίνος11ΙΑ' Αρχιερατική Περιφέρεια Μακρακώμης & ΤυμφρηστούΜακρακώμη12ΙΒ' Αρχιερατική Περιφέρεια Σπερχειάδος & ΓαρδικίουΣπερχειάδα13ΙΓ' Αρχιερατική Περιφέρεια ΣτυλίδοςΣτυλίδα14ΙΔ' Αρχιερατική Περιφέρεια ΠελασγίαςΠελασγία

 Ιερές Μονές 
Ανδρώες:
 Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αγάθωνος
 Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Καμένων Βούρλων
 Αγίου Βλασίου Στυλίδος
 Παναγίας Ελεούσας Ξυνιάδος
 Γενεσίου της Θεοτόκου Αντινίτσης
 Αγίου Γεωργίου Νεράιδας Στυλίδος
 Αγίου Νικολάου Δίβρης
 Αγίας Τριάδος Τραγάνας
 Προφήτη Ηλία Ζελίου

Γυναικείες:
 Γενεσίου Θεοτόκου Δαμάστας
 Γενεσίου της Θεοτόκου Δαδίου
 Αγίου Γεωργίου Μαλεσίνας
 Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Λιβανατών
 Αγίου Γεωργίου Μύλων
 Αγίας Μαρίνας Λοκρίδας
 Αγίας Παρασκευής Σπαρτιάς
 Αγίων Αναργύρων Αταλάντης
 Αγίας Τριάδος Μελιταίας
 Αγίου Αθανασίου Ομβριακής
 Προφήτου Ηλιού Παλαιοχωρίου

 Διαλυμένες Ιερές Μονές 
 Μονή Αγίας Παρασκευής Γουλεμίου
 Μονή Παμ­μεγίστων Ταξιαρχών Κομποτάδων
 Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Θερμοπυλών
 Μονή Παμ­­­με­γί­στων Ταξιαρχών Νεράιδας Στυλίδος
 Μονή Αγίου Αθανασίου Μαυρίλου
 Μονή Αγίου Γεωρ­­γίου Μώ­λου
 Μονή Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου Μεξιατών
 Μονή Αγίου Παντελεήμονος Μεγάλης Κάψης
 Παναγίας Ρούστιανης Καναλίων
 Μονή Αγίου Γεωρ­γίου Σφάκας
 Μονή Προφήτου Ηλιού Δρυμαίας
 Μονή Αγίου Κων/νου Θαυμακού
 Μονή Μετα­μορ­φώσεως του Σωτήρος Α­λε­πο­σπί­των Λαμίας
 Μονή Αγίου Παντελεήμωνος Κλω­νίου

 Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών 
Η Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος, στο Πνευματικό και Διοικητικό Κέντρο της Μητροπόλεως, δημιούργησε ένα Πρότυπο Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ) σε συνεργασία με τον Φιλανθρωπικό Οργανισμό της Εκκλησίας «Αποστολή». Το Κέντρο, φέρει το όνομα «Άγιος Εφραίμ» και στεγάζεται σε αυτόνομη πτέρυγα του Πνευματικού και Διοικητικού Κέντρου της Μητροπόλεως, διαθέτοντας παράλ­λη­λα και εσωτερικό αύλειο χώρο. 

Η απασχόληση των παιδιών συμπεριλαμβάνει τη σχολική μελέτη (προετοιμασία και ενδυνάμωση των μαθητών), εκμάθηση μουσικής με ευχάριστα δημιουργική μέθοδο, ζωγραφική, διαγωνιστική ομάδα ρομποτικής, χορωδία, σκάκι, θέατρο, μικροϋφα­ντική, σύγχρονους αλλά και παραδοσιακούς χορούς, αθλητικές δραστηριό­τητες στην ειδικά διαμορφωμένη αυλή, απογευματινές επισκέψεις και εκδηλώσεις. 

Φιλοξενεί αρχικά έως 160 παιδιά, 6-12 ετών, καθημερινά από τις 13:00 έως τις 20:00. 

Στην ίδια πτέρυγα, εκτός από τις Σχολές Μουσικής της Μητροπόλεως, λειτουργεί βιβλιοθήκη με 60.000 περίπου βιβλία, αναγνωστήριο και εντευκτήριο για τους γονείς, οι οποίοι μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, παράλληλα με τα παιδιά τους να αξιοποιούν δυνατότητες δια βίου μάθησης και για τους ίδιους. Στην κατεύθυνση αυτή λειτουργούν επιμορφωτικά σεμινάρια για ενηλίκους πάνω σε σύγχρονα κοινωνικά και παιδαγωγικά θέματα.

 Φιλανθρωπική Διακονία 
 Γηροκομεία 
 Ραχούτειον Εκκλησιαστικόν Γηροκομείον της Ιεράς Μητροπόλεως (Λαμία)
 Στέγη Κατακοίτων Γερόντων (ως Παράρτημα του Γηροκομείου, Λαμία)
 Γηροκομείο Σπερχειάδος "Μέριμνα Γήρατος Αθανάσιος και Μαίρη Ακρίδα" (Σπερχειάδα)
 Εκκλησιαστικό Γηροκομείο Στυλίδος, Ίδρυμα Πετρή - Στέγη Γερόντων (Βασιλική Στυλίδας)

 Αγιολογία 
 Τοπική Αγιολογία 
α/αΆγιος1Άγιος Ηρωδίων ο Απόστολος (+ 54)2Αγίας Ιερουσαλήμ και των τριών τέκνων της Σέκενδου, Σεκενδίκου καί Κηγόρου (+ 282)3Όσιοι Νικήτας, Γρηγόριος, Δανιήλ και Θεόδωρος πρεσβύτερος (9ος – 11ος)4Άγιος Μιχαήλ Χωνιάτης ή Ακομινάτος (+1222 μ.Χ.)5Όσιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης (+1380)6Όσιος Αγάθων (14ος αἰ.)7Όσιος Δαυίδ ο Γέρων (16ος αἰ.)8Όσιος Σεραφείμ ο εν Δομπώ (+1602)9Ιερομάρτυς Γρηγόριος (+1711)10Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως ο Θαυματουργός (+1920)

 Εικόνες περίπυστες 
 Εικόνα της Θεοτόκου Αγάθωνος. Εύρεση της εικόνας από τον Μοναχό Αγάθωνα τον 14ο ή τον 15ο μ.Χ. αιώνα.
 Εικόνα της Παναγίας Δαμάστας. Προέρχεται από την πόλη της Δαμασκού μεταφερθείσα κατά την εποχή της Εικονομαχίας (7ος - 8ος μ.Χ. αιώνας).
 Εικόνα της Παναγίας Δαδίου της «Γαυριώτισσας» ονομασία την οποία έλαβε από το δένδρο «γαύρος», σύνηθες στην τοποθεσία (Βυζαντινής περιόδου).
 Εικόνα της Παναγίας Αντινίτσας από το Αϊδίνιο της Μικράς Ασίας (13ος μ.Χ. αιώνας).
 Εικόνα της Θεοτόκου Φανερωμένης Ξυνιάδος (εποχή της Εικονομαχίας). Εύρεση της εικόνας το 1965.
 Εικόνα του Αγίου Βλασίου στην Ιερά Μονή Στυλίδας (17ος μ.Χ. αιώνας).
 Εικόνα του Αγίου Γεωργίου στην Ιερά Μονή Μαλεσίνας (18ος μ.Χ. αιώνας).
 Εικόνα της Αγίας Παρασκευής στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Λαμίας (16ος μ.Χ. αιώνας).
 Εικόνα του Οσίου Σεραφείμ του εκ Ζελίου Λοκρίδος στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως Κ. Βούρλων (1790).

 Εκκλησιαστική τέχνη 
 Μουσείο Ιεράς Μονής Αγάθωνοςː Παλαιοχριστιανικά γλυπτά, Ιερές Εικόνες, Ιερά σκεύη, αντιμήνσια, άμφια, Ιερά Λείψανα 13 Ιεραρχιών, 5 Ιερομαρτύρων, 10 Μαρτύρων, 10 Νεομαρτύρων, 12 Οσίων και 10 Αγίων Γυναικών, παλαιά βιβλία.
 Μουσείο Ιερού Ναού Αγίων Αποστόλων Πελασγίαςː Ιερές Εικόνες, σκεύη και άμφια του παλιού Ναού. Συλλογές Ιερών Εικόνων, αμφίων, παλιών βιβλίων κ.ά. σε πολλούς ενοριακούς Ιερούς Ναούς προς φύλαξη.

Παραπομπές

Πηγές


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ιστοσελίδα Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος

Κατηγορία:Ιερά Μητρόπολις Φθιώτιδος
Κατηγορία:Μητροπόλεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος