Θεόφιλος των Παροπαμισάδων

μικρογραφία|Τυπικό Ινδικό νόμισμα του Θεόφιλου. Εμπρόσθια όψη: προτομή του Ηρακλή, επιγρ.: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Οπίσθια: η κορύνη (ρόπαλο) του ήρωα.

Ο Θεόφιλος ήταν ένας ανήλικος Ινδο-Έλληνας βασιλιάς, που κυβέρνησε για λίγο στους Παροπαμισάδες. Ήταν πιθανώς συγγενής του Ζωίλου Α΄ και είναι γνωστός μόνο από νομίσματα. Είναι πιθανό ότι μερικά από τα νομίσματα του Θεόφιλου ανήκουν στην πραγματικότητα σε έναν άλλο κυβερνήτη, στην Ελληνική Βακτρία, κατά την ίδια περίπου περίοδο.

 Η περίοδος της βασιλείας 
Ενώ ο Μποπεαράχχι προτείνει π. 90 π.Χ., ο R.C. Senior πιστεύει ότι ο Θεόφιλος κυβέρνησε τη δεκαετία του 130 π.Χ. Και οι δύο νομισματολόγοι υποδηλώνουν, ότι οι βασιλείες του Θεόφιλου και του Νικία ήταν γειτονικές.

 Νομίσματα του Θεόφιλου 
Ακριβώς όπως και ο Ζώιλος Α΄, ο Θεόφιλος έκοψε ινδικά αργυρά νομίσματα με τον Ηρακλή, ένα κοινό σύμβολο τού Οίκου τού Ευθύδημου Α΄ και το επίθετο Δίκαιος (Ντραμικάσα, ο οπαδός του Ντάρμα). Τα μονογράμματα είναι κυρίως τα ίδια με αυτά του Νικία. Τα χάλκινα νομίσματα έχουν παρόμοιες επιγραφές.

 Ένας Βακτριανός βασιλιάς Θεόφιλος; 
Ωστόσο, υπάρχει ένα εντελώς διαφορετικό και πολύ σπάνιο, αττικής τεχνοτροπίας, νόμισμα ενός βασιλιά Θεόφιλου. Αυτού του τύπου τα νομίσματα βρέθηκαν στη Βακτρία και αυτά τα νομίσματα έχουν στην οπίσθια όψη μία καθιστή Αθηνά με τη Νίκη και έναν διαφορετικό τίτλο: "ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ"· επίσης ένα ξεχωριστό μονόγραμμα. Αν και αυτό δεν είναι πολύ συχνό φαινόμενο στα ινδο-ελληνικά νομίσματα, τα νομίσματα του Θεόφιλου έχουν γενικά γίνει δεκτά ως ανήκοντα σε έναν μοναδικό βασιλιά. Ο Όσ. Μποπεαράχχι υποστήριξε αυτήν την πρόταση, επισημαίνοντας την ομοιότητα μεταξύ των πορτρέτων και της ίδιας σχεδίασης του διαδήματος (το ένα άκρο της ταινίας ίσιο, το άλλο κυματιστό).

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γιάκομπσον Jakobsson, J: Theophilos Autokrator, a last Bactrian king? ONS Journal 202 (2010). υποστηρίζει, ότι τα νομίσματα που εκδόθηκαν από τους μετέπειτα Ινδο-Έλληνες βασιλείς για εξαγωγή στη Βακτρία, ήταν σταθερά όμοια με τα κανονικά ινδικά νομίσματα αυτών των βασιλιάδων. Κατά συνέπεια, τα νομίσματα του Αυτοκράτορος Θεοφίλου δεν ήταν για περιπτώσεις εξαγωγής, αλλά έπρεπε να ανήκουν σε έναν Βακτριανό ηγεμόνα. Ο Γιάκομπσον προτείνει ότι ο Αυτοκράτωρ Θεόφιλος ήταν Βακτριανός πρίγκιπας, που διατηρήθηκε για λίγο ηγεμόνας σε κάποιο μέρος της Βακτρίας, αφού το Ελληνιστικό βασίλειο εκεί είχε κατακτηθεί από νομάδες, πιθανώς τη δεκαετία του 120 π.Χ.

 Δείτε επίσης 
 Ελληνο-βακτριανό βασίλειο
 Σελευκιδική Αυτοκρατορία
 Ελληνοβουδισμός
 Ινδο-Σκύθες
 Ινδο-Παρθικό Βασίλειο
 Kushan Empire

 Σημειώσεις 

 Βιβλιογραφικές αναφορές 
 Οι Έλληνες στη Βακτρία και την Ινδία, WW Tarn, Cambridge University Press.

Κατηγορία:Έλληνες Βασιλείς Βακτρίας & Ινδίας