Προδιαβήτης

Προδιαβήτης είναι μια κατάσταση χρόνιας υπεργλυκαιμίας, στην οποία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι ελαφρώς υψηλότερα από το κανονικό, αλλά εξακολουθούν να μην είναι τόσο υψηλά όσο στον διαβήτη. Δεν υπάρχει συμφωνία στην επιστημονική κοινότητα για τα διαγνωστικά κριτήρια, πάντως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χρησιμοποιεί το επίπεδο σακχάρου στο αίμα (από 110 εως 125 mg/dL αφού έχουν περάσει 8 ώρες μετά την κατανάλωση γεύματος) ενώ το τέστ ανοχής γλυκόζης εμφανίζει αποτελέσματα ανάμεσα στο 140-200 mg/dL στις 2 ώρες μετά την κατάνάλωση γλυκαιμικού ποτού.

Ένα ποσοστό ανθρώπων (10%-15% ανα χρόνο) με προδιαβήτη θα εμφανίσει διαβήτη. Εκτός από τον διαβήτη τύπου 2, ο προδιαβήτης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού.

Ο προδιαβήτης συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, αλλά τα άτομα με προδιαβήτη είναι συχνά παχύσαρκα (ειδικά με κοιλιακή ή σπλαχνική παχυσαρκία), έχουν δυσλιπιδαιμία με υψηλά τριγλυκερίδια και/ή χαμηλή HDL χοληστερόλη και υπέρταση. 

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μέσω της βελτιωμένης διατροφής και της φυσικής δραστηριότητας είναι η θεραπεία πρώτης γραμμής για την πρόληψη της μετάβασης από τον προδιαβήτη στον διαβήτη. Επίσης, μερικά φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με τον προδιαβήτη. Ο προδιαβήτης μπορεί να είναι μια αναστρέψιμη κατάσταση εφόσον πραγματοποιηθούν αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Στις ΗΠΑ, περίπου 1 στους 3 ενήλικες έχει προδιαβήτη. Περίπου το 90% αυτών των ενηλίκων δεν γνωρίζουν ότι ζουν με προδιαβήτη με ό,τι αυτό συνεπάγεται. 

Η συχνότητα του διαβήτη αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς παγκοσμίως. Αυτή η αύξηση είναι παράλληλη με τις ραγδαίες αυξήσεις του επιπολασμού της παχυσαρκίας. Ετησίως, ο διαβήτης παραμένει η έβδομη αιτία θανάτου στις ΗΠΑ. Η αποτροπή αυτής της εξελισσόμενης κατάστασης  είναι σημαντική για την υγεία ενός σημαντικού ποσοστού των ανθρώπων.

 Διάγνωση 
Η Αμερικανική Ένωση Διαβήτη (ADA) συνιστά ο έλεγχος διαβήτη για τους περισσότερους ενήλικες να ξεκινά από την ηλικία των 35 ετών. Η ADA συμβουλεύει ο έλεγχος του διαβήτη πριν από την ηλικία των 35 ετών εάν κάποιος είναι υπέρβαρος και έχει πρόσθετους παράγοντες κινδύνου για προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2.

Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

 Οικογενειακό ιστορικό (γονέας ή αδερφός)
 Δυσλιπιδαιμία (τριγλυκερίδια > 200 mg/dL ή HDL < 35 mg/dL)
 Παχυσαρκία (δείκτης μάζας σώματος > 25 kg/m2)
 Ιστορικό διαβήτη κύησης ή βρέφος που γεννήθηκε με βάρος γέννησης μεγαλύτερο από 4 kg
 Υπέρταση (συστολική αρτηριακή πίεση >140 mmHg ή διαστολική αρτηριακή πίεση > 90 mmHg)
 Προηγούμενη γλυκόζη αίματος σε κατάσταση νηστείας > 99 mg/dL
 Γνωστή αγγειακή νόσος
 Δείκτες αντίστασης στην ινσουλίνη (σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, μέλαινα ακάνθωση)"ADA: Standards of Medical Care in Diabetes", Diabetes Care 27: Supp 1.515, 2004."Diabetes Guidelines Taskforce: AACE Guidelines for the Management of DM", Endocrin Pract 1995, 1.149

Ο προδιαβήτης μπορεί να διαγνωστεί με τρεις διαφορετικούς τύπους εξετάσεων αίματος:

 Επίπεδα σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα σε κατάσταση νηστείας:
 110 με 125 mg/dL (6.1 mmol/L to 6.9 mmol/L) – κριτήρια ΠΟΥ
 100 με 125 mg/dL (5.6 mmol/L to 6.9 mmol/L) – κριτήρια ADA
 Δοκιμασία ανοχής στην γλυκόζη: επίπεδα σακχάρου στο αίμα 140 έως 199 mg/dL (7,8 έως 11,0 mM) 2 ώρες μετά την κατάποση ενός τυποποιημένου διαλύματος γλυκόζης 75 γραμμαρίων (κριτήρια ΠΟΥ και ADA)
 Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) μεταξύ 5,7 και 6,4 τοις εκατό, δλδ. 38.9 και 46.4 mmol/mol

Επίπεδα πάνω από αυτά τα όρια θα δικαιολογούσαν τη διάγνωση για διαβήτη.

 Αντιμετώπιση 
Ο υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να βοηθήσει στην επαναφορά των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα στο φυσιολογικό επίπεδο ή τουλάχιστον να το εμποδίσει να αυξηθεί προς τα επίπεδα που παρατηρούνται στον διαβήτη τύπου 2.

 Υγιεινή διατροφή. Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, δημητριακά ολικής αλέσεως και ελαιόλαδο σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο προδιαβήτη, καθώς είναι τροφές χαμηλές σε λιπαρά και θερμίδες και πλούσιες σε φυτικές ίνες. 

Η μείωση της κατανάλωσης της λευκής επεξεργασμένης ζάχαρης βοηθά στην απώλεια βάρους και στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Το μέλι, όπως επίσης και τα φρούτα είναι φυσικά γλυκαντικά. Επειδή είναι υδατάνθρακες, μεταβολίζονται στον οργανισμό όπως και η ζάχαρη οδηγώντας στην αύξηση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα. Στην περίπτωση ατόμων με προδιαβήτη, το μέλι συνήθως επιτρέπεται να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες (παρόλο που δεν υπάρχει συναίνεση ανάμεσα στους ειδικούς). Αντιθέτως, τα γλυκαντικά, όπως η ασπαρτάμη, η στέβια κ.α. δεν αυξάνουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Τα γλυκαντικά αυτά συνιστώνται να καταναλώνονται στο κανονικό αποδεκτό όριο ημερήσιας πρόσληψης.

 Φυσική δραστηριότητα: Η σωματική δραστηριότητα βοηθά στον έλεγχο του βάρους, χρησιμοποιεί τη γλυκόζη του σώματος για την παραγωγή ενέργειας και βοηθά το σώμα να χρησιμοποιήσει την ινσουλίνη πιο αποτελεσματικά. Ο στόχος θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας ή 75 λεπτά έντονης αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα ή συνδυασμό μέτριας και έντονης άσκησης.
 Απώλεια βάρους: Στην περίπτωση παχυσαρκίας, η απώλεια 5% έως 7% του σωματικού βάρους - περίπου 6,4 κιλά εάν το βάρος είναι 91 κιλά - μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Για τη διατήρηση του βάρους σε ένα υγιές εύρος, ο στόχος θα πρέπει να είναι μόνιμες αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και στην άσκηση.
 Διακοπή του καπνίσματος: Η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ινσουλίνη, βελτιώνοντας τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα.
 Λήψη φαρμάκων όταν χρειάζονται: Εάν υπάρχει υψηλός κίνδυνος διαβήτη, μπορεί να συνταγογραφηθεί η μετφορμίνη. Μπορεί επίσης να συνταγογραφηθούν φάρμακα για τον έλεγχο της χοληστερόλης και της υψηλής αρτηριακής πίεσης. 

Τα παιδιά με προδιαβήτη θα πρέπει να ακολουθούν τις αλλαγές στον τρόπο ζωής που συνιστώνται για ενήλικες με διαβήτη τύπου 2, συμπεριλαμβανομένων της απώλειας βάρους, της κατανάλωσης λιγότερων επεξεργασμένων υδατανθράκων και λιπών και περισσοτέρων φυτικών ινών, της μείωσης του μεγέθους των μερίδων, της κατανάλωσης σπιτικού φαγητού και της σωματικής δραστηριότητας τουλάχιστον μιας ώρας κάθε μέρα.

Η φαρμακευτική αγωγή γενικά δεν συνιστάται για παιδιά με προδιαβήτη, εκτός εάν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν βελτιώνουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Εάν απαιτείται φαρμακευτική αγωγή, η μετφορμίνη είναι συνήθως το συνιστώμενο φάρμακο.

Παραπομπές

Πηγές



Κατηγορία:Διαβήτης (ασθένεια)