Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι

Το Κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι ()Girl with a Pearl Earring, Mauritshuis. Retrieved on 8 December 2014.  είναι ελαιογραφία του Ολλανδού ζωγράφου της Χρυσής Εποχής Γιοχάνες Βερμέερ, ζωγραφισμένη περί το 1665. Έχοντας διάφορα ονόματα κατά τη διάρκεια των αιώνων, έγινε γνωστή με τον σημερινό της τίτλο στα τέλη του 20ού αιώνα από το μεγάλο μαργαριταρένιο σκουλαρίκι που φορούσε η κοπέλα. Το έργο βρίσκεται στη συλλογή του Μαουριτσχάους στη Χάγη από το 1902 και αποτελεί αντικείμενο διαφόρων λογοτεχνικών έργων. Το 2006, το ολλανδικό κοινό το επέλεξε ως τον πιο όμορφο πίνακα στις Κάτω Χώρες.

 Περιγραφή 
Ο πίνακας είναι ένα τρόνι, ένας ολλανδικός όρος του 17ου αιώνα για ένα «κεφάλι» που δεν προοριζόταν να είναι πορτραίτο. Απεικονίζει ένα κορίτσι από την Ευρώπη, που φοράει εξωτικό φόρεμα, ένα ανατολίτικο τουρμπάνι και ένα απίθανα μεγάλο μαργαριταρένιο σκουλαρίκι.Girl with a Pearl Earring, Mauritshuis. Retrieved on 8 December 2014. Το 2014, ο Ολλανδός αστροφυσικός Βίνσεντ Ίκε εξέφρασε αμφιβολίες για το υλικό του σκουλαρικιού και υποστήριξε ότι μοιάζει περισσότερο με γυαλισμένο κασσίτερο παρά μαργαριτάρι, με βάση την κατοπτρική ανάκλαση, το σχήμα αχλαδιού και το μεγάλο μέγεθός του.  

Το έργο είναι λάδι σε καμβά και έχει ύψος 44,5 εκατοστά και 39 εκατοστά πλάτος. Είναι υπογεγραμμένο ως "IVMeer" αλλά δεν έχει χρονολογία. Υπολογίζεται ότι έχει ζωγραφιστεί γύρω στο 1665. 

Μετά την πιο πρόσφατη αποκατάσταση του πίνακα το 1994, το λεπτό σχέδιο χρωμάτων και η οικειότητα του βλέμματος του κοριτσιού προς τον θεατή έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης, ανακαλύφθηκε ότι το σκούρο φόντο, σήμερα κάπως με στίγματα, ήταν αρχικά βαθύ πράσινο του σμαραγδιού. Αυτό το αποτέλεσμα δημιουργήθηκε εφαρμόζοντας ένα λεπτό διαφανές στρώμα χρώματος - ένα λούστρο - πάνω από το μαύρο φόντο που φαίνεται τώρα. Ωστόσο, οι δύο οργανικές χρωστικές του πράσινου λούστρου, του λουλακιού και της συγκόλλησης, έχουν ξεθωριάσει.

 Ιδιοκτησία και έκθεση 
μικρογραφία| To Μαουριτσχάους στη Χάγη, 2011.
Σύμφωνα με τη συμβουλή του Βίκτορ ντε Στούερς, ο οποίος για χρόνια προσπαθούσε να αποτρέψει την πώληση σπάνιων έργων του Βερμέερ στο εξωτερικό, ο Αρνόλδους Άντριες ντες Τόμπε αγόρασε το έργο σε μια δημοπρασία στη Χάγη το 1881, για δύο μόνο φιορίνια συν 30 λεπτά του αγοραστή ( περίπου 24 € στην τρέχουσα αγοραστική δύναμη ). Εκείνη την εποχή, ήταν σε κακή κατάσταση. Ο Ντε Τόμπε δεν είχε κληρονόμους και δώρισε αυτό και άλλους πίνακες ζωγραφικής στο Μαουριτσχάους το 1902.Vrij Nederland (magazine) (February 26, 1996), p. 35–69.

Ο πίνακας εκτέθηκε ως μέρος μιας έκθεσης αφιερωμένης στον Βερμέερ στην Εθνική Πινακοθήκη Τέχνης στην Ουάσιγκτον, DC, το 1965 και το 1966. Το 2012, ως μέρος μιας ταξιδιωτικής έκθεσης ενώ το Μαουριτσχάους ανακαινιζόταν και επεκτεινόταν, ο πίνακας εκτέθηκε στην Ιαπωνία στο Εθνικό Μουσείο Δυτικής Τέχνης του Τόκιο και το 2013-2014 στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου εμφανίστηκε στο Μουσείο Χάι στην Ατλάντα, το μουσείο ντε Γιάνγκ στο Σαν Φρανσίσκο και στη Νέα Υόρκη στη συλλογή Φρικ.Vermeer, Rembrandt, and Hals: Masterpieces of Dutch Painting from the Mauritshuis, Frick Collection. Αργότερα το 2014 εκτέθηκε στη Μπολόνια της Ιταλίας. Τον Ιούνιο του 2014, επέστρεψε στο μουσείο Μαουριτσχάους, το οποίο δήλωσε ότι ο πίνακας δεν θα φύγει από το μουσείο στο μέλλον.

 Τεχνική ζωγραφικής 
Ο πίνακας ερευνήθηκε από τους επιστήμονες του Ολλανδικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Κληρονομιάς και του Ινστιτούτου FOM για την Ατομική και Μοριακή Φυσική (AMOLF) στο Άμστερνταμ.

Το έδαφος είναι πυκνό και κιτρινωπό χρώμα και αποτελείται από κιμωλία, λευκό μόλυβδο, ώχρα και πολύ λίγο μαύρο. Το σκούρο φόντο του πίνακα περιέχει κάρβουνο από οστά, συγκόλληση (λουτεολίνη, ώχρα ), κιμωλία, μικρές ποσότητες κόκκινης ώχρας και λουλακί. Το πρόσωπο και οι κουρτίνες ζωγραφίστηκαν κυρίως χρησιμοποιώντας ώχρες, φυσικό βαθύ μπλε, κάρβουνο από οστά, μαύρο άνθρακα και λευκό μόλυβδο.Vermeer, Girl with a Pearl Earring, illustrated pigment analysis at ColourLex.

Τον Φεβρουάριο-Μάρτιο του 2018 μια διεθνής ομάδα εμπειρογνωμόνων τέχνης πέρασε δύο εβδομάδες μελετώντας τη ζωγραφική σε ένα ειδικά κατασκευασμένο εργαστήριο στο μουσείο, ανοιχτό για παρατήρηση από το κοινό. Το μη επεμβατικό ερευνητικό έργο περιελάμβανε την αφαίρεση του έργου από το πλαίσιο για μελέτη με μικροσκόπια, εξοπλισμό ακτίνων Χ και έναν ειδικό σαρωτή για περαιτέρω μελέτη σχετικά με τις μεθόδους και τα υλικά που χρησιμοποιούσε ο Βερμέερ. Στο έργο, με το όνομα "Το κορίτσι στο φως", ήταν επικεφαλής η Άμπι Φαντιφέρε, συντηρητής στο Μαουριτσχάους, και τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν από το μουσείο. Ένα blog γραμμένο από την Φαντιφέρε αποκάλυψε πολλές λεπτομέρειες του έργου.

 Τίτλος του πίνακα 
Ο πίνακας έχει διάφορα ονόματα σε διάφορες χώρες κατά τη διάρκεια των αιώνων. Αρχικά μπορεί να ήταν ένα από τα δύο τρόνι «ζωγραφισμένα στην τουρκική μόδα» ( Twee tronijnen geschildert op sijn Turx ) που καταγράφηκε στο απόθεμα κατά τον θάνατο του Βερμέερ.Bryan Jay Wolf, Vermeer and the Invention of Seeing, University of Chicago 2001, p.138 Ίσως αργότερα ήταν το έργο που εμφανίστηκε στον κατάλογο για πώληση πινάκων του 1696 στο Άμστερνταμ, όπου περιγράφεται ως "Πορτρέτο με παλιό κοστούμι, ασυνήθιστα καλλιτεχνική" ( Een Tronie στο Antique Klederen, ongemeen konstig ).Herbert Read, Johannes Vermeer, Knowledge Publications 1965, p.8

Μετά την έκκληση του Μαουριτσχάους, ο πίνακας έγινε γνωστός ως Κορίτσι με το Τουρμπάνι (Meisje met tulband) και σημειώθηκε στην αρχική του περιγραφή στο απόθεμα του 1675 ότι το τουρμπάνι είχε γίνει αξεσουάρ μόδας κάποιας γοητείας κατά την περίοδο των ευρωπαϊκών πολέμων εναντίον των Τούρκων.Norbert Schneider, Vermeer, 1632-1675: Veiled Emotions, Tachsen 2000, p.69 Μέχρι το 1995, ο τίτλος Το Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι (Meisje met de parel  θεωρήθηκε πιο κατάλληλος.AD.nl 'Meisje met de parel draagt helemaal geen parel', 9 december 2014 Τα μαργαριτάρια, στην πραγματικότητα, βρίσκονται σε 21 πίνακες του Βερμέερ,Anthony Bertram, Jan Vermeer of Delft, Studio Publications 1948 περιλαμβανομένων πολύ εμφανώς στο Γυναίκα με Μαργαριταρένιο Κολιέ, ενώ σε άλλους, όπως η γυναίκα που γράφει γράμμα και το κορίτσι με φλάουτο εμφανίζονται μόνο τα σκουλαρίκια. Παρόμοια σχήματα σκουλαρικιών χρησιμοποιήθηκαν ως πειστικά αξεσουάρ σε απομιμήσεις του 20ου αιώνα που αποδόθηκαν για λίγο στον Βερμέερ, όπως η Νεαρή Γυναίκα με Μπλε Καπέλο, το χαμογελαστό κορίτσι και η Δαντελού. Vermeer: Erroneous Attributions and Forgeries

Γενικά ο αγγλικός τίτλος του πίνακα ήταν απλά Κεφάλι Νεαρής Κοπέλας, αν και ήταν μερικές φορές γνωστός ως Το Μαργαριτάρι. Ένας κριτικός εξήγησε ότι αυτό το όνομα δόθηκε, όχι μόνο από τη λεπτομέρεια του σκουλαρικιού, αλλά επειδή η φιγούρα λάμπει με εσωτερική λάμψη στο σκοτεινό φόντο.Madlyn Millner Kahr, Dutch Painting in the Seventeenth Century, Harper & Row, 1978, p.288

 Πολιτιστικός αντίκτυπος 
Μερικές από τις πρώτες λογοτεχνικές αναφορές του πίνακα ήταν σε ποιήματα. Για τον Γιαν Λοβλόκ στη σεστίνα του, "Vermeer’s Head of a Girl", είναι η ευκαιρία για εξερεύνηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της φανταστικής ομορφιάς που ερμηνεύεται στον καμβά και της ζωντανής εμπειρίας.Building Jerusalem, Rivelin Press 1984, pp.30-31 Ο Ο.Σ. Ντι Πιέρο ξανασκεφτόταν πώς φαίνεται το "Girl with Pearl Earring by Johannes Vermeer" στο μοντέρνο σκηνικό της Haight Street στο Σαν Φρανσίσκο Skirts And Slacks, Alfred A. Knopf, 2001 ενώ η Μέριλιν Τσάντλερ Μακϊντάιρ σχολίασε την προσωπική, ιδιοκτήτρια προσωπικότητα του κοριτσιού."Girl with a Pearl Earring", In Quiet Light: poems on Vermeer’s women, William B. Eerdmans 2000, p.25

Υπήρξαν επίσης δύο φανταστικές εμφανίσεις. Ως La ragazza col turbante (Το κορίτσι με τουρμπάνι, 1986), χαρακτηρίζεται ως ο γενικός τίτλος της συλλογής των πέντε σύντομων μυθιστορημάτων της Μάρτα Μορατσόνι στην εποχή του Μπαρόκ. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας του τίτλου, ένας Ολλανδός έμπορος τέχνης πωλεί τον πίνακα του Βερμέερ στον εκκεντρικό Ντάνε το έτος 1658. Αδιάφοροι για τις γυναίκες στην πραγματική ζωή, οι δύο άνδρες μπορούν να ανταποκριθούν μόνο στην εξιδανίκευση της γυναικείας τέχνης.Carol Lazzaro-Weis, From Margins to Mainstream: Feminism and Fictional Modes in Italian Women's Writing, University of Pennsylvania 2011, p.141 Την επόμενη δεκαετία, το ιστορικό μυθιστόρημα της Τρέισι Σεβαλιέ του 1999 Το Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι φαντάστηκε τις συνθήκες της δημιουργίας του πίνακα. Εκεί, ο Βερμέερ πλησιάζει μια υπηρέτρια την οποία χρησιμοποιεί ως βοηθός και την κατέστησε μοντέλο φορώντας τα σκουλαρίκια της γυναίκας του.

Το μυθιστόρημα ενέπνευσε αργότερα την ταινία του 2003 και το θεατρικό έργο του 2008 με το ίδιο όνομα. Τον Μάιο του 2020, το BBC Radio 4 δημοσίευσε την πρώτη δραματοποίηση του μυθιστορήματος της Τρέισι Σεβαλιέ.Girl with a Pearl Earring - Drama - BBC Radio 4 Ο πίνακας εμφανίστηκε επίσης στην ταινία St Trinian's του 2007, όταν μια ομάδα απείθαρχων μαθητών τον κλέβουν για να συγκεντρώσουν χρήματα για να σώσουν το σχολείο τους.Mark Jenkins, "St. Trinian's Girls Aren't As Bad As They Wanna Be", NPR, 2009. Retrieved on 9 December 2014.

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 


Κατηγορία:Προσωπογραφίες γυναικών
Κατηγορία:Πίνακες του Γιοχάνες Βερμέερ