Σέσκλο Μαγνησίας

Το Σέσκλο (παλαιότερα Σέσκουλο, γνωστό και ως Σέσου ή Σέσι στα βλάχικαΑστέριος Ι. Κουκούδης, Μελέτες για τους Βλάχους, τόμος Β΄. Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2000, σελ. 306.) είναι χωριό της Θεσσαλίας στον δήμο Βόλου της Περιφερειακής Ενότητας Μαγνησίας.Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 783 κατοίκους.

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Το Σέσκλο βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Μαυροβούνι σε υψόμετρο 220 μέτρων και απέχει περίπου 14 χιλιόμετρα δυτικά από την πόλη του ΒόλουΣταυρούλα Γκάγκα, Η αλληλόδραση του παρόντος με το παρελθόν. Το παράδειγμα του προϊστορικού και σύγχρονου Σέσκλου, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Διπλωματική Εργασία, Βόλος 2013, σελ. 28..

Η ονομασία του οφείλεται στο φυτό σέσκουλο ή παζίΕυάγγελος Γρ. Αυδίκος, Σέσκλο Μαγνησίας. Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές αντιθέσεις και αλλαγές, Δήμος Αισωνίας, Βόλος 2010, σελ. 22.. Ανατολικά του χωριού, στον λόφο Καστράκι, βρίσκεται ο ομώνυμος νεολιθικός οικισμός, ο οποίος κατοικήθηκε για πρώτη φορά στην αρχή της 7ης χιλιετίας (6800 π.Χ.) και ερημώθηκε λίγο πριν το τέλος της 5ης χιλιετίας π.Χ. (4400 π.Χ.). Εντοπίστηκε από τον Βαλέριο Στάη και αποκαλύφθηκε από τον Χρήστο Τσούντα στις αρχές του 20ού αι. ενώ θεωρείται ως ο σημαντικότερος ανασκαμμένος της Θεσσαλίας.

Το σύγχρονο Σέσκλο προέκυψε κατά την Τουρκοκρατία και η πρώτη - έμμεση - αναφορά στον οικισμό, γίνεται σε βιβλίο δωρητών της Μονής Δούσικου της Πύλης Τρικάλων που χρονολογείται γύρω στο 1600Αυδίκος, 2010, σελ. 26..

Ο οικισμός φαίνεται πως άκμασε κατά τον 18ο αιώνα, αποτελώντας σημαντικό εμπορικό και αγροτικό κέντρο, ωστόσο στις αρχές του 19ου είχε παρακμάσει, κυρίως λόγω της ανάπτυξης του γειτονικού Βόλου, στον οποίο μεταφέρθηκε και το σημαντικό παζάρι που μέχρι τότε διεξαγόταν στο Σέσκλο. Εκείνη την περίοδο επισκέπτονται το Σέσκλο ο περιηγητής Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ και ο λόγιος Αργύρης Φιλιππίδης, οι οποίοι περιγράφουν την παρακμή του οικισμούΑυδίκος, 2010, σελ. 26-29..

Με βάση τους υπολογισμούς του Φιλιππίδη, γύρω στο 1815, το Σέσκλο ήταν ένας χριστιανικός οικισμός με περισσότερες από 150 οικίες. Στα τέλη του ιδίου αιώνα εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην περιοχή οικογένειες Αρβανιτόβλαχων κτηνοτρόφων προερχόμενες από την Ήπειρο και τη Μακεδονία. Ακολούθως, η κοινωνία του χωριού διαμορφώθηκε μεταξύ των παλαιότερων κατοίκων που είχαν ως μητρική γλώσσα την ελληνική (γνωστοί ως «Γκραίκοι» στα βλάχικα) και των νεότερων βλαχόφωνωνΑυδίκος, 2010, σελ. 2-3.. Οι πρώτοι ήταν κατά κύριο λόγο κτηματίες και σε καλύτερη οικονομική κατάσταση, ενώ οι δεύτεροι κτηνοτρόφοι και αγωγιάτεςΑυδίκος, 2010, σελ. 7.. Επιπλέον παρατηρούνταν αρκετά σημεία τριβής στις σχέσεις των δύο κοινοτήτων. Δημογραφικά, ήδη από τη δεκαετία του 1910, οι βλαχόφωνοι υπερείχαν αριθμητικά (585 έναντι 304)Αυδίκος, 2010, σελ. 147..

Σύμφωνα με την απογραφή του 1940, κατά τις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο Σέσκλο ζούσαν 680 άτομα, εκ των οποίων περίπου 500 ήταν βλαχόφωνοιΚώστα Δ. Παπαδόπουλου, Κόκκινη και μαύρη βία στην κατοχική Μαγνησία 1943-1944. Αθήναι 2020, Ίνδικτος, σελ. 379.. Στη διάρκεια της Κατοχής, το Σέσκλο (όπως και άλλα γειτονικά χωριά) επηρεάστηκε λιγότερο από τις αντίξοες επισιτιστικές συνθήκες της περιόδου λόγω της αγροτικής του παραγωγήςΈλενα Μπότση · Παναγιώτα Πολίτη · Ευάγγελος Αυδίκος, Διμήνι και Παλιούρι Μαγνησίας. Χώρος και ταυτότητα, Δήμος Αισωνίας, Βόλος 2010, σελ. 50.. Το ίδιο διάστημα, μια μειοψηφία των βλαχόφωνων του χωριού προσχώρησε στη Ρωμαϊκή ΛεγεώναΑυδίκος, 2010, σελ. 295.Παπαδόπουλου, 2020, σελ. 378-379., γεγονός που οδήγησε σε εκτελέσεις από τις δυνάμεις του ΕΑΜ/ΕΛΑΣΠαπαδόπουλου, 2020, σελ. 349-350, 353-355, 382-383..

Μεταπολεμικά μεγάλο μέρος του πληθυσμού του Σέσκλου (ανάμεσά τους και η πλειοψηφία της παλαιότερης κοινότητας) εγκαταστάθηκε μόνιμα στον Βόλο σε αναζήτηση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης. Σταδιακά οι σχέσεις των δύο πληθυσμιακών ομάδων του χωριού εξομαλύνθηκαν και τη δεκαετία του 1970 ξεκίνησαν οι «μικτοί» γάμοιΓκάγκα, 2013, σελ. 40.Αυδίκος, 2010, σελ. 142..

Από το Σέσκλο κατάγεται η πρώην πρωταθλήτρια του τριπλούν Βούλα ΤσιαμήταΑυδίκος, 2010, σελ. 17..

 Πολιτισμός - Αθλητισμός 
Στο Σέσκλο εδρεύουν ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βλάχων «Η Φράσσιαρη»Γκάγκα, 2013, σελ. 44, 53. και η ποδοσφαιρική ομάδα Π.Ο. Ακρόπολη Σέσκλου, η οποία ιδρύθηκε το 1971 και αναγνωρίστηκε επίσημα το 1974Αυδίκος, 2010, σελ. 52-53.. Την αγωνιστική περίοδο 2023/24 συμμετείχε στην Α΄ Κατηγορία της ΕΠΣΘ. 

 Διοικητικά στοιχεία 
Λίγο μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, το 1883, με βάση το ΦΕΚ 126Α - 02/04/1883, το Σέσκουλο υπήχθη στον τότε δήμο ΦερώνΑυδίκος, 2010, σελ. 35.. Το 1912 με το ΦΕΚ 262Α - 31/08/1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας και το 1940 τροποποιήθηκε σε Σέσκλο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης μαζί με τη Χρυσή Ακτή Παναγίας αποτελούν την κοινότητα Σέσκλου που που υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Αισωνίας του Δήμου Βόλου.

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή1928194019511961197119811991200120112021Πληθυσμός852Μιχαήλ Σταματελάτος · Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου (επιμ.), Επίτομο Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδος, Εκδόσεις Ερμής, Αθήνα 2001, σελ. 686.68312501286982730857837862ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10618 (σελ. 144 του pdf)783

Παραπομπές

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Μαγνησίας
Κατηγορία:Δήμος Βόλου