Δρύπη

Δρύπη ονομάζεται κάθε σαρκώδης καρπός, ο οποίος έχει υμενώδες εξωκάρπιο, σαρκώδες μεσοκάρπιο και ξυλώδες ενδοκάρπιο (το οποίο περιέχει συνήθως ένα σπέρμα). Είναι από τους πιο κοινούς, εδώδιμους καρπούς στη φύση, όπως κεράσια, δαμάσκηνα, βερίκοκα, ροδάκινα, ελιές κ.ά.

 Ετυμολογία 
Λατινική: druppa < ελληνιστική: δρύππα.

Δρυπεπής καρπός < αρχαία: ωριμασμένος πάνω στο δέντρο, έτοιμος να πέσει, πάρα πολύ ώριμος.

Οι αρχαίοι ονόμαζαν δρύπες, γενικά, όλα τα ζαρωμένα φρούτα, όπως βερίκοκα, δαμάσκηνα, ροδάκινα κλπ. Οι βρώσιμες ελιές με την ένδειξη «θρούμπες» (< λατινικά: druppa < δρύππα = υπερώριμος καρπός ελιάς, θρούμπα) είναι οι ζαρωμένες ελιές.

εναλλ.=|μικρογραφία|320x320εσ|Φρέσκος καρπός δαμάσκηνου και καρπός σε τομή.

 Χαρακτηριστικά 

 Οι δρύπες είναι φρέσκα σαρκώδη φρούτα, πυρηνόκαρπα. Παράγονται από ωοθήκη με σκληρή ή ξυλώδη επίστρωση (που ονομάζεται ενδοκάρπιο)  και περιβάλλει τον σπόρο. (Βλέπε επισυναπτόμενο διάγραμμα τυπικής δρύπης).
 Είναι καρποί αδιάρρηκτοι, μη διανοιγόμενοι. Δηλαδή, δεν διαρρηγνύονται για να ελευθερώσουν το σπέρμα ή τα σπέρματα, αλλά κατά την ωρίμανση πέφτουν ολόκληροι στη γη.
 Το σχήμα του καρπού είναι σφαιρικό ή ελλειψοειδές ή ωοειδές ή αχλαδόμορφο.
 Το περικάρπιο  μπορεί να είναι σαρκώδες, ξυλώδες ή δερματώδες. Αποτελείται από τρία μέρη: α) Το εξωκάρπιο (εξωτερική επιδερμίδα ή δέρμα) το οποίο είναι δερματώδες και συνήθως λεπτό, β) το μεσοκάρπιο (η εδώδιμη σάρκα) το οποίο είναι σαρκώδες–δερματώδες και συνήθως χυμώδες, γ) το ενδοκάρπιο (ο πυρήνας) αποτελούμενο από ξυλώδες κέλυφος που περικλείει το σπέρμα ή τα σπέρματα.

εναλλ.=|μικρογραφία|320x320εσ|Φρέσκοι καρποί αμυγδάλων και καρπός σε τομή, του γένους Προύμνη (Prunus).

 Ορολογία 
 Ο αγγλικός όρος "stone fruit",  που σημαίνει φρούτο με κουκούτσι, μπορεί να είναι συνώνυμος της δρύπης ή, πιο συχνά, μπορεί να σημαίνει μόνο τους καρπούς του γένους Προύμνη (Prunus). Είναι γενικός όρος, ο οποίος χρησιμοποιείται για να περιγράψει φρούτα όπως ροδάκινα, νεκταρίνια, δαμάσκηνα και κεράσια, που διαθέτουν ένα στρώμα σαρκώδους, βρώσιμης πούλπας, η οποία περιβάλλει ένα σχετικά μεγάλο, σκληρό κουκούτσι (stone) που καλύπτει και προστατεύει μέσα του έναν σπόρο.
 Στον καρπό του κοκοφοίνικα (τη γνωστή ινδική καρύδα) το μεσοκάρπιο είναι ινώδες ή ξηρό και ονομάζεται φλοιός. Αυτός ο τύπος φρούτων ταξινομείται ως απλή ξηρή, ινώδης δρύπη.
 Ο καρπός της καρυδιάς, το καρύδι, είναι ο βρώσιμος σπόρος της δρύπης και επομένως δεν θεωρείται ένα πραγματικό κάρυο με τη βοτανολογική έννοια. Ο σπόρος (το καρύδι) χρησιμοποιείται προς βρώση μετά την πλήρη ωρίμανση, όταν το κέλυφος έχει απορριφθεί.
 Τα όρια ανάμεσα σε μια δρύπη και μία ράγα (αγγλικά: berry) δεν είναι πάντα σαφή. Ένας ορισμός της ράγας απαιτεί το ενδοκάρπιο να έχει πάχος μικρότερο από 2 χιλιοστά, ενώ τα υπόλοιπα φρούτα με ξυλώδες ενδοκάρπιο να είναι δρύπες.
 Ορισμένες πηγές περιγράφουν τον καρπό του αβοκάντο, που είναι είδος του γένους Persea ως δρύπη,  άλλες πηγές το περιγράφουν ως ράγα. 
 Σε οριακές περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο όρος «δρυποειδής» (αγγλικά: drupaceous) για ένα φρούτο το οποίο έχει τη δομή και την υφή της δρύπης, αλλά δεν ταιριάζει ακριβώς με τον ορισμό της.
 Για τα φρούτα υπό μορφή «συσσωματώματος» (αγγλικά: aggregate fruit ή etaerio), όπως τα βατόμουρα, τα σμέουρα κ.ά. χρησιμοποιείται ο αγγλικός όρος "drupelets".

μικρογραφία|320x320εσ|εναλλ.=|Φρέσκος καρπός μάνγκο και καρπός σε τομή.

 Παραδείγματα 

 Στα γνωστά και κοινά παραδείγματα περιλαμβάνονται καρποί όλων των ειδών του γένους Προύμνη (Prunus) όπως βερίκοκα, ροδάκινα, νεκταρίνια, δαμάσκηνα, κορόμηλα, κεράσια, βύσσινα, αμύγδαλα κ.ά.
 Οι καρποί της οικογένειας των Ανακαρδιοειδών (λατινικά: Anacardiaceae) όπως φιστίκια, κάσιους, μάνγκο, σουμάκ, καρποί πιστακίας (Pistacia atlantica, Pistacia terebinthus)  κ.ά. είναι δρύπες.
 Δρύπες, επίσης, είναι οι ελιές,  τα καρύδια, το άγριο καρύδι (αγγλικά: hickory), οι πιπερόκοκκοι, τα βατόμουρα, τα τζίτζιφα (αγγλικά: jujube), ο καρπός της δάφνης,  οι κόκκοι του καφέ, οι χουρμάδες  και αρκετοί καρποί ελαιωδών φοινικοειδών.
 Το αβοκάντο περιγράφεται ως δρύπη ή δρυποειδής καρπός  (αγγλικά: drupaceous), αλλά και ως ράγα (αγγλικά: berry).

μικρογραφία|εναλλ.=|320x320εσ|Ο καρπός του αβοκάντο (του γένους Persea) περιγράφεται ως δρύπη ή δρυποειδής καρπός, αλλά και ως καρπός χωρίς κουκούτσι (αγγλικά: berry).

 Οικολογία 

 Πολλές δρύπες, με τα γλυκά και σαρκώδη εξωτερικά τους στρώματα (εξωκάρπιο και μεσοκάρπιο), προσελκύουν, ως τροφή, τα ζώα και ο πληθυσμός των φυτών ωφελείται από τη διασπορά των σπόρων. Το ενδοκάρπιο (ο πυρήνας) μερικές φορές πέφτει μετά τη λήψη του σαρκώδους μέρους, συχνά όμως καταπίνεται ολόκληρο από το ζώο, περνάει μέσα από το πεπτικό σύστημα και επιστρέφει στο έδαφος με τα κόπρανα και με τον σπόρο ατραυμάτιστο. Το πέρασμα μέσω του πεπτικού σωλήνα μπορεί να μειώσει το πάχος του ενδοκαρπίου και να βοηθήσει τον σπόρο να βλαστήσει πιο γρήγορα.
 Σε αντίθεση με άλλες δρύπες, ο σπόρος της καρύδας είναι απίθανο να διασκορπιστεί με κατάποση από την πανίδα, λόγω του μεγάλου μεγέθους του. Μπορεί, ωστόσο, να επιπλέει σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των ωκεανών.

 Σημειώσεις 

 Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, οι καρποί των φυτών μπορεί να είναι ξηροί ή σαρκώδεις, διαρρηκτοί ή αδιάρρηκτοι. 
 Οι σαρκώδεις καρποί διακρίνονται σε: α) Δρύπες: Το περικάρπιο μπορεί να είναι σαρκώδες, ξυλώδες ή δερματώδες. Η ωοθήκη περιέχει συνήθως ένα ή και περισσότερα σπέρματα., β) Πόμες και γ) Ράγες: Το περικάρπιο είναι σαρκώδες. Το εξωκάρπιο είναι υμενώδες και περικλείει πολλά μικρά σπέρματα. 

 Παραπομπές 

Πηγές, Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Χατζημπίρος Κίμων, Παναγιωτίδης Πάνος, Καρακατσάνη Ρένα (2007). "Λεξικό Οικολογικών & Περιβαλλοντικών Όρων". Εκδόσεις Σταφυλίδη. ISBN 9789607695307

*
Κατηγορία:Μορφολογία φυτών
Κατηγορία:Ανατομία φυτών
Κατηγορία:Καρπός
Κατηγορία:Φρούτα
Κατηγορία:Σπόροι_και_καρποί
Κατηγορία:Βοτανολογική ονοματολογία
Κατηγορία:Μορφολογία καρπών