Ιερά Μητρόπολις Θήρας, Αμοργού και Νήσων

Η Ιερά Μητρόπολις Θήρας, Αμοργού και Νήσων είναι μία από τις 81 Μητροπόλεις της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. 

Η Ιερά Μητρόπολις αποτελείται από τα νησιά Θήρα (Σαντορίνη), Ίος, Ανάφη, Θηρασιά, Αμοργός, Άνω Κουφονήσι, Ηρακλειά, Σχοινούσα και Δονούσα. 

Μετά την παραίτηση του Μητροπολίτη Επιφανίου, νέος Μητροπολίτης Θήρας, Αμοργού και Νήσων εξελέγη στις 8 Οκτωβρίου 2021 από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος ο Αρχιμανδρίτης Αμφιλόχιος Ρουσάκης.

 Ιστορικά στοιχεία 
Το 1815 δόθηκε άδεια από τον εκ Θράκης Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Άγιο Κύριλλο ΣΤ΄ να οικοδομηθεί η νέα Μονή Αγίου Νικολάου Θήρας. Λαγκαδάς Α.: "Η εν Θήρα, Ιερά Μονή του Αγίου Νικολάου" από το βιβλίο του Δανέζη Μ.: "Σαντορίνη", 1971

Με τη σύσταση του Ελληνικού Κράτους, έφτασαν στη Σαντορίνη Μικρασιάτες πρόσφυγες (περί το 1840 μ.Χ.) και έκτισαν τον Ναό της Παναγίας της Μαρουλιανής, στη Φοινικιά της Οίας. Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στην Υπαπαντή και στις 2 Φεβρουαρίου όπου και εορτάζει λαμβάνει χώρα ένα από τα ωραιότερα και μεγαλύτερα πανηγύρια της Οίας. Η εικόνα της Παναγίας Μαρουλιανής ήλθε από τη Μικρά Ασία και απεικόνιζε την Υπαπαντή του Χριστού. Βρέθηκε στα 1800 στη Σμύρνη από έναν Έλληνα αγρότη θαμμένη στο χωράφι του κάτω από τις ρίζες των μαρουλιώνΣύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου της Μαρουλιανής.

Το 1942, η Ιερά Μητρόπολις Θήρας, Αμοργού και Νήσων, επανιδρύθηκε, αποσπασθείσα της Ι.Μ. Παροναξίας και Θήραςδυνάμει του άρθρου 20 του Ν.Δ. 1300/1-4-1942 (ΦΕΚ 111/6-5-1942, τ. Α΄).

 Επισκοπικός κατάλογος 
+Όνομα Έτη Παρατηρήσεις Διόσκουρος  ; Αρχιεπίσκοποι Ιωακείμ  πριν το 1586 – Ιούλιος 1606  παραιτήθηκε λόγω χρεών Ιωσήφ  30 Σεπτεμβρίου 1606 – ;  από πρώην Παροναξίας Γαβριήλ  Ιούνιος 1614; – πριν τον Ιούνιο 1616  Μελέτιος  Ιούνιος 1616 – πριν το 1623  Γερμανός  ~ 1623  κατόπιν Μήλου Θεόφιλος  15 Ιουνίου 1623 – πριν το 1632  Φιλόθεος  πριν το 1632 – 1653 †  Παρθένιος  Δεκέμβριος 1653 – μετά το 1667  Νεόφυτος (Μαυρομμάτης)  ~ 1690  παραιτήθηκε, κατόπιν Ναυπάκτου Ζαχαρίας (Γύζης)  25 Απριλίου 1700 – 1744  καθαιρέθηκε Διονύσιος  1744 – πριν το 1768  Γαβριήλ (Παρισάκης)  1768 – Φεβρουάριος 1814  Ζαχαρίας (Κυριακός)  1814 – 1844 † Επίσκοποι Ιερόθεος (Βενετσάνος)  1852 – 25 Μαρτίου 1859  Ζαχαρίας (Μαθάς)  24 Απριλίου 1860 – 13 Σεπτεμβρίου 1877  Νικόδημος (Σακελλαρίδης)  14 Φεβρουαρίου 1882 – 5 Μαρτίου 1907  Αγαθάγγελος (Γεωργιάδης)  26 Οκτωβρίου 1907 – 25 Ιουλίου 1928  Επίσκοπος Θήρας έως το 1922 και ακολούθως ως ΜητροπολίτηςΜητροπολίτες Άνθιμος (Τσάτσος) 12 Φεβρουαρίου 1931 – 13 Σεπτεμβρίου 1938  από Βρεσθένης, κατόπιν Τριφυλίας και Ολυμπίας Χερουβείμ (Άννινος)  13 Σεπτεμβρίου 1938 – 14 Ιουνίου 1942  Μητροπολίτης Παροναξίας και Θήρας Σπυρίδων (Ερμογένης)  14 Ιουνίου 1942 – 7 Ιουνίου 1952  Γεώργιος (Πάτσης)  20 Ιουνίου 1952 – 8 Νοεμβρίου 1957  από Σταυρουπόλεως, κατόπιν Καλαβρύτων Γαβριήλ (Καλοκαιρινός)  17 Νοεμβρίου 1957 – 20 Αυγούστου 1982  παραιτήθηκε Παντελεήμων (Ρίζος)  7 Μαΐου 1984 – 2 Δεκεμβρίου 2002  παραιτήθηκε για λόγους υγείας Επιφάνιος (Αρτέμης)  11 Ιανουαρίου 2003 – 9 Σεπτεμβρίου 2021  παραιτήθηκε Αμφιλόχιος (Ρουσάκης)  8 Οκτωβρίου 2021 – σήμερα 

 Εορτές και εικόνες 
 Παναγία η Μαρουλιανή, η εκ Σμύρνης Μικράς Ασίας, στη Φοινικιά Θήρας (2 Φεβρουαρίου).
 Εύρεση Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου στη Σαντορίνη, το 1830 (10 Οκτωβρίου)

 Ενορίες 
 Α' Αρχιερατική Περιφέρεια Θήρας 
+ΝήσοςΠόλη/ΟικισμόςΕνορίαΠαρατηρήσειςΣαντορίνηΦηράΥπαπαντής του ΚυρίουΜητροπολιτικός/ ΚαθεδρικόςΑκρωτήριΑγίας ΘεοδοσίαςΒόθωναςΑγίας ΤριάδοςΒουρβούλοςΑγίου ΕυστρατίουΕμπορείοΕυαγγελισμού της ΘεοτόκουΈξω ΓωνιάΑγίου ΧαραλάμπουςΗμεροβίγλιΕισοδίων της ΘεοτόκουΚαμάριΠαναγίας της ΜυρτιδιώτισσαςΚαρτεράδοςΑναλήψεως του ΚυρίουΚοντοχώριΑγίου ΕυσταθίουΜεγαλοχώριΕισοδίων της ΘεοτόκουΜεσαριάΑγίου ΔημητρίουΟίαΠαναγιά του ΑκαθίστουΑγίου ΓεωργίουΠύργος ΚαλλίστηςΕισοδίων της ΘεοτόκουΦηροστεφάνιΑγίου ΓερασίμουΜέσα ΓωνιάΑγίας ΤριάδοςΊοςΊοςΕυαγγελισμού της ΘεοτόκουΚαθεδρικόςΕισοδίων της ΘεοτόκουΑνάφηΧώρα ΑνάφηςΑγίου ΝικολάουΘηρασιάΜανωλάςΑγίων Κωνσταντίνου και ΕλένηςΠοταμόςΑγίου Δημητρίου

 Β' Αρχιερατική Περιφέρεια Αμοργού 
ΝήσοςΠόλη/ΟικισμόςΕνορίαΠαρατηρήσειςΑμοργόςΧώρα ΑμοργούΚοιμήσεως της ΘεοτόκουΚαθεδρικόςΑρκεσίνηΑγίου ΟνουφρίουΒρούτσηςΑγίου ΣπυρίδωνοςΘολάριαΑγίων ΑναργύρωνΚατάπολαΑγίου ΓεωργίουΛαγκάδαΑγίας ΣοφίαςΠοταμόςΑναλήψεως του ΣωτήροςΚουφονήσιαΆνω ΚουφονήσιΑγίου ΓεωργίουΗρακλειάΠαναγία ή ΧώραΕισοδίων της ΘεοτόκουΣχοινούσαΣχοινούσαΕισοδίων της ΘεοτόκουΔονούσαΔονούσαΤιμίου Σταυρού

 Μοναστήρια 
 Ανδρικές μονές 
 Ιερά Μόνη Προφήτου Ηλία Θήρας 
 Ιερά Μονή Παναγίας Χοζοβιωτίσσης Αμοργού

 Γυναικεία μονή 
 Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Ημεροβιγλίου Θήρας, επανιδρυθείσα το 1815 από τον Άγιο Κύριλλο τον ΣΤ', Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

 Ιερά Προσκυνήματα 
 Ναός Επισκοπής Μέσα Γωνιάς Θήρας
 Ναός Τιμίου Σταυρού Περίσσας Θήρας

Παραπομπές

Πηγές




 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος - ΙΜ Θήρας, Αμοργού και Νήσων 

Θηρας