Γιόχαν Νέσκενς

Ο Γιοχάνες Γιάκομπους «Γιόχαν» Νέσκενς (Johannes Jacobus "Johan" Neeskens, 15 Σεπτεμβρίου 1951 – 6 Οκτωβρίου 2024) ήταν Ολλανδός  ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως μέσος και μετέπειτα προπονητής ποδοσφαίρου. Θεωρείται ως ένας από τους καλύτερους Ολλανδούς ποδοσφαιριστές όλων των εποχών. Το 2004, ο Πελέ τον ονόμασε ως έναν από του 125 καλύτερους εν ζωή ποδοσφαιριστές, ενώ από ορισμένους θεωρείται ως ένας από τους καλύτερους στη θέση του όλων των εποχών.

 Βιογραφία 

Καριέρα σε συλλόγους
Ξεκίνησε την καριέρα του από την ΡΜ Χέμστεντε, την ομάδα της πόλης που γεννήθηκε και στη συνέχεια αποκτήθηκε από τον Άγιαξ του Ρίνους Μίχελς, το 1970. Ήταν μέλος της ομάδας του Άγιαξ που κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1971 στον τελικό εναντίον του ΠΑΟ, αγωνιζόμενος ως δεξιός πλάγιος αμυντικός. Από την επόμενη χρονιά άρχισε να αγωνίζεται ως κεντρικός μέσος, και προσαρμόστηκε εξαιρετικά στον νέο του ρόλο. Δίπλα στον Γιόχαν Κρόιφ  απέκτησε το παρατσούκλι Johan Segon ("Γιόχαν ο Δεύτερος"). Ήταν ένας αληθινά ολοκληρωμένος παίκτης - το πέρασμα του, η ντρίμπλα του, η άμυνά του, η εναέρια ικανότητα του, η δυνατότητα συνεργασίας, οι εξαιρετική φυσική του κατάσταση. Ίσως περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο αντιπροσώπευαι το πρότυπο του παίκτη του ολοκληρωτικο ποδοσφαίρου. Μαζί με τον Κρόιφ έχουν επηρεάσει την ιδέα και τις έννοιες του χρόνου, του χώρου και της κίνησης στα γήπεδα ποδοσφαίρου. Λόγω αυτής της συνεργασίας, τα πάντα άλλαξαν στη λειτουργία της ομάδας. Η ευφυΐα και η έκφραση του αντιπάλου ήταν πάντα σχεδιασμένα, αλλά ο συνδυασμός της νοημοσύνης με την απαιτούμενη φυσική απόδοση για την επιτυχία αποδείχθηκε στο γήπεδο μέσω της συνεργασίας των δύο Γιόχαν. Όταν ο Νέσκενς εντάχθηκε στην ομάδα του Ρίνους Μίχελς το 1970, έπαιξε μεγάλο ρόλο στο να επιτρέψει στον Κρόιφ να δημιουργήσει τη μαγεία, ενώ η υπόλοιπη ομάδα, με επικεφαλής τον Νέσκενς, έκανε το λιγότερο παραγωγικό έργο. Ο δυναμικός τρόπος παιχνιδιού του του, η άγρια αντοχή του,  ενθάρρυνε τον επιθετική άμυνα που επέτρεπε την ανάκτηση της μπάλας ή την σύλληψη των αντιπάλων σε θέση οφσάιντ. Έχοντας ακόμα το παρατσούκλι "ολλανδικό πνευμόνι" και στη Βαρκελώνη, El Toro- ο Νέσκενς μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι ο νονός του σύγχρονου πρέσινγκ.

Με τον Άγιαξ κατέκτησε τρία συνεχόμενα Κύπελλα Πρωταθλητριών (1971, 1972, 1973) και το 1974 ακολούθησε τους Κρόιφ και  Μίχελς στην Μπαρτσελόνα. Τα πέντε χρόνια του στην Μπαρτσελόνα δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένα, αλλά έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής. Αγωνίστηκε συνολικά σε 233 επίσημα παιχνίδια, σημείωσε 54 τέρματα και κέρδισε δύο τίτλους. Το 1975-76 ήταν ο πρώτος νικητής του βραβείου  Don Balón ως καλύτερος ξένος παίκτης του ισπανικού πρωταθλήματος. Το 1979 πήρε μεταγραφή για την Νιου Γιορκ Κόσμος, όπου αγωνίστηκε μέχρι το 1984. Εκεί, μαζί με τον Φραντς Μπεκενμπάουερ και τον Κάρλος Αλμπέρτο Τόρες, κέρδισε το πρωτάθλημα του NASL το 1980 και το 1982 (και τη δεύτερη θέση το 1981). Σε έξι σεζόν πέτυχε 17 γκολ σε 94 παιχνίδια και ήταν στην καλύτερη ομάδα τρεις φορές, το 1979, 1980 και 1982. Έπειτα αγωνίστηκε στις Χρόνιγκεν, Σάουθ Φλόριντα Σανς του USL (United Soccer League), την Κάνσας Σίτι Κόμετς και έκλεισε την καριέρα του στην Ελβετία, αγωνιζόμενος με τις ΦΚ Μπάαρ και Τσουγκ.

Διεθνής σταδιοδρομία
Ο Νέσκενς πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την εθνική ομάδα το 1970 και πραγματοποίησε 49 συμμετοχές με το εθνόσημο μέχρι το 1981, σκοράροντας 17 φορές. Ήταν σημαντικό μέλος της ομάδας η οποία έφτασε στον τελικό τόσο στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1974 όσο και το 1978. Στον τελικό του 1974 σκόραρε το πρώτο γκολ του αγώνα, με δυνατό πέναλτι στο δεύτερο λεπτό του αγώνα. Όπως παραδέχτηκε ο ίδιος αργότερα παρά την αποφασιστικότητά του πριν τον αγώνα, ήταν η μόνη φορά που ήταν νευρικός σε τέτοια διαδικασία. Σημείωσε επίσης ένα γκολ στον ημιτελικό με τη Βραζιλία (αποτέλεσμα 2-0), σε ένα παιχνίδι που ο ίδιος περιέγραψε ως προσωπικό αποκορύφωμα. Συμπεριλήφθηκε και στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης. Επίσης ήταν δεύτερος σκόρερ της διοργάνωσης με 5 τέρματα.
Ήταν επίσης μέλος της ομάδας που κατέκτησε την τρίτη θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου του 1976. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 αγωνίστηκε μετά από τη φάση των ομιλών καθώς ήταν τραυματίας στα πλευρά.

Μετά το ποδόσφαιρο
Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση το 1991, ο Νέσκενς ανέλαβε βοηθός προπονητή στην εθνική Ολλανδίας υπό τις οδηγίες αρχικά του Γκους Χίντιγκ και έπειτα του Φρανκ Ράικαρτ. Το 2000 ανέλαβε προπονητής της Ενεσέ Ναϊμέχεν, βοηθώντας την να φτάσει για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκή διασυλλογική διοργάνωση το 2003, όμως απολύθηκε την επόμενη χρονιά λόγω κακών αποτελεσμάτων. Το 2005 ορίστηκε βοηθός προπονητή της εθνικής Αυστραλίας, υπό τις οδηγίες του Χίντιγκ και το 2006 ορίστηκε βοηθός προπονητή στη Μπαρτσελόνα μέχρι το 2008. Έπειτα έγινε προπονητής της Β΄ εθνικής ομάδας της Ολλανδίας και έπειτα βοηθός προπονητή στη Γαλατασαράι. Το περιοδικό World Soccer τον συμπεριέλαβε στους 100 καλύτερους ποδοσφαιριστές του 20ού αιώνα.

Ήταν παντρεμένος με την Ελβετή Μάρλις Νεσκάν, με την οποία απέκτησαν τέσσερα παιδιά. Στις 6 Οκτωβρίου 2024, και ενώ βρισκόταν σε αθλητική εκδήλωση στην Αλγερία, κατέρρευσε και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο όπου και απεβίωσε την ίδια μέρα, σε ηλικία 73 ετών.

Τίτλοι και διακρίσεις

Άγιαξ
 Πρωτάθλημα Ολλανδίας (2)  : 1971–72 , 1972–73
 Κύπελλο Ολλανδίας KNVB (2) : 1970–71 , 1971–72
 Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης (3) : 1970–71 , 1971–72 , 1972–73
 Σούπερ Κύπελλο Ευρώπης (2) : 1972 , 1973
 Διηπειρωτικό Κύπελλο : 1972
Μπαρτσελόνα
 Κύπελλο Ισπανίας : 1977–78
 Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης : 1978–79
Νιου Γιορκ Κοσμος
 Πρωτάθλημα (2) : 1980, 1982

Ολλανδία
 Παγκόσμιο Κύπελλο δεύτερη θέση (2) : 1974, 1978
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα τρίτη θέση: 1976

Ατομικές διακρίσεις
 Ασημένιο παπούτσι του Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1974 
 Καλύτερη ομάδα Παγκοσμίου Κυπέλλου : 1974 
 Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής της εποχής IOC : 1971–72 
 Βραβείο Don Balón (ξένος παίκτης της χρονιάς του ισπανικού πρωταθλήματος) : 1975–76 
 Καλύτερη ομάδα NASL (2) : 1980 , 1982 
 World Soccer περιοδικό : Οι 100 μεγαλύτεροι ποδοσφαιριστές του 20ού αιώνα 
 FIFA 100

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 





Κατηγορία:Ολλανδοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ολλανδίας
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΑΦΚ Άγιαξ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μπαρτσελόνα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Νιου Γιορκ Κόσμος
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές ΦΚ Χρόνινγκεν
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ισπανία 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Νορθ Αμέρικαν Σόκερ Λιγκ (1968-84)
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Κατηγορία:Ολλανδοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1978
Κατηγορία:Ολλανδοί προπονητές ποδοσφαίρου
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1976
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Ν.Ε.Κ.