Ελίας Φιγκερόα

Ο Ελίας Ρικάρδο Φιγκερόα Μπραντέρ (ισπανικά Elías Ricardo Figueroa Brander, γεννήθηκε 25 Οκτωβρίου 1946) είναι Χιλιανός πρώην ποδοσφαιριστής. Ο κορυφαίος του αθλήματος στην ιστορία της Χιλής,  και ένας από τους καλύτερους και πιο πλήρεις αμυντικούς όλων των εποχών, ψηφίστηκε 37ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS και πρώτος της χώρας του.

Τα σημαντικά προβλήματα υγείας που αντιμέτωπε στην παιδική του ηλικία δεν ήταν αρκετά για να τον εμποδίσουν να έχει επιτυχημένη καριέρα στο άθλημα, ήδη από το τέλος της εφηβείας του. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στη χώρα του αλλά το ενδιαφέρον μεγάλων συλλόγων του εξωτερικού τον οδήγησε αρχικά στην Ουρουγουάη και κατόπιν στη Βραζιλία γνωρίζοντας διεθνή καταξίωση και κατέκτησε σχεδόν όλους τους συλλογικούς τίτλους. Ο εγκεφαλικός τρόπος παιχνιδιού του ήταν τέτοιος που με την παρουσία του επισκίασε αξιόλογους συμπαίκτες του και αποτέλεσε πρότυπο για τις ικανότητές του να αγωνίζεται στο κέντρο της άμυνας διαθέτοντας πληρότητα σε όλες τις δραστηριότητες του παιχνιδιού. Οι τρεις τίτλοι καλύτερου ποδοσφαιριστή στη Νότια Αμερική είναι ο μεγαλύτερος αριθμός για αμυντικό σε Ευρώπη και Νότια Αμερική.  Ο τρόπος παιχνιδιού του συγκρίθηκε συχνά με αυτόν του δύο φορές νικητή της Χρυσής Μπάλας Φραντς Μπεκενμπάουερ, ο οποίος δήλωσε περίφημα: «Είμαι ο Ευρωπαίος Φιγκερόα». 

Συμμετείχε σε τρεις διοργανώσεις Παγκοσμίου Κυπέλλου με την ισχύ της εθνικής ομάδας της Χιλής να μην επιτρέπει ανάλογη με τους συλλόγους επιτυχία. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση ακολούθησε σύντομη καριέρα προπονητή σε τρεις από τους συλλόγους που αγωνίστηκε, ενώ πρωταγωνίστησε και σε φιλανθρωπικές δραστηριότητες.

 Βιογραφία 
Πρώτα χρόνια
Ο Ελιάς Φιγκερόα ήταν το τρίτο από τα τέσσερα παιδιά ενός σιδηροδρομικου υπαλλήλου και μιας εργάτριας της καπνοβιομηχανίας. Από τη γέννησή του αντιμέτωπε προβλήματα σοβαρά υγείας: σε ηλικία δύο ετών ξεπέρασε το πρώτο πρόβλημα (καρδιακό) και σε ηλικία τριών ετών προσβλήθηκε από διφθερίτιδα και χρειάστηκε να του γίνει τραχειοστομία από όπου και τρέφονταν.  Προσβλήθηκε επίσης από άσθμα, νοσήματα που δεν του επέτρεψαν να περπατήσει χωρίς πατερίτσες μέχρι την ηλικία των τουλάχιστον έξι χρόνων. Η οικογένειά του μετακόμισε σε άλλη πόλη (Κιλπούε) με πιο υγιεινό κλίμα προκειμένου να βοηθηθεί, κάτι που τελικά έγινε και σε ηλικία οκτώ ετών εντάχθηκε στην Άλτο Φλόριδα (Alto Florida), ένα σύλλογο στη γειτονιά του. Εκεί ανακάλυψε τις φυσικές του ικανότητες και τα χαρίσματά του, ενώ νέο πρόβλημα υγείας έκανε την εμφάνισή του στα 11 του χρόνια καθώς διαγνώστηκε με πολιομυελίτιδα, μένοντας στο κρεβάτι για έναν ολόκληρο χρόνο. Τα δεκανίκια και η βοήθεια των αδερφών του, σε ηλικία 13 ετών, του επέτρεψαν να επιστρέψει στην ομάδα της γειτονιάς του και στη συνέχεια στα 14 πήγε στη Ντεπορτίβο Λισέο (Deportivo Liceo), όπου έμεινε μόνο για λίγους μήνες. Η σταδιακή ανάκαμψή του του επέτρεψε να ξεκινήσει παίζοντας ποδόσφαιρο ως τερματοφύλακας και αργότερα ως αμυντικός μέσος, όταν εντάχθηκε στην ομάδα των Σαντιάγο Γουόντερερς. 

Ήταν τέτοιο το ταλέντο του έφηβου που κατάφερε να προπονηθεί μια μέρα στην κατηγορία των παίδων και το προπονητικό επιτελείο του είπε να επιστρέψει την επόμενη μέρα για να προπονηθεί με την ομάδα νέων. Η ομάδα νέων χρησίμευσε ως προπονητικός αντίπαλος της Βραζιλίας που επρόκειτο να αγωνιστεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962 στη Χιλή. Είχε την τιμή να μαρκάρει τους Πελέ, Γκαρίντσα και Ντίντι σε ηλικία 15 ετών, κάτι που ήδη εκείνη την εποχή προκάλεσε περισσότερα από ένα εγκωμιαστικά σχόλια στους Βραζιλιάνους για τη φυσική του επιβλητικότητα, τα καλά αντανακλαστικά και την ποιότητα του παιχνιδιού του, τότε αγωνιζόμενος ως μέσος. Με την ομάδα νέων αγωνίστηκε στο εθνικό πρωτάθλημα νέων που διεξήχθη στην Αρίκα.

Καριέρα σε συλλόγους
Ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία στις 26 Απριλίου του 1964, όταν σε ηλικία 17 ετών εμφανίστηκε στην πρώτη κατηγορία του επαγγελματικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου της Χιλής, αγωνιζόμενος ως δανεικός από τη Σαντιάγο Γουόντερερς στην Ουνιόν Λα Καλέρα με αντίπαλο τη Γκριν Γκρος (Club de Deportes Green Cross, ήττα με 1–0). Η απόδοσή του σε έναν επόμενο αγώνα που συνοδεύτηκε με νίκη εναντίον της ισχυρής Κόλο Κόλο του χάρισε το πρώτο του ψευδώνυμο. «Αντιμετωπίζουμε ένα δεκαεπτάχρονο αγόρι που παίζει σαν ώριμο αστέρι. Από σήμερα μπορώ να τον αποκαλώ μόνο Δον Ελίας Φιγκερόα», είπε ένας ραδιοφωνικός εκφωνητής με το χαρακτηρισμό να τον ακολουθεί και μετά το τέλος της καριέρας του. Ξεκίνησε και την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως μέσος αλλά μετά από μία σεζόν επέστρεψε στη Γουόντερερς και ο Χοσέ Πέρεθ, Αργεντινός προπονητής των μικρών ομάδων του συλλόγου, τον τοποθέτησε ως κεντρικό αμυντικό λόγω του ύψους του και της έλλειψης παικτών σε αμυντική θέση. Το 1965 επέστρεψε στους Γουόντερερς, πλέον ως βασικός στην άμυνα της ομάδας του Μπουένος Άιρες και ήρθε η πρώτη ατομική διάκριση ως ο καλύτερος στη θέση του στο πρωτάθλημα από το περιοδικό Estadio. Την επόμενη χρονιά, είχε μια σπουδαία σεζόν με την ομάδα του, φτάνοντας στην τρίτη θέση στο εθνικό τουρνουά του 1966, όπου ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες, ώστε η Γουόντερερς να έχει την καλύτερη άμυνα, δεχόμενη τα λιγότερα γκολ εκείνη τη σεζόν. 

Οι επιτυχημένες εμφανίσεις του απέσπασαν το ενδιαφέρον πολλών ξένων συλλόγων και μετά το Πρωτάθλημα της Νότιας Αμερικής (μετέπειτα Κόπα Αμέρικα) στο Μοντεβιδέο το 1967, μεταγράφηκε στην Πενιαρόλ της Ουρουγουάης αργότερα εκείνο το έτος. Εκείνη την εποχή ήταν η καλύτερη ομάδα στον κόσμο ως νικήτρια του Διηπειρωτικού Κυπέλλου, ενώ και το πρωτάθλημα της Ουρουγουάης ήταν πολύ δυνατό. Η Πενιαρόλ κυριολεκτικά τον υφάρπαξε από την Ιντεπεντιέντε με ιδιωτική αεροπορική πτήση κατόπιν πρωτοβουλίας του αντιπροέδρου του συλλόγου από την Αργεντινή, όπου ο παίκτης βρίσκονταν για διαπραγματεύσεις έχοντας ήδη περάσει και τον ιατρικό έλεγχο. Ο Φιγκερόα αγωνίστηκε σε μια ομάδα γεμάτη σπουδαίους παίκτες, ειδικά επιθετικούς, αλλά αυτός εξελέγη ο καλύτερος παίκτης στο πρωτάθλημα το 1967, το 1968 και το 1971, ενώ σε όλες τις χρονιές ήταν μέλος της ιδανικής ομάδας του πρωταθλήματος. Την πρώτη χρονιά του Φιγκερόα, η Πενιαρόλ δέχθηκε μόλις έξι γκολ στους 18 αγώνες πρωταθλήματος (την προηγούμενη χρονιά είχε δεχθεί 11) και ισοφάρισε το ρεκόρ της πρωταθλήτριας της προηγούμενης χρονιάς Νασιονάλ και κατέκτησε τον τίτλο. Το 1968 η άμυνα της ομάδας ήταν απροσπέλαστη δεχόμενη μόλις πέντε γκολ, ρεκόρ στην ιστορία του επαγγελματικού πρωταθλήματος πρώτης κατηγορίας που παραμένει ακατάρριπτο. Με τερματοφύλακα τον κορυφαίο στην ιστορία της Ουρουγουάης Λαδισλάο Μαζουρκιέβιτς πέτυχε το ρεκόρ για τα περισσότερα λεπτά χωρίς να δεχθεί γκολ: 987 (11 αγώνες). Ο Φιγκερόα πέρασε τα πιο επιτυχημένα χρόνια του με την Πενιαρόλ, κερδίζοντας το Πρωτάθλημα Ουρουγουάης το 1967, το 1968 και το 1969. Το 1969 η Πενιαρόλ κατέκτησε το Διηπειρωτικό Σούπερ Κύπελλο Πρωταθλητριών με τον πιο κρίσιμο αγώνα εναντίον της Σάντος του Πελέ στο Μοντεβίδεο (νίκη με 2–1), σε μια αναμέτρηση στην οποία ο Φιγκερόα ήταν ο καλύτερος παίκτης του γηπέδου και θαυμάστηκε για το ταλέντο και την ηγετική του παρουσία. Η μόνη του αποτυχία με την Πενιαρόλ ήταν ότι δεν μπόρεσε να σηκώσει το Κόπα Λιμπερταδόρες το 1970, όταν έφτασε στον τελικό και ηττήθηκε από την  Εστουδιάντες. Ο Φιγκερόα ξεχώρισε ως τζέντλεμαν στο γήπεδο, δεν ήταν σκληρός παίκτης, αλλά στην Ουρουγουάη έμαθε να παίζει πιο δυνατά, να σκοράρει, να χρησιμοποιεί πιο σωστά το σώμα του και τα χέρια του. Έγινε ο πρώτος Χιλιανός ποδοσφαιριστής που έφτασε σε τελικό του Κόπα Λιμπερταδόρες. Ολοκλήρωσε την παρουσία του στην Πενιαρόλ με 241 αγώνες, στους οποίους σημείωσε 6 γκολ.

Η οικονομική κρίση που αντιμέτωπε η Πενιαρόλ στις αρχές της δεκαετίας του 1970 οδήγησε τη διοίκησή της στην πώληση των σημαντικότερων παικτών, μεταξύ αυτών και του Φιγκερόα. Η αντίδραση των φιλάθλων ήταν έντονη με πολλούς να σκίζουν την ταυτότητα του μέλους μπροστά στα γραφεία του συλλόγου, ενώ μετά τον αποχαιρετιστήριό του αγώνα στα τέλη του 1971, άλλοι βούρκωσαν στο αεροδρόμιο. Το Νοέμβριο του 1971 ο Φιγκερόα αποκτήθηκε από τη βραζιλιάνικη Ιντερνασιονάλ, όπου είχε εξίσου επιτυχημένη πορεία, κατακτώντας το εθνικό πρωτάθλημα της Βραζιλίας το 1975 και το 1976. Το ενδιαφέρον της Ρεάλ Μαδρίτης που ξεκίνησε από το 1971 δεν τον απασχόλησε παρά την υψηλότερη οικονομική προσφορά που δέχθηκε. Οι διαφορές στις αμοιβές μεταξύ των δύο ηπείρων ήταν σχετικά μικρότερες σε σχέση με τις επόμενες δεκαετίες και το βραζιλιάνικο πρωτάθλημα ήταν υψηλού επιπέδου εκείνη την εποχή, ίσως και υψηλότερο από όλα τα ευρωπαϊκά με όλους της παγκόσμιας πρωταθλήτριας του 1970 να αγωνίζονται σε αυτό. Ανέλαβε αρχηγός της ομάδας από το πρώτο παιχνίδι. Η Ιντερνασιονάλ μέχρι τότε είχε κατακτήσει συνεχόμενα Καμπεονάτο Γκαούτσο από το 1969, χωρίς όμως να κάνει αισθητή την παρουσία της στο εθνικό πρωτάθλημα βασιζόμενη στην επιθετική της γραμμή. Η παρουσία του Φιγκερόα την ισχυροποίησε αμυντικά τόσο που ήδη από την πρώτη σεζόν βρέθηκε στις τέσσερις πρώτες θέσεις του εθνικού πρωταθλήματος, όπως συνέβη και τις δύο επόμενες χρονιές. Το 1974 ο σύλλογος παρέμεινε αήττητος στα 18 παιχνίδια τους για να κατακτήσει τον τίτλο πολιτειακό τίτλο. Ο Φιγκερόα ήταν η κεντρική φιγούρα και ο αρχηγός της ομάδας από την αρχή και οι οπαδοί του συλλόγου τον θυμούνται για το διάσημο «πεφωτισμένο γκολ» του στη νίκη του συλλόγου απέναντι της Κρουζέιρο στον τελικό του πρωταθλήματος του 1975, που ήταν ο πρώτος ανάλογος εθνικός τίτλος στην ιστορία του. Στις 14 Δεκεμβρίου στο Πόρτο Αλέγκρε η ημέρα είναι εντελώς συννεφιασμένη. Έντεκα λεπτά μετά την έναρξη του δευτέρου ημιχρόνου, ο μέσος Βαλντομίρο κέρδισε φάουλ. Σε μία τελείως συννεφιασμένη ημέρα και ενώ το σκορ ήταν στο 0–0, ο Βαλντομίρο εκτέλεσε το φάουλ, στέλνοντας την μπάλα στην αντίπαλη περιοχή. Ο Φιγκερόα με μία δυνατή κεφαλιά άνοιξε το σκορ. Το παραλήρημα στις εξέδρες από 100.000 φιλάθλους, που είχαν γεμίσει το γήπεδο από τις 10 το πρωί, ήταν απόλυτο για τον πρώτο τίτλο μετά από 66 χρόνια για ένα σύλλογο που σε εθνικό επίπεδο δεν ήταν ούτε στους πρωταγωνιστές. Το μυστήριο ήταν ότι, όπως έδειξαν τα βίντεο και οι φωτογραφίες αργότερα, τη στιγμή κατά την οποία ο Χιλιανός αμυντικός σηκώθηκε στον αέρα για να κάνει την κεφαλιά, φωτίζεται μόνο αυτός από μία ισχυρή ακτίνα ηλιακού φωτός, που ερχόταν από τον ουρανό. Στο μουσείο του συλλόγου, ένα κέρινο ομοίωμα προσομοιώνει το ιστορικό άλμα του. Εκλέχθηκε ως ο καλύτερος κεντρικός αμυντικός του πρωταθλήματος της Βραζιλίας κατά τη διάρκεια των ετών 1973, 1974, 1975 και 1976, κερδίζοντας το Bola de Prata, και ψηφίστηκε ο Παίκτης της Χρονιάς του βραζιλιάνικου πρωταθλήματος το 1975 και 1976, κερδίζοντας το Βραβείο Bola de Ouro. Απέκτησε περαιτέρω αναγνώριση όταν διαδέχθηκε τον Πελέ στην ανάδειξη του καλύτερου ποδοσφαιριστή της Νότιας Αμερικής της Χρονιάς το 1974, το 1975 και το 1976. Το 1977 ήταν στην τρίτη θέση. Μία φράση του σε συνέντευξη στην βραζιλιάνικη εφημερίδα oGlobo έμεινε στη μνήμη στη χώρα: «Η περιοχή είναι το σπίτι μου και όποιος θέλω εγώ θα μπει». Με τη βραζιλιάνικη ομάδα συμμετείχε σε 336 και σημείωσε 27 γκολ, τα περισσότερα στην ιστορία του συλλόγου για αμυντικό μέχρι το 2011. Στη Βραζιλία, σε μια ψηφοφορία εμπειρογνωμόνων που διοργάνωσε το περιοδικό Placar το 2001 τον ανέδειξαν ως τον καλύτερο ξένο ποδοσφαιριστή στο πρωτάθλημα της Βραζιλίας τον 20ό αιώνα. Τιμήθηκε και πολιτικά από τη χώρα το 2000 με το παράσημο του «Ιππότη του Ρίο Μπράνκο» (Cavaleiro da Ordem de Rio Branco). 

Η λευκή επιταγή των Βραζιλιάνων δεν ήταν αρκετή για την παραμονή του στη χώρα και ο Φιγκερόα επέστρεψε στην πατρίδα του το 1977, αγωνιζόμενος την  Παλεστίνο. Είχε και πάλι προτάσεις από τη Ρεάλ Μαδρίτης και τη Μπόκα Τζούνιορς, αλλά προσωπικοί λόγοι τον έκαναν να επιστρέψει για να αγωνιστεί με τη σχετικά αδύναμη τότε ομάδα περαιτούμενος από το υπόλοιπο του συμβολαίου του. Παρά την αναγνώριση της προσφοράς του στη βραζιλιάνικη ομάδα, η κίνησή του αυτή οδήγησε σε αποδοκιμασίες των φιλάθλων της στο φιλικό αγώνα μεταξύ των δύο συλλόγων, στις 26 Ιανουαρίου 1977. Οι Βραζιλιάνοι επιθυμούσαν την  πολιτιγράφησή του στη χώρα με τις τότε δυνατότητες που υπήρχαν από τη FIFA να του παρέχουν την ευχέρεια, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε κατηγορηματικά. Η νέα του ομάδα γνώρισε την καλύτερη περίοδο στην ιστορία της και κατέκτησε το πρωτάθλημα της Χιλής το 1978, αναδείχθηκε δε ο καλύτερος παίκτης στη χώρα και στις δύο αυτές αγωνιστικές περιόδους. Την επόμενη χρονιά, το 1979, ο Φιγκερόα οδήγησε την ομάδα στην πρόκριση στα ημιτελικά του Κόπα Λιμπερταδόρες, μία διεθνής διάκριση που ο σύλλογος δεν έχει επαναλάβει ποτέ στην ιστορία του, ούτε είχε πετύχει ποτέ πριν. Η ομάδα παρέμεινε αήττητη σε 44 αγώνες σε αυτό το χρονικό διάστημα, επίδοση ρεκόρ στην ιστορία του πρωταθλήματος της Χιλής που παραμένει. Επίσης, ο Φιγκερόα σημείωσε το μοναδικό γκολ στον τελικό του Κυπέλλου το 1977. Επιπλέον, η ομάδα ήταν υπερχρεωμένη έχοντας κάνει  μεταγραφικές κινήσεις ενίσχυσης, καταφέρνοντας να ξεπεράσει τις δυσκολίες μέσω της αγωνιστικής της επιτυχίας, όμως αυτό δεν διήρκησε για πολύ. Όπως πολλοί μεγάλοι ποδοσφαιριστές εκείνη την εποχή προς το τέλος της σταδιοδρομίας τους, το 1981 μεταγράφηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αγωνίστηκε στο  NASL για ένα χρόνο στους  Φορτ Λόντερντεϊλ Στράικερς. Έχοντας ως συμπαίκτες τους Γκερντ Μίλερ και Τεόφιλο Κουμπίγιας το 1981, έφτασαν στον τελικό του πρωταθλήματος με αντίπαλο τους Νιου Γιορκ Κόσμος, χωρίς όμως επιτυχία. Στις 27 Ιουνίου 1981 υπέστη τραυματισμό στο πρόσωπο που αποκαταστάθηκε χειρουργικά χάνοντας και πέντε δόντια. Είχε δεχθεί αγκωνιά σε αγώνα για το αμερικάνικο πρωτάθλημα με αντίπαλο τη Τζάκσονσβιλ Τι Μεν (Jacksonville Tea Men), χάνοντας αρκετούς αγώνες στη συνέχεια. Τελευταίος σταθμός στην καριέρα του η Κόλο-Κόλο της πατρίδας του, όπου έμεινε μόνο τρεις μήνες στην ομάδα της πρωτεύουσας και ο τελευταίος αγώνας του με την  Ουνιβερσιδάδ. Ο αγώνας της 28ης Δεκεμβρίου έληξε ισόπαλος με 2–2 και σήμανε την απώλεια του τίτλου από την Κόλο-Κόλο. Λίγες ημέρες αργότερα, την 1η Ιανουαρίου 1983, ο Φιγκερόα ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ενεργό δράση. Την επόμενη χρονιά, στις 8 Μαρτίου 1984, διοργανώθηκε ο αποχαιρετιστήριος αγώνας ανάμεσα σε μια ομάδα της Χιλής και μια επιλογή του υπόλοιπου κόσμου, τον οποίο παρακολούθησαν περισσότεροι από 70.000 θεατές. Συνολικά, κατέκτησε 13 τίτλους σε επίσημες διοργανώσεις.

Διεθνής σταδιοδρομία
Σε ηλικία 17 ετών κλήθηκε στην  εθνική ομάδα νέων της Χιλής και αγωνίστηκε στο  Πρωτάθλημα Νέων Νότιας Αμερικής στην Κολομβία. Έκανε το ντεμπούτο του σε φιλικό αγώνα με τη Σοβιετική Ένωση στις 23 Φεβρουαρίου 1966 (ήττα στο Σαντιάγο με 2–0) αφήνοντας όμως πολύ καλές εντυπώσεις. Το ίδιο καλοκαίρι ήταν στη βασική ενδεκάδα στην πρώτη μεγάλη διοργάνωση που συμμετείχε, αυτή του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966. Η Χιλή έχασε από τη Ιταλία και τη Σοβιετική Ένωση και έφερε ισοπαλία με τη Βόρεια Κορέα και έτσι δεν προκρίθηκε στη δεύτερη φάση της διοργάνωσης, όμως ο Φιγκερόα έλαβε ήδη την αναγνώριση αποκαλούμενος από ορισμένους ως «ο κόκκινος τοίχος» (La Muralla Roja, από το χρώμα της φανέλας της εθνικής ομάδας της Χιλής). Με τη χιλιανή εθνική ομάδα αγωνίστηκε 47 φορές μεταξύ του 1966 και του 1982. 


Ήταν επί σειρά ετών αρχηγός της εθνικής ομάδας. Συμμετείχε σε τρία Παγκόσμια Κύπελλα (1966, όπου ήταν αρχηγός σε ηλικία μόλις 20 ετών, 1974 και 1982, πάλι ως αρχηγός). Τα χρόνια της καριέρας του στη Βραζιλία δεν αγωνίστηκε με την εθνική ομάδα και επανήλθε το 1973 για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1974 μετά από έξι χρόνια απουσίας. Ένα από τα καλύτερα παιχνίδια της καριέρας του ήταν απέναντι στη Σοβιετική Ένωση σε αγώνα μπαράζ των προκριματικών στη Μόσχα, όπου η παρουσία του στην άμυνα ήταν καταλυτική στη διατήρηση έως το τέλος του αγώνα του ισόπαλου 0–0. Οι Σοβιετικοί αρνήθηκαν να αγωνιστούν στο δεύτερο αγώνα στο Σαντιάγκο λόγω της πολιτικής κατάστασης της χώρας και η Χιλή προκρίθηκε, παρατασόμενη όμως στον αγωνιστικό χώρο όπως τότε επέβαλαν οι κανονισμοί της FIFA και σημειώνοντας γκολ, σε ένα γήπεδο με 18.000 θεατές αλλά χωρίς αντίπαλο σε μία παρωδία αγώνα. Στην τελική φάση ψηφίστηκε ως ο καλύτερος αμυντικός και στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης, παρά την αποτυχία της Χιλής να περάσει στο δεύτερο γύρο. Η ομάδα βασίστηκε στο αμυντικό της παιχνίδι και σε τρεις αναμετρήσεις δέχθηκε μόνο δύο γκολ, το ένα από τη μετέπειτα πρωταθλήτρια κόσμου Δυτική Γερμανία και το δεύτερο από την Ανατολική Γερμανία (αποτέλεσμα 1–1), ενώ ήρθε ισόπαλη με την πρωτοεμφανιζόμενη Αυστραλία χωρίς τέρματα, αποτέλεσμα που θεωρήθηκε έκπληξη. Η Χιλή χρειαζόταν οπωσδήποτε τη νίκη για να διεκδικήσει την προκριση, αλλά η επιθετική γραμμή της ομάδας υστέρησε όπως και στους προηγούμενους αγώνες, σε ένα γήπεδο μετά από καταρρακτώδη βροχή. Ο Φιγκερόα έχασε τη μεγαλύτερη ευκαιρία στον αγώνα με κεφαλιά που απέκρουσε ο αντίπαλος τερματοφύλακας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ομάδα δεν διέθετε ομοιογένεια. 

Το 1977 σε αγώνα με τον Ισημερινό στην προκριματική φάση για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 σημείωσε δύο γκολ (από τα τρία συνολικά της διεθνούς καριέρας του) στη νίκη με 3–0. Η Χιλή δεν προκρίθηκε στην τελική φάση. Ήταν επίσης αρχηγός της εθνικής Χιλής όταν κατετάγη δεύτερη το 1979 στο Κόπα Αμέρικα. Έφτασε στον τελικό με αντίπαλο την Παραγουάη, με την οποία έπρεπε να παίξει τρία παιχνίδια. Μέχρι τότε η Χιλή είχε δεχθεί μόνο ένα γκολ σε πέντε αγώνες. Η ομάδα της Παραγουάης βασίζονταν στην επιθετική της γραμμή και στον πρώτο τελικό αγώνα με τη Χιλή νίκησε με 3–0 στην Ασουνσιόν. Ο Φιγκερόα δεν αγωνίστηκε λόγω αποβολής στον ημιτελικό με το Περού, τη μοναδική στην καριέρα του. Για τους επόμενους αγώνες στο Σαντιάγο της Χιλής και στο Μπουένος Άιρες, ο Φιγκερόα συμμετείχε κανονικά και η Παραγουάη δεν μπόρεσε να σημειώσει γκολ. Ο τίτλος πήγε στην Παραγουάη με διαφορά τερμάτων. Έκλεισε την καριέρα του στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ισπανίας το 1982, όπου η Χιλή αποκλείστηκε με τρεις ήττες στον πρώτο γύρο δεχόμενη οκτώ γκολ. Ήδη τραυματίας όταν ξεκίνησε η διοργάνωση, η απόδοση του ίδιου στα 36 του χρόνια και της ομάδας ήταν κάτω του αναμενόμενου. Ο τρίτος αγώνας με τη Αλγερία, με την αφρικανική ομάδα να σημειώνει απρόσμενη νίκη με 3–2, ήταν και ο τελευταίος του με την εθνική ομάδα. Έχοντας ήδη παντρευτεί σε ηλικία 16 ετών, είχε ήδη το πρώτο του εγγόνι στη διάρκεια της διοργάνωσης, από το δεύτερο από τα δύο παιδιά του που απέκτησε το 1966.   Η αναγνώρισή του στις ισχυρές ποδοσφαιρικά χώρες της Νότιας Αμερικής τον καθιέρωσε ως κορυφαίο Χιλιανό ποδοσφαιριστή όλων των εποχών.

Χαρακτηριστικά παιχνιδιού
Ο τρόπος παιχνιδιού, οι ηγετικές του ιδιότητες και η πειθαρχία, ήταν τα στοιχεία που τον χαρακτήριζαν και έθεσαν τα πρότυπα για τους αμυντικούς στη Νότια Αμερική απλώς και μόνο με το να είναι μπροστά από την εποχή του. 
Η ικανότητά του να προβλέπει επιθέσεις ως αμυντικός με την εξαιρετική ανάγνωση του παιχνιδιού ήταν τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του παιχνιδιού του. Ο Φιγκερόα είχε επίσης τη δυνατότητα να ξεκινήσει αντεπιθέσεις από την άμυνα χάρη στην ψυχραιμία του με τη μπάλα, το όραμα και την πολύ καλή τεχνική του. Εξαιρετική ήταν και η ικανότητά του στις πάσες. Τα ηγετικά του προσόντα και η ικανότητά του στον αέρα παραμένουν αξεπέραστα. Η ηγετική του παρουσία στην άμυνα ήταν καθοριστική στην επιτυχία της άμυνας με τη χρήση του οφσάιντ από την Ιντερνασιονάλ στη Βραζιλία. Ο τρόπος που μάρκαρε περιγράφηκε ως «το σημάδεμα του ταυρομάχου» καθώς αναφέρεται ότι έχει έμπνευση από τις ταυρομαχίες: παρεμπόδιση που συνίσταται στην κάλυψη της πιο επιδέξιας πλευράς του αντιπάλου με το ένα πόδι, έτσι ώστε να επιλέγει το άλλο όταν προχωρά καθιστώντας δύσκολη την ντρίμπλα. Προσπαθούσε με αυτόν τον τρόπο ο επιθετικός να κινηθεί όπως ήθελε αυτός και όχι με την αρχική του σκέψη. Η σωστή χρησιμοποίηση του σώματός του τον έκανε κυρίαρχο απέναντι και σε ψηλότερους αντιπάλους. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ουρουγουάη, οι δημοσιογράφοι της χώρας, έκπληκτοι από τις ικανότητά του να είναι δυναμικός αλλά όχι αντιαθλητικός, του έδωσαν το παρατσούκλι ο «Κύριος Πολυτέλεια» (Mister Lujo). Συνειδητοποίησαν ότι ο Φιγκερόα ήταν ένας  εντυπωσιακός και ιδιαίτερα εγκεφαλικός παίκτης που μπορούσε να είναι καταστροφικός και δημιουργικός ταυτόχρονα έχοντας πρωτίστως τη δυνατότητα για αμυντικές προσπάθειες αποτροπής με κάθε δυνατό τρόπο, ακόμα και με προσπάθειες που ήταν ασυνήθιστες για αμυντικούς, όπως ανάποδα ψαλίδια. Οι προωθήσεις του στην αντίπαλη περιοχή που ξεκίνησαν κατά την καριέρα του στη Βραζιλία ήταν πρωτοποριακές στην εποχή του, ειδικά στην Νότια Αμερική έχοντας έτσι κορυφαίες ικανότητες και ως λίμπερο. Ο ίδιος είχε πει: «Όταν έπαιζα στη Βραζιλία, έκανα πάντα ένα παιχνίδι στο οποίο ο ακραίος αμυντικός και ο ακραίος επιθετικός κρατούσαν την μπάλα, ενώ εγώ προχωρούσα χωρίς μαρκάρισμα και έκανα μια κεντρική επιθετική προσπάθεια». Ο φημισμένος Βραζιλιάνος συγγραφέας Νέλσον Ροντρίγκες (Nelson Rodrigues), έγραψε: «Κομψός ως κόμης με σμόκιν, επικίνδυνος σαν τίγρη της Βεγγάλης, ο Ελίας Φιγκερόα ήταν ο τέλειος αμυντικός». Ο Σέσαρ Λουίς Μενότι, η αξιοπιστία του οποίου δεν αμφισβητείται, είχε πει: «Νομίζω ότι ήταν ανώτερος του Μπεκενμπάουερ και αυτό έχει ειπωθεί».

Μετά το ποδόσφαιρο
Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής σταδιοδρομίας ακολούθησε σύντομη καριέρα προπονητή στη Χιλή αναλαμβάνοντας αρχικά του Γουόντερερς το 1993 και την Παλεστίνο για τις δύο επόμενες σεζόν. Δουλέψε επίσης και στην Ιντερνασιονάλ, τόσο ως προπονητής για μικρό χρονικό διάστημα, όσο και ως τεχνικός διευθυντής, ενώ εργάστηκε και σχολιαστής αγώνων και αρθρογράφος στην πατρίδα του και τη Βραζιλία. Το 1999 η Ένωση Αθλητικών Συντακτών της Χιλής τον ψήφισε ως τον καλύτερο παίκτη της χώρας όλων των εποχών. Το 2003 ανέλαβε τεχνικός διευθυντής της εθνικής ομάδας αλλά παραιτήθηκε σε μικρό χρονικό διάστημα λόγω διαφωνιών με την Ομοσπονδία. Το 2004 επελέγη στη λίστα FIFA 100, ο μόνος Χιλιανός. Το 2011 η CONMEBOL τον επέλεξε στην καλύτερη ενδεκάδα στην ιστορία του Κόπα Αμέρικα. Η Σαντιάγο Γουόντερερς μετονόμασε το στάδιο της σε Στάδιο Ελίας Φιγκερόα Μπραντέρ προς τιμή του το 2012.

Δημιούργησε το Gol Iluminado στη Φλόριντα των ΗΠΑ, ένα ίδρυμα που  ασχολείται με την εκπαίδευση μέσω του αθλητισμού, της εθνοτικής ένταξης και της ανοχής, ειδικά προς τους αυτόχθονες πληθυσμούς και την καταπολέμηση της φτώχειας. Η προσπάθεια εστιάζει στα παιδιά με λιγότερους πόρους ώστε να βοηθηθούν να ξεφύγουν από την ακραία φτώχεια. Οι εργασίες ξεκίνησαν ταυτόχρονα στη Βραζιλία και τη Μοζαμβίκη. Το 2006 πρωταγωνίστησε στη διεξαγωγή φιλικού αγώνα στη Λα Παζ μέσω του Ιδρύματος στη Νότια Αμερική για να ενισχύσει τις φτωχές τοπικές κοινότητες συγκέντρώνοντας 60 τόνους μη αλλοιώσιμων τροφίμων. Η πρωτοβουλία του οδήγησε στη δημιουργία του παγκόσμιου οργανισμού Football for Peace Global υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Βίνια ντελ Μαρ, όπου ανέπτυξε επιχειρηματική δραστηριότητα στον κλάδο της οινοποιείας. Είχε και μία σκοτεινή πλευρά στην εξωγηπεδική παρουσία του. Έγινε - ίσως άθελά του - έμβλημα της κυβέρνησης του δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ, σε μια εποχή που ακόμα και διεθνείς παίκτες χρειάστηκε να φύγουν από τη χώρα μετά το 1973 λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων. Τιμήθηκε το 1974 και έκανε σαφή την υποστήριξή του στα δημοψηφίσματα του 1980 και του 1988 που διατήρησε τον Πινοσέτ στην εξουσία το πρώτο, ενώ η ήττα του δικτάτορα στο δεύτερο ήταν η αρχή της πτώσης του. Ο Φιγκερόα ξεκαθάρισε: «Ήμουν με όλους τους προέδρους της χώρας μου. Αν κάνω κάτι είναι για τον λαό». Στον επίλογο του βιβλίου Don Elías του 2023, σχολίασε: «Όταν τελικά επέστρεψα στη χώρα πριν από σαράντα χρόνια, πιθανότατα δεν θα επαναλάμβανα ορισμένες από τις αποφάσεις που πήρα εκείνα τα χρόνια και δεν θα προσέφερα ξανά την υποστήριξη που έδωσα κάποτε, δανείζοντας μερικές φορές το πρόσωπο και τη φήμη μου σε πολιτικούς σκοπούς».

 Στατιστικά στοιχεία διεθνούς σταδιοδρομίας 

+ Εθνική ομάδα Έτος Συμμ. Γκολ Χιλή 1966 12 0 1967 5 0 1968 0 0 1969 0 0 1970 0 0 1971 0 0 1972 0 0 1973 2 0 1974 4 0 1975 0 0 1976 0 0 1977 5 2 1978 0 0 1979 8 1 1980 2 0 1981 4 0 1982 5 0 Σύνολο 47 3

 Τίτλοι 
Πενιαρόλ
 Πρωτάθλημα Ουρουγουάης  (2): 1967, 1968
 Διηπειρωτικό Σούπερ Κύπελλο: 1969
Ιντερνασιονάλ
 Καμπεονάτο Γκαούτσο (6): 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976
 Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο (2): 1975, 1976
Παλεστίνο
 Κύπελλο Χιλής: 1977
 Πρωτάθλημα Χιλής: 1978

 Ατομικές διακρίσεις 
 Καλύτερη ομάδα του Παγκόσμιου Κυπέλλου FIFA:	1974
 Ποδοσφαιριστής της Νότιας Αμερικής της Χρονιάς (3): 1974, 1975, 1976
Τρίτη θέση: 1977
 Καλύτερη ομάδα της Νότιας Αμερικής της χρονιάς (6): 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977
 Καλύτερη παγκόσμια άμυνα της χρονιάς (4): 1974, 1975, 1976, 1977
 Καλύτερος παίκτης στην Ουρουγουάη (3): 1967, 1968, 1971
 Ο καλύτερος ξένος παίκτης του αιώνα στη Βραζιλία: 2001
 Ο καλύτερος ξένος παίκτης του αιώνα στην Ουρουγουάη: 2000
 Καλύτερος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στη Χιλή (4):	1966, 1977, 1978, 1981
 Καλύτερος αθλητής της χρονιάς στη Χιλή: 1981
 Χιλιανός ποδοσφαιριστής της ιστορίας των αθλητικών δημοσιογράφων της Χιλής: 1999
 IFFHS: 37ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα, 8ος της Νότιας Αμερικής και καλύτερος Χιλιανός
 IFFHS: Καλύτερος αμυντικός της Νότιας Αμερικής του 20ού αιώνα  
 FIFA 100 
 Μέλος της καλύτερης ομάδας της Νότιας Αμερικής του 20ού αιώνα: 1999
 Placar περιοδικό: 19ος καλύτερος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών: 1999 
 World Soccer περιοδικό: Οι καλύτεροι 50 ποδοσφαιριστές όλων των εποχών

 Παραπομπές 

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 Pablo Arteche/Nelson Osses : Don Elías (Planeta Chile, 2023) ISBN 978-956-408-290-5

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



 Ελίας Φιγκερόα
 Elías Figueroa 



Κατηγορία:Χιλιανοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Αμυντικοί ποδοσφαιριστές 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σαντιάγο Γουόντερερς
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Ατλέτικο Πενιαρόλ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σπορτ Κλαμπ Ιντερνασιονάλ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Ντεπορτίβο Παλεστίνο
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φορτ Λόντερντεϊλ Στράικερς (1977-1983)
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν Ουρουγουάης 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Α 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Νορθ Αμέρικαν Σόκερ Λιγκ (1968-84)
Κατηγορία:Ξένοι ποδοσφαιριστές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόλο-Κόλο
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Χιλής
Κατηγορία:Χιλιανοί ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982