Ισαάκ ο Σύρος

Ισαάκ ο Σύρος  (συριακά: ܡܪܝ ܐܝܣܚܩ ܕܢܝܢܘܐ; αραβικά: إسحاق النينوي Ishaq an-Naynuwī; περ. 613 μ.Χ. – περ. 700 μ.Χ.), επίσης γνωστός και ως άγιος Ισαάκ ο Σύρος, αββάς Ισαάκ, Ισαάκ Σύρος ή Ισαάκ της Νινευή, ήταν Σύρος επίσκοπος της Νεστοριανής Εκκλησίας της Ανατολικής Συρίας. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός για το έργο του για τον χριστιανικό ασκητισμό του 7ου μ.Χ. αιώνα. Δεν έχει έως σήμερα αναγνωριστεί ως άγιος από την Ορθόδοξη Εκκλησία, καθότι προέρχεται από τους κόλπους της Νεστοριανής Εκκλησίας, η οποία θεωρείται σχισματική. Θεωρείται όμως άγιος από τη Ασσυριακή Εκκλησία της Ανατολής (Νεστοριανή), την Ανατολίτικη Ορθόδοξη Εκκλησία και την Ανατολική Καθολική Εκκλησία. Πρόσφατα, έπειτα από πρόταση του αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου, ο οποίος συνέταξε την ακολουθία του, επελέγη η 28 Σεπτεμβρίου ως ημέρα τιμής της οσιακής μνήμης του.

 Βίος 
Γεννήθηκε στo σημερινό Κατάρ, περίπου το 613 μ.Χ. Σε νεαρή ηλικία έγινε μοναχός στο κοινόβιο Bet-Qatraje του Κουρδιστάν (σημερινό βόρειο Ιράκ) και αργότερα, το 661 μ.Χ. χειροτονήθηκε επίσκοπος της Νινευή (κοντά στη σημερινή Μοσούλη του Ιράκ).<ref name=":0" / Μετά από πέντε μήνες αρχιεροσύνης παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του. Οι λόγοι μέχρι σήμερα δεν είναι γνωστοί, αλλά αυτό που εικάζεται είναι ότι συγκρούστηκε με τους νεστοριανούς της εποχής λόγω των δογματικών διαφορών σε σχέση με τις χριστιανικές του πεποιθήσεις, οι οποίες ήταν πιο κοντά σε αυτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μετά την παραίτησή του, αποσύρθηκε σε ένα μοναστήρι στην έρημο Rabban Shapur (κοντά στα σημερινά Σούσα του Ιράν), όπου πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Εκεί συνέγραψε το έργο του για τις ασκητικές πραγματείες, στίχους, διαλόγους και άλλα κείμενα περί μυστηριακής ζωής.

 Έργο 
Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος άφησε πίσω του αξιόλογο έργο, από το οποίο διασώθηκαν μόνο η Πρώτη (82 κεφάλαια), η Δεύτερη (41 κεφάλαια), και η Τρίτη Συλλογή. Στα ελληνικά έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή οι 86 «Ασκητικοί Λόγοι» και οι 4 Επιστολές.Ισαακ του Σύρου Ασκητικά (2006). μτφ. Καββαδάς Νέστορας, εκδ. Θεσβίτης, 1-176.Αλφέγιεφ, Ιλαρίων (2018). Άγιος Ισαάκ ο Σύρος: Ο πνευματικός του κόσμος. μτφ. Ροϊλίδης Ιωσήφ, εκδ. Πορφύρα, 1-385. Ολόκληρο το έργο του είναι βασισμένο στη θεωρία ότι ο άνθρωπος για να προσεγγίσει τον Θεό θα πρέπει να περάσει μέσα από τρία στάδια: το σωματικό, το ψυχικό και το πνευματικό. Το πρώτο στάδιο ξεκινά με τις σωματικές ενέργειες, όπως η νηστεία, η αγρυπνία, και η ψαλμωδία. Στο δεύτερο στάδιο κυριαρχεί ο αγώνας ενάντια στις σκέψεις αντίθετες προς τη φύση της ψυχής. Το τρίτο στάδιο καταλήγει στην ενοποιημένη γνώση, η οποία είναι μια στάση θαύματος και συνεχών επαίνων μέσω της αδιάλειπτης προσευχής προς τον Θεό.

Τα γραπτά του μεταφράστηκαν στα αραβικά, αιθιοπικά και ελληνικά και επηρέασαν τόσο τους Βυζαντινούς όσο και τους Ρώσους θεολόγους και φιλοσόφους από το 10ο έως τον 19ο αιώνα. Παράλληλα, οι λατινικές, και αργότερα οι ιταλικές και οι ισπανικές εκδοχές του επηρέασαν τον χριστιανικό μυστικισμό στη Δύση. Το έργο του απέκτησε μεγάλη επιρροή ανάμεσα στους πιστούς, ιδιαίτερα ανάμεσα σε μοναχούς και ησυχαστές.

Για τη συγγραφή του, ο Άγιος Ισαάκ στηρίχθηκε τόσο στη μελέτη της Γραφής, όσο και στη μελέτη άλλων αγίων πατέρων της Εκκλησίας, αλλά και στη δική του ασκητική εμπειρία. Αποσπάσματα των Λόγων του βρίσκονται στον Ευεργετινό και στη Φιλοκαλία, τα οποία αποτελούν συλλογές ασκητικών πατερικών κειμένων. Οι ελληνικές και οι λατινικές εκδόσεις του έργου του περιλαμβάνονται στη σειρά Patrologia Graeca, την οποία επιμελήθηκε ο J.-P. Migne το 1866. Αναλόγως, η αγγλική έκδοση του έργου του είναι το Mystic Treatises, μεταφρασμένη από τα συριακά από τον A.J. Wensinck το 1923.

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 «Αββάς Ισαάκ ο Σύρος» (μετάφραση Κ. Παντοκρατορινού)
 Ανθολόγιο από την ασκητική εμπειρία του Αγίου Ισαάκ του Σύρου. (Από το βιβλίο: Άγιος Ισαάκ ο Σύρος. Ανθολόγιο από την ασκητική εμπειρία του Αγίου Ισαάκ του Σύρου. Επιμέλεια - Μετάφραση Δρ. Θ. Κωνσταντίνος Χρ. Καρακόλης. Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη. Θεσσαλονίκη. 2014.) 

Κατηγορία:Χριστιανοί θεολόγοι
Κατηγορία:Άγιοι του Μεσαίωνα
Κατηγορία:Σύροι ιεράρχες