Ομπντούλιο Βαρέλα

Ο Ομπντούλιο Γιασίντο Μουνιόζ Βαρέλα (ισπανικά: Obdulio Jacinto Muiños Varela, προφορά  Ισπανίας: [oβˈðuljo βaˈɾela], 20 Σεπτεμβρίου 1917 – 2 Αυγούστου 1996) ήταν Ουρουγουανός διεθνής ποδοσφαιριστής. Αγωνιζόταν ως μέσος και ήταν ο αρχηγός της εθνικής ομάδας της χώρας του που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950. Το προσωνύμιό του ήταν El Negro Jefe («Ο Μαύρος Αρχηγός»), λόγω του σκούρου δέρματος και της επιρροής που είχε στο γήπεδο, ιδιαίτερα κατά την ιστορική νίκη επί της Βραζιλίας στη διοργάνωση. Ήταν αφρικανικής, ισπανικής και ελληνικής καταγωγής.

Βιογραφία

Πρώτα χρόνια
Ο Βαρέλα γεννήθηκε στο Μοντεβίδεο από πτωχή, εργατική και πολυάριθμη οικογένεια με 11 παιδιά και επέλεξε να φέρει το επώνυμο της μητέρας του καθώς οι γονείς του χώρισαν. Σχολείο πήγε μόνο σε τρεις τάξεις του δημοτικού. Μπόρεσε να ολοκληρώσει το σχολείο ως, ενήλικας μετά το γάμο του. Άρχισε να παίζει ποδόσφαιρο αρχικά σε ομάδες της γειτονιάς του ως έφηβος αλλά συστηματικά ασχολήθηκε όταν εντάχθηκε στη Ντεπορτίβο Χουβεντούτ (Deportivo Juventud) της γειτονικής πόλης Λας Πιέδρας το 1932 στην ομάδα νέων και από το 1936 στην πρώτη ομάδα, στην τρίτη και δεύτερος κατηγορία. Κατά τη διάρκεια της ζωής του εργάστηκε ως αγγελιαφόρος, πωλητής σπιτιών, εργάτης σε πλυντήριο ρούχων και παπουτσιών και κατασκευαστής. Και στον ελεύθερο χρόνο του έπαιζε το αγαπημένο του άθλημα.

Καριέρα σε συλλόγους
Ξεκίνησε στην πρώτη κατηγορία με τους  Γουόντερερς και το 1943, εντάχθηκε στην Πενιαρόλ, σύλλογο για τον οποία θα έπαιζε μέχρι την επαγγελματική του αποχώρηση το 1955. Με τον κορυφαίο σύλλογο της χώρας κέρδισε μεταξύ άλλων έξι πρωταθλήματα.

Συνήθως αγωνιζόταν ως κεντρικός μέσος ή αμυντικός μέσος αν χρειαζόταν και θεωρείται από τους καλύτερους στις θέσεις αυτές όλων των εποχών. Δεν διέθετε ιδιαίτερη τεχνική και ήταν γνωστός για την αντοχή, τις πολλαπλές δουλειές που μπορούσε να κάνει στο γήπεδο, τις επίμονες προσπάθειές του και τις ηγετικές ικανότητές του. Μεταξύ 1948 και του 1949 ήταν πρωτοπόρος της απεργίας των ποδοσφαιριστών για επτά μήνες που είχε ως στόχο την απόκτηση μεγαλύτερων δικαιωμάτων για τους αθλητές και την εισαγωγή του πλήρους επαγγελματισμού που είχε ξεκινήσει στη χώρα το 1932. Το κίνημα καθοδηγήθηκε από την Mutual Uruguaya de Futbolistas Profissionales, μια ένωση που δημιουργήθηκε από το Βαρέλα και τους συντρόφους του και εμπνεύστηκε από την αντίστοιχη ένωση της Αργεντινής, η οποία εμφανίστηκε το 1944. Ο Βαρέλα ήταν ο χαρισματικός ηγέτης αυτής της απεργίας και, μαζί με τον άσο της Νασιονάλ και τον αντίπαλό του Ενρίκε Κάστρο, οδήγησε περίπου 500 συναδέλφους στην εξέγερση. Αυτό θα προκαλέσει την πρόωρη διακοπή του πρωταθλήματος του 1948 για 10 μήνες, και το οποίο έληξε μετά από μόνο 10 γύρους χωρίς ποτέ να αναγνωριστεί πρωταθλητής και χωρίς αξιοσημείωτο κέρδος των ποδοσφαιριστών.

Διεθνής καριέρα
Το διεθνές ντεμπούτο του Βαρέλα ήρθε με νίκη 3–2 απέναντι στη Χιλή το 1939 στο Κόπα Αμέρικα στη Λίμα του Περού.
Συμμετείχε σε 45 διεθνείς αγώνες για την Ουρουγουάη από το 1939 έως το 1954. Η πρώτη μεγάλη στιγμή της διεθνούς καριέρας του ήρθε το 1942 στο Κόπα Αμέρικα, όπου απέναντι στο θεωρητικό φαβορί Αργεντινή, η καθοριστική αμυντική κυρίως παρουσία στις διαρκείς επιθέσεις των γειτόνων κράτησε το πολύτιμο 1–0 του τελικού. Ο Βαρέλα αναδείχθηκε σε καλύτερο παίκτη της διοργάνωσης.

Η κορυφαία στιγμή της σταδιοδρομίας του ήταν ως αρχηγός της ομάδας της Ουρουγουάης που κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1950, στο οποίο έπαιξε αποφασιστικό ρόλο. Ο σημαντικός τελευταίος αγώνας ήταν ενάντια στους οικοδεσπότες της Βραζιλίας. Η Ουρουγουάη έπρεπε να κερδίσει, αλλά η Βραζιλία θα μπορούσε να κατακτήσει το Κύπελλο και με ισοπαλία. Ο ιστορικός αγώνας έμεινε με το όνομα Μαρακανάζο (Maracanazo) με θεατές το μεγαλύτερο πλήθος ποδοσφαιρικού αγώνα (επίσημα 173.850, αλλά πηγές της εκτιμούν ότι πάνω από 200.000 οπαδοί ήταν στο γήπεδο). Στη συνέχεια, όταν η ομάδα ήταν στα αποδυτήρια, ο Χουάν Λόπεζ, προπονητής της ομάδας της Ουρουγουάης είπε στους παίκτες του ότι ο καλύτερος τρόπος για να πάρουν τον τίτλο εναντίον της Βραζιλίας ήταν να υιοθετούσαν αμυντικό τρόπο παιχνιδιού, καθώς μια ήττα με λιγότερα από τέσσερα γκολ θα ήταν μια ηθική νίκη για την Ουρουγουάη. Με την αποχώρηση του προπονητή, ο Βαρέλα έκλεισε την πόρτα και είπε στους παίκτες του: «Ο Χουάν είναι καλός άνθρωπος, αλλά αν το κάνουμε τότε θα υποστούμε την ίδια μοίρα της Σουηδίας και της Ισπανίας» (η Βραζιλία νίκησε τη Σουηδία 7–1 και η Ισπανία 6–1) και στη συνέχεια στο διάδρομο είπε: «Μην κοιτάξετε στις κερκίδες, μη σηκώσετε τα μάτια σας ψηλά, το παιχνίδι παίζεται κάτω. Όσοι και να είναι από πάνω σας, να σκέφτεστε ότι είναι μόνο ξύλινα ομοιώματα κι όχι πραγματικό πλήθος. Μέσα στο γήπεδο θα είμαστε έντεκα εμείς κι έντεκα αυτοί. Και μην νομίζετε ότι θα μας συμβεί κάτι κακό όταν νικήσουμε. Τίποτα δεν θα συμβεί. Για να κερδίσουμε όμως πρέπει να βάλουμε τ’ "αυγά" μας στις άκρες των παπουτσιών μας. Πάμε να κερδίσουμε λοιπόν!». Σε αυτό το στάδιο της ανάπτυξης του ποδοσφαίρου, ο αρχηγός μιας ομάδας συχνά θεωρούνταν πιο ισχυρός από τον προπονητή. Ο Βαρέλα επαινέθηκε για τις ομιλίες του με την ομάδα πριν από τον αγώνα, για το ότι κατεύθυνε τους συμπαίκτες του να συμπεριφέρονται με συγκεκριμένους τρόπους σε κρίσιμες στιγμές και, μετά τη διοργάνωση, για το ότι δεν υπάκουε στις εντολές να μην φύγουν από το ξενοδοχείο της ομάδας και έβγαινε για ποτό με Βραζιλιάνους. Η ομιλία έπαιξε ζωτικό ρόλο στους συμπαίκτες του, οι οποίοι έπαιξαν χωρίς φόβο έχοντας ισοπαλία 0–0 στο ημίχρονο παρά την ασφυκτική πίεση σε πανηγυρική ατμόσφαιρα την οποία δέχθηκαν. Στα δύο λεπτά στο δεύτερο ημίχρονο η Βραζιλία σημείωσε τέρμα και ο Βαρέλα πήρε τη μπάλα και στη συνέχεια ήρθε σε διαμάχη με τον Άγγλο διαιτητή για ανύπαρκτο οφσάιντ, με την πρόθεση να καθυστερήσει την επανεκκίνηση του παιχνιδιού, έτσι ώστε το πλήθος να ησυχάσει. Ο διαιτητής δεν μιλούσε ισπανικά, και χρειάστηκε να κληθεί διερμηνέας για να επέλθει συνεννόηση. Μετά από αυτό είπε στους συμπαίκτες του «Τώρα ήρθε η ώρα να κερδίσουμε το παιχνίδι». Η Ουρουγουάη σκόραρε με τον Χουάν Αλμπέρτο Σκιαφίνο και στη συνέχεια, 11 λεπτά πριν από τη λήξη, η ομάδα της Βραζιλίας έχασε την αυτοπεποίθησή της και ο Αλσίντες Γκίντζια  σημείωσε το 2–1 για την Ουρουγουάη, κατακτώντας το Παγκόσμιο Κύπελλο. Η διαδικασία απονομής από το απρόσμενο αποτέλεσμα ήταν και αυτή ανάλογη: ο Ζυλ Ριμέ κατέβηκε στο γήπεδο και μέσα στο πλήθος που ήταν εκεί αναζήτησε τον αρχηγό της Ουρουγουάης δίνοντάς του το τρόπαιο. Οι συνθήκες δεν επέτρεπαν να σηκώσει το Κύπελλο ψηλά, αν και η διαδικασία αυτή καθιερώθηκε αργότερα. Ο διακεκριμένος Βραζιλιάνος συγγραφέας Νέλσον Ροντρίγκεζ έγραψε: «Ο Ομπντούλιο μας άρπαξε τον τίτλο. Είπα, "άρπαξε" σαν να έλεγα "μας εξήγαγε" τον τίτλο σαν να ήταν δόντι». Ο Βαρέλα συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης. Οι παίκτες επιβραβεύτηκαν με μετάλλια και κάποια χρήματα από την κυβέρνηση της πατρίδας τους, τα οποία ήταν αρκετά για την αγορά ενός παλαιού μικρού αυτοκινήτου. Ο Βαρέλα αγοράσε ένα που του το έκλεψαν μια εβδομάδα αργότερα.

Αγωνίστηκε επίσης στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1954 με την Ουρουγουάη να υπερασπίζεται τον τίτλο του 1950, αλλά αυτή τη φορά, ο εμβληματικός αρχηγός τραυματίστηκε πριν από τον ημιτελικό εναντίον της Ουγγαρίας, και η Ουρουγουάη έχασε με 4–2 μετά από παράταση. Η Ουρουγουάη δεν είχε χάσει ποτέ αγώνα Παγκόσμιου Κυπέλλου όταν έπαιζε ο Βαρέλα. Στη διοργάνωση σημείωσε ένα γκολ με μακρινό σουτ στο νικηφόρο προημιτελικό με την Αγγλία, προσπάθειες που αποτελούσαν το κυριότερο επιθετικό του όπλο. 

Αποτέλεσε τον καλύτερο εκφραστή της garra της Ουρουγουάης (κυριολεκτικά «νύχι»), αλλά σημαίνει δέσμευση, ενέργεια – η ένταση που οδηγεί την εθνική ομάδα να παίζει πάνω από το υποτιθέμενο επίπεδό της και τροφοδοτεί ένα άλλο γνωστό χαρακτηριστικό των Ουρουγουανών ποδοσφαιριστών, την επίμονη τάση τους να πάνε πάνω από την κορυφή. 
Ο τελευταίος αγώνας του ήταν στις 19 Ιουνίου 1955 με την Πενιαρόλ εναντίον της Αμέρικα.

Μετά το ποδόσφαιρο
Το 1994 τιμήθηκε από τη FIFA για την προσφορά του στο άθλημα με την ανώτατη διάκριση, το Τάγμα Αξίας.
Το 2000 ψηφίστηκε 53ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS. Το 2011 η ΚΟΝΜΕΜΠΟΛ τον συμπεριέλαβε στην καλύτερη ενδεκάδα στην ιστορία των Κόπα Αμέρικα.
Το 2014 οι αναγνώστες του ESPN τον ψήφισαν ως τον 10ο σημαντικότερο αρχηγό στην παγκόσμια ποδοσφαιρική ιστορία.

Τίτλοι και διακρίσεις

Πενιαρόλ
 Πρωτάθλημα Ουρουγουάης  (6) : 1944, 1945, 1949, 1951, 1953 και 1954
 Νικητής του Torneo de Honor (8) : 1944, 1945, 1947, 1949, 1950, 1951, 1952 και 1953
 Νικητής του τουρνουά  Competencia (6) : 1943, 1946, 1947, 1949, 1951 1953

Ουρουγουάη
 Παγκόσμιο Κύπελλο : 1950
 Κόπα Αμέρικα : 1942
 Κύπελλο Baron de Rio Branco νικητής απέναντι στη Βραζιλία (3) : 1940, 1946, 1948
 Κύπελλο Escobar Gerona: 1943

Ατομικές διακρίσεις

 Πρωτάθλημα Νότιας Αμερικής (Κόπα Αμέρικα) καλύτερος παίκτης : 1942
 Καλύτερη ομάδα Παγκοσμίου Κυπέλλου : 1950
 IFFHS : 53ος καλύτερος ποδοσφαιριστής  του 20ού αιώνα

Τιμές

 50px Τάγμα Αξίας της FIFA (Ordre du mérite de la FIFA) : 1994

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι






Κατηγορία:Ουρουγουανοί ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ουρουγουάης
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μοντεβιδέο Γουόντερερς ΦΚ 
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλουμπ Ατλέτικο Πενιαρόλ
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1950
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1954
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου FIFA
Κατηγορία:Παίκτες νικητές Κόπα Αμέρικα 
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Μέλη του Τάγματος της Αξίας της FIFA