Βιομηχανία στην Ελλάδα

Η βιομηχανία στην Ελλάδα αναπτύχθηκε για πρώτη φορά μαζικά το 1920, όταν εφαρμόστηκε δασμολογική πολιτική που ευνόησε στην δημιουργία τους. Οι πρώτοι τομείς στους οποίους δραστηριοποιήθηκαν οι ελληνικές βιομηχανίες ήταν ο καπνός, το βαμβάκι, τα τσιμέντα και τα λιπάσματα. Οι εταιρείες αυτές, ήταν μικρού μεγέθους και η παραγωγή τους προοριζόταν για εγχώρια κατανάλωση. 

 Οι πρώτες βιομηχανίες 
Τον 19ο αιώνα, ο χαρακτήρας των πρώτων βιομηχανιών ήταν οικογενειακός με τοπικό χαρακτήρα καθώς η Ελλάδα ήταν μια αγροτική χώρα. Για αυτο τον λόγο υπήρξε έντονη δραστηριότητα αλευρόμυλων και ελαιοτριβείων από συνεταιρισμούς στα χωριά της επαρχίας, ενώ σε αρκετές κωμοπόλεις αναπτύχθηκε ο κλάδος της βυρσοδεψείας και των κλωστηρίων. Από το 1870, ξεκίνησε μια μαζική ίδρυση βιομηχανιών και ανάπτυξη των ήδη υπάρχουσων αν και είκοσι χρόνια μετά υπήρξε μια καθοδική πορεία εξαιτίας της ύφεσης που έπληττε την οικονομία. Αρκετοί λόγοι της στασιμότητας αυτής ήταν η έλλειψη πρώτων υλών και εργατικών χεριών και η έλλειψη τεχνικής παιδείας. Η σημαντικότερη, βιομηχανική περιοχή υπήρξε ο Πειραιάς  με την λειτουργία 330 περίπου εργοστασίων. 

 Ο 20ός αιώνας 
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο βαλκανικός πόλεμος άλλαξε ριζικά τον χάρτη της Ελλάδος με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα νέο υπόβαθρο για την εικόνα της χώρας. Έτσι μέσα σε λίγα χρόνια η ελληνική παραγωγή αναγεννήθηκε με την ίδρυση νέων ναυπηγείων και την ανάπτυξη της βαριάς βιομηχανίας που μέχρι πρότινος δεν υπήρχε. Βέβαια, η παραγωγή παρέμεινε εγχώρια, καθώς ήταν ακόμη αδύναμη σε σχέση με το εξωτερικό και επιζητούσε την κρατική βοήθεια με δασμολογικά ή ενισχυτικά μέτρα.

Τις επόμενες δεκαετίες με την ανάπτυξη της τεχνολογίας η ελληνική βιομηχανία παρότι είχε ένα εγχώριο χαρακτήρα εδραιώθηκε στην Ευρώπη, υποστηρίχθηκε από τους Έλληνες καταναλωτές και σε κάποιες περιπτώσεις επεκτάθηκε στο εξωτερικό (Πετζετάκις). Επιπλέον, με την ραγδαία εξέλιξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης (ραδιόφωνο, τηλεόραση) τα ελληνικά προϊόντα προωθήθηκαν μέσω επιτυχημένων διαφημιστικών σποτ όπου αναπαράγονται μέχρι και σήμερα.  

Οι δεκαετίες 1980 και 1990,  με τις προηγούμενες μέτρησε αρκετά λουκέτα εργοστασίων εξαιτίας της εισόδου των πρώτων πολυεθνικών στην Ελλάδα και της απορρόφησης στο δημόσιο βεβαριμένων από τα χρέη βιομηχανιών. Επιπλέον, αναπτύχθηκαν νέοι κλάδοι στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα καθώς λειτούργησε για πρώτη φορά το ελληνικό δίκτυο της ιδιωτικής τηλεόρασης, των μέσων κινητής τηλεφωνίας και της ανακύκλωσης. Επίσης, δημοπρατήθηκαν δεκάδες αναπτυξιακά έργα εξαιτίας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, όπως η Αττική οδός, το Μετρό της Αθήνας και οι Ολυμπιακές εγκαταστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο μεγάλωσε, ο κλάδος των κατασκευών και της χαλυβουργίας. Στο κραχ του 1999, πολλές βιομηχανίες βρίσκονταν στο ταμπλό του χρηματιστηρίου με αποτέλεσμα αρκετές να πληγούν σημαντικά και μερικές από αυτές να κλείσουν μέσα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης. 

 Ο 21ος αιώνας 
Η ελληνική βιομηχανία από το 2008 και μετά μέτρησε αρκετές απώλειες εξαιτίας της οικονομικής κρίσης  ενώ αρκετές ιστορικές βιομηχανίες μετατράπηκαν σε εμπορικές ή παροχής υπηρεσιών.

Επαναβιομηχάνιση
Στις 5 Απριλίου 2017 συστάθηκε ένας νέος βιομηχανικός φορέας στην Αθήνα, η «Ελληνική Παραγωγή», με σκοπό την επανασυσπείρωση της παραδοσιακής «βιομηχανίας» στην Ελλάδα, μετά από μια συλλογική πρωτοβουλία ενός αριθμού βιομήχανων και βιομηχανικών συνδέσμων, για την ενδυνάμωση της μεταποιητικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένου και του πρωτογενούς τομέα, καθώς και όλων των συνδεδεμένων αλυσίδων αξίας, με καλά αποτελέσματα.

Με βάση τη μελέτη του ΙΟΒΕ για το 2023, η βιομηχανία στην Ελλάδα παρουσιάζει ανάκαμψη με το 31% του ΑΕΠ να είναι η συνολική επίδραση της βιομηχανίας στην οικονομία, το 87% των εξαγωγών αγαθών της Ελλάδας να οφείλεται στη βιομηχανία, καθώς και 1,2 εκ. θέσεις εργασίας οφείλονται επίσης στη βιομηχανία.

Η Βιομηχανία της Ελλάδας σήμερα
Αν και η βιομηχανία δεν είναι ο κυρίαρχος τομέας της ελληνικής οικονομίας, έχει σημαντική παρουσία και συμβολή. Ειδικότερα, η ελληνική βιομηχανία έχει αυξήσει το αποτύπωμά της στην οικονομία, δημιουργώντας το 14,4% του ΑΕΠ το 2022, έναντι 13,2% το 2010. Επίσης, η μεταποίηση μόνη της δημιούργησε το 10,3% του ΑΕΠ το 2022, από 8,9% το 2010.

Η Ελληνική Βιομηχανία περιλαμβάνει διάφορους τομείς, όπως: 

 Τροφίμων και ποτών: Παραγωγή αγροτικών προϊόντων, επεξεργασία τροφίμων, ποτοποιία.
 Μετάλλων: Επεξεργασία μετάλλων, παραγωγή χαλκού, αλουμινίου.
 Πλαστικών: Παραγωγή πλαστικών προϊόντων, συσκευασιών.
 Φαρμάκων: Παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων.
 Ενέργειας: Διύλιση πετρελαίου, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
 Κατασκευών: Παραγωγή δομικών υλικών, κατασκευές. 

Η ελληνική βιομηχανία είναι επίσης εξαγωγική, με τα βιομηχανικά προϊόντα να αποτελούν το 90% των εξαγωγών αγαθών. Ειδικότερα, η συνεισφορά των βιομηχανικών εξαγωγών στο ΑΕΠ τριπλασιάστηκε το 2022 σε σχέση με το 2010 (23,6% έναντι 8%) σύμφωνα με τον ΣΕΒ.

 Ελληνικές βιομηχανίες 

+Α.Γ. Πετζετάκις Α.Ε.πλαστικάΑλλατίνη Α.Ε.τρόφιμαΑλουμίνιον της ΕλλάδοςαλουμίνιοΑΛΟΥΜΙΛ Α.Ε.αλουμίνιοΒΙΑΝΕΞ Α.Ε.φάρμακαΒιοχάλκο Α.Ε.μέταλλαΕλληνικά Καλώδια Α.Ε. καλώδιαΕλληνικά Πετρέλαια Α.Ε.καύσιμαΗρακλής Α.Γ.Ε.Τ.τσιμένταΚαούσης Α.Ε.υπερκατασκευέςΚεράνης Α.Ε.καπνικάΚΥΚΝΟΣ Α.Ε.τρόφιμαΚωστούλας Κ. Α.Ε.Β.Ε.ανακύκλωσηΛάβδας Α.Ε.τρόφιμαΜ. Ι. Μαΐλλης Α.Ε.Β.Ε.μέταλλαΜεβάκο Α.Ε.μέταλλαΜέλισσα Κίκιζας Α.Ε.τρόφιμαΜπήτρος Συμμετοχική Α.Ε.μέταλλαΜυτιληναίος Α.Ε.μέταλλαΝικ. Κιολεϊδης Α.Ε.Β.Ε.αμαξώματα, τρέναΠίτσος Α.Ε.λευκές συσκευέςΤΙΤΑΝ Α.Ε.τσιμένταΧαλυβουργία Ελλάδος Α.Ε.μέταλλα

Παραπομπές

 Πηγές