Η Δωρεά του Κωνσταντίνου (ζωγραφική)

Η Δωρεά του Κωνσταντίνου ή Δωρεά της Ρώμης () είναι μία τοιχογραφία που εκτελέστηκε από μαθητές του Ραφαήλ, πιθανότατα από τον Τζοβάνι Φραντσέσκο Πέννι ή τον Τζούλιο Ρομάνο. Η Νωπογραφία χρονολογείται μεταξύ των ετών 1520 και 1524 και διακοσμεί την «Αίθουσα του Κωνσταντίνου» (ιταλ.: Sala di Costantino), μία από τις τέσσερις «Αίθουσες του Ραφαήλ» στα Μουσεία Βατικανού.

Περιγραφή
Το έργο μάλλον εκτελέστηκε από τον Τζοβάνι Φραντσέσκο Πέννι ή τον Τζούλιο Ρομάνο το διάστημα 1520-1524, μετά τον πρόωρο θάνατο του Ραφαήλ το 1520. Εργάστηκαν, μαζί με άλλα μέλη του εργαστηρίου του διδασκάλου, για την ολοκλήρωση των νωπογραφιών στις αίθουσες, γνωστές ως «Αίθουσες του Ραφαήλ», που βρίσκονται στο Αποστολικό Παλάτι του Βατικανού. Το έργο Η Δωρεά του Κωνσταντίνου βρίσκεται στην «Αίθουσα του Κωνσταντίνου».

Η έμπνευση για το έργο δίνεται από ένα πλαστό ρωμαϊκό διάταγμα (έδικτο), γνωστό ως Δωρεά του Κωνσταντίνου, σύμφωνα με το οποίο ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Α΄ δώρισε στους πάπες την εξουσία στα εδάφη της Ρώμης.

Αν και ο Ιταλός ανθρωπιστής Λορέντζο (Λαυρέντιος Βάλλας), απέδειξε το 1440 ότι η «Δωρεά» δεν μπορεί να είναι αυθεντική, οι ποντίφικες των Μεδίκων, υπό τους οποίους ολοκληρώθηκε η διακόσμηση, αγνόησαν αυτή τη διάψευση, ολοκληρώνοντας ολόκληρο τον ιστορικό κύκλο για τον εορτασμό του Παπισμού με αυτήν τη σκηνή.

Η σκηνή τοποθετείται στο εσωτερικό ενός κτιρίου που θυμίζει την αρχαία βασιλική του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό, γνωστή και ως βασιλική του Κωνσταντίνου, η οποία την εποχή εκείνη κτιζόταν από την αρχή. Στο βάθος, πίσω από μια σειρά χαρακτήρων με στάσεις βγαλμένες από άλλες ραφαελικές νωπογραφίες (όπως η  Πυρκαγιά του Μπόργκο, η Λειτουργία στη Μπολσένα), διαδραματίζεται η σκηνή της δωρεάς. Ο πάπας, καθισμένος στην καθέδρα, λαμβάνει από τον αυτοκράτορα, που γονατίζει μπροστά του, ένα χρυσό άγαλμα της θεάς Ρώμης, σύμβολο της κυριαρχίας στην πόλη. Η τοιχογραφία εικονίζει τον πάπα Σύλβεστρο Α΄ με τα χαρακτηριστικά του Κλήμη Ζ΄ των Μεδίκων. Στο κεντρικό πλάνο, απεικονίζεται ο βωμός με τους τέσσερις ελικοειδείς κίονες, τις Σολωμονικές στήλες από τον Δεύτερο Ναό του Σολομώντα. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Κωνσταντίνος Α΄ μετέφερε τις στήλες στη Ρώμη και τις δώρισε στην αρχαία βασιλική του Αγίου Πέτρου, για να κοσμήσουν τον υψηλό βωμό και το πρεσβυτέριο.

Ο Βαζάρι απαρίθμησε διάφορα πορτρέτα μεταξύ των χαρακτήρων: Τζούλιο Ρομάνο, Μπαλντασσάρε Καστιλιόνε, Τζοβάνι Ποντάνο (Giovanni Pontano, ουμανιστής και πολιτικός) και άλλους.

Στις στήλες, που βρίσκονται σε πρώτο πλάνο αριστερά και δεξιά, επιγράφεται: «Iam Tandem Christum Libere Profiteri Licet» (απόδοση στα ελληνικά: «Είναι επιτέλους δυνατόν ελεύθερα να επαγγελόμαστε τον Χριστό») και, δεξιά, «Ecclesiae Dos a Constantino Tributa» («Δώρο στην Εκκλησία Αφιερωμένο από τον Κωνσταντίνο»).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Musei Vaticani, Stanze di Raffaello


Κατηγορία:Πίνακες 16ου αιώνα