Έρθα Κιτ

Η Έρθα Κιτ (Eartha Kitt, γενν. ως Eartha Mae Keith, 17 Ιανουαρίου 1927 – 25 Δεκεμβρίου 2008) ήταν Αμερικανίδα τραγουδίστρια, ηθοποιός, χορεύτρια, κωμικός, ακτιβίστρια, συγγραφέας και συνθέτης, γνωστή για την ιδιαίτερη φωνή της αλλά και τις ηχογραφήσεις του "C'est si bon" (1953) και του χριστουγεννιάτικου τραγουδιού "Santa Baby" ; αυτά τα δυο τραγούδια μπήκαν στο top 10 στο Billboard Hot 100. Ο Όρσον Γουέλς την αποκάλεσε κάποτε την "πιο εξαιρετική γυναίκα στον κόσμο".

Η Κιτ ξεκίνησε την καριέρα της το 1942 και εμφανίστηκε στην πρωτότυπη θεατρική παραγωγή στο Μπρόντγουεϊ του μιούζικαλ Carib Song. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, είχε 6 επιτυχίες της στο Top 30 των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των "Uska Dara" και "I Want to Be Evil". Άλλες σημαντικές ηχογραφήσεις της περιλαμβάνουν τις επιτυχίες "Under the Bridges of Paris" (1954), "Just an Old Fashioned Girl" (1956) και "Where Is My Man" (1983) που μπήκαν στο Top 10 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρωταγωνίστησε το 1967 ως Catwoman, στην τρίτη και τελευταία σεζόν της τηλεοπτικής σειράς Μπάτμαν.

Το 1968, η καριέρα της στις ΗΠΑ χειροτέρευσε μετά τις δηλώσεις της ενάντια στον Πόλεμο του Βιετνάμ κατά την διάρκεια ενός δείπνου στον Λευκό Οίκο. Δέκα χρόνια αργότερα, επέστρεψε στο Μπρόντγουεϊ στην πρωτότυπη παραγωγή του μιούζικαλ Timbuktu! (1978), για την οποία έλαβε την πρώτη υποψηφιότητα για βραβείο Τόνυ. Η δεύτερη υποψηφιότητα για το ίδιο βραβείο ήταν για την πρωτότυπη παραγωγή του μιούζικαλ The Wild Party (2000). Η Κιτ έγραψε τρεις αυτοβιογραφίες.

Η Κιτ απέκτησε θαυμαστές όταν ενσάρκωσε διάφορους ρόλους στις ταινίες της Disney The Emperor's New Groove (2000, όπου έκανε την φωνή της Yzma) και Holes (2003). Έκανε την φωνή της Yzma ξανά στο σίκουελ Kronk's New Groove (2005) και στην σειρά κινουμένων σχεδίων The Emperor's New School (2006-08). Η τελευταία δουλειά τής χάρισε δυο βραβεία Daytime Emmy. Μετά τον θάνατό της κέρδισε ένα τρίτο βραβείο Emmy το 2010 για την γκεστ εμφάνισή της στο Wonder Pets!

 Βιογραφία 
Η Έρθα Κιτ γεννήθηκε στην μικρή πόλη North της Νότιας Καρολίνα στις 17 Ιανουαρίου 1927. Η μητέρα της Άννι Κιθ είχε αφρικανική καταγωγή. Παρόλο που γνώριζε ελάχιστα για τον πατέρα της, εκτιμάται ότι ήταν ένας από τους γιους του ιδιοκτήτη της φάρμας στην οποία γεννήθηκε και ότι η Κιτ ήταν το αποτέλεσμα βιασμού. Σε μια βιογραφία (2013), ο Βρετανός δημοσιογράφος Τζον Ουίλιαμς ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας της Κιτ ήταν ένας λευκός άνδρας, ένας γιατρός της περιοχής με το όνομα Daniel Sturkie. Η κόρη της Κιτ, Kitt Shapiro, έχει ερωτηθεί για την εγκυρότητα αυτού του ισχυρισμού. Η μητέρα της Κιτ, Άννι Κιθ (αργότερα Άννι Ρίλεϋ), σύντομα σύναψε σχέση με έναν μαύρο άνδρα που αρνήθηκε να αποδεχτεί την Έρθα εξαιτίας της εξαιτίας της σχετικά χλωμής επιδερμίδας της ; μεγάλωσε με μια συγγενή την οποία αποκαλούσε Θεία Ρόζα, στο σπίτι της οποίας υπέστη βία. Μετά τον θάνατο της μητέρας της, η Έρθα στάλθηκε να ζήσει με άλλη συγγενή την οποία αποκαλούσε Mamie Kitt (που ίσως να ήταν στην πραγματικότητα η βιολογική της μητέρα) στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης, όπου φοίτησε στο Metropolitan Vocational High School (αργότερα μετονομάστηκε σε High School of Performing Arts).

 Καριέρα 
Η Κιτ ξεκίνησε την καριέρα της ως μέλος του Katherine Dunham Company το 1943, όπου παρέμεινε μέχρι το 1948. Μια ταλαντούχα τραγουδίστρια με χαρισματική φωνή, ηχογράφησε τις επιτυχίες "Let's Do It", "Champagne Taste", "C'est si bon", "Just an Old Fashioned Girl", "Monotonous", "Je cherche un homme", "Love for Sale", "I'd Rather Be Burned as a Witch", "Kâtibim", "Mink, Schmink", "Under the Bridges of Paris" και την γνωστότερη επιτυχία της "Santa Baby", που κυκλοφόρησε το 1953. Το μοναδικό ύφος της Κιτ βελτιώθηκε καθώς έμαθε άπταιστα την γαλλική γλώσσα κατά τα χρόνια που εργάστηκε στην Ευρώπη. Μιλούσε τέσσερις γλώσσες (πιστεύεται ότι έμαθε γερμανικά και ολλανδικά από τον πατριό της, αγγλικά από την μητέρα της και γαλλικά από τα ευρωπαϊκά περιοδεύοντα καμπαρέ) και τραγούδησε σε έντεκα γλώσσες, τις οποίες απέδειξε σε αρκετές από τις ζωντανές ηχογραφήσεις στα καμπαρέ όπου εργαζόταν.

 Προσωπική ζωή 
Μετά από ένα ειδύλλιο με τον μεγιστάνα των καλλυντικών Τσαρλς Ρέβσον και τον τραπεζίτη Τζον Μπάρυ Ράιαν ΙΙΙ, παντρεύτηκε τον Τζον Ουίλιαμ ΜακΝτόναλντ, συνεργάτη σε μια επενδυτική εταιρεία ακινήτων, στις 6 Ιουνίου 1960. Απέκτησαν μια κόρη, την Κιτ ΜακΝτόναλντ, που γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1961. Πήραν διαζύγιο το 1965. Μόνιμη κάτοικος του Κονέκτικατ, η Έρθα Κιτ έζησε για αρκετά χρόνια σε ένα αγρόκτημα στο Νιου Μίλφορντ και δραστηριοποιήθηκε σε τοπικές φιλανθρωπικές οργανώσεις. Αργότερα μετακόμισε στο Πάουντ Ριτζ της Νέας Υόρκης αλλά επέστρεψε στο Κονέκτικατ το 2002 ώστε να είναι κοντά στην κόρη της Κιτ και την οικογένεια αυτής. Η κόρη της παντρεύτηκε τον Τσαρλς Λώρενς Σαπίρο το 1987 και απέκτησαν δυο παιδιά, τον Τζέισον και την Ρέιτσελ Σαπίρο.

 Φιλμογραφία 
 Κινηματογράφος 
 Έτος Ταινία Ρόλος Σημειώσεις 1948 Casbah Uncredited πρώτη εμφάνιση 1949-51άγνωστηάγνωστος Προς το παρόν μόνο η μια από αυτές τις ταινίες είναι γνωστή.1951Parigi è sempre ParigiCabaret Singer,Herself 1954 New Faces Η ίδια First credited film role, launched mainstream career 1957 The Mark of the Hawk Renee 1958 St. Louis Blues Gogo Germaine1958 Anna Lucasta Anna Lucasta 1961 Saint of Devil's Island Annette 1965 Uncle Tom's Cabin τραγουδίστρια (uncredited) Synanon Betty 1971 Up the Chastity Belt Scheherazade 1975 Friday Foster Madame Rena 1979 Butterflies in Heat Lola1985 The Serpent Warriors Snake Priestess 1987 Master of Dragonard Hill Naomi Dragonard Naomi The Pink Chiquitas Betty / The Meteor (φωνή)1989 Erik the Viking Freya 1990 Living Doll Mrs. Swartz 1991 Ernest Scared Stupid Old Lady Hackmore 1992 Boomerang Lady Eloise 1993 Fatal Instinct First Trial Judge 1996 Harriet the Spy Agatha K. Plummer 1997 Ill Gotten Gains The Wood (φωνή) 1998 I Woke Up Early the Day I Died Cult Leader The Jungle Book: Mowgli's Story Bagheera (φωνή) 2000 The Emperor's New Groove Yzma (φωνή) Νίκη : Annie Award for Outstanding Individual Achievement For Voice Acting by a Female Performer in an Animated Feature Production
 Υποψηφιότητα : Black Reel Award για Β' Γυναικείο Ρόλο2002Anything But Love Η ίδια2003Holes Madame Zeroni 2005 Preaching to the Choir Ms. Nettie Kronk's New Groove Yzma (voice) 2007 And Then Came Love Mona Τελευταία εμφάνιση

 Τηλεόραση 
 Έτος Τίτλος Επεισόδιο Ρόλος Σημειώσεις 1952-63 The Ed Sullivan Show Η ίδια 15 επεισόδια 1963-1978 The Tonight Show Starring Johnny Carson Η ίδια 8 επεισόδια 1964-1979 The Mike Douglas Show Η ίδια 16 επεισόδια 1965 I Spy "The Loser" Angel Υποψηφιότητα : Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress in a Limited Series or Movie 1967 Mission: Impossible "The Traitor" Tina Maria  1967–68 Batman "The Joke's on Catwoman""The Funny Feline Felonies""Catwoman's Dressed to Kill" Catwoman ; 3 επεισόδια  1969 The Dick Cavett Show Η ίδια 1 επεισόδιο 1972 Lieutenant Schuster's Wife Lady τηλεοπτική ταινία 1973-78 The Merv Griffin Show Η ίδια 3 επεισόδια 1974 The Protectors "A Pocketful of Posies" Carrie Blaine 1978 Police Woman "Tigress" Amelia To Kill a Cop Paula τηλεοπτική ταινία 1983 A Night on the Town τηλεοπτική ταινία 1985 Miami Vice "Whatever Works" Santería Priestess Chata 1989 After Dark "Rock Bottom?" Η ίδια Extended appearance on discussion programme, μαζί με τον Simon Napier-Bell
και τον Pat Kane μεταξύ άλλων 1993 Jack's Place "The Seventh Meal" Isabel Lang Matrix "Moths to a Flame" Sister Rowena 1994 Space Ghost Coast to Coast Batmantis Η ίδια1995 The Magic School Bus "Going Batty" Mrs. Franklin (φωνή) New York Undercover "Student Affairs" Mrs. Stubbs Living Single "He Works Hard for the Money" Jacqueline Richards * Υποψηφιότητα : NAACP Image Award for Outstanding Supporting Actress in a Comedy Series 1996 The Nanny "A Pup in Paris" Η ίδια 1997 The Chris Rock Show Herself 1 επεισόδιο 1997-2000 The Rosie O'Donnell Show Herself 2 επεισόδια 1998 The Wild Thornberrys "Flood Warning" Lioness #1 (voice) 1999 The Famous Jett Jackson "Field of Dweebs" Albertine Whethers2000 Happily Ever After: Fairy Tales for Every Child "The Snow Queen" The Snow Queen (φωνή) Welcome to New York "The Car""Jim Gets a Car" June 2001 The Feast of All Saints Lola Dede τηλεοπτική ταινία Santa, Baby! Emerald (φωνή) τηλεοπτική ταινία 2003 Hollywood Squares Herself 5 επεισόδια 2005 Escape from Cluster Prime Vexus (φωνή) τηλεοπτική ταινία My Life as a Teenage Robot 7 episodes Queen Vexus (φωνή) Larry King Live Herself 2 επεισόδια 2006–08 The Emperor's New School 36 episodes Yzma (φωνή) * Νίκη : Annie Award for Voice Acting in a Television Production (2007-2008)

 Νίκη : Daytime Emmy Award for Outstanding Performer In An Animated Program (2007-2008) 2007 American Dad! "Dope and Faith" Fortune Teller (φωνή) 2009 Wonder Pets! "Save the Cool Cat and the Hip Hippo/Tuck and Buck" Cool Cat (φωνή) Νίκη : Daytime Emmy Award for Outstanding Performer In An Animated Program 2010 The Simpsons "Once Upon a Time in Springfield" Η ίδια (φωνή) Προβλήθηκε μετά τον θάνατό της

 Ντοκιμαντέρ 
 Έτος Ταινία Ρόλος 1982 All by Myself: The Eartha Kitt Story (ντοκιμαντέρ) Η ίδια 1995 Unzipped (ντοκιμαντέρ) Η ίδια 2002 The Making and Meaning of We Are Family (ντοκιμαντέρ) Η ίδια The Sweatbox (ντοκιμαντέρ) Η ίδια

 Θέατρο 
 Έτος Τίτλος Τοποθεσία Ρόλος Σημειώσεις1945 Blue Holiday Broadway Performer as a member of the Katherine Dunham Troupe; a short-lived production at the Belasco Theatre Carib Song Broadway Company as a member of the Katherine Dunham Troupe; performed at the Adelphi Theatre as an Original Broadway production1946 Bal Nègre Broadway, and Europe Performer as a member of the Katherine Dunham Troupe; widely acclaimed Concert at the Belasco Theatre unknown Mexico Performer performed successfully as a member of the Katherine Dunham Troupe which was under contract with Teatro Americano for more than two months at the request of Doris Duke 1948 Caribbean Rhapsody West End, and Paris Chorus girlas a member of the Katherine Dunham Troupe; performed at the Prince of Wales Theatre (West End) and Théâtre des Champs-Élysées (Paris) 1949-50 unknown Paris Herself,Performer first solo show / leading performance; performed at Carroll's Niterie; is where Orson Welles discovered her1950 Time Runs ParisHelen of TroyIn segment based on Faust; performed "Hungry Little Trouble" written by Duke Ellington; cast by Orson Welles An Evening With Orson Welles Frankfurt 1951 Dr. Faustus Paris with Orson Welles 1952 New Faces of 1952 Broadway Polynesian girl,Featured dancer,Featured singer 1954 Mrs. Patterson Broadway Theodora (Teddy) Hicks Original Broadway production 1957 Shinbone Alley Broadway Mehitabel Original Broadway production 1959 Jolly's Progress Broadway Jolly Rivers 1965 The Owl and the Pussycat U.S. National tour Performer 1967 Peg Regional (US) 1970 The High Bid London Performer 1972 Bunny London Performer 1974 Bread and Beans and Things Aquarius TheaterLos Angeles Herald-Examiner and Los Angeles Times. June 8, 1974. Performer 1976 A Musical Jubilee U.S. National tour Performer 1978 Timbuktu! Broadway Shaleem-La-Lume Nominated: Tony Award for Best Actress in a Musical 1980 Cowboy and the Legend Regional (US) Performer 1982 New Faces of 1952 (Revival) Off-off-Broadway Polynesian girlFeatured dancerFeatured singer 1985 Blues in the Night U.S. National tour Performer 1987 Follies (London Revival) London Carlotta Campion Replacement for Dolores Gray 1989 Aladdin Palace Theatre, Manchester Performer 1989 Eartha Kitt in Concert London Performer 1994 Yes Edinburgh Performer 1995 Sam's Song Unitarian Church of All Souls Performer Benefit concert 1996 Lady Day at Emerson's Bar and Grill Chicago Performer 1998 The Wizard of Oz (return engagement) off-Broadway U.S. National tour The Wicked Witch2000 The Wild Party Broadway Delores Original Broadway production
 Nominated: Tony Award for Best Featured Actress in a Musical
 Nominated: Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Musical Cinderella Madison Square Garden, and U.S. National tour Fairy Godmother 2003 Nine Broadway Liliane La Fleur Replacement for Chita Rivera 2004 Cinderella (New York City Opera revival) David H. Koch Theater Fairy Godmother 2006 Mimi le Duck Off-off-Broadway Madame Vallet 2007 All About Us Westport Country Playhouse Performer

 Βιντεοπαιχνίδια 
 Έτος Τίτλος Ρόλος Σημειώσεις 2000 The Emperor's New Groove Yzma ρόλος φωνής

Παραπομπές

 Περαιτέρω μελέτη 
 Walsh, David (December 27, 2008). "Harold Pinter and Eartha Kitt, artists and opponents of imperialist war". World Socialist Web Site.
 Gent, Helen (May 4, 2009). "Eartha Kitt: The Feline Femme Fatale". Marie Claire (Australia).

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



 Eartha Kitt στο TV Guide


Video / audio footage
 "An Evening with Eartha Kitt". Say Brother. WGBH-TV. 14 Σεπτεμβρίου 1979.
 "Singer And Actress Eartha Kitt Dies". All Things Considered. NPR. 25 Δεκεμβρίου 2008.
 "Eartha Kitt on Piano Jazz". Piano Jazz. NPR. 1 Μαΐου 2009 (ηχογραφήθηκε 12 Φεβρουαρίου 1993).
 "Eartha Kitt" . National Visionary Leadership Project.

!colspan="3" style="background:#C1D8FF;"| Batman role
|-

Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί βιντεοπαιχνιδιού
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Αμερικανοί ακτιβιστές δικαιωμάτων ΛΟΑΤ