Ο Τελευταίος των Μεγιστάνων

Ο Τελευταίος των μεγιστάνων (αγγλικά: The Last Tycoon) είναι αμερικανική ρομαντική ταινία του 1976 σε σκηνοθεσία του Ελία Καζάν και παραγωγή από τον Σαμ Σπίγκελ, βασισμένη στην προσαρμογή του σεναρίου του Χάρολντ Πίντερ "The Last Tycoon" του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ. Πρωταγωνιστούν οι Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Τόνι Κέρτις, Ρόμπερτ Μίτσαμ, Τζακ Νίκολσον, Ζαν Μορό και η Τερέζα Ράσελ.

Η ταινία ήταν η δεύτερη συνεργασία μεταξύ του Καζάν και του Σπίγκελ, οι οποίοι συνεργάστηκαν στενά για να κάνουν Το λιμάνι της αγωνίας. Ο Φιτζέραλντ βασίστηκε στον πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος, Μονρόε Σταρ, στον παραγωγό ταινιών Έρβιν Θάλμπεργκ. Ο Σπίγκελ κάποτε  είχε βραβευθεί με το τιμητικό Βραβείο Έρβιν Θάλμπεργκ.

Η ταινία δεν έλαβε την αποδοχή των κριτικών που έλαβε μεγάλο μέρος της προηγούμενης δουλειάς του Καζάν, αλλά ήταν υποψήφια για το βραβείο Όσκαρ Καλύτερης Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης (Gene Callahan, Jack T. Collis και Jerry Wunderlich). Η ίδια η ιστορία ήταν το τελευταίο, ημιτελές μυθιστόρημα του Φιτζέραλντ, καθώς και η τελευταία ταινία που ο Καζάν σκηνοθέτησε, παρόλο που έζησε μέχρι το 2003.

Πλοκή
Ο Μονρόε Σταρ είναι ενας νέος επικεφαλής παραγωγής και το πιο δημιουργικό στέλεχος ενός από τα μεγαλύτερα στούντιο της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ, σκόμη και όταν η Μεγάλη ύφεση σάρωσε την Αμερική, αυτός συνέχισε να κάνει καλές ταινίες. Είναι ένας ακούραστος εργαζόμενος σε μια εποχή αναταραχής στη βιομηχανία λόγω της δημιουργίας της Writers Guild of America. Ο Μονρόε είναι συνηθισμένος να επεμβαίνει στους υπαλλήλους του, συμπεριλαμβανομένων των σεναριογράφων, και να κάνουν ό,τι λέει. Η ζωή του Μονρόε περνά μεταξύ γυρισμάτων των ταινιών, συσκέψεων με τα αφεντικά του κλάδου, συζητήσεων με συγγραφείς και ηθοποιούς και διαμαχες με τον επικεφαλης του συνδικάτου που ονομάζεται Μπρίμερ, του οποίου η δράση του αρχίζει να αρέσει στους εργαζόμενους. Ο Μονρόε εχει εμμονή με την εργασία, αλλά ξαφνικά εμφανίζεται κάτι που μπορεί να τον αποσπάσει από την προσκόλληση στην επιχείρησή του: ο έρωτας που εμφανίζεται στο πρόσωπο της Κάθλιν Μουρ, μιας μυστηριώδους και νεαρής γυναίκας με ένα ταραγμένο παρελθόν, που είναι έτοιμη να παντρευτεί με έναν άλλο άνδρα, ενώ η Σεσίλια Μπρέιντι, η νεαρή κόρη ενός μέλους του διοικητικού συμβουλίου του στούντιο, προσπαθεί μάταια να κάνει τον Μονρόε να δει πώς αισθάνεται πραγματικά γι' αυτόν. Ο Πατ Μπρέιντι και άλλα στελέχη του στούντιο αντιτίθενται στην παραμέληση και την έλλειψη σεβασμού απο τον Μονρόε για τις επιθυμίες τους. Βλέποντας οτι το συνδικάτο των εργαζομένων αρχίζει να αποκτά δύναμη, πιστεύουν ότι θα είναι το τελευταίο οχυρό για αυτούς. Τα στελεχη επιμένουν ότι ο Μονρόε θα αποχωρησει για μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς οι δυσκολίες του μεγαλώνουν και η υγεία του αρχιζει να έχει προβλήματα. Ο Μονροε όμως δεν λεει να τα παρατησει, ωστοσο ενα αβεβαιο και αναπόφευκτο τέλος της παντοδυναμίας του φαίνεται να πλησιάζει.

Διανομή ρόλων
 Ρόμπερτ Ντε Νίρο ως Μονροε Σταρ
 Τόνι Κέρτις ως Ροντριγκεζ
 Ρόμπερτ Μίτσαμ ως Πατ Μπρέιντι
 Ζαν Μορό ως Ντίντι
 Τζακ Νίκολσον ως Μπρίμερ
 Ντόναλντ Πλέζανς ως Τζορτζ
 Ρέι Μιλάντ ως Fleishacker
 Ντέινα Άντριους ως Ρεντ
 Ιντγκριντ Μπουλτινγκ ως Κάθλιν Μουρ
 Πίτερ Στράους ως Γουίλι
 Τερέζα Ράσελ ως Σεσίλια
 Τάιγκ Άντριους ως Ποπολος
 Μόργκαν Φαρλεϊ ως Μαρκους
 Τζον Καραντάιν ως Ξεναγός
 Τζεφ Κορέι ως Δοκτωρ
 Ντάιαν Σάλετ ως γραμματεας
 Σέιμουρ Κάσελ ως Σιλ
 Αντζέλικα Χιούστον ως Έντνα
 Τζον Καραντάιν ως ξεναγός

Παραγωγή
Η Ζαν Μορό και ο Τόνι Κέρτις κάνουν σύντομες εμφανίσεις ως είδωλα της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ, των οποίων η ταινία βρίσκεται υπό την επίβλεψη του Σταρ. Ο χαρακτήρας του Μονρόε Σταρ είναι γεμάτος από επιρροές του Έρβιν Θάλμπεργκ, επικεφαλής παραγωγής της Metro-Goldwyn-Mayer κατά την περίοδο ανάμεσα στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και της δεκαετίας του 1930. Το υπόβαθρο είναι το Χόλιγουντ της δεκαετιας του 1950, όταν τα στούντιο έφτιαχναν 30 έως 40 παραγωγές το χρόνο και το κάθε στουντιο μπορούσε να υποστηρίξει ταυτόχρονα τις κινηματογραφικές ταινίες που έχουν γυριστει σε πολλές τοποθεσίες σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως η Νέα Υόρκη, η Αφρική, ο Νότιος Πόλος και η Μονμάρτρη. Το φόντο της ταινίας έχει στενό δεσμό με τις ιστορίες του Χόλιγουντ εκείνη την εποχή, καθώς και με τη ζωή και τη σταδιοδρομία του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ.

Προσαρμογή σεναρίου
Ο συγγραφέας Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ δεν έζησε για να τελειώσει τον Τελευταίο μεγιστάνα, έτσι ώστε η έκδοση που δημοσιεύθηκε το 1941, την οποία επεξεργάστηκε ο Έντμουντ Γουίλσον με τις σημειώσεις του Φιτζέραλντ, είναι τεχνικά ένα μέρος. Η ταινία διατηρεί αυτό το μερος μέσα από ένα είδος επεξεργασίας και μια αφήγηση που ρέει χωρίς συμβατικό σχήμα. Σε μία από τις τελευταίες του σημειώσεις για τον τελευταίο μεγιστάνα, ο Φιτζέραλντ έγραψε με κεφαλαία γράμματα: "Action Is Character". Αυτό είναι ένα αντικειμενο για τους Καζάν, Πίντερ και Ντε Νίρο που απευθύνεται στην προσπάθεια μεταφοράς του χαρακτήρα του Μονρόε Σταρ στην ταινία.
 Υποδοχή 
box office
Η ταινία με προϋπολογισμό παραγωγής 5.5 εκατομμύρια δολάρια είχε έσοδα 1.8 εκατ δολάρια κατά το έτος προβολής της καθιστώντας την μια εμπορική αποτυχία παρότι συμμετείχαν σε αυτήν μερικά απο τα τα μεγάλα αστέρια του Χόλιγουντ.Nat Segaloff, Final Cuts: The Lωςt Films of 50 Great Directors, Bear Manor Media 2013 p 146-148

Κριτικές
Ο Βίνσεντ Κάρμπι των The New York Times σημειωνει:

Οι κριτικές ανασκόπησης στην ιστοσελίδα Rotten Tomatoes, δίνουν βαθμολογία θετικής έγκρισης σε ποσοστό 45%, με βάση 28 κριτικές και μέση βαθμολογία 6/10.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Ταινίες του 1976
Κατηγορία:Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1970
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Ελία Καζάν
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Paramount Pictures
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Λος Άντζελες
Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε αμερικανικά μυθιστορήματα