Κροατικό Κοινοβούλιο

Το Κροατικό Κοινοβούλιο ( , προφέρεται Χρβάτσκι Σάμπορ) είναι το μονοθάλαμο νομοθετικό σώμα της Δημοκρατίας της Κροατίας, το οποίο απαρτίζεται από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους του λαού. Οι εξουσίες, οι αρμοδιότητες και ο τρόπος οργάνωσης του Κροατικού Κοινοβουλίου ορίστηκαν με το Σύνταγμα της Κροατίας, στα άρθρα 71-93. Αποτελείται από 151 μέλη που εκλέγονται για τετραετή θητεία με άμεσες και καθολικές εκλογές, με ισότιμη και μυστική ψηφοφορία. Από αυτά, τα 140 μέλη του κοινοβουλίου εκλέγονται από τις δέκα πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες, 8 από τις μειονότητες και 3 από τους Κροάτες του εξωτερικού. Πρόεδρος του Κοινοβουλίου είναι ο Ομιλητής, ο οποίος επικουρείται από τουλάχιστον έναν αντιπρόεδρο (ως 4-5).   

 Ιστορία 
Το μεσαιωνικό Βασίλειο της Κροατίας ιδρύθηκε γύρω στο 925 μ.Χ. Από το 1102, τα βασίλεια της Κροατίας και της Ουγγαρίας συνδέονταν με προσωπική ένωση, δηλαδή ήταν εσωτερικά αυτόνομα με κοινό βασιλιά. Το 1273, στο Ζάγκρεμπ λειτουργούσε μία νομοθετική συνέλευση, η οποία αναφέρεται ως "Congregatio Regni totius Sclavonie generalis" (Γενική Συνέλευση) ή "Universitas nobilium Regni Sclavoniae" (Κοινότητα των Ευγενών) του Βασιλείου της Σλαβονίας.  Το 1526, μετά από πολλούς αιώνες ένωσης, τα δύο βασίλεια έγιναν μέρος της Μοναρχίας των Αψβούργων. Το 1527, το Κροατικό Κοινοβούλιο εξέλεξε για μονάρχη του Βασιλείου τον Φερδινάνδο Α'. Το 1712, το Κοινοβούλιο αποφάσισε να υποστηρίξει την Κροατική Νομική Κύρωση, που επέτρεψε στη Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας να αναλάβει τη θέση μονάρχη.    εναλλ.=Shield with colored painting on stone building|μικρογραφία|200x200px| Έμβλημα του Βασιλείου της Κροατίας, της Σλαβονίας και της Δαλματίας στο κτίριο του Κροατικού Κοινοβουλίου |αριστεράΜέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα η συμμετοχή στο Κοινοβούλιο ήταν προνόμιο της αριστοκρατίας. Από τις 5 Ιουνίου του 1848, στο Κοινοβούλιο συμμετείχαν εκλεγμένοι αντιπρόσωποι του λαού. Από το 1868 το Κροατικό Κοινοβούλιο ασκούσε τη νομοθετική εξουσία και διευθετούσε τις σχέσεις του κράτους με το Βασίλειο της Ουγγαρίας. Συνεδρίαζε ετήσια στο Ζάγκρεμπ, παρουσία του Βασιλιά ή του Μπαν (αντιβασιλέα), και ήταν μονοθάλαμο. Σημαντικά πολιτικά κόμματα που αναδύθηκαν κατά την δεκαετία του 60 ήταν το δεξιό Κόμμα των Δικαιωμάτων του Άντε Στάρτσεβιτς, το Λαϊκό Κόμμα, το Κροατικό-Ουγγρικό Κόμμα, κ.α. Από το 1888 στις βουλευτικές εκλογές εκλέγονταν 88 αντιπρόσωποι για πενταετή θητεία.  

Το 1905 πολλά κόμματα προσχώρησαν στην Κροατική-Σερβική Πολιτική Συμμαχία, η οποία επικράτησε στις εκλογικές αναμετρήσεις και κυβέρνησε τη χώρα μέχρι το 1918. Μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, στις 29 Οκτωβρίου 1918, το Κροατικό Κοινοβούλιο αποφάσισε να διακόψει τις σχέσεις του Κράτους των Κροατών, Σλοβένων και Σέρβων με την Αυστροουγγαρία. Τριάντα τρεις ημέρες μετά, την 1η Δεκεμβρίου 1918, αυτό το προσωρινό κράτος ενώθηκε με το Βασίλειο της Σερβίας και σχηματίστηκε το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Αυτό με τη σειρά του, στις 3 Οκτωβρίου 1929, μετονομάστηκε σε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας. To 1939 ιδρύθηκε το Μπανόβινα της Κροατίας, ως αυτόνομη επαρχία εντός του Γιουγκοσλαβικού Βασιλείου, με πρωτεύουσα το Ζάγκρεμπ και νομοθετικό σώμα το Κροατικό Κοινοβούλιο. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, στο Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας, το Κοινοβούλιο ήταν μόνο ένα συμβουλευτικό σώμα χωρίς νομοθετική εξουσία,Perić, Ivo. Vladko Macek: Politicki portret. Golden marketing-Tehnicka knjiga. Zagreb, 2003 (pp. 259–60) καθώς το κράτος βρισκόταν υπό τον άμεσο έλεγχο του (φασίστα) Άντε Πάβελιτς.

Το 1943 ιδρύθηκε το Κρατικό Αντιφασιστικό Συμβούλιο για την Εθνική Απελευθέρωση της Κροατίας, το οποίο το 1945 μετονομάστηκε σε Εθνικό Κοινοβούλιο της Κροατίας. Μετά τον πόλεμο, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας ανέβηκε στην εξουσία και καθιέρωσε ένα μονοκομματικό πολιτικό σύστημα που διήρκεσε μέχρι το 1990. Το 1963 η Λαϊκή Δημοκρατία της Κροατίας έγινε Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Κροατίας.  

Το 1989 ιδρύθηκαν το Κροατικό Κοινωνικό Φιλελεύθερο Κόμμα και η Κροατική Δημοκρατική Ένωση. Τον Δεκέμβριο του 1989, ο Ίβιτσα Ράτσαν έγινε αρχηγός του μεταρρυθμισμένου Κομμουνιστικού κόμματος και αποφάσισε, μεταξύ άλλων, να υποστηρίξει τον πολυκομματσμό. Στις 11 Ιανουαρίου 1990, το Κροατικό Κοινοβούλιο πέρασε τον νόμο που επέτρεψε τον πολυκομματισμό νομιμοποιώντας τα νέα κόμματα. Στις πρώτες πολυκομματικές εκλογές, που διεξήχθησαν στις 22 Απριλίου 1990, συμμετείχαν 33 πολιτικά κόμματα. Μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τον Πόλεμο για την Ανεξαρτησία της Κροατίας, εδραιώθηκε η Δημοκρατία της Κροατίας ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. Με τις συνταγματικές τροποποιήσεις του 2000-01, το Κροατικό Κοινοβούλιο μετατράπηκε από διθάλαμο σε μονοθάλαμο. 

Όπως αναφέρεται στο πρώτο κεφάλαιο του Συντάγματος, όλα αυτά τα ιστορικά γεγονότα ήταν θεμελιώδους σημασίας για τη διαμόρφωση του Κροατικού Κοινοβουλίου στη σημερινή του μορφή.

 Τρέχουσα σύσταση 
+ Κομματική σύσταση του 10ου Σάμπορ(από τις 5 Ιουλίου 2020)ΚόμμαΚοινοβουλευτικόςαρχηγόςΈδρεςμετά τιςεκλογέςΈδρες
τώρα   Κροατική Δημοκρατική ΈνωσηΜπράνκο Μπάτσιτς 6061  Κροατικό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα 11  Κροατική Δημοκρατική Συμμαχία της Σλαβονίας και της Μπαράνια 11  Κροατικό Κοινωνικό Φιλελεύθερο Κόμμα 22   Κροατικό Λαϊκό Κόμμα – Φιλελεύθεροι Δημοκράτες 11   Λαϊκό Κόμμα – Μεταρρυθμιστές 11   Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της ΚροατίαςΆρσεν Μπάουκ3234  Κίνημα ΠατρίδαςΜίλαν Βρκλιάν911  Μπλοκ για την Κροατία 11   Γέφυρα και ΑνεξάρτητοιΜπόζο Πέτροφ 67  Κροατικό Αγροτικό Κόμμα 22  Ιστριανή Δημοκρατική Συνέλευση 33  Πολιτική Φιλελεύθερη Συμμαχία 11  Κροατικό Κόμμα Συνταξιούχων11  Κροατικό Συντηρητικό Κόμμα42  Κροάτες Κυριαρχιστές01  Κροατική Ανάπτυξη 11  Μπορούμε! – πολιτική πλατφόρμα44  Μέτωπο Εργαζομένων11  Νέα Αριστερά11  Έξυπνα11  Εστίαση11  Κόμμα με όνομα και επώνυμο11   Ανεξάρτητο Δημοκρατικό Σερβικό Κόμμα (για Σερβ. μειονότητα) 33  Δημοκρατική Ένωση Ούγγρων (για Ουγγρική μειονότητα)11  Ένωση των Ρομά «Αγία Σάρα» (για μειονότητα των Ρομά)11  Ένωση Αλβανών (για Αλβανική μειονότητα)11  Ανεξάρτητοι για εθνικές μειονότητεςΒλάντιμιρ Μπίλεκ22  Ανεξάρτητοι 83  Σύνολο151151

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Εθνικά νομοθετικά σώματα
Κατηγορία:Κοινοβούλια ανά χώρα
Κατηγορία:Κυβέρνηση της Κροατίας
Κατηγορία:Πολιτική της Κροατίας
Κατηγορία:Σελίδες με πηγές CS1 στα Κροατικά (hr)