Γυναικοκτονία

Η γυναικοκτονία είναι ένας όρος για το έγκλημα μίσους που βασίζεται στο φύλο. Γενικά ορίζεται ως «η δολοφονία γυναικών (ή κοριτσιών) επειδή είναι γυναίκες», συμπεριλαμβανομένων μορφών έμφυλης και σεξιστικής  βίας. Οι ορισμοί ποικίλλουν ανάλογα με το πολιτισμικό τους πλαίσιο.  Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αγγλία το 1801 για να υποδηλώσει "τη δολοφονία μιας γυναίκας".   Το 1848 ο όρος δημοσιεύτηκε στο λεξικό νομικών όρων του Wharton's.  Η φεμινίστρια συγγραφέας Ντιάνα Ε.Χ. Ράσελ (Diana EH Russell) ήταν το πρώτο πρόσωπο που προσδιόρισε και διέδωσε αυτόν τον όρο στη σύγχρονη εποχή, το 1976. Η ίδια αναφέρθηκε στους όρους "έγκλημα πάθους" και "έγκλημα τιμής". Ορίζει τη λέξη ως «τη δολοφονία γυναικών από άντρες επειδή είναι γυναίκες». Άλλες φεμινίστριες δίνουν έμφαση στην πρόθεση ή τον σκοπό της πράξης που απευθύνεται σε γυναίκες ειδικά επειδή είναι γυναίκες. Άλλοι περιλαμβάνουν και τη θανάτωση γυναικών από γυναίκες. 

Συχνά, αμφισβητείται η αναγκαιότητα ορισμού της δολοφονίας γυναικών χωριστά από τη συνολική ανθρωποκτονία. Η ενδοοικογενειακή βία επηρεάζει 3 στις 10 γυναίκες καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους και εκτιμάται ότι στο 13,5% των ανθρωποκτονιών συνολικά εμπλέκονται στενοί σύντροφοι και το ποσοστό αυτό των δολοφονιών είναι έμφυλο.Stockl, H., Devries, K., Rotstein, A., Abrahams, M., Campbell, J., Watts, C., & Garcia Moreno, C. (2013). The global prevalence of intimate partner homicide: A systematic review. The Lancet, 382, 859-865. accessed 14 September 2019 Οι μη υποστηρικτές αυτού του όρου θεωρούν ότι, δεδομένου ότι πάνω από το 80% όλων των θυμάτων δολοφονίας είναι άνδρες, ο όρος δίνει μεγάλη έμφαση στη λιγότερο επικρατούσα δολοφονία γυναικών. Ωστόσο, ένας σύντροφος είναι υπεύθυνος στο 40% περίπου των ανθρωποκτονιών με θύμα γυναίκα,  σε σύγκριση με το 6% της ευθύνης των συντρόφων σε ανθρωποκτονίες που αφορούν άντρα ως θύμα. Η μελέτη της γυναικοκτονίας αποτελεί κοινωνική πρόκληση.

Υπάρχει και ο στατιστικός ορισμός, που εστιάζει στη δολοφονία μιας γυναίκας από ερωτικό σύντροφο και στον θάνατό της ως αποτέλεσμα μιας πρακτικής που είναι επιβλαβής στις γυναίκες. Ως ερωτικός σύντροφος νοείται πρώην ή νυν σύντροφος ή σύζυγος. 

Όσον αφορά την καταγραφή των γυναικοκτονιών στον ελληνικό χώρο, εφόσον η γυναικοκτονία δεν αναγνωρίζεται νομικά και θεσμικά, δεν καταγράφεται από το ελληνικό κράτος με κάποιον τρόπο.

Το Ελληνικό Τμήμα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τη Γυναικοκτονία (European Observatory on Femicide ή E.O.F.) καταγράφει τις γυναικοκτονίες που λαμβάνουν χώρα στην Ελλάδα. Η ελληνική ομάδα δημιουργήθηκε το 2019 ως επιμέρους ερευνητική ομάδα ανάμεσα σε αρκετές ακόμη στο πλαίσιο λειτουργίας του E.O.F., όπως στη Γερμανία, την Κύπρο, τη Μάλτα κοκ. Από το 2021 το Ελληνικό Τμήμα διατηρεί ιστοσελίδα, όπου μπορούν να βρεθούν τα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα που έχουν συλλεχθεί για τις γυναικοκτονίες από το έτος 2019, μαζί με ανάλυση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, βιβλιογραφία-εργογραφία για το θέμα της γυναικοκτονίας, ενώ στην ιστοσελίδα ανακοινώνεται και η δραστηριότητα της ομάδας και η συμμετοχή της σε εργαστήρια, εκδηλώσεις κ.ά.

 Γυναικοκτονία και λογοτεχνία  

Φόνισσα, Α. Παπαδιαμάντης
Ακόμα;, Κ. Θεοτόκης
Έρως κωφαλάλου, Π. Νιρβάνας
Δεσμώτες,  Α. Τερζάκης
Συνταγματάρχης  Λιάπκιν, Μ. Καραγάτσης.

 Παραπομπές 

 Eξωτερικοί σύνδεσμοι 

15900 Γραμμή SOS κατά της έμφυλης βίας

Κατηγορία:Βία εις βάρος γυναικών