Πέρα απ' τον Ειρηνικό

Το Πέρα απ' τον Ειρηνικό () είναι αμερικανική κατασκοπευτική ταινία του 1942, που χρονολογείται στην παραμονή των Ηνωμένων Πολιτειών στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ταινία σκηνοθετήθηκε πρώτα από τον Τζον Χιούστον και στη συνέχεια από τον Βίνσεντ Σέρμαν αφού ο Χιούστον προσχώρησε στον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών. Πρωταγωνιστούν οι Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Μαίρη Άστορ και ο Σίντνεϊ Γκρίνστριτ. Παρά τον τίτλο, η δράση της ταινίας δεν εξελίσσεται ποτέ στον Ειρηνικό Ωκεανό, αλλά κυρίως στον Παναμά.

Ο τίτλος είχε χρησιμοποιηθεί προηγουμένως από την Warner Bros.. για μια βουβή ταινία περιπέτειας του 1926 με το ίδιο όνομα με πρωταγωνιστή τον Monte Blue, ο οποίος έχει επίσης μικρό ρόλο σε αυτή την ταινία. Ωστόσο, τα σενάρια των δύο ταινιών δεν έχουν καμία ομοιότητα μεταξύ τους. Αρχικά, είχε προγραμματιστεί ότι η ταινία θα απεικονίσει μια προσπάθεια να αποτραπεί ένα ιαπωνικό σχέδιο για να βομβαρδίσουν το Περλ Χάρμπορ. Όταν συνέβη ο πραγματικός βομβαρδισμός στο Περλ Χάρμπορ,το σενάριο γρήγορα ξαναγράφτηκε για να αλλάξει τη θέση της προγραμματισμένης επίθεσης στον Παναμά.

Ο σκηνοθέτης Τζον Χιούστον κλήθηκε να υπηρετήσει την στρατιωτική θητεία του κατά τη διάρκεια της γυρισμάτων, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι άφησε την ταινία κοντά στο τέλος της στο οποίο ο Μπόγκαρτ είναι παγιδευμένος σε ένα σπίτι συγκέντρωσης πυροβόλων όπλων. Ο Βίνσεντ Σέρμαν τελείωσε τη σκηνοθεσία της ταινίας, χωρίς το σενάριο που πήρε μαζί του ο Χιούστον, εξηγώντας ότι ο Μπόγκι θα ξέρει να βγαίνει. Μια ασυγχώρητη έξοδος διαφυγής του Μπογκαρτ και ένα κακό φινάλε της ταινίας προβλήθηκε, στην οποία ο Χιούστον δήλωσε ότι στερείται αξιοπιστίας.

 Πλοκή 
Στα τέλη του 1941, ο λοχαγός Ρικ Λίλαντ περνά στρατοδικείο και απαλλάσσεται από το αμερικανικό πολεμικό Ναυτικό μετά από την κατηγορία για κλοπή. Προσπαθεί να ενταχθεί στον καναδικό στρατό, αλλά αυτοί αρνούνται ψυχρά. Επιβιβάζεται σε ένα ιαπωνικό πλοίο, το «Τζένοα Μάρου» στο Χάλιφαξ, με σκοπό να φτάσει στην Κίνα μέσω του καναλιού του Παναμά για να πολεμήσει για τον Τσιάνγκ Καϊ-σέκ.

Στο πλοίο συναντά την Καναδή Αλμπέρτα Μάρλοου και τον δρα Λόρενζ, καθηγητή κοινωνιολογίας, ο οποίος δεν κρύβει τον θαυμασμό του για τους Ιάπωνες και έτσι δεν είναι δημοφιλής στις Φιλιππίνες όπου κατοικεί. Ο Λίλαντ, με τη σειρά του, διευκρινίζει στον Λόρενζ ότι δεν έχει καμία πίστη στη χώρα του και θα αγωνιστεί για όσους είναι πρόθυμοι να τον πληρώσουν.

Κατά τη διάρκεια μιας στάσης στη Νέα Υόρκη, ο Λίλαντ, που αποκαλύπτεται ότι ενεργει ως μυστικός πράκτορας με αποστολή να κατασκοπεύει τον Λόρενζ, αναφέρει στον συνταγματάρχη Χαρτ (Πολ Στάντον). Ο Λόρενζ είναι γνωστός κατάσκοπος του εχθρού, αλλά ο Χαρτ και ο Λίλαντ είναι αβέβαιοι για την Μάρλοου. Με την επιστροφή του στο πλοίο, ο Λίλαντ αφοπλίζει έναν Φιλιππινέζο που είναι έτοιμος να πυροβολήσει τον Λόρενζ, κερδίζοντας έτσι την εμπιστοσύνη του Λόρενζ. Ο δεύτερης γενιάς Ιαπωνοαμερικανός Τζο Τοτσουόκο ξεκινάει ως επιβάτης. Ο Λόρενζ προσπαθεί να συγκεντρώσει λεπτομέρειες από τον  Λίλαντ σχετικά με τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις που φυλάσσουν το κανάλι του Παναμά. Εν τω μεταξύ, ο Μάρλοου και η Λίλαντ ασχολούνται με ένα ρομαντικό φλερτ.

Καθώς φθάνουν στον Παναμά, ο καπετάνιος ανακοινώνει ότι στο πλοίο έχει απαγορευτεί να διελεύσει από το στρατηγικά σημαντικό κανάλι και θα αναγκαστεί να πάρει μια μακρά παράκαμψη γύρω από το Ακρωτήριο Χορν. Οι Λίλαντ, Μάρλοου και Λόρενζ αποβιβάζονται για να περιμένουν ενα άλλο πλοίο. Αρκετά κιβώτια εκφορτώνονται απευθυνόμενα σε έναν Νταν Μόρτον στο Bountiful Plantation. Ο Λόρενζ ζητά από τον Λίλαντ, ο οποίος κάποτε ήταν τοποθετημένος στην περιοχή, να προμηθευτεί ενημερωμένα χρονοδιαγράμματα για τα αμερικανικά αεροπλάνα που περιπολούν το κανάλι. Ο Λίλαντ συναντιέται με την τοπική του επαφή, τον AV Smith, και τον πείθει να παράσχει τα πραγματικά  χρονοδιαγράμματα καθώς θεωρεί ότι ο Λόρενζ θα μπορούσε εύκολα να ανακαλύψει εάν του δόθηκαν ψεύτικα. Η ημερομηνία είναι η 6η Δεκεμβρίου 1941, την παραμονή της επίθεσης στο Περλ Χάρμπορ.

Έχοντας παραδώσει τα χρονοδιαγράμματα μετά από ένα σκληρό παζάρι με τον Λόρενζ πάνω από την τιμή τους, ο Λίλαντ χτυπιέται από πίσω και πέφτει αναίσθητος. Ξυπνάει αρκετές ώρες αργότερα και διαπιστώνει ότι τόσο ο Λόρενζ όσο και η Μάρλοου έχουν φύγει από το ξενοδοχείο. Απευθύνει αμέσως έκκληση στον Σμιθ και τον προειδοποιεί να αλλάξει το πρόγραμμα περιπολίας. Στη συνέχεια, σε μια άκρη από έναν πληροφοριοδότη μέσα σε ένα κινηματογραφική αίθουσα, κατευθύνεται προς το Bountiful Plantation, όπου βλέπει ένα αεροσκάφος φορτωμένο με τορπίλες να προετοιμάζεται. Εντούτοις, συλλαμβάνεται και εισέρχεται στο σπίτι όπου συναντά τους Λόρενζ, Μάρλοου και Τοτσουόκο. Η Μάρλοου αποδεικνύεται ότι είναι η κόρη του ιδιοκτήτη της φυτείας, του Νταν Μόρτον, ενός μέθυσου, του οποίου η αδυναμία του την εκμεταλλεύτηκε ο Λόρενζ για να αποτελέσει τη βάση του για δραστηριότητες κατασκοπείας. Προς ανακούφιση του Λίλαντ, η μόνη συμμετοχή της Μάρλοου στην υπόθεση είναι η ανησυχία για τον πατέρα της.

Ο Λόρενς αποκαλύπτει ότι σκότωσαν τον Σμιθ πριν να αλλάξει το χρονοδιάγραμμα και ότι σχεδιάζουν να τορπιλίσουν τις εισόδους του Κανάλιου του Παναμά. Αφού ο Λόρενζ φεύγει για το διάδρομο απογείωσης, ο Λίλαντ εξουδετερώνει τον Τοτσουόκο αφού ο τελευταίος πυροβολεί τον Μόρτον. Ο Λίλαντ κατευθύνεται και αυτός προς τον διάδρομο όπου παίρνει ένα πολυβόλο και πυροβολεί το αεροσκάφος που μεταφέρει τις τορπίλες, το οποίο πρόκειται να απογειωθεί. Ο Λίλαντ στέλνει τους άνδρες του Λόρενζ στην επακόλουθη πυρόσβεση. Επιστρέφοντας στο σπίτι, βρίσκει έναν ηττημένο Λόρενζ προσπαθώντας να διαπράξει χαρακίρι, αλλά αποτυγχάνει και ζητά από τον Λίλαντ να τον πυροβολήσει στο κεφάλι. Ο Λίλαντ αρνείται, λέγοντας ότι ο φυλακισμένος του έχει "μια ημερομηνία με στρατιωτική νοημοσύνη".

 Διανομή ρόλων 

 Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ ως Ρικ Λίλαντ
 Μαίρη Άστορ ως Αλμπέρτα Μάρλοου
 Σίντνεϊ Γκρίνστριτ ως Δρ Λόρενζ
 Καμ Τονγκ ως Τ. Οκί, υπηρέτης του Λόρενζ
 Τσαρλς Χάλτον ως Σμιθ 
 Βίκτωρ Σεν Γιούνγκ ως Τζο Τοτσουόκο
 Ρόλαντ Γκοτ ως Σούγκι
 Λι Τουνγκ Φο ως Σαμ
 Φρανκ Γουίλκοξ ως καπετάνιος Μόρισον
 Πολ Στάντον ως Συνταγματάρχης Χαρτ
 Λέστερ Μάθιους ως Καναδός Ταγματάρχης
 Τζον Χάμιλτον ως πρόεδρος στρατοδικείου
 Ρόλαντ Ντρου ως λοχαγός Χάρκνες
 Μόντε Μπλου ως Νταν Μόρτον
 Τσέστερ Γκανγκ ως καπετάνιος Χιγκότο
 Ρίτσαρντ Λο ως 1ος αξιωματικός
 Ρούντι Ρομπλς ως Φιλιππινέζος δολοφόνος
 Σπένσερ Καν ως 1ος μηχανικός Μιτσουόκο
 Σιντ Σέζαρ ως οδηγός ταξί
 Φίλιπ Ατς ως πληροφοριοδότης του κινηματογράφου

 Κυκλοφορία 
Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 3 Σεπτεμβρίου 1942 στις ΗΠΑ. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε στις 12 Απριλίου 1945 και προβλήθηκε στον κινηματογράφο «Κρόνος» της Αθήνας.

 Υποδοχή 
Εισπράξεις
Σύμφωνα με τα αρχεία της Warner Bros, η ταινία κέρδισε $ 1.381.000 σε εγχώριο επίπεδο και $ 994.000 σε αγορές του εξωτερικού.Warner Bros financial information in The William Shaefer Ledger. See Appendix 1, Historical Journal of Film, Radio and Television, (1995) 15:sup1, 1-31 p 23 DOI: 10.1080/01439689508604551"101 Pix Gross in Millions" Variety 6 Jan 1943 p 58Thomas Schatz, Boom and Bust: American Cinema in the 1940s Uni of California Press, 1999 p 218

 Κριτικές 
Το Variety σχολίασε: Παρόλο που η ταινία δεν αποδίδει απόλυτα την ένταση που προκαλεί το Το Γεράκι της Μάλτας, είναι ένα δροσερό και γρήγορο μελόδραμα. Ο Χιούστον σκηνοθετεί επιδέξια το συναρπαστικό σενάριο του Μακόλεϊ. 

Στις 5 Σεπτεμβρίου 1942, ο Μπόσλεϊ Κράουθερ των New York Times επαίνεσε ιδιαίτερα τον Χιούστον, λέγοντας πως αυτή τη φορά έφτιαξε μια κατασκοπευτική ταινία που τσούζει από τρομακτική αβεβαιότητα και αστράφτει με τη λάμψη του μπλε ατσαλιού... (παίρνοντας) το κοινό του κατευθείαν μέσα στην εικόνα με καλλιτεχνική δουλειά της κάμερας που βασίζεται σε κοντινά πλάνα... Ποτέ δεν σε αφήνει να ξέρεις με βεβαιότητα προς τα πού θα πηδήξει ένας χαρακτήρας... Με αυτούς τους παραπλανητικούς χαρακτήρες, με εξαιρετικούς διαλόγους και ρεαλιστική σκηνοθεσία, ο κύριος Χιούστον έδωσε στους Warners μια απολαυστικά τρομακτική ταινία. Είναι σαν να έχεις ένα μαχαίρι στα πλευρά σου για μιάμιση ώρα. 

Ραδιοφωνική προσαρμογή
Η ταινία προσαρμόστηκε ως ραδιοφωνική εκπομπή στο The Screen Guild Theatre της 25ης Ιανουαρίου 1943, που μεταδόθηκε με τους Μπόγκαρτ, Άστορ και Γκρίνστριτ, οι οποίοι επανάφεραν τους ρόλους της ταινίας τους.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Across the Pacific on Screen Guild Theater: January 25, 1943

Κατηγορία:Ταινίες του 1942
Κατηγορία:Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1940
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Τζον Χιούστον
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στον Παναμά
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Warner Bros.
Κατηγορία:Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που γυρίστηκαν κατά τη διάρκεια πολέμου
Κατηγορία:Ταινίες τοποθετημένες σε πλοία