Ρουσάλια

Τα Ρουσάλια (εκ του λατινικού Rosaria ή Rosalia, της ρωμαϊκής εορτής κατά την οποία στεφάνωναν τους τάφους των νεκρών με άνθη) αποτελεί νεκρικό έθιμο της βυζαντινής και της νεότερης ελληνικής παράδοσης που απαντά σε διάφορες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, καθώς και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων.  

Τα Ρουσάλια ανήκουν στα έθιμα αγερμού (αγερμός = έρανος, συγκέντρωση χρημάτων για τους θεούς), με ρίζες στην αρχαία Ελλάδα, συγκεκριμένα στις τελετές αφιερωμένες στον Διόνυσο, και πραγματοποιούνται κυρίως τις ημέρες της Διακαινησίμου Εβδομάδας και κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, κατά την οποία, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, οι ψυχές επιστρέφουν στον Άδη, μετά τη σύντομη έξοδό τους από τη γη, που σηματοδοτήθηκε με το «Χριστός Ανέστη» της Κυριακής του Πάσχα.

Τα Ρουσάλια πραγματοποιούνται στα Μέγαρα την Δευτέρα του Πάσχα από μια ομάδα νέων ανδρών που γυρίζουν στις γειτονιές της πόλης τραγουδώντας και χορεύοντας κυκλικά. Επί Τουρκοκρατίας, οι Μεγαρείς αφιέρωναν τα κέρδη από τα Ρουσάλια στον αγώνα με σκοπό την απελευθέρωση της πατρίδας. Οι ομάδες που τραγουδάνε τα Ρουσάλια ξεκινάνε από τις 8 το πρωί και γυρνάνε την πόλη από γειτονιά σε γειτονιά. Ο χορός, ο οποίος συνήθως γίνεται στα σταυροδρόμια για να μπορούν να τον βλέπουν όσο το δυνατόν περισσότεροι, σταματάει περίπου στις 3 το μεσημέρι. Αυτός που σέρνει το χορό κρατάει ένα μεταξωτό μαντήλι (καλαμάτα) και ένα λουλουδένιο σταυρό, λόγω της άνοιξης. Ο τελευταίος του χορού (σαχαναντάρης) κρατάει ένα καλάθι στολισμένο κι αυτό με λουλούδια (καρτάλι), το οποίο κατά τη διάρκεια του χορού τοποθετείται στο κέντρο του κύκλου. Μετά το τέλος του χορού οι νοικοκυρές βάζουν χρήματα, κουλούρια ή πασχαλινά αυγά στο καλάθι για τον έρανο.

Ένα χαρακτηριστικό άσμα αγερμού των Ρουσαλίων, της περιοχής των Μεγάρων, καταγράφεται από τον λαογράφο Γεώργιο Μέγα και είναι το εξής:- Να σας πούμε τα Ρουσάλια; / - Πέστε τα βρε παλικάρια / - Να στα πούμε σένα πρώτα / που σε ηύραμε στην πόρτα / κι εξ υστέρου της κυράς μας / και της ρουσοπέρδικάς μας / Κάτω σ' ένα περιβόλι / δάφνη και μηλιά μαλώνει: / - Δάφνη πήρες μου κλωνάρι / να με πάρει το ποτάμι / να με πάει τη Δύση-Δύση / κάτω στη γυαλέρνια βρύση.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 



 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Ήθη και έθιμα
Κατηγορία:Λαογραφία στην Ελλάδα
Κατηγορία:Πολιτισμός των Βαλκανίων
Κατηγορία:Πασχαλινές παραδόσεις στην Ελλάδα