Ποταμός Τάνα (Κένυα)

Ο ποταμός Τάνα (Tana River) είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος (708 ή 1.014 χιλιόμετρα, αναλόγως του ποια θεωρείται η κύρια πηγή) ποταμός στην Κένυα και δίνει το όνομά του στην Κομητεία του Ποταμού Τάνα.Nakaegawa T., Wachana C. και KAKUSHIN Team-3 Modeling Group: «First impact assessment of hydrological cycle in the Tana River Basin, Kenya, under a changing climate in the late 21st Century», Hydrological Research Letters, τόμος 6 (2012), σσ. 29-34 Παραπόταμοί του είναι οι Θίκα, Καθίτα, Μουτόνγκα, Θίμπα, Ραγκάτι, Κουρούρου και Μουχούχι. Αρκετοί από αυτούς έχουν νερό μόνο την εποχή των βροχών. Οι δεξιοί παραπόταμοι είναι περισσότεροι.

Ο Τάνα πηγάζει στα όρη Άμπερντερ, δυτικά του Νυέρι. Κατευθύνεται αρχικώς προς τα ανατολικά και μετά στρέφεται προς τα βόρεια, μετά πάλι ρέει προς τα ανατολικά και τελικώς προς τα νοτιοανατολικά-νότια. Στον άνω ρου του σχηματίζει τις τεχνητές λίμνες Μασίνγκα και Κιαμπέρε, που δημιουργήθηκαν από τα ομώνυμα φράγματα, χάρη στα οποία παράγεται υδροηλεκτρική ενέργεια και εξασφαλίζεται νερό για άρδευση καλλιεργειών. Τρία ακόμα φράγματα έχουν ανεγερθεί μεταξύ Μασίνγκα και Κιαμπέρε, αλλά χρησιμεύουν μόνο για την παραγωγή ενέργειας: τα Καμπούρου, Τζιτάρου και Κινταρούμα.

Μετά από τα παραπάνω φράγματα, ο Τάνα ρέει στο όριο ανάμεσα σε καταφύγια άγριας ζωής. Κατόπιν διέρχεται από την πόλη Γκαρίσα και τις κωμοπόλεις Χόλα και Γκάρσεν, προτού εκβάλει στον Ινδικό Ωκεανό, στην περιοχή του κόλπου Ουνγκουάνα, κοντά στον οικισμό Κιπίνι, σε γεωγραφικές συντεταγμένες πλάτος 2°35΄56΄΄ Νότιο και μήκος 40°20΄19΄΄ Ανατολικό, σχηματίζοντας ποτάμιο δέλτα που εκτείνεται στα τελευταία 30 χιλιόμετρα περίπου του μήκους του ποταμού. Στον κάτω ρου του διέρχεται από ξηρή περιοχή, αρδεύοντας τα γύρω εδάφη. Η λεκάνη απορροής του Τάνα έχει έκταση 126.026 τ.χλμ. (σχεδόν ίση με την έκταση της Ελλάδας), και σε αυτή κατοικούν 6,1 εκατομμύρια άνθρωποι.

Η μέση ετήσια παροχή του ποταμού Τάνα ανέρχεται σε πάνω από 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, αλλά παρουσιάζει πολύ μεγάλες διακυμάνσεις, όχι μόνο εποχικές (με δύο πλημμυρικές περιόδους ανά έτος), αλλά ακόμα και από ένα έτος σε άλλο. Π.χ. μεταξύ των ετών 1944 και 1978 η μέση παροχή (μετρούμενη στην Γκαρίσα) ήταν 6,1 δισεκατομμύρια κυβ. μέτρα, αλλά το 1949 ήταν μόνο 1,79 δισεκατομμύριο κυβ. μέτρα, ενώ το 1968 ήταν 13,34 δισεκ. κυβ. μέτρα, δηλαδή επτάμισυ φορές μεγαλύτερη.Hughes, F.: «The Influence of Flooding Regimes on Forest Distribution and Composition in the Tana River Floodplain, Kenya», Journal of Applied Ecology, τόμ. 27(2), έτος 1990, σσ. 475-491

Το πρώτο φράγμα που ανεγέρθηκε στον ποταμό ήταν το Κινταρούμα το 1968 και ακολούθησε το ΚαμπούρουAdams, W.M. & Hughes, F.M.R. (1986). "The Environmental Effects of Dam Construction in Tropical Africa: Impacts and Planning Procedures," Geoforum, 17(3), pp. 403-410. το 1975. Σύμφωνα με μελέτη του 2003, η σειρά των φραγμάτων κατά μήκος του ποταμού Τάνα προμήθευε συνολικά τα δύο τρίτα της καταναλωνόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στην Κένυα, με μέγιστη εγκατεστημένη ισχύ 599 μεγαβάτ.

Νερά λαμβάνονται από τον ποταμό για τρία μείζονα αρδευτικά προγράμματα: το Μπούρα, το Tana Irrigation Scheme και το Αρδευτικό Πρόγραμμα του Δέλτα του Τάνα.Kenya Vision 2030: a Globally Competitive and Prosperous Kenya, έκδοση της κενυατικής κυβερνήσεως

 Πήραν το όνομά του 
Εκτός από την ομώνυμη κομητεία, δύο είδη ερπετών της Αφρικής ονομάσθηκαν από τον ποταμό Τάνα: η μυριοφολίς του Τάνα (Myriopholis tanae) και το λυγόσωμα του Τάνα (Mochlus tanae ή Lygosoma tanae).Beolens, B., Watkins, M., Grayson, M.: The Eponym Dictionary of Reptiles, Johns Hopkins University Press, Βαλτιμόρη 2011, ISBN 978-1-4214-0135-5 (σελ. 260) Επίσης, ο αστεροειδής 1641 Τάνα (Tana), που ανακαλύφθηκε το 1935, πήρε το όνομά του από τον Ποταμό Τάνα της Κένυας.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Securing water and land in the Tana Basin, Kenya: a resource book for water managers and practitioners
 James Meester: And the River Flowed On; An Adventurous Journey Down the Tana River, 1958

Τανα