Φρεγάτες άμυνας και επέμβασης

Οι Φρεγάτες Άμυνας και Επέμβασης (γαλλ. FDI - Frégate de Défense et d'Intervention), παλαιότερα ονομαζόμενες Φρεγάτες Ενδιάμεσου Μεγέθους (γαλλ. FTI - Frégates de taille intermédiaire) είναι ένα γαλλικό στρατιωτικό πρόγραμμα σχεδιασμού και δημιουργίας μιας κατηγορίας πρώτης τάξης φρεγατών.  Θα χρησιμοποιηθούν, από το Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό με πέντε πλοία κλάσης Amiral Ronarc'h ενώ, από το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό με τέσσερα πλοία κλάσης Κίμων και με διαφορετικό εξοπλισμό, που στα ελληνικά ΜΜΕ έγιναν γνωστά και ως «Φρεγάτες Μπελαρά» (Belharra).

Η κατασκευή τους ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2019 με το πρωτοπόρο πλοίο της ομώνυμης κλάσης του Γαλλικού Π.Ν. , ενώ στο Ελληνικό Π.Ν. το πρώτο πλοίο της ομώνυμης κλάσης "Κίμων", έφθασε στην Ελλάδα στις 15 Ιανουαρίου 2026.
Κατά την επίσημη τελετή καθέλκυσης της φρεγάτας "Νέαρχος", στις 19 Σεπτεμβρίου 2024, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε την άσκηση του δικαιώματος αγοράς ακόμη μίας, τέταρτης φρεγάτας. Αυτό επιβεβαιώθηκε αργότερα την ίδια ημέρα από τον Έλληνα πρωθυπουργό.

 Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό 

Οι φρεγάτες τύπου Κίμων που παρήγγειλε η Ελλάδα διαθέτουν 32 κάθετους εκτοξευτές Sylver A50 έναντι 16 της Γαλλικής διαμόρφωσης, για 32 πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς Aster-30. Επιπλέον, οι ελληνικές FDI θα φέρουν σύστημα εγγύς προστασίας RAM με 21 αντιαεροπορικούς πυραύλους εμβέλειας 20 χιλιομέτρων, ενώ το πυροβόλο Strales δεν επιλέχθηκε λόγω κόστους. Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι, όλα τα  πλοία της κλάσης θα διαθέτουν σύστημα ηλεκτρονικών αντιμέτρων (ECM - Electronic Counter Measures), πρόκειται για το σύστημα Virgilius-IEWS (Ιntegrated Electronic Warfare System), το οποίο κατασκευάζεται από την ιταλική εταιρεία ELT GROUP για λογαριασμό της Thales Group. 

Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, έπειτα από την έναρξη του άτυπου διαγωνισμού για 4 φρεγάτες πολλαπλών ρόλων εξέτασε προτάσεις 8 ναυπηγείων από 7 χώρες και μετά από διαπραγματεύσεις, συμφώνησε το νέο πλοίο του ελληνικού στόλου να είναι η FDI, με σημαντική μείωση του κόστους των προαναφερθέντων πλοίων. Στην πρόταση επίσης περιλαμβανόταν η αγορά μίας επιπρόσθετης μονάδας FDI, σε σταθερή τιμή για ένα έτος, η οποία και δεν ασκήθηκε. (Στις 16 Απριλίου 2025 εγκρίθηκε από το ΚΥΣΕΑ απόφαση για την 4η Belharra). Επιπλέον, υπογράφηκε Σύμφωνο Αμοιβαίας Αμυντικής Συνδρομής ανάμεσα στην Ελλάδα και την Γαλλία αλλά και η πιθανή ναυπήγηση κορβετών κλάσης Gowind. 

Όλα τα πλοία ναυπηγούνται στη Γαλλία με την πρώτη Κίμων να φθάνει στο Ναύσταθμο Σαλαμίνας στις 15 Ιανουαρίου 2026. Ένα σημαντικό ρόλο για την επιλογή των FDI έναντι των άλλων προτάσεων, ήταν ο χρόνος παράδοσης των FDI, καθώς οι Γάλλοι συμφώνησαν στην παραχώρηση των πλοίων 2 και 3 ώστε να γίνουν το 1ο και 2ο ελληνικό πλοίο αντίστοιχα. Για τον λόγο αυτό, οι Φρεγάτες Κίμων και Νέαρχος ήταν αρχικά να έρθουν στην γαλλική (Standard I) έκδοση με 16 κελιά (τελικά συμφωνήθηκε να έρθουν και αυτές με 32 κελιά) και με RAM, chaffs και flares, ενώ η Φορμίων ναυπηγήθηκε απευθείας στην ελληνική (Standard II) έκδοση. Τα βασικά χαρακτηριστικά τους  περιλαμβάνουν ραντάρ SeaFire AESA, ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA), με εμβέλεια έως 500 χλμ. για αεροπορικούς στόχους και 80 χλμ. για θαλάσσιους. Ταυτόχρονη επιτήρηση αέρα και θάλασσας, έλεγχος πυρός για πυραύλους Aster και ανίχνευση stealth απειλών. Σόναρ Captas-4 (συρόμενο), υψηλής ευαισθησίας για ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ικανό να εντοπίζει αθόρυβα υποβρύχια σε μεγάλες αποστάσεις και Kingklip, σόναρ κύτους για επιπλέον ανίχνευση. Σουίτα Ηλεκτρονικού Πολέμου που περιλαμβάνει παρεμβολές, αντίμετρα (chaffs, flares) και ανίχνευση απειλών, ενισχύοντας την επιβιωσιμότητα έναντι ηλεκτρονικών επιθέσεων. Το μη επανδρωμένο σύστημα (UAS) που θα φέρουν, κατά πάσα πιθανότητα θα είναι το Schiebel Camcopter S-100 (Αυστρίας), από το οποίο το ΠΝ έχει προμηθευτεί 5 συστήματα.

Η oνοματοδοσία των τριών φρεγατών FDI ΗΝ του Πολεμικού Ναυτικού αποφασίστηκε κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας του ελληνικού Ανωτάτου Ναυτικού Συμβουλίου (ΑΝΣ) της Τρίτης 27 Σεπτεμβρίου 2022.

Η ΠΝ1 (F601 ΚΙΜΩΝ) παραδόθηκε σε «υβριδικό» Standard 2 (ουσιαστικά Standard 1 με τοποθετημένα όμως τα συστήματα αλλά όχι ενεργοποιημένα) στις 18/12/2025 στη Γαλλία. Θα γίνει Standard 2 και 2+, δύο χρόνια αργότερα στις 31/10/2027 και Standard 2++ στις 30/09/2029 όλα στην Ελλάδα. Η ΠΝ2 (F602 ΝΕΑΡΧΟΣ) θα παραδοθεί σε πλήρες Standard 2 ένα χρόνο αργότερα στις 31/10/2026 στη Γαλλία. Θα γίνει Standard 2+ στις 31/01/2028 και Standard 2++ στις 30/04/2029 στην Ελλάδα. Η ΠΝ3 (F603 ΦΟΡΜΙΩΝ) θα παραδοθεί σε πλήρες Standard 2+ στις 30/4/2027 στη Γαλλία και θα γίνει Standard 2++ στις 30/06/2029 στην Ελλάδα. Η ΠΝ4 (F600 ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ) θα παραδοθεί σε πλήρες Standard 2+ στις 31/12/2028 στη Γαλλία και θα γίνει Standard 2++ στις 31/03/2030 στην Ελλάδα. 

Τα πλοία σε επίπεδο Standard 2++ θα έχουν 10+1 επιπλέον δυνατότητες. Οι 10 επιπλέον δυνατότητες λόγω και του μικρού κόστους αναφέρονται κυρίως σε αναβάθμιση του λογισμικού υπάρχοντων συστημάτων, ενώ η συν μία πρόκειται για την ενσωμάτωση στο μέλλον των νέων ευρωπαϊκών πυραύλων κρουζ μεγάλης εμβέλειας ELSA (European Long Range Strike Approach).

 Κριτική 
Η επιλογή της FDI από το Ελληνικό ΠΝ έχει μικτές κριτικές. Το πλοίο ικανοποιεί πολλά από τα κριτήρια του ΠΝ όπως το εξαιρετικό ραντάρ σταθερής διάταξης με μεγάλη ακτίνα, τους πυραύλους μακρού βεληνεκούς με υψηλή απόδοση (που επί χρόνια πλανάται στον αέρα ότι δεν αποδεσμεύονται από τις ΗΠΑ), καθώς και τις ολοκληρωμένες δυνατότητες για προσβολή στόχων επιφάνειας και τις ανθυποβρυχιακές του δυνατότητες. Ταυτόχρονα όμως, υπήρξαν κάποιες υποχωρήσεις για την αγορά του, καθώς το ήδη υψηλό κόστος, αυξανόταν δραματικά. Βασικές ελλείψεις θεωρούνται η στέρηση κάποιου συστήματος παθητικής ανίχνευσης όπως IRST (InfraRed Search and Track), η έλλειψη του συστήματος Strales που από κάποιους θεωρείται βασικό για την τερματική άμυνα ενώ κάποιοι θεωρούν ότι το κόστος σε σχέση με το όφελος είναι πολύ μεγάλο καθώς το multifeed Oto Melara 76" Super Rapid έχει δυνατότητα εμπλοκής σε παρόμοιες αποστάσεις, και η έλλειψη πυραύλων μικρού βεληνεκούς, καθώς οι Sylver δεν μπορούν να φέρουν παραπάνω από έναν πύραυλο Aster-15/30 ή Mica VL/VL NG και ίσως κάποια στιγμή φέρουν dual-pack CAMM/CAMM-ER στο μέλλον. Σε αντίθεση, οι προσφερόμενες φρεγάτες που είχαν εξεταστεί έφεραν ανάλογα συστήματα και κάθετους εκτοξευτές Mk41 με δυνατότητα μεταφοράς έως και 4 πυραύλους ανά κελί στην περίπτωση των ESSM που είμαστε συμμετέχοντες στην παραγωγή, ή των CAMM, αν και οι προτάσεις αυτές είχαν έως 16 κελιά ή ανέβαιναν πολύ υψηλότερα στις τιμές. Τέλος, κριτική είχε γίνει στην χαμηλότερη ταχύτητα πλεύσης του σκάφους που όμως φαίνεται να τείνει να γίνεται ο κανόνας παγκοσμίως.

Κριτική έχει ασκηθεί και από πλευράς των γαλλικών μέσων αμυντικού τύπου και στελεχών του πολεμικού ναυτικού, καθώς εν τέλει, θεώρησαν ότι η ελληνική έκδοση, είναι η πλέον κατάλληλα εξοπλισμένη. Ιδιαίτερα, κρίνουν ότι η έλλειψη αντιμέτρων, συστήματος ECM καθώς και οποιουδήποτε συστήματος τελικής προστασίας CIWS (Close-In Weapon System) όπως τα Phalanx, SeaRAM & RAM, καθιστούν την γαλλική έκδοση της φρεγάτας ευάλωτη σε ένα περιβάλλον ακόμα και ελάχιστου κορεσμού.

Ιστορικό

Το πρόγραμμα των FDI ανταποκρίνεται στην ανάγκη για ένα στόλο δεκαπέντε φρεγατών πρώτης τάξης και επιτρέπει στο Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό να λειτουργήσει σε μια ζώνη κρίσης, όπως συνιστάται στην ονομαζόμενη «Λευκή Βίβλο για την Άμυνα και την Εθνική Ασφάλεια» του 2013. Αυτές οι φρεγάτες εντάσσονται στα δέκα δείγματα της κλάσης FREMM πολλαπλών ρόλων (Aquitaine) και της κλάσης Horizon.

Ο Υπουργός Άμυνας της Γαλλίας Jean-Yves Le Drian ανακοίνωσε την έναρξη αυτού του προγράμματος στις 29 Μαΐου 2015 στη ναυτική βάση της Lann-Bihoué (Ploemeur, Morbihan). Σύμφωνα με το πρόγραμμα θα πρέπει να παραχθούν συνολικά πέντε πλοία, ώστε τα πρώτα να αποτελέσουν μέρος στο πρόγραμμα τριών τελευταίων προγραμματισμένων φρεγατών της κλάσης Aquitaine.

Οι FDI, με περιορισμένο μέγεθος, θα ανταποκρίνονταν καλύτερα στις απαιτήσεις των εξαγωγικών αγορών σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμού της Γαλλίας και θα επέτρεπαν επίσης τη διατήρηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης και παραγωγής των γαλλικών ναυπηγείων.

Αυτά τα πλοία θα αντικαταστήσουν τις φρεγάτες κλάσης La Fayette, οι οποίες χρησιμοποιούνται σήμερα ως φρεγάτες πρώτης γραμμής αλλά θεωρείται ότι δεν είναι επαρκώς οπλισμένες. Προβλέπεται εκσυγχρονισμός αυτής της κλάσης, αναμένοντας την παράδοση της πρώτης φρεγάτας FDI το 2023.

Σύμφωνα με τον ναύαρχο Bernard Rogel και την γαλλική Γενική Διεύθυνση Άμυνας, το πλοίο θα διαθέτει σημαντικές αντιαεροπορικές ικανότητες με ενεργά ραντάρ κεραίας, ανθυποβρυχιακά μέσα (ελικόπτερο και συρόμενο σόναρ) και θα έχει εκτόπισμα από 4.000 έως 4.500 τόνους.

Στις 21 Απριλίου του 2017 το γαλλικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την ανάθεση της σύμβασης για την ανάπτυξη και κατασκευή πέντε φρεγατών FDI, προοριζόμενες για το γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό στη Naval Group (τότε ονομαζόμενη DNCS). Η νέα φρεγάτα, που αρχικά ονομαζόταν BELH@RRA (Μπελαρρά), θα είναι εξοπλισμένη με ηλεκτρονικά συστήματα και αισθητήρες της Thales Group και πυραύλους Aster 30 από το MBDA Aster 15/30:

 Το ψηφιακό ραντάρ πολλαπλών λειτουργιών Sea Fire με τέσσερις σταθερές κεραίες, το οποίο θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις ενός ευρέος φάσματος αποστολών, από την αυτοάμυνα του πλοίου έως την εκτεταμένη αεράμυνα και μπορεί να αναπτύξει το MBDA Aster 15/30.
 Η ελαφριά έκδοση του συρόμενου σόναρ CAPTAS-4, προσφέρει την ίδια αντοχή ανίχνευσης εξαιρετικά μακράς εμβέλειας με την πρωτότυπη έκδοση του CAPTAS-4 με 20% μικρότερο βάρος και ένα ίχνος σχεδόν 50% μικρότερο.
 Το ενσωματωμένο σύστημα ψηφιακών επικοινωνιών Aquilon και ένα IFF (Friend Friend of Foe - Αναγνώριση φίλου ή εχθρού) που συνεργάζεται με το ραντάρ Sea Fire
 Το σύστημα Sentinel, ένα προηγμένο σύστημα ψηφιακού ηλεκτρονικού πολέμου που δημιουργήθηκε γύρω από μια αρθρωτή αρχιτεκτονική.

 Πλοία 
Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό Αριθμός Πλοίο Ναυπηγός Εκκίνηση Καθέλκυση Σε υπηρεσία Κατάσταση ΣημειώσειςD660Admiral Ronarc’hNaval Group  (πρώην DCN Lorient)24 Οκτωβρίου 20197 Νοεμβρίου 2022Φθινόπωρο 2025Παραλαβή οπλισμού-Σεπτέμβριος 2025 D661Admiral LouzeauΜέσα 2027ΝαυπηγείταιD662Admiral CastexD663Admiral NomyD664Admiral CabanierΕλληνικό Πολεμικό ΝαυτικόF-601ΚίμωνNaval Group  (πρώην DCN Lorient) 21 Οκτωβρίου 2022 4 Οκτωβρίου 2023 Ιανουάριος 2026 Παραδόθηκε- Τελετή ύψωσης ελληνικής σημαίας 18/12/2025
Έφθασε στην Ελλάδα 15/1/2026 F-602Νέαρχος τέλη του 2023 19 Σεπτεμβρίου 2024 31 Οκτωβρίου 2026 Θαλάσσιες δοκιμές 4/2/2026 F-603Φορμίων 15 Απριλίου 2024 28 Μαΐου 2025 31 Δεκεμβρίου 2026 Nαυπηγείται F-600Θεμιστοκλής   31 Δεκεμβρίου 2028 Η σύμβαση υπογράφηκε στις 14 Νοεμβρίου 2025 (κοπή χάλυβα 30 Ιουνίου 2025) 

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό
Κατηγορία:Κλάσεις φρεγατών
Κατηγορία:Φρεγάτες άμυνας και επέμβασης