Καλπάκι

μικρογραφία|291x291εσ|Ο Ένβερ Πασάς φοράει ένα τουρκικό καλπάκι
μικρογραφία|Δερβίς, από τον Βερεστσάγκιν
μικρογραφία|Παραδοσιακό στολίδι κεφαλής ανύπανδρων γυναικών στο Καζακστάν, το Καρακαλπάκστάν και το Κιργιζιστάν
μικρογραφία|Ένας Κιργίζιος Μανάσι φοράει ένα λευκό καλπάκι για μια ειδική περίσταση
Το καλπάκι (,  , , ,  , , , , , ) είναι ένας τουρκικού στυλ σκούφος (συνήθως από τσόχα ή δέρμα προβάτου), που το φορούσαν Βούλγαροι, Τούρκοι, Τσερκέζοι, Νταγκεστάνοι, Τσετσένοι, Ουκρανοί, Πολωνοί και Ρώσοι σε όλη την Κεντρική Ασία και τον Καύκασο.

Το καλπάκι χρησιμοποιείται για να κρατά το κεφάλι ζεστό τον χειμώνα και να σκιάζει τον ήλιο το καλοκαίρι. Υπάρχουν διαφορετικά καλπάκια για διαφορετικές εποχές, με τα καλπάκια που χρησιμοποιούνται το χειμώνα να είναι πιο χοντρά και αυτά που χρησιμοποιούνται το καλοκαίρι να είναι πιο λεπτά αλλά πιο φαρδιά για σκίαση.

Υπάρχουν πολλά στυλ. Συνήθως μπορούν να διπλωθούν επίπεδα για να φυλάσσονται ή να τα μεταφέρουν όταν δεν φοριούνται. Το χείλος μπορεί να γυριστεί. Μερικές φορές υπάρχει ένα κόψιμο στο χείλος, έτσι ώστε να μπορεί να σχηματιστεί μια κορυφή δύο άκρων. Τα απλά λευκά συχνά προορίζονται για εορτές και ειδικές περιστάσεις. Αυτά που προορίζονται για καθημερινή χρήση μπορεί να έχουν μαύρη βελούδινη επένδυση. Στους τουρκικούς πολιτισμούς της κεντρικής Ασίας, έχουν μια απότομη κωνικότητα για να μοιάζει με κορυφή βουνού, σε αντίθεση με κυλινδρικά καλπάκια της Τουρκίας.

 Ετυμολογία 
Η λέξη καλπάκ είναι ετυμολογικά τουρκική.

Σύμφωνα με τον Τούρκο τουρκολόγο και λεξικογράφο Χασάν Ερέν, σημαίνει καπέλο από δέρμα, γούνα ή ύφασμα .

Η λέξη καλπάκ έχει περάσει από τα τουρκικά στα βουλγαρικά, σερβικά, ελληνικά, ουγγρικά, περσικά, τατζίκικα, γαλλικά, γερμανικά, ρωσικά και άλλες σλαβικές γλώσσες.

Οι παλαιότερες πληροφορίες για τους τουρκικούς λαούς που φορούσαν καλπάκι βρίσκονται σε αρχαίες κινεζικές πηγές.

Ο Τούρκος λεξικογράφος Μαχμούντ αλ Κασγκάρι έγραψε στο τουρκικό λεξικό του τον 11ο αιώνα ότι ήταν πολύ συνηθισμένο για τους Τούρκους να φορούν καλπάκι. Με βάση αυτό, δεν θα ήταν λάθος να πούμε ότι το καλπάκ είναι σκούφος τουρκικής προέλευσης και εθνικό στοιχείο των Τούρκων, που αργότερα πέρασε σε άλλους λαούς.

Η λέξη καλπάκι αποτελεί επίσης ένα συστατικό του εθνωνυμίου ενός τουρκικού φύλου, των "Καρακαλπάκων" (κυριολεκτικά "μαύρο καλπάκι" στη\ν καρακαλπακική γλώσσα).

 Δείτε επίσης 

 Μπασλίκ
 Ισλίκ
 Κολπίκ
 Παπάχα
 Φρυγικός σκούφος
 Καρακαλπάκοι

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Τουρκικές λέξεις και φράσεις
Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γαλλικά