Μπάρι Λέβινσον

Ο Μπάρι Λέβινσον (γεννηθείς την 6η Απριλίου 1942) είναι ένας Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός. Τα πιο γνωστά έργα του Λέβινσον είναι ταινίες μέσου προϋπολογισμού, δραματικές κομεντί και δράματα, όπως οι: Μια απίθανη τρελοπαρέα (1982, Diner), Ο καλύτερος (1984, The Natural), Καλημέρα, Βιετνάμ (1987); Μπάγκσι (1991). και Ο πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος (1997, Wag the Dog). Έχει τιμηθεί με το Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας για το Ο άνθρωπος της βροχής (1988), που κέρδισε επίσης το Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. 

 Παιδική ηλικία 
Ο Λέβινσον γεννήθηκε στη Βαλτιμόρη του Μέριλαντ, στην οικογένεια των Βάιολετ "Βι" ( γεννθηθείσα Κριτσίνσκι) και  Ίρβιν Λέβινσον, ο οποίος απασχολούταν σε επιχείρηση επίπλων και συσκευών.  Είναι Εβραϊκής καταγωγής. https://www.jewishtampa.com/jews-in-the-news/jews-in-the-newssarah-michelle-gellar-julianne-margulies-and-jake-gyllenhaal 

 Σταδιοδρομία 
Ο Λέβινσον άρχισε τη σταδιοδρομία του ως σεναριογράφος για εκπομπές ψυχαγωγικού περιεχομένου, όπως οι: "Η Μηχανή Κωμωδίας του Μάρτι Φέλντμαν", "το Σόου των Λόχμαν και Μπάρκλει", "το Σόου του Τιμ Κόνγουεϊ" και "το Σόου της Κάρολ Μπέρνετ". Ως σεναριογράφος γνώρισε μεγάλη επιτυχία στις κωμωδίες του Μελ Μπρουκς: "Η τελευταία τρέλα του Μελ Μπρουκς" (1976, Silent Movie) και Λίγο... πολύ... τρελούτσικος (1977, High Anxiety) (στην οποία υποδύθηκε έναν γκρουπιέρη ξενοδοχείου), και "...Δικαιοσύνη για Όλους" (1979, ...And Justice for All) που κέρδισε υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερου σεναρίου, για το σενάριο του Μπάρι και της τότε συζύγου του, Βάλερι Κούρτιν. Ο Λέβινσον άρχισε τη σταδιοδρομία του ως σκηνοθέτης με την ταινία "Μια απίθανη τρελοπαρέα" (1982, Diner), με σενάριο δικής του συγγραφής, για το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου. 

Η "Μία απίθανη τρελοπαρέα" ήταν η πρώτη από τέσσερις κινηματογραφικές ταινίες που διαδραματίζονταν στη Βαλτιμόρη τον καιρό που ο Μπάρι ήταν νεαρός. Οι άλλες τρεις ήταν: "Οι καβγατζήδες" (1987, Tin Men), μια ιστορία για πωλητές αλουμινένιων επενδύσεων τοίχων το '60, με πρωταγωνιστές τον Ρίτσαρντ Ντρέιφους και τον Ντάνι Ντε Βίτο. Το "Άβαλον" (1990, Avalon), μία επική ιστορία για τις μεταναστεύσεις οικογενειών, με τον Ελάιτζα Γουντ σε μια από τις πρώτες του εμφανίσεις στην οθόνη. Και "Τα χρυσά χρόνια" (1999, Liberty Heights). 

Η μεγαλύτερη επιτυχία του, από άποψη κριτική και οικονομική, ήταν Ο άνθρωπος της βροχής (1988, Rain Man), το δράμα δύο αδελφών, με πρωταγωνιστές τον Ντάστιν Χόφμαν και τον Τομ Κρουζ (ο Λέβινσον έκανε μια σύντομη εμφάνιση ως γιατρός). Η ταινία κέρδισε τέσσερα Βραβεία Όσκαρ, με συμπεριλαμβανόμενα το Καλύτερης Ταινίας και το Καλύτερης Σκηνοθεσίας. Επίσης κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στο 39ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.  

Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε τη δραματική ταινία αθλητικού περιεχομένου "Ο καλύτερος" (1984, The Natural), μία ιστορία για έναν ταλαντούχο παίκτη του μπέιζμπολ, με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ. Αργότερα, ο Ρέντφορντ σκηνοθέτησε την ταινία Quiz Show (1994, Τηλεπαιχνίδι), στην οποία ο Λέβινσον υποδύθηκε την τηλεοπτική διασημότητα Ντέιβ Γκάρογουεϊ. Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε την κλασική δραματική κωμωδία πολέμου "Καλημέρα, Βιετνάμ" (1987), με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Ουίλιαμς, με τον οποίο συνεργάστηκε, επίσης, στην περιπέτεια φαντασίας "Παιχνίδια" (1992, Toys) και στην πολιτική κωμωδία "Ο άντρας της χρονιάς" (2006, Man of the Year). Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε την ιστορική αστυνομική δραματική ταινία Μπάγκσι (1991), στην οποία πρωταγωνίστησε ο Γουόρεν Μπίτι, που επιδοκιμάστηκε από το κοινό και ήταν υποψήφια για δέκα βραβεία Όσκαρ.

Σκηνοθέτησε την πολιτική κωμωδία "Ο πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος" (1997, Wag the Dog), με πρωταγωνιστές τον Ντάστιν Χόφμαν και τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο, που αφορά έναν πόλεμο που στήθηκε σε ένα κινηματογραφικό στούντιο. (Ο Λέβινσον ήταν ανεπίσημος βοηθός σεναριογράφου στην πολύ επιτυχημένη κωμωδία του Χόφμαν "Tούτσι"  το 1982). Η ταινία κέρδισε το Μέγα βραβείο της κριτικής επιτροπής "Αργυρή Άρκτος" στο 48ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Οι Μπάρι Λέβινσον και Τζεντ Ντίετζ, το 2003
Ο Λέβινσον και ο παραγωγός Μαρκ Τζόνσον συνεργάστηκαν για να ιδρύσουν την εταιρεία παραγωγής ταινιών Baltimore Pictures, με το "Άβαλον" του 1990 ως πρώτη παραγωγή της εταιρείας. Το 1994 ο Τζόνσον αποχώρησε από την εταιρεία. Ο Λέβινσον είναι παραγωγός ή εκτελεστικός παραγωγός για αρκετές σημαντικές παραγωγές, όπως: η δραματική ταινία θρίλερ "Καταιγίδα" (2000, The Perfect Storm), σκηνοθεσίας του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν. Η κωμωδία "Ξανά ανάλυσέ το" (2002, Analyze That), με πρωταγωνιστές τον Ντε Νίρο στο ρόλο ενός νευρωσικού αρχηγού συμμορίας και τον Μπίλυ Κρίσταλ στο ρόλο του ψυχοθεραπευτή του. Η δραματική ταινία μυστηρίου "Ερωτικό μυστικό" (Possession, 2002), που είναι η κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου και πολύ ευπώλυτου μυθιστορήματος της AS Byatt.
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Ο σκηνοθέτης Τζον Γουότερς και ο Μπάρι Λέβινσον, το 2003
Έχει μια εταιρεία τηλεοπτικών παραγωγών μαζί με τον Τομ Φοντάνα, την Εταιρία Λέβινσον-Φοντάνα, και εργάστηκε ως εκτελεστικός παραγωγός για ορισμένες σειρές, όπως: η αστυνομική σειρά "Ανθρωποκτονία: Ζωή στο Δρόμο" (Homicide: Life on the Street) που προβλήθηκε στο NBC το 1993-1999, και η δραματική σειρά φυλακών "Οζ" του HBO. Ο Λέβινσον υποδύθηκε τον Δικαστή Οράτιο στην τηλεοπτική σειρά δικαστικού δράματος, λίγων επεισοδίων, "Οι Ένορκοι" (The Jury) .

Το 2003 ο Λέβινσον δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο Sixty-Six (66). Όπως και μερικές από τις ταινίες του, είναι ημι-αυτοβιογραφικό και διαδραματίζεται στη Βαλτιμόρη το '60. Το 2004 σκηνοθέτησε τα δύο πεντάλεπτα επεισόδια της διαδικτυακής σειράς διαφημίσεων της American Express, "Οι περιπέτειες του Σέινφελντ και του Σούπερμαν". Το 2004, ο Λέβινσον τιμήθηκε με το Βραβείο Διακεκριμένου Σεναριογράφου του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Όστιν. Ο Λέβινσον σκηνοθέτησε το ντοκιμαντέρ "Πόλιγουντ" (PoliWood) για τις Δημοκρατικές και Ρεπουμπλικανικές Εθνικές Συμβάσεις των Αμερικανικών προεδρικών εκλογών του 2008. Το ντοκιμαντέρ, παραγωγής των Τιμ Ντάλι, Ρόμπιν Μπρονκ και Ρόμπερτ Ε. Μπαρούκ, έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τριμπέκα του 2009.
μικρογραφία|250x250εσ|Οι Τζος Χόροβιτζ, Μιτς Γκλέιζερ και Μπιλ Μάρεϊ, το 2015 στην Καλιφόρνια, για την ταινία "Rock the Kasbah"
Ο Λέβινσον εργάστηκε σε μια ταινία βασισμένη στον Γουάιτι Μπόλτζερ, έναν αρχηγό του οργανωμένου εγκλήματος στη Βοστώνη.  Η δραματική γκαγκστερική ταινία Ανίερη Συμμαχία (Black Mass), σεναρίου των Τζιμ Σέρινταν, Τζεζ Μπάτεργουορθ και Ράσελ Γκέβιρτζ, είναι βασισμένη στο βιβλίο των Ντικ Λεχρ και Τζεράρντ Ονίλ, και λέγεται ότι είναι η «πραγματική ιστορία των Μπίλι Μπόλτζερ, Γουάιτι Μπόλτζερ, του πράκτορα Τζον Κόνελι του FBI, και του προγράμματος προστασίας μαρτύρων του FBI που δημιουργήθηκε από τον Τζέι Έντγκαρ Χούβερ.» 

Ο Λέβινσον ολοκλήρωσε την παραγωγή στη δραματική κωμωδία "Η Ταπείνωση" (The Humbling, 2014), με πρωταγωνιστή τον Αλ Πατσίνο. Σκηνοθέτησε την αστεία κωμωδία Rock the Kasbah (2015), που γυρίστηκε στο Μαρόκο, με σενάριο του Μιτς Γκλέιζερ.  Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Μπιλ Μάρεϊ, Μπρους Γουίλις, Κέιτ Χάντσον, Ζόι Ντεσανέλ, Σκοτ Κάαν, και άλλοι.

Το 2010, ο Λέβινσον τιμήθηκε με το Βραβείο Λόρελ για Επίτευγμα Σεναριογράφου, που απονέμεται από την Ένωση Αμερικανών Σεναριογράφων σε ένα μέλος για το έργο της ζωής του.  

 Φιλμογραφία 
 Κινηματογραφικές Ταινίες 
 Ταινία Έτος Σκηνοθέτης Παραγωγός Σεναριογράφος ΣχόλιαStreet Girls1975Η τελευταία τρέλα του Μελ Μπρουκς (Silent Movie)1976Λίγο... πολύ... τρελούτσικος (High Anxiety)1977...Δικαιοσύνη για Όλους (...And Justice for All)1979Υποψηφιότητα: Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου ΣεναρίουInside Moves1980Τούτσι1982Διαζύγιο με προθεσμία (Best Friends)Μια απίθανη τρελοπαρέα (Diner)Σκηνοθετικό ντεμπούτο. Υποψηφιότητα: Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου Δική σου... με απιστία (Unfaithfully Yours)1984Ο καλύτερος (The Natural)Young Sherlock Holmes (Ο Νεαρός Σέρλοκ Χολμς)1985Οι καβγατζήδες (Tin Men)1987Καλημέρα, Βιετνάμ (Good Morning, Vietnam)Ο άνθρωπος της βροχής (Rain Man)1988Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης ΣκηνοθεσίαςΥποψηφιότητα: Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης ΣκηνοθεσίαςAvalon (Άβαλον)1990Υποψηφιότητα: Βραβείο Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου ΣεναρίουΥποψηφιότητα: Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου ΣεναρίουΜπάγκσι (Bugsy)1991Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας - ΔράμαΥποψηφιότητα: Βραβείο Όσκαρ Καλύτερης ΤαινίαςΥποψηφιότητα: Βραβείο Όσκρα Καλύτερης ΣκηνοθεσίαςΥποψηφιότητα: Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης ΣκηνοθεσίαςΠαιχνίδια (Toys)1992Υποψηφιότητα: Χρυσό Βατόμουρο Χειρότερης ΣκηνοθεσίαςΤζίμι Χόλιγουντ1994Αποκαλύψεις (Disclosure)Sleepers1996Ο πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος 
(Wag the Dog)1997Υποψηφιότητα: Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας – Μουσική ή ΚωμωδίαΣφαίρα (Sphere)1998Σπιτικές τηγανητές πατάτες (Home Fries)Τα χρυσά χρόνια (Liberty Heights)1999An Everlasting Piece2000Οι λωποδύτες (Bandits)2001Ερωτικό μυστικό (Possession)2002Τρελός από ζήλια (Envy)2004Ο άντρας της χρονιάς (Man of the Year)2006Κοίτα τι έγινε (What Just Happened)2008PoliWood (Πόλιγουντ)2009Ντοκιμαντέρ πολιτικού περιεχομένουThe Band That Wouldn't DieΔημιουργία του Μπάρι Λέβινσον.Ντοκιμαντέρ αθλητικού περιεχομένου.The Bay2012Η Ταπείνωση (The Humbling)2014Rock the Kasbah2015Harry Haft (Χάρι Χαφτ) TBA

Εκτελεστικός παραγωγός 

 Kafka (Κάφκα, 1991)
 Φλερτάροντας με τη φωτιά (Wilder Napalm, 1993)
 A Little Princess (1995, Μία Μικρή Πριγκίπισσα)
 Ντόνι Μπράσκο (1997)
 Καταιγίδα (2000, The Perfect Storm)
 Ξανά ανάλυσέ το (Analyze That, 2002)
 Deliver Us from Eva (2003)

 Ρόλοι που υποδύθηκε 
 Ταινία Έτος Ρόλος ΣχόλιαΗ τελευταία τρέλα του Μελ Μπρουκς (Silent Movie)1976ΣτέλεχοςΛίγο... πολύ... τρελούτσικος (High Anxiety)1977Γκρουπιέρης ξενοδοχείουΗ τρελή ιστορία του κόσμου (History of the World, Part I)1981Πωλητής ΣτηλώνΟ άνθρωπος της βροχής (Rain Man)1988ΙατρόςΑνεπίσημη συμμετοχήΤζίμι Χόλιγουντ1994Σκηνοθέτης του Life StoryQuiz Show (Τηλεπαιχνίδι)Ντέιβ ΓκάρογουεϊOriginal Diner Guys (Οι αρχικοί φίλοι της Απίθανης Τρελοπαρέας)1999Ο εαυτός τουΝτοκιμαντέρΗ ταινία μιας Μέλισσας (Bee Movie)2007Μάρτιν ΜπένσονΗθοποιός φωνήςMuhammad Ali's Greatest Fight (Ο Μεγαλύτερος Αγώνας του Μοχάμεντ Άλι)2013Δικαστής Πότερ ΣτιούαρτΤηλεοπτική ταινία

Τηλεόραση
 Τίτλος Έτος Σκηνοθέτης Παραγωγός Σεναριογράφος ΣχόλιοThe Tim Conway Show (Το Σόου του Τιμ Κόνγουεϊ)1970The Tim Conway Comedy Hour 
(Η Ώρα Κωμωδίας του Τιμ Κόνγουεϊ) 1 επεισόδιοThe Marty Feldman Comedy Machine 
(Η Μηχανή Κωμωδίας του Μάρτι Φέλντμαν)1971–1972The Carol Burnett Show (Το Σόου της Κάρολ Μπέρνετ)1973–197672 επεισόδιαHot l Baltimore (Χοτ 1 Βαλτιμόρη)1975Επεισόδιο: "Millie's Beau"The Rich Little Show (Το Σόου του Ριτς Λιτλ)1976Επεισόδιο: "#1.1"Peeping Times1978Ειδική κωμωδίαThe Investigators (Οι Ερευνητές)1984American Playhouse1985Επεισόδιο: "Displaced Person"Harry (Χάρι)19877 επεισόδιαThe Earth Day Special (Ειδικά για την Ημέρα της Γης)1990Τμήμα: "Ντάστιν Χόφμαν - Ρόμπιν Γουίλιαμς"Homicide: Life on the Streets 
(Ανθρωποκτονία: Ζωή στον Δρόμο)1993–1999Υπεύθυνος ανάπτυξης122 επεισόδιαThe Hoop Life (Ζωές καλαθοσφαιριστών)1999–200012 επεισόδιαThe Beat20006 επεισόδιαThe Jury (Οι Ένορκοι)2004ΔημιουργόςΔόκτωρ θάνατος (You Don't Know Jack)2010Τηλεοπτική ταινίαShades of Blue (Αποχρώσεις του Μπλε)201612 επεισόδιαThe Wizard of Lies (Ο Μάγος της Απάτης)2017Τηλεοπτική ταινίαPaterno (Πατέρνο)2018

Εκτελεστικός παραγωγός
 Τίτλος Έτος ΣχόλιαThe Second Civil War (Ο Δεύτερος Εμφύλιος Πόλεμος)1997Τηλεοπτική ταινίαOz1997–200356 επεισόδιαHomicide: The Movie (Ανθρωποκτονία: Η Ταινία)2000Τηλεοπτική ταινίαFalcone9 επεισόδιαShot in the Heart (Βολή στην Καρδιά)2001Τηλεοπτική ταινίαStrip Search (Σωματικός έλεγχος)2004The Bedford Diaries (Τα Χρονικά του Μπέντφορντ)20064 επεισόδιαThe Philanthropist (Ο Φιλάνθρωπος)20098 επεισόδιαPhil Spector (Φιλ Σπέκτορ)2013Τηλεοπτική ταινίαΒοργία2011–201438 επεισόδιαCopper2012–201312 επεισόδιαKilling Fields (Χωράφια Θανάτου)20164 επεισόδιαThe Wizard of Lies (Ο Μάγος της Απάτης)2017Τηλεοπτική ταινίαPaterno (Πατέρνο)2018

Ρόλοι που υποδύθηκε
 Τίτλος Έτος Ρόλος ΣχόλιαThe Marty Feldman Comedy Machine (Η Μηχανή Κωμωδίας του Μάρτι Φέλντμαν)1971–1972ΔιάφοροιThe Larry Sanders Show (Το Σόου του Λάρι Σάντερς)1993Ο εαυτός τουΕπεισόδιο: "Larry's Agent"Homicide: Life on the Streets (Ανθρωποκτονία: Ζωή στον Δρόμο)1993–1999Ο εαυτός τουThe Jury (Οι Ένορκοι)2004Δικαστής Οράτιος Χόθορν 
Άλλα έργα
 Έτος Τίτλος Σκηνοθέτης Σεναριογράφος Παραγωγός ΣχόλιαΑπάντηση με τα όπλα (Armed Response)1986Συνθέτης, Πρόσθετη μουσικήThe Adventures of Seinfeld & Superman 
(Οι Περιπέτειες του Σέινφελντ & Σούπερμαν)2003Σειρά διαφημιστικών σποτ για την American Express

Βραβεία και υποψηφιότητες
 Έτος Ταινία Βραβεία Όσκαρ Βραβεία BAFTA  Χρυσές Σφαίρες Υποψηφιότητες Νίκες Υποψηφιότητες Νίκες Υποψηφιότητες Νίκες1976Η τελευταία τρέλα του Μελ Μπρουκς (Silent Movie)41977Λίγο... πολύ... τρελούτσικος (High Anxiety)21979...Δικαιοσύνη για Όλους (...And Justice for All)2111980Inside Moves11982Διαζύγιο με προθεσμία (Best Friends)11Μια απίθανη τρελοπαρέα (Diner)111984Ο καλύτερος (The Natural)411985Young Sherlock Holmes (Ο Νεαρός Σέρλοκ Χολμς)11987Καλημέρα, Βιετνάμ (Good Morning, Vietnam)12111988Ο άνθρωπος της βροχής (Rain Man)843421990Avalon (Άβαλον)431991Μπάγκσι (Bugsy)102811992Παιχνίδια (Toys)21996Sleepers11997Ο πρόεδρος, ένα ροζ σκάνδαλο κι ένας πόλεμος (Wag the Dog)2132001Οι λωποδύτες (Bandits)3Σύνολο38660335

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί σεναριογράφοι