Γεώργιος Φέξης

Ο Γεώργιος Δ. Φέξης (Κωνσταντινούπολη, 1865 - Αθήνα, 30 Ιουνίου 1936), ήταν Έλληνας βιβλιοπώλης και από τους σπουδαιότερους και μεγαλύτερους Έλληνες εκδότες.

 Βιογραφία 
Ο Γεώργιος Φέξης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν γιος του τυπογράφου, εκδότη και βιβλιοπώλη Δημητρίου Α. Φέξη. Μετά την οριστική μετοίκιση της οικογένειας στην Αθήνα το 1881, ο πατέρας του λειτούργησε τυπογραφείο στην οδό Αριστείδου 15, όπου δούλευε και ο Γεώργιος, από νεαρή ηλικία, μαζί με τους αδελφούς του. Στοιχειοθετούσε ο ίδιος λαϊκά φυλλάδια, τα τύπωνε και τα διέθετε, ως πλανόδιος πωλητής.Βλ. Χ. Μακρίδου, Οδηγός του Εμπορίου και της Βιομηχανίας της Ελλάδος, Αθήνα, 1891. Ανάμεσα στο 1883-1886, ταξίδεψε στην Σμύρνη και την Αλεξάνδρεια πουλώντας βιβλία. Κατά το 1887, άνοιξε το δικό του βιβλιοπωλείο στην οδό Αιόλου 168.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 487-491. Τη δεκαετία του 1890 μετέφερε το βιβλιοπωλείο του στη Πλατεία Λουδοβίκου (σημερινή Πλατεία Κοτζιά), απέναντι από το νέο Δημοτικό Θέατρο, με την επωνυμία «Εκδοτικό Κατάστημα Γεωργίου Φέξη». Γύρω στο 1900, η εταιρεία μετονομάστηκε σε «Εκδοτικός Οίκος Γεωργίου Φέξη». Στα μέσα της δεκαετίας του 1900 μεταφέρθηκε στη γωνία των οδών Γλάδστωνος 3 και Πατησίων, όπου ήταν και η κατοικία του. Στα τέλη της δεκαετίας του 1910, ο Φέξης έκτισε, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Α. Καραθανασόπουλου, επί της Πλατείας Κάνιγγος, το κτήριο και τη Στοά Φέξη, στο οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται από τις οδούς Πατησίων, Βερανζέρου, Κάνιγγος και Γλάδστωνος. Η λειτουργία της Στοάς Φέξη άρχισε το 1920 και είχε 48 μαγαζιά και 32 γραφεία.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 487-488.

 Το εκδοτικό πρόγραμμα του Γεωργίου Φέξη 
Το εκδοτικό πρόγραμμα του οίκου Φέξη ήταν αρκετά ευρύ και περιλάμβανε όλες τις κατηγορίες βιβλίων που διακινούνταν στην αγορά της εποχής εκείνης. Έκανε σημαντικά ανοίγματα στον τομέα της λογοτεχνίας και οργάνωσε πολύ συστηματικά τους τίτλους του σε «Βιβλιοθήκες». Έτσι, δημιουργήθηκαν οι: Κωμική Βιβλιοθήκη, Εικονογραφημένη Βιβλιοθήκη Ταξιδίων, Λαϊκή Ιατρική Βιβλιοθήκη, Φιλολογική Βιβλιοθήκη, Επιστημονική Βιβλιοθήκη, Φιλοσοφική Βιβλιοθήκη, Λαϊκή Βιβλιοθήκη με έγχρωμα λιθογραφημένα εξώφυλλα, Λογοτεχνική Βιβλιοθήκη, Μελοδραματική Βιβλιοθήκη, Πατριωτική Βιβλιοθήκη, Παιδική Βιβλιοθήκη, Βιβλιοθήκη Πρακτικών Γνώσεων, κ.ά. Ο εκδοτικός οίκος εξέδιδε επίσης σχολικά, περιηγητικά, θεατρικά, εμπορικά και επαγγελματικά βιβλία, καθώς και εκδόσεις Αρχαίων και Λατίνων συγγραφέων, μεταφράσεις, μυθιστορήματα, ποιήματα, βιβλία ξένων γλωσσών, βιβλία συναναστροφών, μουσικά τεμάχια, εικονογραφημένα δελτάρια, βίους αγίων, εικόνες και χάρτες.Βλ. έκδοση της Βουλής των Ελλήνων με τίτλο: ''Πεντακόσια Χρόνια Έντυπης Παράδοσης του Νέου Ελληνισμού (1499-1999), Αθήνα, 2000.

Ο Φέξης υπήρξε πρωτοπόρος στην πληρωμή των βιβλίων επί πιστώσει, σε πολλές μικρές μηνιαίες δόσεις. Κατόρθωσε, έτσι, ήδη από το 1898, να φέρει το ελληνικό βιβλίο σε κάθε γωνιά της γης, προσεγγίζοντας και τα λαϊκότερα στρώματα. Εξέδωσε πάνω από 7.000 βιβλία. Το 1900 επεξέτεινε την καινοτομία των εκπτώσεων και στην ελληνική επαρχία, καθώς και στο εξωτερικό, προσλαμβάνοντας αντιπροσώπους.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 488-489.

Το 1901, ο Φέξης αγόρασε τις «Εκδόσεις του Φοίνικος» της Βενετίας. Βασικός συνεργάτης για τις σειρές της Βιβλιοθήκης Φέξη στάθηκε ο δικηγόρος και λόγιος Ιωάννης Ζερβός (1875-1944). Για τη Βιβλιοθήκη Φέξη εργάσθηκαν ως μεταφραστές πολλοί λογοτέχνες, όπως οι: Μάρκος Αυγέρης, Κώστας Βάρναλης, Ηλίας Βουτιερίδης, Ιωάννης Γρυπάρης, Πολύβιος Δημητρακόπουλος, Άριστος Καμπάνης, Γαλάτεια Καζαντζάκη, Νίκος Καζαντζάκης, Νικόλαος Ποριώτης, Άγγελος Τανάγρας, Κωνσταντίνος Χρηστομάνος κ.ά. Ταυτόχρονα προώθησε τους Έλληνες συγγραφείς, όχι μόνο χρησιμοποιώντας τους ως μεταφραστές, αλλά εκδίδοντας και τα προσωπικά τους έργα.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 489.

Το 1901 ο Γεώργιος Φέξης ανοίγει Μουσικό παράρτημα στην οδό Σταδίου 49, όπου αρχικά πωλούνται παρτιτούρες τραγουδιών, αλλά λίγα χρόνια αργότερα πωλεί και χορδές κιθάρας, μαντολίνου και βιολιού, καθώς και μουσικά όργανα.Βλ. Διαφημίσεις στην εφημερίδα των Αθηνών Σκριπ, τον Οκτώβριο και Δεκέμβριο του 1907. Στις μουσικές εκδόσεις, μετά το 1920, συνεργάστηκε με τον ανιψιό της γυναίκας του, Μιχαήλ Κ. Κωνσταντινίδη, ο οποίος είχε κατάστημα στην οδό Ακαδημίας 69, με την επωνυμία «Μουσικός οίκος Μιχαήλ Κωνσταντινίδου».

Ο Γεώργιος Φέξης εξέδωσε μεγάλο αριθμό επιστολικών δελταρίων (καρτ ποστάλ) με μουσικά και Ομηρικά θέματα. Από το 1904 ενέταξε στις εκδόσεις αυτές και απόψεις των αρχαιολογικών κειμηλίων της Αθήνας.

Το 1921 ο Γεώργιος Φέξης πούλησε τα νομικά βιβλία που είχε εκδώσει στον εκδοτικό οίκο Δ. & Π. Δημητράκου.Βλ. καταχώριση στην εφημερίδα των Αθηνών Εμπρός, τον Σεπτέμβριο του 1921.

 Μέλη της οικογένειας Φέξη 
 Δημήτριος Α. Φέξης (1830-1896). Εμφανίζεται πρώτη φορά στην Αθήνα το 1862, όπου συνεργάστηκε με τον τυπογράφο Παντελή Σούτσα, για την έκδοση του βιβλίου «Οι δύο λοχίαι». Ήταν παντρεμένος με την Ελένη (1835-1924), η οποία ήταν Αθηναϊκής καταγωγής με περιουσία στην Αλεξάνδρεια. Το 1866 συνεχίζει τις εκδόσεις, από το τυπογραφείο του στην οδό Ρόμβης 10. Το 1869 με προσωπική του δαπάνη, εκδίδονται στην Κωνσταντινούπολη τα «Απόκρυφα της Κωνσταντινουπόλεως». Κατά τη δεκαετία του 1870 βρίσκεται μεταξύ Αθήνας και Κωνσταντινούπολης, εκδίδοντας βιβλία. To 1881 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα και διατηρούσε τυπογραφείο στην οδό Αριστείδου 15. To 1883 μετονόμασε το κατάστημα του, «Τυπογραφείο και βιβλιοπωλείο μυθιστορικής βιβλιοθήκης». Σταμάτησε τις εκδόσεις το 1891 και οι γιοι του συνέχισαν το έργο του. Πέθανε στις 6 Δεκεμβρίου του 1896 και κηδεύτηκε από τον ναό της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας, επί της οδού Αιόλου. Κατά τη διάρκεια της ζωής του εξέδωσε πάνω από 100 βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά και ημερολόγια.
 Γεώργιος Δ. Φέξης (1865-1936). Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Δημητρίου και γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Ξεκίνησε τις εκδόσεις βιβλίων το 1882 και συνεργάστηκε με τον πατέρα του κατά τη δεκαετία του 1880. Νυμφεύθηκε τη Μαργαρίτα Μ. Κωνσταντινίδου (1867-1937).
 Οδυσσέας Γ. Φέξης (1895-1909).
 Φίλιππος Γ. Φέξης (1896-1962). Συνεργάστηκε με τον πατέρα του, μετονομάζοντας την εταιρεία σε «Εκδοτικό Οίκο Γ. Φέξη & Σια». Μετά το 1950 μετέφερε την εταιρεία, από τη Στοά Φέξη, στην οδό Χαριλάου Τρικούπη 18. Νυμφεύθηκε την Ισμήνη Α. Λυμπεράκη.
 Γεώργιος Φ. Φέξης (1927-2004). Το 1958 ανέλαβε τη διεύθυνση της εταιρείας και κατά τη διάρκεια της διοίκησής του, δημιουργήθηκε η «Νέα Βιβλιοθήκη Φέξη» και η «Μικρή Βιβλιοθήκη Φέξη», που περιλαμβάνουν τα σημαντικότερα έργα της σύγχρονης ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας. Εξέδωσε, επίσης, τις σειρές «Πώς να γνωρίσετε καλύτερα την Νέα Κίνα» και «Σύγχρονη Αμερική» και επανεξέδωσε τη «Βιβλιοθήκη Φέξη Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων». Πολλές από τις εκδόσεις Φέξη πωλούνταν στη δεκαετία του 1970 σε φωτομηχανική αναπαραγωγή από το «Χρηματιστήριον του Βιβλίου» του Γ. Λαδιά & Σία, επί της οδού Ιπποκράτους 22, στην Αθήνα.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 489-490.
 Σαπφώ Γ. Φέξη (1898-1965). Παντρεύτηκε τον Θεμιστοκλή Α. Λυμπεράκη, με τον οποίο έκανε δύο κόρες. Αφού χώρισε, παντρεύτηκε τον Διονύσιο Παπάγο, αδελφό του Αλέξανδρου Παπάγου.
 Μαργαρίτα Θ. Λυμπεράκη (1919-2001). Μητέρα της Μαργαρίτας Γ. Καραπάνου.
 Αγλαΐα Θ. Λυμπεράκη (1923-1985). Σύζυγος του ζωγράφου Γιάννη Μόραλη.
 Αναστάσιος Δ. Φέξης (1869-1905). Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Η εκδοτική του δραστηριότητα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1890. Άνοιξε βιβλιοεκδοτικό κατάστημα επί της οδού Αιόλου 146. Διέθετε επίσης τυπογραφείο στην πλατεία Λουδοβίκου, όπου εξέδιδε λεξικά, ιστορικά, φιλολογικά δράματα και κωμωδίες, καθώς και μυθιστορήματα. Πέθανε από πνευμονική φθίση, εξαιτίας ενός κρυολογήματος, ανύμφευτος.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 490.
 Χρυσάνθη Δ. Φέξη (1870-1955). Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Παντρεύτηκε τον εκδότη Αριστείδη Γ. Γαλανό (1864-1934), ο οποίος συνεργαζόταν με τον Αναστάσιο Φέξη, από το 1891. Αρχικά είχε βιβλιοπωλείο και εκδοτικό κατάστημα στην οδό Σταδίου 54, το οποίο πτώχευσε το 1911 και αντικαταστάθηκε από το βιβλιοπωλείο «Αστήρ». Στην συνέχεια διατηρούσε βιβλιοπωλείο στην οδό Ισαύρων 10. 
 Κωνσταντίνος Α. Γαλανός (1893-;). Από τη δεκαετία του 1920 συνεργαζόταν με τον πατέρα του.
 Αικατερίνη Α. Γαλανού (1895-;).
 Ιωάννης Δ. Φέξης (1875-1937). Γεννήθηκε στην Αθήνα και αρχικά εργαζόταν με τους μεγαλύτερους αδελφούς του. Το 1899 είχε εκδοτικό βιβλιοπωλείο, στη γωνία των οδών Σταδίου και Αιόλου 219, με την επωνυμία «Livres d' occasion». Μετά το 1915 διατηρούσε βιβλιοπωλείο στην οδό Αριστείδου 4 και αργότερα εκδοτικό περίπτερο στη διασταύρωση Σταδίου και Αιόλου. Είχε παντρευτεί την Αγγελική Μπίρλη (1876-1951).
 Δημήτριος Ι. Φέξης (1901-1970~). Ήταν σεναριογράφος των ταινιών Phi-Phi (1926) και L'étrange fiancée (1930), στο Παρίσι. Αργότερα μετανάστευσε στην Αργεντινή και ασχολήθηκε με τη ζωγραφική. 
 Αναστάσιος Ι. Φέξης (1905-;).
 Χρήστος Δ. Φέξης (1884-1922). Ήταν ο μικρότερος γιος του Δημητρίου και γεννήθηκε στην Αθήνα. Παντρεύτηκε την Άννα Α. Χαντά (1883-1967), η οποία είχε γεννηθεί στην Ερμούπολη και ήταν κόρη εμποροράφτη. Το 1907 είχε βιβλιοπωλείο επί της οδού Αιόλου 201, απέναντι από το χαρτοπωλείο Ρακοπούλου. Το 1911 είχε μεταφέρει την επιχείρησή του επί της οδού Σοφοκλέους 10. Το 1920 συνεργάστηκε στις εκδόσεις με τον Βασίλειο Κομπούγια. Πέθανε το 1922, στην Πορταριά, από φυματίωση.Βλ. Χαρίλαου Πατέρα, Ο Εκδοτικός Οίκος "Γ. Δ. Φέξη", περιοδικό συλλογές, τχ. 406, Μάιος 2019, σελ. 491. Μετά τον θάνατό του, η γυναίκα του ανέλαβε την έκδοση των βιβλίων και τη λειτουργία του βιβλιοπωλείου, σε συνεργασία με τον Δράκο Παπαδημητρίου.
 Ευρυδίκη Χ. Φέξη (1909-1988). Το 1928 μετακίνησε το βιβλιοπωλείο στην οδό Αρσάκη 14, καθώς με την ίδρυση του Χρηματιστηρίου στην Σοφοκλέους, απαλλοτριώθηκε το ακίνητό τους. Παντρεύτηκε τον Μιχαήλ Δ. Καραβίδα.
 Αφροδίτη Χ. Φέξη (1910-2001). Ήταν σχεδιάστρια μόδας. Είχε κατάστημα με γυναικεία είδη στην οδό Απόλλωνος 1, με την επωνυμία «Rody». Το 1958 εκπροσώπησε την Ελλάδα, στον Παγκόσμιο διαγωνισμό μόδας, με τα σχέδιά της. Παντρεύτηκε τον Εβραίο υφασματέμπορο, Ζακ Μπενβενίστε, με τον οποίο χώρισε σύντομα.
 Μαρία Χ. Φέξη (1912-1998). Παντρεύτηκε τον τυπογράφο Χαράλαμπο Θ. Καϊράκη.
 Ελένη Χ. Φέξη (1914-1994). Παντρεύτηκε τον νομικό Γεώργιο Η. Πετρακάκη.
 Γεώργιος Χ. Φέξης (1919-1957). Νυμφεύθηκε τη Βέρα Δ. Χρηστίδου.

 Βιβλιογραφικές παραπομπές 

Κατηγορία:Έλληνες εκδότες
Κατηγορία:Εκδότες καρτ ποστάλ
Κατηγορία:Έλληνες τυπογράφοι