Αρχείον Πόντου

Το «Αρχείον Πόντου» είναι περιοδικό, το οποίο εκδόθηκε για πρώτη φορά στις αρχές του Ιουνίου του 1927 από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, η οποία είχε ως στόχο, σύμφωνα με το πρώτο Καταστατικό της«...Κατά κοινόν και διακαή πόθον των απανταχού Ποντίων η εν Αθήναις Επιτροπή Ποντιακών Μελετών απεφάσισε να περισυλλέξη, μελετήση και δημοσιεύση τον ιστορικόν, λαογραφικόν και γλωσσικόν θησαυρόν του Πόντου. Όργανον της Επιτροπής είναι το Αρχείον Πόντου. Το περιοδικόν τούτο σύγγραμμα θα περιέχη ιστορικάς, αρχαιολογικάς, τοπογραφικάς και άλλας συναφείς μελέτας δυναμένας να διαφωτίσουν τον μακραίωνα βίον του ποντιακού Ελληνισμού. Θα αποθησαυρίση τα δημώδη άσματα, τας παροιμίας, τα έθιμα και τας παραδόσεις και θα ερμηνεύση αυτάς. Θα προσπαθήση να περισώση την μουσικήν και ό,τι άλλο εκ της λαϊκής τέχνης είναι δυνατόν να περισωθή. Και θα φροντίση να καταρτίση πλήρες λεξικόν και πλήρη γραμματικήν του ποντιακού ιδιώματος....» Χρύσανθος, μητροπολίτης Τραπεζούντος, «To Αρχείου Πόντου», Αρχείον Πόντου, τόμ. 1, 1928, σ. 5., «την περισυλλογή, μελέτη και δημοσίευση γλωσσικού, λαογραφικού και ιστορικού υλικού του Πόντου».  

 Ιστορικό 
Το 1931 η Εταιρεία προς Ενίσχυση των Ελληνικών Σπουδών στο Παρίσι βράβευσε το «Αρχείον Πόντου» με την απονομή του βραβείου «Κωνσταντίνου Ζάππα». Το 1932 η Ακαδημία Αθηνών βράβευσεΒραβεύσεις το «Αρχείον Πόντου» για την προσφορά του στην επιστήμη, ενώ το 1937 βράβευσε τον τόμο 4-5 του «Αρχείου Πόντου» του Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθου «Η Εκκλησία Τραπεζούντος» με το βραβείο «Αλέξανδρου Μαυρογένους» και χρηματικό έπαθλο. 

Χάρη στους πρώτους προέδρους της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, οφείλεται το έργο της, καθώς επιδίωξαν και σε μεγάλο βαθμό διέσωσαν πολιτισμικά στοιχεία του ποντιακού ελληνισμού, τα οποία αν δε συλλέγονταν τα πρώτα χρόνια μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, θα χάνονταν οριστικά. Επίσης, με τις επιστημονικές εργασίες και μελέτες για τη γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό του Πόντου, δημιουργήθηκε ένα αξιόλογο corpus μελετών, οι οποίες απόκεινται στους τόμους του «Αρχείου Πόντου» και των παραρτημάτων του70ετηρίδα ΕΠΜ. Εγκαίνια Μουσείου του Ποντιακού Ελληνισμού, Αθήνα: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, 1999, σσ.8-9.. 

Το επιστημονικό περιοδικό «Αρχείον Πόντου» παραμένει η βασική πηγή ενημέρωσης για τα σχετικά θέματα.

Στη σειρά των εκδόσεων της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών συγκαταλέγονται: 
 59 τόμοι του περιοδικού «Αρχείου Πόντου», στους οποίους έχουν συγκεντρωθεί με επιστημονική μέθοδο μελέτες ιστορικές, γλωσσικές, λαογραφικές κ.ά. από Έλληνες και ξένους συνεργάτες,
 39 παραρτήματά του, που περιλαμβάνουν πρωτότυπες και αυτοτελείς επιστημονικές πραγματείες και αναφέρονται στον εν γένει πολιτισμό του ποντιακού ελληνισμού,
 καθώς και άλλες 12 εκδόσεις (χάρτες, λευκώματα, κάρτες μουσείου, ψηφιακούς δίσκους κ.ά.)

 Διευθυντές του «Αρχείου Πόντου» 
Διευθυντές του «Αρχείου Πόντου» διετέλεσαν:
 Ο Άνθιμος Παπαδόπουλος, από τον 1ο τόμο μέχρι τον 23ο τόμο. 
 Ο Οδυσσέας Λαμψίδης, από τον 24ο τόμο μέχρι τον 42ο τόμο. 
 Ο Δημήτριος Τομπαΐδης, από τον 43ο τόμο μέχρι τον 52ο τόμο. 
 Ο Χρήστος Γαλανίδης, από τον 53ο τόμο μέχρι σήμερα. 

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 https://www0.epm.gr/epm.gr/epm.htm

Κατηγορία:Πόντος
Κατηγορία:Ποντιακός Ελληνισμός