Πανεπιστήμιο της Κατάνια

Το Πανεπιστήμιο της Κατάνια (ιταλ. Università degli Studi di Catania) είναι δημόσιο πανεπιστήμιο στην Κατάνια της Σικελίας. Με έτος ιδρύσεως το 1434, είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο στη Σικελία, το δέκατο τρίτο παλαιότερο στην Ιταλία και το 29ο παλαιότερο σε όλο τον κόσμο. Επίσης έχει τους περισσότερους φοιτητές (άνω των 60.000) από κάθε άλλο πανεπιστήμιο στη Σικελία.

 Ιστορία 
225px|δεξιά|μικρογραφία|Λεπτομέρεια του κτηρίου του Πανεπιστημίου, δίπλα από τον Ναό του Αγίου Νικολάου
Το Πανεπιστήμιο της Κατάνια ιδρύθηκε από τον βασιλέα Αλφόνσο Ε΄ της Αραγωνίας (που ήταν επίσης βασιλιάς της Σικελίας ως Αλφόνσος Α΄) στις 19 Οκτωβρίου 1434, αφότου δύο υπουργοί του, οι Αντάμο Ασμούντο και Μπαττίστα Πλαταμόνε, τον έπεισαν να δεχθεί την ίδρυση ενός «Studium Generale» στην Κατάνια, με την παπική αναγνώριση να φθάνει δέκα χρόνια αργότερα (18 Απριλίου 1444) από τον Πάπα Ευγένιο Δ΄. Ο Αλφόνσος θέλησε με την πράξη του αυτή να αποζημιώσει την πόλη (στην οποία είχε προσφάτως ιδρυθεί το Βασιλικό Δικαστήριο) για τη μετακίνηση της πρωτεύουσας της Σικελίας από την Κατάνια στο Παλέρμο. Η δραστηριότητα του νέου ιδρύματος άρχισε στην πραγματικότητα ένα έτος αργότερα, το 1445, με 6 καθηγητές και μόλις 10 φοιτητές. Οι πρώτες 4 σχολές ήταν η Ιατρική, η Φιλοσοφική, η Νομική («Κανονικού και Αστικού Δικαίου») και η Θεολογική. Τα μαθήματα γίνονταν αρχικώς σε ένα κτήριο στη Piazza del Duomo, δίπλα στη μητρόπολη της πόλεως, τον ναό της Αγίας Αγάθης, και περίπου 250 χρόνια αργότερα μετακινήθηκαν στο νέο «Palazzo dell'Università», που παραμένει η έδρα του ιδρύματος μέχρι σήμερα. Το πρώτο πτυχίο δόθηκε στον Αντόνιο Μαντέλλο εκ Συρακουσών, το 1449. Κατά τον 16ο αιώνα, χορηγούνταν ετησίως περίπου 20-25 πτυχία.

Το Πανεπιστήμιο (που από τον 16ο αιώνα αναφερόταν ως Siculorum Gymnasium) είχε τον τίτλο «Studium Generale» επειδή ήταν η μόνη οντότητα στη Σικελία που μπορούσε να απονείμει τίτλους σπουδών ισότιμους με εκείνους που έδιναν τα μεσαιωνικά «Studia» της Σαλαμάνκα, του Βαγιαδολίδ και της Μπολόνια. Αυτό ενέτεινε τον φθόνο των άλλων σικελικών πόλεων, οι οποίες δεν αισθάνονταν κατώτερες στον πολιτισμό από την Κατάνια. Το 1934 το Πανεπιστήμιο της Κατάνια εόρτασε την 500στή του επέτειο με την παρουσία του Βασιλιά της Ιταλίας Βίκτωρος Εμμανουήλ Γ΄.

Στους πρώτους του αιώνες το Πανεπιστήμιο διοικείτο από τον Δήμο της Κατάνια, υπό την εποπτεία του μητροπολίτη της πόλεως και την αιγίδα της βασιλικής εξουσίας. Αλλά με μία μεταρρύθμιση που έκανε ο αντιβασιλέας το 1679 η εξουσία του μητροπολίτη ως «Gran Cancelliere» («Μέγας Πρύτανις») υπερίσχυσε: είχε τον έλεγχο των διδασκόντων και του προγράμματος μαθημάτων. Αυτό οδήγησε σε διάφορες προστριβές ανάμεσα σε πολιτικές και εκκλησιαστικές αρχές. Από το 1818 το γραφείο του Μέγα Πρύτανι ανατέθηκε στον Πρόεδρο του Μεγάλου Αστικού Δικαστηρίου αντί του μητροπολίτη.

 Τμήματα 
μικρογραφία|285px|δεξιά|Το Palazzo dell'Università, το κεντρικό κτήριο-έδρα του Πανεπιστημίου
Μετά τη μεταρρύθμιση της ιταλικής ανώτατης εκπαιδεύσεως με τον νόμο 240/10, οι Σχολές έχασαν την ισχύ τους και τα τμήματα αναδιοργανώθηκαν. Σήμερα το Πανεπιστήμιο της Κατάνια έχει 17 τμήματα, την Ιατρική Σχολή και δύο ειδικές μονάδες διδασκαλίας στη Ραγούζα (νεότερων γλωσσών) και στις Συρακούσες (αρχιτεκτονική). Μια άλλη ειδική μονάδα διδασκαλίας του ιδρύματος είναι το πρότυπο σχολείο αριστείας «Scuola Superiore di Catania», που ιδρύθηκε το 1998 για να ξεχωρίζει τα καλύτερα «μυαλά» και να τους προσφέρει ένα πρόγραμμα σπουδών που περιέχει ανάλυση, έρευνα και πειραματισμό.

 Αξιόλογοι διδάξαντες 
 Φιλοσοφικής σχολής 
 Μάριο Ραπιζάρντι, ποιητής και μεταφραστής
 Λουίτζι Καπουάνα, συγγραφέας, δημοσιογράφος και θεωρητικός της λογοτεχνίας
 Τζοβάννι Βέργκα, ρεαλιστής συγγραφέας (Καβαλερία Ρουστικάνα).
 Σάντο Ματσαρίνο, ιστορικός της αρχαίας Ρώμης και της αρχαίας Ελλάδας
 Βιταλιάνο Μπρανκάτι, μυθιστοριογράφος και σεναριογράφος

 Θετικών επιστημών 
 Μάριο Πιέρι, μαθηματικός (γεωμέτρης)
 Τζουζέπε Μερκάλι, γεωλόγος, γνωστός από την ομώνυμη κλίμακα εντάσεως των σεισμών
 Αννιμπάλε Ρίκκο, αστρονόμος, ο πρώτος διευθυντής του Αστεροσκοπείου της Κατάνια και πρύτανης από το 1898 έως το 1900
 Γκουίντο Φουμπίνι, μαθηματικός («θεώρημα του Fubini»)
 Ρέμο Ρουφφίνι, θεωρητικός φυσικός
 Πάολο Μαφφέι, αστρονόμος (γαλαξίες Maffei 1 και Maffei 2)
 Τζουζέππε Κολόμπο, φυσικός και αστρονόμος

 Αξιοθέατα 
 Ο Βοτανικός Κήπος του Πανεπιστημίου (Orto Botanico dell'Università di Catania, που ιδρύθηκε το 1858.
 Το Αστροφυσικό Αστεροσκοπείο της Κατάνια, το πανεπιστημιακό αστεροσκοπείο, που ιδρύθηκε το 1890.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημος ιστότοπος
 Φοιτητικός ιστότοπος του Πανεπιστημίου 

Κατανια