Τέοντορ Φοντάνε

Ο Χάινριχ Τέοντορ Φοντάνε (Heinrich Theodor Fontane, 30 Δεκεμβρίου 1819 - 20 Σεπτεμβρίου 1898) ήταν Γερμανός συγγραφέας. Θεωρείται ο λογοτεχνικός εκπρόσωπος της Πρωσίας και ο σημαντικότερος Γερμανός εκπρόσωπος του ρεαλισμού.

Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1819 στο Νοϊρούπιν, μια πόλη 30 μίλια βορειοδυτικά του Βερολίνου, και ήταν γιος φαρμακοποιού. Σε ηλικία 16 ετών μαθήτευσε και εργάστηκε σαν φαρμακοποιός. Συγχρόνως ανέπτυξε λογοτεχνικά ενδιαφέροντα, το 1839 σε ηλικία 20 ετών έγραψε το πρώτο του έργο, τώρα χαμένο. Η περαιτέρω εκπαίδευσή του έγινε στη Λειψία, όπου ήρθε σε επαφή με λογοτέχνες της εποχής Πριν τον Μάρτιο.

Το 1844, κατατάχθηκε στον πρωσικό στρατό και ξεκίνησε το πρώτο από τα πολυάριθμα ταξίδια του στην Αγγλία, το οποίο ενθάρρυνε το ενδιαφέρον του για τις παλιές αγγλικές μπαλάντες, τις οποίες ο ίδιος – θαυμαστής της αγγλικής λογοτεχνίας – άρχισε να μιμείται. Το 1845 αρραβωνιάστηκε τη μέλλουσα σύζυγό του Έμιλι, την οποία είχε γνωρίσει όταν ήταν ακόμη στο σχολείο, παντρεύτηκαν το 1850 και από τα παιδιά που απέκτησαν επέζησαν τρεις γιοι και μία κόρη.

Το 1848 έλαβε μέρος στην Επανάσταση του Μαρτίου και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δημοσίευσε ριζοσπαστικά κείμενα σε φιλελεύθερες εφημερίδες. Από το 1848 εργάστηκε σαν δημοσιογράφος, ζώντας για μεγάλο χρονικό διάστημα ως ανταποκριτής δύο πρωσικών εφημερίδων στη βικτωριανή Αγγλία, όπου δημοσίευσε πολλά βιβλία, δοκίμια και αναφορές για την πατρίδα του Γουόλτερ Σκοτ, τον οποίο θαύμαζε. Επιστρέφοντας στο Βερολίνο, για να συντηρήσει την οικογένειά του έγινε συντάκτης της συντηρητικής εφημερίδας Neue Preussische Zeitung. Ως άνθρωπος με φιλελεύθερες απόψεις για την ελευθερία του Τύπου και την ενοποίηση της Γερμανίας, ο Φοντάνε έγραψε με θλίψη σε έναν φίλο του για τη δουλειά του: «Πουλήθηκα για τριάντα αργύρια το μήνα... Αυτές τις μέρες κανείς δεν μπορεί να επιβιώσει ως έντιμος άνθρωπος».

Σε ηλικία 56 ετών, αποσύρθηκε από τη δημοσιογραφία και αφοσιώθηκε στη συγγραφή μυθιστορημάτων.

Ο Φοντάνε αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας τα τελευταία του χρόνια, αλλά συνέχισε να εργάζεται μέχρι λίγες ώρες πριν από το θάνατό του. Πέθανε το βράδυ της 20ής Σεπτεμβρίου 1898 στο Βερολίνο.

 Λογοτεχνική δημιουργία 
Ο Τέοντορ Φοντάνε έγραψε πολυάριθμα θεατρικά έργα, ποίηση, βιογραφίες, ιστορικές αφηγήσεις, κριτικά και δημοσιογραφικά άρθρα και μυθιστορήματα. Το 1862-1882 δημοσίευσε σε τέσσερις τόμους τα ταξίδια στην πατρίδα του, το μαργραβάτο του Βρανδεμβούργου, Περιπλανήσεις στην πορεία του Βρανδεμβούργου, αφήγηση στην οποία συνδύασε ιστορικά στοιχεία και λαϊκές αφηγήσεις, το έργο είχε μεγάλη επιτυχία. Με έμπνευση τις λαϊκές μπαλάντες της Σκωτίας, έγραψε επίσης δημοφιλείς συλλογές με μπαλάντες, Άνδρες και Ήρωες (1850) και Μπαλάντες (1861), με ηρωικά και δραματικά γεγονότα, μερικά προερχόμενα από την πρωσική ιστορία.

Δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα σε ηλικία 58 ετών, μετά το τέλος της σταδιοδρομίας του σαν δημοσιογράφος. Πολλά μυθιστορήματά του εμβαθύνουν σε θέματα που η κοινωνία της εποχής του απέφευγε να συζητά, όπως η συζυγική απιστία, ο γάμος από συμφέρον, οι ταξικές διαφορές, οι διαφορές μεταξύ των αστών και κατοίκων της επαρχίας, η εγκατάλειψη παιδιών ή η αυτοκτονία. Τα μυθιστορήματά του είχαν επιτυχία κατά τη διάρκεια της ζωής του και αρκετά έχουν διασκευαστεί σε κινηματογραφικές ταινίες.

Τα μυθιστορήματα του Φοντάνε είναι γνωστά για την περίπλοκη, συχνά σκεπτικιστική απεικόνιση της κοινωνίας στη Γερμανική αυτοκρατορία. Οι κύριοι χαρακτήρες του κυμαίνονται από την κατώτερη μεσαία τάξη έως τους Πρώσους ευγενείς. Το ιστορικό μυθιστόρημα Πριν από τη θύελλα (1878) παρουσιάζει την πρωσική αριστοκρατία με κριτικό πνεύμα αλλά και συμπάθεια. Σε πολλά μυθιστορήματα ασχολείται με την απεικόνιση των προβλημάτων της εποχής του καθώς και με τον ρόλο της γυναίκας. Παρουσιάζει τους γυναικείους χαρακτήρες του με τρυφερή ειρωνεία και χιούμορ, όπως στα έργα Η κυρία Τζένη Τράιμπελ (1892) και Έφη Μπριστ (1894) το οποίο μετέφερε στον κινηματογράφο το 1974 ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ. 

 Επιλογή έργων 

 Μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα 
 1878: Vor dem Sturm (Πριν από τη Θύελλα)
 1880: Grete Minde (Γκρέτα Μίντε)
 1882: L'adultera (Η μοιχαλίδα)
 1883: Schach von Wuthenow (Σας φον Βούτεναου)
 1884: Graf Petöfy (Κόμης Πετόφυ)
 1885: Unterm Birnbaum (Κάτω από την αχλαδιά)
 1887: Cécile (Σεσίλ)
 1888: Irrungen, Wirrungen (Λάθη και δοκιμασίες)
 1890: Stine (Στίνα)
 1891: Quitt (Εγκατάλειψη)
 1893: Frau Jenny Treibel (Η κυρία Τζένη Τράιμπελ)
 1896: Effie Briest (Έφη Μπριστ)
 1899: Der Stechlin (Ο Στέχλιν), μεταθανάτια δημοσίευση
 Αυτοβιογραφικά έργα, ταξιδιωτικές σημειώσεις, ιστορικά δοκίμια 
 1854: Ein Sommer in London (Ένα καλοκαίρι στο Λονδίνο)
 1860: Aus England. Studien und Briefe über Londoner Theater, Kunst und Presse (Από την Αγγλία. Μελέτες και επιστολές για το θέατρο, την τέχνη και τον Τύπο του Λονδίνου )
 1860: Jenseits des Tweed (Πέρα από το τουίντ. Εικόνες και γράμματα από τη Σκωτία)
 1862: Wanderungen durch die Mark Brandenburg (Περιπλανήσεις στο Μαργραβιάτο του Βρανδεμβούργου)
 1866: Der Schleswig-Holtsteinsche Krieg im Jahre 1864 (Ο πόλεμος Σλέσβιχ-Χολστάιν το έτος 1864)
 1870-71: Der deutsche Krieg von 1866 (Ο γερμανικός πόλεμος του 1866)
 1871: Kriegsgefangen ( Αιχμάλωτος πολέμου)
 1871: Aus den Tagen der Occupation (Από τις μέρες της κατοχής)
 1873: Der Krieg gegen Frankreich 1870–1871 (Ο πόλεμος κατά της Γαλλίας 1870–1871)
 1889: Funf Schlösser (Πέντε κάστρα)
 1894: Meine Kinderjahre (Τα παιδικά μου χρόνια)  
 1898: Von Zwanzig bis Dreißig (Από τα είκοσι στα τριάντα) αυτοβιογραφικό έργο
Βιβλία στα ελληνικά
(1989)	Έφη Μπριστ, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(2002)	Η μοιχαλίδα, Printa

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γερμανοί μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Γερμανοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί ιστορικοί
Κατηγορία:Ρεαλισμός (καλλιτεχνικό ρεύμα)
Κατηγορία:Γερμανοί φαρμακοποιοί