Μισάκ Μετσαρέντς

Ο Μισάκ Μετσαρέντς (αρμενικά: Միսաք Մեծարենց, λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Μισάκ Μετσαντουριάν, αρμ: Միսաք Մեծատուրյան, Μπινκιάν, 1886 – Κωνσταντινούπολη, 1908) ήταν σημαντικός Αρμένιος ποιητής του νεορομαντικού κινήματος και κριτικός που έγραψε στη δυτική αρμενική διάλεκτο.

 Βιογραφία 
Ο Μετσαρέντς γεννήθηκε το 1886 στον οικισμό Μπινκιάν του βιλαετίου Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και προερχόταν από εύπορη οικογένεια. Πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στη γενέτειρά του, ωστόσο το επόμενο διάστημα έζησε με την οικογένειά του πρώτα στη Σεβάστεια και τη Μερζιφούντα, προτού εγκατασταθεί τελικά στην ηλικία των 16 ετών στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργαζόταν ο πατέρας του. Φτάνοντας στην οθωμανική πρωτεύουσα ξεκίνησε τη φοίτησή του στο Κεντρικό Κολέγιο της πόλης (νωρίτερα είχε φοιτήσει στο σχολείο της γενέτειράς του, στο Κολέγιο Αραμιάν της Σεβάστειας και σε οικοτροφείο της Μερζιφούντας), όπου είχε δάσκαλο τον επιφανή Αρμένιο λόγιο και παιδαγωγό Χραντ Ασατούρ, ο οποίος τον επηρέασε σημαντικά και τον ενθάρρυνε να ασχοληθεί με την ποίηση.

Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του στο Κεντρικό Κολέγιο διδάχτηκε μεταξύ άλλων αρμενική ιστορία και φιλολογία, καθώς και ξένες γλώσσες (αγγλικά και γαλλικά), ωστόσο το 1905 αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του διότι προσβλήθηκε από φυματίωση. Η ασθένειά του προήλθε από μόλυνση που είχε υποστεί πριν χρόνια στη Σεβάστεια εξαιτίας μαχαιρώματος στην πλάτη ένεκα εθνοτικών διαφορών, από ομάδα νεαρών ατόμων που τον εξέλαβε για εχθρό. Η επιδείνωση της υγείας του οδήγησε τον Ιούλιο του 1908 στον θάνατό του.

 Έργο 
Ο Μετσαρέντς αναφέρεται ως ένας από τους πρωτοπόρους του κινήματος του νεορομαντισμού στην αρμενική ποίηση. Ξεκίνησε τη συγγραφή ποιημάτων το 1901 και τα πρώτα του έργα δημοσιεύτηκαν το 1903. Συνεργάστηκε με διάφορα λογοτεχνικά έντυπα και έγραψε περισσότερα από 130 ποιήματα με αντικείμενο τη φύση και τον έρωτα, εμπνευσμένος από τη μεσαιωνική αρμενική λυρική ποίηση, ενώ ασχολήθηκε και με την πεζογραφία. Παράλληλα, αρθρογραφούσε σε λογοτεχνικά περιοδικά, όπου αρκετά συχνά απαντούσε στις αρνητικές κριτικές που δεχόταν. Το 1907 εκδόθηκαν στην Κωνσταντινούπολη δύο ποιητικές συλλογές του με τίτλο Ουράνιο τόξο και Νέα τραγούδια.

 Κληρονομιά  
Μετά τον θάνατό του, η ποίησή του γνώρισε αρκετές εκδόσεις. Οι πεζές του δημιουργίες συγκεντρώθηκαν στην συλλογή "Κάτω από το χρυσό κλήμα" (Voski arishin tak) το 1934. Τα άπαντά του εκδόθηκαν στο Γιερεβάν την  ίδια χρονιά, και μία δεύτερη φορά το 1981. Μία τρίτη έκδοση δημοσιεύθηκε το 1986 στο Αντελιάς. Μεμονωμένα ποιήματά του έχουν μεταφρασθεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα γερμανικά, τα ρωσικά και τα ιταλικά. Το 2020, τα ποιήματά του Μετσαρέντς εκδόθηκαν σε αντιπαραβολική αγγλική μετάφραση και σχολιασμό του Τζέιμς Ρ. Ράσσελ υπό τον τίτλο Μισάκ Μετσαρέντς: άπαντα τα λυρικά ποιήματα (Misak Medzarents: The Complete Lyric Poems). 

Το 2012 εκδόθηκε στην Αρμενία τιμητικό γραμματόσημο με την μορφή του ποιητή. Επίσης, ένα σχολείο του Γιερεβάν φέρει το όνομά του.

Παραπομπές

 Βιβλιογραφία 
 Becka, Jiri (2006). Dictionary of Oriental Literatures. vol. III. West Asia and North Africa. Routledge.
 Rogal, Samuel J. (1991). Calendar of Literary Facts. A Daily and Yearly Guide to Noteworthy Events in World Literature from 1450 to the Present. Gale Research.
 v. Voss, Huberta (2007) [2005]. Portraits of Hope. Armenians in the Contemporary World. New York/Oxford: Berghahn Books.

Κατηγορία:Αρμένιοι συγγραφείς
Κατηγορία:Αρμένιοι ποιητές
Κατηγορία:Οθωμανοί αρμενικής καταγωγής