Η ταφή του κόμη του Οργκάθ

Ο πίνακας ζωγραφικής με τίτλο Η ταφή του κόμη του Οργκάθ (ισπανικά: El entierro del conde de Orgaz) είναι έργο του 1588 και ένα από τα γνωστότερα δημιουργήματα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, Έλληνα ζωγράφου της Αναγέννησης ο οποίος έζησε το μεγαλύτερο τμήμα της ζωής του στην Ισπανία όπου έγινε γνωστός ως Ελ Γκρέκο. Ο πίνακας είναι μεγάλων διαστάσεων (4,8 x 3,6 μ.) και διακρίνεται σε 2 κύρια θεματικά τμήματα, αυτό με τις επουράνιες παραστάσεις και αυτό με τις επίγειες. Θεωρείται ένας από τους αριστοτεχνικότερους της δυτικής ζωγραφικής παράδοσης και του ύστερου μανερισμού, και από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της τεχνοτροπίας του Ελ Γκρέκο.M. Lambraki-Plaka, A Tribute to El Greco, 81* F. Philipp, "El Greco's Entombment", 88–89* S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 1

 Περιγραφή 
Το θέμα της απεικόνισης του πίνακα βασίζεται σε μύθο των αρχών του 14ου αιώνα, με τον θάνατο του Δον Γκονθάλο Ρουίθ το 1312, ο οποίος ήταν κάτοικος του Τολέδο και κύριος της πόλης του Οργκάθ. Ο Ρουίθ είχε καταγωγή από την βυζαντινή αριστοκρατική οικογένεια των Παλαιολόγων, ήταν ευυπόληπτος και φιλάνθρωπος κάτοικος της πόλης, και παράλληλα είχε καλύψει τμήμα των εξόδων των εργασιών συντήρησης και επέκτασης της εκκλησίας του Σάντο Τόμε στην οποία ήθελε να ταφεί.D.F. González, Gonzalo Ruiz de Toledo, 213* M. Lambraki-Plaka, A Tribute to El Greco, 74* S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 1–4, 7Σύμφωνα με τον μύθο την στιγμή που επρόκειτο να ταφεί, κατέβηκαν από τους ουρανούς ο Άγιος Στέφανος και ο Άγιος Αυγουστίνος και τον πήραν μαζί τους καθώς είχε διάγει ενάρετο βίο όσο ήταν ζωντανός.M. Lambraki-Plaka, El Greco-The Greek, 54–55* S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 1S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 1, 6–7* D. Davies, "El Greco & the Reform Movements in Spain", 69* M. Lambraki-Plaka, A Tribute to El Greco, 75

Η δημιουργία του πίνακα ανατέθηκε στον Ελ Γκρέκο από τον ιερέα της εκκλησίας, για την διακόσμηση του παρεκκλησίου στον περίβολο της.R.-M. Hagen–R. Hagen, What Great Paintings Say, II, 198* M. Lambraki-Plaka, El Greco-The Greek, 54* M. Tazartes, El Greco, 122 Ανατέθηκε το 1566 και έως τα τέλη του 1587 έως αρχές του 1588 είχε ολοκληρωθεί, και με την έκθεση του πίνακα στον χώρο της εκκλησίας υπήρξε μαζική συρροή θεατών για να δουν τον πίνακα, γεγονός το οποίο οφείλονταν εν μέρει στις ρεαλιστικές προσωπογραφίες πολλών ευγενών του Τολέδο της εποχής ως μέλη της νεκρικής ακολουθίας.M. Lambraki-Plaka, El Greco-The Greek, 54Web Gallery of Art, The Burial of the Count of OrgazS. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 2Ο ίδιος ο Θεοτοκόπουλος, απεικονίζεται ανάμεσα στο ανυψωμένο χέρι και το κεφάλι ευγενούς, στο κέντρο-αριστερά του κάτω τμήματος του πίνακα και κοιτάει απευθείας τον θεατή,M. Lambraki-Plaka, A Tribute to El Greco, 78* Web Gallery of Art, The Burial of the Count of Orgaz ενώ κάτω αριστερά το αγόρι είναι ο γιος του, ο Χόρχε Μανουέλ Θεοτοκόπουλι.

Η απεικόνιση της στάσης των ευγενών, αλλά και η γενικότερη σύνθεση του πίνακα εκτιμάται πως διαθέτει στοιχεία από την βυζαντινή αγιογραφία, είδος ζωγραφικής με το οποίο ξεκίνησε ο Θεοτοκόπουλος στην Κρήτη.M. Lambraki-Plaka, A Tribute to El Greco, 76* S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 7Συγκεκριμένα έχει συγκριθεί με το παλαιότερο έργο του Ελ Γκρέκο το οποίο είχε δημιουργήσει σε βυζαντινό ύφος στην Κοίμηση της Θεοτόκου.M. Lambraki-Plaka, El Greco-The Greek, 55* D. Davies, "El Greco & the Reform Movements in Spain", 70* S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 9R. Byron, Greco: The Epilogue to Byzantine Culture, 160–174 Υπάρχουν ωστόσο εκτιμήσεις οι οποίες συνδέουν την τεχνοτροπία περισσότερο με αυτοί των Ιταλών μανιεριστών, και συγκεκριμένα με τον Ενταφιασμό του Χριστού του Τιτσιάνο -του οποίου ο Θεοτοκόπουλος υπήρξε μαθητής μετά την Κρήτη-,H.E. Wethey, El Greco and his School, II, 56, 80, and 97* * F. Philipp, "El Greco's Entombment", 76* S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 7 αλλά και με την ισπανική παραδοσιακή ταφική τέχνηF. Philipp, "El Greco's Entombment", passim. ενώ έχει επίσης αναφερθεί η Προσκύνηση της Αγίας Τριάδος του Άλμπρεχτ Ντύρερ ως πιθανή επιρροή.S. Schroth, "Burial of the Count of Orgaz", 7, 9

Παραπομπές

Σχετική βιβλιογραφία







Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Η ταφή του Κόμη του Οργκάθ, της Μαρίνας Πλάκα Λαμπράκη, 17 Απριλίου 2015 - Τα Νέα
 Δομήνικου Θεοτοκόπουλου: Η ταφή του κόμητα Οργκάθ, της Μάρως Βαμβουνάκη, 07 Απριλίου 2012 - antifono.gr
 Ένα διαρκές βάδην της ψυχής: Η Ταφή του Κόμητος Οργκάθ, της Λίλλυς Εξαρχοπούλου - oanagnostis.gr

Κατηγορία:Έργα ζωγραφικής του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου