Τιβέριος Γέμελλος

Ο Τιβέριος Ιούλιος Καίσαρας Νέρων ή Τιβέριος Γέμελλος (10 Οκτωβρίου 19 μ.Χ. - 37/38 μ.Χ.) ήταν γιος του Ύπατου Δρούσου και της Λιβίλλας, εγγονός του αυτοκράτορα Τιβέριου και δεύτερος ξάδελφος του αυτοκράτορα Καλιγούλα.Victor Gardthausen: Iulius 156.(in German) In: Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Vol. X,1, Stuttgart 1918, col. 536 Το προσωνύμιο "Γέμελλος" μεταφράζεται ως "Δίδυμος" αφού ο δίδυμος αδελφός του Γερμανικός Γέμελλος πέθανε σε βρεφική ηλικία (23 μ.Χ.). Ο πατέρας του πέθανε πρόωρα με πολλές φήμες ότι τον δηλητηρίασε ο Έπαρχος του Πραιτωρίου Σηιανός. Ο παππούς του Τιβέριος τον όρισε συγκυβερνήτη διάδοχο μαζί με τον ξάδελφο του Καλιγούλα, με την άνοδο του στον θρόνο ο Καλιγούλας από φόβο σφετερισμού του θρόνου τον δολοφόνησε ή τον ανάγκασε σε αυτοκτονία (37/38 μ.Χ.)

Πρώτα χρόνια

Ο Τιβέριος Γέμελλος γεννήθηκε ως γιος του Δρούσου Ιούλιου Καίσαρα και της Λιβίλλας (10 Οκτωβρίου 19 μ.Χ.) την ίδια ημερομηνία που ο θείος του Γερμανικός πέθανε πρόωρα στην Συρία. Οι παππούδες του από πατέρα ήταν ο ίδιος ο αυτοκράτορας Τιβέριος και η σύζυγος του Βιψανία Αγριππίνα, οι παππούδες του από μητέρα ήταν ο Νέρων Κλαύδιος Δρούσος και η Αντωνία η Νεότερη.Tacitus, Annals, II.84Shotter 2014, σ. 205 Ο δίδυμος αδελφός του ήταν ο Γερμανικός Γέμελλος και αδελφή του ήταν η Ιουλία Λιβία.Burns 2007, σ. 29 Η γέννηση του ίδιου και του δίδυμου αδελφού του εορτάστηκε μεγαλοπρεπώς από τον αυτοκράτορα επειδή πρώτη φορά γεννήθηκαν δίδυμα από τόσο υψηλόβαθμο στέλεχος της αυτοκρατορίας, η γέννηση τους αποτυπώθηκε στην πίσω όψη νομισμάτων.Levick 1999, σσ. 123–124 Ο δίδυμος αδελφός του Γερμανικός πέθανε ωστόσο σε βρεφική ηλικία (23 μ.Χ.). Ως μέλος της Δυναστείας των Κλαυδίων ο Γέμελλος ήταν συγγενής με τους 5 αυτοκράτορες της ίδιας δυναστείας, ο θετός του προπάππους ήταν ο ίδιος ο ιδρυτής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Οκταβιανός Αύγουστος. Από την πλευρά της μητέρας του ήταν επίσης δισέγγονος του Αυγούστου, ξάδελφος του Καλιγούλα και πρώτος ξάδελφος του Νέρωνα που ήταν ο κληρονόμος του.

Η πτώση των συγγενών του

Ο πατέρας του Δρούσος παρέλαβε την άνοιξη του 22 μ.Χ. δικαστική εξουσία από την Σύγκλητο, σαφές σημάδι ότι ήταν ο κληρονόμος του Τιβέριου. Ο πανίσχυρος Έπαρχος του Πραιτωρίου Σηιανός ήρθε ωστόσο σε σύγκρουση μαζί του, σύμφωνα με τον ιστορικό Τάκιτο συνωμότησε εναντίον του με στόχο να σφετεριστεί τον θρόνο.Tacitus, Annals IV.3 Ο πατέρας του πέθανε επίσημα από φυσικά αίτια (14 Σεπτεμβρίου 23) αλλά ο Τάκιτος και ο Δίων Κάσσιος έγραψαν ότι δηλητηριάστηκε από την σύζυγο του Λιβίλλα με εντολή του Σηιανού. Τα ακριβή αίτια του θανάτου του παραμένουν ωστόσο ανεξακρίβωτα.Tacitus, Annals IV.8Cassius Dio, Roman History, LVIII.11Levick 1999, σσ. 126–127 Ο πρόωρος θάνατος του Δρούσου όχι μόνο συνέτριψε τον πατέρα του αλλά αμφισβήτησε το ίδιο το μέλλον της αυτοκρατορίας. Ο Σηιανός παρέμεινε ωστόσο στην εμπιστοσύνη του αυτοκράτορα αφού ο Τιβέριος δεν πίστεψε στις φήμες ότι τον δηλητηρίασε. Ο Γέμελλος ήταν πολύ μικρός για διάδοχος, ορίστηκαν από την Σύγκλητο οι δύο γιοι του Γερμανικού Νέρων Ιούλιος Καίσαρ και Δρούσος Καίσαρ.Suetonius, The Lives of Twelve Caesars, Life of Tiberius 54.1-2

Ο Νέρων είχε αναλάβει το αξίωμα του Κοσμήτορα πέντε χρόνια πιο πριν, παντρεύτηκε επίσης την αδελφή του Γέμελλου Λιβία για να γίνουν συγγενείς οι δύο διάδοχοι, πέθαναν ωστόσο και οι δύο πριν τον Τιβέριο.Shotter 2014, σ. 49Scullard 1982, σ. 276 Ο Τιβέριος αποσύρθηκε από την πολιτική και εγκαταστάθηκε στο Κάπρι, άφησε την διαχείριση στον Σηιανό ο οποίος επιχείρησε να εξοντώσει τα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Ο Νέρων κατηγορήθηκε για ομοφυλοφιλία και φυλακίστηκε στο νησί Πόντσα, πέθανε στην εξορία (33 μ.Χ.). Ο γιος του Γερμανικού Δρούσος φυλακίστηκε στο μπουντρούμι κάτω από τον Παλατίνο Λόφο όπου πέθανε λίγο αργότερα από πείνα. Ο Σουητόνιος έγραψε ότι ο Τιβέριος τον υποστήριξε σκόπιμα επειδή ήθελε να τον διαδεχτεί ο δικός του εγγονός Γέμελλος και όχι οι γιοι του Γερμανικού.Adams 2007, σ. 108Barrett 2002, σ. 38
Ο Σηιανός παρέμεινε ισχυρός μέχρι την απότομη πτώση και την συνοπτική του εκτέλεση (18 Οκτωβρίου 31 μ.Χ.) για άγνωστους λόγους.Bingham 1999, σ. 66 Μόλις επτά μέρες μετά την εκτέλεση (26 Οκτωβρίου 31) αυτοκτόνησε και η σύζυγος του Απικάτα, σύμφωνα με τον Δίων Κάσσιο έστειλε επιστολή στον αυτοκράτορα με την οποία του δήλωνε ότι ο γιος του δολοφονήθηκε από τον Σηιανό και την ερωμένη του Λιβίλλα. Η Μπάρμπαρα Λέβικ το απορρίπτει γράφοντας ότι ο Σηιανός σκότωσε τον Δρούσο ενώ βρισκόταν σε αυτοάμυνα και η Λιβίλλα δεν είχε καμιά σχέση με αυτή επειδή θα είχε άσχημες συνέπειες για τα παιδιά της. Η Λέβικ συνεχίζει γράφοντας ότι η επιστολή της Απικάτα οφείλεται στο μίσος της επειδή ο σύζυγος της την εγκατέλειψε για χάρη μιας ερωμένης.Levick 1966, σ. 127

Διαδοχή

Οι θάνατοι αυτοί άφησαν ως μοναδικούς κληρονόμους τον ίδιο τον Γέμελλο και τον ξάδελφο του Καλλιγούλα. Δεν υπήρχε σταθερός νόμος διαδοχής, ο ίδιος ο αυτοκράτορας θα μπορούσε να προωθήσει τον διάδοχο του αφού θα μπορούσε να τους αναθέσει όλες τις πολεμικές εξουσίες και θα του κληροδοτούσε την περιουσία του. Ο Τιβέριος σύμφωνα με τον Σουητώνιο ήταν δύσπιστος για τον Καλιγούλα αλλά από την άλλη απεχθανόταν περισσότερο τον Γέμελλο επειδή είχε υποψίες ότι ήταν προϊόν μοιχείας της μητέρας του με τον Σηιανό. Η νεαρή ηλικία του Γέμελλου ήταν εξίσου άλλος ένας παράγοντας αποτροπής για την διαδοχή, ο Καλιγούλας διορίστηκε Quaestor (33 μ.Χ.). Τα δύο ξαδέλφια κλήθηκαν στο Κάπρι από τον Τιβέριο (35 μ.Χ.) ο οποίος τους όρισε συγκληρονόμους των κτημάτων του.Suetonius, The Lives of the Twelve Caesars, Life of Tiberius 76,62Cassius Dio, Roman History LVIII.23Barrett 2002, σσ. 38–39 Ο Τάκιτος περιγράφει ένα περιστατικό στο οποίο ο Τιβέριος με τον Γέμελλο στην αγκαλιά του κοίταξε τον Καλιγούλα δακρυσμένος και του είπε:

"Θα τον σκοτώσεις και κάποιος άλλος θα σκοτώσει εσένα"

Ο Τιβέριος πέθανε (16 Μαρτίου 37 μ.Χ.) και ο Καλιγούλας τον διαδέχθηκε ως μόνος αυτοκράτορας χωρίς τον Γέμελλο. Ο Πραιτωριανός έπαρχος Ναίβιος Σουτόριος Μάκρων και οι Ύπατοι του 37 συμφώνησαν να ακυρώσουν την διαθήκη του Τιβέριου επιτρέποντας στον Καλιγούλα να αποκτήσει υπό την κατοχή του τα κτήματα που μοιραζόταν με τον Γέμελλο. Η Τόγκα που είχε δοθεί στον Γέμελλο επιστράφηκε στον Καλιγούλα, εισήλθε στους Αδελφούς Άρβαλους και πήρε τον τίτλο του "αρχηγού των νέων".Barrett 2002, σ. 67 Τα σχόλια του Τάκιτου και του Σουητώνιου σχετικά με την νεότητα του Γέμελλου περισσότερο έχουν σχέση με την πνευματική του ανάπτυξη και όχι στο γεγονός ότι ήταν κάτω των 18.Barrett 2002, σ. 39 Η υιοθεσία του Καλιγούλα από τον Τιβέριο θεωρήθηκε σαν πράξη αναγνώριση της διαδοχή του από τον ίδιο, ότι τον προτιμούσε από τον φυσικό του κληρονόμο. Ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς θεώρησε την άποψη αυτή ως τέχνασμα ώστε να θέσουν τον Γέμελλο υπό την εξουσία του Καλιγούλα και να πειστεί η Γερουσία να ακυρώσει την διαθήκη του Τιβέριου.

Θάνατος

Μετά από μια σύντομη σοβαρή ασθένεια του Καλιγούλα από την οποία κινδύνευσε να πεθάνει ο Γέμελλος θανατώθηκε (37/38 μ.Χ.). Ο Δίων Κάσσιος τοποθετεί τον θάνατο τόσο του ίδιου του Γέμελλου όσο και του πρώτου πεθερού του Καλιγούλα  Μάρκου Ιούνιου Σιλανού στα τέλη του 37 μ.Χ., η αντικατάσταση τους στα μέλη των Αδελφών Άρβαλων έγινε  αργότερα (24 Μαΐου 38). Ο Δίων Κάσσιος συνεχίζει αναφέροντας ότι κατά την διάρκεια της ασθένειας του Καλιγούλα ο Γέμελλος συνωμότησε για να του σφετεριστεί τον θρόνο.Cassius Dio, Roman History LIX.8 Ο Φίλων με την σειρά του συμφωνεί ότι η επίσημη κατηγορία για την εκτέλεση του Γέμελλου ήταν η συνομωσία κατά του Καλιγούλα.Philo, Against Flaccus 3.11 Ο Σουητώνιος έγραψε ότι πήρε αρχικά ένα δηλητήριο για χρόνιο βήχα αλλά ο ίδιος το αναγνώρισε, αυτό οδήγησε στο συμπέρασμα όχι είχε πάρει αντίδοτο για το δηλητήριο. Ο Καλιγούλας του έδωσε ένα σπαθί και τον διέταξε να αυτοκτονήσει, ο Γέμελλος δεν είχε την τέχνη να αυτοκτονήσει από μόνος του, τον βοήθησαν στην πράξη αυτή οι στρατιώτες του Καλιγούλα.Suetonius, The Lives of the Twelve Caesars, Life of Caligula 23Barrett 2002, σ. 75

Παραπομπές

 Πηγές 

 Cassius Dio, Roman History Books 58–59
 Philo, Against Flaccus
 Suetonius, Lives of the Twelve Caesars, Life of Caligula, Life of Tiberius
 Tacitus, Annals, II–VI
 Adams, Geoff W. (2007), The Roman Emperor Gaius "Caligula" and His Hellenistic Aspirations, BrownWalker Press.
 Barrett, Anthony A. (2002), Caligula: The Corruption of Power, Routledge.
 Bingham, Sandra J. (1999) [1997], The praetorian guard in the political and social life of Julio-Claudian Rome, Ottawa: National Library of Canada.
 Gianakos, Larry James (1981), Television drama series programming: a comprehensive chronicle, 1975-1980, Τομ. 3, Scarecrow Press
 Burns, Jasper (2007), Great Women of Imperial Rome: Mothers and Wives of the Caesars, Routledge.
 Levick, Barbara (1966), Drusus Caesar and the Adoptions of A.D. 4, Latomus, Société d'Études Latines de Bruxelles, σσ. 227–244

 Rowe, Greg (2002), Princes and Political Cultures: The New Tiberian Senatorial Decress, University of Michigan Press.
 Scullard, H.H. (1982), From the Gracchi to Nero: A History of Rome 133 BC to AD 68 (fifth ed.), Routledge.
 Shotter, David (2014), Rome and Her Empire, Routledge.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Δυναστεία των Ιουλίων και Κλαυδίων