Αγρίππας Πόστουμος

Ο Αγρίππας Πόστουμος (12 π.Χ. - 14 μ.Χ.) από την Δυναστεία των Ιουλίων και Κλαυδίων ήταν ο τρίτος γιος του Μάρκου Βιψάνιου Αγρίππα στρατηγού, αρχιτέκτονα και έμπιστου φίλου τού Οκταβιανού Αυγούστου και της Ιουλίας της Πρεσβύτερης, μόνου τέκνου τού Αυγούστου από την Σκριβωνία.Koortbojian 2013, σ. 161 Το παρωνύμιό του Postumus (υστερότοκος) δηλώνει, ότι γεννήθηκε λίγο μετά την αποβίωση τού πατέρα του. Ο Οκταβιανός Αύγουστος τον όρισε αρχικά κληρονόμο του μετά τον πρόωρο θάνατο των μεγαλύτερων αδελφών του αλλά τελικά τον αποκλήρωσε και τον εκδίωξε από την Ρώμη λόγω "της θηριώδους φύσης του".Syme, σ. 186 Ο νέος αυτοκράτορας και κληρονόμος του Αυγούστου Τιβέριος Καίσαρας Αύγουστος αμέσως μετά την άνοδο του στον θρόνο διέταξε πιθανότατα την εκτέλεση του (14 μ.Χ.). Η αδελφή του Αγριππίνα η Πρεσβύτερη ήταν η μητέρα του αυτοκράτορα Καλιγούλα, η ανεψιά του και αδελφή του Καλιγούλα Ιουλία Αγριππίνα ήταν η μητέρα του Νέρωνα.

Ο Αγρίππας Πόστουμος ονομάστηκε αρχικά "Μάρκος Αγρίππας" προς τιμή του πατέρα του που πέθανε αιφνίδια λίγο πριν γεννηθεί ο ίδιος. Οι μεγαλύτεροι αδελφοί του Λεύκιος Καίσαρας και Γάιος Καίσαρας πέθαναν πρόωρα και ο από μητέρα παππούς του Οκταβιανός Αύγουστος τον υιοθέτησε σαν από πατέρα παππού και διάδοχο. Ο νόμος επικύρωσε την υιοθεσία και ο Αγρίππας Πόστουμος πήρε τον τίτλο "γιος του Αυγούστου", με τον τρόπο αυτό εισήλθε στην Δυναστεία των Κλαυδίων και πήρε τον τίτλο "Ιούλιος Καίσαρας". Ο Αγρίππας Πόστουμος άλλαξε με αυτόν τον τρόπο το όνομα του σε "Αγρίππας Ιούλιος Καίσαρας".Vagi 1999, σ. 111Pettinger 2012, σ. 47

Πρώτα χρόνια

Ο Αγρίππας Πόστουμος γεννήθηκε στην Ρώμη τρεις μήνες πριν τον θάνατο του πατέρα του.Mudd 2012, σ. 51Mudd 2012, σ. 115 Ο πατέρας του ήταν από τους κορυφαίους στρατηγούς και έμπιστους ανθρώπους του Αυγούστου, η μητέρα του ήταν η ίδια κόρη του Αυγούστου και της συζύγου του Σκριβωνίας. Ο Αγρίππας Πόστουμος ήταν ο τρίτος γιος και μικρότερος από όλα τα αδέλφια του, τα μεγαλύτερα ήταν ο Γάιος Καίσαρας, η Ιουλία η Νεότερη, ο Λεύκιος Καίσαρας και η Αγριππίνα η Πρεσβύτερη. Οι δύο μεγαλύτεροι αδελφοί του Γάιος και Λεύκιος υιοθετήθηκαν από τον παππού τους Οκταβιανό Αύγουστο λίγο μετά την γέννηση του Λεύκιου (17 π.Χ.).Powell 2015, σσ. 159–160 

Λίγο πριν αναχωρήσει για την Ασία ο Γάιος συμμετείχε μαζί με τον αδελφό του Λεύκιο στον καθαγιασμό του "ναού του Μαρς του Εκδικητή" (1 Αυγούστου 2 π.Χ.), διαχειρίστηκαν τους αγώνες για τα εγκαίνια του. Ο Αγρίππας ο Υστερότοκος που ήταν ακόμα φοιτητής συμμετείχε στους "Τρωικούς Αγώνες" μαζί με την υπόλοιπη νεολαία. Ο Δίων Κάσσιος αναφέρει ότι στον Μέγα Ιππόδρομο σφαγιάστηκαν 260 λιοντάρια και στον Ιππόδρομο του Φλαμινίου 36 κροκόδειλοι, έγινε και αναπαράσταση της μάχης ανάμεσα στους "Πέρσες" και τους "Αθηναίους".Cassius Dio, Roman History, LV.10

Υιοθεσία

Ο Οκταβιανός Αύγουστος επέλεξε να υιοθετήσει τον Πόστουμο ώστε το όνομα του Αγρίππα να εξακολουθήσει να το έχει ένας από τους γιους του. Οι πρόωροι θάνατοι του Λεύκιου (2 μ.Χ.) και του Γάιου (4 μ.Χ.) ανάγκασαν τον Αύγουστο να τον υιοθετήσει τον Πόστουμο σαν τον μόνο εν ζωή εγγονό του, υιοθέτησε επίσης τον Τιβέριο μεγαλύτερο θετό του Αυγούστου και φυσικό γιο της τρίτης συζύγου του Λιβίας (26 Ιουνίου 4 μ.Χ.). Η απαραίτητη προϋπόθεση για την υιοθεσία του Τιβέριου ήταν να υιοθετήσει και ο ίδιος ως διάδοχο τον δημοφιλή ανεψιό του Γερμανικό. Μετά την υιοθεσία ο Αγρίππας Πόστουμος έλαβε το όνομα "Μάρκος Ιούλιος Καίσαρας Αγρίππας Πόστουμος". Μετά τις υιοθεσίες (4 μ.Χ.) και τον θάνατο του Αυγούστου θα τον διαδεχόταν πρώτα ο Τιβέριος και τον ίδιο τον Τιβέριο ο Γερμανικός.Mudd 2012, σσ. 115–116Pettinger 2012, σ. 235 

Ο Αγρίππας Πόστουμος δεν προοριζόταν για αυτοκράτορας, θα παρέμενε στους αριστοκρατικούς τίτλους της οικογένειας του Αυγούστου. Η εκπαίδευση του ήταν χαμηλή, σε ηλικία 17 ετών (5 μ.Χ.) φόρεσε την αυτοκρατορική τήβεννο και το όνομα του προστέθηκε στους νέους επιλέξιμους για αξιωματικούς.Mudd 2012, σ. 116 Οι τιμές αυτές είχαν τεράστιες διαφορές από τις αντίστοιχες τις οποίες είχαν οι δύο μεγαλύτεροι αδελφοί του που εισήχθησαν στην Ρωμαϊκή Αγορά από τον ίδιο τον Αύγουστο, πήραν τους τίτλους "Ηγέτες των νέων" με την υπόσχεση να λάβουν τον τίτλο του Υπάτου στα 19 τους.Levick 2012, σ. 16

Εξορία

Με την έκρηξη της εξέγερσης στο Ιλλυρικό (6 μ.Χ.) ο Αύγουστος έστειλε τον Τιβέριο να την καταπνίξει, ύστερα από έναν χρόνο καθυστερήσεων έστειλε δίπλα του τον Γερμανικό να βοηθήσει για την ταχύτατη λήξη του πολέμου.Cassius Dio, Roman History LV.31 Ο λόγος για τον οποίο ο Αύγουστος επέλεξε τον Γερμανικό αντί για τον Πόστουμο ήταν σύμφωνα με τον Δίων Κάσσιο ότι ο Πόστουμος ήταν "ανελεύθερης φύσης".Cassius Dio, Roman History LV.32 Ο Αγρίππας Πόστουμος ήταν γνωστός για την κτηνωδία, το πάθος του και την βίαιη συμπεριφορά τους, είχε τεράστια σωματική δύναμη και η μοναδική του ασχολία ήταν το ψάρεμα. Ο Οκταβιανός Αύγουστος προσπάθησε με κάθε μέσο να βελτιώσει την συμπεριφορά του χωρίς κανένα αποτέλεσμα, αναγκάστηκε να τον αποκηρύξει από θετό γιο και να τον στείλει εξορία σε μια βίλα στο Σορρέντο κοντά στην Πομπηία. Με την αποκήρυξη του Αυγούστου ο Πόστουμος έχασε το επώνυμο της Ιουλιανής δυναστείας και επανήλθε στο επώνυμο του πατέρα του Βιψάνιος. Ο ιστορικός Βελλήιος Πατέρκουλος έγραψε σχετικά με το θέμα:Powell 2015, σ. 193

"Ο Αγρίππας εκείνη την εποχή αποξένωσε τον εαυτό του από την στοργή του θετού πατέρα του που ήταν και φυσικός του παππούς, εξέπεσε σε μια ανεκδιήγητη συμπεριφορά που έφτασε στα επίπεδα της παράνοιας. Ο κακός του χαρακτήρας γινόταν καθημερινά όλο και χειρότερος ώσπου είχε τελικά τον θάνατο που άξιζε η τρέλα του"

Την επόμενη χρονιά (7 μ.Χ.) ο Οκταβιανός Αύγουστος διέταξε την Γερουσία να επικυρώσει την εξορία του Πόστουμου, τον έστειλε εξορία στην Πιανόζα, ένα μικρό νησί ανάμεσα στην Ιταλία και την Κορσική, τοποθέτησε επιπλέον μια ισχυρή φρουρά. Η Γερουσία πήρε κατόπιν εντολή να μην του επιτρέψει ποτέ να ελευθερωθεί.Mudd 2012, σσ. 116–117 Δεν είναι γνωστοί οι λόγοι που οδήγησαν τον Αύγουστο σε αυτή την απόφαση, σύμφωνα με τον Τάκιτο η σύζυγος του Λιβία τον μισούσε επειδή φοβόταν ότι θα εμποδίσει τον δικό της γιο Τιβέριο να διαδεχτεί τον Αύγουστο. Ο Αγρίππας Πόστουμος ήταν φυσικός απόγονος του Αυγούστου σε αντίθεση με τον Τιβέριο τον οποίο υιοθέτησε λόγω γάμου. Άλλοι ιστορικοί πιστεύουν ότι ο Αγρίππας Πόστουμος είχε εμπλακεί σε συνομωσία εναντίον του Αυγούστου, βρισκόταν υπό ισχυρή ασφάλεια.Norwood 1963, σ. 153Suetonius, The Lives of the Twelve Caesars, Life of Augustus 65 Η αδελφή του Πόστουμου Ιουλία εξορίστηκε την ίδια χρονιά (8 μ.Χ.), ο σύζυγος της Λούκιος Αιμίλιος Παύλος εκτελέστηκε με την κατηγορία της συνομωσίας εναντίον του Αυγούστου. Ο Λεύκιος Αυδάσιος και ο Ασίνιος Επίκαδος συνωμότησαν κατόπιν για την απελευθέρωση της Ιουλίας και του Πόστουμου, ο Αυδάσιος ήταν υπερήλιξ κατηγορούμενος για συνομωσία και ο Ασίνιος Ιλλυριός. Ο Σουητόνιος έγραψε ότι οι δύο συνωμότες σχεδίαζαν με την βία να τους ελευθερώσουν και να τους μεταφέρουν στον στρατό, τελικά η συνομωσία ανακαλύφτηκε πριν αναχωρήσουν από την Ρώμη.Suetonius, The Lives of the Twelve Caesars, Life of Augustus 19Pettinger 2012, σσ. 138–141

Η αμφιλεγόμενη επίσκεψη του Αυγούστου

Ο Οκταβιανός Αύγουστος δεν είχε καμιά επικοινωνία με τον Πόστουμο μέχρι τον θάνατο του το καλοκαίρι του 14 μ.Χ. Την ίδια εποχή ο Οκταβιανός Αύγουστος αποφάσισε να επισκεφτεί τον εξόριστο εγγονό του στην Πιανόζα, τον συνόδευσε ο Γερουσιαστής Παύλος Φάβιος Μάξιμος αλλά τα γεγονότα για την επίσκεψη είναι αμφιλεγόμενα.Fox 2006, σ. 471 Ο Οκταβιανός Αύγουστος και ο Φλάβιος πέθαναν και οι δύο στο ταξίδι της επιστροφής χωρίς να είναι γνωστό τι προηγήθηκε κατά την παραμονή τους στο νησί. Ο Τάκιτος αναφέρει ότι η επίσκεψη ήταν απλά φήμη αλλά ο Δίων Κάσσιος την καταγράφει ως πραγματικό γεγονός, ο σύγχρονος ιστορικός Ρόμπιν Λέιν Φοξ έβγαλε το τελικό συμπέρασμα ότι οι σύγχρονοι ιστορικοί έχουν απορρίψει την επίσκεψη. Η απουσία ωστόσο από την Ρώμη του Οκταβιανού Αυγούστου και του Παύλου Φάβιου Μάξιμου έχει αποδειχτεί με ιστορικά στοιχεία ότι έγινε τον Μάιο του 14 μ.Χ. Την ίδια εποχή ο μικρότερος αδελφός του Τιβέριου Δρούσος Ιούλιος Καίσαρας εισήλθε εισήλθε στον ιερατικό κλάδο των Αδελφών Αρβάλων, η εισαγωγή έγινε με την επικύρωση του Αυγούστου και του Φάβιου αλλά με την απουσία τους.Fox 2006, σσ. 471-472
Οι φήμες σχετικά με την περίεργη επίσκεψη του Αυγούστου ποικίλουν, σύμφωνα με τον Τάκιτο ο Αύγουστος είχε αποφασίσει να ακυρώσει την διαδοχή του στον Τιβέριο και να ορίσει διάδοχο του τον Πόστουμο. Ο Παύλος Φάβιος Μάξιμος είχε πει αναλυτικά στην σύζυγο του τα γεγονότα που αφορούσαν την επίσκεψη αυτή και αυτό του κόστισε την ζωή, η Λιβία δηλητηρίασε τον σύζυγο της Αύγουστο ώστε ο γιος της Τιβέριος να εξασφαλίσει τον θρόνο. Το ταξίδι του Αυγούστου στην Πιανόζα είναι ιστορικό γεγονός παρά το ότι υπάρχει γενικευμένη αμφισβήτηση στους σύγχρονους ιστορικούς.Fox 2006, σ. 472

Δολοφονία

Ο Οκταβιανός Αύγουστος πέθανε (19 Αυγούστου 14 μ.Χ.), ο Αγρίππας Πόστουμος δεν είχε αποκληρωθεί επίσημα, μπορούσε συνεπώς να ζητήσει μερίδιο για την διαδοχή. Η διαθήκη του Αυγούστου που σφραγίστηκε (3 Απριλίου 13 μ.Χ.) είχε προβλέψει ότι ο Τιβέριος θα κληρονομούσε τα 2/3 της περιουσίας και το υπόλοιπο 1/3 θα εισερχόταν στην μητέρα του Λιβία. Δεν υπάρχει καμιά καταγραφή στο έγγραφο σχετικά με το όνομα του Αγρίππα Πόστουμου.Levick 1976, σ. 45 Ο Τιβέριος εκφώνησε τον επικήδειο λόγο στην κηδεία του Οκταβιανού Αυγούστου και δήλωσε ότι δέχεται πρόθυμα τον νέο του ρόλο ως αυτοκράτορας. Την ίδια εποχή με τον θάνατο του Αυγούστου ο Εκατόνταρχος Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος, ανιψιός και θετός γιος του ιστορικού Σαλλούστιου δολοφόνησε τον Πόστουμο, κατόπιν έστειλε μήνυμα στον Τιβέριο ότι "οι διαταγές του εκτελέστηκαν". Ο Τιβέριος αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη στο θέμα της δολοφονίας και απείλησε να φέρει το θέμα στην Γερουσία. Ο Τιβέριος δήλωσε ότι βρισκόταν στον δρόμο προς το Ιλλυρικό, είχε πλήρη άγνοια των γεγονότων και αν είχε δώσει κάποιος διαταγή για την δολοφονία ήταν ο ίδιος ο Οκταβιανός Αύγουστος. Δεν έχει διευκρινιστεί ωστόσο αν η δολοφονία έγινε πριν ή μετά τον θάνατο του Αυγούστου και την διαδοχή του Τιβέριου.Levick 1976, σ. 46

 Όνομα 
Ο Πόστουμος ονομάστηκε αρχικά «Μάρκος Αγρίππας» προς τιμήν του πατέρα του, ο οποίος πέθανε λίγο πριν από τη γέννησή του, και έτσι προστέθηκε το προσωνύμιο Πόστουμος. Μετά τον θάνατο των μεγαλύτερων αδελφών του, Λεύκιου και Γάιου Καίσαρα, ο Πόστουμος υιοθετήθηκε από τον μητρικό του παππού, τον Αύγουστο. Μια lex curiata επικύρωσε την υιοθεσία του, κατόπιν της οποίας ο Πόστουμος έλαβε τη δηλωτική καταγωγής μορφή Augusti f., που σημαίνει «υιός του Αυγούστου». Έτσι, ο Πόστουμος ήταν νομικά γιος του Αυγούστου, καθώς και βιολογικός του εγγονός. Κατά συνέπεια, υιοθετήθηκε στο γένος των Ιουλίων (gens Julia) και έλαβε το όνομα «Ιούλιος Καίσαρ». Το όνομά του άλλαξε σε Αγρίππας Ιούλιος Καίσαρ.
 Υστεροφημία 
Δύο χρόνια αργότερα, σημειώθηκε απόπειρα από τον πρώην δούλο του Πόστουμου, Κλήμεντα, να τον υποδυθεί. Ο Κλήμεντας κατόρθωσε να υποδυθεί τον Πόστουμο, επειδή οι άνθρωποι δεν θυμούνταν πώς έμοιαζε, αν και ο Δίων αναφέρει επίσης ότι υπήρχε ομοιότητα μεταξύ τους. Η πλαστοπροσωπία πραγματοποιήθηκε από τον ίδιο δούλο που είχε αναλάβει το έτος 14 μ.Χ. να μεταφέρει τον Πόστουμο μακριά, και η ενέργεια αυτή γνώρισε σημαντική επιτυχία μεταξύ του λαού (πληβείων).

Σύμφωνα με τον ιστορικό Έριχ Σ. Γκρούεν, διάφορες σύγχρονες πηγές περιγράφουν τον Πόστουμο ως «χυδαίο νεαρό, βίαιο και κτηνώδη, και διεφθαρμένου χαρακτήρα». Ο Ρωμαίος ιστορικός Τάκιτος τον υπερασπίστηκε, αν και ο έπαινός του ήταν περιορισμένος: «Ήταν ο νεαρός, σωματικά δυνατός, πράγματι τραχύς, Αγρίππας Πόστουμος. Αν και στερούνταν κάθε καλής ιδιότητας, δεν είχε εμπλακεί σε κανένα σκάνδαλο». Ήταν σύνηθες για τους αρχαίους ιστορικούς να παρουσιάζουν τον Πόστουμο ως βραδύνου και κτηνώδη. Ο Βελλέιος τον παρουσιάζει ως έχοντα παραμορφωμένο ή διεστραμμένο χαρακτήρα, ο Δίων καταγράφει ροπή προς τη βία («Είχε ορμητικό χαρακτήρα…») και αφοσίωση σε «δουλοπρεπείς ασχολίες», ενώ τόσο ο Τάκιτος όσο και ο Σουητώνιος τον περιγράφουν ως άγριο (ferox). Σύγχρονοί του φέρονται να τον χαρακτήριζαν «άγριο» (trux), και ο Σουητώνιος συμφωνεί με την απεικόνιση του Δίωνα περί «δουλοπρεπών ασχολιών». Ο ιστορικός Άντριου Πέττινγκερ υποστηρίζει ότι οι περιγραφές του Πόστουμου αποκαλύπτουν ηθική ανεπάρκεια και όχι ψυχική διαταραχή.
 Γενεαλογία 

Παραπομπές

 Πηγές 

 Cassius Dio, Roman History Books 55–57
 Suetonius, Lives of the Twelve Caesars, Life of Augustus
 Tacitus, Annals I
 Alston, Richard (1998), Aspects of Roman History AD 14–117, Routledge.
 Dumont, Hervé (2009), L'Antiquité au cinéma: Vérités, légendes et manipulations (in French), Nouveau monde éditions.
 Gibson, A. G. G. (2015), Robert Graves and the Classical Tradition, Oxford University Press.
 Koortbojian, Michael (2013), The Divinization of Caesar and Augustus, Cambridge University Press.

 Levick, Barbara (2012), Claudius, Routledge.
 Fox, Robin Lane (2006), The Classical World: An Epic History From Homer to Hadrian, Basic Books.
 Mudd, Mary (2012), I, Livia: The Counterfeit Criminal. the Story of a Much Maligned Woman, Trafford Publishing.
 Norwood, Frances (1963), "The Riddle of Ovid's Relegatio", Classical Philology, Τομ. 58
 Pettinger, Andrew (2012), The Republic in Danger: Drusus Libo and the Succession of Tiberius, Oxford University Press.
 Powell, Lindsay (2015), Marcus Agrippa: Right-hand Man of Caesar Augustus, Pen & Sword Military.
 Swan, Michael Peter (2004), The Augustan Succession: An Historical Commentary on Cassius Dio's Roman History, Oxford University Press.
 Syme, Ronald (1958). "Imperator Caesar: A Study in Nomenclature". Historia. 7 (2): 172–188. 
 Terrace, Vincent (1981), Television: 1970–1980, A.S. Barnes.
 Vagi, David L. (1999), Coinage and History of the Roman Empire, c. 82 B.C. – A.D. 480: History, Fitzroy Dearborn Publishing.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Δυναστεία των Ιουλίων και Κλαυδίων