Εκλογές στη Χιλή

Στη Χιλή διεξάγονται εκλογές για Πρόεδρο, Βουλή και Γερουσία.

Το Εθνικό Κογκρέσο της Χιλής (Congreso Nacional) ως ανώτατο κοινοβουλευτικό όργανο της χώρας, αποτελείται από δύο ξεχωριστά σώματα: τη Βουλή των Αντιπροσώπων (Cámara de Diputados) και τη Γερουσία (Senado).

Οι κοινοβουλευτικές εκλογές στη Χιλή ρυθμίζονται από ένα μοναδικό διωνυμικό σύστημα κατανομής εδρών που ενισχύει τους συνασπισμούς κομμάτων και προσώπων. Κάθε συνασπισμός μπορεί να καθορίσει δύο υποψηφίους για δύο έδρες Γερουσίας και δύο έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, ανάλογα με τις εκλογικές περιφέρειες εκλογής κάθε σώματος. Συνήθως, οι δύο μεγαλύτεροι συνασπισμοί μοιράζονται τις έδρες σε κάθε εκλογική περιφέρεια. Μόνο όταν ο συνασπισμός που προηγείται, υπερσκελίζει τις ψήφους τους δεύτερου κατά ένα κλάσμα 2 προς 1, κερδίζει και τις δύο έδρες.

Τα δύο σώματα του κοινοβουλίου έχουν την εξής σύσταση: η Γερουσία αποτελείται από συνολικά 38 μέλη, τα οποία εκλέγονται στο σύνολό τους από περιφέρειες και υπηρετούν οκταετή θητεία. Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει 120 μέλη, τα οποία εκλέγονται για τετραετή θητεία.

Η ψηφοφορία είναι μυστική και απαιτείται η επίδειξη έγκυρης ταυτότητας ή διαβατηρίου από τους ψηφοφόρους. 

 Πρόσφατες εκλογές (2025) 

 Προηγούμενες εκλογές 
Συμμετοχή στις εκλογές από το 1925 έως και το 2021.

Σημείωση: Από το 2017, τα στοιχεία εγγραφής και συμμετοχής για τις προεδρικές εκλογές, τις προεδρικές προκριματικές εκλογές και τα δημοψηφίσματα περιλαμβάνουν ψηφοφόρους από το εξωτερικό.

 Ημερομηνία  Εκλογές  ΠΗΨ  Εγγεγραμμένοι  %  Συμμετοχή  %  Σ / ΠΗΨ %  1925-10-24  Πρόεδρος    302.142      86,4    1927-05-22  Πρόεδρος    328.700      70,4    1931-10-04  Πρόεδρος    388.959      73,5    1938-10-25  Πρόεδρος    503.871      88,1    1942-02-02  Πρόεδρος    581.486      80,2    1946-09-04  Πρόεδρος    631.257      75,9    1952-09-04  Πρόεδρος  3.290.043  1.105.029  33,59    86,6  29,1  1953-03-01  Νομοθετικές  3.319.987  1.106.709  33,33    68,6  22,9  1957-03-03  Νομοθετικές  3.560.495  1.284.159  36,07    70,5  25,4  1958-09-04  Πρόεδρος  3.649.924  1.497.902  41,04    83,5  34,3  1961-03-12  Νομοθετικές  3.815.496  1.858.980  48,72    74,5  36,3 1964-09-04  Πρόεδρος  4.098.612  2.915.121  71,12    86,8  61,7  1965-03-14  Νομοθετικές  4.145.932  2.920.615  70,45    80,6  56,8  1969-03-16  Νομοθετικές  4.518.768  3.244.892  71,81    74,2  53,3  1970-09-04  Πρόεδρος  5.200.790  3.539.747  68,06  2.954.799  83,47  56,81  1971-04-01  Δημοτικές    3.792.682    2.835.412      1973-03-11  Νομοθετικές  5.514.216  4.509.559  81,78  3.687.105  81,8  66,9  1988-10-05  Δημοψήφισμα  8.193.683  7.435.913  90,75  7.251.933  97,53  88,51  1989-07-30  Δημοψήφισμα  8.344.555  7.556.613  90,56  7.082.084  93,72  84,87 1989-12-14  Βουλή των Αντιπροσώπων  8.414.203  7.557.537  89,82  7.158.646  94,72  85,08  1989-12-14  Γερουσία  8.414.203  7.557.537  89,82  7.158.442  94,72  85,08  1989-12-14  Πρόεδρος  8.414.203  7.557.537  89,82  7.158.727  94,72  85,08  1992-06-28  Δημοτικές  8.902.989  7.840.008  88,06  7.043.827  89,84  79,12 1993-12-11  Βουλή των Αντιπροσώπων  9.172.608  8.085.439  88,15  7.385.016  91,34  80,51 1993-12-11  Γερουσία        2.045.681      1993-12-11  Πρόεδρος  9.172.608  8.085.439  88,15  7.387.709  91,37  80,54  1996-10-27  Δημοτικές  9.670.815  8.073.368  83,48  7.079.418  87,69  73,20  1997-12-14  Βουλή των Αντιπροσώπων  9.868.810  8.069.624  81,77  7.046.351  87,32  71,40  1997-12-14  Γερουσία        5.102.906      1999-12-12  Πρόεδρος  10.237.392  8.084.476  78,97  7.271.584  89,95  71,03  2000-01-16  Πρόεδρος (Β' Γύρος)  10.237.392  8.084.476  78,97  7.326.753  90,63  71,57  2000-10-29  Δημοτικές  10.409.834  8.089.363  77,71  7.089.886  87,64  68,11  2001-12-16  Βουλή των Αντιπροσώπων  10.640.846  8.075.446  75,89  7.034.292  87,11  66,11  2001-12-16  Γερουσία        1.975.017      2004-10-31  Δημοτικοί Σύμβουλοι  11.233.815  8.012.065  71,32  6.874.315  85,80  61,19  2004-10-31  Δήμαρχοι  11.233.815  8.012.065  71,32  6.872.675  85,78  61,18  2005-12-11  Βουλή των Αντιπροσώπων  11.471.909  8.220.897  71,66  7.207.351  87,67  62,83  2005-12-11  Γερουσία    5.863.704    5.182.224  88,38    2005-12-11  Πρόεδρος  11.471.909  8.220.897  71,66  7.207.278  87,67  62,83  2006-01-15  Πρόεδρος (Β' Γύρος)  11.471.909  8.220.897  71,66  7.162.345  87,12  62,43  2008-10-26  Δημοτικοί Σύμβουλοι  12.095.757  8.110.265  67,05  6.950.508  85,70  57,46 2008-10-26  Δήμαρχοι  12.095.757  8.110.265  67,05  6.959.075  85,81  57,53  2009-12-13  Βουλή των Αντιπροσώπων  12.345.729  8.285.186  67,11  7.263.537  87,67  58,83  2009-12-13  Γερουσία    2.392.477    2.053.480  85,83   2009-12-13  Πρόεδρος  12.345.729  8.285.186  67,11  7.264.136  87,68  58,84  2010-01-17  Πρόεδρος (Β' Γύρος)  12.345.729  8.285.186  67,11  7.203.371  86,94  58,35 2012-10-28  Δημοτικοί Σύμβουλοι  12.953.120  13.404.084  103,48  5.770.423  43,05  44,55 2012-10-28  Δήμαρχοι  12.953.120  13.404.084  103,48  5.790.617  43,20  44,70 2013-06-30  Προεδρικές προκριματικές  13.087.161  13.307.182a  101,68  3.010.890  22,63  23,01  2013-06-30  Προκριματικές Κάτω Βουλήςb        300.839      2013-11-17  Περιφερειακά συμβούλια  13.160.122  13.573.143  103,14  6.685.333  49,25  50,80  2013-11-17  Βουλή των Αντιπροσώπων  13.160.122  13.573.143  103,14  6.698.524  49,35  50,90  2013-11-17  Γερουσία    9.770.063    4.852.165  49,66    2013-11-17  Πρόεδρος  13.160.122  13.573.143  103,14  6.699.011  49,35  50,90  2013-12-15  Πρόεδρος (Β' Γύρος)  13.160.122  13.573.143  103,14  5.697.751  41,98  43,30  2016-06-19  Προκριματικές Δημάρχωνc  5.154.006  5.067.812d  98,33  280.481  5,53  5,44  2016-10-23  Δημοτικοί Σύμβουλοι  13.678.149  14.121.316  103,24  4.915.436  34,81  35,94  2016-10-23  Δήμαρχοι  13.678.149  14.121.316  103,24  4.926.935  34,89  36,02  2017-07-02  Προεδρικές προκριματικές  13.790.520  13.531.553h  98,12  1.813.688  13,40  13,15 2017-07-02  Προκριματικές Κάτω Βουλήςj    3.541.669k    418.336  11,81   2017-11-19  Περιφερειακά συμβούλια  14.009.047  14.347.288  102,41  6.674.828  46,52  47,65  2017-11-19  Βουλή των Αντιπροσώπων  14.009.047  14.347.288  102,41  6.673.831  46,52  47,64  2017-11-19  Γερουσία    3.992.804    1.819.045  45,56    2017-11-19  Πρόεδρος  14.009.047  14.347.288  102,41  6.703.327 46,72  47,85  2017-12-17  Πρόεδρος (Β' Γύρος)  14.022.729  14.347.288  102,41  7.032.878  49,02  50,15  2020-10-25  Δημοψήφισμα (νέο σύνταγμα)  15.052.382  14.855.719  98,69  7.573.914  50,98  50,32  2020-10-25  Δημοψήφισμα (σώμα σύνταξης)  15.052.382  14.855.719  98,69  7.573.124  50,98  50,31  2020-11-29  Προκριματικές κυβερνητών  15.073.334  14.470.550  96,00  418.685o  2,89  2,78  2020-11-29  Προκριματικές Δημάρχωνn    3.379.521    147.608p  4,37    2021-05-16  Συντακτική Συνέλευση  15.173.902  14.900.190  98,20  6.473.057  43,44  42,66  2021-05-16  Περιφερειακοί κυβερνήτες  15.173.902  14.900.190  98,20  6.472.470  43,44  42,66 2021-05-16  Δήμαρχοι  15.173.902  14.900.190  98,20  6.471.476m  43,43  42,65  2021-05-16  Δημοτικοί Σύμβουλοι  15.173.902  14.900.190  98,20  6.460.836m  43,36  42,58  2021-06-13  Περιφερειακοί κυβερνήτες (Β' γύρος)q    13.040.819    2.558.962r  19,62    2021-07-18  Προεδρικές προκριματικές    14.693.433    3.141.404  21,38   

Επεξηγήσεις:

ΠΗΨ: Πληθυσμός Ηλικίας Ψήφου (Εκτίμηση του πληθυσμού άνω των 21 ετών για την περίοδο 1952–1969 και άνω των 18 ετών για την περίοδο 1970–2013).

Εγγεγραμμένοι: Ο αριθμός των πολιτών που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.

Συμμετοχή: Ο αριθμός των ατόμων που ψήφισαν.

Σ / ΠΗΨ %: Η συμμετοχή ως ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας ψήφου.

 Ιστορικό εκλογών 
Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν τα έτη: 1826, 1827, 1829, 1831, 1836, 1841, 1846, 1851, 1856, 1861, 1866, 1871, 1876, 1881, 1886, 1891 (Ιούλιος και Οκτώβριος), 1896, 1901, 1906, 1910, 1915, 1920, 1925, 1927, 1931, 1932, 1938, 1942, 1946, 1952, 1958, 1964, 1970, 1989, 1993, 1999–2000, 2005–06, 2009–10, 2013, 2017, 2021 και 2025.
Βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν τα έτη:	
1811, 1814, 1818, 1822, 1823, 1824, 1825, 1827, 1828, 1829, 1831, 1834, 1837, 1840, 1843, 1846, 1849, 1852, 1855, 1858, 1861, 1864, 1867, 1870, 1873, 1876, 1879, 1882, 1885, 1888, 1891, 1894, 1897, 1900, 1903, 1906, 1909, 1912, 1915, 1918, 1921, 1924, 1925, 1929, 1930, 1932, 1937, 1941, 1945, 1949, 1953, 1957, 1961, 1965, 1969, 1973, 1989, 1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2021 και 2025.

2009-10

Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2009, ο οποίος διεξήχθη στις 13 Δεκεμβρίου, ο δεξιός και πολυεκατομμυριούχος επιχειρηματίας Σεμπαστιάν Πινιέρα προηγήθηκε με 44% των ψήφων έναντι 30% για τον χριστιανοδημοκράτη αντίπαλό του και πρώην πρόεδρο, Εδουάρδο Φρέι. Cronograma Electoral , Servel Ο δεύτερος γύρος διενεργήθηκε στις 16 Ιανουαρίου του 2010 και τελικός νικητής με ποσοστό 51,6% αναδείχθηκε ο Πινιέρα έναντι 48,3% για τον αντίπαλό τουin.gr , Ο πολυεκατομμυριούχος Πινιέρα εξελέγη νέος πρόεδρος της Χιλής. Έτσι η Δεξιά επέστρεψε στην εξουσία για πρώτη φορά έπειτα από 52 χρόνια, διά εκλογών.

 2013 

Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 17 Νοεμβρίου 2013, προηγήθηκε η πρώην πρόεδρος Μιτσέλ Μπατσελέτ (του κεντροαριστερού συνασπισμού Νέα Πλειοψηφία) με ποσοστό γύρω στο 47% έναντι γύρω στο 25% για την κυριότερη αντίπαλό της, Εβελίν Ματέι. Ο δεύτερος γύρος διεξήχθη στις 15 Δεκεμβρίου και είχε ως αποτέλεσμα τη νίκη της Μπατσελέτ, με ποσοστό 62,16% έναντι 37,8% για τη Ματέι.Η Μπατσελέτ κερδίζει με διαφορά τις εκλογές στη Χιλή και πάει σε δεύτερο γύρο, Τα Νέα, 18 Νοεμβρίου 2013. 

Στις βουλευτικές εκλογές, που διεξήχθησαν ταυτόχρονα με τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο συνασπισμός Νέα Πλειοψηφία κέρδισε 12 επί συνόλου 20 εδρών στη Γερουσία και 67 επί συνόλου 120 εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

 2017 

Οι γενικές εκλογές του 2017 έγιναν σε δύο γύρους, στις 19 Νοεμβρίου και στις 17 Δεκεμβρίου 2017.

 2021 

 Εκλογές Συντακτικής Συνέλευσης 
Εκλογές Προπαρασκευαστικής Συνέλευσης και Μεγάλης Συνέλευσης διενεργήθηκαν τα έτη 1822 και 1831 αντίστοιχα. Εκλογές Συντακτικής Συνέλευσης διεξήχθησαν τα έτη 2021 και 2023.

 2021 

 Συνταγματικό Συμβούλιο (2023) 
Στις 7 Μαΐου 2023 διεξήχθησαν εκλογές για την ανάδειξη των 50 μελών του Συνταγματικού Συμβουλίου. Η ψηφοφορία ήταν υποχρεωτική και το αποτέλεσμα που ευνόησε τα δεξιά κόμματα (το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κέρδισε 23 από τις 50 έδρες) ερμηνεύτηκε ως ήττα για την κυβέρνηση του προέδρου Γκάμπριελ Μπόριτς.

 Δημοψηφίσματα 
Στη Χιλή έχουν διεξαχθεί και δημοψηφίσματα, με πρώτο εκείνο του 1812.
 1812 
Στις 27 Οκτωβρίου 1812 διενεργήθηκε ένα δημοψήφισμα για ένα προσωρινό σύνταγμα, το οποίο εγκρίθηκε και υιοθετήθηκε με επιτυχία. Με το σύνταγμα, η Χιλή αναγνωριζόταν ως κυρίαρχο κράτος, με αναγνωρισμένο βασιλιά τον Φερδινάνδο Ζ΄. Με το νέο σύνταγμα συστάθηκε η Γερουσία, με 7 μέλη, και ο Ρωμαιοκαθολικισμός έγινε η μοναδική δημόσια και ιδιωτική θρησκεία. Ταυτόχρονα, αναγνωρίστηκαν και ορισμένα προσωπικά δικαιώματα και ελευθερίες.http://www.sudd.ch/event.php?lang=en&id=cl011812

 1817 
Το επόμενο δημοψήφισμα στις 15 Νοεμβρίου 1817 έγινε από τον διορισμένο ανώτατο διευθυντή, Μπερνάρδο Ο'Χίγκινς και ήταν η πρόταση για ανεξαρτησία της χώρας. Μετά το θετικό αποτέλεσμα, η χώρα κήρυξε την ανεξαρτησία της στις 16 Φεβρουαρίου 1818.http://www.sudd.ch/event.php?lang=en&id=cl011817

 1818 
Στο συνταγματικό δημοψήφισμα στις 23 Οκτωβρίου 1818 εγκρίθηκε ένα προσωρινό σύνταγμα, το οποίο είχε καταρτιστεί από το νομοθετικό συμβούλιο, έπειτα αίτημα του Μπερνάρδο Ο'Χίγκινς. Το σύνταγμα συμπεριελάμβανε 141 άρθρα και θεσμοθέτησε τις απόλυτες εξουσίες του Ανώτατου Διευθυντή (Director Supremo). Με το ίδιο σύνταγμα δημιουργήθηκαν τρεις επαρχίες με ισάριθμους κυβερνήτες και ο Καθολικισμός εδραιώθηκε ως η μοναδική νόμιμη θρησκεία. Το εν λόγω σύνταγμα αντικαταστάθηκε το 1822.http://www.sudd.ch/event.php?lang=en&id=cl011818

 1925 
Στις 30 Αυγούστου 1925 οι Χιλιανοί ενέκριναν (με ποσοστό 94,8%) σε δημοψήφισμα ένα σχέδιο συντάγματος, το οποίο είχε προταθεί από τον πρόεδρο της χώρας, Αρτούρο Αλεσάντρι.Chile, 30. August 1925 : Verfassung Direct Democracy  Μεταξύ άλλων, το σύνταγμα προέβλεπε ως πολίτευμα την Προεδρική Δημοκρατία, με τον Πρόεδρο να εκλέγεται από τον λαό και να μπορεί να καθαιρεθεί με την ψήφο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας. Μόνο το 4,05% τάχθηκε υπέρ του άλλου σχεδίου συντάγματος, που είχε προτείνει το Κογκρέσο. Έπειτα από το δημοψήφισμα, στις 24 Οκτωβρίου διεξήχθησαν προεδρικές και στις 22 Νοεμβρίου βουλευτικές εκλογές.

 1978 
Το δημοψήφισμα του 1978 έγινε από το καθεστώς του Αουγούστο Πινοσέτ στις 4 Ιανουαρίου 1978. Η στρατιωτική κυβέρνηση αναγκάστηκε να διενεργήσει το δημοψήφισμα λόγω καταγγελιών από τον ΟΗΕ για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Με ποσοστό 78,6% υπερψηφίστηκε το καθεστώς έναντι 21,4% που τάχθηκε κατά.Chile, 4. Januar 1978 : Präsident Pinochets Politik Direct Democracy

 1980 
Στο δημοψήφισμα που διενεργήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1980 εγκρίθηκε με ποσοστό 67% ένα νέο σύνταγμα και καταργήθηκε το προηγούμενο του 1925.Νόλεν, Ντ. (2005) Elections in the Americas: A data handbook, Volume II, p262  Το 30,1% των ψηφισάντων καταψήφισαν το νέο σύνταγμα. Με βάση το τελευταίο, ο δικτάτορας Πινοσέτ θα παρέμενε πρόεδρος ως το 1988.

 1988
Με το δημοψήφισμα που έγινε στις 5 Οκτωβρίου 1988, τερματίστηκε το στρατιωτικό καθεστώς, καθώς ο λαός καταψήφισε (σε ποσοστό 55,9% έναντι 44% που ήταν υπέρ) την πρόταση να παραταθεί η θητεία του ντε φάκτο ηγέτη, Πινοσέτ, για άλλα 8 χρόνια, ως το 1996Tribunal Calificador, δικτυακός τόπος Κυβέρνησης της Χιλής  

 1989 
Με τη μετάβαση στη δημοκρατία, διεξήχθη δημοψήφισμα στις 30 Ιουλίου 1989 και εγκρίθηκαν με ποσοστό 87,7% οι αλλαγές στο σύνταγμα. Ως αποτέλεσμα, διενεργήθηκαν προεδρικές εκλογές την ίδια χρονιά και στις 11 Μαρτίου 1990 ο δικτάτορας Πινοσέτ αποχώρησε, αφήνοντας στην εξουσία τον εκλεγμένο Πρόεδρο Πατρίσιο Έλουιν. 

 2020 

Ένα εθνικό δημοψήφισμα διεξήχθη στις 25 Οκτωβρίου 2020, για την έγκριση ενός σχεδίου συντάγματος. Το σχέδιο εγκρίθηκε με 78%.

 2022 

 2023 
Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στη Χιλή στις 17 Δεκεμβρίου 2023, προκειμένου να αποφασιστεί εάν το κοινό εγκρίνει ένα νέο σύνταγμα που είχε συνταχθεί από μια διορισμένη επιτροπή ειδικών και τροποποιηθεί από ένα εκλεγμένο Συνταγματικό Συμβούλιο. Το νέο κείμενο του συντάγματος εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 30 Οκτωβρίου και τέθηκε σε ψηφοφορία στις 17 Δεκεμβρίου.

Το προτεινόμενο σύνταγμα απορρίφθηκε με διαφορά 12 ποσοστιαίων μονάδων, με το 56% του εκλογικού σώματος να ψηφίζει κατά του συντάγματος και το 44% υπέρ.

 Παραπομπές 

Εκλογες
 *