Διάσκεψη του Πόρου

Η διάσκεψη του Πόρου ήταν μια συνάντηση που πραγματοποιήθηκε το 1828, από Βρετανούς, Γάλλους και Ρώσους διπλωμάτες, για να καθορίσει τα σύνορα της ανεξάρτητης Ελλάδας.

Ιστορικό
Το 1821 οι Έλληνες είχαν εξεγερθεί ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Καθώς η ελληνική κατάσταση προσέλκυσε μεγάλη συμπάθεια, το 1827 οι βρετανικοί, γαλλικοί και ρωσικοί στόλοι κατέστρεψαν τους οθωμανικούς και αιγυπτιακούς στόλους στη Μάχη του Ναυαρίνου. Μετά τη μάχη, η διάσκεψη του Λονδίνου, αποτελούμενη από τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών και τους Γάλλους και Ρώσους πρέσβεις στο δικαστήριο του Αγίου Ιακώβου, συναντήθηκε για να προσδιορίσει ποια θα ήταν τα σύνορα της Ελλάδας, μόλις αποκτούνταν η ανεξαρτησία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.Brewer (2011), σ. 344.

 Η διάσκεψη 
Καθώς δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε συμφωνία στο Λονδίνο, οι Βρετανοί, Γάλλοι και Ρώσοι πρέσβεις στην Υψηλή Πύλη, έλαβαν οδηγίες να συναντηθούν στο νησί του Πόρου τον Σεπτέμβριο του 1828, για να επιλύσουν το πρόβλημα. Υπήρχαν δύο βασικές επιλογές:Brewer (2011), σ. 344.

 Η Ελλάδα να καλύπτει τα πάντα νότια μιας γραμμής από τον Παγασητικό Κόλπο μέχρι την Άρτα. 
 Η Ελλάδα να αποτελούταν μόνο από την Πελοπόννησο και οτιδήποτε βόρεια του Ισθμού της Κορίνθου να παρέμενε στους Οθωμανούς.

Υπήρχαν επίσης δύο επιπλέον ενδιάμεσες επιλογές μεταξύ των δύο άκρων. Σύμφωνα με το μνημόνιο που παρουσίασε ο Ιωάννης Καποδίστριας, τα βόρεια ελληνικά σύνορα πρέπει να φτάσουν σε μία γραμμή από το Δέλβινο μέχρι τη Θεσσαλονίκη ή τουλάχιστον σε μία πιο νότια γραμμή από την Πρέβεζα έως τη Λαμία. Μετά από πολλή συζήτηση, οι τρεις πρέσβεις ανέφεραν ότι η Ελλάδα πρέπει να εκτείνεται από την Άρτα μέχρι τον Παγασητικό Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων των νησιών της Εύβοιας και της Σάμου και ενδεχομένως την Κρήτη. Η κορυφαία φιλελληνική φωνή στο συνέδριο ήταν ο Στράτφορντ Κάνινγκ. Όλοι οι πρέσβεις ανέφεραν ότι αυτή ήταν η πιο εύχρηστη γραμμή και απλώς ο περιορισμός του ελληνικού κράτους στην Πελοπόννησο θα προκαλούσε εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες να μετακινηθούν προς το νότο, κατακλύζοντας το χρεοκοπημένο ελληνικό κράτος. Η διάσκεψη κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι μοναρχία.

 Αποτέλεσμα 
Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Δούκας του Ουέλινγκτον, ο οποίος ήταν εχθρικός σε όλη την ιδέα της χορήγησης ανεξαρτησίας στην Ελλάδα, απέρριψε την έκθεση της Διάσκεψης, λέγοντας ότι ο στόχος του "δεν ήταν να κατακτήσει έδαφος από την Πύλη, αλλά να ειρηνεύσει μια χώρα σε κατάσταση εξέγερσης ". Ο Ουέλινγκτον δήλωσε ότι θέλει το ελληνικό κράτος να αποτελείται μόνο από την Πελοπόννησο και η υπόλοιπη Ελλάδα να παραμείνει οθωμανική.Brewer (2011), σελ. 344-345. Η Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία δέχτηκαν τις συστάσεις της διάσκεψης του Πόρου ως βάση αποκλειστικά για τη διαπραγμάτευση, γεγονός που προκάλεσε την απογοήτευση του Κάνινγκ.Brewer (2011), σ. 345 Η Υψηλή Πύλη εξακολουθούσε να πιστεύει ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να κερδηθεί και αφού είχε ήδη απορρίψει την απαίτηση για ανακωχή, απέρριψε επίσης τις συστάσεις της διάσκεψης. Ωστόσο, αφού νικήθηκαν στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828-29, οι Οθωμανοί τελικά αναγκάστηκαν να αποδεχθούν την ιδέα της ελληνικής ανεξαρτησίας. Σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης της Αδριανούπολης, τον Σεπτέμβριο του 1829, οι Οθωμανοί υποσχέθηκαν να αποδεχθούν οποιαδήποτε απόφαση λάμβανε η Διάσκεψη του Λονδίνου.

Στις 3 Φεβρουαρίου 1830 η διάσκεψη του Λονδίνου απεφάσισε να προσφέρει στον πρίγκιπα Λεοπόλδο Α' του Βελγίου τον ελληνικό θρόνο, με σύνορα πολύ μικρότερα από ότι είχε αποφασισθεί στη Διάσκεψη του Πόρου. Αυτό οδήγησε τον Λεοπόλδο να απορρίψει την προσφορά του ελληνικού θρόνου στις 21 Μαΐου 1830, λέγοντας ότι θα δεχόταν μόνο έναν ελληνικό θρόνο με τα σύνορα που είχαν συμφωνηθεί στη διάσκεψη του Πόρου.Brewer (2011), σ. 346

Παραπομπές

Πηγές
 Brewer, David: Ο Ελληνικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας, Overlook Duckworth, Λονδίνο 2011

Κατηγορία:Συνθήκες της Ρωσικής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Συνθήκες του Ηνωμένου Βασιλείου (1801–1922)
Κατηγορία:Διπλωματικές διασκέψεις
Κατηγορία:Συνθήκες της Ελλάδας
Κατηγορία:Ιωάννης Καποδίστριας