Χρυσοφόρα Μεσσηνίας

Η ΧρυσοφόραΔημοτική Ενότητα Αριστομένους - Χορεύτρα , από την ιστοσελίδα www.messini.gr του Δήμου Μεσσήνης. είναι μικρός οικισμός κοντά στον Αριστομένη και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Μεσσήνης, του Νομού Μεσσηνίας.

Τοποθεσία
Η Χρυσοφόρα βρίσκεται στα βορειοδυτικά από την έδρα του δήμου, την Μεσσήνη, από την οποία απέχει 17 περίπου χιλιόμετρα και νοτιοανατολικά από τον Αριστομένη, από τον οποίον απέχει 7 περίπου χιλιόμετρα. Έχει υψόμετρο 184Χρυσοφόρα, από την ιστοσελίδα: buk.gr μέτρα και απέχει από τις ακτές του Κόλπου της Μεσσηνίας περίπου 11 χιλιόμετρα. Κοντά στην Χρυσοφόρα βρίσκονται, προς τα βορειοδυτικά της η Στέρνα σε απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων και προς τα νοτιοδυτικά της το Στρέφι σε απόσταση 1,5 περίπου χιλιομέτρου αντίστοιχα.

 Ιστορία
Η περιοχή του οικισμού, έχει ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής τόσο της Μεσσήνης στη σύγχρονη εποχή, όσο και της Πυλίας κατά την μυκηναϊκή εποχή. Η περιοχή του οικισμού, κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Αν και στο κέντρο του χωριού υπάρχει ο παλαιός βυζαντινός ναός της Παναγίας, ο οποίος ανακαινίσθηκε εκ νέου στα τέλη του 19ου αιώνα (1884), καθώς και στα τέλη του 20ου αιώνα (1999), ο ίδιος ο οικισμός αναφέρεται για πρώτη φορά σε απογραφή, το 1940, με 59 μόνιμους κατοίκους. Την ίδια χρονιά αναγνωρίσθηκε επίσημα και ως οικισμός.

Διοικητική ιστορία
Η ΧρυσοφόραΔιοικητικές Μεταβολές Οικισμών > Χρυσοφόρα (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr προσαρτήθηκε το 1940,16/10/1940. στην Κοινότητα Στρεφίου,Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών Κ. Στρεφίου (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr με έδρα το Στρέφι. Η Χρυσοφόρα παρέμεινε ως οικισμός της Κοινότητας Στρεφίου, από το 1940 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», η Χρυσοφόρα υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Αριστομένους,Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών > Δ. Αριστομένους (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.grΦΕΚ 244Α - 04/12/1997. ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» η Χρυσοφόρα ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Μεσσήνης.ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010.Διοικητικές μεταβολές οικισμών > Δ. Μεσσήνης (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με τη συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αιπείας, Ανδρούσας, Αριστομένους, Βουφράδων, Ιθώμης, Μεσσήνης, Πεταλιδίου και της Κοινότητας Τρικόρφου. Η Χρυσοφόρα σήμερα είναι οικισμός της Τοπικής Κοινότητας του Στρεφίου του Δήμου Μεσσήνης, με έδρα  το Στρέφι.

Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 27 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται κυρίως σε διάφορες αγροτικές εργασίες.

+ Εξέλιξη Πληθυσμού της Χρυσοφόρας ΜεσσηνίαςΑπογραφή  Πληθυσμός  Διάγραμμα εξέλιξης Πληθυσμού 1940 59Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1950. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940",  σελ. 300. 1951 45Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1955. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951 ", σελ. 147. 1961 46Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ. 46929/6877/1961 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1962. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961", σελ. 142. 1971 47Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους , κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ, 3893/Ε637/1972 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Βοηθού Πρωθυπουργού και Εσωτερικών), Αθήναι 1972. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971", σελ. 138. 1981 35Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, 
"Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981". (Κυρώθηκε με την 7908/Δ'554/12-4-1982 κοινή απόφαση των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), Αθήναι 1982. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981", σελ. 148. 1991 31Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 ". (Κυρώθηκε με την 24197/Γ' 3812/24-11-1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Εσωτερικών), Αθήνα 1994. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991", σελ. 181. 2001 30Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, " Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001". (Κυρώθηκε με την 6821/Γ5-908/4-6-2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης), Αθήνα 2003. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001", σελ. 181. 2011  27"Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. Μόνιμος Πληθυσμός ", Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ).

 Κτίρια - αξιοθέατα
Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια, υπάρχει και η βυζαντινή εκκλησία του χωριού, ο Ιερός Ναός της Παναγίας, η οποία υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας.

Η εκκλησία της Παναγίας
Ο Ιερός Ναός του Γενεσίου της Θεοτόκου της Χρυσοφόρας είναι μονόχωρος, ξυλόστεγος, κεραμοσκεπής ναός, με τρεις ημικυλινδρικές αψίδες και με είσοδο στη νότια όψη του. Έχει επίσης νεότερο τοξωτό μονόλοβο κωδωνοστάσιο στη νοτιοδυτική γωνία του. Η εκκλησία είναι κτισμένη με αργολιθοδομή, στην οποία παρεμβάλλονται σποραδικά πλίνθοι, εκτός από τα περιθυρώματα, όπου έχει γίνει χρήση λαξευτών λίθων. Ο ναός χρονολογείται στη μεσοβυζαντινή περίοδο κατά την πρώτη και στα τέλη του 19ου αιώνα κατά τη δεύτερη οικοδομική φάση του, καθώς στην είσοδό του υπάρχει χαραγμένη η χρονολογία 1884.Ι. Ναός Παναγίας , ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/ΚΗΡ/49475/1683/7-11-1997 - ΦΕΚ 1141/Β/22-12-1997 , [...] "Χαρακτηρίζουμε τον Ιερό ναό Παναγίας οικ. Χρυσοφόρας κοιν. Στρεφίου, επ. Μεσσήνης Ν. Μεσσηνίας, ως αρχαίο μνημείο και ορίζουμε ζώνη προστασίας 50μ. γύρω του. Πρόκειται για μονόχωρο, ξυλόστεγο, κεραμοσκεπή ναό, με τρεις ημικυλινδρικές αψίδες, είσοδο στη νότια όψη και νεώτερο τοξωτό μονόλοβο κωδωνοστάσιο στη ΝΔ γωνία. Είναι κτισμένος με αργολιθοδομή στην οποία παρεμβάλλονται σποραδικά πλίνθοι, εκτός από τα περιθυρώματα όπου έχει γίνει χρήση λαξευτών λίθων. Στο ανώφλι της θύρας εισόδου είναι χαραγμένη η χρονολογία 1884. Στη βόρεια όψη του σημερινού ναού έχει διατηρηθεί τμήμα τοίχου προϋπάρχοντος μνημείου, ο οποίος φαίνεται να συνεχίζεται και στη βόρεια αψίδα. Η τοιχοποιία της παλαιότερης φάσης είναι πλινθοπερίκλειστη με κεραμοπλαστικά κοσμήματα. Ο Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου Χρυσοφόρας σώζει δύο οικοδομικές φάσεις, εκ των οποίων, η νεώτερη τοποθετείται στα τέλη του 19ου αι. από την προαναφερθείσα επιγραφή, ενώ η αρχική ανάγεται κατά πάσα πιθανότητα στη μεσοβυζαντινή περίοδο." [...], σύμφωνα με το  Διαρκή Κατάλογο των Κηρυγμένων Αρχαιολογικών χώρων και Μνημείων της Ελλάδος , της Διεύθυνσης Εθνικού Αρχείου Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Δείτε επίσης
 Αριστομένης
 Δήμος Μεσσήνης
 Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
 Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας
 πρώην Δήμος Αριστομένους

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Μεσσήνης , από την ιστοσελίδα: www.messini.gr του Δήμου Μεσσήνης.
 Οι βυζαντινοί ναοί της Μεσσηνίας τον 4ο-15ο αιώνα, 29/09/2010, (91-117, Χρυσοφόρα), επιμέλεια: Γιάννης Δ. Λύρας (εκπαιδευτικός).

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Μεσσηνίας
Κατηγορία:Δήμος Μεσσήνης