Ιερά Μητρόπολις Δέρκων

Η Γεροντική Ιερά Μητρόπολις Δέρκων είναι μια εκ των εν Τουρκία ενεργών Μητροπόλεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

Μητροπολίτης της από το 2011 είναι ο Απόστολος (Δανιηλίδης).

Ιστορικά στοιχεία
Η Ιερά Μητρόπολις πρωτοεμφανίζεται εκκλησιαστικά στο χωριό Δέρκος ή Δέρκοι της Ανατολικής Θράκης. Οι Δέρκοι κατά τον Στράβωνα ήταν η θρακική πόλη Φινέπολη της Μαύρης Θάλασσας. Την ονομασία Δέρκοι διατηρεί μέχρι και σήμερα.

Η Επισκοπή Δέρκων ιδρύθηκε κατά πάσα πιθανότητα τον 6ο με 7ο αιώνα ως Επισκοπή Δέρκων και Χηλής υπό την Μητρόπολη Ηρακλείας. Αρχές του 8ου αιώνα προήχθη σε αυτοκέφαλη Αρχιεπισκοπή. Ο επίσκοπος Δέρκων αναφέρεται ανάμεσα σε αυτούς που συμμετείχαν στην Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο (786).

Το 1354, λόγω των σεισμών και των ασθενειών πού επικρατούσαν στην περιοχή, η Επισκοπή Δέρκων εμφανίζεται συγχωνευμένη με την Μητρόπολη Βιζύης. Γύρω στα 1380 επί Αυτοκράτορα Ανδρονίκου Παλαιολόγου του Γέροντος ανυψώθηκε σε Μητρόπολη και κατατάχθηκε τελευταία στο κλίμα του Πατριαρχείου. Γύρω στα μέσα του 15ου αιώνα, η περιοχή ερημώνεται και η Μητρόπολη εξέλιπε.

Τον Ιούνιο του 1655 επί Πατριάρχου Ιωαννίκιου Β΄ εκδίδεται Πατριαρχικός και Συνοδικός Τόμος, σύμφωνα με τον οποίο ανασυστήνεται η Μητρόπολη με τον τίτλο «Δέρκων καί Νεοχωρίου», παραχωρούνται στη δικαιοδοσία της τα πατριαρχικά χωριά Θεραπειά και Μπουγιούκντερε και εκλέγεται επίσκοπος ο Αθανάσιος. Μετά την απόφαση αυτή ο Μητροπολίτης Δέρκων Αθανάσιος (1655-1660) μετέφερε από τους Δέρκους την έδρα της Μητροπόλεως στα Θεραπειά. Τον Οκτώβριο του 1746 επί Πατριάρχου Παϊσίου Β΄ εκδόθηκε Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη Προβιβασμού της Μητροπόλεως Δέρκων στον Όγδοο θρόνο μετά την Μητρόπολη Χαλκηδόνος και πριν από την Μητρόπολη Θεσσαλονίκης. Ο Μητροπολίτης Δέρκων κατατάσσεται ως ένας από τους Γέροντες του Οικουμενικού Θρόνου. Η φήμη του ορίζεται «ὑπέρτιμος καί ἔξαρχος Βοσπόρου Θρακικοῦ καί Κυανέων».

Στις 15 Μαρτίου 1977 η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, χωρίς να προβεί σε νέα έκδοση Πατριαρχικής και Συνοδικής Πράξης, αποφάσισε, μετά την παραίτηση για λόγους υγείας του Γέροντος Μητροπολίτου Δέρκων Ιακώβου, να αλλάξει το καθεστώς της μητροπολιτικής τάξεως. Συγκεκριμένα, αποφασίσθηκε ο Μητροπολίτης Δέρκων Κωνσταντίνος να καταλαμβάνει θέση στην τάξη της Ιεραρχίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σύμφωνα με την πρεσβεία χειροτονίας. Το καθεστώς αυτό διήρκεσε 30 χρόνια.

Στις 22 Ιουλίου 2008, με πρόταση του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου αποκατέστησε την εκκλησιαστική τάξη της ιστορικής Μητροπόλεως Δέρκων, η οποία επανήλθε στον 8ο Θρόνο, την οποία κατείχε στο Συνταγμάτιο του Οικουμενικού Θρόνου των Γεροντικών Μητροπόλεων του Θρόνου. Έτσι εκ νέου ο Μητροπολίτης Δέρκων καλείται Μητροπολίτης Γέρων Δέρκων.

Επισκοπικός κατάλογος
+ Όνομα  Έτη  Σχόλια Γρηγόριος  ~ 787Πατριάρχου Γερμανού, Ευρισκόμενα πάντα, σελ. 204  Ιωάννης  ~ 997  Ιωάννης  ~ 1166  Μιχαήλ  ~ 1171  Γεώργιος  ~ 1191  Κωνστάντιος  ~ 1278  Μακάριος  ~ 1294  Λουκάς  πριν τον Μάρτιο 1324 – μετά τον Απρίλιο 1329  Παύλος  πριν τον Σεπτέμβριο 1379 – μετά το 1381  Ιωσήφ  ~ 1389  Δανιήλ   ~ 1634  Παχώμιος  ~ 1636  Αθανάσιος  Ιούνιος 1655 – 1660 †  Χρύσανθος  Δεκέμβριος 1660 – 1673  παραιτήθηκε Μακάριος Α΄  11 Σεπτεμβρίου 1673 – μετά τον Οκτώβριο 1686  από Αγαθουπόλεως Νικόδημος  πριν το 1694 – μετά τον Δεκέμβριο 1709  Μακάριος Β΄  ~ 1741Κτιτορικόν ή προσκυνητήριον της ιεράς και βασιλικής μονής του Μεγάλου Σπηλαίου, σελ. 97  Σαμουήλ (Χαντζερής)  Δεκέμβριος 1731 – 24 Μαΐου 1763  κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Διονύσιος (Σαρμουκάσης)  24 Μαΐου 1763 – 1773 †  από Εφέσου Ανανίας  Φεβρουάριος 1773 – 26 Μαρτίου 1791  από Αγχιάλου Μιχαήλ  περί το 1782;  Γεράσιμος  26 Μαρτίου 1791 – 3 Μαρτίου 1794  από Νικομηδείας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Μακάριος Γ΄ (Βαλασάκης)  3 Μαρτίου 1794 – Ιούνιος 1801  από Ναυπάκτου και Άρτης, κατόπιν Εφέσου Γρηγόριος Γ΄  Ιούνιος 1801 – 4 Ιουνίου 1821 †  από Βιδινίου, Άγιος (μαρτύρησε) Ιερεμίας (Ταυλάριος)  9 Ιουνίου 1821 – Νοέμβριος 1824  από Βιζύης, καθαιρέθηκε Νικηφόρος (Πηλουσιώτης)  Σεπτέμβριος 1824 – Νοέμβριος 1835 †  από Αδριανουπόλεως Γερμανός  Νοέμβριος 1835 – 14 Ιουνίου 1842  από Δράμας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Νεόφυτος Γ΄ (Βεγλερής)  Ιούνιος 1842 – 13 Μαρτίου 1853 †  από Φιλίππων Γεράσιμος Β΄ (Πουρνάρας)  15 Μαρτίου 1853 – 12 Μαρτίου 1865 †  από Πελαγονίας Νεόφυτος Δ΄ (Δρυμάδης)  14 Μαρτίου 1865 – 5 Αυγούστου 1875 †  από Κασσανδρείας Ιωακείμ Α΄ (Κρουσουλούδης)  8 Αυγούστου 1875 – 1 Οκτωβρίου 1884  από Λαρίσης, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Καλλίνικος (Φωτιάδης)  20 Δεκεμβρίου 1884 – 8 Μαΐου 1924  από Θεσσαλονίκης, κατόπιν Εφέσου Κωνσταντίνος Β΄ (Αράμπογλου)  8 Μαΐου 1924 – 17 Δεκεμβρίου 1924  από Προύσης, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Φώτιος (Μανιάτης)  17 Ιανουαρίου 1925 – 7 Οκτωβρίου 1929  από Φιλαδελφείας, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Αμβρόσιος (Σταυρινός)  24 Οκτωβρίου 1929 – 9 Δεκεμβρίου 1931 †  από Νεοκαισαρείας Ιωακείμ Β΄ (Πελεκάνος)  12 Δεκεμβρίου 1931 – 23 Ιανουαρίου 1950 †  από Σταυρουπόλεως Ιάκωβος (Παπαπαϊσίου)  27 Μαρτίου 1950 – 1 Μαρτίου 1977  από Ίμβρου και Τενέδου, παραιτήθηκε Κωνσταντίνος (Χαρισιάδης)  15 Μαρτίου 1977 – 29 Αυγούστου 2011 από Πριγκηποννήσων, κατόπιν Νικαίας Απόστολος (Δανιηλίδης) 29 Αυγούστου 2011 – σήμερα  από Μοσχονησίων

Οικισμοί
Στις αρχές του 20ου αιώνα η Μητρόπολη Δέρκων περιλάμβανε τους κατωτέρω οικισμούς:http://users.sch.gr/markmarkou/katalog/ecp/derkoi.htm

 Θεραπεία (Tarabya)
 Βαθυρρύαξ (Büyükdere)
  Κεφελί Κιοΐ (Kefeliköy)
  Γενί Μαχαλέ (Yenimahalle) 
  Φαναράκιο (Rumelifeneri) 
  Βελιγράδιο (Bahçeköy) 
  Δομούζ Ντερέ (Uskumruköy) από τη σημερινή Επαρχία Σάριγερ
  Μακροχώριο (Bakırköy) 
  Άγιος Στέφανος (Yeşilköy) από τη σημερινή Επαρχία Μακροχωρίου
  Μικρός Τσεκμεκτσές (Küçükçekmece)
  Γαλατάρια 
  Σαφράς (Kanarya) από τη σημερινή Επαρχία Ρηγίου
  Αμπαρλή (Ambarlı) 
  Καλλιό (Esenyurt) από τη σημερινή Επαρχία Άβτζιλαρ
  Πύργος (Kemerburgaz) από τη σημερινή Επαρχία Εγιούπ
  Δέρκοι (Durusu)
  Βογάζ Κιοΐ (Boğazköy)
  Αρναούτ Κιοΐ (Arnavutköy) 
  Αγιασματάκι (Taşoluk) 
  Ιμβροχώρι (İmrahor) 
  Νεοχωράκι (Yeniköy) 
  Δελή Πονούζ (Balaban) από τη σημερινή Επαρχία Γκαζιοσμάνπασα
  Δακιακαδίν (Tayakadın)
  Άγιος Γεώργιος ή Αζατλή (Güvercintepe) από τη σημερινή Επαρχία Μπασάκσεχιρ
  Λαζάρ Κιοΐ (Yazlık) 
  Τσανάκτσα (Çanakça)
  Καστανέαι (Kestanelik) 
  Οκλαλή (Oklalı) 
  Ακαλάνη (Akalan) 
  Ερμενί Κιοΐ (İhsaniye) 
  Τσιφλίκ Κιοΐ (Çiftlik) 
  Τζελέπ ή Τζελέλ Κιοΐ (Celepköy) 
  Ταρφάς (Örencik) από τη σημερινή Επαρχία Μετρών
  Καλφάς 
  Νύμφαι 
  Άγιοι Πάντες 
  Γρύπες 
  Λύτρες από τη σημερινή Επαρχία Μπαχτσελιεβλέρ
  Αβάσο από τη σημερινή Επαρχία Γκιούνγκιορεν
  Κιουτσούκ Κιοΐ από τη σημερινή Επαρχία Μπαϊράμπασα
  Τσεβετζή (Cebeci) από τη σημερινή Επαρχία Σουλτάνγκαζι.

Ενορίες - Κοινότητες
Σήμερα υπάρχουν εν ενεργεία οι εξής Ναοί:
Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Θεραπείων
Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Βουγιούκδερε 
Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Γενή Μαχαλέ
Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μακρυχωρίου
Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου, ομωνύμου Κοινότητος
Ιερός Ναός Θείας Αναλήψεως Μακρυχωρίου (Κοιμητηριακός)
Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Βουγιούκδερε (Κοιμητηριακός)
Ιερός Ναός Αγίας Ελένης Θεραπείων (Κοιμητηριακός)

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

 Πηγές 
 Ιστοσελίδα Ιεράς Μητροπόλεως Δέρκων 












Δέρκων