Δημογραφία του Τουρκμενιστάν

Η δημογραφία του Τουρκμενιστάν αφορά τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού του Τουρκμενιστάν, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του πληθυσμού, της πυκνότητας του πληθυσμού, της εθνικότητας, του επιπέδου εκπαίδευσης, της υγείας, της οικονομικής κατάστασης, των θρησκευτικών πεποιθήσεων και άλλων πτυχών του πληθυσμού. Η εθνοτική πλειοψηφία στο Τουρκμενιστάν ονομάζεται Τουρκομάνοι.
δεξιά|μικρογραφία|Πληθυσμός του Τουρκμενιστάν (σε εκατομμύρια) από το 1950-2009.

 Δημογραφικές τάσεις 
Ο πληθυσμός του Τουρκμενιστάν αυξήθηκε από 1.5 εκατομμύρια άτομα στην απογραφή του 1959 σε 4.5 εκατομμύρια άτομα στην απογραφή του 1995.Population census of Turkmenistan 1995, Vol. 1, State Statistical Committee of Turkmenistan, Ashgabat, 1996. Ο πληθυσμός συνέχισε να αυξάνεται, ξεπερνώντας τα 5 εκατομμύρια το 2001-2006.

 Στατιστικά στοιχεία ζωτικής σημασίας 

 Εκτιμήσεις ΟΗΕ 
ΠερίοδοςΓεννήσειςΘάνατοιΦυσική αλλαγή ανά έτοςΑκαθάριστο ποσοστό γεννητικότητας (ανά 1.000 άτομα)Ακαθάριστο ποσοστό θνησιμότητας (ανά 1.000 άτομα)Φυσική μεταβολή πληθυσμού (ανά 1.000 άτομα)Συνολικό ποσοστό γονιμότηταςΠοσοστό βρεφικής θνησιμότητας1950-195555 00021 00035 00043.216.227.06.00150.01955-196064 00023 00041 00043.315.527.86.02140.11960-196578 00024 00053 00044.613.930.76.75130.31965-197077 00024 00054 00038.011.726.36.34120.41970-197587 00024 00063 00037.110.326.86.19110.61975-198095 00026 00069 00035.39.625.85.32100.71980-1985107 00027 00081 00035.28.726.54.7990.91985-1990123 00028 00095 00035.78.227.44.5581.01990-1995128 00034 00094 00032.98.624.34.0375.51995-2000106 00034 00073 00025.07.817.23.0361.32000-2005108 00036 00072 00023.37.715.62.7651.72005-2010108 00038 00070 00022.17.814.32.5050.52010-201521.57.813.72.342015-202020.07.812.22.22

 Εγγεγραμμένες γεννήσεις και θάνατοι 
Μέσος πληθυσμός (ανά 1.000)ΓεννήσειςΘάνατοιΦυσική αλλαγήΑκαθάριστο ποσοστό γεννητικότητας (ανά 1.000 άτομα)Ακαθάριστο ποσοστό θνησιμότητας (ανά 1.000 άτομα)Φυσική αλλαγή (ανά 1.000 άτομα)19501 21146 33512 41133 92438.310.228.019511 23446 41712 70733 71037.610.327.319521 26049 30614 77534 53139.111.727.419531 29048 48215 56732 91537.612.125.519541 32151 16214 65036 51238.711.127.619551 35655 17114 07541 09640.710.430.319561 39053 52811 78341 74538.58.530.019571 43455 95510 94045 01539.07.631.419581 48759 23510 98748 24839.87.432.419591 53960 43010 59449 83639.36.932.419601 59367 67610 43357 24342.56.535.919611 65367 79010 84156 94941.06.634.519621 71368 72511 77256 95340.16.933.219631 77370 00511 09858 90739.56.333.219641 83369 77711 62358 15438.16.331.819651 89070 25813 15257 10637.27.030.219661 94373 10913 03660 07337.66.730.919672 00171 06214 04357 01935.57.028.519682 06173 47014 22359 24735.66.928.719692 12472 89214 75458 13834.36.927.419702 18877 08014 37062 71035.26.628.619712 25178 35715 03163 32634.86.728.119722 31578 84116 68062 16134.07.226.819732 38082 11117 33664 77534.57.327.219742 44984 60717 76666 84134.57.227.319752 52087 36919 87667 49334.77.926.819762 58890 76520 04070 72535.17.727.419772 65591 82620 80171 02534.67.826.819782 72493 79821 84771 95134.48.026.419792 79297 51121 58375 92834.97.727.219802 86198 06923 86374 20634.38.325.919812 931100 62724 88375 74434.38.525.819823 003104 34023 98480 35634.78.026.819833 076108 17126 01582 15635.28.526.719843 151111 08325 76085 32335.38.227.119853 229116 28526 08090 20536.08.127.919863 310122 33727 86594 47237.08.428.519873 393126 78726 80299 98537.47.929.519883 479125 88727 31798 57036.27.928.319893 571124 99227 60997 38335.07.727.319903 668125 34325 75599 58834.27.027.219913 772126 24827 40398 84533.57.326.219923 883131 03427 509103 52533.77.126.719933 993130 70831 17199 53732.77.824.919944 096129 70032 06797 63331.77.823.81995130 2001996125 4001997126 2001998121 9001999120 1002000119 6652001115 4002002111 0392003111 9002004115 1192005116 2092006116 5422007103 7002008114 9002009129 9002010144 600

 Γονιμότητα και θάνατοι 
Συνολικό ποσοστό γονιμότητας (ΣΠΓ, Ζητούμενο Ποσοστό Γονιμότητας) και Ακαθάριστο Ποσοστό Γεννήσεων (ΑΠΓ):
ΈτοςΑΠΓ (συνολικά)ΣΠΓ (συνολικά)ΑΠΓ (αστικό)ΣΠΓ (αστικό)ΑΠΓ (αγροτικό)ΣΠΓ (αγροτικό)200024.62.89 (2.66)20,52,46 (2,29)28,23,30 (3,00)

 Εθνοτικές ομάδες 
Ο πίνακας παρουσιάζει την εθνική σύνθεση του πληθυσμού του Τουρκμενιστάν (σε ποσοστά) μεταξύ 1926 και 1995. Έχει σημειωθεί απότομη πτώση στις σλαβικές εθνοτικές ομάδες (Ρώσοι και Ουκρανοί) καθώς και σε Καζάκους και Τάταρους από την ανεξαρτησία τους (όπως καταγράφηκε στις απογραφές του 1979 και του 1995). Οι Ουζμπέκοι είναι σήμερα η δεύτερη μεγαλύτερη εθνική ομάδα στο Τουρκμενιστάν, με τους Ρώσους να υποχωρούν στην τρίτη θέση. Σύμφωνα με στοιχεία που ανακοινώθηκαν στην Ασγκαμπάτ το Φεβρουάριο του 2001, το 91% του πληθυσμού είναι Τουρκομάνοι, το 3% είναι Ουζμπέκοι και το 2% είναι Ρώσοι. Μεταξύ του 1989 και του 2001 ο αριθμός των Τουρκομάνων στο Τουρκμενιστάν διπλασιάστηκε (από 2.5 σε 4.9 εκατομμύρια), ενώ ο αριθμός των Ρώσων μειώθηκε κατά δύο τρίτα (από 334.000 σε ελαφρώς πάνω από 100.000).Ethnic composition of Turkmenistan in 2001, Demoscope Weekly, No. 37-38, 8–21 October 2001. Ωστόσο, αυτή η γρήγορη ανάπτυξη φαίνεται να είναι μάλλον απίθανη.
+Πληθυσμός στο Τουρκμενιστάν ανά εθνοτική ομάδα στα έτη 1926–2012Εθνοτική ομάδααπογραφή 19261απογραφή 19392απογραφή 19593απογραφή 19704απογραφή 19795απογραφή 19896απογραφή 19957απογραφή 20128Αριθμός%Αριθμός%Αριθμός%Αριθμός%Αριθμός%Αριθμός%Αριθμός%Αριθμός%Τουρκομάνοι719.79271.9741.48859.2923.72460.91.416.70065.61.891.69568.42.536.60672.03.403.63976.74.066.95985.6Ουζμπέκοι104.97110.5107.4518.6125.2318.3179.4988.3233.7308.5317.3339.0408.2599.2275.5655.8Ρώσοι75.3577.5232.92418.6262.70117.3313.07914.5349.17012.6333.8929.5297.3196.7242.3075.1Καζάκοι9.4710.961.3974.969.5224.668.5193.279.5392.987.8022.588.7522.019.0040.4Αζέροι4.2290.47.4420.612.8680.816.7750.823.5480.933.3650.936.5860.849.8521.2Μπαλότσι9.9741.05.3960.47.6260.512.3740.618.5840.728.2800.836.4280.8Τάταροι4.7690.519.5171.629.9462.036.4571.740.4321.539.2771.135.5010.8Αρμένιοι13.8591.415.9961.319.6961.323.0541.126.6051.031.8290.933.6380.8Ουκρανοί6.8770.721.7781.720.9551.435.3981.637.1181.335.5781.023.0640.5Άλλοι51.6155.238.4943.144.1062.957.0262.664.3272.378.7552.271.1681.7142.2853.1Συνολικά1.000.9141.251.8831.516.3752.158.8802.764.8483.522.7174.434.3544.751.1201 Πηγή: . 2 Πηγή:  . 3 Πηγή: . 4 Πηγή: . 5 Πηγή: . 6 Πηγή: . 7 Πηγή:  8 Πηγή: 

 Αζέροι στο Τουρκμενιστάν 
Ο σχηματισμός των Αζέρων ως ανεξάρτητη εθνική ομάδα στο Τουρκμενιστάν συμπίπτει με τον 20ό αιώνα. Μια μαζική εισροή Αζέρων μετανάστευσε στο Τουρκμενιστάν λόγω του καταστροφικού σεισμοϋ στο Σαμάχι το 1902.

Ο Μπεϊλέρ του Σαμάχι εγκαταστάθηκε κυρίως στο Κρασνοβόντσκ και το Ασαμπάντ (τώρα γνωστό ως Τουρκμενμπάσι και Ασγκαμπάντ αντίστοιχα). Ο πλούτος του Μπεϊλέρ ώθησε μια μεγάλη "επενδυτική έκρηξη" στο Τουρκιστάν (Τουρκμενιστάν). Ο Μπεϊλέρ άρχισε να κατασκευάζει νέα κτίρια χρησιμοποιώντας εκσυγχρονισμένο τεχνολογικό εξοπλισμό. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, χτίστηκε ένας μεγάλος αριθμός ξενοδοχείων, καραβανιών, τζαμιών, μεντρεσέδων, σχολείων και θεάτρων.

Οι Αζέροι συμμετείχαν επίσης στην μάχη κατά των μπολσεβίκων. Οι Αζέροι βρέθηκαν μεταξύ των μαχητών του Μπασμάτσι υπό την ηγεσία του Ενβέρ Πασά και ορισμένοι βοήθησαν στη χρηματοδότηση του κινήματος. Για δεκαετίες η καταπολέμηση της αποικιακής πολιτικής των μπολσεβίκων απέτυχε. Τα περισσότερα μέλη του κινήματος Μπασμάτσι σκοτώθηκαν στις μάχες της ανεξαρτησίας του Τουρκιστάν, ενώ το άλλο μέρος εξορίστηκε στα στρατόπεδα εργασίας, τα Γκουλάγκ. Ο αριθμός των Αζέρων που εξορίστηκαν σε ποινικά στρατόπεδα, γνωστά ως στρατόπεδα θανάτου, ήταν αμέτρητοι.

Κατά τη διάρκεια των 70 χρόνων της κυριαρχίας, οι Αζέροι κόλποι και πολεμιστές δηλώθηκαν ως εθνικός εχθρός και τα ονόματά τους διαγράφηκαν από τα βιβλία της ιστορίας. Σήμερα έχουν αποκατασταθεί.

Την περίοδο της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ, 36.000 Αζέροι ζούσαν στο Τουρκμενιστάν, αλλά τώρα ο πληθυσμός τους έχει φτάσει τους 52.000.

Ενώ ζουν στο Τουρκμενιστάν, οι Αζέροι συνέβαλαν στον πολιτισμό και την τέχνη της χώρας. Μουσικά όργανα όπως το Γκαβάλ, το Ναγκάρα, το Ταρ, ο Μπαγλαμάς και το Καμάντσα έχουν κερδίσει δημοτικότητα στο Τουρκμενιστάν και τα Αζερικά πιάτα Ντόβγκα, τηγανιτό Σιαμπζί και Γλυκό ρυζιού έχουν γίνει αγαπημένα πιάτα του Τουρκμενιστάν. Σήμερα, η Αζερική κοινότητα του Τουρκμενιστάν έχει δικά της τζαμιά, μουσικούς και χορευτές.

Ορισμένοι διάσημοι Αζέροι από το Τουρκμενιστάν είναι: ο επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας της πόλης του Μπακού Χατζιμπαλά Αμπουταλίμποφ, ο Ελνούρ Χοσεΐνοφ ο οποίος εκπροσώπησε το Αζερμπαϊτζάν δύο φορές στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision και νικητής του The Voice of Turkey, ο τραγουδιστής Ναταβάν Χαμπίμπι, ο γνωστός γεωλόγος Σαμίλ Αζιζμπέκο, ο σκηνοθέτης Αϊντάρ Ιμπραχίμοφ, οι εθνικοί ήρωες του Αζερμπαϊτζάν Φαχαρντίν Μουσάγιεφ και Ταχίρ Μπαγκιρόφ, η πρώτη γυναίκα στη βιομηχανία πετρελαίου και ο Υπουργός Εξωτερικών το 1959-1983.

 Δημογραφικά στατιστικά του CIA World Factbook 
Οι ακόλουθες δημογραφικές στατιστικές προέρχονται από το CIA World Factbook από τον Σεπτέμβριο του 2009, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά.

 Γλώσσα 

 Τουρκμενικά (επίσημη) 72%
 Ρωσικά 12%
 Ουζμπεκικά 9%
 Αζερικά 1%
 Άλλα 7%

 Θρησκεία 

 Ισλάμ 89%
 Ανατολική Ορθοδοξία 9%
 Άγνωστο 2%

 Εθνοτικές ομάδες 

 Τουρκομάνοι 85%
 Ουζμπέκοι 5%
 Ρώσοι 4%
 Αζέροι 2%
 Άλλοι 6%

 Ηλικιακή δομή 

 0-14 ετών: 28.9% (713.698 άνδρες/697.222 γυναίκες)
 15-64 ετών: 66.9% (1.618.678 άνδρες/1.646.992 γυναίκες)
 65 έτη και άνω: 4.3% (90.352 άνδρες/117.945 γυναίκες) (εκτίμηση 2009)

 Αναλογία φύλου 

 κατά τη γέννηση: 1.05 άνδρες/γυναίκες
 κάτω των 15 ετών: 1.02 άνδρες/γυναίκες
 15-64 ετών: 0.98 άνδρες/γυναίκες
 65 ετών και άνω: 0.77 άνδρες/γυναίκες
 συνολικός πληθυσμός: 0.98 άνδρες/γυναίκες (2009)

 Προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννα 

 συνολικός πληθυσμός: 67.87 έτη
 άνδρες: 64.94 χρόνια
 γυναίκες: 70.95 άνδρες (εκτίμηση 2009)

 Εθνικότητα 

 ουσιαστικό: Τουρκομάνος(-οι)
 επίθετο: Τουρκομάνος

 Αλφαβητισμός 

 ορισμός: άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω μπορούν να διαβάσουν και να γράψουν
 συνολικός πληθυσμός: 98.8%
 άνδρες: 99.3%
 γυναίκες: 98.3% (εκτίμηση 1999)

 Δείτε επίσης 

 Δημογραφία της Κεντρικής Ασίας

 Παραπομπές