Αναβαργός

To Ανάβαργος () είναι συνοικία του Δήμου Πάφου. 

Εντάχθηκε στον Δήμο Πάφου το 1985 αποτελώντας παλαιότερα κοινότητα. Εδώ βρίσκεται το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, το Ταχυδρομείο Πάφου και το αρχαίο μνημείο των Ελληνοσπηλιών. Στην περιοχή αυτή λειτουργούν πέντε εκπαιδευτήρια όλων των βαθµίδων.

 Τοπωνύμιο 
Το όνομα της συνοικίας ίσως είναι φράγκικης προέλευσης. Πολύ πιθανόν να πήρε το όνομά του από τον Φίλιππο της Ναβάρρας, ο οποίος κατέγραψε λεπτομερώς τα γεγονότα, τις συνωμοσίες και τις συγκρούσεις του έτους 1232, όταν ο αυτοκράτορας Φρειδερίκος Β' επιτέθηκε στην Κύπρο.

 Ιστορία 
Αν και το όνομα του χωριού είναι φραγκικής προέλευσης, δεν αναφέρεται ως φέουδο ή ως βασιλικό κτήμα και δεν περιλαμβάνεται στην ενετική απογραφή.

 Τουρκοκρατία 
Στα οθωμανικά φορολογικά αρχεία του 1572, τεκμηριώνεται ότι το Ανάβαργος ήταν ένα μικρό χωριό με μόνο εννέα σπίτια. Το όνομα του χωριού, μεταφρασμένο από τα αραβικά με τουρκική προφορά, καταγράφηκε ως Anaviriyu.

Σύμφωνα με την οθωμανική περιουσιακή έρευνα της Κύπρου του 1832/33, το Ανάβαργος περιείχε έκταση 347 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων. Υπήρχαν 32 χωράφια και 14 κτίρια, όπου τα 13 ήταν σπίτια και το ένα ηταν μάνδρα προβάτων. Συνολικά στο χωριό ζούσαν 3 βόδια και 65 πρόβατα.

Το Βασιλικό σήμερα εντάσσεται στα όρια της συνοικίας του Αναβαργού. Στα οθωμανικά χρόνια λειτουργούσε ως τσιφλίκι. Με βάση την οθωμανική περιουσιακή έρευνα της Κύπρου του 1832/33 αποτελούταν από εννιά χωράφια, όπου τα οκτώ ήταν γη με βλάστηση. Η έκταση του τσιφλικιού ήταν 162 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα. Σε αυτήν την έκταση ήταν κτισμένος ένας τροχός νερού με τρεχούμενο νερό και ένα σπίτι, όπου ζούσαν οι μόνοι κάτοικοι τότε, ο Μερχούμ Καπουτσούμπασι Χατζηϊμπραήμ Αγά, ο γιος του, Μεχμέτ Εφέντη, και η κόρη του. Ολόκληρη η περιουσία ήταν μοιρασμένη ίσα μεταξύ του γιου και της κόρης του Μερχούμ. Σήμερα το Βασιλικό είναι μια γειτονιά στο Αναβαργός.

Στα μέσα του 19ου αιώνα το Αναβαργός ως χωριό άρχισε να λειτουργεί με τον θεσμό των μουχτάρηδων και των Αζάδων.

 Κυπριακή Δημοκρατία 
Το 1985, καταργήθηκε η κοινήτητα του Αναβαργού και εντάχθηκε στον Δήμο Παφου.

 Αξιοθέατα 
 Ελληνόσπηλιοι 
Στο νότιο μερος του Αναβαργού η αρχαιότητα ξυπνά σε έναν αρχαιολογικό θησαυρό: τους Ελληνόσπηλιους. Αυτά τα μνημειώδη τάφικα σύνολα αποτελούν τμήμα ενός εκτενούς νεκροταφείου, αναδεικνύοντας το πλούσιο παρελθόν της περιοχής.

Η αρχιτεκτονική λεπτομέρεια των Ελληνόσπηλιων αποκαλύπτει την εποχή τους, καθώς ανακλούν την γενική μορφή των τάφων των Βασιλέων στην Κάτω Πάφο. Οι νεκρικοί θάλαμοι, χρησιμοποιημένοι για διαδοχικές ταφές, μαρτυρούν τη συνεχή χρήση και τη σημαντικότητα του τόπου στη ρωμαϊκή εποχή.

Εκτός από τη χρήση ως τάφοι, οι Ελληνόσπηλιοι υπηρέτησαν και στους χριστιανικούς χρόνους ως ασκητικοί χώροι. Αυτή η πολυχρονική χρήση αποτελεί μάρτυρα της πνευματικής σημασίας και της συνεχούς συνάφειας του τόπου με την τοπική κοινότητα.

 Πέρα Βρύση 
Η Πέρα Βρύση βρίσκεστε στον ιστορικό πυρήνα του χωριού, κατασκευάστηκε περίπου το 1870 και λειτούργησε μέχρι τη δεκαετία του '50. Παρείχε τρεχούμενο νερό που κατέληγε σε μια γειτονική λίμνη, όπου οι νοικοκυρές του χωριού, οι οποίες δεν είχαν νερό στα σπίτια τους, πήγαιναν για να πλύνουν τα ρούχα τους.

Η βρύση θάφτηκε κατά τη διάρκεια έργων στην περιοχή το 2008. Είχε υποστεί αρκετές ζημιές μέχρι που στα τέλη του 2023 ο Δήμος αποφάσισε να γίνει ανασκαφή, αναφέροντας ότι: «η Πέρα Βρύση της Πάφου στο Αναβαργός, μετά από πολλές δεκαετίες, βγαίνει στο φως. Φρόντισε ο Δήμος Πάφου να γίνει ανασκαφή υπό την επίβλεψη του Τμήματος Αρχαιοτήτων και να βρεθούν οι βούρνες και η λίμνη που ήταν κάτω από σωρούς χώματος. Είναι μνημείο της σύγχρονης ιστορίας μας. Θα συντηρηθεί και θα αναδειχθεί».

Η βρύση χαρακτηρίστηκε ως μνημείο Β' Πίνακα και αποτελεί στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς.

 Πληθυσμός 
Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός της Αναβαργού παρουσιάζει αύξηση τις τελευταίες δεκαετίες. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό της Αναβαργού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο. 

 Ιστορικό απογραφών  Διάγραμμα Εξέλιξης Πληθυσμού Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Συνοικίες Δήμου Πάφου