Τουραχάνογλου Ομέρ μπέης

Ο Τουροχάνογλου Ομέρ Μπέης ή Ομάρης ή Αμάρης (πριν το 1435 - 1484) ήταν διακεκριμένος Οθωμανός στρατηγός και κυβερνήτης, γιος του διάσημου Τουραχάν μπέη.Trapp, Erich; Beyer, Hans-Veit; Walther, Rainer; Sturm-Schnabl, Katja; Kislinger, Ewald; Leontiadis, Ioannis; Kaplaneres, Sokrates (1976–1996). Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit (in German). Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, "Ομάρης" Η παρουσία του ήταν ηγετική ιδιαίτερα στην Νότια Ελλάδα, πολέμησε απέναντι στην Βυζαντινή αυτοκρατορία τις δεκαετίες του 1440 και του 1450, την Δημοκρατία της Βενετίας την δεκαετία του 1460 ενώ επίσης κατέκτησε το Λατινικό Δουκάτο των Αθηνών. Ο Τουροχάνογλου Ομέρ Μπέης πολέμησε επιπλέον πολλές μάχες στην Αλβανία, την βορειο-ανατολική Ιταλία, την Βλαχία και την Μικρά Ασία. Η πατρική του οικογένεια Τουραχάνογλου ήταν διάσημη Οθωμανική οικογένεια που καταγόταν από Γιουρούκους απογόνους του Γιγκίτ Μπέη.Malcolm, Noel (2020). Rebels, Believers, Survivors Studies in the History of the Albanians. Oxford University Press. σ. 163Apostolos Euangelou Vakalopoulos (1970). Origins of the Greek nation: the Byzantine period, 1204-1461. Rutgers University Press. σ. 163 Ο πατέρας του Τουραχάν μπέης εγγονός του Γιγκίτ Μπέη ήταν διάσημος κυβερνήτης της Θεσσαλίας και κατακτητής των Σκοπίων. Είχε έναν αδελφό τον Αχμέντ μπέη που είχε αιχμαλωτιστεί από τους Βυζαντινούς και κατόπιν ελευθερώθηκε. Οι γιοι του ήταν ο Χασάν και ο Ίντρις, ο τελευταίος ήταν αξιόλογος ποιητής και μεταφραστής της Περσικής ποίησης.Babinger 1987, σσ. 876–878

Μάχες με την Βυζαντινή αυτοκρατορία

Η ακριβής ημερομηνία γέννησης του Ομέρ Μπέη δεν είναι γνωστή, στην νεότητα του παρουσιάστηκε στον Βυζαντινό απεσταλμένο και διάσημο συγγραφέα Γεώργιο Σφραντζή (1435). Την επόμενη δεκαετία (1444) ήταν αρκετά ώριμος σε ηλικία να αποκαταστήσει τον πατέρα του ως διοικητής της Θεσσαλίας την εποχή που ο Τουραχάν Μπέης έπεσε σε δυσμένεια. Την ίδια χρονιά προχώρησε σε εκστρατεία στο Δουκάτο των Αθηνών το οποίο είχε αποκηρύξει την πίστη του στον Οθωμανό Σουλτάνο και δήλωσε υποτέλεια στον Βυζαντινό πρίγκιπα και διοικητή του Δεσποτάτου του Μορέος Κωνσταντίνο Παλαιολόγο. Με την επίθεση αυτή και σε συνδυασμό με την σπουδαία Οθωμανική νίκη στην Μάχη της Βάρνας ο Δούκας των Αθηνών Νέριο Β΄ Ατσαγιόλι αναγκάστηκε να δηλώσει ξανά την υποτέλεια του στον Οθωμανό Σουλτάνο.Babinger 1987, σ. 48 Ο Ομέρ Μπέης συμμετείχε στην εκστρατεία του Σουλτάνου Μουράτ Β΄ στον Μορέα (1446), έσπασαν το Εξαμίλιον τείχος, λεηλάτησαν τον Μορέα και ανάγκασαν τους δύο Δεσπότες να δηλώσουν την υποτέλεια τους στον Σουλτάνο.Babinger 1987, σσ. 49-50Setton 1978, σσ. 96–97 Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος έγινε νέος Βυζαντινός αυτοκράτορας (1449), οι αδελφοί του Δημήτριος Παλαιολόγος και Θωμάς Παλαιολόγος έγιναν νέοι Δεσπότες και άρχισαν να φιλονικούν έντονα για το μερίδιο της εξουσίας τους. Η φιλονικία λύθηκε προσωρινά χάρη στην επέμβαση τόσο του αδελφού τους Κωνσταντίνου Παλαιολόγου όσο και του Ομέρ, οι Οθωμανοί και οι Βυζαντινοί βρήκαν με αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία να κατεδαφίσουν το Εξαμίλιο τείχος.Babinger 1987, σ. 56

Τον Οκτώβριο του 1452, ο Ομέρ και ο αδερφός του συνόδευσαν τον Τουρχάν σε ακόμα μια εκστρατεία ενάντια του Μορέα, η οποία σχεδιάστηκε για να αποτρέψει τον δεσπότη να συμμετάσχει στην επικείμενη επίθεση των Οθωμανών στην βυζαντινή πρωτεύουσα, την Κωνσταντινούπολη. Οι Τούρκοι παραβίασαν τα ανοικοδομημένα Εξαμίλια, με τους Βυζαντινούς να προβάλουν μικρή αντίσταση και τα στρατεύματα του Τουρχάν να λεηλατούν ολόκληρη την Κορινθία και να φτάνουν μέχρι την Αρκαδία. Ωστόσο ο Αχμέτ μπέη έπεσε σε ενέδρα στα Δερβενάκια Κορινθίας και φυλακίστηκε στον Μυστρά.Babinger 1987, σ. 80Setton 1978, σ. 146 Η άλωση της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαΐου 1453 είχε μεγάλες επιπτώσεις στον Μορέα. Οι δυο δεσπότες συνέχισαν την αντιπαλότητά τους και έγιναν μη δημοφιλείς μεταξύ του λαού τους. Το φθινόπωρο του 1453 ξέσπασε εναντίον τους μια ανταρσία, η οποία υποστηρίχθηκε τόσο από τους ντόπιους Αλβανούς μετανάστες όσο και από τους Έλληνες και εξαπλώθηκε γρήγορα. Ως υποτελείς του σουλτάνοι, οι δεσπότες ζήτησαν βοήθεια από τον Τουρχάν, ο οποίος τον Δεκέμβριο έστειλε τον Ομέρ μπέη. Ο Ομέρ είχε μερικές επιτυχίες στην περιοχή, αλλά αναχώρησε από εκεί μόλις εξασφάλισε την ελευθερία του αιχμάλωτου αδερφού του. Η εξέγερση δεν υποχώρησε και το 1454 ο ίδιος ο Τουρχάν, συνοδευόμενος από τους γιους του, αναγκάστηκε να παρέμβει και να δώσει τέλος στην εξέγερση.Setton 1978, σσ. 148–149

Το 1456 ο Ομέρ διαδέχτηκε τον πατέρα του και άρχισε να κυβερνά την Θεσσαλία ενώ το ίδιο έτος τα στρατεύματά του κατέλαβαν την Αθήνα. Ο δούκας Φραγκίσκος Β΄ Ατσαγιόλι και οι κάτοικοι κατέφυγαν στην Ακρόπολη Αθηνών, όπου έζησαν για δύο χρόνια, πριν παραδοθούν τον Ιούνιο του 1458.Babinger 1992, σσ. 159–160 Την ίδια χρονιά, ο σουλτάνος ​​Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής αγωνίστηκε ο ίδιος ενάντια στο Μορέα, όπου οι δυο δεσπότες επέστρεψαν στην θέση τους και διαπραγματεύτηκαν με τις Δυτικές Δυνάμεις για την λήψη βοήθειας ενάντια στους Οθωμανούς. Ο Μεχμέτ ξεπέρασε τη βυζαντινή αντίσταση στα Εξαμίλια και κατέλαβε την στρατηγικά σημαντική Ακροκόρινθο. Στη συνέχεια, οι δεσπότες έσπευσαν να επιβεβαιώσουν ξανά την υπακοή τους στον σουλτάνο, αλλά το βορειοανατολικό τμήμα του Μορέα προσαρτήθηκε ως οθωμανική επαρχία στην οικογένεια Τουρχάν και ο Ομέρ έγινε ο πρώτος κυβερνήτης της περιοχής.Babinger 1992, σσ. 157–159Setton 1978, σσ. 196–198 Ο Ομέρ συνόδευσε τον Μεχμέτ κατά την επίσκεψη του σουλτάνου στην Αθήνα τον Αύγουστο του 1458 και εγκαταστάθηκε στο δουκάτο στα Προπύλαια.Babinger 1992, σσ. 159–161

Το 1459 ο δεσπότης Θωμάς εξεγέρθηκε εναντίον του σουλτάνου με την βοήθεια της Ιταλίας και ο Ομέρ παραπέμφθηκε για ένα χρονικό διάστημα, επειδή δεν έκανε τίποτα, για να αποτρέψει το γεγονός, αν και κάποιες σύγχρονες ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι ο ίδιος ο Ομέρ ενθάρρυνε την εξέγερση. Ο σουλτάνος έστειλε τον Χαμζά πασά να απομακρύνει και να συλλάβει τον Ομέρ ενώ έβαλε στην θέση του κυβερνήτη του Μορέα τον Ζαγανό Πασά.Babinger 1992, σ. 165Setton 1978, σσ. 219–220 Ωστόσο ο Ομέρ συμμετείχε στην επόμενη εκστρατεία εναντίον του Μορέα, που είχε ως αποτέλεσμα την ολική καταστροφή του δεσποτάτου.Setton 1978, σσ. 221 Το 1461–62 ο Ομέρ συμμετείχε στους πολέμους ενάντια του Πρίγκιπα της Βλαχίας Βλαντ Γ΄ Τσέπες: εξολόθρευσε 6.000 Βλάχους και έφερε 2.000 κεφάλια Βλάχων στα πόδια του ​​Μεχμέτ Β΄. Ως ανταμοιβή, επέστρεψε στην κυβέρνηση της Θεσσαλίας.Babinger 1992, σ. 207

Μάχες με την Δημοκρατία της Βενετίας

Την ίδια εποχή αυξήθηκαν οι εντάσεις με την Δημοκρατία της Βενετίας αφού ένας δούλος του Οθωμανού διοικητή της Αθήνας δραπέτευσε στο Ενετικό κάστρο της Κορώνης κλέβοντας 100,000 Ακτσές από το θησαυροφυλάκιο του κυρίου του. Οι Βενετοί αρνήθηκαν να τον παραδώσουν, ο Ομέρ επιτέθηκε στην Ενετική Ναύπακτο αλλά απέτυχε να την κατακτήσει. Σε λίγους μήνες ο Οθωμανός κυβερνήτης του Μοριά Ισά Μπέης κατέλαβε το Άργος με προδοσία, ακολούθησε ο Α΄ Βενετοτουρκικός Πόλεμος ανάμεσα στην Δημοκρατία της Βενετίας και την Οθωμανική αυτοκρατορία.Setton 1978, σσ. 241–243Stavrides 2001, σ. 150 Το καλοκαίρι του 1463 ο Ομέρ ως διοικητής της Οθωμανικής πτέρυγας του Οθωμανικού στρατού κατέκτησε το Βασίλειο της Βοσνίας.Babinger 1992, σ. 223 Σε τρεις βδομάδες μετά την ανακήρυξη του πολέμου (28 Ιουλίου 1463) οι Ενετοί είχαν σημαντικές επιτυχίες στον Μορέα, κατέλαβαν το μεγαλύτερο τμήμα της χερσονήσου και στις αρχές του φθινοπώρου πολιόρκησαν την Ακροκόρινθο. Ο Ομέρ Μπέης επέστρεψε εσπευσμένα από την Βοσνία αλλά απέφυγε να παραβιάσει το τείχος του Εξαμιλίου λόγω της παλυάριθμης παρουσίας από Βενετικά κανόνια που δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει ο δικός του στρατός.Babinger 1992, σ. 227Setton 1978, σ. 248 Ο Ομέρ Μπέης δήλωσε ανικανότητα να τους αντιμετωπίσει ακόμα και όταν του έστειλε ενισχύσεις ο Μαχμούτ Πασάς Αντζέλοβιτς, περίμενε την άφιξη του ίδιου του Σουλτάνου Μωάμεθ Β΄. Η Δυσεντερία ωστόσο εξολόθρευσε τον στρατό των Βενετών που εγκατέλειψαν το Εξαμίλιο χωρίς μάχη, οι Οθωμανοί ισοπέδωσαν ξανά το τείχος και ανακατέλαβαν τον Μοριά. Το Άργος παραδόθηκε και ισοπεδώθηκε, οι Αρβανίτες που το υπεράσπιζαν κατέφυγαν στο Ναύπλιο το οποίο παρέμενε ακόμα στους Βενετούς, όλοι οι άλλοι οικισμοί της Πελοποννήσου αναγκάστηκαν να δηλώσουν ξανά υποταγή στους Οθωμανούς.

Ο Ζαγανός Πασάς διορίστηκε ξανά διοικητής της Πελοποννήσου, στον Ομέρ δόθηκε ο στρατός του Μαχμούτ με εντολή να καταλάβει από τους Βενετούς την Μεθώνη και την Κορώνη. Ο Ομέρ Πασάς επιτέθηκε στα δύο κάστρα, συνέλαβε πολλούς αιχμαλώτους αλλά η έναρξη του χειμώνα τον ανάγκασε να αναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του.Babinger 1992, σσ. 227–228Setton 1978, σσ. 248-249Stavrides 2001, σσ. 151–153 Τον Αύγουστο του 1464 ο νέος Ενετός αρχιστράτηγος Σιγισμόνδος Παντόλφο Μαλατέστα πολιόρκησε τον Μυστρά, την παλαιά πρωτεύουσα του Δεσποτάτου των Βυζαντινών, ο Ομέρ βάδισε εναντίον του και τον ανάγκασε να λύσει την πολιορκία. Την επόμενη χρονιά ακολούθησαν έντονες επιδρομές των Οθωμανών στα ελάχιστα οχυρά των Βενετών που είχαν μείνει στην Πελοπόννησο, ήταν εξαντλημένα από την πείνα και τις αρρώστιες, παρέμειναν μόνο στις ακτές χωρίς να τολμούν να εισέλθουν εσωτερικά.Setton 1978, σσ. 253–255 Το καλοκαίρι του 1466 ο Ομέρ Μπέης πέτυχε δύο σημαντικές νίκες, με 12.000 άντρες κατέστρεψε έναν Βενετικό στρατό 2.000 ανδρών που πολιορκούσε την Πάτρα, σκότωσε τον διοικητή της Γιάκομο Μπαρμπαρίγο και 600 άνδρες του. Σε λίγους μήνες συνετρίβη άλλος ένας Βενετικός στρατός υπό την διοίκηση του Βεττόρε Καπέλλο, σκότωσε 1200 άνδρες, ο ίδιος ο Καπέλλο γλύτωσε αλλά πέθανε σε λίγους μήνες από θλίψη.Babinger 1992, σ. 258Setton 1978, σ. 284 Ο Ομέρ επανεμφανίζεται μετά την βίαιη και αιματηρή κατάκτηση της Χαλκίδας (1470), ο ίδιος οδήγησε έναν Οθωμανικό στρατό 25.000 ανδρών που κατέλαβε το Αίγιο.Setton 1978, σ. 303 Αργότερα (1473) συμμετείχε σε εκστρατεία εναντίον του Ουζούν Χασάν που ήταν σύμμαχος των Βενετών στην Ανατολή, συνελήφθη ωστόσο σε ενέδρα και αιχμαλωτίστηκε (1 Αυγούστου 1473). Η αιχμαλωσία του ωστόσο κράτησε πολύ λίγο αφού ο Ουζούν Χασάν συνετρίβη από τον Μωάμεθ Β΄ στην "μάχη του Οτλούκ Μπέλι" (11 Αυγούστου 1473).Stavrides 2001, σσ. 176–179 Το φθινόπωρο του 1477 επιτέθηκε εναντίον των Βενετών στην Σλοβενία, συνέτριψε τον Ενετό στρατηγό Τζιρολάμο Νοβέλλα και κατέκτησε την Σκόδρα.Babinger 1992, σ. 358 Ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ κατέκτησε ταυτόχρονα την Κρούγια, με αυτόν τον τρόπο έληξε η Αλβανική Λίγκα και η Αλβανική ανεξαρτησία. Η ημερομηνία του θανάτου του δεν είναι γνωστή, ήταν ζωντανός όταν έγραψε την διαθήκη του (1484).

 Οικογενειακό δέντρο 

Παραπομπές

 Πηγές 






Κατηγορία:Τουρκοκρατία
Κατηγορία:Οθωμανική Αλβανία
Κατηγορία:Βυζαντινο-Οθωμανικοί Πόλεμοι
Κατηγορία:Βενετοτουρκικοί πόλεμοι
Κατηγορία:Οθωμανοί στρατιωτικοί
Κατηγορία:Οθωμανική Θεσσαλία