Θανάσης Παπαγεωργίου (σκηνοθέτης)

O Θανάσης Παπαγεωργίου (Καισαριανή, 16 Φεβρουαρίου 1938) είναι Έλληνας σκηνοθέτης και ηθοποιός. Έχει ανεβάσει περίπου 130 θεατρικά έργα.

Πρώιμη ζωή
Γεννήθηκε στην Καισαριανή στις 16 Φεβρουαρίου του 1938. Σπούδασε Θέατρο στη Δραματική Σχολή του Χρήστου Βαχλιώτη. Η πρώτη του θεατρική εμφάνιση γίνεται το 1962 στο θίασο του Κ. Λειβαδέα. Μέχρι το 1965 συνεργάζεται με τους θιάσους Β. Διαμαντόπουλου-Μ. Αλκαίου, Τίτου Βανδή, Μιράντας-Μπάρκουλη, Ηνωμένων Καλλιτεχνών, Ελευθέρας Σκηνής κ.ά. οπότε εγκαταλείπει το θέατρο και ασχολείται με τον Κινηματογράφο, γυρίζοντας ως σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός την ταινία «Επί εσχάτη προδοσία» (1968)

 Τα πρώτα βήματα ως σκηνοθέτης και ηθοποιός 
Το 1969 ιδρύει στην Κοκκινιά μαζί με τη Λήδα Πρωτοψάλτη και τον Τάκη Καλφόπουλο τον θίασο 'Βήματα'. Η πρώτη του σκηνοθεσία είναι «Η αυλή των θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Η δικτατορία διαλύει τον θίασο μετά από λίγους μήνες και αφού είχε προλάβει να μεταφέρει τις δραστηριότητές του στο Θέατρο Φλορίντα της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου παρουσίασε και τα έργα «Αντιγόνη», του Ζαν Ανούιγ και «Η ενοχή» του πρωτοεμφανιζόμενου Μάριου Χάκκα. 

Το 1971 ιδρύει μαζί με την ηθοποιό Ελ. Καρπέτα το Θέατρο «ΣΤΟΑ», το οποίο διευθύνει μόνος του από το 1974 έως σήμερα που διανύει την 49η (2019) θεατρική του περίοδο. Στο θέατρο αυτό έχει ανεβάσει περίπου ενενήντα έργα, κυρίως νεοελλήνων συγγραφέων (Χάκκας, Ποντίκας, Διαλεγμένος, Ν. Παπαγεωργίου, Κουρετζής, Ραίσης, Θωμόπουλος, Μανιώτης, Μέντης, Βέργου, Μποστ, Καμπανέλλης, Φακίνος, Παπακυριάκης, Κονδύλη, Ασλανίδου, Τσίρος, Κατσικονούρης κ.ά.), αλλά και Βάϊς, Μποντ, Λόρκα, Κέσλερ, Πιραντέλο, Στρίντμπεργκ, Χάμπτον καθώς και ‘Τρωαδίτισσες’, ‘Εκάβη’, και ‘Ιφιγένεια εν Αυλίδι’ του Ευριπίδη. 
Έχει σκηνοθετήσει στο Εθνικό Θέατρο ('Λίγο πριν, λίγο μετά' του Δ. Κορδάτου, 'Μπουλουκτσήδες' του Στρατή Καρρά, 'Μαχαίρι στο κόκκαλο' του Κ. Μουρσελά, «Παραμύθι χωρίς όνομα» του Ιάκωβου Καμπανέλλη και «Πανηγύρι» του Δημ. Κεχαΐδη), στο «Άρμα Θέσπιδος»(«Το τάβλι» του Δημ. Κεχαίδη και «Το τέλος» του Γ. Χριστοφιλάκη), στο ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων («Φαύστα» του Μποστ) και σε ιδιωτικά θέατρα. Το 1999 με τη ΣΤΟΑ σκηνοθέτησε τη λαϊκή όπερα του Μίκη Θεοδωράκη «Το τραγούδι του νεκρού αδερφού». Το ίδιο έργο σκηνοθέτησε για το θέατρο Badminton το 2015, με βασικό κορμό του θιάσου την ομάδα του από το Θέατρο ΣΤΟΑ. Εκτός Στοάς έχει παίξει μόνο στο Θέατρο Τέχνης (συμπαραγωγή με τη ΣΤΟΑ) τον μονόλογο του Γ. Τσίρου «Διαλέξεις αθλιότητας» σε δική του σκηνοθεσία (2014) και στο Θέατρο Μουσούρη, στο έργο των Κεχαΐδη-Χαβιαρά «Δάφνες και πικροδάφνες» (2015-16) σε σκηνοθεσία Π. Φιλιππίδη. Επίσης σε καλοκαιρινή περιοδεία έχει παίξει το "Περιμένοντας τον Γκοντό" του Σάμιουελ Μπέκετ σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα το 2020. Το επόμενο καλοκαίρι το 2021 συμμετείχε ως Κρέων στην "Αντιγόνη" του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία του Θέμη Μουμουλίδη

 Στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο 
Στην τηλεόραση σκηνοθέτησε θεατρικά έργα για το Θέατρο της Δευτέρας. Επίσης σκηνοθέτησε, μαζί με τον Πολ Σκλάβο, και πρωταγωνίστησε στη σειρά Μαντάμ Σουσού. Συμμετείχε στις σειρές Το λαχείο (Ν. Αλευρά), Μικρές αγγελίες, Μικροί μεγάλοι
(Άρη Παπαθεοδώρου) το 13ο κιβώτιο (Τ. Ψαρρά) και  Καρτ ποστάλ σε σκηνοθεσία Γιώργου Παπαβασιλείου βασισμένο σε μικρά διηγήματα της Βικτώριας Χισλοπ. Επίσης στην τηλεόραση έχει σκηνοθετήσει και ερμηνεύσει ρόλους σε μεταφορές θεατρικών έργων της Στοάς καθώς και αυτοτελείς παιδικές ταινίες.

Στον κινηματογράφο έχει πρωταγωνιστήσει στην ταινία του Γιώργου Τσεμπερόπουλου Ο εχθρός μου(2013), στην ταινία της Ελίνας Ψύκου Ο γιος της Σοφίας(2015), όπου τιμήθηκε με το βραβείο Β' ανδρικού ρόλου από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, στην ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή Ο απόστρατος (2018), στην ταινία Ο Ράφτης(2023) της Σόνιας Λίζας Κέντερμαν και είχε φιλικές συμμετοχές σε ταινίες των Γιώργου Τσεμπερόπουλου και Νίκου Περάκη (Ξαφνικός έρωτας, Άντε γεια, BIOS + πολιτεία).

 Ως θεατρικός συγγραφέας και αρθρογράφος 
Έχει γράψει πέντε θεατρικά έργα, τα «89,90fm stereo», «Άντε γεια» (εκδ. Κέδρος), «Τελεία gr» (εκδ. ΣΤΟΑ), «Ακούω ήχον κώδωνος» και «Αντριάνα» (εκδ. ΣΤΟΑ) τα οποία παίχτηκαν όλα στη Στοά σε δική του σκηνοθεσία.

Επιφυλλίδες του από την εφημερίδα Τα Νέα, στην οποία αρθρογραφούσε επί 20 χρόνια, εκδόθηκαν από τις εκδόσεις Καστανιώτη με τίτλο Εγκωμιάζοντας εγκλήματα.

Συνεργάστηκε και συνεργάζεται ακόμη με διάφορες εφημερίδες, περιοδικά και τον ηλεκτρονικό Τύπο. Το 2011 εκδόθηκε από τις εκδόσεις της Στοάς το βιβλίο του «Γ΄ στάση Ζωγράφου - 40 χρόνια Θέατρο Στοά», ένα χρονικό της σαραντάχρονης πορείας του Θεάτρου ΣΤΟΑ.

 Ως αφηγητής βιβλίων για άτομα με προβλήματα όρασης 
μικρογραφία|Επικήδειος του Καμπανέλλη (Θέατρο ΣΤΟΑ 2013)|292x292εσ
Ο Θανάσης Παπαγεωργίου με τη ζεστή και εκφραστική φωνή του ηχογράφησε πολλά βιβλία (Audiobooks) που απευθύνονται σε άτομα με προβλήματα όρασης.

 Το Λυκόφως των Ειδώλων - Ο Αντίχριστος / Friedrich Nietzsche
 Συζητώντας με τον Φρόιντ / D.M. Thomas
 Η Καλύβα του Μπάρμπα-Θωμά / Harriet Beecher Stowe
 Το μάτι / Vladimir Nabokov
 Η Σονάτα του Κρόυτσερ / Leon Tolstoi
 Χριστουγεννιάτικη Ιστορία / Charles Dickens
 Ημερολόγιο ενός Διαφθορέα / Søren Kierkegaard
 Η Γέννηση της Τραγωδίας /  Φρίντριχ Νίτσε
 Πατήρ Σέργιος / Leon Tolstoi
 Το μαργαριτάρι/John Steinbeck
 Το όνειρο ενός γελοίου/Fiontor Dostoyefski
 Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς/Leon Tolstoi
 Ο νονός/Mario Putzo
 Περί της εαυτού ψυχής/Ισίδωρος Ζουργός
 Η αηδονόπιτα/Ισίδωρος Ζουργός
 Ανεμώλια/Ισίδωρος Ζουργός
 Ο Χριστός ξανασταυρώνεται/Νίκος Καζαντζάκης
 Κοζάκοι/Λέων Τολστόϊ
 Ιστορία ενός αιχμαλώτου/Στρατής Δούκας
 Νυχτερινό δελτίο/Πέτρος Μάρκαρης
 Λίγες και μία νύχτες/Ισίδωρος Ζουργός
 Μια ματιά στον κόσμο - Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα/Κ. Γιαννόπουλος
 Μια ματιά στον κόσμο - Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι/Ξούλα Χαλκούση
 Μια ματιά στον κόσμο - Ναζίμ Χικμέτ/Σούλα Μπόζη
 Φανταστική νύχτα/ Στέφαν Τσβάϊχ
 Ο ζωγράφος της μοντέρνας ζωής/ Charles Baudelaire
 Τυράννων μονόλογοι/Μαρκ Τουαίν
 Το χρέος/Μίκη Θεοδωράκη
 Για ένα φιλότιμο/Γιώργος Ιωάννου

 Βραβεία και διοικητικές θέσεις 
Το πρώτο του βραβείο ήταν από το Φεστιβάλ Ιθάκης το 1974 για καλύτερη παράσταση συνόλου στο «Σκιάχτρο» του Πέτερ Βάις.
Το 1976, από το ίδιο φεστιβάλ, παίρνει το βραβείο καλύτερης παράστασης για το «Χάσαμε τη θεία, στοπ».
Το 2000 βραβεύτηκε με το βραβείο Κουν για τη σκηνοθεσία του στο έργο «La cumparsita» του Παναγιώτη. Μέντη. Το 2001 βραβεύτηκε από το περιοδικό Αθηνόραμα με τρία πρώτα βραβεία για την παράσταση «Εκάβη» του Ευριπίδη (σκηνοθεσίας, παράστασης, φωτισμών). Το 2002, στον ίδιο διαγωνισμό, βραβεύεται με το 2ο βραβείο σκηνοθεσίας και το 2ο καλύτερης παράστασης για το θεατρικό ‘Ακούω ήχον κώδωνος’, ένα έργο που έγραψε ο ίδιος χρησιμοποιώντας πεζά κείμενα, λεζάντες, ποιήματα, αποσπάσματα έργων κλπ. από έργα του Μποστ.
Το 2005 τιμήθηκε με το βραβείο «Φώτος Πολίτης» για την  συνολική προσφορά του στο θέατρο.
Το 2017 πήρε το βραβείο δεύτερου αντρικού ρόλου, από την Ακαδημία Κινηματογράφου για τον ρόλο του κ. Νίκου, στην ταινία της Ελίνας Ψύκου ‘’Ο γιος της Σοφίας’’.

Έχει διδάξει υποκριτική στις σχολές Π. Μ. Βεάκη, Π. Κατσέλη και Εθνικό Ωδείο, "Μέλισσες" της Ε. Πανοπούλου και σειρά μαθημάτων στο Θεατρολογικό Τμήμα της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Το 1990-1993 δημιούργησε δικό του θεατρικό εργαστήρι με μαθητές κυρίως φοιτητές του Θεατρολογικού Τμήματος της Φιλοσοφικής Αθηνών. Υπήρξε διευθυντής της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών (2005-2006).

Από το 1980 μέχρι το 2004 υπήρξε μέλος διαφόρων επιτροπών του Υπουργείου Πολιτισμού για θέματα Πολιτιστικής Πολιτικής, Δραματικών Σχολών, Βράβευσης Θεατρικών Συγγραφέων. Αντιπρόεδρος του Δ.Ι.Θ. επί μία δεκαετία. Μέλος του Δ.Σ. του Θεατρικού Μουσείου. Από το 2015-2018 διετέλεσε Πρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου.

Θεατρικές παραστάσεις
Κατάλογος θεατρικών παραστάσεων που σκηνοθέτησε ή και ερμήνευσε ο Θ. Παπαγεωργίου (όπου δεν αναφέρεται, η σκηνοθεσία είναι δική του):

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

1971 Ευριπίδη ‘’Τρωαδίτισσες’’ – Ταλθύβιος

1972 Νικολό Μακιαβέλι ‘’ Ο Μανδραγόρας’’

1972 Ν. Παπαγεωργίου – Λ. Κουρετζή – Μ. Ποντίκα ‘’Ελληνικά μονόπρακτα

1972 Μάριου Ποντίκα ‘’Ο Λάκκος και η Φάβα’’

1973 Γιάννη Αντρίτσου ‘’Το κούτσουρο’’

1973 Πέτερ Βάις ‘’Άσμα για το σκιάχτρο της Λουσιτανίας’’

1974 Πέτρου Μάρκαρη «Το έπος του βασιλιά Υμπύ» – Υμπύ

1975 Γιώργου Διαλεγμένου «Χάσαμε τη θεία, στοπ» – Θανάσης
μικρογραφία|Μήδεια του Μπόστ στο Ηρώδειο - 2015 (Ευδοκία Σουβατζή - Θανάσης Παπαγεωργίου - Λήδα Πρωτοψάλτη - Παύλος Ορκόπουλος)|281x281εσ
1977 Μ. Ευθυμιάδη «Ο Φώντας – Οι ψόφιοι κοριοί – Το υπόστεγο»  – Φώντας, Μήτσος, Φακίρης

1978 Μάριου Ποντίκα «Θεατές» – Α’ άντρας

1979 Μάριου Ποντίκα «Εσωτερικαί Ειδήσεις» – διάφοροι ρόλοι

1980 Σπ. Παπαδογεώργου «Την άλλη Κυριακή» – Κοσμάς

1981 Γιάννη Χρυσούλη «Τα εγκαίνια»

1981 Αντρέα Θωμόπουλου «Ο Νάσος» – Νάσος

1982 Μ. Κονδύλη-Θ. Ασλανίδου «Φυτά εσωτερικού χώρου»

1982 Γ. Παπακυριάκη «Δατς ολ» – Ανακριτής Μπαστέας

1983 Κ. Βέργου «Ο γάμος της Αντιγόνης» – Νίκος

1984 Γ. Μανιώτη «Καβγάδες» – Παναγιώτης

1984 Δ. Κορδάτου «Διάρρηξη» – Μίμης

1986 Μπάμπη Τσικληρόπουλου «Ο Κύριος» – Υπηρέτης

1987 Μποστ «Φαύστα» – Γιάννης

1988 Μ. Ποντίκα «Η γυναίκα του Λωτ» – Παντελής
μικρογραφία|Θανάσης Παπαγεωργίου και Λήδα Πρωτοψάλτη στη "Φαύστα" του Μπόστ. Θέατρο "ΣΤΟΑ" 2012
1989 Θ. Παπαγεωργίου «89,90 FM Stereo» – διάφοροι ρόλοι

1990 Μάριου Ποντίκα «Κοίτα τους» – διάφοροι ρόλοι

1991 Θ. Παπαγεωργίου «Άντε γειά» – Μιχάλης

1992 Φ. Γκ. Λόρκα «Ματωμένος γάμος» – Ξυλοκόπος

1992 Ιάκωβου Καμπανέλλη «Τρεις σε μοναξιά: Ο Πανηγυρικός – Αυτός και το παντελόνι του – Ο επικήδειος»

1993 Μποστ «Μήδεια» – Τροφός

1994 Ρομπέρτο Ατάϋντε «Δεσποινίς Μαργαρίτα»

1994 Λάιλ Κέσσλερ «Τα ορφανά» – Χάρολντ

1995 Μποστ «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» – Ρωμαίος

1996 Παναγιώτη Μέντη «Άννα, είπα!»

1997 Εντουαρντ Μποντ «Η φυλακή του ΄Ολλυ» – Μάϊκ

1998 Βασίλη Ραίση «Το πρόβλημα του Κώστα»

1998 Παναγιώτη Μέντη “La Cumparsita” – Βασίλης
μικρογραφία|Εγώ ο Μάρκος Βαμβακάρης (2018) / Νάσης Τουμπακάρη
1999 Μίκη Θεοδωράκη “Το τραγούδι του νεκρού αδερφού”

Ευριπίδη ”Εκάβη” – Οδυσσέας

2000 Μιχάλη Φακίνου “Περιμένοντας τον Μπέκετ” – Θανάσης

Παναγιώτη Μέντη “Εθνική Πινακοθήκη” – τρεις ρόλοι

2001 Μποστ-Θαν. Παπαγεωργίου “Ακούω ήχον κώδωνος” – Γιάννης

2002 Μποστ “Το επάγγελμα της μητρός μου” – μονόλογος για την Πολιτιστική Ολυμπιάδα

2002 Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα “Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα”

2003 Ευριπίδη ”Ιφιγένεια εν Αυλίδι” – Β’ Εξάγγελος

2004 Μάριου Ποντίκα ”Ο δολοφόνος του Λάϊου και τα κοράκια” – Άντρας (σκηνοθεσία Γιάννης Αναστασάκης)

Μαρίας Κυριάκη “Μαργεντίνη” – Πατέρας

2005 Λουίτζι Πιραντέλλο “Η ηδονή της τιμιότητος” – Μπαλντοβίνο

2006 Γιάννη Τσίρου “Αξύριστα πηγούνια” (Θέατρο Πόρτα)

2007 Αύγουστου Στρίντμπεργκ “Ο πατέρας” – Ίλαρχος

2008 Κρίστοφερ Χάμπτον “Στάχτες” – Χένρικ

2009 Αντώνη Νικολή “Λισαβόνα” – Αντώνης

Θαν. Παπαγεωργίου-Π. Μέντη-Ex animo “Τελεία gr.” – διάφοροι ρόλοι

2010 Παναγιώτη Μέντη “Άννα, είπα!” – Πατέρας

2011 Μποστ “Φαύστα” Γιάννης

2012 Κώστα Μποσταντζόγλου “Ο ελέφας” Μήτσος

2013 Καμπανέλλη-Παπαγεωργίου-Θ. Ασλανίδου, Μ. Κονδύλη “Με όλο μου το είναι” (“Επικήδειος”)

2014 Πέτερ Βάις ”Άσμα για το σκιάχτρο της Λουσιτανίας”

Αρκάς ”Επείγοντα περιστατικά”

2015 Μποστ “Μήδεια” Τροφός

Γιάννη Τσίρου ”Διαλέξεις αθλιότητας”

2016 Δημήτρη Κεχαίδη-Έλενας Χαβιαρά ”Με δύναμη απ’ την Κηφισιά”

2017 Θανάση Παπαγεωργίου ”Η Αντριάνα”

2018 Νάνση Τουμπακάρη ”Εγώ, ο Μάρκος Βαμβακάρης”

Θανάση Παπαγεωργίου ”Εμείς οι δύο”

2020  Θανάση Παπαγεωργίου "Το επάγγελμα της μητρός μου"

2022 Μποστ - Θανάση Παπαγεωργίου “Ακούω ήχον κώδωνος”

 Φιλμογραφία 
+ΈτοςΤίτλοςΡόλος1965Με πότισες φαρμάκι1968Επί εσχάτη προδοσίαΜιχάλης1984Ξαφνικός έρωταςΟ ΝάσοςΝάσος1987BiOS + πολιτείαανακριτής2003Τι κολυμπάει και γελάει;Τρόμπας2013Ο εχθρός μουπατέρας Ράνιας2014Για την αιωνιότητασύζυγος2017Ο γιος της Σοφίαςκύριος ΝίκοςUSSAKδημοσιογράφος2019ΑπόστρατοςΒάσος2020ΡάφτηςΘανάσης2021Ο άνθρωπος που γελάαφηγητής (φωνή)

Παραπομπές

 χρονική περίοδος παράσταση εταιρεία παραγωγής θέατρο Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1969/1970 Η αυλη των θαυμάτων Θίασος Βήματα Ποντιακή Στέγη Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1972/1973 Ο Μανδραγόρας Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1979/1980Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1980/1981 Εσωτερικαί ειδήσεις Θέατρο Στοά περιοδεία Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1988/1989 Η γυναίκα του Λωτ Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1989/1990 Μαχαίρι στο κόκκαλο Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1992/1993 Ματωμένος γάμος Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1994/1995 Τα ορφανά Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1995/1996 Παραμύθι χωρίς όνομα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Ελληνική Θεατρική Περίοδος 2002/2003 Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά Ελληνική Θεατρική Περίοδος 2006/2007Ελληνική Θεατρική Περίοδος 2007/2008 Ο πατέρας Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά Ελληνική Θεατρική Περίοδος 2015/2016Ελληνική Θεατρική Περίοδος 2016/2017 Με δύναμη από την Κηφισιά Θέατρο Στοά Θέατρο Στοά

Περισσότερες πληροφορίες για κάθε παράσταση εμφανίζονται ενεργοποιώντας τον σύνδεσμο που υπάρχει στο όνομα της κάθε παράστασης

Κατηγορία:Έλληνες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Έλληνες σκηνοθέτες θεάτρου
Κατηγορία:Έλληνες σεναριογράφοι
Κατηγορία:Έλληνες θεατρικοί επιχειρηματίες
Κατηγορία:Έλληνες θεατρικοί συγγραφείς