Τιρχούτα

Το Τιρχούτα ή Μιθιλακσάρ είναι το αλφάβητο που χρησιμοποιείται για τη γλώσσα Μαϊθίλι, η οποία προέρχεται από την περιοχή Μιθίλα του Μπιχάρ της Ινδίας και την περιοχή του Ανατολικού Τεράι του Νεπάλ. Η παλαιότερη αναφορά του αλφαβήτου Τιρχούτα είναι στο Τζανάκι Μαντίρ, όπου πιστεύεται ότι ο Ράμα και η Σίτα έχουν παντρευτεί.
Το αλφάβητο έχει μια πλούσια ιστορία που εκτείνεται χιλιάδες χρόνια, ενώ πιστεύεται ότι υπάρχει από τον 1ο αιώνα μ.Χ., αλλά χρόνια εγκατάλειψης από τις κυβερνήσεις του Νεπάλ και του Μπιχάρ έχουν παίξει τον ρόλο τους στη χρήση του αλφαβήτου. Είναι παρόμοιο με το Βεγγαλικό αλφάβητο. Οι περισσότεροι ομιλητές της Μαϊθίλι έχουν μεταστραφεί στο Ντεβανάγκαρι το οποίο επίσης χρησιμοποιείται για τη γραφεί γειτονικών Κεντρικών Ινδικών γλωσσών όπως τα Νεπαλικά και τα Χίντι. Ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των ανθρώπων με γνώση του Τιρχούτα έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

 Ιστορία και τρέχουσα κατάσταση 
Το παλαιότερο δείγμα του Τιρχούτα είναι το Τζανάκι Μαντίρ. Έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Σανσκριτικής γλώσσας. Παρά την σχεδόν καθολική μετάβαση από το Τιρχούτα στο Ντεβανάγκαρι στη γλώσσα Μαϊθίλι, ορισμένοι παραδοσιακοί παντίτ το χρησιμοποιούν ακόμα για να στείλουν τελετουργικά γράμματα (πατά), που σχετίζονται με κάποια σημαντική τελετουργία όπως ο γάμος. Οι γραμματοσειρές για το αλφάβητο άρχισαν να δημιουργούνται το 2003.

Το 2003 ένταξη της Μαϊθίλι στο Όγδοο Πρόγραμμα του Ινδικού Συντάγματος παρέχει στα Μαϊθίλι επίσημη αναγνώριση ως ανεξάρτητη γλώσσα από τα Χίντι. Έτσι, υπάρχει μια πιθανότητα ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προσπάθειες για νέα επαναχρησιμοποίηση του Τιρχούτα σε ευρύτερη βάση, σε συμφωνία με παρόμοιες τάσεις στην ενίσχυση ξεχωριστών ταυτοτήτων στην Ινδία. Ωστόσο, επί του παρόντος, μόνο τα Μαϊθίλι στο Ντεβανάγκαρι είναι επίσημα αναγνωρισμένα.

 Γράμματα 

 Σύμφωνα 
+ΣύμφωναΓράμμαΜεταγραφήΕικόναΚείμεναIASTΔΦΑ23x23εσ𑒏ka/ka/24x24εσ𑒐kha/kʰа/25x25εσ𑒑ga/gа/19x19εσ𑒒gha/gʱа/22x22εσ𑒓ṅa/ŋа/21x21εσ𑒔ca/t͡ʃa/22x22εσ𑒕cha/t͡ʃʰa/22x22εσ𑒖ja/d͡ʒa/21x21εσ𑒗jha/d͡ʒʱa/23x23εσ𑒘ña/ɲa/32x32εσ𑒙ṭa/ʈa/31x31εσ𑒚ṭha/ʈʰa/22x22εσ𑒛ḍa/ɖa/20x20εσ𑒜ḍha/ɖʱa/21x21εσ𑒝ṇa/ɳa/21x21εσ𑒞ta/t̪a/25x25εσ𑒟tha/t̪ʰa/21x21εσ𑒠da/d̪a/24x24εσ𑒡dha/d̪ʱa/22x22εσ𑒢na/na/25x25εσ𑒣pa/pa/22x22εσ𑒤pha/pʰa/29x29εσ𑒥ba/ba/21x21εσ𑒦bha/bʱa/21x21εσ𑒧ma/ma/23x23εσ𑒨ya/ja/23x23εσ𑒩ra/ra/24x24εσ𑒪la/la/23x23εσ𑒫va/ʋa/25x25εσ𑒬śa/ʃa/21x21εσ𑒭ṣa/ʂa/21x21εσ𑒮sa/sa/23x23εσ𑒯ha/ɦa/

 Φωνήεντα 
+ΦωνήενταΑνεξάρτητοΕξαρτώμενοΜεταγραφήΕικόναΚείμενοΕικόναΚείμενοIASTΔΦΑ25x25εσ𑒁a/a/30x30εσ𑒂28x28εσ 𑒰ā/а:/25x25εσ𑒃32x32εσ 𑒱і/і/25x25εσ𑒄33x33εσ 𑒲ī/і:/25x25εσ𑒅28x28εσ 𑒳u/u/25x25εσ𑒆26x26εσ 𑒴ū/u:/25x25εσ𑒇28x28εσ 𑒵ṛ/r̩/26x26εσ𑒈31x31εσ 𑒶ṝ/r̩ː/28x28εσ𑒉34x34εσ 𑒷ḷ/l̩/29x29εσ𑒊33x33εσ 𑒸ḹ/l̩ː/22x22εσ𑒋29x29εσ 𑒹ē/е:/31x31εσ 𑒺e/е/e/e/30x30εσ𑒌34x34εσ 𑒻аі/аі/19x19εσ𑒍37x37εσ 𑒼ō/о:/34x34εσ 𑒽o/o/28x28εσ𑒎34x34εσ 𑒾аu/аu/

 Άλλα σημάδια 
+Άλλα εξαρτώμενα σημάδιαΕικόναΚείμενοΌνομαΣημειώσεις33x33εσ 𑒿τσαντραμπίντουσηματοδοτεί τη ρινικοποίηση ενός φωνήεντος32x32εσ 𑓀ανουσβάρασηματοδοτεί τη ρινικοποίηση28x28εσ 𑓁βισάργκασηματοδοτεί τον ήχο [h], το οποίο είναι αλλόφωνο των [r] και [s] σε παύση (στο τέλος μιας διατύπωσης)27x27εσ 𑓂βιράμαχρησιμοποιείται για να καταστείλει το έμφυτο φωνήεν25x25εσ 𑓃νούκταχρησιμοποιούνται για τη δημιουργία νέων σύμφωνων20x20εσ𑓄αβαγκράχαχρησιμοποιείται για να δείξει την παράκαμψη ενός [a]21x21εσ𑓅γκβανγκχρησιμοποιείται για να σηματοδοτήσει ρινικοποίηση

 Αριθμούς 
Το αλφάβητο Τιρχούτα χρησιμοποιεί τα δικά του σημάδια για το θεσιακό δεκαδικό σύστημα αρίθμησης.
+ΨηφίαΕικόνα27x27εσ23x23εσ29x29εσ28x28εσ25x25εσ28x28εσ28x28εσ29x29εσ27x27εσ31x31εσΚείμενο𑓐𑓑𑓒𑓓𑓔𑓕𑓖𑓗𑓘𑓙Ψηφίο0123456789

 Unicode 
Το αλφάβητο Τιρχούτα προστέθηκε στο πρότυπο Unicode, τον Ιούνιο του 2014 με την κυκλοφορία της έκδοσης 7.0.

Το μπλοκ Unicode για το Τιρχούτα είναι U+11480–U+114DF:
Τιρχούτα[1][2]Επίσημος χάρτης κώδικα της Κοινοπραξίας (PDF)0123456789ABCDEFU+1148x𑒀𑒁𑒂𑒃𑒄𑒅𑒆𑒇𑒈𑒉𑒊𑒋𑒌𑒍𑒎𑒏U+1149x𑒐𑒑𑒒𑒓𑒔𑒕𑒖𑒗𑒘𑒙𑒚𑒛𑒜𑒝𑒞𑒟U+114Ax𑒠𑒡𑒢𑒣𑒤𑒥𑒦𑒧𑒨𑒩𑒪𑒫𑒬𑒭𑒮𑒯U+114Bx𑒰𑒱𑒲𑒳𑒴𑒵𑒶𑒷𑒸𑒻𑒻𑒼𑒽𑒾𑒿U+114Cx𑓀𑓁𑓃𑓂𑓄𑓅𑓆𑓇U+114Dx𑓐𑓑𑓒𑓓𑓔𑓕𑓖𑓗𑓘𑓙Σημειώσεις
 1.^ Έως την έκδοση 11.0 του Unicode
 2.^ Οι γκρι περιοχές υποδεικνύουν μη ανατεθειμένες περιοχές κώδικα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 free Download Tirhuta (Maithili) Fonts 
 Tirhuta Lipi: Native Script of Maithili
 Mithila Online
 Learn Mithilakshara by Gajendra Thakur

Κατηγορία:Πολιτισμός της Ινδίας
Κατηγορία:Πολιτισμός του Νεπάλ
Κατηγορία:Συστήματα γραφής
Κατηγορία:Γλώσσα Μαϊθίλι