Ζάστοβα Αχαΐας

Η Ζάστοβα είναι μικρός ορεινός εγκαταλελειμμένος οικισμός του Δήμου Πατρέων. Ανήκει ως οικιστική θέση και τοποθεσία στη γεωγραφική περιφέρεια της νυν Τοπικής Κοινότητας Ελικίστρας, Ρωμανό και κατοικείται εποχιακά μόνο κατά την περίοδο του καλοκαιριούΛουλούδης 2010, σελ. 60..

Τοποθεσία
Βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του Παναχαϊκού, σε υψόμετρο περίπου 650 μέτρωνGoogle EarthΗ θέση της Ζάστοβας στο χάρτη. openstreetmap.org. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.Η θέση της Ζάστοβας στο χάρτη. topoguide.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.Η θέση της Ζάστοβας στο χάρτη. wikimapia.org. Ανακτήθηκε: 13/07/2018..Νοτιοδυτικά της Ζάστοβας και σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η Ελικίστρα, κτισμένη πιο χαμηλά, ενώ νότια της βρίσκεται το Πουρναρόκαστρο και δυτικά σε χαμηλότερο υψόμετρο ο Ρωμανός. Η Ζάστοβα απέχει περί τα 15 χιλιόμετρα από το κέντρο της Πάτρας. Κτισμένα πιο ψηλά, σε υψόμετρο περίπου 920 μέτρων, βρίσκονται καλύβια που ανήκουν στην περιφέρεια της Ζάστοβας, στα οποία οδηγεί ανηφορικός δύσβατος χωματόδρομος έπειτα από περίπου 3 χιλιόμετρα και οποίος καταλήγει προς τις κορυφές του Παναχαϊκού.

Διοικητική εξέλιξη
Η Ζάστοβα αναγνωρίστηκε ως οικισμός την 20/04/1835, όταν και υπήχθη στον τότε Δήμο ΜεσσάτιδοςΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Ζάστοβας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Μεσσάτιδος (1835-1836). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.. Με το ΦΕΚ 35Α της 17/07/1836 αποσπάστηκε από το Δήμο Μεσσάτιδος και προσαρτήθηκε στον τότε Δήμο ΠατρέωνΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Πατρέων. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.Δρακάκης, Κούνδουρος 1939-1940, σελ. 67.Κλάδου 1897, σελ. 210.. Με το ΦΕΚ 59Β της 17/06/1897 καταργήθηκε ως οικισμός και αναγνωρίστηκε εκ νέου στις 16/10/1940, όταν και υπήχθη στην τότε Κοινότητα ΕλικίστραςΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Ελικίστρας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.ΚΕΔΚΕ-ΕΕΤΑΑ, Λεξικό, τ.Α΄, σελ. 326.. Στις 07/04/1951 καταργήθηκε ως οικισμός.

Ιστορικά στοιχεία
Η ονομασία της Ζάστοβας φαίνεται να έχει ξενική προέλευση. Στη θέση της Ζάστοβας έχουν βρεθεί αρχαιότητες της ύστερης ρωμαϊκής περιόδουΤριανταφύλλου 1995, λήμμα Ζάστοβα.. Αναφέρεται ως χωριό στα 1699 σε βενετική κατάσταση χωριών της περιοχής Πατρών. Τον Αύγουστο του 1821 διεξήχθη εκεί μάχη στα πλαίσια της Επανάστασης του ’21. Ήδη από τα χρόνια της εποχής του Καποδίστρια η Ζάστοβα θεωρείται ακατοίκητος τόπος.

Δημογραφική εξέλιξη
Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του παλιού οικισμού της Ζάστοβας σύμφωνα με τις εθνικές απογραφέςΨηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018. είναι η εξής:
 1830 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920 1928 1940Δ/ΑΛουλούδης 2010, σελ. 61.Αναφέρεται χωρίς πληθυσμό. Λουλούδης 2010, σελ. 61 [υποσημείωση 6].5 οικογ. - 24 κατ.Αναφέρεται ως Zastova. Λουλούδης 2010, σελ. 61 [υποσημείωση 10].Δ/ΑΑναφέρεται ότι στα 1842 κατοικούσε στην περιοχή η οικογένεια Χρ. Ξυπολιά, σύμφωνα με σωζόμενο δικαιοπρακτικό έγγραφο. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Ζάστοβα.Δ/ΑΔ/Α79Η Ζάστοβα απογράφεται από κοινού με το Πουρναρόκαστρο. Λουλούδης 2010, σελ. 61 [υποσημείωση 16].Δ/ΑΔ/ΑΔ/ΑΔ/ΑΔ/Α17

Λοιπά στοιχεία
Τοπόσημο και σημείο αναφοράς της περιοχής είναι το εγκαταλελειμμένο, μη ολοκληρωμένο κτίσμα σανατορίου, που έφερε την επωνυμία «Άγιος Ανδρέας», προϊόν της φιλανθρωπικής δράσης του βιομήχανου Βασιλείου Μαραγκόπουλου, ευεργέτη της ΠάτραςΚαμαράτου, Μούσιος (2017), σελ. 9-10.Η άγνωστη ιστορία πίσω από το Σανατόριο της Πάτρας… που δεν λειτούργησε ποτέ!. patrasevents.gr. 18 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.Η ιστορία του Σανατορίου στη Ζάστοβα! . dete.gr. 17 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε: 13/07/2018..

Στην περιφέρεια της Ζάστοβας βρίσκονται τα ξωκλήσια της Αγίας Παρασκευής και της Παναγίας Βλαχερνών. Η Παναγία των Βλαχερνών αναφέρεται ως παλιό μοναστήρι.

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Αλέξ. Θ. Δρακάκης - Στυλ. Ι. Κούνδουρος, Αρχεία περί της συστάσεως και εξελίξεως των δήμων και κοινοτήτων 1836-1939 και της διοικητικής διαιρέσεως του κράτους. (Τέως δήμοι, κοινότητες, σύνδεσμοι κοινοτήτων, ανοργάνωτοι κοινότητες, συνοικισμοί, μοναί, θέσεις – Αναγνωρίσεις, προσαρτήσεις, αποστάσεις, μετονομασίες, συγχωνεύσεις), τόμοι Α΄-Β΄, Τύποις «Γραφικαί Τέχναι», Αθήνα 1939-1940.
 Χριστίνα-Θέκλα Καμαράτου, Κωνσταντίνος-Βίκτωρ Μούσιος, Αποτύπωση, αποκατάσταση και επανάχρηση σανατορίου στη Ζάστοβα Πατρών. Πτυχιακή εργασία. Τ.Ε.Ι. Πάτρας - Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε., Πάτρα 2017.
 Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΚΕ) - Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), Λεξικό Διοικητικών Μεταβολών των Δήμων και Κοινοτήτων (1912-2001), Τόμοι Α΄-Β΄, Επιμέλεια έκδοσης: Γιάννης Μπαχάρας, Εκδόσεις ΕΕΤΑΑ, Αθήνα 2002. ISBN 960-7509-47-1. ISBN (SET) 960-7509-46-3.
 Α.Ι. Κλάδου, Εφετηρίς (Almanach) του Βασιλείου της Ελλάδος δια το Έτος 1837, Εκ της Βασιλικής Τυπογραφίας και Λιθογραφίας, Εν Αθήναις 1837.

Βιβλιογραφία

 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Α΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Ζάστοβα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Ζάστοβας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Πατρέων. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Μεσσάτιδος (1835-1836). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Ελικίστρας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Η θέση της Ζάστοβας στο χάρτη. openstreetmap.org. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Η θέση της Ζάστοβας στο χάρτη. topoguide.gr. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Η θέση της Ζάστοβας στο χάρτη. wikimapia.org. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Η άγνωστη ιστορία πίσω από το Σανατόριο της Πάτρας… που δεν λειτούργησε ποτέ!. patrasevents.gr. 18 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.
 Η ιστορία του Σανατορίου στη Ζάστοβα! . dete.gr. 17 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε: 13/07/2018.

Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένα χωριά της περιφερειακής ενότητας Αχαΐας
Κατηγορία:Δήμος Πατρέων