Ριζοκάρπασο

Το Ριζοκάρπασο (τουρκ.: Ντιπκαρπάζ, Dipkarpaz) είναι χωριό που βρίσκεται στη χερσόνησο της Καρπασίας στην Κύπρο.

Το έδαφος της κοινότητας ανήκει εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, της οποίας είναι κοινότητα που υπάγεται διοικητικά στην Επαρχία Αμμοχώστου. Είναι έτσι ο ανατολικότερος οικισμός στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το χωριό ελέγχεται εκ των πραγμάτων (de facto) από την μη αναγνωρισμένη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου.

Στο Ριζοκάρπασο βρίσκεται η ιστορική Μονή του Αποστόλου Ανδρέα.

Γεωγραφία
Το Ριζοκάρπασο είναι χτισμένο σε υψόμετρο περίπου 100 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Βρίσκεται κοντά στο μέσο της χερσονήσου της Καρπασίας, η οποία είναι μια από τις πιο απομακρυσμένες και φυσικά ανέγγιχτες περιοχές της Κύπρου. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ήπιους λόφους, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και εκτεταμένες παραλίες, ενώ προς τα ανατολικά η μορφολογία του εδάφους γίνεται πιο ορεινή. Το κλίμα της περιοχής είναι μεσογειακό, με ήπιους, βροχερούς χειμώνες και θερμά, ξηρά καλοκαίρια.

Η χερσόνησος της Καρπασίας, όπου ανήκει το Ριζοκάρπασο, διαθέτει σημαντικά οικολογικά χαρακτηριστικά. Περιλαμβάνει προστατευόμενες περιοχές και αποτελεί καταφύγιο για πολλά είδη χλωρίδας και πανίδας, συμπεριλαμβανομένων των απειλούμενων θαλάσσιων χελωνών (Caretta caretta και Chelonia mydas), που φωλιάζουν στις παραλίες της περιοχής.

Η παράκτια ζώνη κοντά στο Ριζοκάρπασο περιλαμβάνει διάφορες παραλίες, με πιο γνωστή την παραλία της Χρυσής Ακτής, η οποία θεωρείται από τις επιβλητικότερες της Κύπρου.

Η γεωγραφική απομόνωση του Ριζοκαρπάσου έχει συμβάλει στη διατήρηση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και του αγροτικού χαρακτήρα του οικισμού, παρά τις πολιτικές και δημογραφικές αλλαγές που έχει υποστεί η περιοχή μετά την τουρκική εισβολή του 1974.

Περιγραφή
Το Ριζοκάρπασο είναι μία από τις μεγαλύτερες πόλεις στη χερσόνησο. Το έδαφος κοντά στην πόλη αποτελείται από terra fusca το οποίο είναι πολύ εύφορο. Στις τοπικές καλλιέργειες περιλαμβάνεται η χαρουπιά, το βαμβάκι, ο καπνός και το σιτάρι. Το περιβάλλον της πόλης είναι γνωστό ως ένα από τα πιο άγρια και παρθένα εδάφη του νησιού. Τα χαρακτηριστικά της επικράτειας του δήμου είναι το Εθνικό Πάρκο Ριζοκαρπάσου (Καρπάζ). Επίσης, έχει μία από τις καλύτερες παραλίες του νησιού και είναι το σπίτι του Καρπασσιανού γαϊδάρου.

 Οικονομία 
Η οικονομία στηρίζεται κυρίως στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Από το 2000, η πόλη έχει αγκαλιάσει την ιδέα του οικολογικού τουρισμού και μετατρέπει παλιά παραδοσιακά σπίτια του χωριού σε ξενώνες με παραδοσιακό στυλ. Η περιοχή στερείται βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Έχει πληθυσμό 2.349 κατοίκων σύμφωνα με στοιχεία για το 2011. 

 Κλίμα 

δεξιά|μικρογραφία|Ορθόδοξη εκκλησία και τζαμί στο Ριζοκάρπασο
 Ιστορία 
Η περιοχή του Ριζοκάρπασου περιέχει μερικές από τις πρώτες κατοικημένες περιοχές στο νησί. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι αρχαίες πόλεις της Καρπασίας και της Αφενδρίκας. Ήταν η έδρα ενός από των βαρόνων των Λουζινιάν.

Η πόλη έχει δύο εκκλησίες: του Αγίου Συνεσίου και η εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Υπάρχουν παραδείγματα του τυπικού Κυπριακού ανεμειγμένου στυλ, συνδυάζοντας Γοτθικά χαρακτηριστικά που εισήθχησαν από τους Λουζινιάν με το Βυζαντινό στυλ της Ορθόδοξης παράδοσης. Όταν οι Ορθόδοξοι επίσκοποι του νησιού εξορίστηκαν από τους Λουζινιάν το 1222, ο Επίσκοπος της Αμμοχώστου εστάλη στο Ριζοκάρπασο και συνέχισε την δουλειά του στον Άγιο Συνέσιο, την κύρια Ορθόδοξη εκκλησία στην περιοχή. Οι δύο αυτές εκκλησίες είναι από τις λίγες χριστιανικές εκκλησίες που λειτουργού στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Οι υπηρεσίες της είχαν σταματήσει από την Τουρκοκυπριακή αστυνομία.Turkish Cypriot ‘Grinches’ Steal Christmas, Stop Holiday Liturgy

Το Ριζοκάρπασο βρίσκεται εν μέρει στην αρχαία πόλη της Καρπασίας στην δυτική ακτή, σύμφωνα με των θρύλο της ίδρυσης από τον βασιλιά Πυγμαλίωνα.  

 Δημογραφία 
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν.

(Πληροφορίες για τον πληθυσμό και το διάγραμμα από τα δεδομένα).

Πριν το 1974, η πλειοψηφία του πληθυσμού αποτελούνταν από Ελληνοκύπριους. Κατά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, η χερσόνησος αποκόπηκε από τις τουρκικές δυνάμεις και αυτό απέτρεψε την φυγή των Ελληνοκύπριων κατοίκων στα νότια. Ως αποτέλεσμα, με 250 Ελληνοκύπριους κατοίκους, το Ριζοκάρπασο είναι το σπίτι του μεγαλύτερου Ελληνικού πληθυσμού στα βόρεια. Ανάμεσα στο 1974 και το 1985, ωστόσο, γύρω στους 2.500 Ελληνοκύπριους εγκατέλειψαν το χωριό. Αν και ο Ελληνοκυπριακός πληθυσμός αποτελείται κυρίως από ηλικιωμένους και μειώνεται σε μέγεθος, εφοδιάζονται ακόμη από τον ΟΗΕ, και τα ελληνοκυπριακά προϊόντα είναι διαθέσιμα σε μερικά καταστήματα. 

Το 1977, έγινε η μεταφορά αρκετών Τούρκων εποικιστών από διάφορες περιοχές της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου του Μους, του Αγρί και του Μπουλανίκ στην Ανατολική Ανατολία, των Αδάνων, στην Περιοχή της Μεσογείου και του Ακκούς, του Τσαρσάμπα, του Ακτσααμπάτ, του Σούρμενε, του Αρακλί και της Τραπεζούντας στη Μαύρη Θάλασσα. Στον 21ο αιώνα, μερικοί Τουρκοκύπριοι και Ευρωπαίοι αγόρασαν κατοικίες και έγιναν κάτοικοι του χωριού.

 Διοίκηση 

Το Ριζοκάρπασο, για διοικητικούς σκοπούς, χωρίζεται στις εξής 3 συνοικίες:
Αγία Τριάδα
Ανάβρυση
Λεκό

Σήμερα, η πόλη έχει δικό της μη αναγνωρισμένο τουρκοκυπριακό δήμο, στον οποίο ο σημερινός δήμαρχος είναι ο Σουπχί Τζοσκούν από το Τουρκικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ο Τζοσκούν κέρδισε το αξίωμα το 2014, κερδίζοντας πάνω από το 50% των ψήφων και κέρδισε τον προκάτοχό του, τον Μεχμέτ Ντεμιρτζί από το Εθνικό Κόμμα Ενότητας.

 Πολιτισμός 
Κοντά στο Ριζοκάρπασο βρίσκεται η Μονή Αποστόλου Ανδρέα, που θεωρείται από τους πιο σημαντικούς θρησκευτικούς χώρους στην Κύπρο. Θεωρείται ιερό τόσο από τους Ελληνοκύπριους όσο και τους Τουρκοκύπριους.

Ο Τουρκοκυπριακός Αθλητικός Σύλλογος Ντιπκαρπάζ ιδρύθηκε το 1978,Cyprus Turkish Football Federation Dipkarpaz Sports Club και τώρα αγωνίζεται στο 2ο Πρωτάθλημα της Τουρκοκυπριακής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας.Northern Cyprus  Association of Football Clubs Η πόλη διαθέτει το Γυμνάσιο Ρετζέπ Ταϊγίπ Ερντογάν.BRTK  Dipkarpaz Recep Tayyip Erdogan Secondary School Η πόλη έχει μικρές τουριστικές εγκαταστάσεις.

 Αδελφοποιημένες πόλεις, σύμφωνα με την παράνομη διοίκηση 
Το Ριζοκάρπασο έχει αδελφοποιηθεί με τις εξής πόλεις:
  Άγκυρα, Τουρκία (από το 1986)
  Πεντίκ, Κωνσταντινούπολη, Τουρκία (από το 1986)
  Γιασαμάλ, Μπακού, Αζερμπαϊτζάν (από το 2005)
  Αρντεσέν, Επαρχία Ριζούντας, Τουρκία
  Τατβάν, Μπιτλίς, Τουρκία

 Παραπομπές 

 Πηγές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Φωτογραφίες του Ριζοκάρπασου 

Ριζοκαρπασο