Επίσκεψις (14ος αι.) Βυζαντινό Μουσείο

Επίσκεψις ή Παναγία η Γλυκοφιλούσα (14ος αι.) είναι μικρασιατική βυζαντινή εικόνα που εκτίθεται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας, προερχόμενη από την περιοχή της Προύσας.
Περιγραφή
Η Παναγία Γλυκοφιλούσα, η Επίσκεψις είναι ψηφιδωτή εικόνα του 14ου αι. Οι διαστάσεις της είναι 100x85 εκ. Ανήκει στη Σχολή Κωνσταντινουπόλεως και μιμείται την τεχνική και τα υλικά της μνημειακής ψηφιδογραφίας.Μανόλης Χατζηδάκης, Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών-Εικόνες, Αθήνα, Εκδόσεις Απόλλων,χ.χ. σελ.21
Προέρχεται από τον Ναό του Αγίου Βασιλείου στην Τρίγλια της Προύσας της Μικράς Ασίας και ήλθε στην Ελλάδα από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922.Στέφανος Ξενόπουλος, «Ψηφιδωτή εικών η "Επίσκεψις" εν τω Βυζαντινώ Μουσείω Αθηνών», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Περίοδος Δευτέρα,τομ. 2 (1925), σελ44
Απεικονίζει την Παρθένο να κρατάει στην αγκαλιά της τον Χριστό βρέφος.Στέφανος Ξενόπουλος, «Ψηφιδωτή εικών η "Επίσκεψις" εν τω Βυζαντινώ Μουσείω Αθηνών», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Περίοδος Δευτέρα,τομ. 2 (1925), σελ46
Οι ψηφίδες είναι τεχνητές μεγέθους πέντε χιλιοστών για τα λεπτά μέρη, τις άκρες των πτυχών και ιδίως των προσώπων και των γυμνών μερών του σώματος, και ενός εκατοστού για το χρυσό έξεργο και τα φορέματα. Η Παρθένος φοράει μελανοκύανο μανδύα  που σκεπάζει το κεφάλι και το σώμα. Ο εσωτερικός χιτώνας δεν φαίνεται παρά μόνο στις παρυφές και στα χέρια τα οποία είναι ερυθρου χρώματος με χρυσές διαποικίλσεις. Τα μαλλιά περισφίγγουν τυπικός βυζαντινός κεφαλόδεσμος, λευκός με αργυρές αναλαμπές. Οι πτυχώσεις του μανδύα της Παναγίας και των φορεμάτων του Χριστού, σκληρές και ευθύγραμμες, τις αποδίδει ο καλλιτέχνης με χρυσές ψηφίδες πέντε χιλιστών. Ο Χριστός φοράει χιτώνα ζωσμένο με πιο ανοικτό χρώμα πρασινοκίτρινο με σκοτεινές βαθυκύανες πτυχώσεις.
Τα πρόσωπα είναι συντεθειμένα με μακρές ψηφίδες,λευκές, ελαφρώς ρόδινες για τα φωτεινά μέρη, ενώ για τα σκιερά με ψηφίδες χλωροκίτρινες βαθύχροες. Ερυθρές ψηφίδες ενδυναμώνουν τα περιγράμματα.Στέφανος Ξενόπουλος, «Ψηφιδωτή εικών η "Επίσκεψις" εν τω Βυζαντινώ Μουσείω Αθηνών», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Περίοδος Δευτέρα,τομ. 2 (1925), σελ47
Εκατέρωθεν του φωτοστεφάνου της Παναγίας που ορίζεται με ερυθρό περίγραμμα υπάρχουν τα γράμματα MHΡ ΘΟΥ και πάνω από τον αριστερό ώμο της η λέξη ΕΠΙCKEΨΙC όπως και τα άνωθεν και δεξιά του Χριστού στοιχεία ΙC -XC μας βοηθούν για τη χρονολόγηση της εικόνας με το σχήμα τους: περί το τέλος του 1300.Στέφανος Ξενόπουλος, «Ψηφιδωτή εικών η "Επίσκεψις" εν τω Βυζαντινώ Μουσείω Αθηνών», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Περίοδος Δευτέρα,τομ. 2 (1925), σελ48-49

Παραπομπές

Πηγές
 Μανόλης Χατζηδάκης, Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών-Εικόνες, Αθήνα, Εκδόσεις Απόλλων,χ.χ
Στέφανος Ξενόπουλος, «Ψηφιδωτή εικών η "Επίσκεψις" εν τω Βυζαντινώ Μουσείω Αθηνών», 	Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Περίοδος Δευτέρα,τομ. 2 (1925), σελ. 44-53

Κατηγορία:Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών