Πρόεδρος του Ιράν

Ο Πρόεδρος του Ιράν αποτελεί τον ανώτατο εκλεγμένο από τον λαό αξιωματούχο στη χώρα. Μετά τον θάνατο του Εμπραχίμ Ραΐσι σε αεροπορικό δυστύχημα στο Δυτικό Ιράν στις 19 Μαΐου 2024, διενεργήθησαν προεδρικές εκλογές όπου στις 6 Ιουλίου εξελέγη πρόεδρος ο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Υπόβαθρο
Μετά την Επανάσταση και το δημοψήφισμα του 1979 για τη δημιουργία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν τον Μάρτιο του 1979 (στις 29 και 30 Μαρτίου), η νέα κυβέρνηση χρειάστηκε να δημιουργήσει ένα νέο σύνταγμα. Ο Αγιατολάχ Χομεϊνί διέταξε την εκλογή της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων, του οργάνου που είχε επιφορτιστεί με τη σύνταξη του Συντάγματος. Η συνέλευση παρουσίασε το σύνταγμα στις 24 Οκτωβρίου 1979 και ο Ανώτατος ηγέτης Χομεϊνί και ο πρωθυπουργός Μαχντί Μπαζαργκάν το ενέκριναν. Αυτό εγκρίθηκε επίσης στο συνταγματικό δημοψήφισμα που διενεργήθηκε τον Δεκέμβριο του 1979.

Το Σύνταγμα του 1979 καθόρισε τον Ανώτατο ηγέτη ως αρχηγό κράτους και τον Πρόεδρο και τον Πρωθυπουργό ως αρχηγούς κυβερνήσεων. Η θέση του πρωθυπουργού καταργήθηκε το 1989.

Οι ιρανικές προεδρικές εκλογές, οι πρώτες στη χώρα, πραγματοποιήθηκαν στις 25 Ιανουαρίου 1980 και οδήγησαν στην εκλογή του Αμπουλχασάν Μπανί-Σαντρ με ποσοστό 76% των ψήφων. Ο Μπανισάντρ στις 22 Ιουνίου 1981 καθαιρέθηκε από το Κοινοβούλιο του Ιράν. Μέχρι τις πρόωρες εκλογές στις 24 Ιουλίου 1981, τα καθήκοντα του Προέδρου αναλήφθηκαν από το Προσωρινό Προεδρικό Συμβούλιο. Ο Μοχάμαντ-Αλί Ρατζάι εξελέγη πρόεδρος στις 24 Ιουλίου 1981 και ανέλαβε καθήκοντα στις 2 Αυγούστου. Ο Ρατζάι παρέμεινε στη θέση του για λιγότερο από ένα μήνα, καθώς αμφότεροι εκείνος και ο πρωθυπουργός δολοφονήθηκαν στις 30 Αυγούστου 1981. Για μια ακόμη φορά, ένα Προσωρινό Προεδρικό Συμβούλιο αναπλήρωσε το αξίωμα μέχρι τις 13 Οκτωβρίου 1981, όταν εξελέγη πρόεδρος ο Αλί Χαμενεΐ.

Οι Ακμπάρ Χασαμί Ραφσαντζανί, Μοχάμεντ Χαταμί και Μαχμούτ Αχμαντινετζάντ εκλέχθηκαν για δύο θητείες. Ο Χασάν Ρουχανί εξελέγη στις προεδρικές εκλογές του Ιουνίου 2013. Κέρδισε την επανεκλογή στις προεδρικές εκλογές του 2017.

Ο Αλί Χαμενεΐ, ο Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζάνι, ο Μοχάμαντ Χαταμί, ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και ο Χασάν Ροχανί εξελέγησαν πρόεδρος για δύο θητείες. Ο Εμπραχίμ Ραΐσι ήταν ο προηγούμενος πρόεδρος, ο οποίος υπηρέτησε από την εκλογή του το 2021 έως τον θάνατό του σε αεροπορικό δυστύχημα, στις 19 Μαΐου 2024. Τον αντικατέστησε, ως υπηρεσιακός πρόεδρος, ο πρώτος αντιπρόεδρος του Ιράν, Μοχάμαντ Μοχμπέρ μέχρι την εκλογή του Μασούντ Πεζεσκιάν, στις 6 Ιουλίου 2024.

 Τελευταίες εκλογές 
 Ιρανικές προεδρικές εκλογές 2024 (Δεύτερος γύρος)ΥποψήφιοςΚόμμαΨήφοι% Μασούντ ΠεζεσκιάνΑνεξάρτητος (Μεταρρυθμιστής) 16.384.40354,76 Σαΐντ ΤζαλίλιΑνεξάρτητος (Συντηρητικός)6.077.29216,46Έγκυρα29.922.58298,01Άκυρα ή λευκά607.5751,99Σύνολο ψήφων30.530.157100Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή61.452.32149.68colspan=ISNA, IranIntl, TejaranNews

Κατάλογος
Αυτός είναι ένας κατάλογος των προέδρων του Ιράν από την θεσμοθέτηση του αξιώματος, με τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών του 1980.
№ Πρόεδρος Εικόνα Έτος εκλογής Από ΈωςΠολιτικό κόμμα Πρωθυπουργός Πρώτος Αντιπρόεδρος1 Αμπολχασάν Μπανισάντρ 100px 1980 4 Φεβρουαρίου 1980 22 Ιουνίου 1981Ανεξάρτητος Μοχάμετ Αλί Ρατζάι Η θέση δεν θεσμοθετήθηκε2 Μοχάμαντ-Αλί Ρατζάι 100px 1981  2 Αυγούστου 1981 30 Αυγούστου 1981 Ισλαμικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Μοχάμετ Τζαβάντ Μπαχονάρ3 Αλί Χαμενεΐ 100px 1981 1985 13 Οκτωβρίου 1981 3 Αυγούστου 1989Ισλαμικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Μιρ Χοσεΐν ΜουσαβίΈνωση Μαχητικού Κλήρου4Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί100px198919933 Αυγούστου 19893 Αυγούστου 1997Ένωση Μαχητικού Κλήρου Καταργήθηκε η θέση Χασάν Χαμπίμπι5 Μοχάμεντ Χαταμί 100px 19972001 3 Αυγούστου 1997 3 Αυγούστου 2005 Ένωση Μαχητικού Κλήρου Μοχάμετ Ρεζά Αρέφ6 Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ 100px 20052009 3 Αυγούστου 2005 3 Αυγούστου 2013Συμμαχία Οικοδόμων του Ισλαμικού Ιράν Παρβίζ Νταβουντί Εσφαντιάρ Ραχίμ Μασαέι Μοχάμετ Ρεζά Ραχιμί7 Χασάν Ροχανί 100px 20132017 3 Αυγούστου 2013 3 Αυγούστου 2021Κόμμα Μετριοπάθειας και Ανάπτυξης Εσάκ Τζαχανγκιρί8 Εμπραχίμ Ραΐσι 100px 2021 3 Αυγούστου 2021 19 Μαΐου 2024Ένωση Μαχητικού Κλήρου Μοχάμαντ Μοχμπέρ9 Μασούντ Πεζεσκιάν 100px 2024 6 Ιουλίου 2024 εν ενεργείαΑνεξάρτητος (Μεταρρυθμιστής) Μοχάμεντ Ρεζά Άρεφ

Υπηρεσιακοί πρόεδροι
Προσωρινό Προεδρικό Συμβούλιο
 Θητεία Πρωθυπουργός Πρόεδρος του Κοινοβουλίου  Ανώτατος Δικαστής 22 Ιουνίου 1981–2 Αυγούστου 1981  Μοχάμαντ-Αλί Ρατζάι 60px Ακμπάρ Χασαμί Ραφσαντζανί 60px Μοχάμετ Μπεχεστί 60px Αμπντούλ-Καρίμ Μουσαβί Αρντεμπιλί 60px 30 Αυγούστου 1981–13 Οκτωβρίου 1981 Μοχάμετ Ρεζά Μαχνταβί Κανί 60px 19 Μαΐου 2024–28 Ιουλίου 2024 Μοχάμαντ Μοχμπέρ 90x90εσ

Δείτε επίσης
Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν

Παραπομπές