Ανδριάντας Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄

Ο Ανδριάντας Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ είναι έργο του γλύπτη Γεώργιου Φυτάλη.
Ιστορία του ανδριάντα
Ο ανδριάντας αποδίδει τον Πατριάρχη μετωπικά με ελαφρά στροφή του κεφαλιού δεξιά. Με το αριστερό χέρι κρατάει την πομαντορική ράβδο και απλώνει το δεξί στα πλήθη, όπου έχει στραμένο το βλέμμα του. Προβάλει το αριστερό του πόδι με με το οποιο πατάει το σκοινί του μαρτυρίου του. Κλειστά τα περιγράμματα στην αριστερή πλευρά και ανοικτά στη δεξιά, δίνουν εσωτερική βεβαιότητα και εξωτερική αποφασιστικότητα. Χρύσανθος Χρήστου-Μυρτώ Κουμβακάλη-Αναστασιάδη, Νεοελληνική Γλυπτική 1800-1940,εκδ. Εμπορική Τράπεζας της Ελλάδας, Αθήνα, 1982, σελ.42Πρόκειται για έργο με επισημότητα, βαρύτητα, επιβλητικότητα. Αρχικά προβλεπόταν στη θέση του να τοποθετηθεί άγαλμα αρχαίου έλληνα φιλοσόφου. Η αντικατάσταση του με εκείνο του Γρηγορίου Ε΄αντανακλούσε το «τέλος της ειδυλλιακής σχέσης των Νεοελληνών με την αρχαιότητα»Ηλίας Μυκονιάτης, Νεοελληνική γλυπική, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1996, σελ.182Εγγραφόταν στην ανάπτυξη της ιδέας εκείνη την περίοδο για τη δημιουργία ενός εθνικού πανθέου με την τοποθέτηση ανδριάντων και προτομών ηρώων της Επανάστασης στα προπύλαια του Πανεπιστημίου.Χάρης Εξερτζόγλου, «Πολιτικές τελετουργίες στην νεότερη Ελλάδα.Η μετακομιδή των οστών του Γρηγορίου Ε΄και η πεντηκονταετηρίδα της Ελληνικής Επανάστασης», Μνήμων τομ. 23 (2001), σελ.160
Το έργο στήθηκε στις 25 Μαρτίου 1872με δαπάνες του Γεώργιου Αβέρωφ αλλά η επεξεργασία του πρέπει να ξεκίνησε πολύ νωρίτερα. Η καθυστερηση οφειλόταν στο γεγονός ότιο Γεώργιος Φυτάλης προβληματιζόταν πάνω στα προσωπογραφικά χαρακτηριστικά του Γρηγορίου. Γρλαφτηκε πως απευθύνθηκε ακόμα και στο Άγιον Όρος προκειμένου να βρει πιστή εικόνα του. Τελικά μάλλον η καθυστερησή του οφειλόταν σε άλλους λόγους:σε τεχνικά προβλήματα ή σε φόρτο παραγγελιών.Ηλίας Μυκονιάτης, «Οι ανδριάντες του Ρήγα και του Γρηγορίου Ε΄στα προπύλαια του Πανεπιστημίου της Αθήνας και το πρώτο κοινό τους», Ελληνικα, τομ.35 (1984), σελ.355, 364-365
Παραπομπές

Πηγές
Ηλίας Μυκονιάτης, «Οι ανδριάντες του Ρήγα και του Γρηγορίου Ε΄στα προπύλαια του Πανεπιστημίου της Αθήνας και το πρώτο κοινό τους», Ελληνικα, τομ.35 (1984), σελ.355-370
Χρύσανθος Χρήστου-Μυρτώ Κουμβακάλη-Αναστασιάδη, Νεοελληνική Γλυπτική 1800-1940,εκδ. Εμπορική Τράπεζας της Ελλάδας, Αθήνα, 1982.
Ηλίας Μυκονιάτης, Νεοελληνική γλυπική, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1996
 Χάρης Εξερτζόγλου, «Πολιτικές τελετουργίες στην νεότερη Ελλάδα.Η μετακομιδή των οστών του Γρηγορίου Ε΄και η πεντηκονταετηρίδα της Ελληνικής Επανάστασης», Μνήμων τομ. 23 (2001), σελ. 153-182
Γρ

Γ