Αριθμοί στη γεωργιανή γλώσσα

Η ονοματολογία αριθμών στη γεωργιανή γλώσσα είναι το σύστημα εκείνο με το οποίο ονοματοδοτούνται οι αριθμοί στη γεωργιανή γλώσσα, τη γλώσσα που ομιλείται στην Γεωργία. Στα γεωργιανά η ονοματολογία των αριθμών από το 30 έως το 99 προκύπτει χρησιμοποιώντας ένα σύστημα με βάση το 20,Aronson (1990), p. 279. "From 30 to 99 Georgian numerals are based on the vigesimal system, i.e., a system to base 20, unlike our decimal system to base 10."Hewitt (1995), p. 524. "The system from '11' to '19' is analysable as '10-UNIT-more'. From '20' to '99' the system is based on units of 20 (i.e. it is vigesimal, so that, for example, '55' is literally '2-times-20-and-(10-5-more)'."Makharoblidze (2009), p. 27. "[The] Georgian system of numbers is based on the counting system of 20. The numbers more than 20 and less than 100 are compound and the first number is [20 multiplied by the preceding numeral ("1" is not shown)] and then [the] remaining number is added." παρόμοιο με το σύστημα που χρησιμοποιείται στα Βασκικά και τα Γαλλικά για τους αριθμούς 80 έως 99.

Τα σύμβολα για τους αριθμούς στα σύγχρονα γεωργιανά κείμενα είναι οι ίδιοι ινδοαραβικοί αριθμοί που χρησιμοποιούνται στα ελληνικά, εκτός από το ότι το κόμμα χρησιμοποιείται ως υποδιαστολή και τα ψηφία σε μεγάλους αριθμούς διαιρούνται σε ομάδες των τριών με χρήση κενών ή περιόδους (πλήρεις στάσεις). Υπάρχει μια παλαιότερη μέθοδος για την γραφή αριθμών, στην οποία τα περισσότερα γράμματα του γεωργιανού αλφαβήτου (συμπεριλαμβανομένων μερικών απαρχαιωμένων γραμμάτων) έχουν εκχωρηθεί σε αριθμητική τιμή.Makharoblidze (2009), p. 7

 Φυσικοί αριθμοί 
Οι γεωργιανοί φυσικοί αριθμοί μέχρι το δέκα είναι πρωτόγονοι, όπως και οι λέξεις για τα 20 και 100, καθώς και οι λέξεις "εκατομμύρια", "δισεκατομμύρια" κλπ. (Ωστόσο, η λέξη για το 1000 δεν είναι πρωτόγονος). Άλλοι φυσικοί αριθμοί σχηματίζονται από αυτά τα πρωτόγονα με μίξη δεκαδικών αριθμών (με βάση το 10) και εικοσαδικό (με βάση το 20).Makharoblidze (2009), pp. 28–29.

Το παρακάτω διάγραμμα παρουσιάζει τις ονομαστικές μορφές των πρωτόγονων αριθμών. Εκτός από το rva (8) και το tskhra (9), αυτές οι λέξεις είναι όλες συνώνυμες-τελικές και μπορούν να χάσουν το τελικό i σε ορισμένες καταστάσεις.
01234567891020100106109ნული
nuliერთი
ertiორი
oriსამი
samiოთხი
otkhiხუთი
khutiექვსი
ekvsiშვიდი
švidiრვა
rvaცხრა
tskhraათი
atiოცი
otsiასი
asiმილიონი
milioniმილიარდი
miliardi
Οι αριθμοί από 11 έως 19 σχηματίζονται από το 1 έως το 9, αντιστοίχως, με προθέματα t (μια συντομευμένη μορφή του ati, που σημαίνει 10) και τη προσθήκη το met'i (= περισσότερο). Σε ορισμένες περιπτώσεις, το προθεματοποιημένο t συγχωνεύεται με το αρχικό σύμφωνο της λέξης ρίζας για να σχηματίσει ένα ενιαίο σύμφωνο (t + s → ts; t + š → č; t + ts → ts) ή προκαλεί μετάθεση στη ρίζα (t + rv → tvr).Hewitt (1995), pp. 51–54.
111213141516171819თერთმეტი
tertmet'iთორმეტი
tormet'iცამეტი
tsamet'iთოთხმეტი
totkhmet'iთხუთმეტი
tkhutmet'iთექვსმეტი
tekvsmet'iჩვიდმეტი
čvidmet'iთვრამეტი
tvramet'iცხრამეტი
tskhramet'i
Οι αριθμοί μεταξύ 20 και 99 χρησιμοποιούν ένα εικοσαδικό (με βάση το 20) σύστημα (συγκρίσιμο με το 60-99 στα γαλλικά). Το 40, 60 και 80 σχηματίζονται χρησιμοποιώντας το 2, 3, και 4 (αντίστοιχα), που συνδέονται με τη λέξη 20 με m (μια πολλαπλασιαστική λέξη):
20406080ოცი
otsiორმოცი
ormotsiსამოცი
samotsiოთხმოცი
otkhmotsi
Οποιοσδήποτε άλλος αριθμός ανάμεσα στο 21 και το 99 σχηματίζεται χρησιμοποιώντας το 20, 40, 60 ή 80, ρίχνοντας το τελικό i, προσθέτοντας το da (= και) ακολουθούμενο από τον κατάλληλο αριθμό από 1 έως 19, π.χ:
2130384799ოცდაერთი
otsdaerti
(20 + 1)ოცდაათი
otsdaati
(20 + 10)ოცდათვრამეტი
otsdatvramet'i
(20 + 18)ორმოცდაშვიდი
ormotsdašvidi
(2 x 20 + 7)ოთხმოცდაცხრამეტი
otkhmotsdatskhramet'i
(4 x 20 + 19)
Οι εκατοντάδες σχηματίζονται με τη σύνδεση των αριθμών 2, 3,. . , 10 απευθείας με τη λέξη για το 100 (χωρίς το πολλαπλασιαστικό m που χρησιμοποιείται για τα 40, 60 και 80). Το 1000 εκφράζεται ως ατάσι (10 x 100) και τα πολλαπλάσια των 1000 εκφράζονται χρησιμοποιώντας το ατάς - για παράδειγμα, το 2000 σημαίνει όρι ατάσι (2 x 10 x 100).
1002003004005006007008009001000200010 000ასი
asiორასი
orasiსამასი
samasiოთხასი
otkhasiხუთასი
khutasiექვსასი
ekvsasiშვიდასი
švidasiრვაასი
rvaasiცხრაასი
tskhraasiათასი
atasiორი ათასი
ori atasiათი ათასი
ati atasi
Το τελικό i πέφτει όταν ένας μικρότερος αριθμός προστίθεται σε ένα πολλαπλάσιο του 100, π.χ.:
2503104152010ორას ორმოცდაათი
oras ormotsdaatiსამას ათი
samas atiოთხას თხუთმეტი
otkhas tkhutmet'iორი ათას ათი
ori atas ati

 Τακτικοί αριθμοί 
Οι τακτικοί αριθμοί σχηματίζονται με την προσθήκη της κατάληξης me- και -e στον αριθμό, με το -e να αντικαθιστά το τελικό φωνήεν. Η λέξη για το "πρώτο" είναι ο ανώμαλος αριθμός p'irveli.
ΤιμήΦυσικόςΤακτικός1ერთი
ertiპირველი
p'irveli2ორი
oriმეორე
meore3სამი
samiმესამე
mesame4ოთხი
otkhiმეოთხე
meotkhe5ხუთი
khutiმეხუთე
mekhute6ექვსი
ekvsiმეექვსე
meekvse7შვიდი
švidiმეშვიდე
mešvide8რვა
rvaმერვე
merve9ცხრა
tskhraმეცხრე
metskhre10ათი
atiმეათე
meate11თერთმეტი
tertmet'iმეთერთმეტე
metertmet'e12თორმეტი
tormet'iმეთორმეტე
metormet'e13ცამეტი
tsamet'iმეცამეტე
metsamet'e20ოცი
otsiმეოცე
meotse
Για υψηλότερους αριθμούς, η κατάληξη περικλείει μόνο το τελευταίο στοιχείο του αριθμού. (Εάν αυτό το τελικό στοιχείο είναι erti, που σημαίνει "ένα", γίνεται meerte · οι μορφές με p'irveli είναι επικυρωμένες αλλά λιγότερο συνηθισμένες.) Εάν ο αριθμός περιλαμβάνει ένα πολλαπλάσιο του 20 που συνδέεται με ένα μικρότερο αριθμό από το da που σημαίνει "και", το me- πέφτει μετά το da.
ΤιμήΦυσικόςΤακτικός21ოცდაერთი
otsdaertiოცდამეერთე
otsdameerte
ή
ოცდაპირველი
otsdap'irveli50ორმოცდაათი
ormotsdaatiორმოცდამეათე
ormotsdameate83ოთხოცდასამი
otkhotsdasamiოთხოცდამესამე
otkhotsdamesame10345ათი ათას სამას ორმოცდახუთი
ati atas samas ormotsdakhutiათი ათას სამას ორმოცდამეხუთე
ati atas samas ormotsdamekhute
Εάν ένας αριθμός περιλαμβάνει ένα πολλαπλάσιο του 100 ή υψηλότερο ακολουθούμενο από έναν αριθμό μικρότερο από το 100 που δεν περιέχει ένα da, ο κανονικός σχηματίζεται μαζί με το me- μεταξύ των δύο.
ΤιμήΦυσικόςΤακτικός101ას ერთი
as ertiას მეერთე
as meerte
ή
ას პირველი
as p'irveli208ორას რვა
oras rvaორას მერვე
oras merve

 Αριθμητικές αξίες των γραμμάτων 
μικρογραφία|Μια επιγραφή στη μονή Μοτσαμέτα, που χρονολογείται από το έτος 1846 (ჩყმვ στο γεωργιανό σύστημα αρίθμησης).
μικρογραφία|Οι Ψαλμοί της Μτσχέτα, ένα χειρόγραφο του 10ου-11ου αιώνα, είναι ένα από τα παλαιότερα παραδείγματα της χρήσης αραβικών αριθμών στη γεωργιανή γλώσσα.
Το γεωργιανό σύστημα αρίθμησης () είναι ένα σύστημα που αντιπροσωπεύει τους αριθμούς χρησιμοποιώντας γράμματα του Γεωργιανού αλφαβήτου. Οι αριθμητικές τιμές σε αυτό το σύστημα λαμβάνονται με την απλή προσθήκη των συνιστώντων αριθμών, οι οποίοι είναι γραμμένοι από τα αριστερά προς τα δεξιά (π.χ., ჩღჲთ = 1769, ჩყპზ = 1887, ციბ = 2012).
ΓεωργιανάΤιμήა1ბ2გ3დ4ე5ვ6ზ7ჱ8თ9ი10კ20ლ30მ40ნ50ჲ60ო70პ80ჟ90რ100ს200ტ300ჳ400*უ400*ფ500ქ600ღ700ყ800შ900ჩ1000ც2000ძ3000წ4000ჭ5000ხ6000ჴ7000ჯ8000ჰ9000ჵ10000
*Τα γράμματα ჳ και უ είναι ίσα με το 400 στην αριθμητική αξία.
ჶჷჸჹჺჼ჻
Αυτά τα γράμματα δεν έχουν αριθμητική αξία.

 Δείτε επίσης 

 Γεωργιανό ημερολόγιο

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 





Κατηγορία:Γεωργιανή γλώσσα