Χάτζα Πρασάντ Σαρμά Όλι

O Χάτζα Πρασάντ Σαρμά Όλι (Khadga Prasad Sharma Oli , νεπαλέζικα:  खड्ग प्रसाद शर्मा ओली; γεννηθείς στις 22 Φεβρουαρίου 1952), περισσότερα  γνωστός ως Κ. Π. Όλι, είναι κομμουνιστής πολιτικός από το Νεπάλ και πρωθυπουργός της χώρας από τις 15 Ιουλίου 2024 και από το 2018 έως τις 13 Ιουλίου 2021. Είναι αρχηγός του Κομμουνιστικού Κόμματος του Νεπάλ (Ενιαίο Μαρξιστικό–Λενινιστικό). Προηγουμένως υπηρέτησε ως πρωθυπουργός από τις 11 Οκτωβρίου 2015 έως τις 3 Αυγούστου 2016 και ήταν ο πρώτος εκλεγμένος πρωθυπουργός με το Σύνταγμα του Νεπάλ που εγκρίθηκε πρόσφατα.

Τον Σεπτέμβριο του 2025 ανακοίνωσε την παραίτηση του λόγω των αναταραχών στο Νεπάλ.

 Προσωπική ζωή 
Ο Χ. Π.  Όλι γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1952 από οικογένεια  Βραχμάνων  στο Terathum. Ήταν το πρωτότοκο παιδί του Μοχάν Πρασάντ και της Μαντουμάγια Όλι.  Τον Όλι μεγάλωσε η γιαγιά του, Ραμάγια, αφού η μητέρα του πέθανε από ευλογιά, όταν εκείνος ήταν τεσσάρων ετών. Ολοκλήρωσεε την πρωτοβάθμια εκπαίδευση στο Terathum και αργότερα η οικογένειά του μετανάστευσε στην νοτιοανατολική περιφέρεια της Τζάπα. Ο Όλι εγκατέλειψε το Γυμνάσιο στην 9η τάξη.Sharma Manohar, "Oli ko Jeevani (Life of Oli)", Jana Astha National Weekly, 12 Ιανουαρίου 2004. Σελ. 12
Μετά την αποφυλάκισή του γνώρισε τη σύζυγό του, την επίσης κομμουνίστρια  Radhika Shakya, και παντρεύτηκαν αργότερα.

 Πολιτική καριέρα 

 Μαρξιστική εξέγερση 1966-1991 
Ο Όλι ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα το 1966  και εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα του Νεπάλ τον Φεβρουάριο του 1970. Ξεκίνησε να ασχολείται με την ανατρεπτική πολιτική και συνελήφθη για πρώτη φορά το 1970. Ένα χρόνο αργότερα έγινε μέλος της επαρχιακής επιτροπής του κόμματος και σύντομα ο αρχηγός της Οργανωτικής Επιτροπής του Κινήματος στην Τζάπα το 1972. Φυλακίστηκε για 14 συνεχή χρόνια, από το 1973 έως το 1987. Μετά την απελευθέρωσή του από τη φυλακή το 1987, έγινε μέλος της κεντρικής επιτροπής, του UML αρμόδιος για την Ζώνη Λουμπίνι ως το 1990.

 Πολυκομματική δημοκρατία 1991-2006 
Μετά το λαϊκό κίνημα του 1990, εξελέγη μέλος του κοινοβουλίου στην έκτη εκλογική περιφέρεια της Τζάπα, το 1991. Κατείχε τη θέση του επικεφαλής του τμήματος Εξωτερικών του CPN (UML) το 1992.

Επανεξελέγη στο κοινοβούλιο το 1994, και υπηρέτησε ως υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση μειοψηφίας του Μανμοχάν Αντικαρί. Εξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις εκλογικές περιφέρειες 2 και 6 στην Τζάπα το 1999 και παραιτήθηκε από την έδρα του στην έκτη περιφέρεια της Τζάπα.

 Μεταβατική περίοδος 
Διορίστηκε ως αναπληρωτής Πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών , ως μέρος της προσωρινής κυβέρνησης του Γκιρίγια Πρασάντ Κοϊράλα το 2006. 
Το 2008 ηττήθηκε στις εκλογές για Συντακτική Συνέλευση και  έχασε τις εκλογές για τη θέση του προέδρου από τον  Τζάλα Νατ Χανάλl κατά τη διάρκεια του 8ου γενικού συνεδρίου του CPN-UML το 2009.

Εξελέγη στην 7η εκλογική περιφέρεια της Τζάπα στις εκλογές για Συντακτική Συνέλευση το 2013 και έγινε αρχηγός  της κοινοβουλευτικής ομάδας του CPN-UML στις 4 Φεβρουαρίου 2014, νικώντας τον πρόεδρος του κόμματος Τζάλα Νατ Χανάλ με ψήφους 98 προς 75. ο Ο Όλι στη συνέχεια εξελέγη πρόεδρος του CPN-UML τον Ιούλιο του 2014, κατά τη διάρκεια του ένατου γενικού συνεδρίου.

 Πρώτη πρωθυπουργία 
Εξελέγη ως Πρωθυπουργός σε κοινοβουλευτική ψηφοφορία στις 11 Οκτωβρίου 2015, λαμβάνοντας 338  ψήφους επί συνόλου 597. Η υποψηφιότητα του Όλι υποστηρίχθηκε από το UCPN-Μαοϊστές, το Κόμμα του Νεπάλ Rastriya Prajatantra  και το Φόρουμ για τα Δικαιώματα των Μαντέσι-Δημοκρατικό μαζί με 13 άλλα μικρά κόμματα. Ορκίστηκε στις 12 Οκτωβρίου.

Η πρώτη του πρωθυπουργική θητεία χαρακτηρίστηκε από τον οικονομικό αποκλεισμό που επιβλήθηκε από την Ινδία μετά την ψήφιση του Συντάγματος του Νεπάλ.Ο Όλι τήρησε προκλητική στάση έναντι της Ινδίας, αποφασίζοντας να τροποποιήσει το σύνταγμα και να υπογράψει εμπορικές συνθήκες με την Κίνα αμφισβητώντας την ινδική κυριαρχία.

Μετά την απόσυρση της στήριξης από το Κομμουνιστικό Κόμμα του Νεπάλ (Μαοϊκό-Κέντρο) , στις 13 Ιουλίου 2016 από την υπάρχουσα κυβέρνηση συνασπισμού και της επακόλουθης πρότασης μομφής που κατατέθηκε από το κόμμα, στις 14 Ιουλίου 2016, το CPN-UML και ο προσωρινός πρωθυπουργός Όλι φαινομενικά συρρικνώθηκαν σε μια μειονότητα, η οποία τον πίεσε να παραιτηθεί. Στη συνέχεια άλλα δύο μεγάλα κόμματα, το Κόμμα Rastriya Prajatantra και το Φόρουμ για τα Δικαιώματα των Μαντέσι-Δημοκρατικό, επίσης απέσυραν την υποστήριξή τους από τον συνασπισμό. Την τρίτη μέρα, 24 Ιουλίου 2016, έπειτα από την ομιλία του στα κόμματα της αντιπολίτευσης στο κοινοβούλιο, ο Όλι ανακοίνωσε την παραίτησή του.

 Δεύτερη και τρίτη πρωθυπουργία (2018-2021)
Ο Όλι εξελέγη πρωθυπουργός του Νεπάλ για δεύτερη φορά στις 15 Φεβρουαρίου 2018, όταν το CPN-UML έγινε το μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων με την υποστήριξη από το UCPN-Μαοϊκό.

 Τέταρτη θητεία (Ιούλιος 2024–σήμερα) 
Στις γενικές εκλογές του 2022, το κόμμα του έγινε το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο Όλι επανεξελέγη στην εκλογική περιφέρεια Τζάπα 5 με πλειοψηφία άνω των 29.000 ψήφων. Αφού οι συνομιλίες για τον καταμερισμό της εξουσίας κατέρρευσαν στο εσωτερικό της κυβερνητικής συμμαχίας, ο Όλι και ο Νταχάλ μεσολάβησαν για μια συμφωνία, υποστηρίζοντας την υποψηφιότητα του Νταχάλ ως πρωθυπουργού. Το UML αποσύρθηκε από την κυβέρνηση συνασπισμού ενόψει των προεδρικών εκλογών τον Μάρτιο του 2023, όμως έδωσαν ξανά τα χέρια με τον Νταχάλ τον Μάρτιο του 2024.

Μετά από διαφωνίες με τον πρωθυπουργό και άλλους εταίρους του συνασπισμού σχετικά με τον ετήσιο προϋπολογισμό και επικαλούμενοι την ανάγκη για μια σταθερή κυβέρνηση εθνικής συναίνεσης, ο Όλι και ο Ντέουμπα του Κογκρέσου του Νεπάλ συμφώνησαν την 1η Ιουλίου 2024 να σχηματίσουν κυβέρνηση εκ περιτροπής με τους δύο προέδρους των κομμάτων να υπηρετούν ίσο χρόνο ως πρωθυπουργοί. Το CPN (UML) απέσυρε την υποστήριξή του από την κυβέρνηση Νταχάλ και έπειτα από την αποτυχία της κυβέρνησης να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή στις 12 Ιουλίου, ο Όλι διορίστηκε πρωθυπουργός για 4η φορά στις 14 Ιουλίου ως μέρος του συνασπισμού με το Κογκρέσο του Νεπάλ και ορκίστηκε την επομένη.

 Παραπομπές 

Ολι
Ολι