Θωμαή (όνομα)

Θωμαή (γεν. Θωμαής), επίσης Θωμαΐς (γεν. Θωμαΐδος), ελληνικό γυναικείο κύριο όνομα.

 Ετυμολογία του ονόματος 
Σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γεωργίου Μπαμπινιώτη, το όνομα Θωμαΐς είναι μεσαιωνικό όνομα, θηλυκός τύπος του μεταγενέστερου αγιωνυμικού αντρικού ονόματος Θωμάς.Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, ανατύπωση, 2005.

 Ονομαστική εορτή 
Συνήθως, η Θωμαή γιορτάζει την Κυριακή του Θωμά (Κυριακή του Αντίπασχα) ή εναλλακτικά στις 14 Απριλίου, ημέρα που η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της αγίας Θωμαΐδος.«Θωμαΐδος Μάρτυρος», Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού, Εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 2005. 

 Αντρικός τύπος 
 Θωμάς.

 Τύποι και διαλεκτικοί τύποι του ονόματος 
 Θωμαΐς, Θωμαΐδα, Θωμαή, τύποι κοινοί στον ελληνόφωνο χώρο· 
 Υποκοριστικοί τύποι: Θωμαΐτσα, Θωμούλα, που επέχουν θέση κανονικού βαφτιστικού ως θηλυκοί τύποι του αντρικού ονόματος Θωμάς·
 Σύντομος τύπος: Θώμη.
 Θωμαή, στην Αίνο (Ενέζ) της Θράκης, την Κυνουρία, τη Μακεδονία και την Ήπειρο.Αθανάσιος Χ. Μπούτουρας, Τα νεοελληνικά κύρια ονόματα ιστορικώς και γλωσσικώς ερμηνευόμενα, Αθήνα 1912, σ. 70. 
 Θουμαή, στη Σκιάθο·Γεώργιος Α. Ρήγας, Σκιάθου λαϊκός πολιτισμός, τχ. 3, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1968, σ. 216.
 Θωμαγή και Θωμαγιώ (τρισύλλαβο), στις Σαράντα Εκκλησιές (Kırklareli) της Θράκης·Σταμάτιος Β. Ψάλτης, Θρακικά, ή Μελέτη περί του γλωσσικού ιδιώματος της πόλεως Σαράντα Εκκλησιών, Αθήνα 1905, σ. 155. Θωμαγίτσα, στη Φιλιππούπολη·Πολύδωρος Παπαχριστοδούλου, «Μετασχηματισμός κυρίων ονομάτων», Α΄ Φιλιππούπολη, Αρχείο του θρακικού λαογραφικού και γλωσσικού θησαυρού, τμ. 11 (1944–1945), σ. 142.
 Θωμαΐσα και Θωμαή, στην Καππαδοκία·Φ. Δ. Αποστολόπουλος, «Τα βαπτιστικά ονόματα ανδρών και γυναικών της Καππαδοκίας», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, τχ. #1, Αθήνα 1997, τχ. #1, σ. 109. 
 Θωμαή και Θωμά, στην Πελοπόννησο·Τάσος Γριτσόπουλος, «Βαπτιστικά ονόματα εκ Πελοποννήσου των χρόνων της Τουρκοκρατίας», ανάτυπον από τη Λαογραφία, τομ. 16, Αθήνα 1956, σ. 355.
 Θουμού, στην Κύπρο·Σίμος Μενάρδος, «Περί των ονομάτων των Κυπρίων», Αθηνά, τμ. #16 (1904), σ. 260.

 Διάδοση του ονόματος 
Το όνομα Θωμαή, σύμφωνα με τον Νικόλαο Κοντοσόπουλο, ακούγεται στη βόρεια Ελλάδα, ενώ είναι ασυνήθιστο στην υπόλοιπη χώρα.Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος, Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής, Αθήνα 1994, σ. 104. 
Ενδεικτικά, σήμερα στον ελλαδικό χώρο, σε μια προσπάθεια, από τον Απρίλιο του 2009, στατιστικής αποτίμησης της συχνότητας των ελληνικών ονομάτων, το βαφτιστικό Θωμαή, με 86 εμφανίσεις, βρίσκεται στην 145η θέση των πιο συχνών ονομάτων (96ο ανάμεσα στα γυναικεία)· το φέρουν γύρω στις 6.500 Ελληνίδες ή ποσοστό 0,089%. 
Αντίστοιχα, ο τύπος Θωμαΐς, με 16 εμφανίσεις, καταλαμβάνει μια θέση ανάμεσα στη 337η με 347η (232ο–240ό όνομα ανάμεσα στα γυναικεία) και το φέρουν γύρω στις 1.200 Ελληνίδες ή ποσοστό 0,016%, 
ενώ το βαφτιστικό Θώμη, με 2 εμφανίσεις, βρίσκεται ανάμεσα στις θέσεις 791–1010 (581ο–1010ο όνομα ανάμεσα στα γυναικεία) και το φέρουν γύρω στις 150 Ελληνίδες ή ποσοστό 0,002%. 
Τέλος, το βαφτιστικό Θωμούλα είναι ανάμεσα σε εκείνα τα ονόματα που εμφανίζονται 1 φορά.Χάρης Φουνταλής, «Ελληνικά ονόματα (και ολίγη από στατιστική)» .

Στην Αρχαία Αθήνα, σύμφωνα με το Athenian Onomasticon, καταγράφεται το γυναικείο όνομα Θωμασία από τον 6ο μ.Χ. αι. (SEMA = Βούλα Ν. Μπαρδ́άνη, Γεώργιος Κ. Παπαδόπουλος, Συμπλήρωμα τῶν ἐπιτυμβίων μνημείων τῆς Ἀττικῆς, Βιβλιοθήκη τής εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, #241, Αθήνα 2006, σ. 2821.)Athenian Onomasticon, «Ζ–Κ» .

 Το όνομα σε άλλες γλώσσες 
 αγγλικά: Tamsin, χαϊδευτικός τύπος: Tammy — που είναι όμως χαϊδευτικός τύπος και του ονόματος Tamara (Ταμάρα)·Patrick Hanks και Flavia Hodges, A Concise Dictionary of First Names, Oxford Univesity Press, αναθεωρημένη έκδοση, 1997, ISBN 0-19-860094-1, σ. 236.
 γαλλικά: Thomase, Thomasine, Thomassine, Thomine·Chantal Tanet, Tristan Hordé, "Larousse: Dictionnaire des prénoms", Éditions Larousse, 2006, ISBN 978-2-03-582703-6, σ. 430.
 ισπανικά, καταλανικά: Τomasa· βασκικά: Τomasi·Josep M. Albaigès i Olivart, Diccionari dels noms de noi, Persona femenins, Edicions 62, Βαρκελώνη 1995, ISBN 84-297-3991-2, σ. 190.
 ιταλικά: Tommasa, Tomasa, και Tommasina, Tomassina· σύντομος τύπος: Masina (βλ. και Τομάζος)·Emidio De Felice, ό.π., σ. 344.
 κροατικά: Tomanija·
 ουγγρικά: Tomázia·
 πολωνικά: Tomaida.
 ρωσικά: Фомаида (Φομαΐδα)·
 σερβικά: Томанија (Τομανίγια)·
 σλοβακικά: Tomáška·Milan Mataján και Matei Považaj, Vyberte si meno pre svoje dieťa, Art Area, Μπρατισλάβα 1998, ISBN 80-88879-48-5, σ. 243.
 τσεχικά: Tomáška.

 Άγιες με το όνομα Θωμαΐς 
 Θωμαΐς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της στις 14 Απριλίου·«Θωμαΐδος Μάρτυρος», Αγίου Νικοδήμου ό.π. 
 Θωμαΐς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της στις 3 Ιανουαρίου.Ορθόδοξος Συναξαριστής, Αγία Θωμαΐς από τη Λέσβο.

 Πρόσωπα 
Θωμαή Απέργη (γ. 1991), Ελληνίδα τραγουδίστρια.

 Το όνομα στις τέχνες 
«Στη σκάλα π’ ανεβαίνεις (Θωμαή)», μακεδονικό τραγούδι της αγάπης.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Αγιωνύμια
Κατηγορία:Μεσαιωνικά ονόματα