Δίδυμος (όνομα)

Δίδυμος, αρχαιοελληνικό αντρικό κύριο όνομα.

 Ετυμολογία του ονόματος 
Το όνομα Δίδυμος προέρχεται από το αρχαιοελληνικό επίθετο δί-δυ-μος, το οποίο, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γεωργίου Μπαμπινιώτη, παράγεται από εκφραστικό αναδιπλασιασμό του δύο.Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, ανατύπωση, 2005.

Το όνομα έλκει την καταγωγή του από την παράδοση της ελληνικής μυθολογίας: Διδύμη και Διδυμαίος ή Διδυμεύς, ήταν ονόματα της Αρτέμιδος και του Απόλλωνος, ως διδύμων·<ref>Νικόλαος Λωρέντης, [https://books.google.gr/books?id=MfWJ_ZDaq3wC&pg=PA74&lpg=PA74&dq=%22%CE%94%CE%B9%CE%B4%CF%8D%CE%BC%CE%B7%22+%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CF%82&source=bl&ots=eXWI1ykpBq&sig=mZHk8swGvlejDOSPcy59YsoaJ5Q&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwivw7Hq0LHaAhWGL1AKHVVNB5YQ6AEILDAC#v=onepage&q=%22%CE%94%CE%B9%CE%B4%CF%8D%CE%BC%CE%B7%22%20%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CF%82&f=false "Λεξικόν των αρχαίων κυρίων ονομάτων της μυθολογίας, ιστορίας και γεωγραφίας].</ref> όσο και από τη βιβλική παράδοση: στην Καινή Διαθήκη με το όνομα Δίδυμος αποδίδεται στα ελληνικά το όνομα του αποστόλου Θωμά, «εἶπεν οὖν Θωμᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος τοῖς συμμαθηταῖς· Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετ’ αὐτοῦ.» (Ιωάννης, ια΄ 16).

Έτσι, το όνομα Δίδυμος είναι σημασιολογικά ταυτόσημο με τα σημερινά ελληνικά αντρικά ονόματα Γέμελλος / Γέμινος, Θωμάς και Τομάζος.

 Γυναικείος τύπος 
 Διδύμα.

 Διάδοση 
Στην αρχαιότητα το όνομα Δίδυμος δεν ήταν ιδιαίτερα συχνό. Σύμφωνα με τη Θετίμα, εμφανίζεται σε όλο το Lexicon of Greek Personal Names (LGPN) να το φέρουν 93 πρόσωπα. Η πρωιμότερη βέβαιη μαρτυρία είναι από την Αθήνα τον 4ο αι. π.Χ. και η τελευταία μαρτυρία από την Αιτωλία τον 6ο αι. μ.Χ. Γεωγραφική διασπορά του ονόματος: Μακεδονία, Λυκία, Λυδία, Κιλικία Πεδιάς, Κύπρος, Κυρηναϊκή, Κυρήνη, Βιθυνία, Αθήνα, Ιωνία, Θράκη, Καρία, Καμπανία, Βοιωτία, Αιτωλία, Μυσία, Δήλος, Θάσος, Κρήτη, Νίσυρος, Πάρος, Ρόδος, Τήνος, Παμφυλία, Αρκαδία, Σπάρτη, Σικελία, Τρωάδα. Παράλληλοι τύποι: Didymus (1ος αι. π.Χ.–1ος αι. μ.Χ., αυτοκρατορική περίοδος, 1ος–2ος αι. μ.Χ., Κάτω Ιταλία), Didimus (1ος αι. π.Χ.-1ος αι. μ.Χ., Κάτω Ιταλία).«Δίδυμος», Θετίμα.

 Ονομαστική εορτή 
 Θεοδώρας και Διδύμου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 5 Απριλίου και η Καθολική στις 28 Απριλίου· Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, Αγιολόγιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Αποστολική Διακονία, Αθήνα 1995 (ανατύπωση), σ. 181.«Saint Didymus of Alexandria», CatholicSaints.Info. 
 Διδύμου κ.ά. (δώδεκα κόμητες και τριβούνοι), η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 24 Μαΐου·Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, ό.π., σ. 460.
 Διοδώρου και Διδύμου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 11 Σεπτεμβρίου, και η Καθολική στις 9 Οκτωβρίου· Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, ό.π., σ. 112.«San Diodoro, Diomede e Didimo», Santi e Beati.
 Διδύμου, μάρτυρος, σύμφωνα με τον Σωφρόνιο Ευστρατιάδη, «τοπικός άγιος της Κύπρου», η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 20 Φεβρουαρίου.

 Το όνομα σε άλλες γλώσσες 
Μέσω του λατινικού Dydimus, το όνομα διαδόθηκε και σε άλλες γλώσσες:
 ισπανικά: Dídimo· καταλανικά: Dídim· βασκικά: Didima.Josep M. Albaigès i Olivart, Diccionari dels noms de noi, Persona masculins, Edicions 62, Βαρκελώνη 1995, ISBN 84-297-3992-0, σ. 58.
 γαλλικά: Didyme·
 πολωνικά: Dydym, Dydymus·
 πορτογαλικά: Dídimo·
 ρωσικά: Дидим (Δυδίμ)·
 σλοβένικα: Didim''.

 Πρόσωπα 
 Δίδυμος (4ος/5ος αι. μ.Χ.), ξάδελφος του Ρωμαίου αυτοκράτορα Φλάβιου Ονώριου.
 Δίδυμος ο Χαλκέντερος (1ος π.Χ.–1ος αι. μ.Χ.), λόγιος και γραμματικός.
 Δίδυμος ο Τυφλός (4ος αι. μ.Χ.),  θεολόγος και εκκλησιαστικός συγγραφέας.

 Το όνομα στις τέχνες  
 Didimo Chierico, κεντρικός χαρακτήρας στο «Notizia intorno a Didimo Chierico» τού  Φώσκολου.Ugo Foscolo (Ούγκο Φόσκολο), «Notizia intorno a Didimo Chierico» , Opere di Ugo Foscolo, a cura di Mario Puppo, Ugo Mursia Editore, Μιλάνο 1962 (III έκδ. 1966).

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Αγιωνύμια
Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά ονόματα