Γεωγραφία της Ουκρανίας

μικρογραφία|300px|Χάρτης κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν της Ουκρανίας.Η γεωγραφία της Ουκρανίας ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό από μια περιοχή της χώρας στην άλλη, με την πλειοψηφία της χώρας να βρίσκεται μέσα στην Ανατολική Ευρώπη. Η Ουκρανία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα ανά περιοχή στην Ευρώπη μετά τη Ρωσική Ομοσπονδία. Οι διάφορες περιφέρειές της έχουν ποικίλα γεωγραφικά χαρακτηριστικά που κυμαίνονται από τα υψίπεδα έως τις πεδινές περιοχές, καθώς και ένα κλιματικό εύρος και μια μεγάλη ποικιλία υδρογραφίας.

 Γεωγραφική θέση 

Η Ουκρανία έχει στρατηγική θέση στην Ανατολική Ευρώπη: βρίσκεται στις βόρειες ακτές της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας του Αζόφ, και συνορεύει με ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες - την Πολωνία, τη Σλοβακία και την Ουγγαρία στα δυτικά, τη Λευκορωσία στο βορρά, τη Μολδαβία και τη Ρουμανία στα νοτιοδυτικά και τη Ρωσία στα ανατολικά. Η συνολική γεωγραφική έκταση της Ουκρανίας είναι 603.550 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Τα χερσαία σύνορα της Ουκρανίας ανέρχονται σε 4.558 χιλιόμετρα. Τα σύνορα με κάθε χώρα είναι: με τη Λευκορωσία 891 χιλιόμετρα, με τη Ουγγαρία 103 χιλιόμετρα, με τη Μολδαβία 939 χιλιόμετρα, με τη Πολωνία 428 χιλιόμετρα, με τη Ρουμανία 169 χιλιόμετρα στα νότια και 362 χιλιόμετρα δυτικά, με τη Ρωσία 1.974 χιλιόμετρα και με τη Σλοβακία 90 χιλιόμετρα. Η Ουκρανία συνορεύει επίσης με 3.783 χιλιόμετρα ακτογραμμής.

Τα σύνορα με τη Ρωσία είναι τα μακρύτερα σύνορα της χώρας, τα οποία εν μέρει αποτελούνται μέσω της Αζοφικής Θάλασσας.

 Ανάγλυφο 
μικρογραφία|300px|Απλοποιημένη απεικόνιση του βιώματος που βρίσκεται βόρεια της Μαύρης Θάλασσας. Η φωτεινή πράσινη ζώνη που περιβάλλει τη νότια ακτή της Μαύρης Θάλασσας, που εκτείνεται προς τα δυτικά, υποδηλώνει μια περιοχή υποτροπικών.
Το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειάς της βρίσκεται εντός της Μεγάλης Ευρωπαϊκής Πεδιάδας, ενώ τμήματα των δυτικών περιοχών και των νότιων περιοχών βρίσκονται στο αλπικό σύστημα. Σε γενικές γραμμές η Ουκρανία περιλαμβάνει δύο διαφορετικά οικοσυστήματα: μικτά δάση προς τη μέση της ηπείρου και στέπα προς την ακτή της Μαύρης Θάλασσας. Οι κύριες επαρχίες περιλαμβάνουν τη Πολωνική Πεδιάδα, το Οροπέδιο Βολχίνια-Ποντόλιε, τη Πεδιάδα της Μαύρης Θάλασσας-Αζόφ, το Οροπέδιο Ντόνετς-Αζόφ, τα Κεντρικά Ρωσικά Υψίπεδα, τα Καρπάθια και την Πανονιακή Λεκάνη.

Οι δυτικές περιοχές χαρακτηρίζονται από αλπικό τμήμα των Καρπαθίων, τα ανατολικά Καρπάθια που εκτείνονται σε ολόκληρη την Πολωνία, την Ουκρανία και τη Ρουμανία. Η υψηλότερη κορυφή είναι η Χοβέρλα με υψόμετρο 2.061 μέτρων. Τα βουνά είναι περιορισμένα στα δυτικά, και στο νότιο άκρο της Ουκρανίας στη Θάλασσα του Αζόφ. Η δυτική περιοχή έχει τα Καρπάθια Όρη και μερικά διαβρωμένα βουνά από την κορυφογραμμή του Ντόνετς βρίσκονται στα ανατολικά κοντά στη θάλασσα του Αζόφ. Το υψηλότερο υψόμετρο στην Ουκρανία βρίσκεται στην κορυφή του όρους Χοβέρλα που είναι 2.061 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής της Ουκρανίας αποτελείται από τη στεπώδη περιοχή ακριβώς βόρεια της Μαύρης Θάλασσας. Το μεγαλύτερο μέρος της Ουκρανίας αποτελείται από εύφορες πεδιάδες (ή στέπες) και οροπέδια. Όσον αφορά τη χρήση γης, το 58% της Ουκρανίας θεωρείται καλλιεργήσιμη γη. 2% χρησιμοποιείται για μόνιμες καλλιέργειες, 13% για μόνιμους βοσκότοπους, 18% για δάση και δασικές εκτάσεις και 9% για άλλες χρήσεις.

 Φυσιογραφική διαίρεση της Ουκρανίας 
Το μεγαλύτερο μέρος της Ουκρανίας αποτελείται από τακτικές πεδιάδες με το μέσο ύψος πάνω από τη στάθμη της θάλασσας να είναι 175 μέτρα. Περιβάλλεται από βουνά στα δυτικά και στον ακραίο νότο. Ευρύχωρες πεδιάδες βρίσκονται στο νοτιοδυτικό τμήμα της Ανατολικοευρωπαϊκής πεδιάδας. Οι πεδιάδες έχουν πολυάριθμα υψίπεδα και πεδινές εκτάσεις που προκαλούνται από την άνιση κρυσταλλική βάση του ανατολικοευρωπαϊκού κρατήρα. Τα υψίπεδα χαρακτηρίζονται από Προκάμβρια υπόγεια πετρώματα από την ουκρανική ασπίδα.

Οι πεδιάδες θεωρούνται ανυψώσεις όχι μεγαλύτερες από 0-600 μέτρα μεταξύ των οποίων υπάρχουν αναγνωρισμένες πεδιάδες και υψίπεδα (οροπέδια, κορυφογραμμές, κορυφογραμμές λόφων).

 Μεγάλη Ευρωπαϊκή Πεδιάδα (υποπεριοχή Ανατολικής Ευρωπαϊκής Πεδιάδας) 
 Υψίπεδο Βολχίνια-Ποντίλια
 Βολχινιανό υψίπεδο
 Ποντολιανό υψίπεδο
 Μικρή Πολεσιανή Πεδιάδα
 Υψίπεδο Χοτίν (μέρος του Μολδαβικού Οροπέδιου)
 Ροζτότσζε
 Πεδιάδα Σιάν-Δνείστερου
 Πρόποδες των Καρπαθίων
 Πολεσιανό Υψίπεδο
 Υψίπεδο του Δνείπερου
 Πεδιάδα του Δνείπερου
 Κεντρικό Ρωσικό Υψίπεδο
 Οροπέδιο Ντόνετς-Αζόφ
 Υψίπεδο Ντόνετς
 Υψίπεδο Αζόφ
 Κορυφογραμμή Ντόνετς
 Πεδιάδα Μαύρης Θάλασσας-Αζόφ
 Πεδιάδα Μαύρης Θάλασσας
 Κριμαϊκή Πεδιάδα
 Πεδιάδα Αζόφ

 Αλπικό σύστημα 
 Υπερκαρπαθιανή πεδιάδα (επέκταση της Μεγάλης Ουγγρικής Πεδιάδας, μέρος του Ανατολικού Πανονικού Λεκανοπέδιου)
 Ανατολικά Καρπάθια (μέρος των Καρπάθιων Ορέων)
 Εξώτερα Ανατολικά Καρπάθια (κυρίως τα Ανατολικά Μπεσκίντ και των Ουκρανικών Καρπαθίων)
 Εσωτερικά Ανατολικά Καρπάθια (κυρίως Περιοχή Βιχορλάτ-Γκούτιν)
 Κριμαϊκά Όρη

 Υδρογραφία 
μικρογραφία|Ποταμός Καλμιούς, Ντόνετσκ 

Το έδαφος της Ουκρανίας συνορεύει με τα νερά της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής Θάλασσας. Περισσότερο από το 95% των ποταμών αποτελούν μέρος των λεκανών απορροής των δύο αυτών θαλασσών. Λίγα ποτάμια αποτελούν μέρος της λεκάνης της Βαλτικής Θάλασσας. Υπάρχουν επτά μεγάλα ποτάμια στην Ουκρανία: Ντέσνα, Ντνίπρο, Δνείστερος, Δούναβης, Πριπιάτ, Ντόνετς και Νότιος Μπουχ.

 Κλίμα 
Η Ουκρανία έχει ως επί το πλείστον εύκρατο κλίμα, με εξαίρεση τη νότια ακτή της Κριμαίας που έχει υποτροπικό κλίμα. Το κλίμα επηρεάζεται από μέτριο ζεστό, υγρό αέρα που προέρχεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Οι μέσες ετήσιες θερμοκρασίες κυμαίνονται από 5.5 °C με 7 °C στα βόρεια, και στους 11 °C με 13 °C στο νότο. Οι κατακρημνίσεις κατανέμονται δυσανάλογα και είναι υψηλότερες στα δυτικά και βόρεια και χαμηλότερες στα ανατολικά και νοτιοανατολικά. Η Δυτική Ουκρανία, ιδιαίτερα στα Καρπάθια Όρη, λαμβάνει περίπου 1.200 χιλιοστά βροχόπτωσης ετησίως, ενώ η Κριμαία και οι παράκτιες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας λαμβάνουν περίπου 400 χιλιοστά.

+Μέσες ημερήσιες υψηλότερες και χαμηλότερες θερμοκρασίες για τις επτά μεγαλύτερες πόλεις της ΟυκρανίαςΠόληΙούλιος (°C)Ιούλιος (°F)Ιανουάριος (°C)Ιανουάριος (°F)Κίεβο  25/16  78/61  –1/−6  30/21Χάρκοβο  26/16  79/61  −2/−7  28/19Ντνίπρο  28/18  83/65  0/−5  32/21Οδησσός  27/18  80/65  2/−2  36/27Ντόνετσκ  27/16  81/61  –1/–6  29/20Ζαπορίζια  28/16  83/61  –0/−5  31/21Λβιβ  24/13  75/56  0/–6  32/21

 Φυσικές πηγές 
Οι σημαντικοί φυσικοί πόροι στην Ουκρανία περιλαμβάνουν τα εξής: σιδηρομετάλλευμα, άνθρακας, μαγγάνιο, φυσικό αέριο, πετρέλαιο, αλάτι, θείο, γραφίτη, τιτάνιο, μαγνήσιο, καολίνη, νικέλιο, υδράργυρο και καλλιεργήσιμη γη.

 Περιβαλλοντικά ζητήματα 
Η Ουκρανία έχει πολλά περιβαλλοντικά ζητήματα. Ορισμένες περιοχές δεν διαθέτουν επαρκή παροχή πόσιμου νερού. Η ρύπανση του αέρα και των υδάτων επηρεάζει τη χώρα, καθώς και η αποψίλωση των δασών και τη μόλυνση από τις ακτινοβολίες στα βορειοανατολικά που προέρχεται από το ατύχημα του 1986 στο πυρηνικό εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας του Τσερνομπίλ.

 Δείτε επίσης 
 Ακραία σημεία της Ουκρανίας
 Χάρτες της Ουκρανίας

 Παραπομπές 
 CIA World Factbook, Entry for Ukraine updated May 15 2008 .

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

   General Depiction of the Empty Plains (in Common Parlance, Ukraine) Together with its Neighboring Provinces by Guillaume Le Vasseur de Beauplan, 1648
 Zastavnyi, F. D. Physical geography of Ukraine: lowlands and uplands of Ukraine. "Heohrafiya".