Δύο Χωριά Τήνου

Τα Δύο Χωριά είναι οικισμός της Τήνου στις Κυκλάδες και το Νότιο Αιγαίο.

 Γενικά στοιχεία 
Τα Δύο Χωριά βρίσκονται 8,5 χλμ. ΒΑ της πόλης της Τήνου, στο νότιο μέρος του νησιού σε υψόμετρο 430 μέτρων περίπου, στη νοτιοανατολική πλαγιά του Κεχροβουνίου.«Δυό Χωριά », από koumarianos.com . Αρχειοθετήθηκε 25/4/2016. Ανακτήθηκε 12/1/2018. Αποτελεί μαζί με τα χωριά Αρνάδος (49 κ.), τη Λυχναφτιά (6 κ.), τη Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Κεχροβουνίου (23 κ.), τον Όρμο του Αγίου Ιωάννου (50 κ.) και το Φερό Χωριό (6 κ.) την Τοπική Κοινότητα των Δύο Χωριών, που από το 1997, αρχικά με το Σχέδιο Καποδίστριας και αργότερα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης, υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τήνου.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού », σελ. 10857 (σελ. 383 του pdf) και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011 » στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ . Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018. Διακρίνεται για τη μεσαιωνική κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, τη φυσική ομορφιά και τη θέα του και έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1988.μικρογραφία|εναλλ.=Η κεντρική πλατεία|240x240px|Μερική άποψη της κεντρικής πλατείας.|αριστεράΕπειδή είναι κτισμένο αμφιθεατρικά και σε υψόμετρο, έχει ανεμπόδιστη θέα στο λιμάνι της Τήνου και στα γύρω κυκλαδονήσια (Δήλο, Σύρο, Σέριφο, Σίφνο, κλπ). Στην είσοδό του δεσπόζει ο υπεραιωνόβιος πλάτανοςΦυτεύτηκε από τον Αντ. Δεσύπρη το 1885., στο εσωτερικό του κυριαρχεί η νησιώτικη αρχιτεκτονική με στεαστά, καμάρες, πλακόστρωτα, δαιδαλώδη σοκάκιασοκάκι = στενό δρομάκι ανάμεσα σε κτίσματα (ή εδώ) και μεγάλη πλατεία στο κέντρο του χωριού. Είναι κτισμένο πάνω σε μια κατάφυτη λαγκάδα με πέντε φυσικές πηγές (τις οποίες ονομάζουν "ξυνάρια") που το νερό τους κατηφορίζει μέχρι την πόλη της Τήνου.«Δύο Χωριά - Γεωγραφία» από αρχείο 31/1/2016, Ανακτήθηκε 13/1/2018

Στο Κάτω χωριό είναι κτισμένος ο Ιερός Ναός της Παναγίας, τρίκλιτη βασιλική αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου με υπερυψωμένο το μεσαίο κλίτος. Η παλαιότητα του ναού, που αρχικά ήταν μικρότερος, αποκαλύπτει και την ύπαρξη του χωριού από τα μεσαιωνικά χρόνια. Για πρώτη φορά αναφέρεται γραπτά περί το 1700, επί ενετοκρατίας, όταν συντάχθηκε κτηματολόγιο των εκκλησιών της Τήνου. Γύρω στο 1840 έγινε ανακαίνιση, με διεύρυνση στα δύο πλαϊνά κλίτη και επέκτασή κατά μήκος. Η τελευταία ανακαίνιση έγινε το 1972, χωρίς επέμβαση στο μέγεθος και τη μορφή του.«Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου », από www.imsyrou.gr. Δημοσιεύθηκε 30/8/2010.  12/1/2018. Ανακτήθηκε 12/1/2018.

Στο χωριό λειτουργεί εργαστήριο μαρμαρογλυπτικής, που τα έργα του κοσμούν δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, κυρίως της Τήνου.«Αφιέρωμα στα Δυο Χωριά Τήνου» του Rafael Vidalis, στο τμήμα από 8,33 έως 10,26 λεπτά (youtube)

 Ιστορικά στοιχεία 
μικρογραφία|εναλλ.=Θέα προς Δήλο, Μύκονο, Αντίπαρο και Πάρο|237x237px|Θέα προς Δήλο, Μύκονο, Αντίπαρο και Πάρο.
Ονομάστηκε Δύο Χωριά γιατί κάποτε ήταν δύο ξεχωριστοί οικισμοί, ο καθένας με τη δική του εκκλησία, που τους χώριζε μια ρεματιά, οι οποίοι λόγω της επέκτασής τους ενώθηκαν σε ένα χωριό. Νότια βρίσκεται ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και στα βόρεια ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.«Δυο Χωριά» από www.wondergreece.gr. Αρχειοθετήθηκε 29/3/2017. Ανακτήθηκε 11/1/2018.«ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ» από www.tinos360.gr. Αρχειοθετήθηκε 2/7/2017. Ανακτήθηκε 11/1/2018. Ακόμα και σήμερα οι κάτοικοι χρησιμοποιούν τα τοπωνύμια «Πάνω χωριό» και «Κάτω χωριό».«Δυο Χωριά: Η ιστορία του χωριού » από www.tinostoday.gr. Δημοσιεύθηκε 8/12/2014. Αρχειοθετήθηκε 3/11/2016. Ανακτήθηκε 12/1/2018.

Δεν υπάρχουν ιστορικές αναφορές για τους παλιούς οικισμούς που τώρα αναφέρονται ως Πάνω και Κάτω. Για πρώτη φορά, ο Ενετός Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα, το 1630 αναφέρει το χωριό με το όνομα «Δύο Χωριά». Αργότερα ο Γάλλος ακαδημαϊκός, ο Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ, απεσταλμένος του Λουδοβίκου ΙΔ’, στην Ελλάδα περί το 1700, κατατάσσει τα Δύο Χωριά (τα ονομάζει Diocarea) στα 43 μεγαλύτερα χωριά του νησιού.(Αγγλικά) «A Voyage Into the Levant», Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ, 1741, εκδόσεις D. Midwinter, σελ. 44. Ψηφιοποίηση από books.google.gr. Αρχειοθέτηση. Ανακτήθηκε 12/1/2018 Ο Αντώνιος ΜοσχάτοςΚαταγόταν από το χωριό Αρνάδο της Τήνου και είχε διατελέσει υφηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. στην «ΠΕΡΙ ΝΗΣΟΥ ΤΗΝΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗΝ», που εκδόθηκε το 1855, αναφέρει για τα Δύο Χωριά ότι κατοικούνταν από 180 ορθόδοξες οικογένειες, οι οποίες στο σύνολο αριθμούσαν 900 κατοίκους.

Μετά τη δημιουργία του νέου Ελληνικού Κράτους, η Επαρχία Τήνου απαρτιζόταν από τους Δήμους Τήνου, Πανόρμου, Περαίας και Σωσθενίου. Όπως αναφέρει ο Ι.Νουχάκης, το 1834 τα Δύο Χωριά υπάγονταν στον δήμο Τήνου.Ιωάννης Νουχάκης, 1901, βλ. βιβλ.πηγές σελ. 792. Μετά την επέκταση της Ελλάδος, το 1912 και μέχρι το 1997, οι επαρχίες χωρίζονται σε κοινότητες και τα Δύο Χωριά μαζί με το Αρνάδο και τη Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Κεχροβουνίου υπάγονται στην Κοινότητα των Δύο Χωριών.μικρογραφία|εναλλ.=Θέα προς το Λιμάνι, την πόλη της Τήνου και τη Σύρο|260x260εσ|Θέα προς το Λιμάνι, την πόλη της Τήνου και τη Σύρο.
 Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1835, ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Τριποτάμου (Δύο Χωριά) της επαρχίας της Τήνου (ΦΕΚ 4Α - 26/02/1835).«ΦΕΚ Α4 10/03/1835» σελ. 30 και 32 (σελ. 2 και 4 του pdf) από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 08/03/2018. Ανακτήθηκε 27/2/2018.
 Το 1845, ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Τήνου.«ΦΕΚ 32Α - 08/12/1845»από ΕΕΤΑΑ-Δύο Χωρία. Αρχειοθετήθηκε 08/03/2018. Ανακτήθηκε 08/03/2018.
 Το 1912, αποφασίζεται οι οικισμοί που έχουν πάνω από 300 κατοίκους και σχολείο στοιχειώδους εκπαίδευσης, να αποτελέσουν αυτοτελείς κοινότητες. Οπότε ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Τήνου και ορίζεται έδρα της κοινότητας Δύο Χωρίων. Στην ίδια απόφαση οι οικισμοί Αρνάδος και Μονή Κοιμήσεως υπάγονται στην κοινότητα των Δύο Χωριών.«ΦΕΚ 261Α 31/8/1912» σελ. 1514 και 1515 (σελ. 2 και 3 του pdf) από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 16/6/2012. Ανακτήθηκε 27/2/2018.
 Στην απογραφή του 1981, αναγνωρίζονται σαν οικισμοί τα Λυχνάφτια, ο Όρμος Αγίου Ιωάννου και το Φερό Χωριό και προσαρτώνται στην κοινότητα των Δύο Χωριών.«ΦΕΚ B370 14/6/1982», από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 27/2/2018. Ανακτήθηκε 27/2/2018.
 Το 1997, με την εφαρμογή του Σχέδιο Καποδίστριας (νόμος 2539/97) καταργείται η κοινότητα των Δύο Χωριών και ο οικισμός Δύο Χωριά προσαρτώνται στο δήμο Τήνου με έδρα τη Χώρα της Τήνου.«ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997»σελ. 8815 (σελ. 27 του pdf) από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 30/3/2017. Ανακτήθηκε 27/2/2018.

 Πληθυσμιακή εξέλιξη 
Έτος186118791889189619071920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός37532033637032526727731521418513996715240Πηγές«Πληθυσμός 1879», Μέρος τρίτον σελ. 94 (σελ. 181 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/4/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός: απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889», σελ. 108 (σελ. 131 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 7/11/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Στατιστικά αποτελέσματα της απογραφής του πληθυσμού κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896», σελ. 122 (σελ. 226 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 7/11/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Στατιστικά αποτελέσματα της γενικής απογραφής του πληθυσμού κατά την 27 Οκτωβρίου 1907», σελ. 409 (σελ. 412 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 7/11/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την απογραφή της 19 Δεκεμβρίου 1920», σελ. 185 (σελ. 206 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 7/6/2015. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 15-16 Μαϊου 1928», σελ. 219 (σελ. 239 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/3/2016. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940», σελ. 246 (σελ. 270 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/4/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογαφήν της 7ης Απριλίου 1951», σελ. 122 (σελ. 122 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/3/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 19ης Μαρτίου 1961», Πίνακας 1, σελ. 278 (σελ. 348 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 6/3/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971», σελ. 116 (σελ. 116 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/10/2014. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Αποτελέσματα απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 5ης Απριλίου 1981», σελ. 452 (σελ. 452 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 κατά νομούς, επαρχίες, δήμους, κοινότητες και οικισμούς», σελ. 151 (σελ. 153 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 20/8/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης Μαρτίου 2001», σελ. 274 (σελ. 276 του pdf) από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 29/07/2017, Ανακτήθηκε 08/01/2018.

 Εορτασμοί 
 Το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου γίνεται η «γιορτή της Ρίγανης».
 Την Κυριακή του Πάσχα πραγματοποιείται στην πλατεία του χωριού το τραπέζι της Αγάπης, για τους Δυοχωριανούς και τους επισκέπτες, καθιερωμένο από τον σύλλογο του χωριού.«Σύλλογος Τηνίων Δυοχωριανών ‘’Το Γλυστέρνι’’ », από koumarianos.com . Αρχειοθετήθηκε 25/4/2016. Ανακτήθηκε 12/1/2018.
 Στις 6 Αυγούστου, του Σωτήρος, πραγματοποιείται η καλοκαιρινή χοροεσπερίδα του συλλόγου στην πλατεία του χωριού.
 Στις 4 Δεκεμβρίου γιορτάζει ο ναός της Αγίας Βαρβάρας στο Σμόβολο. Τον ναό τον έχουν υπό την ευθύνη τους τα χωριά Τριαντάρος, Δύο Χωριά, Αρνάδος και Μπερδεμιάδος, οπότε και την επιμέλεια της γιορτής την αναλαμβάνουν εκ περιτροπής.

 Συλλογή εικόνων 

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφικές πηγές 

 Ιωάννης Εμμ. Νουχάκης, «Ελληνική χωρογραφία: Γεωγραφία, Ιστορία, Στατιστική πληθυσμού και αποστάσεων», Έκδοσις Τρίτη, Εκδότης Σπυρίδων Κουσουλίνος, Εν Αθήναις 1901, σελ. 792.
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Παρουσίαση με πολλές φωτογραφίες των «Δύο Χωριών» από το tinos.gr 
 «Αφιέρωμα στα Δυο Χωριά Τήνου» του Rafael Vidalis, Μέρος 1(14'), Μέρος 2(14'), Μέρος 3 στο «youtube»
 «Από Δυο Χωριά», από pigkouinos.blogspot.gr. Δημοσιεύθηκε 26/7/2016. Ανακτήθηκε 12/1/2018.

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Τήνου