Φιλία Καρδίτσας

Η Φιλία (μέχρι το 1940, Φίλια) είναι χωριό του δήμου Σοφάδων, της περιφερειακής ενότητας Νομού Καρδίτσας στη Θεσσαλία. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 422 κατοίκους. Το χωριό βρίσκεται περίπου στο κέντρο του νομού Καρδίτσας, σε υψόμετρο 140 μέτρων.

 Αρχαιότητα 
Κοντά στο χωριό έχουν εντοπιστεί πολλά αρχαιολογικά ευρήματα. Στις βόρειες παρυφές του χωριού βρίσκεται το πανθεσσαλικό ιερό της Ιτωνίας Αθηνάς. Τα παλαιότερα ευρήματα χρονολογούνται από την μυκηναϊκή εποχή. Από τότε χρονολογείται ένα τραπεζοειδές κτίριο διαστάσεων 4,85μ Χ 2,80-3,10 μ, μεγάλος αριθμός οστράκων και ειδώλια. Επίσης, έχει εντοπιστεί κεραμική των γεωμετρικών, αρχαϊκών και κλασικών χρόνων και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη τα οποία χρονολογήθηκαν από τα γεωμετρικά μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια. Κατά τη διάρκεια της ανασκαφής του Δημητρίου Θεοχάρη τη δεκαετία του 1960, εντοπίστηκε αποθέτης με μεγάλο αριθμό χάλκινων αντικειμένων, ορειχάλκινες πόρπες, σιδηρά όπλα και εξαρτήματα και ένα ορειχάλκινο αγαλματίδιο. Έχει εντοπιστεί επίσης παχύ στρώμα στάχτης μέσα στο οποίο βρίσκονται αφιερώματα, το οποίο χρονολογείται από τον 7ο αιώνα π.Χ. το οποίο επιβεβαίωσε την παρουσία ιερού άλσους, στο οποίο οι προσκυνητές κρεμούσαν τα αφιερώματα στα δέντρα.

Κατά τη διάνοιξη της οδικού άξονα ήρθαν στο φως λείψανα οικισμού της αρχαϊκής και κλασσικής εποχής. Διακρίνονται τουλάχιστον πέντε οικοδομικές φάσεις, από τον 7ο έως και τον 4ο αιώνα π.Χ., ενώ ο οικισμός συνέχισε να κατοικείται μέχρι τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους (2ος-3ος μ.Χ. αιώνας). Έχουν εντοπιστεί τα υπολείμματα τεσσάρων μεγάλων διαστάσεων αψιδωτών κτισμάτων, δρόμος στρωμένος με κροκάλες και χαλίκια και υπαίθριοι χώροι καλυμμένοι με βότσαλα. Από τα κινητά ευρήματα του οικισμού ξεχωρίζει ένα ασημένιο δαχτυλίδι αρχαϊκής εποχής με αναπαράσταση σκορπιού, τα πήλινα ειδώλια με γυναικείες μορφές και άλογα και ο μεγάλος αριθμός πηνίων (κουβαρίστρες) και αγνυθών (υφαντικά βάρη). Είναι ο μεγαλύτερος οικισμός αυτής της περιόδου που έχει ανασκαφεί στη Θεσσαλία.

300 μέτρα από τον χώρο του ιερού έχει εντοπιστεί μεγάλο ρωμαϊκό κτίριο του 3ος αιώνα μ.Χ., στο οποίο έχουν βρεθεί ψηφιδωτά με γεωμετρικά μοτίβα και μαρμάρινες πλάκες. Στον κύριο χώρο της ανασκαφής έχει αποκαλυφθεί επίσης τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική με διαστάσεις 24,20 μέτρα επί 14 μέτρα. Διαθέτει νάρθηκα και αψίδα. Από το ψηφιδωτό της δάπεδο σώζονται ελάχιστα λείψανα. Για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκε υλικό από τον ελληνιστικό ναό.

Ο Μέγας Αλέξανδρος πέρασε από τη Φιλία(Φίλια) γιά να πάρει συμβουλές από το πανθεσσαλικό ιερό της Ιτωνίας Αθηνάς. Το πανθεσσαλικό ιερό της Ιτωνίας Αθηνάς ήταν κάτι όπως το Μαντείο των Δελφών.

 Πληθυσμός 
Ακολουθεί η πορεία του πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή18811889189619071920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός 206Ελληνική απογραφή Θεσσαλίας-Άρτας 1881, σελ. 36 253Ελληνική απογραφή 1889, σελ. 158 272Ελληνική απογραφή 1896, σελ. 166 455Ελληνική απογραφή 1907, σελ. 426 581Ελληνική απογραφή 1920, σελ. 28' Πίνακας ιβ΄ 741Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Επίτομο Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδος, Ερμής, Αθήνα 2001, σελ. 779. 860 882 810 719 905 770 562 422

 Διοικητικές μεταβολές 
Μετά την προσάρτηση της Φιλίας στην Ελλάδα μαζί με την υπόλοιπη Θεσσαλία το 1881, εντάχθηκε το 1883 στον δήμο Καλλιφωνίου, του νομού Τρικάλων. Με το ΦΕΚ 136Α (08/07/1899) ο οικισμός υπάγεται στο νομό Καρδίτσης, μέχρι το 1909, όταν με το ΦΕΚ 282Α - 04/12/1909, υπάγεται πάλι στον νομό Τρικάλων. Ο δήμος Καλλιφωνίου καταργήθηκε το 1912 και η Φιλία ορίζεται έδρα ομώνυμης κοινότητας της επαρχίας Καρδίτσας. Το 1944, με το ΦΕΚ 82Α, υπάγεται στον νομό Καρδίτσας. Με το πρόγραμμα Καποδίστριας, η κοινότητα Φιλίας καταργείται το 1997 και η Φιλία υπάγεται στον Δήμο Σοφάδων.

 Αξιοθέατα 
Πέρα από τον αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος είναι επισκέψιμος κατόπιν συνεννοήσεως με την αρχαιολογική εφορία Καρδίτσας, στο χωριό βρίσκεται ο ιερός ναός του Προφήτη Ηλία. Ο ναός έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Πρόκειται για ξυλόστεγη τρίκλιτη βασιλική, κατασκευασμένη από πέτρα. Το εσωτερικό του ναού χωρίζεται σε τρία κλίτη από δύο κιονοστοιχίες, οι οποίες αποτελούνται από δύο κίονες. Η εκκλησία διαθέτει νάρθηκα, ημικυκλική κόγχη ιερού και πρόστωα νότια και δυτικά, κάτω από τα οποία βρίσκονται οι δύο είσοδοι του. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες οι οποίες χρονολογούνται από το 1862. Απεικονίζουν ολόσωμους αγίους στην κατώτερη σειρά, στηθάρια αγίων από πάνω, και ψηλότερα απεικονίζονται μαρτυρία αγίων και σκηνές από το Δωδεκάορτο. Στο δυτικό τοίχο του νάρθηκα υπάρχει παράσταση του τροχού του βίου (ή κύκλου της ζωής).

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Καρδίτσας
Κατηγορία:Δήμος Σοφάδων