Μωρόσκλαβο Αιτωλοακαρνανίας

Το ΜωρόσκλαβοEμφανίζεται και με την γραφή «Μορόσκλαβο». Βλ. α) HERE WeGo. here.com. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. β) Εθνικές απογραφές 1940, 1951, 1961. (ονομάζεται και «Μουρόσκλαβο»Πανηγυρίζοντες ιεροί ναοί και μονές Κοιμήσεως Θεοτόκου (14-15 Αυγούστου). Ιστολόγιο «Ευδρομούντων Αλείπτης». 11 Αυγούστου 2009. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. ή «Μπρόσκλαβο»Με αυτήν την ονομασία εμφανίζεται στις εθνικές απογραφές του 1920 και 1928. ή «Μυροσάλαβον»Κλάδου 1837, σελ. 268.Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940, σελ. 46.) είναι παλιό, εγκαταλελειμμένο πλέον, χωριό της ΑιτωλοακαρνανίαςΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μωρόσκλαβου Αιτωλοακαρνανίας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017..

Γεωγραφία
Βρίσκεται σε υψόμετρο 230 μέτρων περίπουΒλ. Google Earth., σε λόφο πάνω από το χωριό Σιταράλωνα και σε σημείο που έχει πολύ καλή ορατότητα και θέα σε όλη την περιοχή. Εγγύς του βρίσκονται το Θέρμο, τα Πριοναίικα, το Πετροχώρι, τα Σιταράλωνα, το Πάμφιο, ο Μαραθιάς, η Κάτω Μακρινού, η Παλιουριά, τα Καημένα Αμπέλια και η ΑνάληψηΒλ. χάρτη της περιοχής. topoguide.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. Αναφέρεται πάνω στον χάρτη με την λατινική γραφή Brosklavo.. Στον δρόμο Θέρμου-Κάτω Μακρινούς υπάρχει, στο ύψος της διασταύρωσης προς το Μωρόσκλαβο, το ομώνυμο πέτρινο οδογέφυρο κατασκευής 1889 ευρισκόμενο σε υψόμετρο 193 μέτρωνΟδογέφυρο στο Μωρόσκλαβο. petrinagefiria.com. Ανακτήθηκε: 26/11/2017..

Απέχει από το Θέρμο 9,5 χλμ. περίπου (μέσω Πετροχωρίου), 40 ή 41 χλμ. από το Αγρίνιο (μέσω Θέρμου ή Κάτω Μακρινούς αντίστοιχα), 34 ή 35 χλμ. από τη Ναύπακτο (μέσω Ανάληψης ή Κάτω Μακρινούς αντίστοιχα)HERE WeGo. here.com. Ανακτήθηκε: 26/11/2017..

Ονομασία
Σχετικά με τις ονομασίες «Μπρόσκλαβον» και «Μωρόσκλαβον» υπάρχουν απόψεις που θέλουν να έχουν σλάβικη καταγωγήMax Vasmer, Die Slaven in Griechenland , Berlin 1941 (β΄ έκδοση: Leipzig 1970), «Μπρόσκλαβον», «Μωρόσκλαβον». Ανακτήθηκε: 28/11/2017..

Ιστορικά στοιχεία
Κατά την αρχαιότητα η θέση στην οποία βρισκόταν το χωριό, το λεγόμενο «Κάστρο του Μωρόσκλαβου», ήταν σημαντική και έχουν βρεθεί εκεί αρχαία αιτωλικά νομίσματα και θεμέλια που θυμίζουν το αρχαίο παρελθόν της περιοχής, ότι δηλ. εκεί υπήρχε κώμη ή οικισμόςArchives des Missions Scientifiques et Littéraires, 1864, σελ. 323.Βλ. γενικότερα: Woodhouse 1897, σελ. 249-262..

Πρόκειται για ιστορικό χωριό της περιοχής του ΑπόκουρουΣαγώνας 2015, σελ. 6-7. το οποίο, ωστόσο, εγκαταλείφθηκε λίγο μετά τα μισά του 20ού αιώνα από έλλειψη νερούΤαξίδι αστραπή στη Κεφαλλονιά. Ιστολόγιο Code is like Poetry. 10 Αυγούστου 2013. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.. Με την ονομασία Μωρόσκλαβο αποκαλείται συχνά το γειτονικό χωριό ΣιταράλωναΤσάμης 2016., στο οποίο εγκαταστάθηκαν οι περισσότεροι κάτοικοί του.

Μέρος των κατοίκων του είχε προέλθει από το χωριό Αρτοτίβα, όταν, το 1780 περίπου, λόγω του φόνου του Παπαλέξη -κοτζάμπαση και ιερέα Αρτοτίβας- από κάποιον αντίζηλό του, τούρκικο στρατιωτικό απόσπασμα πυρπόλησε την Αρτοτίβα, αναγκάστηκαν να μετοικήσουν σε διάφορα χωριά, ανάμεσα σε αυτά και στο ΜωρόσκλαβοΤο Αχλαδόκαστρο. 520greeks.com. Ημερομηνία καταχώρισης: 23/01/2014. Ανακτήθηκε: 26/11/2017..

Στις 07/12/1835, με τη δημιουργία του Δήμου Παμφίας, το Μωρόσκλαβο απείχε μιάμιση ώρα από την τότε έδρα του δήμου, τον Αβαρίκο, ενώ αναφέρεται ότι εκατοικείτο από 73 άτομα (14 οικογένειες)Εφημερίς Κυβερνήσεως, αριθμ. 19 (7 Δεκεμβρίου 1835), σελ. 83.. Αναφέρεται το 1853 ότι οι κάτοικοι του χωριού καλλιεργούσαν  δημητριακά και είχαν βελανιδιέςΡαγκαβής 1853, τ.Α΄, σελ. 719..

Διοικητική εξέλιξη
Το Μωρόσκλαβο προσαρτήθηκε στις 07/12/1835 (ΦΕΚ 19Α) στον τότε Δήμο Παμφίας και αποτελούσε οικισμό του μέχρι το 1912 που, με το ΦΕΚ 261Α της 31/08/1912 και την κατάργηση των δήμων, ορίστηκε έδρα της τότε Κοινότητας ΜωροσκλάβουΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Μωρόσκλαβου/Σιταραλώνων Αιτωλοακαρνανίας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.Σαγώνας 2015, σελ. 7.. Στις 12/12/1922 (ΦΕΚ 73Β) έπαψε να είναι έδρα της Κοινότητας Μωροσκλάβου, η οποία μετακινήθηκε στα Σιταράλωνα και μετονομάστηκε σε Κοινότητα Σιταραλώνων. Στις 14/03/1971 έπαψε επίσημα να υπάρχει ως οικισμός.

Δημογραφική εξέλιξη
Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές είναι η εξής:
 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920 1928 1940 1951 1961 197114 οικογ. - 73 κατ.180Σταματάκη 1846, σελ. 22.35 οικογ. - 185 κατ.371 κατ.Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.401466403525Αναφέρεται ως Μπρόσκλαβον (Brosclavo), ομοίως και η κοινότητα ως Μπροσκλάβου.170Μεγάλο μέρος (462 άτομα) κατοικεί πλέον στα Σιταράλωνα, έδρα της Κοινότητας Σιταραλώνων (Μπροσκλάβου).124Αναφέρεται ως Μορόσκλαβον.9422Σύνολο πραγματικού πληθυσμού: 22· Συγκεντρωμένος πληθυσμός: 17· Διεσπαρμένος πληθυσμός: 5.Δ/Α

Λοιπά στοιχεία
Στον ερειπωμένο οικισμό, του οποίου σώζονται χαλάσματα από παλιές οικίες, διατηρείται χριστιανικός ναός αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου στον οποίο γίνεται δοξολογία ετησίως. Υπάρχουν απόψεις ότι «αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα εγκαταλειμμένου οικισμού, που μπορεί να αναστηλωθεί και να αποτελέσει κέντρο υποδοχής, διαμονής και ενημέρωσης επισκεπτών στη λίμνη Τριχωνίδα»Δήμος Θέρμου. Οικισμοί-Μουσεία . thermo.gov.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017..

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Commission des Missions Scientifiques et Littéraires, Archives des Missions Scientifiques et Littéraires,  v.2/1. Paris: Imprimerie nationale, 1864. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Αλέξ. Θ. Δρακάκης - Στυλ. Ι. Κούνδουρος, Αρχεία περί της συστάσεως και εξελίξεως των δήμων και κοινοτήτων 1836-1939 και της διοικητικής διαιρέσεως του κράτους. (Τέως δήμοι, κοινότητες, σύνδεσμοι κοινοτήτων, ανοργάνωτοι κοινότητες, συνοικισμοί, μοναί, θέσεις – Αναγνωρίσεις, προσαρτήσεις, αποστάσεις, μετονομασίες, συγχωνεύσεις), τόμοι Α΄-Β΄, Τύποις «Γραφικαί Τέχναι», Αθήνα 1939-1940.
 Εφημερίς της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος, αριθμ. 19, Εν Αθήναις 7 Δεκεμβρίου 1835. Διαθέσιμο μέσω Google Books. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Α.Ι. Κλάδου, Εφετηρίς (Almanach) του Βασιλείου της Ελλάδος δια το Έτος 1837, Εκ της Βασιλικής Τυπογραφίας και Λιθογραφίας, Εν Αθήναις 1837.
 Ιάκωβος Ρίζος Ραγκαβής, Τα Ελληνικά: ήτοι περιγραφή γεωγραφική, ιστορική, αρχαιολογική και στατιστική της αρχαίας και νέας Ελλάδος, Τόμος Α΄, Εκ του τυπογραφείου Κ. Αντωνιάδου, Εν Αθήναις 1853.
 Γιώργος Κ. Σαγώνας, «1915: η Κοινότητα Κεφαλόβρυσου μετονομάζεται σε Κοινότητα Θέρμου. 1915-2015: πέρασαν 100 Χρόνια. (Σύντομη ιστορική αναδρομή και αναφορά στα γεγονότα που οδήγησαν στη μετονομασία)», Το Απόκουρο. Τρίμηνη εφημερίδα του Συνδέσμου Αποκουρητών Αιτωλίας «Κοσμάς ο Αιτωλός», Χρόνος: 14ος, αριθμ. φύλλου: 56 (Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2015), σελ. 6-7. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. (αρχείο pdf)
 Ι. Δ. Σταματάκη, Πίναξ χωρογραφικός της Ελλάδος, περιέχων τα ονόματα, τας αποστάσεις και τον πληθυσμόν των δήμων, πόλεων, κωμοπόλεων και Χωρίων. Ερανισθείς εκ διαφόρων επισήμων εγγράφων της Β. Κυβερνήσεως, και εκδοθείς υπό Ι. Δ. Σταματάκη, Εκ του Τυπογραφείου Γ. Βλασσαρίδου, Εν Αθήναις 1846.
 Γιώργος Τσάμης, «Ιστορική αναδρομή και διαδρομή στις Τοπικές Κοινότητες του Δήμου Θέρμου», πρόλογος: Νίκος Σ. Κωστακόπουλος. e-nafpaktia.gr. 17 Δεκέμβριος 2016. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 William J. Woodhouse, Aetolia; its geography, topography, and antiquities, Oxdord: Clarendon Press, 1897 (ιδίως σελ. 249-262). Ανακτήθηκε: 26/11/2017.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Αγγελική Χριστοδ. Θεοδωροπούλου, «Οικισμοί, κάστρα και μνημεία γύρω από τις δύο λίμνες μας κατά την αρχαιότητα ». epoxi.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. [σημείωση: Κείμενο προδημοσιευμένο στη Ρίζα.]
 Δήμος Θέρμου. Οικισμοί-Μουσεία. thermo.gov.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μωρόσκλαβου Αιτωλοακαρνανίας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Μωρόσκλαβου/Σιταραλώνων Αιτωλοακαρνανίας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Οδογέφυρο στο Μωρόσκλαβο. petrinagefiria.com. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Πανηγυρίζοντες ιεροί ναοί και μονές Κοιμήσεως Θεοτόκου (14-15 Αυγούστου). Ιστολόγιο «Ευδρομούντων Αλείπτης». 11 Αυγούστου 2009. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.
 Το Αχλαδόκαστρο. 520greeks.com. Ημερομηνία καταχώρισης: 23/01/2014. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. 
 Το Μωρόσκλαβο στον χάρτη. topoguide.gr. Ανακτήθηκε: 26/11/2017. 
 HERE WeGo. here.com. Ανακτήθηκε: 26/11/2017.

Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένα χωριά της περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας
Κατηγορία:Δήμος Θέρμου