Δρόμος 5.000 μέτρων

Ο δρόμος των 5.000 μέτρων είναι αγώνισμα του στίβου που διεξάγεται εντός του σταδίου σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις, όπου αντιστοιχεί σε δωδεκάμιση στροφές για στίβο κανονικών διαστάσεων. Το ίδιο αγώνισμα όταν διεξάγεται σε δημόσια οδό αναφέρεται συχνά διεθνώς ως «δρόμος 5 χιλιομέτρων». Σε αμφότερες τις περιπτώσεις κατατάσσεται στους δρόμους μεγάλων αποστάσεων («δρόμοι αντοχής»).

Το αγώνισμα περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων της νεότερης εποχής από το 1912 για τους άνδρες και από το 1996 για τις γυναίκες. Επίσης, διεξάγεται στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου από την πρώτη τους διοργάνωση για τους άνδρες και από το 1995 για τις γυναίκες. Προηγουμένως όμως υπήρχε για τις γυναίκες στους μεγάλους αγώνες ως αντίστοιχο αγώνισμα ο δρόμος 3.000 μέτρων, που αντικαταστάθηκε από τα 5000 μέτρα.

Ο δρόμος των 5.000 μέτρων αντιπροσωπεύει την ίδια περίπου απόσταση με τον δόλιχο, αγώνισμα των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων που εισάχθηκε για πρώτη φορά το 720 π.Χ.. Κάποιες φορές ο δρόμος των 5.000 μέτρων γίνεται και σε κλειστό στίβο, με την IAAF να αναγνωρίζει επίσημα ξεχωριστά ρεκόρ για τον ανοικτό και τον κλειστό στίβο στο αγώνισμα.

Ρεκόρ
Παγκόσμιο ρεκόρ
Το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ στον δρόμο 5.000 μέτρων ανδρών αναγνωρίσθηκε από την IAAF το 1912, και από τότε έχει καταρριφθεί επισήμως 34 φορές.

Το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ στον δρόμο 5.000 μέτρων γυναικών αναγνωρίσθηκε από την IAAF το 1981, και από τότε έχει καταρριφθεί επίσημα 12 φορές. Ωστόσο, κάποιες φορές οι γυναίκες έτρεχαν και στα 5.000 μέτρα πριν την προσθήκη του δρόμου αυτού στα ολυμπιακά αγωνίσματα.Main > Women, 5000 m > World Records Progression. Brinkster Track and Field. Ανακτήθηκε στις 2014-01-18.

Άνδρες
Η εξέλιξη του επίσημου παγκόσμιου ρεκόρ στο αγώνισμα των ανδρών φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Πριν από αυτό, ως καλύτερη επίδοση αναφέρεται εκείνη του Άγγλου δρομέα Άλφρεντ Σραμπ (A. Shrubb) με 14 λεπτά και 59 δευτερόλεπτα από το 1904.

Χρόνος (λ.δ)Αθλητής και εθνικότηταΗμερομηνίαΤόπος αγώνα14.36,6Χάνες Κολεμάινεν 1912-06-10Στοκχόλμη, Σουηδία14.35,4Πάαβο Νούρμι 1922-09-12Στοκχόλμη, Σουηδία14.28,2Πάαβο Νούρμι 1924-06-19Ελσίνκι, Φινλανδία14.17,0Λάουρι Λέτινεν 1932-06-19Ελσίνκι, Φινλανδία14.08,8Τάιστο Μέκι 1939-06-16Ελσίνκι, Φινλανδία13.58,2Γκούντερ Χεγκ 1942-09-20Γκέτεμποργκ, Σουηδία13.57,2Εμίλ Ζάτοπεκ 1954-05-30Παρίσι, Γαλλία13.56,6Βλαντίμιρ Κουτς 1954-08-29Βέρνη, Ελβετία13.51,6Κρις Τσαταγουέι 1954-10-13Λονδίνο, Ηνωμ. Βασίλειο13.51,2Βλαντίμιρ Κουτς 1954-10-23Πράγα, Τσεχοσλοβακία13.50,8Σάντορ Ιχάρος 1955-09-10Βουδαπέστη, Ουγγαρία13.46,8Βλαντίμιρ Κουτς 1955-09-18Βελιγράδι, Γιουγκοσλαβία13.40,6Σάντορ Ιχάρος 1955-09-23Βουδαπέστη, Ουγγαρία13.36,8Γκόρντον Πίρι 1956-06-19Μπέργκεν, Νορβηγία13.35,0Βλαντίμιρ Κουτς 1957-10-13Ρώμη, Ιταλία13.34,8Ρον Κλαρκ 1965-01-16Χόμπαρτ, Αυστραλία13.33,6Ρον Κλαρκ 1965-02-01Ώκλαντ, Νέα Ζηλανδία13.25,8Ρον Κλαρκ 1965-06-04Κόμπτον, ΗΠΑ13.24,2Κιπτσόγκε Κέινο 1965-11-30Ώκλαντ, Νέα Ζηλανδία13.16,6Ρον Κλαρκ 1966-07-05Στοκχόλμη, Σουηδία13.16,4Λάσε Βίρεν 1972-09-14Ελσίνκι, Φινλανδία13.13,0Εμίλ Πούτεμανς 1972-09-20Βρυξέλλες, Βέλγιο13.12,9Ντικ Κουόξ 1977-07-05Στοκχόλμη, Σουηδία13.08,4Χένρι Ρόνο 1978-04-08Μπέρκλι, ΗΠΑ13.06,20Χένρι Ρόνο 1981-09-13Κνάρβικ, Νορβηγία13.00,41Ντέιβιντ Μούρκροφτ 1982-07-07Όσλο, Νορβηγία13.00,40Σαΐντ Αουίτα 1985-07-22Όσλο, Νορβηγία12.58,39Σαΐντ Αουίτα 1987-07-27Ρώμη, Ιταλία12.56,96Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ 1994-06-04Χένγκελο, Ολλανδία12.55,30Μόζες Κιπτανούι 1995-06-08Ρώμη, Ιταλία12.44,39Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ 1995-08-16Ζυρίχη, Ελβετία12.41,86Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ 1997-08-13Ζυρίχη, Ελβετία12.39,74Ντανιέλ Κόμεν 1997-08-22Βρυξέλλες, Βέλγιο12.39,36Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ 1998-06-13Ελσίνκι, Φινλανδία12.37,35Κενενίσα Μπεκέλε 2004-05-31Χένγκελο, Ολλανδία12.35,36Τζόσουα Τσέπτεγκεϊ 2020-08-14Μονακό

Στον κλειστό στίβο, η παγκόσμια επίδοση είναι 12.49,60 από τις 20 Φεβρουαρίου 2004 και ανήκει επίσης στον Κενενίσα Μπεκέλε. Σημειώθηκε στο Μπέρμιγχαμ.

Γυναίκες
Η εξέλιξη του παγκόσμιου ρεκόρ στα 5.000 μέτρα γυναικών φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Περιλαμβάνονται και οι βεβαιωμένες επιδόσεις πριν το 1981.

Χρόνος (λ.δ)Αθλητής και εθνικότηταΗμερομηνίαΤόπος αγώνα16.17,4  Πάολα Πίνι   1969-05-11  Φόρμια, Ιταλία15.53,6  Πάολα Πίνι   1969-09-02  Μιλάνο, Ιταλία15.41,4  Νατάλια Μαρασέσκου   1977-03-16  Οράντεα, Ρουμανία15.37,0  Τζάνις Μέριλ   1977-07-11  Μάιντς, Γερμανία15.35,52  Κάθι Μιλς   1978-05-26  Νόξβιλ, ΗΠΑ15.33,8  Τζάνις Μέριλ   1979-05-19  Ντέραμ, ΗΠΑ15.30,6  Τζάνις Μέριλ   1980-03-22  Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, ΗΠΑ15.28,43  Ίνγκριντ Κρίστιανσεν   1981-07-11  Όσλο, Νορβηγία15.24,6  Γέλενα Σιπατόβα   1981-09-06  Ποντόλσκ, Σοβιετική Ένωση15.14,51Πόλα Φατζ 1981-09-13Κνάρβικ, Νορβηγία15.13,22Αν Οντέιν 1982-03-17Ώκλαντ, Νέα Ζηλανδία15.08,26Μέρι Ντέκερ 1982-07-05 Γιουτζίν, ΗΠΑ14.58,89Ίνγκριντ Κρίστιανσεν 1984-06-28Όσλο, Νορβηγία14.48,07Ζόλα Μπαντ 1985-08-26Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο14.37,33Ίνγκριντ Κρίστιανσεν 1986-08-05Στοκχόλμη, Σουηδία14.36,45Φερνάντα Ριμπέιρου 1995-07-22Έχτελ-Έκσελ, Βέλγιο14.31,27Ντονγκ Γιανμέι 1997-10-21Σαγκάη, Κίνα14.28,09Τζιάνγκ Μπο 1997-10-23Σαγκάη, Κίνα14.24,68Ελβάν Αμπεϋλεγκέσε 2004-06-11Μπέργκεν, Νορβηγία14.24,53Μεσερέτ Ντεφάρ 2006-06-03Νέα Υόρκη, ΗΠΑ14.16,63Μεσερέτ Ντεφάρ 2007-06-15Όσλο, Νορβηγία14.11,15Τιρουνές Ντιμπάμπα 2008-06-06Όσλο, Νορβηγία14:06.62Λετεσέμπετ Γκίντι 2020-10-7   Βαλένθια, Ισπανία

 Η Ζόλα Μπαντ, έχοντας ακόμα τη νοτιοαφρικανική υπηκοότητα, έτρεξε τη διαδρομή σε 15.01,83 το 1984, λίγο πριν το ρεκόρ της Κρίστιανσεν, αλλά η επίδοσή της δεν αναγνωρίσθηκε.

Στον κλειστό στίβο, η παγκόσμια επίδοση είναι 14.18,86 από τις 19 Φεβρουαρίου 2015 και ανήκει στην Γκενζεμπέ Ντιμπάμπα (Αιθιοπία). Σημειώθηκε στη Στοκχόλμη.

Ρεκόρ ηπείρων και εθνικά (ανοικτού στίβου)
Ανδρών
 Πανευρωπαϊκό ρεκόρ:  12.49,71  Μοχάμεντ Μουρχίτ (Βέλγιο), 25 Αυγ. 2000 στις Βρυξέλλες
 Παναμερικανικό ρεκόρ: 12.53,60  Μπέρναρντ Λάγκατ (ΗΠΑ), 22 Ιουλ. 2011 στο Μονακό
 Πανασιατικό ρεκόρ: 12.51,96  Άλμπερτ Κιμπίτσι Ροπ (Μπρουνέι), 19 Ιουλ. 2013 στο Μονακό
 Το παναφρικανικό ταυτίζεται σήμερα με το παγκόσμιο ρεκόρ.

 Πανελλήνιο ρεκόρ:  13.28,59 Παναγιώτης Παπούλιας, 11 Ιουνίου 1995 στο Τούρκου

Γυναικών
 Πανευρωπαϊκό ρεκόρ:  14.23,75  Λίλια Σόμπουχοβα (Ρωσία), 19 Ιουλ. 2008 στο Καζάν
 Παναμερικανικό ρεκόρ: 14.38,92  Σάνον Ρόουμπεριμι (ΗΠΑ), 9 Σεπτ. 2016 στις Βρυξέλλες
 Πανασιατικό ρεκόρ: 14.28,09  Τζιάνγκ Μπο (Μπρουνέι), 23 Οκτ. 1997 στη Σαγκάη
 Το παναφρικανικό ταυτίζεται σήμερα με το παγκόσμιο ρεκόρ.

 Πανελλήνιο ρεκόρ:  15.04,03 Μαρία Πρωτόπαπα, 25 Αυγούστου 2006 στις Βρυξέλλες

Τα μετάλλια στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 
Άνδρες

Διοργάνωση Χρυσό Αργυρό ΧάλκινοΕλσίνκι 1983Ιμόν Κόχλαν Βέρνερ Σιλντάουερ Μάρτι Βάινιο Ρώμη 1987Σαΐντ Αουίτα Ντομίνγκους Κάστρου Τζακ Μπάκνερ Τόκιο 1991Γιόμπες Οντιέκι Φίτα Μπαγίσα Μπραχίμ Μπουταγιέμπ Στουτγάρδη 1993Ισμαέλ Κιρούι Χαϊλέ Γκεμπρεσελασιέ Φίτα Μπαγίσα Γκέτεμποργκ 1995Ισμαέλ Κιρούι Χαλίντ Μπουλαμί Σεμ Κορόρια Αθήνα 1997Ντάνιελ Κόμεν Χαλίντ Μπουλαμί Τομ Νιαρίκι Σεβίλλη 1999Σαλάχ Ισού Μπέντζαμιν Λίμο Μοχάμεντ Μουρχίτ Έντμοντον 2001Ρίτσαρντ Λίμο Μίλιον Βόλντε Τζον Κιμπόβεν Σαιν-Ντενί 2003Ελιούντ Κίπτσογκε Χισάμ Ελ Γκερούζ Κενενίσα Μπεκέλε Ελσίνκι 2005Μπέντζαμιν Λίμο Σιλέσι Σιχίνε Κρεγκ Μότραμ Οσάκα 2007Μπέρναρντ Λάγκατ Ελιούντ Κίπτσογκε Μόζες Κιπσίρο Βερολίνο 2009Κενενίσα Μπεκέλε Μπέρναρντ Λάγκατ Τζέιμς Κουάλια Σκουρούι Νταεγκού 2011Μο Φάρα Μπέρναρντ Λάγκατ Ντεγιέν Γκεμπρεμεσκέλ Μόσχα 2013Μο Φάρα Χάγκος Γκεμπριγουέτ Ισιά Κοέτς Πεκίνο 2015Μο Φάρα Κάλεμπ Νντίκου Χάγκος Γκεμπριγουέτ Λονδίνο 2017Μουκτάρ Εντρίς Μο Φάρα Πολ Τσελίμο 

Γυναίκες

Διοργάνωση Χρυσό Αργυρό ΧάλκινοΓκέτεμποργκ 1995Σόνια Ο Σάλιβαν Φερνάντα Ριμπέιρου Ζαχρά Ουαζίζ Αθήνα 1997Γκαμπριέλα Σάμπο Ρομπέρτα Μπρούνετ Φερνάντα Ριμπέιρου Σεβίλλη 1999Γκαμπριέλα Σάμπο Ζαχρά Ουαζίζ Αγιελέχ Βορκού Έντμοντον 2001Όλγα Γιεγκόροβα Μάρτα Ντομίνγκεθ Αγιελέχ Βορκού Σαιν-Ντενί 2003Τιρουνές Ντιμπάμπα Μάρτα Ντομίνγκεθ Ήντιθ Μασάι Ελσίνκι 2005Τιρουνές Ντιμπάμπα Μεσερέτ Ντεφάρ Ετζεγκαγιέχου Ντιμπάμπα Οσάκα 2007Μεσερέτ Ντεφάρ Βίβιαν Τσεριγιότ Πρισκά Τσερόνο Βερολίνο 2009Βίβιαν Τσεριγιότ Σύλβια Κίμπετ Μεσερέτ Ντεφάρ Νταεγκού 2011Βίβιαν Τσεριγιότ Σύλβια Κίμπετ Μεσερέτ Ντεφάρ Μόσχα 2013Μεσερέτ Ντεφάρ Μέρσυ Τσερόνο Αλμάζ Αγιάνα Πεκίνο 2015Αλμάζ Αγιάνα Σενμπερέ Τεφερί Γκενζεμπέ Ντιμπάμπα Λονδίνο 2017Χέλεν Ομπίρι Αλμάζ Αγιάνα Σιφάν Χασάν 

 Δείτε επίσης 

 5.000 μέτρα στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Κατάλογος ρεκόρ των 5000 m σε XML από την IAAF
Καλύτεροι χρόνοι όλων των εποχών από βετεράνους αθλητές 
Καλύτεροι χρόνοι όλων των εποχών από βετεράνες αθλήτριες 

Δρομος 0500