Τροχαίο υλικό Σιδηροδρόμων Ελλάδος

Η κρατική εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ, καθώς και ο προκάτοχός της ΟΣΕ ΑΕ, διαθέτουν διαχρονικά από την ίδρυση τους σιδηροδρομικό τροχαίο υλικό το οποίο παραχωρούν ή εκμισθώνουν προς χρήση στις αδειοδοτημένες από την ΡΑΣ σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, όπως παλαιότερα η ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΑΕ και η Προαστιακός ΑΕ και σήμερα οι Hellenic Train, Goldair Rail και GFR Hellas.

Το τροχαίο υλικό διακρίνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

 Κινητήριο υλικό (Μηχανές έλξης): Οχήματα που χρησιμοποιούνται για την έλξη επιβατικών ή εμπορικών βαγονιών. Περιλαμβάνει ηλεκτράμαξες και ντιζελάμαξες.
 Ρυμουλκούμενο ή ελκόμενο υλικό (Βαγόνια): Οχήματα που έλκονται από τις μηχανές έλξης. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι επιβατάμαξες και οι φορτάμαξες.
 Αυτοκινητάμαξες (Trainsets): Συρμοί επιβατικών οχημάτων με ενσωματωμένη ισχύ έλξης, που δεν απαιτούν ξεχωριστή μηχανή έλξης. Χωρίζονται σε ηλεκτροκίνητες (EMU) και ντιζελοκίνητες (DMU).

Η ηλεκτροκίνηση στο σιδηροδρομικό δίκτυο χρησιμοποιεί σύστημα 25.000V, 50 Hz (μονοφασικό εναλλασσόμενο ρεύμα).

 Ιδιοκτησία/Διαχείριση 
Παρότι το τροχαίο υλικό άνηκε διαχρονικά στον ΟΣΕ, για αρκετά χρόνια η διαχείριση του είχε μεταβιβαστεί από τον ΟΣΕ αρχικά στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ και ύστερα από το 2014 στην ΓΑΙΑΟΣΕ. Τον Οκτώβριο 2025 υπογράφηκε κοινή υπουργική απόφαση με την οποία η δραστηριότητα διαχείρισης σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού μεταφέρθηκε από την θυγατρική του Υπερταμείου «ΓΑΙΑ ΟΣΕ ΑΕ» στην νεοσυσταθείσα εταιρεία με επωνυμία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία». Η απόφαση προέβλεπε παράδοση των συμβάσεων μίσθωσης και διαδικασία καταγραφής και τεχνικής αξιολόγησης του στόλου εντός συγκεκριμένων προθεσμιών.

Ακολουθεί αναλυτική παρουσίαση των σειρών τροχαίου υλικού της εταιρείας που βρίσκονται σε λειτουργία (δεν περιλαμβάνεται το τροχαίο υλικό ιδιοκτησίας άλλων εταιρειών).

 Μηχανές έλξης (Locomotives) 
ΕικόναΣειράΕίδος οχήματοςΜοντέλο/ΟικογένειαΈτος κατασκευήςΣε λειτουργίαΜονάδεςΜονάδες σε λειτουργίαΣυνολικό μήκοςΠλάτοςΎψοςΑπόβαροΜέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα Συνεχής ελκτική ισχύς (στον τροχό)ΣημειώσειςΠαραπ.εναλλ.=|χωρίς-πλαίσιο120ΗλεκτρικόSiemens/KraussMaffei HellasSprinter (ES64P)1997 (μόνο μία λειτουργεί)
2004-05 (οι υπόλοιπες)1999-σήμερα301619,58 m3,00 m4,30 m80 t200 km/h4 ηλεκτροκινητήρες x 1403 = 5612 kW Διαθέτουν σύστημα ETCS.εναλλ.=|χωρίς-πλαίσιο220Diesel electricADtranz/Bombardier DE20001997 & 2003-041998-σήμερα362319,40 m2,95 m4,26 m80 t160 km/h4 ηλεκτροκινητήρες x 246 = 984 kW Διαθέτουν σύστημα ETCS.εναλλ.=|χωρίς-πλαίσιοA.500MLW CC MX-6361974-75 (ανακατασκευής 2001-2004)1976-σήμερα10419,30 m2,90 m4,10 m117,6 t112 km/h6 ηλεκτροκινητήρες x 551 = 3306 kW Ανακατασκευασμένες μεταξύ 2004 και 2009 στο Εργοστάσιο Πειραιά.Α.450MLW CC MX-6271973-74 (ανακατασκευής 2004-2011)1973-σήμερα201417,75 m114 t120 km/h
Όλες οι ελκτικές μηχανές είναι κατάλληλες τόσο για επιβατικά δρομολόγια υψηλών ταχυτήτων όσο και για εμπορευματικές υπηρεσίες, με εξαίρεση τις μηχανές τύπου MLW, οι οποίες χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε εμπορευματικά δρομολόγια.

 Αυτοκινητάμαξες 
ΕικόναΣειράΕίδος οχήματοςΜοντέλο/ΟικογένειαΈτος κατασκευήςΣε λειτουργίαΑριθμός οχημάτων ανά συρμόΜονάδεςΜονάδες σε λειτουργίαΣυνολικό μήκοςΠλάτοςΎψοςΑπόβαροΜέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτηταΣυνεχής ελκτική ισχύς (στον τροχό)Χωρητικότητα επιβατώνΣημειώσειςΠαραπ.εναλλ.=|χωρίς-πλαίσιο460Electric (EMU)Siemens/Ελληνικά Ναυπηγεία Desiro Electric2004-052006-σήμερα5201689,34 m161 t160 km/h8 ηλεκτροκινητήρες x 250 = 2000 kW (διαρκή ισχύς)
3000 kW (μέγιστη στον τροχό)313 Χρησιμοποιούνται στη Κεντρική και Νότια Ελλάδα.
 Διαθέτουν σύστημα ETCS
 Αρθρωτό γιατί διαθέτει φορεία Jacobsμικρογραφία3107Diesel electric (DMU)Stadler BDmh 2Z+4A/1220072009-σήμερα2+14434,90 m25 km/h (οδοντωτός)
60 km/h (πρόσφυση)4 ηλεκτροκινητήρες x = 105 = 420 kW104 Χρησιμοποιείται στον Οδοντωτό Σιδηρόδρομο Διακοπτού-Καλαβρύτων.μικρογραφία560Stadler/Bombardier GTW 2/62003-042004-σήμερα2+117935,10 m3,00 m4,00 m56 t115 km/h2 ηλεκτροκινητήρες x 200 = 400 kW78 / 92 | 16 ανακλινόμενα καθίσματα | 108 όρθιοι   Χρησιμοποιούνται στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα 
 Διαθέτουν σύστημα ETCS.
 Εύρους 1435 mm 45001282,80 m53 t100 km/h76 / 92 | 16 ανακλινόμενα καθίσματα | 94 όρθιοι Χρησιμοποιούνται σε Αχαΐα και Ηλεία.
 Εύρους 1000 mmχωρίς-πλαίσιο621Diesel hydraulic (DMU)Bombardier/Ελληνικά Ναυπηγεία MAN200020062007-σήμερα2151347,20 m2,70 m4,17 m102 t125 km/h3 ντιζελοκινητήρες x 256 = 768 kW
3 x 305 = 915 kW ονομαστική ισχύς140 | 116 όρθιοι (4/m²) Χρησιμοποιούνται στην Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα.
 Διαθέτουν σύστημα ETCS. 
Η αναγραφόμενη ισχύς αντιστοιχεί στη διαρκή ισχύ που αποδίδεται στο επίσωτρο, δηλαδή στους τροχούς.

Το δηλωμένο βάρος αφορά το απόβαρο (εργοστασιακό βάρος), το οποίο είναι το καθαρό βάρος του οχήματος χωρίς επιβάτες, φορτίο ή αναλώσιμα (όπως νερό, άμμο ή λιπαντικά, καθώς και καύσιμο στα θερμικά οχήματα).

 Επιβατάμαξες 
Οι επιβατάμαξες υψηλών ταχυτήτων που χρησιμοποιούνται στους ελληνικούς σιδηροδρόμους είναι τύπου Siemens Viaggio (UIC-Z1), με μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα 200 χλμ./ώρα.

Κατά την περίοδο 2003–2004 κατασκευάστηκαν συνολικά 106 επιβατάμαξες των τύπων ADmz, Amz, Bmz και WRmz στα Ελληνικά Ναυπηγεία, με τεχνογνωσία της Siemens SGP και συμμετοχή της Siemens Hellas, ενώ προκατασκευασμένα τμήματα του εσωτερικού εξοπλισμού προήλθαν από την Temoinsa. Οι επιβατάμαξες είναι αεροστεγείς.

Την ίδια περίοδο κατασκευάστηκαν επίσης 79 επιβατάμαξες τύπου Bmpz από την Νικ. Κιολεΐδης ΑΒΕΕ, σε συνεργασία με τη Siemens SGP και τη MÁV–Bombardier.

+ΕικόναΤύπος επιβατάμαξαςΣειράΚατασκευαστήςΜονάδεςΜονάδες σε λειτουργίαΣυνολικό μήκοςΑπόβαροΧωρητικότηταχωρίς-πλαίσιοADmz (Α' θέση, σκευοφόρος, παιδική χαρά, χώρος ΑμεΑ & WC ΑμεΑ)8496Ελληνικά Ναυπηγεία/Siemens/Temoinsa261126,40 m50 t 28 θέσειςχωρίς-πλαίσιοAmz (Α' θέση)199626451 t 9 κουπέ x 6 = 54 θέσειςχωρίς-πλαίσιο|205x205εσWRmz (κυλικείο-εστιατόριο)889626948 t7 μεγάλα + 7 μικρά τραπέζια & κυλικείο
42 θέσειςχωρίς-πλαίσιοBmz (Β' θέση + 2 WC)219628853 t11 κουπέ x 6 = 66 θέσειςχωρίς-πλαίσιοBmpz (Β' θέση τύπου πούλμαν)2096Ν.Κιολεΐδης/Bombardier794748 t80 θέσεις

 Παραπομπές 

 Δείτε επίσης 

Σιδηρόδρομοι Ελλάδος
Hellenic Train
Κατηγορία:ΟΣΕ
Κατηγορία:Σιδηροδρομικές μεταφορές στην Ελλάδα