2,4-λουτιδίνη

Η 2,4-λουτιδίνηΓια εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών. (αγγλικά 2,4-lutidine)  είναι βασική ετεροκυκλική αρωματική (δηλαδή ετεροαρωματική) οργανική ένωση, που περιέχει άνθρακα, υδρογόνο και άζωτο, με μοριακό τύπο C7H9N. Η χημικά καθαρή 2,4-λουτιδίνη, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση  1 atm, είναι υγρό που έχει δυσάρεστη οσμή, παρόμοια με της «μητρικής» πυριδίνης. Είναι μία από τις έξι (6) ισομερείς του διμεθυλοπυριδίνες, των οποίων οι δομές διαφέρουν ανάλογα με τη θέση που οι μεθυλομάδες (-CH3) τους επισυνάπτονται γύρω από το πυριδινικό τους δακτύλιο.

 Παραγωγή 
Η παραγωγή της 2,4-λουτιδίνης μπορεί να γίνει με διάφορες μεθόδους, που προκύπτουν από τις γενικές μεθόδους παραγωγής πυριδινών.

 Με συντριμερισμό ενώσεων με τριπλό δεσμό 
Με μείγμα προπινίου (CH3C≡CH), αιθινίου (HC≡CH) και αιθανονιτριλίου (CH3CN),  παρουσία διαλυτών ενώσεων του κοβαλτίου, όπως το κοβαλτιοκένιο [Co(C5H5)2], παράγεται μείγμα τριών (3) λουτιδινών. Συγκεκριμένα, συμπαράγονται 2,3-λουτιδίνη, 2,4-λουτιδίνη και 2,6-λουτιδίνη: σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,3-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|50x50εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,4-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|51x51εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,6-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|70x70εσ

 Με επίδραση εναμίνης σε β-δικαρβονυλική ένωση 
Με επίδραση 2-προπεν-2-αμίνης [CH2=C(NH2)CH3] σε 3-οξοβουτανάλη (CH3COCH2CHO), που αντιδρά με τη μορφή της ταυτομερούς της 3-υδροξυβουτ-2-ενάλης [CH3C(ΟΗ)=CΗCHO], οδηγεί σε απευθείας παραγωγή 2,4-λουτιδίνης:σύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,4-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|51x51εσ

 Με επίδραση 2-μεθυλ-1,3-οξαζολίου σε προπένιο και αφυδάτωση 
Με επίδραση 2-μεθυλ-1,3-οξαζολίου σε προπένιο (CH3CH=CH2) παράγεται αρχικά μείγμα από 2,3-διμεθυλ-3-υδρο-2-πυριδινόλη και 2,4-διμεθυλ-3-υδρο-2-πυριδινόλη, που με αφυδάτωση δίνει τελικά μείγμα από 2,3-διμεθυλοπυριδίνη και 2,4-διμεθυλοπυριδίνη:χωρίς-πλαίσιο|60x60εσχωρίς-πλαίσιο|60x60εσχωρίς-πλαίσιο|61x61εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,3-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|50x50εσσύνδεσμος=https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF:2,4-Lutidine.svg|χωρίς-πλαίσιο|51x51εσ

 Χημικές ιδιότητες 
Η 2,4-λουτιδίνη είναι διυποκατεστημένη «θυγατρική» πυριδίνη και γι' αυτό είναι σημαντικά δραστικότερη από τη «μητρική» πυριδίνη και αρκετά δραστικότερη από τις μεθυλοπυριδίνες. Ιδιαίτερα, η 2-μεθυλομάδα της 2,4-λουτιδίνης δίνει αντιδράσεις με διάφορα αντιδραστήρια, όπως για παράδειγμα το φαινυλολίθιο (PhLi), που μεταφέρει το λίθιο στη 2-μεθυλομάδα.

Ωστόσο και πάλι, τα ηλεκτρονιόφιλα αντιδραστήρια συνήθως προτιμούν να αντιδρούν με το περισσότερο ηλεκτραρνητικό και επομένως ισχυρότερο πυρινόφιλο άτομο αζώτου της 2,4-λουτιδίνης, σχηματίζοντας άλατα 2,4-λουτιδινωνίου. Ο σχηματισμός του 2,4-λουτιδινωνίου ενισχύει επιπλέον τη δραστικότητα της ένωσης έναντι πυρινόφιλων αντιδραστηρίων, που αντιδρά και πάλι με τη 2-μεθυλομάδα του.

 Δείτε επίσης 
 Πυριδίνη
 2-μεθυλοπυριδίνη
 3-μεθυλοπυριδίνη
 4-μεθυλοπυριδίνη
 2-αιθυλοπυριδίνη
 3-αιθυλοπυριδίνη
 4-αιθυλοπυριδίνη
 2,3-λουτιδίνη
 2,5-λουτιδίνη
 2,6-λουτιδίνη
 3,4-λουτιδίνη
 3,5-λουτιδίνη
 Μεταξυλόλιο
 Ανιλίνη
 Βενζυλαμίνη

 Αναφορές 

Κατηγορία:C7
Κατηγορία:Πυριδίνες