Γιαντβίγκα Σμοσάρσκα

Η Γιαντβίγκα Σμόσαρσκα (πολωνικά: Jadwiga Filipina Smosarska, 23 Σεπτεμβρίου 1898 - 1 Νοεμβρίου 1977) ήταν Πολωνέζα ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου. Συμμετείχε και στον βουβό κινηματογράφο και στον ομιλόντα, παίζοντας σε πάνω από 25 ταινίες, μεταξύ 1919 και 1937. 

Είναι γνωστή για τους χαρακτήρες που ερμήνευε, οι οποίοι ήταν συνήθως οι κλασικοί Πολωνοί πολίτες, με τα βάσανα και τις δυσκολίες. Ήταν συνήθως ρομαντικοί, με καλή θέση στην κοινωνία, οι οποίοι συνήθως είχαν δύσκολη ερωτική ζωή. Μερικές από τις πιο γνωστές ταινίες στις οποίες συμμετείχε είναι, το Czy Lucyna to dziewczyna? (1934), το Barbara Radziwillówna (1936) και το Jadzia (1936).

 Βιογραφία και καριέρα 
180px|thumb|left|H Σμόσαρσκα σε ηλικία 26 ετών
Γεννήθηκε στη Βαρσοβία, της Πολωνίας, που τότε ήταν μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Αποφοίτησε από ιδιωτικό οικοτροφείο της περιοχής. Το 1916, έκανε το ντεμπούτο της στο θέατρο, στη σκηνή της πολωνικής πρωτεύουσας, στο δράμα Небожественная комедия, του Κρασίνσκι, στο ρόλο της Πρώτης Κυρίας. Αργότερα, έλαβε μαθήματα υποκριτικής, ενώ στη συνέχεια σπούδασε στη Δραματική Σχολή της Βαρσοβίας, αποφοιτώντας το 1920. 

Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συμμετείχε σε πολλά θεατρικά και παραστάσεις, ενώ ουσιαστικά μετά από αυτόν δεν εμφανίστηκε ξανά στη μεγάλη οθόνη. Αν και κατεξοχήν ηθοποιός του θεάτρου, φήμη απέκτησε περισσότερο από τον κινηματογράφο, με τους κριτικούς να τη θεωρούν το μεγαλύτερο προπολεμικό αστέρι της Πολωνίας. Το 1919, έπαιξε τον πρώτο της μεγάλο ρόλο στον κινηματογράφο, με την ταινία Dla szczęścia. 

Το 1939, ήτοι στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Σμόσαρσκα έφυγε από τη Βαρσοβία και πήγε στη Λιθουανία, πριν καταφέρει μέσω αυτής να περάσει από τη Σκανδιναβία, με τελικό προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις ΗΠΑ, προσπάθησε να δημιουργήσει ένα όνομα και να ξεκινήσει εκ νέου την καριέρα της, ωστόσο, η προφορά της αποδείχθηκε ανασταλτικός παράγοντας, και κανείς δημιουργός δεν την προτίμησε. 

Το 1954, η Σμόσαρσκα κάνει περιοδεία στον Καναδά, με φιλανθρωπικό χαρακτήρα, ήθελε μαζεύοντας λεφτά να βοηθήσει του Πολωνούς μετανάστες. Η ενέργεια της αυτή χρηματοδοτήθηκε και από το Advance Film Service. Η περιοδεία ξεκίνησε στις 6 Μαρτίου, στο Ίτον, για να περάσει αργότερα από το Λονδίνο, το Χάμιλτον, την Οττάβα, το Μοντρεάλ, την Όσουα, το Ουέλινγκτον και το Μπράντφορντ. 

Στις ΗΠΑ έμεινε έως και το 1970. Αργότερα επέστρεψε στην Πολωνία, που όμως δεν πρόλαβε να κάτσει πολύ, καθότι απεβίωσε έναν χρόνο αργότερα, στη Βαρσοβία.

 Φιλμογραφία 

150px|thumb|right|Ο τάφος της Σμόσαρσκα
 1919 — Dla szczęścia 
 1920 — Bohaterstwo polskiego skauta 
 1921 — Cud nad Wisłą 
 1922 — Tajemnica przystanku tramwajowego 
 1922 — Strzał 
 1922 — Kizia 
 1923 — Niewolnica miłości 
 1924 — O czem się nie mówi 
 1925 — Iwonka 
 1926 — Trędowata 
 1927 — Uśmiech losu 
 1927 — Ziemia obiecana 
 1928 — Tajemnica starego rodu 
 1929 — Grzeszna miłość 
 1930 — Na Sybir 
 1932 — Księżna Łowicka 
 1932 — Rok 1914 
 1933 — Prokurator Alicja Horn 
 1934 — Czy Lucyna to dziewczyna?
 1935 — Dwie Joasie 
 1936 — Jadzia 
 1936 — Barbara Radziwiłłówna 
 1937 — Ułan Księcia Józefa 
 1937 — Skłamałam 
 1939 — Życie na opak (η ταινία δεν ολοκληρώθηκε λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου)

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Polski Słownik Biograficzny t. 39. s. 346—350

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Η Γιαντβίγκα Σμόσαρσκα στο IMDb
 Φωτοθήκη της Γιαντβίγκα Σμόσαρσκα στο Fototeka.org

Κατηγορία:Πολωνές ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Γυναίκες ηθοποιοί βωβών ταινιών
Κατηγορία:Πολωνές ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο Ποβόνσκι