Αμπελάκι Ρεθύμνης

Το Αμπελάκι (επίσημο: το Αμπελάκιον) είναι ορεινό χωριό της κοινότητας Καρές του Δήμου Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2011 ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 111 μόνιμους κατοίκους. Έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός της Ελλάδας.

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Το Αμπελάκι είναι κτισμένο σε υψόμετρο 520 μέτρωνΜιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 66. πάνω σε βραχώδες ύψωμαΑργίνη Γ. Φραγκούλη, Νοτιοανατολικά - Νοτιοδυτικά ρεθυμνιώτικα χωριά του θρύλου και της Ιστορίας, εκδόσεις Ομίλου Βαρδινογιάννη, Αθήνα 1996, σελ. 30. και απέχει 19 χλμ νότια από την πρωτεύουσα του νομού, Ρέθυμνο. Ιστορικά το Αμπελάκι αναφέρεται ήδη από βενετικές απογραφές του 16ου και του 17ου αιώναΦραγκούλη, 1996, σελ. 32.. Αργότερα, επί τουρκοκρατίας, ο οικισμός αποτέλεσε πεδίο συγκρούσεων κατά τις κρητικές επαναστάσεις του 1867 και του 1878Φραγκούλη, 1996, σελ. 35..

Το ίδιο έτος υπήχθη στον οθωμανικό δήμο ΧρωμοναστηρίουΦραγκούλη, 1996, σελ. 36. ενώ η απογραφή του 1881 βρήκε στο Αμπελάκι 232 κατοίκους, από τους οποίους οι 141 ήταν Τουρκοκρητικοί και οι 91 ΈλληνεςΚρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, τόμος Β', σελ. 134.. Το 1894, σύμφωνα με εκτίμηση του αξιωματικού του ελληνικού στρατού, Νικόστρατου Καλομενόπουλου, στο χωριό ζούσαν τριάντα τουρκικές οικογένειες και είκοσι ελληνικέςΚρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Β΄, 2008, σελ. 148..

Η απογραφή της Κρητικής Πολιτείας που διενεργήθηκε το 1900 βρήκε στο χωριό (το οποίο πλέον υπαγόταν στον δήμο Βρυσιναίων) 167 κατοίκους, με τους Έλληνες να αποτελούν πια την πλειοψηφία του πληθυσμού (109 έναντι 58 Τούρκων)Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Β΄, 2008, σελ. 166..

Μετά την ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος, το Αμπελάκι εντάχθηκε στην κοινότητα Καρέ της επαρχίας Ρεθύμνης ενώ το 1997, μετά τις αλλαγές που επέφερε το σχέδιο Καποδίστριας στην τοπική αυτοδιοίκηση υπήχθη στον δήμο Ρεθύμνης. Από το 2011 ανήκει στον διευρυμένο δήμο Ρεθύμνης, όπως αυτός διαμορφώθηκε με βάση το σχέδιο Καλλικράτης.

 Αξιοθέατα 
Στα δυτικά του Αμπελακίου βρίσκονται τα υπολείμματα πύργου και πολεμιστρών καθώς και υπολείμματα πύργων της βενετικής περιόδου που χρησίμευαν ως παρατηρητήριαΦραγκούλη, 1996, σελ. 37.. Άλλα αξιοθέατα του οικισμού είναι ο αναγεννησιακού ρυθμού ναός της Παναγίας που κτίστηκε επί βενετοκρατίας και διαθέτει καμπαναριό του 1808 και ο ναός του Δεσπότη Χριστού.

Απογραφές πληθυσμού
Απογραφή18811900192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός232167201243248206145131108111111

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος.
 Αργίνη Γ. Φραγκούλη, Νοτιοανατολικά - Νοτιοδυτικά ρεθυμνιώτικα χωριά του θρύλου και της Ιστορίας, εκδόσεις Ομίλου Βαρδινογιάννη, Αθήνα 1996.
Συλλογικό, Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Β΄ τόμος, Φεβρουάριος 2008.

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ρεθύμνης
Κατηγορία:Δήμος Ρεθύμνης