Εκλογές στο Αφγανιστάν

Στο Αφγανιστάν διεξάγονται εκλογές για πρόεδρο και για κοινοβούλιο.

 Προεδρικές εκλογές 
 Πρόσφατες προεδρικές εκλογές (2019) 

Οι πιο πρόσφατες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 28 Σεπτεμβρίου 2019. 
 Προηγούμενες προεδρικές εκλογές 
 2004 
Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Αφγανιστάν στις 9 Οκτωβρίου 2004. Ο Χαμίντ Καρζάι κέρδισε τις εκλογές με το 55% των ψήφων και τριπλάσιες ψήφους από οποιονδήποτε άλλο υποψήφιο. Δώδεκα υποψήφιοι έλαβαν λιγότερο από το 1% των ψήφων. Εκτιμάται ότι περισσότερα από τα τρία τέταρτα των σχεδόν 12 εκατομμυρίων εγγεγραμμένων ψηφοφόρων του Αφγανιστάν προσήλθαν στις κάλπες. Οι εκλογές επιβλέπονταν από το Κοινό Σώμα Εκλογικής Διαχείρισης, υπό την προεδρία του Ζακίμ Σαχ και την αντιπροεδρία του Ρέι Κένεντι, ενός Αμερικανού που εργαζόταν για τα Ηνωμένα Έθνη.Joint Electoral Management Body – Profile, J. Ray Kennedy Afghanistan on tenterhooks      

Μετά από ορισμένες καταγγελίες για νοθεία που κυκλοφόρησαν την ημέρα των εκλογών, τουλάχιστον δεκαπέντε υποψήφιοι δήλωσαν ότι απείχαν από την ψηφοφορία, αλλά το μποϊκοτάζ διαλύθηκε όταν τα Ηνωμένα Έθνη ανακοίνωσαν ότι θα συγκροτούσαν μια τριμελή ανεξάρτητη επιτροπή για τη διερεύνηση των κατηγοριών για παρατυπίες. Η επιτροπή περιλάμβανε έναν πρώην Καναδό διπλωμάτη, έναν Σουηδό εκλογικό εμπειρογνώμονα, ενώ το τρίτο μέλος ορίστηκε αργότερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ημερομηνία είχε αρχικά οριστεί για τις 5 Ιουλίου 2004. Οι εκλογές αναβλήθηκαν δύο φορές, πρώτα για τον Σεπτέμβριο και στη συνέχεια για τον Οκτώβριο. Οι υποψήφιοι για την προεδρία όρισαν επίσης δύο υποψηφίους για την αντιπροεδρία. Ορισμένοι υποψήφιοι χρησιμοποίησαν αυτή τη δυνατότητα για να εξισορροπήσουν το ψηφοδέλτιό τους σε σχέση με τις τρεις κύριες εθνοτικές κοινότητες του Αφγανιστάν. Εάν κανένας υποψήφιος δεν είχε εξασφαλίσει το 50% των ψήφων, θα διεξαγόταν επαναληπτικός γύρος εκλογών.

Οι εκλογές του 2004 ήταν ιστορικές καθώς αποτέλεσαν την πρώτη άμεση δημοκρατική εκλογή προέδρου στη χώρα. Ο Χαμίντ Καρζάι, αν και εθνοτικά Παστούν, κατάφερε να συγκεντρώσει υποστήριξη από διάφορες ομάδες.

 2009 
Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 20 Αυγούστου του 2009. Το 2009 διεξήχθησαν ταυτόχρονα και εκλογές για την ανάδειξη των 420 επαρχιακών συμβουλίων.Εγγεγραμμένοι ήταν 15,6 εκατομμύρια ψηφοφόροι και το 35-38% αυτών ήταν γυναίκες. Ωστόσο αρκετά ΜΜΕ και η ανεξάρτητη επιτροπή για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές αμφισβήτησαν τα παραπάνω στοιχεία, κάνοντας λόγο για παρατυπίες. O ΓΓ του NATO, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν χαρακτήρισε τις εκλογές "πετυχημένες από άποψη ασφάλειας". Ο κύριος αντίπαλος του προέδρου Χαμίντ Καρζάι, Αμπντάλα Αμπντάλα, ισχυρίστηκε ότι έγινε νοθεία στις προεδρικές εκλογές.Xinhua. Στις 23 Αυγούστου και οι δύο κύριοι διεκδικητές, ο Καρζάι και ο Αμπντάλα, ανακήρυξαν τη νίκη τους στις εκλογές.

Στις 25 Αυγούστου η εκλογική επιτροπή ανακοίνωσε ότι με καταμετρημένο το 10% των ψήφων ο Καρζάι προηγούνταν με 41% των ψήφων έναντι 39% για τον Αμπντάλα.CBC News - World - Karzai leads in early Afghan election results

Στις 6 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε ότι με καταμετρημένο το 74,2% των ψήφων,τα αποτελέσματα είχαν ως εξής:BBC NEWS | South Asia | Karzai closer to Afghan poll winKarzai baut Vorsprung weiter aus (International, NZZ Online)
 Χαμίντ Καρζάι – ~2.080.000 ψήφοι, 48,6%
 Αμπντάλα Αμπντάλα – ~1.360.000 ψήφοι, 31,7%
 Ραμαζάν Μπασχαρντόστ – 457.909 ψήφοι, ~11%/. Δυο ημέρες αργότερα, ανακοινώθηκε ότι ο Καρζάι είχε ξεπεράσει το 50% (54%, με καταμετρημένο το 92% των εκλογικών τμημάτων), κάτι που σημαίνει ότι δεν θα διεξαχθεί δεύτερος γύρος. Την ίδια στιγμή, η υποστηριζόμενη από τα Ηνωμένα Έθνη αρμόδια επιτροπή εντόπισε νοθεία και διέταξε μερική ανακαταμέτρηση ψήφων.

Τον Οκτώβριο του 2009, ύστερα από έρευνα, η Εκλογική Επιτροπή Παραπόνων (ECC) παρέδωσε το πόρισμά της στην Ανεξάρτητη Εκλογική Επιτροπή (ICC). Με βάση αυτό, αφαιρέθηκαν ψήφοι από τον Καρζάι και το ποσοστό του έπεσε κάτω από το 50%. Η Ανεξάρτητη Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε πως θα διεξαχθεί επαναληπτική διαδικασία στις 7 Νοεμβρίου. Την 1η Νοεμβρίου ο υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές Αμπντάλα Αμπντάλα ανακοινώνει την απόφασή του να αποσυρθεί από τον δεύτερο γύρο, εξαιτίας φόβων του ότι θα υπάρχει νοθεία στις εκλογές και παραποίηση των αποτελεσμάτων. Έτσι, τελικά, ο Καρζάι ανακηρύχθηκε οριστικά νικητής των προεδρικών εκλογών, από την εκλογική επιτροπή του Αφγανιστάν.

 2014 

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Απριλίου 2014 και στις 14 Ιουνίου 2014. Πρόεδρος εξελέγη ο Ασράφ Γκάνι.

 Βουλευτικές εκλογές 

 Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2018) 

 Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές 
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν τα έτη 1931, 1934, 1937, 1940, 1943, 1946, 1949, 1952, 1955, 1958, 1961, 1965, 1969, 1988, 2005, 2010 και 2018.

2010 
Bουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 18 Σεπτεμβρίου 2010. Τα τελικά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν στις 31 Οκτωβρίου.Recount ordered in seven Afghan provinces Η ανεξάρτητη εκλογική επιτροπή ακύρωσε το 20% των ψηφοδελτίων, έπειτα από έρευνες για νοθεία. Η ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων, έπειτα από καθυστερήσεις, έγινε στις 24 Νοεμβρίου 2010 και σε όλη τη χώρα, σε όλες τις επαρχίες, σημειώθηκαν προβλήματα.
Βουλή του Λαού του Αφγανιστάν, 18 Σεπτεμβρίου 2010
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=left valign=top width=500|Υποψήφιοι
!style="background-color:#E9E9E9" align=right|Έδρες
|-
|align=left|Υποψήφιοι που δεν ανήκουν σε κόμμα
|valign="top"|249
|-
|align=left style="background-color:#E9E9E9"|Σύνολο
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|249
|-
|colspan="2"|Πηγή: IEC 
|}

 Εκλογές Συντακτικής Συνέλευσης 
 1964 
Οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση διεξήχθησαν στο Αφγανιστάν το 1964. Η Συνέλευση κατάρτισε το Σύνταγμα του 1964, το οποίο εισήγαγε το δικαίωμα της γυναικείας ψήφου.
Τον Μάρτιο του 1963 ο Βασιλιάς Μοχάμεντ Ζαχίρ Σαχ ζήτησε από τον πρωθυπουργό Μοχάμεντ Νταούντ Χαν να παραιτηθεί λόγω της διαμάχης για το Παστουνιστάν, η οποία δοκίμαζε τις Σχέσεις Αφγανιστάν–Πακιστάν.Daoud as Prime Minister, 1953–63 Library of Congress Country Studies Δύο εβδομάδες αργότερα, ο Ζαχίρ Σαχ διόρισε μια επιτροπή για τη σύνταξη νέου συντάγματος.The King Reigns: The Last Decade of the Monarchy, 1963–73 Library of Congress Country Studies

Το νέο σύνταγμα απαγόρευε στα μέλη της βασιλικής οικογένειας (με εξαίρεση τον μονάρχη) την ανάμειξη στην πολιτική, μια ρήτρα που θεωρήθηκε ότι είχε ως στόχο να εμποδίσει τον Νταούντ Χαν να επιστρέψει στην εξουσία. Προέβλεπε ένα κοινοβούλιο δύο σωμάτων, εισάγοντας το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες και δίνοντάς τους το δικαίωμα να θέτουν υποψηφιότητα για αξιώματα. Επίσης, εισήχθη μια ανεξάρτητη δικαιοσύνη, ενώ ο ισλαμικός νόμος (Σαρία) θα χρησιμοποιούνταν εκεί όπου δεν υπήρχε κρατικός νόμος.

Μετά τη σύνταξη του συντάγματος, αυτό εξετάστηκε από μια 29μελή επιτροπή, στα μέλη της οποίας περιλαμβάνονταν η Κούμπρα Νουρζάι και η Μασούμα Εσμάτι-Ουαρντάκ.Sarfraz Khan (2013) Politics of policy and legislation affecting women in Afghanistan: One step forward two steps back Central Asia Journal, Number 73

Προκειμένου να εγκριθεί το σύνταγμα, ο Ζαχίρ Σαχ συγκάλεσε μια Λόγια Τζίργκα την άνοιξη του 1964. Το σώμα των 452 μελών περιλάμβανε τα 14 μέλη του υπουργικού συμβουλίου, τα 176 μέλη της Εθνοσυνέλευσης, τα 19 μέλη της Γερουσίας, τους πέντε δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, 176 εκλεγμένα μέλη, 34 μέλη διορισμένα από τον βασιλιά, επτά μέλη της συνταγματικής επιτροπής και 24 μέλη της επιτροπής που είχε συντάξει το προσχέδιο (τρεις παρευρισκόμενοι ανήκαν σε περισσότερες από μία κατηγορίες).Scott S. Smith (2019) [[suspicious link removed] Loya Jirgas and Political Crisis Management in Afghanistan: Drawing on the Bank of Tradition] US Institute of Peace Όταν συγκλήθηκε, η Λόγια Τζίργκα περιλάμβανε δέκα γυναίκες, μεταξύ των οποίων και τη Ροκία Αμπουμπάκρ.World Who's Who of Women 1992–93 p404 Μάλιστα, μία από αυτές γέννησε κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων.Hafizullah Emadi (2008) Establishment of Afghanistan’s Parliament and the Role of Women Parliamentarians Retrospect and Prospects Internationales Asienforum, Volume 39, Number 1–2, pp5–19

Το έγγραφο υπογράφηκε και από τα 452 μέλη στις 20 Σεπτεμβρίου. Θεσπίστηκε επίσημα στις 30 Σεπτεμβρίου μετά την υπογραφή του από τον βασιλιά. Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές υπό το νέο σύνταγμα διεξήχθησαν τον Αύγουστο–Σεπτέμβριο του 1965 και οδήγησαν στην εκλογή δύο γυναικών στη Βουλή του Λαού.Women and the Elections: Facilitating and Hindering Factors in the Upcoming Parliamentary Elections AFEU

 1977 
Οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση διεξήχθησαν τον Ιανουάριο του 1977.Louis Dupree (1978) Toward Representative Government in Afghanistan: Steps six through nine, and beyond? Η Συντακτική Συνέλευση συγκλήθηκε για να συντάξει ένα νέο σύνταγμα, τέσσερα χρόνια μετά το πραξικόπημα κατά το οποίο ο Μοχάμεντ Νταούντ Χαν ανέτρεψε τον ξάδελφό του,βασιλιά Μοχάμεντ Ζαχίρ Σαχ. Η Συνέλευση ήταν εν μέρει εκλεγμένη και εν μέρει διορισμένη.

Ο Νταούντ προχώρησε στη μετατροπή της χώρας σε προεδρική δημοκρατία, με το Εθνικό Επαναστατικό Κόμμα του Αφγανιστάν, που ιδρύθηκε το 1975, ως το μοναδικό νόμιμο κόμμα.

Σχηματίστηκε μια 41μελής Συντακτική Επιτροπή για τη σύνταξη ενός νέου συντάγματος, το οποίο θα εξεταζόταν και θα εγκρινόταν από μια εκλεγμένη Συνέλευση.

Το σύνταγμα που συντάχθηκε προέβλεπε ένα κοινοβούλιο ενός σώματος με την ονομασία Εθνικό Συμβούλιο (Melli Jirga). Μόνο το Εθνικό Επαναστατικό Κόμμα θα μπορούσε να προτείνει υποψηφίους για τις βουλευτικές εκλογές. Ο πρόεδρος επρόκειτο να εκλέγεται για εξαετή θητεία με πλειοψηφία δύο τρίτων από μια Λόγια Τζίργκα, αποτελούμενη από το κοινοβούλιο, τα μέλη του κεντρικού συμβουλίου του Εθνικού Επαναστατικού Κόμματος, υπουργούς της κυβέρνησης, δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων, 30 διορισμένους από τον πρόεδρο και 5–8 εκπροσώπους από κάθε επαρχία.

Τα 219 εκλεγμένα μέλη εξελέγησαν με παραδοσιακό τρόπο· πραγματοποιήθηκαν δημόσιες συγκεντρώσεις σε κάθε περιφέρεια, με την ψηφοφορία να παίρνει τη μορφή ανάτασης των χεριών ή ιαχών, μέχρις ότου ένας υποψήφιος να γίνει το ξεκάθαρο φαβορί. Ανάμεσα στα 219 εκλεγμένα μέλη περιλαμβάνονταν τέσσερις γυναίκες: η Κούμπρα Νουρζάι (η πρώτη γυναίκα υπουργός το 1965), η Αζίζα Αμανί, η Νατζίμπα και η Νατζίμπα Σιίρ.Hafizullah Emadi (2008) Establishment of Afghanistan’s Parliament and the Role of Women Parliamentarians Retrospect and Prospects Internationales Asienforum, Volume 39, Number 1–2, pp5–19 Μαζί με τα οκτώ διορισμένα γυναικεία μέλη, οι γυναίκες αποτελούσαν το 15% της Συνέλευσης.Afghanistan: Women and reconstruction International Crisis Group

Η Συνέλευση συγκλήθηκε τον Φεβρουάριο και ενέκρινε το νέο σύνταγμα, ενώ εξέλεξε ομόφωνα τον Νταούντ ως πρόεδρο. Στη συνέχεια διαλύθηκε. Ο Νταούντ ανατράπηκε κατά την Επανάσταση του Σαούρ το επόμενο έτος και δεν διεξήχθησαν εκλογές υπό το νέο σύνταγμα.Ντίτερ Νόλεν, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p508 

 Παραπομπές