Μπον

Η θρησκεία Μπον, ενίοτε και μπονισμός, (Bon ή Bön) είναι γηγενής θρησκεία του Θιβέτ, πριν από την άφιξη του βουδισμού τον 7ο αι. Σήμερα θεωρείται παρόμοια με τον θιβετιανό βουδισμό. Οι οπαδοί του Μπον είναι γνωστοί ως μπονπό ή μπον-πο. Η ημερομηνία ίδρυσης της Γιουντρούνγκ Μπον ανάγεται στο 16.000 π.Χ., σύμφωνα με τους μπονπό ενώ η νέα Μπον στον 14ο αι. Ιδρυτής της Γιουντρούνγκ Μπον φέρεται ο Τονπά Σενράμπ Μιβότσε (Tonpa Shenrab Miwoche). Οι πιστοί της θρησκείας πιθανώς ανέρχονται σήμερα στους 100.000.

Ιστορική εξέλιξη της Μπον
Στην προβουδιστική Μπον πραγματοποιούνταν πολύπλοκες τελετουργίες από ιερείς. Σε κάθε περίπτωση το θρησκευτικό σύστημα της προβουδιστικής Μπον ήταν ουσιαστικά διαφορετικό από το βουδιστικό. Οι τελετουργίες που εκτελούνταν από τους αρχαίους ιερείς μπονπό διασφάλιζαν ότι οι ψυχές των νεκρών περνούσαν με ασφάλεια σε μεταθανάτιο τόπο ευδαιμονίας με την καθοδήγηση ενός ζώου, συνήθως βούβαλου, αλόγου ή προβάτου, που θυσιαζόταν κατά την διάρκεια των ταφικών τελετών. Προσφορές τροφίμων, ποτών και πολύτιμων αντικειμένων, ακόμα και ζωντανών στην περίπτωση βασιλέων, συνόδευαν τον νεκρό. Ο σκοπός αυτών των τελετών ήταν διπλός. Από τη μία πλευρά εξασφάλιζε την ευτυχία του νεκρού στην γη των νεκρών και από την άλλη την ευεργετική επιρροή των νεκρών για την ευημερία και την γονιμότητα των ζώντων.

Το γεγονός ότι οι οπαδοί αυτής της θρησκείας, εκ των οποίων υπάρχουν πολλές χιλιάδες στο Θιβέτ και στην εξορία σήμερα, υποστηρίζουν ότι η θρησκεία τους είναι πρόσθετη στον θιβετιανό βουδισμό και, στην πραγματικότητα, ταυτίζεται με την προβουδιστική θρησκεία, παραμελείται συχνά από τους δυτικούς θρησκειολόγους. Οι θιβετιανοί βουδιστές, επίσης, θεωρούν ότι η Μπον είναι διακριτή θρησκεία σε ό,τι αφορά την ιστορία, τις τελετουργίες, το μεταφυσικό δόγμα και την μοναστική πειθαρχία. Ουσιαστικά, το μπον ως όρος προσδιορίζει ένα τεράστιο και άμορφο σώμα λαϊκών πεποιθήσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται η μαντεία, η λατρεία τοπικών θεοτήτων και αντιλήψεις περί ψυχής. Υπό αυτή την έννοια ο καταλληλότερος  πιθανώς όρος τον χαρακτηρισμό της Μπον είναι «η ανώνυμη θρησκεία», που επινοήθηκε από τον R.A. Stein.

Σήμερα, το γεγονός ότι είναι περιορισμένη στο Θιβέτ και την ευρύτερη περιοχή των Ιμαλαΐων, οι ακόλουθοί της την θεωρούν παγκόσμια θρησκεία με την έννοια ότι τα δόγματα της είναι αληθή και ισχύουν για όλη την ανθρωπότητα. Οι μπονπό πιστεύουν επίσης ότι σε παλαιότερες εποχές η θρησκεία τους διαδόθηκε σε πολλά μέρη του κόσμου, αυτά που παρουσιάζονται στην  παραδοσιακή κοσμολογία τους. Για αυτόν τον το λόγο την αποκαλούν «αιώνια μπον», (yungdrung Bon).

Παραπομπές σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Tibet's Bon (l. Chinese and Tibetan)
 Bon Foundation 
 Bon in Belarus and Ukraine (l. English)
 Romanian Bön Association 
 Yungdrung Bon UK
 Ligmincha Institute

Μελέτες
 Siberian Bo and Tibetan Bon, studies by Dmitry Ermakov