Κατάλογος προέδρων της Γκαμπόν

Ακολουθεί ένας κατάλογος των προέδρων της Γκαμπόν από τη θεσμοθέτηση του αξιώματος του Προέδρου, το 1960, μέχρι σήμερα.

Ο πρώτος πρόεδρος της χώρας ήταν ο Λέον Μπα. Συνολικά τέσσερα πρόσωπα έχουν υπηρετήσει ως πρόεδροι της χώρας, χωρίς να συνυπολογιστούν και ένας συλλογικός αρχηγός κράτους, ένας αμφισβητούμενος πρόεδρος, τρεις υπηρεσιακοί πρόεδροι και ένας μεταβατικός πρόεδρος, από τότε που ιδρύθηκε η θέση το 1960.

Ο σημερινός πρόεδρος, Μπρις Ολιγκί Νγκεμά, ανέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα στις 30 Αυγούστου 2023 από τον Αλί Μπονγκό. Τελικά εξελέγη πρόεδρος στις προεδρικές εκλογές του 2025.

 Θητεία 
Ο Πρόεδρος της Γκαμπόν εκλέγεται από τον λαό σε έναν γύρο, για επταετή θητεία.Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Γκαμπόν, 2024, Άρθρο 42. Journal Officiel de la République Gabonaise, https://journal-officiel.ga/21489-002-r-2024-/
Ο Πρόεδρος δικαιούται επανεκλογής μία φορά, με μέγιστο όριο δύο συνεχών θητειών, ανεξάρτητα από τυχόν αναθεωρήσεις του Συντάγματος.Άρθρο 42 του Συντάγματος του 2024. Το Σύνταγμα του 2024 επανέφερε το όριο των δύο θητειών, αντικαθιστώντας την απεριόριστη επανεκλογή που επιτρεπόταν βάσει προηγούμενων τροποποιήσεων και απαγορεύοντας ρητά περισσότερες από δύο διαδοχικές θητείες.Άρθρο 169 του Συντάγματος του 2024.

Η εκλογή διενεργείται μέσω ενός συστήματος δύο γύρων. Ο υποψήφιος που λαμβάνει απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων στον πρώτο γύρο εκλέγεται. Εάν κανείς υποψήφιος δεν επιτύχει αυτή την πλειοψηφία, διεξάγεται δεύτερος γύρος 14 ημέρες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, μεταξύ των δύο υποψηφίων με τις περισσότερες ψήφους στον πρώτο γύρο. Ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους στον δεύτερο γύρο εκλέγεται. Σε περίπτωση παραίτησης ή μόνιμης ανικανότητας ενός εκ των δύο πρώτων υποψηφίων, τον αντικαθιστά ο υποψήφιος που κατέλαβε την επόμενη υψηλότερη θέση στον πρώτο γύρο.

Η ιδιότητα του Προέδρου προϋποθέτει ότι οι υποψήφιοι είναι πολίτες της Γκαμπόν ανεξαρτήτως φύλου, οι οποίοι:

έχουν γεννηθεί Γκαμπονέζοι από τουλάχιστον έναν γονέα Γκαμπονέζο, ο οποίος επίσης γεννήθηκε στη Γκαμπόν·

κατέχουν αποκλειστικά την ιθαγένεια της Γκαμπόν (όσοι διαθέτουν διπλή ιθαγένεια πρέπει να παραιτηθούν των άλλων ιθαγενειών τρία χρόνια πριν)·

είναι ηλικίας μεταξύ 35 και 70 ετών·

είναι έγγαμοι με σύζυγο Γκαμπονέζο, ο οποίος επίσης γεννήθηκε από τουλάχιστον έναν γονέα Γκαμπονέζο·

έχουν διαμείνει συνεχώς στη Γκαμπόν για τουλάχιστον τρία έτη πριν από την εκλογή·

γνωρίζουν τουλάχιστον μια εθνική γλώσσα·

απολαύουν πλήρη αστικά και πολιτικά δικαιώματα·

πιστοποιούνται ότι βρίσκονται σε πλήρη σωματική και πνευματική ευεξία από ορκωτή ιατρική ομάδα ορισμένη από τα προεδρεία και των δύο κοινοβουλευτικών σωμάτων.Άρθρο 43 του Συντάγματος του 2024.

Η σύζυγος και οι απόγονοι του Προέδρου δεν μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα άμεσα μετά τη λήξη της θητείας του. Εάν υποψήφιος αποβιώσει ή καταστεί ανίκανος εντός του μήνα πριν από τον πρώτο γύρο, το Συνταγματικό Δικαστήριο μπορεί να αναβάλει την εκλογή, αλλά όχι πέραν της λήξης της θητείας του τρέχοντος Προέδρου.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο μπορεί να παρατείνει τις προθεσμίες εκλογής, αλλά η εκλογή πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο κατά τη λήξη της θητείας του τρέχοντος Προέδρου.Άρθρο 44 of του Συντάγματος του 2024. Εάν η εκλογή καθυστερήσει πέραν της θητείας του τρέχοντος Προέδρου, ο Πρόεδρος παραμένει στα καθήκοντά του έως ότου εκλεγεί ο διάδοχός του. Οι λεπτομέρειες για αυτές τις διατάξεις καθορίζονται με οργανικό νόμο.

Η θητεία του Προέδρου αρχίζει την ημέρα του όρκου, εντός οκτώ εργάσιμων ημερών μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων από το Συνταγματικό Δικαστήριο, και λήγει έπειτα από επτά χρόνια. Η εκλογή πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του τρέχοντος Προέδρου. Ο νυν Πρόεδρος δεν μπορεί να συντομεύσει τη θητεία του προκειμένου να διεκδικήσει νέα θητεία.

Εάν ο τρέχων Πρόεδρος είναι υποψήφιος επανεκλογής, δεν μπορεί να νομοθετεί με διατάγματα από την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του έως την εκλογή, και η Εθνοσυνέλευση δεν μπορεί να διαλυθεί. Σε περίπτωση ανάγκης, το Κοινοβούλιο μπορεί να συγκαλείται σε έκτακτη σύνοδο.

Ορκωμοσία
Άρθρο 45 του Συντάγματος του 2024.

Κενό
Σε περίπτωση προσωρινής ανικανότητας του Προέδρου, όπως πιστοποιείται από το Συνταγματικό Δικαστήριο ύστερα από παραπομπή των προέδρων και των δύο κοινοβουλευτικών σωμάτων ή του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας αναλαμβάνει προσωρινά τα καθήκοντα του Προέδρου, εξαιρουμένων ορισμένων αρμοδιοτήτων (π.χ. αναθεωρήσεις Συντάγματος, διάλυση της Εθνοσυνέλευσης ή πρωτοβουλία δημοψηφίσματος). Η προσωρινή ανικανότητα δεν μπορεί να υπερβεί τις σαράντα πέντε ημέρες, μετά τις οποίες καθίσταται μόνιμη.Άρθρο 46 του Συντάγματος του 2024.
Σε περίπτωση κενού ή μόνιμης ανικανότητας του Προέδρου, όπως πιστοποιείται από το Συνταγματικό Δικαστήριο ύστερα από παραπομπή του προεδρείου της Γερουσίας (με πλειοψηφία των δύο τρίτων) ή του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης (με απλή πλειοψηφία στο Υπουργικό Συμβούλιο), ο πρόεδρος της Γερουσίας αναλαμβάνει προσωρινά τα καθήκοντα του Προέδρου. Εάν ο πρόεδρος της Γερουσίας είναι ανίκανος, αναλαμβάνει ο πρώτος αντιπρόεδρος της Γερουσίας. Ο υπηρεσιακός Πρόεδρος ασκεί πλήρεις προεδρικές εξουσίες, εκτός ορισμένων (π.χ. αναθεωρήσεις Συντάγματος ή διάλυση), και δεν επιτρέπεται να είναι υποψήφιος στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές.
Ο υπηρεσιακός Πρόεδρος ορκίζεται ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Κοινοβουλίου, με το αριστερό χέρι επάνω στο Σύνταγμα και το δεξί υψωμένο μπροστά στη σημαία:

Σε περίπτωση κενού ή μόνιμης ανικανότητας, οι εκλογές για νέο Πρόεδρο πρέπει να διεξαχθούν μεταξύ 30 και 120 ημερών από την κήρυξη του κενού ή της ανικανότητας, εκτός εάν το Συνταγματικό Δικαστήριο επικαλεστεί force majeure (ανωτέρα βία). Οι λεπτομέρειες καθορίζονται με οργανικό νόμο.

 Κλειδί 
Πολιτικά κόμματα

Λοιπές ομάδες

Κατάσταση

Σύμβολα
 Εξελέγη χωρίς αντίπαλο

 Απεβίωσε εν ενεργεία

ΠορτρέτοΌνομαΕκλογήΘητείαΠολιτικό κόμμαΠρωθυπουργός/οίΑντιπρόεδρος/οι της Κυβέρνησης Αντιπρόεδρος/οι Από Έως Διάρκεια θητείας 1 90px Λέον Μπα(με μικρή διακοπή στη διάρκεια του πραξικοπήματος της 17-18 Φεβρουαρίου του 1964). 19611967  1960  1967  BDG Ο ίδιοςΚατάργηση θέσης Μη συσταθείσα θέσηΓιεμπίΜπονγκό — 90px Επαναστατική Επιτροπή της ΓκαμπόνΜέλη: Ντανιέλ Μπενέ, Ζαν-Βαλέρ Εσόν, Ζακ Μομπό και Ντανιέλ Μπο Εντού. — 17 Φεβρουαρίου 1964 18 Φεβρουαρίου 1964  Στρατός Κανείς Κανείς — 90px Ζαν-Ιλέρ Ομπάμ Αρχηγός της Προσωρινής Κυβέρνησης. Τα υπόλοιπα μέλη ήταν οι: Φιλίπ Ντονγκ (εκδότης της λογοτεχνικής επιθεώρησης Réalités Gabonaises), ο Δρ Ελουά Σαμπριέ (ο μοναδικός γιατρός της Γκαμπόν) , ο Φιλίπ Μορί (διάσημος Γκαμπονέζος ηθοποιός) και ο δημόσιος υπάλληλος Πολ Γκοντζού. — 18 Φεβρουαρίου 1964 19 Φεβρουαρίου 1964  UDSG Κανείς Κανείς 2 90px Ομάρ ΜπονγκόΠροηγούμενο όνομα: Αλμπέρ-Μπερνάρ Μπονγκό, το άλλαξε στις 29 Σεπτεμβρίου 1973, όταν ασπάστηκε το Ισλάμ. Στις 15 Νοεμβρίου 2003 πρόσθεσε το Οντιμπά στο όνομά του. —  1967  1967  BDGPDG Κατάργηση θέσηςΜεμπιάμΟγιέ-ΜπαΟμπάμ-ΝγκεμάΕντουτούμ ΕμάνΕγεγκέ Ν'Ντονγκ ΜεμπιάμΚατάργηση θέσης Ντιβουνγκί Ντι Ντιγκέ 197319791986199319982005  1967  2009 (τα καθήκοντα ανεστάλησαν από τις 6 Μαΐου 2009 έως τις 8 Ιουνίου 2009) — 90px Ντιβουνγκί Ντι Ντινγκέ (ως Αντιπρόεδρος, στη θέση του Μπονγκό κατά τη νοσηλεία του τελευταίου) —  2009  2009  ADERE Εγεγκέ Ντονγκ O ίδιος — 90px Ροζ Φρανσίν ΡογκομπέΔιαδέχθηκε τον Μπονγκό βάσει του Συντάγματος, ως πρόεδρος της Γερουσίας. —  2009  2009  PDG Εγεγκέ Ν'ΝτονγκΜπιγιογκέ Μπα Ντιβουνγκί Ντι Ντινγκέ 3 90px Αλί Μπονγκό 200920162023  2009  2023  PDG Μπιγιογκέ ΜπαΕντόνγκ ΣιμάΟνά ΟντόΙσόζ-ΕνγκοντέΕνκογκέ ΜπεκάλεΡαποντάΜπι Νζε Κατάργηση θέσηςΜαγκανγκά ΜουσαβούΡαποντά 4 90px Μπρις Ολιγκί Νγκεμά —  2023  2025  RdBhttps://www.gabonreview.com/le-rdb-de-plateforme-citoyenne-a-parti-politique-quel-avenir-pour-ses-allies-de-la-presidentielle/?utm_source=chatgpt.com Στις 14 Απριλίου 2025 ανακοινώθηκε ότι το RdB επρόκειτο να μεταβληθεί σε πολιτικό κόμμα στις 19 Απριλίου 2025.Είναι άγνωστο αν έχει γίνει αυτό.Στρατός έως τις 4 Μαρτίου 2025https://theconversation.com/gabon-elections-why-a-landmark-vote-wont-bring-real-change-253902https://www.bbc.com/news/articles/cy87g9xnjdpo (CTRI) / Ανεξάρτητος έως τις 13 Απριλίου 2025. RdB από τις 12 Μαρτίου 2025 (ως πολιτική συμμαχία). Εντόνγκ Σιμά Μπερ 2025  2025 Σημερινός Σαμπριέ ΜπερΜουντουνγκά

Παραπομπές και σημειώσεις 

Σημειώσεις

Προεδρ
 *