Το ύδωρ της ελέγξεως

Το ύδωρ της ελέγξεως ονομάζεται το εικονογραφικό θέμα που απεικονίζει την έγκυο Παναγία να οδηγείται από τον Ιωσήφ ενώπιον του αρχιερέως και να παίρνει από τα χέρια του στάμνα και να πίνει νερό,με το οποίο ελέγχεται η αγνότητά της. Στη συνέχεια αυτό κάνει και ο Ιωσήφ. για να αποδειχθεί η μη συμμετοχή του στην εγκυμοσύνη της Παναγίας.Κωνσταντίνος Καλοκύρης, Η Θεοτόκος εις την εικονογραφίαν ανατολής και δύσεως, εκδ.Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη, 1972, σελ.123

Προέλευση θέματος
Πρόκειται για το Αγνείας πείρα θέμα περιγραφόμενο από το βιβλίο των Αριθμών, όπου ο ιερέας ποτίζοντας με νερό ελεγκτικό την υποψήφια καὶ εἰσελεύσεται εἰς αὐτὴν τὸ ὕδωρ τοῦ ἐλεγμοῦ τὸ ἐπικαταρώμενον, καὶ πρησθήσεται τὴν κοιλίαν, καὶ διαπεσεῖται ὁ μηρὸς αὐτῆς.Η παράδοση αυτή εισέρχεται στο Πρωτευαγγέλιον του Ιακώβου. το οποίο εμπνέει το  ομώνυμο εικονογραφικό θέμα

Διάδοση θέματος
Το θέμα εντοπίζεται ήδη στον Θρόνο του Μαξιμιανού στη Ραβέννα, όπου η Παναγία ενώπιον του Ιωσήφ ετοιμάζεται να πιεί το νερό, ενώ παρίσταται και άγγελος. Έπειτα εντοπίζεται σε Castelseprio, σε τοιχογραφίες στην Καππαδοκία, σε μικρογραφία , του Κοκκινοβάφου, σε τοιχογραφίες της Κρήτης, σε σερβικά (Decani, Sušitsa) στην Κωνσταντινούπολη, στο Άγιο Όρος (Μονή Χιλανδαρίου)Κωνσταντίνος Καλοκύρης, Η Θεοτόκος εις την εικονογραφίαν ανατολής και δύσεως, εκδ.Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη, 1972, σελ.124

Παραπομπές

Πηγές
Κωνσταντίνος Καλοκύρης, Η Θεοτόκος εις την εικονογραφίαν ανατολής και δύσεως, εκδ.Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη, 1972

Το υδωρ της ελεγξεως