Περιφέρεια Αλμάτι

Η περιφέρεια Αλμάτι (, Almatı oblısı, الماتى وبلىسى; ) είναι περιφέρεια του Καζακστάν. Πρωτεύουσά της, από το 1997 έως το 2022 ήταν η πόλη Ταλντικοργκάν αλλά με τη δημιουργία της νέας Περιφέρειας Ζετισού το 2022, το Ταλντικοργκάν επιλέχθηκε ως πρωτεύουσά του και η πρωτεύουσα της Περιφέρειας Αλμάτι μεταφέρθηκε στην πόλη Κονάγιεβ. Ο πληθυσμός της περιφέρειας: 1.807.894 (απογραφή 2009), 1.557.269 (απογραφή 1999).

 Γεωγραφία 
Η περιφέρεια Αλμάτι είναι η περιφέρεια που περιβάλλει το Αλμάτι. Συνορεύει με την Κιργιζία και το Σιντζιάνγκ της Κίνας, όπως επίσης με τρεις περιφέρειες του Καζακστάν, την περιφέρεια Καραγκάντα στα βορειοδυτικά, την περιφέρεια Τζαμπίλ στα δυτικά και την περιφέρεια Ανατολικού Καζακστάν στα βόρεια. Έχει έκταση συνολικά 224.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. 

Σημαντικό μέρος του βορειοδυτικού συνόρου της περιφέρειας βρίσκεται στη λίμνη Μπαλκάς, που ο κυριότερος προμηθευτής της, ο ποταμός Ιλί, είναι ο σημαντικότερος στην περιφέρεια. Μοιράζεται ακόμη 4 λίμνες με την περιφέρεια ανατολικού Καζακστάν, την Αλακόλ, Σασικκόλ, Κοσκαρκόλ και Ζαλανασκόλ. Άλλες λίμνες είναι η Μπαρτογκάι, Καπσαγκάι, Ισσύκ, Κάϊντι και Κολσάι. 

Το Τρανς-Ιλί Αλατάου, ένα παράρτημα των Τιεν Σαν, εκτείνεται από την Κίνα και την Κιργιζία μέχρι την περιφέρεια Αλμάτι, στα σύνορα με το Κιργιστάν. Στα βορειοανατολικά, το Ντζουνγκαριανό Αλατάου εκτείνεται στα σύνορα με τη Κίνα. 

Το Φαράγγι Τσαρίν είναι από τα πιο διάσημα αξιοθέατα στην περιφέρεια. 

 Ιστορία 
Η περιφέρεια Άλμα Άτα ήταν ο προκάτοχος της σημερινής περιφέρειας Αλμάτι, δημιουργημένο από την ιστορική περιοχή του Ζετισού στις 10 Μαρτίου 1932. Η πρωτεύουσα ήταν η Άλμα Άτα, το σημερινό Αλμάτι. Αρκετές φορές την Σοβιετική περίοδο, το βορειοανατολικό μέρος της περιφέρειας, με κέντρο το Ταλντικοργκάν ήταν χωρισμένη από την περιφέρεια Αλμάτι, σχηματίζοντας μια ξεχωριστή περιφέρεια Τάλντι-Κουργκάν, που ενώθηκε με την περιφέρεια αρκετά χρόνια αργότερα. 

Τον Απρίλιο του 2001 το διοικητικό κέντρο μεταφέρθηκε από το Αλμάτι στο Ταλντικοργκάν. Έτσι το δεύτερο έγινε πάλι περιφερειακό κέντρο, χωρίς απόσχιση από την περιφέρεια Αλμάτι. 

 Διοικητικές διαιρέσεις 
Η επαρχία διαιρείται σε δεκαέξι επαρχίες και τις πόλεις Καπτσαγκάι, Ταλντικοργκάν και Τεκελί.
 Επαρχία Ακσού, διοικητικό κέντρο το Ζανσουγκίροφ
 Επαρχία Αλακόλ, πόλη του Ουσαράλ
 Επαρχία Μπαλκάς, χωριό του Μπακανάς
 Επαρχία Ενμπεκσικαζάκ, πόλη του Εσίκ
 Επαρχία Εσκέλντι, οικισμός του Καραμπουλάκ
 Επαρχία Ίλε, οικισμός του Οτεγκέν Μπατίρ
 Επαρχία Καρασάι, πόλη του Κασκελέν
 Επαρχία Καρατάλ, πόλη του Ουστομπέ
 Επαρχία Κερμπουλάκ, οικισμός του Σαριοζέκ
 Επαρχία Κόκσου, οικισμός του Μπαλπίκ Μπι
 Επαρχία Πανφίλοφ, πόλη του Ζαρκέντ
 Επαρχία Ραϊιμπέκ, πόλη του Κεγκέν
 Επαρχία Σαρκάντ, πόλη του Σαρκάντ
 Επαρχία Ταλγκάρ, πόλη του Ταλγκάρ
 Επαρχία Ουϊγγούρ, πόλη του Σόνζι
 Επαρχία Ζαμπίλ, χωριό του Ουζιναγκάς

 Δημογραφικά στοιχεία 
Κατά την απογραφή του 1989 (με εξαίρεση την Άλμα Άτα) οι Καζάκοι αντιπροσωπεύουν το 54,2%, οι Ρώσοι το 28,6%, 
οι Ουιγγούροι το 7,8%, Άλλοι το 9,4%.

Στην απογραφή του 1999 (χωρίς το Αλμάτι) οι Καζάκοι αντιπροσωπεύουν το 66,4%, οι Ρώσοι το 23,8%, οι Ουιγγούροι το 7,0%, άλλοι το 4,6%.

Στην απογραφή του 2009 (εκτός από το Αλμάτι) οι Καζάκοι αντιπροσωπεύουν το 68,2%, οι Ρώσοι το 22,8%, οι Ουιγγούροι το 6,2%, Άλλοι το 3,8%. 

 Αξιοθέατα 
Μπεσκαϊνάρ, χιονοδρομικό κέντρο που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.500 μέτρων
Ταμγκάλι, μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς (πετρογλυφικά)
Φαράγγι Τσαρίν - Εθνικό Πάρκο Τσαρίν
Ταλγκάρ, η περιοχή που βρίσκεται το Ισσύκ-Κουργκάν
Μεντέο, ένα από τα πιο διάσημα παγοδρόμια στο κόσμο
Ντοστίκ, σημείο εισόδου Κίνας - Καζακστάν
Φράγμα Καπτσαγκάι στο ποταμό Ιλί

 Παραπομπές