Ποπονίδες

Ο Οίκος των Ποππονιδών ήταν μία φραγκική δυναστεία, που άκμασε στις αρχές του 9ου αι. και καταγόταν από το Γκράμπφελντ. Ονομάστηκαν έτσι από την καταγωγή τους από τον Πόππο κόμη του Γκράμπφελντ, ο οποίος με τη σειρά του καταγόταν από τον Οίκο των Ροβερτιδών.  Οι Ποππονίδες σταδιακά εξελίχθηκαν στον Πρεσβύτερο (ή Φραγκονικό) Οίκο των Μπάμπενμπεργκ. Ήταν συγγενείς με τους Λεοπολδίδες.

Διάφορες δυναστείες πιστεύεται ότι κατάγονται από αυτούς, με πιο σημαντική τον Νεότερο (ή Αυστριακό) Οίκο των Μπάμπενμπεργκ, οι οποίοι πήραν το όνομά τους από τον Πρεσβύτερο Οίκο των Μπάμπενμπεργκ, αν και η ακριβής σύνδεσή τους δεν μπορεί ακόμη να αποδειχθεί. Αλλά οι Βίτελσμπαχ, οι Χένεμπεργκ,  οι Σβάινφουρτ και οι Μπαμπονίδες πιστεύεται επίσης ότι κατάγονται από τους Ποππονίδες.

 Ιστορία 
μικρογραφία| Χάρτης που δείχνει το Γκράμπφελντ: καλύπτει περιοχές της Θουριγγίας και της Βαυαρίας.

Ο παλαιότερος γνωστός πρόγονος των Φράγκων Μπάμπενμπεργκ ήταν ο Πόππο Α΄ του Γκράπφελντ (απεβ. το 839/841), από τον οποίο πήρε το όνομά της η δυναστεία. Ήταν εγγονός του Χάιμριχ κόμη του Άνω Ράινγκαου (740–795), γιου του Κάνκορ κόμη του Εσμπαί (απεβ. το 771). Αυτό καθιστά τον Πόππο μέρος μίας πρώιμης παράπλευρης γραμμής των Ροβερτιδών, που σχετιζόταν με τη γαλλική βασιλική οικογένεια των Καπετιδών. Ο Πόππο ήταν κόμης στην περιοχή Γκράπφελντ (σημερινό Γκράμπφελντ) από το 819 έως το 839, στα σύνορα μεταξύ της σημερινής Βαυαρίας και της Θουριγγίας. Ο Πόππο ήταν νυμφευμένος με μία κόρη της δυναστείας των Χαττονιδών, αποκτώντας κτήσεις σε αξιώματα στη Σαξονία και την Αυστρασία.

Οι ακόλουθοι: Χριστιανός Α΄, Έσσο Α΄ και Β΄, Μπούρκχαρντ και ο Λιούτολφ είναι γνωστό ότι είναι κόμητες στο Γκράμπφελντ (και άμεσοι συγγενείς αυτών), αλλά η σχέση τους με τους Ποππονίδες δεν έχει αποδειχθεί. Ο Χριστιανός Α΄ με τη σύζυγό του Χάιλβιχ τοποθετείται μερικές φορές μεταξύ του Πόππο (π.770-839/841) και του γιου (ή εγγονού) του Ερρίκου (π.830-886), για να εξηγηθεί ένα χρονικό κενό μεταξύ των δύο, αλλά το όνομά του δεν επαναλαμβάνεται στις επόμενες γενιές. 

 Ο Παλαιός Οίκος των Μπάμπενμπεργκ 
Οι γιοι (ή εγγονοί) του Πόππο συνέχισαν τη δυναστεία. Αντί για Ποππονίδες, ονομάζονταν όλο και περισσότερο Μπάμπενμπεργκ από εδώ και μετά.
μικρογραφία| Ο κόμης Όντο υπερασπίζεται το Παρίσι ενάντια στους Νορμανδούς, ρομαντικός πίνακας του Ζαν-Βικτόρ Σνετς (1837).
Ο Ερρίκος Α΄μάργραβος των Φράγκων στη Φραγκονία (απεβ. το 886) περιγράφεται στα Χρονικά της Φούλντα ως ο «αρχηγός του στρατού» (princeps militiae) του Λουδοβίκου Γ΄ του Νεότερου το 866, κατά τη διάρκεια τής εξέγερσής του ενάντια στον πατέρα του, βασιλιά Λουδοβίκο Β΄ τον Γερμανικό. Κατά τη διάρκεια τής βασιλείας του Καρόλου Γ΄ του Παχύ, ο οποίος ευνοούσε τον Οίκο, η σταδιοδορμία του Ερρίκου είναι μία διαδοχή μαχών με Βίκινγκ επιδρομείς. Απεκαλείτο ποικιλοτρόπως marchio francorum (μάργραβος των Φράγκων) και dux austrasiorum (δούκας των Αυστρασίων). Τελικά σκοτώθηκε σε μάχη κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Παρισιού από τους Βίκινγκ το 886. Το τέλος του μπορεί να επέτρεψε στον μακρινό εξάδελφό του, κόμη Εύδη Α΄, να χαράξει έναν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο για τους απογόνους του, τον Οίκο των Καπετιδών. Επιπλέον, το τέλος του και η αδυναμία του να προστατεύσει την οικογένειά του, μπορεί να επέτρεψαν τη μεταγενέστερη έριδα των Μπάμπενμπεργκ και το τέλος των παιδιών του.

Η σύζυγος του Ερρίκου μπορεί να ήταν η Ινγελτρούδη, κόρη του Εβεράρδου κόμη του Φρίουλι. Είχαν τουλάχιστον τρεις γιους και μία κόρη, οι οποίοι απεβίωσαν όλοι κατά τη διάρκεια της έριδας των Μπάμπενμπεργκ·  

 Ερρίκος Β΄ (απεβ. το 906), σκοτώθηκε σε μάχη.
 Αδαλβέρτος (π. 854 – 906), αιχμαλωτίστηκε και εκτελέστηκε.
 Αδαλάρδος (απεβ. το 903), αιχμαλωτίστηκε και εκτελέστηκε.
 Εδβίγη (Χέντβιχ, Χάντεβιχ, Χάτουιχ) (απεβ. το 903), παντρεύτηκε τον Όθων Α΄ τον Επιφανή δούκα της Σαξονίας. Έγινε η μητέρα του βασιλιά Ερρίκου Α΄ του Ορνιθοθήρα.

Ο αδελφός του Ερρίκου, Πόππο Β΄ (απεβ. μετά το 906), ήταν μάργραβος της Θουριγγίας περίπου από το 880. Διεξήγαγε αρκετούς πολέμους εναντίον του νεότερου αδελφού του, Έγκινο. Το 892, αφού είχε συμβουλεύσει υπέρ μίας αποτυχημένης εκστρατείας εναντίον των Σλάβων, εκθρονίστηκε από τον διάδοχο του Καρόλου, βασιλιά Αρνούλφο της Καρινθίας, ο οποίος διόρισε τους συγγενείς του, τους Κορραδίδες, επικεφαλής της Θουριγγίας. Μετά το τέλος του Αρνούλφου το 899, αποκαταστάθηκε στα εδάφη του, και έγινε κόμης του Νόρντγκαου της Βαυαρίας (το 903) και του Φόλκφελντ (το 906).

Το κάστρο Μπάμπενμπουργκ στο Μπάμπεργκ της Βαυαρίας αναφέρεται για πρώτη φορά σε σχέση με την έριδα των Μπάμπενμπεργκ το 902, και είναι πιθανό να πήρε το όνομά του από τον Πόππο Β΄ (του οποίου το όνομα γράφεται με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένου του Μπάμπο).

Ο μικρότερος αδελφός τους, ο Έγκινο, είχε διαμάχη με τον αδελφό του Πόππο στη Θουριγγία το 882 και το 883, αλλά σκοτώθηκε σε μάχη με τους Μαγυάρους το 886 (ή το 888) μαζί με τον Μπούρκαρντ δούκα της Θουριγγίας και τον Ροδόλφο Α΄ επίσκοπο του Βύρτσμπουργκ.

 Η έριδα των Μπάμπενμπεργκ 
Η διαμάχη των Μπαμπενμπέργκερ θα είχε ξεκινήσει ήδη από το 892, όταν ο Αρνούλφος διόρισε τους συγγενείς του Κορραδίνους, και απέλυσε τον Πόππο από μάργραβο της Θουριγγίας. Συνεχίστηκε μετά το τέλος του Αρνούλφου και τη διαδοχή του από τον εξάχρονο Λουδοβίκο Δ΄ το Παίδα το 899. Για να προστεθεί στη σύγχυση, από το 900 και μετά, οι Μαγυάροι λεηλάτησαν την Ευρώπη και ιδιαίτερα τη Βαυαρία και την Καρινθία. Όταν οι Μπάμπενμπεργκ της Φραγκονίας ενσωμάτωσαν μικρά τμήματα της επισκοπής του Βύρτσμπουργκ στην επικράτειά τους το 902, η σύγκρουση μεταξύ των παρατάξεων των Κορραδιδών και των Μπάμπενμπεργκ οδήγησε τελικά σε πλήρη σύγκρουση. Το κάστρο του Μπάμπενμπουργκ πολιορκήθηκε από τους Κορραδίδες (σε αυτή την περίπτωση βρίσκουμε την πρώτη αναφορά στο κάστρο) και ο Άνταλαρντ, αφού έχασε το αριστερό του μάτι, συνελήφθη, και στη συνέχεια αποκεφαλίστηκε από τον Γκέμπχαρντ στο Ράιχσταγκ του Φόρχαϊμ.

Και οι δύο πλευρές συγκρούστηκαν ξανά κατά τη διάρκεια της μάχης του Φρίτσλαρ στις 27 Φεβρουαρίου 906, όπου οι Κορραδίδες κέρδισαν μία αποφασιστική νίκη, αν και ο ηγέτης τους Κορράδος ο Πρεσβύτερος έπεσε. Από την πλευρά των Μπάμπενμπεργκ, ο Ερρίκος Β΄ σκοτώθηκε στη μάχη. 

Ο μοναδικός επιζών από τους τρεις αδελφούς Μπάμπενμπεργκ, ο Άνταλμπερτ, κλήθηκε ενώπιον της βασιλικής Αυλής από τον αντιβασιλιά, Χάτο Α΄ αρχιεπίσκοπο του Μάιντς, οπαδό των Κορραδιδών. Αρνήθηκε να εμφανιστεί, αντιστάθηκε στις δυνάμεις του βασιλιά για κάποιο χρονικό διάστημα στο κάστρο του στο Τέρες, αλλά παραδόθηκε το 906. Παρά την υπόσχεση ασφαλούς μεταφοράς από τον Χάτο, καταδικάστηκε και αποκεφαλίστηκε. Ο Κορράδος ο Νεότερος έγινε πλέον ο αδιαμφισβήτητος δούκας της Φραγκονίας, και αργότερα, μετά το πρόωρο τέλος του Λουδοβίκου του Παιδός, έγινε βασιλιάς της Ανατολικής Φραγκίας το 911.

Ο γιος του Αδαλβέρτου, Ερρίκος Γ΄ του Μπάμπενμπεργκ, επέζησε της έριδας. Πιθανώς ήταν νυμφευμένος με μία αδελφή του μαργράβου Λούιτπολντ και ήταν πατέρας του κόμη Μπέρτολντ του Σβάινφουρτ, του Ερρίκου Α΄ αρχιεπισκόπου του Τρηρ, του Πόππο Α΄ επισκόπου του Βύρτσμπουργκ και ενός ακόμη, του Λεοπόλδου Α΄ μαργράβου της Αυστρίας.

Ο Μπέρτολντ ήταν ο πρόγονος του Οίκου των Σβάινφουρτ. Οι Σβάινφουρτ είναι πιθανό να ήταν οι πρόγονοι των κομήτων του Σάγιερν, και επομένως του Οίκου του Βίττελσμπαχ.

Επιπλέον, ο Μπέρτολντ είναι γνωστό ότι ήταν αδελφός (ή θείος) του πρώτου νεότερου ηγεμόνα των Μπάμπενμπεργκ, Λεοπόλδου Α΄ μαργράβου της Αυστρίας, πράγμα που σημαίνει ότι ο Λεοπόλδος Α΄ (ή κάποιο άγνωστο άτομο) θα ήταν ένας ακόμη γιος του Ερρίκου Γ΄. Τα ονόματα των παιδιών του Λεοπόλδου, δηλαδή Ερρίκος, Ιουδήθ, Αδαλβέρτος και Πόππο, υποδηλώνουν έντονα μία σύνδεση με τον Ερρίκο Γ΄, ενώ τα ονόματα των απογόνων τού άλλου παιδιού του, Ερνέστος, καθώς και το δικό του όνομα, Λεοπόλδος, υποδηλώνουν μία σύνδεση με τους Λεοπολδίδες (πιθανώς σε αναφορά στη σύζυγο του Ερρίκου Β΄, που ήταν των Λεοπολδιδών). Οι απόγονοι του Λεοπόλδου, δηλ. ο Νεότερος ή Αυστριακός Οίκος των Μπάμπενμπεργκ, θα κυβερνούσαν τη μαρκιωνία της Αυστρίας από το 976 έως το 1246. 
μικρογραφία| Η Γερμανία γύρω στο 1000.
Τέλος, ο Μπάμπο Α΄ κόμης του Ρέγκενσμπουργκ και οι απόγονοί του, οι Μπαμπονίδες, που είναι γνωστό ότι ήταν καταγωγής από τους Μπάμπενμπεργκ, ήταν μία ισχυρή οικογένεια βαυαρικής αριστοκρατίας, που διοικούσε κτήσεις στο βαυαρικό Ντόναουγκαου και στο Νόρντγκαου από τον 10ο έως τον 12ο αι. Η καταγωγή του κόμη Μπάμπο Α΄ είναι ασαφής, αλλά θα μπορούσε να ήταν ένας άλλος γιος (ή εγγονός) του Ερρίκου Γ΄, ή εναλλακτικά θα μπορούσε να καταγόταν από τον Πόππο Β΄.

 Άλλοι κλάδοι 
Κατά τη διάρκεια και μετά τα γεγονότα γύρω από την έριδα των Μπάμπενμπεργκ, οι απόγονοι του Ερρίκου Α΄ έχασαν τα περισσότερα από τα υπάρχοντά τους και τα αξιώματά τους στη Φραγκονία, και σχεδόν εξαφανίστηκαν από την ιστορία. Εν τω μεταξύ ο Πόππο Β΄, ως θείος των αποβιωσάντων ανιψιών του Άνταλμπερτ, Άνταλαρντ και Ερρίκου Β΄, φαίνεται να παρέμεινε στην βασιλική εύνοια, και μάλιστα ονομάστηκε κόμης του Νόρντγκαου το 903, καθώς και κόμης του Φόλκφελντ το 906. Πιθανότατα απεβίωσε γύρω στο 906, μετά το οποίο η κυριαρχία του στο Νόρντγκαου ανέλαβε ο Άρνουλφ δούκας της Βαυαρίας, ο οποίος ήταν μέλος των Λιουδολφιδών.

Οι απόγονοι του Πόππο Β' (συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων άλλων Πόππο) ίδρυσαν την κομητεία του Χένεμπεργκ, και σταδιακά εξελίχθηκαν στον Οίκο του Χένεμπεργκ, γύρω από τα κάστρα του Στρούφε και του Χένεμπεργκ. Η επισκοπή του Μπάμπενμπεργκ ιδρύθηκε το 1007 στη γη της πρώην πατρίδας του Μπάμπενμπεργκ.

 Γενεαλογία των Ποππονιδών

Παραπομπές

 Περαιτέρω ανάγνωση 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η διαμάχη Babenberger και η πρώτη τεκμηριωμένη αναφορά στο Bamberg
 Πληροφορίες για τα Ποππονίδια
 Ιστορία του Ρόσκιλντε: Ποππόνερνε

 Λογοτεχνία 
 Donald C. Jackman, Ius hereditarium Encountered III: Ezzo's Chess Match. Editions Enlaplage. .
 Donald C. Jackman: Die Ahnentafeln der frühesten deutschen Könige. In: Herold-Jahrbuch, Neue Folge. 15. Band (2010), S. 47 ff.
 Alfred Friese: Studien zur Herrschaftsgeschichte des fränkischen Adels. Der mainländisch-thüringische Raum vom 7.–11. Jahrhundert. Klett-Cotta, Stuttgart 1979, ISBN 3-12-913140-X (Geschichte und Gesellschaft – Bochumer historische Studien  18), (Zugleich: Bochum, Univ., Habil.-Schr.).
 Ferdinand Geldner: Neue Beiträge zur Geschichte der „alten Babenberger“. Meisenbach, Bamberg 1971, ISBN 3-87525-023-0 (Bamberger Studien zur fränkischen und deutschen Geschichte 1).
 Wolfgang Metz: Babenberger und Rupertiner in Ostfranken. In: Jahrbuch für fränkische Landesforschung. Band 18, 1958, , S. 295–304.
 Detlev Schwennicke, Europäische Stammtafeln, III.1, T. 54, 1984

 Σημειώσεις και αναφορές 

 Σημειώσεις 

Κατηγορία:9ος αιώνας
Κατηγορία:Καρολίγγεια Αυτοκρατορία
Κατηγορία:Οίκος των Ποππονιδών