Παροιμίες των Κάτω Χωρών (Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος)

Οι Παροιμίες των Κάτω Χωρών (φλαμανδικά: Nederlandse Spreekwoorden), γνωστές και ως Φλαμανδικές παροιμίες ή Ο γαλάζιος μανδύας ή, επιπλέον Ο κόσμος ανάποδα είναι πίνακας ζωγραφικής του 1559 που φιλοτέχνησε ο Φλαμανδός ζωγράφος Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος χρησιμοποιώντας ελαιοχρώματα πάνω σε ξύλο βελανιδιάς. Ο πίνακας απεικονίζει σκηνή στην οποία άνθρωποι, κατά κύριο λόγο, αλλά και ζώα και αντικείμενα χρησιμοποιούνται για να εικονογραφήσουν παροιμίες και ιδιώματα της φλαμανδικής - ολλανδικής γλώσσας.

Βασικά θέματα στους πίνακες του Μπρίγκελ είναι ο παραλογισμός, η κακία και η ανοησία των ανθρώπων και αυτός ο πίνακας δεν αποτελεί εξαίρεση. Ο αρχικός τίτλος του πίνακα Ο γαλάζιος μανδύας (ή ο παραλογισμός του κόσμου) δείχνει ότι πρόθεση του Μπρίγκελ δεν ήταν απλά να εκονογραφήσει παροιμίες, αλλά περισσότερο να καταγράψει την ανθρώπινη ανοησία. Πολλοί από τους ανθρώπους που απεικονίζονται εμφανίζουν τα χαρακτηριστικά κενά γνωρίσματα που ο ζωγράφος χρησιμοποιούσε για να απεικονίσει τους ανόητους.

Ο γιος του, Πίτερ Μπρίγκελ ο νεότερος ειδικεύτηκε στο να δημιουργεί αντίγραφα έργων του πατέρα του και ζωγράφισε τουλάχιστον 16 αντίγραφα αυτού του πίνακα. Δεν εμφανίζουν όλες οι παραλλαγές του πίνακα, πατέρα ή γιου, τις ίδιες παροιμίες και διαφέρουν, επίσης, σε μικρολεπτομέρειες.

Ιστορικό
Γενικό πλαίσιο
Οι παροιμίες ήταν πολύ δημοφιλείς την εποχή του Μπρίγκελ αλλά και προγενέστερα: Εκατό χρόνια πριν τη δημιουργία αυτού του πίνακα είχαν εμφανιστεί εικονογραφήσεις τους στο πολύ δημοφιλές φλαμανδικό βιβλίο των Ωρών. Εκδόθηκαν μερικές συλλογές παροιμιών, ανάμεσά τους το βιβλίο Adagia του Ντεζιντέριους Εράσμους. Ο Γάλλος συγγραφέας Φρανσουά Ραμπελαί χρησιμοποίησε πολλές παροιμίες στη νουβέλα του Γαργαντούας και Πανταγκρυέλ, που ολοκλήρωσε το 1594. 

Ο Φλαμανδός καλλιτέχνης Φρανς Χόχενμπερχ δημιούργησε ένα χαρακτικό εικονογραφώντας 43 παροιμίες γύρω στο 1558, περίπου την ίδια εποχή που ο Μπρίγκελ ζωγράφιζε τον πίνακά του. Το έργο, ως προς τη σύνθεσή του, είναι πολύ όμοιο με του Μπρίγκελ και περιλαμβάνει μερικές παροιμίες (όπως ο "γαλάζιος μανδύας"), που εμφανίζονται εμφατικά στον πίνακα του Μπρίγκελ. Απεικονίζοντας κυριολεκτικές αποδόσεις των παροιμιών σε περιβάλλον χωρικών, και οι δύο καλλιτέχνες παρουσιάζουν "έναν Κόσμο αναποδογυρισμένο".

Ο ίδιος ο Μπρίγκελ ζωγράφισε μερικούς μικρότερους πίνακες με θέμα τις παροιμίες, όπως Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό (1556) και Δώδεκα παροιμίες (1558), αλλά οι Παροιμίες των Κάτω Χωρών πιστεύεται ότι είναι το πρώτο μεγάλων διαστάσεων έργο του πάνω στο θέμα.

Παροιμίες και ιδιωματισμοί
Έχει καταβληθεί προσπάθεια οι αναφερόμενες παροιμίες και ιδιωματισμοί να αποδίδονται κατά το δυνατόν με τις αντίστοιχες ελληνικές, όπου και αν αυτές υπάρχουν.

Οι κριτικοί τέχνης έχουν εξυμνήσει τη σύνθεση για τη διάταξη των απεικονίσεων και την ολοκληρωμένη σκηνή που απεικονίζει. Στον πίνακα υπάρχουν περίπου 112 παροιμίες που μπορούν να αναγνωριστούν, αν και ο Μπρίγκελ είναι πιθανόν να έχει περιλάβει και άλλες, που δεν μπορούν να προσδιοριστούν. Μερικές από τις παροιμίες που έχει ενσωματώσει στον πίνακα είναι ακόμη σε δημοφιλή χρήση, όπως "Κολυμπά αντίθετα από την παλίρροια", "Χτυπά το κεφάλι του στον τοίχο" και "Οπλισμένος ως τα δόντια". Μερικών η χρήση έχει σήμερα εξασθενίσει ή δεν χρησιμοποιούνται καθόλου ή δεν υφίστανται καθόλου σε άλλες γλώσσες. Π.χ., η παροιμία "Κάποιος στρώνει τη στέγη του με τάρτες" (ελλ. Όποιος έχει πολύ πιπέρι βάζει και στα λάχανα), που σημαίνει ότι κάποιος διαθέτει σε αφθονία όλα τα αγαθά, αποτέλεσε εικόνα που αργότερα ο Μπρίγκελ ενσωμάτωσε στον πίνακά του Land of Cockaigne (1567).

Ο "γαλάζιος μανδύας", που έδωσε στον πίνακα τον αρχικό τίτλο, εμφανίζεται στο κέντρο της εικόνας και τον φορά σε έναν άνδρα η σύζυγός του, δείχνει ότι αυτή τον απατά. Άλλες παροιμίες καταδεικνύουν την ανθρώπινη ανοησία. Ένας άνδρας γεμίζει την ποτίστρα ενώ το μοσχάρι του έχει μόλις πεθάνει. Ακριβώς επάνω από την κεντρική μορφή του άνδρα με τον γαλάζιο μανδύα, ένας άλλος άνδρας μεταφέρει το φως της ημέρας μέσα σ' ένα καλάθι. Ορισμένες μορφές μοιάζουν να αντιπροσωπεύουν περισσότερες από έναν "τρόπο του λέγειν" (δεν είναι γνωστό αν αυτή ήταν η πρόθεση του Μπρίγκελ ή όχι), όπως ο άνδρας που κουρεύει ένα πρόβατο στο κάτω αριστερό τμήμα της εικόνας. Κάθεται πλάι σε έναν άλλον άνδρα, που κουρεύει έναν χοίρο, αντιπροσωπεύοντας την έκφραση που στα ελληνικά αποδίδεται "κάποιος κουρεύει πρόβατα κι άλλος κουρεύει χοίρους", που σημαίνει ότι κάποιος πλεονεκτεί απέναντι σε κάποιον άλλο, αλλά μπορεί, επίσης, να αναπαριστά και τη συμβουλή "κούρεψέ τα αλλά μη τα γδάρεις", που σημαίνει "εκμεταλλεύσου όσο μπορείς τους διαθέσιμους πόρους".

Κατάλογος παροιμιών και ιδιωματισμών που περιλαμβάνονται στον πίνακα
+Παροιμίες και εκφράσεις που αναπαριστώνται στον πίνακα Παροιμία/ιδιωματισμός Κατά κυριολεξία Σημασία Θέση ΕικόναDe duivel op het kussen binden  Να μπορείς να δέσεις το διάβολο στο μαξιλάρι  Το πείσμα υπερνικά τα πάντα  Κάτω αριστερά100pxEen pilaarbijterr  Αυτός που δαγκώνει την κολόνα Υποκρισία  Κάτω αριστερά100pxGeloof nooit iemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagtΜην πιστεύεις κάποιον που φέρει φωτιά στο ένα χέρι και νερό στο άλλο  Να είσαι διπρόσωπος υποδαυλίζοντας ταραχές  Κάτω αριστερά100pxMet het hoofd tegen de muur lopen  Χτυπώ το κεφάλι μου στον τοίχο  Μετανιώνω  Κάτω αριστερά100pxAan de ene voet een schoen, de ander blootvoetsΤο ένα πόδι γυμνό, το άλλο με παπούτσι Η ισορροπία είναι ζωτικής σημασίας   Κάτω αριστερά100pxDe zeug loopt met de tap wegΗ γουρούνα τραβά το πώμα  Η αμέλεια ανταποδίδεται με καταστροφή  Κάτω αριστερά100pxDe kat de bel aanbinden Βάζω κουδούνι στη γάτα Εκτελώ μη πρακτικό ή ανεφάρμοστο σχέδιο Κάτω αριστερά 100pxTot de tanden bewapend  Οπλισμένος ως τα δόντια  Είμαι πάνοπλος  Κάτω αριστερά100pxIn het harnas steken Φορώ την πανοπλία μου  Είμαι θυμωμένος  Κάτω αριστερά100pxDe een scheert schapen, de ander varkens Ένας κουρεύει πρόβατα κι ο άλλος τα γουρούνια  Κάποιος έχει όλα τα πλεονεκτήματα, ο άλλος κανένα  Κάτω αριστερά100pxMen moet de schapen scheren al naar ze wol hebbenΚούρεψέ το αλλά μη το γδάρεις  Μη το παρακάνεις Κάτω αριστερά100pxDe haring braadt hier niet Η ρέγγα δεν τηγανίζεται εδώ Δεν πηγαίνει σύμφωνα με το σχέδιο Κάτω αριστερά100pxDe haring braden om de hom of kuitΤηγανίζω όλη τη ρέγγα για τ' αυγά της Κάνω πολλά για να πετύχω λίγα  Κάτω αριστερά100pxEen deksel op zijn kop hebben Βάζω στραβά το καπελάκι μου  Δεν παίρνω πλέον την ευθύνη  Κάτω αριστερά100pxDe haring hangt aan zijn eigen kieuwen Η ρέγγα από τα βράγχια της κρεμιέται  Πρέπει ν' αναλαμβάνεις την ευθύνη για τις δικές σου πράξεις  Κάτω αριστερά100pxDaar steekt meer in dan een enkele panharing  Υπάρχει κάτι περισσότερο από μια άδεια ρέγγα  Υπάρχουν περισσότερα απ' όσα φαίνονται  Κάτω αριστερά100pxDe rook kan het hangerijzer niet deren Τι μπορεί να κάνει ο καπνός στο σίδερο;  There is no point in trying to change the unchangeable  Κάτω αριστερά100pxDe hond in de pot vinden Βρίσκω τον σκύλο στη χύτρα  Φθάνω αργά σε δείπνο και βρίσκω ότι όλα τα φαγητά έχουν καταναλωθεί  Κάτω αριστεράΗ κατάσταση του πίνακα καθιστά σχεδόν αδύνατο τον εντοπισμό του σκύλου.100pxTussen twee stoelen in de as zittenΚάθομαι σε δυο σκαμνιά στις στάχτες Είμαι αναποφάσιστος  Κάτω αριστερά100pxDe hennentaster Είμαι αισθητήριο της κότας (ελλ.) Ακόμα δεν τον είδαμε, Γιάννη τονε βγάλαμε Μέσον αριστερά100pxDaar hangt de schaar uite  Εδώ κρέμεται το ψαλίδι  Μπορεί να σε εξαπατήσουν εδώ  Πάνω αριστερά 100pxAan een been knagen Γλύφω πάντα το ίδιο κόκκαλο  Αναμασώ το ίδιο θέμα  Πάνω αριστερά100pxHet is maar hoe de kaarten vallen Εξαρτάται πώς θα πέσουν τα χαρτιά Είναι θέμα τύχης  Πάνω αριστερά 100pxDe omgekeerde wereld Ο κόσμος ανάποδα Όλα είναι ανάποδα απ' ότι έπρεπε να είναι  Πάνω αριστερά100pxEen ei in het nest laten Άσε ένα τουλάχιστον αβγό στη φωλιά Κράτα γέρο να 'χεις  Πάνω αριστερά100pxOp de wereld schijten Αποπατώ τον ΚόσμοΑπαξιώνω τα πάντα  Πάνω αριστερά100pxElkaar bij de neus nemen Τον σέρνει από τη μύτη  Τον κάνει ό,τι θέλει  Πάνω αριστερά100px De teerling is geworpen Ο κύβος ερρίφθη  Πάρθηκε η απόφαση  Πάνω αριστερά100pxDe gekken krijgen de beste kaartenΟ τρελός παίρνει το καλύτερο χαρτί (πρβλ. Αν έχεις τύχη διάβαινε) Η τύχη μπορεί να παρακάμψει την ευφυΐα  Πάνω αριστερά100pxIets door de vingers zienΚοιτώ ανάμεσα από τα δάκτυλά μου Κάνω τα στραβά μάτια  Πάνω αριστερά100pxDaar hangt het mes uit Εδώ κρέμεται το μαχαίρι Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα  Πάνω αριστερά100pxDaar staan klompen Εδώ είναι τα ξυλοπάπουτσα Περιμένω μάταια  Πάνω αριστερά100pxDe bezem uitsteken Βγάζω τη σκούπα έξω Όταν λείπει η γάτα χορεύουν τα ποντίκια  Πάνω αριστερά100pxOnder de bezem getrouwd zijn Ζω κάτω από το σκουπόξυλο  Συζούν χωρίς να είναι παντρεμένοι  Πάνω αριστερά100pxDaar zijn de daken met vlaaien bedekΣτρώνω τη στέγη με τάρτες  Όποιος έχει πολύ πιπέρι, βάζει και στα λάχανα  Πάνω αριστερά100pxEen gat in het dak krijgen Υπάρχει μια τρύπα στη στέγη  Δεν είμαι έξυπνος (πρβλ. "Το μυαλό του χάνει")  Πάνω αριστερά100pxAan een oud dak moet je veel  herstelle Η παλιά η στέγη θέλει πολλά μερεμέτια  Τα παλιά αντικείμενα θέλουν περισσότερη συντήρηση  Upper left100pxMen heeft daar latten op het daΗ στέγη έχει τρύπες  Και οι τοίχοι έχουν αυτιά  Μέσον αριστερά100pxLachen als een boer die kiespijn heeft Έχει πονόδοντο πίσω απ' τ' αυτιά  Υποκρίνεται  Μέσον αριστερά 100pxTegen de maan pissen Ουρώ το φεγγάρι  Χάνω τον χρόνο μου σε μάταιο εγχείρημα  Μέσον αριστερά100pxDaar hangt de po uit Εδώ κρέμεται η χύτρα  Είναι το αντίθετο αυτού που θα έπρεπε  Μέσον αριστερά100pxDe ene pijl de andere nazendenΡίχνω δεύτερο βέλος για να βρω το πρώτο  Επαναλαβάνω μιαν ανόητη πράξη  Πάνω αριστερά100pxErgens de gek mee scherenΞυρίζω τον ανόητο χωρίς σαπουνάδα  Ξεγελώ κάποιον  Μέσον100pxTwee zotten onder één kaproen Δυο ανόητοι στην ίδια στέγη  Όμοιος ομοίω αεί πελάζει Μέσον100pxUit het raam groeienΜεγαλώνει έξω από το παράθυρο  Δεν μπορεί να συγκαλυφθεί  Μέσον 100pxHij speelt op de kaakΠαίζω στο κλουβί  Προκαλώ την προσοχή για τις ντροπιαστικές πράξεις κάποιου  Μέσον, άνω100pxZodra het hek van de dam is, lopen de varkens in het korenΌταν η πύλη ειναι ανοιχτή, οι χοίροι θα φάνε το καλαμπόκι Η καταστροφή έρχεται από την αμέλεια Μέσον, άνω100pxWhen the corn decreases the pig increasesΌταν το καλαμπόκι μειώνεται, οι χοίροι παχαίνουν Αν κάποιος κερδίζει, κάποιος άλλος χάνει Μέσον, άνω100pxHij loopt alsof hij het vuur in zijn aars heef  Τρέχω σαν να πήρε η πλάτη μου φωτιά Φωτιά στα μπατζάκια μου  Μέσον, άνω100pxHe who eats fire, craps sparksΌποιος τρώει φωτιά, αποπατεί σπίθες Do not be surprised at the outcome if you attempt a dangerous venture  Μέσον, άνω100pxZijn huik naar de wind hangenΚρεμώ τον μανδύα μου ανάλογα με τον άνεμο Όπου φυσά ο άνεμος  Μέσον, άνω100pxPluimen in de wind waaienΠετώ φτερά στον άνεμο Ματαιοπονώ  Μέσον, άνω100pxDe ooievaar nakijkenΚοιτάζω τον πελαργό Χάνω άσκοπα τον χρόνο μου  Μέσον, άνω100pxTwee vliegen in één klap slaanΣκοτώνω δυο μύγες μ' ένα κτύπημα Μ' ένα σμπάρο δυο τρυγόνια Μέσον, άνω100pxVan de os op de ezel springenΠέφτω από το βόδι στα καπούλια του γαϊδάρου Περνώ δυσκολίες Μέσον, άνω100pxHij kust het ringetje van de deurΦιλώ τον χαλκά της πόρτας Είμαι δουλοπρεπής  Μέσον, άνω100pxZijn gat aan de poort vegen Σκουπίζει τον πισινό του στην πόρτα  Δεν δίνω σημασία σε κάτι Μέσον, άνω100pxZijn last dragenΠεριφέρομαι μ' ένα φορτίο στους ώμους  Φαντάζομαι κατάσταση χειρότερη απ' ότι είναι Μέσον, άνω100pxDe ene bedelaar ziet de ander niet graag voor de deur staanΟ ένας ζητιάνος λυπάται τον άλλο που είναι μπροστά στην πόρτα  Φοβούμαι τον ανταγωνισμό  Μέσον, άνω100pxAchter het net vissenΨαρεύω πίσω από το δίχτυ Χάνω την ευκαιρία Μέσον100pxDe grote vissen eten de kleineΤο μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό  Μέσον100pxDe zon niet in het water kunnen zien schijnenΔεν βλέπω τον ήλιο να καθρεφτίζεται στο νερό Ζηλεύω την επιτυχία του άλλου  Μέσον100pxDat hangt als een schijthuis boven de grachtΚρέμεται σαν το παλιόσπιτο πάνω απ' το κανάλι Τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια  Μέσον100pxHij kan door een eiken plank zien als er een gat in zit Οποιοσδήποτε μπορεί να δει μέσα από τη δρύινη σανίδα, αν αυτή έχει τρύπα Δεν υπάρχει λόγος να δηλώνεις το προφανές  Μέσον100pxUit hetzelfde gat schijten Αποπατούν από την ίδια τρύπα  Είναι κώλος και βρακί Μέσον100pxJe geld in het water gooien Πετά τα χρήματά του στο νερό Τα σκορπά (χρήματα) στους πέντε ανέμους  Μέσον100pxEen morse muur is snel afgebroken Τοίχος με ρωγμές σύντομα θα πέσει  Ό,τι έχει κακή διαχείριση σύντομα θ' αποτύχει  Μέσον δεξιά100pxHij geeft er niet om wiens huis in brand staat, als hij zich maar aan de gloed kan warmen Δεν τον νοιάζει τίνος σπίτι καίγεται, αρκεί να ζεσταίνεται στις φλόγες του Αρπάζω κάθε ευκαιρία ανεξάρτητα από τις συνέπειες για τους άλλους Μέσον δεξιά100pxDe bok slepenΤραβώ τον βράχο Κάνω κάτι άσκοπο  Άνω δεξιά100pxNood doet zelfs oude vrouwen rennenΟ φόβος κάνει τη γριά να τρέχει Απρόσμενο γεγονός μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες  Άνω δεξιά100pxPaardenkeutels zijn geen vijgenΗ κοπριά των αλόγων δεν είναι σύκα  Τα φαινόμενα απατούν  Άνω δεξιά100pxAls de ene blinde de ander leidt vallen ze beiden in de grachtΌταν τυφλός οδηγεί τυφλό, κι οι δυό πέφτουν στο χαντάκ Δεν έχει νόημα να καθοδηγείσαι από άλλους με την ίδια άγνοια με σένα  Άνω δεξιά100pxDe reis is nog niet ten einde als men kerk en toren herkentΤο ταξίδι δεν τελειώνει όταν μπορείς να διακρίνεις την εκκλησία από το καμπαναριό Μη σταματάς αν δεν ολοκληρωθεί ο σκοπός σου  Άνω δεξιά100pxNiemand zo fijn iets spon of het kwam aan het licht der zonΌλα, όσο καλά κι αν είναι πλεγμένα, στο τέλος βγαίνουν στον ήλιο Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον   Άνω δεξιά100pxEen oogje in het zeil houdenΡίχνε μια ματιά στα πανιά  Μένε σε επαγρύπνηση, πρόσεξε  Άνω δεξιά100pxOp de galg schijtenΑποπατώ πάνω στην αγχόνη Καμιά τιμωρία δεν με απογοητεύει  Άνω δεξιά100pxWaar aas is vliegen kraaienΌπου είν' το πτώμα, εκεί πάνε και τα κοράκια Όπου κάτι μπορεί να κερδηθεί, όλοι πρώτοι τρέχουν  Άνω δεξιά100pxMet de wind meewaaienΕύκολα πλέεις πριν πιάσει ο άνεμος Αν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, εύκολα πετυχαίνεις τον στόχο σου Άνω δεξιά100pxWie weet waarom de ganzen blootsvoets gaanΠοιος ξέρει γιατί οι χήνες περπατούν ξυπόλητεςΓια όλα υπάρχει κάποιος λόγος, όχι πάντα προφανής Άνω δεξιά100pxIf I am not meant to be their keeper, I will let geese be geeseΑν δεν είμαι ο φύλακάς τους, οι χήνες ας μείνουν χήνες  Μη φυτρώνεις εκεί που δε σε σπέρνουν Άνω δεξιά100pxDe beren zien dansenΒλέπω τις αρκούδες να χορεύουν Νηστικό αρκούδι δεν χορεύει  Δεξιά100pxWilde beren vertoeven graag bij soortgenoten Οι άγριες αρκούδες κάνουν μεταξύ τους παρέα πιο εύκολα παρά με αγνώστους Όμοιος στον όμοιο κι η κοπριά στα λάχανα   Δεξιά100pxDe jas over de haag smijtenΡίχνω την κουκούλα κάποιου πάνω από τον φράκτη Πετώ κάτι χωρίς να ξέρω αν θα χρησιμεύσει αργότερα  Δεξιά100pxTegen de stroom is het kwaad roeien (zwemmen)Κακό να κολυμπάς ενάντια στο ρεύμα Είναι δύσκολο να αντιτίθεσαι στην κοινή γνώμη  Δεξιά100pxDe kruik gaat zolang te water tot zij barsΗ στάμνα πάει στο νερό μέχρι που τελικά διαλύεται Πολλές φορές πάει η στάμνα στη βρύση, μια θα σπάσει   ΔεξιάNP-95.jpg|100pxJe moet niet brede riemen snijden uit andermans leerΤα πιο φαρδιά λουριά κόβονται από το δέρμα κάποιου άλλου Κάνω μνημόσυνο με ξένα κόλυβα Δεξιά100pxEen aal bij de staart hebbenΚρατώ το χέλι απ' την ουρά Αναλαμβάνω δύσκολο έργο  Δεξιά100pxDoor de mand vallenΠέφτω έξω απ' το καλάθι Αποκαλύπτεται η απάτη μου   Δεξιά100pxTussen hemel en aarde hangenΚρέμομαι ανάμεσα σε Γη και Ουρανό Βρίσκομαι μπλεγμένος σε παράξενη κατάσταση  Δεξιά100pxNaar het kippenei grijpen en het ganzenei laten lopenΚρατώ το αυγό της κότας κι αφήνω της χήνας Παίρνω κακή απόφαση   Δεξιά100pxMen kan niet gapen tegen een ovenΔεν χαζεύεις μπροστά στο φούρνο Αποπειρώμαι κάτι που δεν μπορώ να καταφέρω   Κάτω δεξιά100pxNiet van het ene brood tot het andere weten te gerakenΔεν καταφέρνει να πάει από τη μια φρατζόλα στην άλλη Δύσκολα τα φέρνω βόλτα  Κάτω δεξιά100pxEen hark zonder steelΤσουγκράνα χωρίς λαβή Κάνω κάτι άχρηστοΗ ακριβής ερμηνεία της παροιμίας δεν είναι γνωστή.   Κάτω δεξιά100pxHet bijltje zoekenΨάχνω το τσεκούρι Ψάχνω να βρω δικαιολογία  Κάτω δεξιά100pxZijn licht ergens op laten schijnenΤο φως του άρχισε να λάμπει Βρήκε ευκαιρία να δείξει το ταλέντο του   Κάτω δεξιά100pxDe bijl naar de steel werpenΤο τσεκούρι έχει και λαβή Πιθανόν σημαίνει "το όλον" Κάτω δεξιά100pxDie zijn pap gemorst heeft kan niet alles weer oprapenΌταν σου χυθεί το ρύζι δεν μπορείς να το μαζέψεις όλο Όταν κάτι γίνει, δεν ξεγίνεται  Κάτω δεξιά100pxEen stok in het wiel stekenΠερνάς ένα ραβδί στη ρόδα κάποιου Βάζω "τρικλοποδιά" στα σχέδια κάποιου  Κάτω δεξιά100pxLiefde is waar de geldbuidel hangtΗ αγάπη βρίσκεται εκεί που είναι το πουγκί με τα λεφτά Η "αγάπη" συχνά αγοράζεται   Κάτω δεξιά100pxZe trekken om het langstΤραβώ για να πιάσω το μακρύτερο άκρο Τραβώ στα άκρα για να κερδίσω πλεονέκτημα   Κάτω δεξιά100pxIn zijn eigen licht staanΣτέκομαι μπροστά στο φως του(nl) Συμπεριφέρομαι έτσι ώστε να εμποδίσω το πλεονέκτημα ή την ευτυχία κάποιου  Κάτω δεξιά100pxNiemand zoekt de ander in de oven, als hij er zich niet zelf in verstopt heeftΚανείς δεν ψάχνει άλλον στον φούρνο, αν δεν έχει κρυφτεί εκεί κι ο ίδιος Φαντάζομαι κακοήθειες άλλων για να κρύψω τις δικές μου  Κάτω δεξιά100pxHij laat de wereld op zijn duim draaien Έχει τον κόσμο να περιστρέφεται στον αντίχειρά του Έχει το επάνω χέρι Κάτω δεξιά100pxVoor God een baard van vlas makenΔένω λινή γενειάδα στο πρόσωπο του Χριστού Αποκρύπτω απάτη υπό την επίφαση χριστιανικής ευσέβειας   Κάτω δεξιά100pxMen moet zich krommen, wil men door de wereld kommenΠρέπει να σκύψω για να βγω στον κόσμο Θέλει θυσίες για να πετύχεις   Κάτω δεξιά100pxΡίχνω τριαντάφυλλα στους χοίρους πρβλ. "Μη δίδετε τα άγια τοις κυσί"   Κάτω, μέσον100pxAls het kalf verdronken is, dempt men de putΚλείνω το πηγάδι αφού πνιγεί το μοσχάρι Στερνή μου γνώση να σ' είχα πρώτα  Κάτω, μέσον100pxZo mak als een lammetjeΕίναι αγαθός σαν πρόβατο Αυτός είναι ήρεμος σαν πρόβατο   Κάτω, μέσον100pxZij hangt haar man de blauwe huik omΒάζει τον γαλάζιο μανδύα στον σύζυγό της Απατά τον σύζυγό της   Κάτω, μέσον100pxZorg dat daar geen zwarte hond tussen komtΠρόσεξε μη μπει ο μαύρος σκύλο Έχε το νου σου μηπως κάτι πάει στραβά   Κάτω, μέσον100pxDe een rokkent wat de ander spintΟ ένας γνέθει στη ρόκα κι ο άλλος τυλίγει το κουβάρι Κι οι δυο διαδίδουν κουτσομπολιά  Κάτω, μέσον100pxHij draagt de dag met manden uitΜεταφέρω τη μέρα έξω σε καλάθια Κομίζω γλαύκα ες Αθήνας Μέσον100pxEen kaars voor de duivel brandenΑνάβει κερί και στο Διάβολο Κολακεύω και κάνω φίλους χωρίς επιλογή  Μέσον100pxBij de duivel te biecht gaanΕξομολογούμαι στο Διάβολο Αποκαλύπτω μυστικά στον εχθρό κάποιου   Μέσον100pxHet varken is door de buik gestokenΟ χοίρος στην κοιλιά μαχαιρώνεται Ό,τι έγινε δεν ξεγίνεται  Μέσον100pxTwee honden aen eenen beene, si draghen selden wel overeeneΔυό σκύλοι πάνω από ένα κόκκαλο σπάνια συμφωνούν Δεν συμφωνούμε σ' αυτό το σημείο  Μέσον100pxAls twee honden vechten om een been, loopt een derde er mee heen Όταν δυο σκύλοι μαλώνουν για ένα κόκκαλο, ο τρίτος το κλέβει Αυτονόητο  Μέσον100pxEen schuimspaan zijnΕίναι τρυπητή κουτάλα Είναι τρακαδόρος   Μέσον100pxWat heb je aan een mooi bord als het leeg is?Τι να το κάνω το ωραίο πιάτο, όταν είναι άδειο; Η ομορφιά δεν υποκαθιστά την ουσία  Μέσον100pxDe haan en de vos hebben elkaar te gastΗ αλεπού κι ο πελαργός τρώνε μαζί Δυο απατεώνες πάντα σκεφτονται καθένας το συμφέρον τουΗ παροιμία προέρχεται από τον μύθο του Αισώπου Η αλεπού κι ο πελαργός. Μέσον 100pxEen oorblazerΕίναι ψιθυριστήςΔιαδίδει κουτσομπολιά  Middle100pxBij iemand in het krijt staanΚάποιος γράφει με κιμωλία Χρωστά χάρη σε κάποιον  Middle100pxHet is gezond om in het vuur te pissenΕίναι σωστό να ουρείς στη φωτιά Κάποια πράγματα θέλουν συνεχή παρακολούθηση Middle100pxMet hem kan men geen spies draaienΜ' αυτόν δεν μπορείς να γυρίσεις το δόρυ Είναι ολοσχερώς μη συνεργάσιμος  Middle100pxOp hete kolen zittenΚάθεται στα κάρβουνα Κάθεται σε αναμμένα κάρβουνα  Middle100pxHij vangt vissen met zijn handenΠιάνει ψάρια χωρίς δίχτυ Εκμεταλλεύεται την εργασία άλλων  Middle100px

Πηγή έμπνευσης για άλλους πίνακες
Ο πίνακας αυτός ενέπνευσε άλλους ζωγράφους να απεικονίσουν πολλαπλές παροιμίες στους πίνακές τους. Μια εικονογράφηση στο περιοδικό Passion Times του Χονγκ Κονγκ απεικονίζει δεκάδες παροιμίες της επαρχίας της Καντόνα. Ο πίνακας Proverbidioms του  T. E. Breitenbach είναι επίσης εμπνευσμένος από τον πίνακα του Μπρίγκελ  και απεικονίζει αγγλικές παροιμίες και ιδιωματικές εκφράσεις.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Bruegel's The Dutch Proverbs , Smarthistory video, commentary by Beth Harris and Steven Zucker
The Netherlandish Proverbs, Zoomable and Annotated
Interactive mobile/responsive version of The Netherlandish Proverbs

Κατηγορία:Έργα ζωγραφικής του Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου
Κατηγορία:Φλαμανδικοί πίνακες
Κατηγορία:Ζωγραφική στην Ολλανδία