Αχερδούς

Ο Αχερδούς (, ο δήμος: Αχερδούντος) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Ιπποθοωντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

 Τοπωνύμιο 
Ο δήμος πήρε το όνομά του, πιθανώς, από την λέξη «άχερδος» (),[...] "άχερδος: ἄχερδος, ο, η (Α), είδος άγριας αχλαδιάς, αγριαπιδιά. άχερδος δηλαδή την «αγραπιδιά» (άγρια αχλαδιά). Ο Δανιήλ ο Μάγνης, αναφέρει δυο δήμους με παραπλήσιο όνομα, και οι δυο της Ιπποθοωντίδας φυλής:
 Αχερδούς, ο δημότης Αχερδούσιος,Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Αχερδούς, δήμος της Αττικής, εκ της Ιπποθοωντίδος φυλής (Κάτοικ. Αχερδούσιος, και Επιρρ. Αχερδουντόθεν)". [...], σελ. 65. τον οποίο αναφέρει και ο Στέφανος Βυζάντιος. Η ονομασία αυτή έχει πολλές αναφορές στις αρχαίες πηγές, οι οποίες αναφέρουν επίσης πλήθος δημοτώνΑχερ Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org και 
 Αχραδούς ή Αχραδείς, ο δημότης Αχραδούσιος.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Αχραδούς, ή Αχραδείς, δήμος της Αττικής, εκ της Ιπποθοωντίδος φυλής (Κάτοικ. Αχραδούσιος)". [...], σελ. 67. Η ονομασία αυτή έχει πολύ λίγες αναφορές στις αρχαίες πηγές, οι οποίες επίσης δεν αναφέρουν πλήθος δημοτών.Αχραδ Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org

Προφανώς, ο δήμος ήταν ένας και για την ονομασία Αχραδούς, η όποια αναφορά πιθανώς είναι είτε μεταγενέστερη διπλή ονομασία είτε παραφθορά του αρχικού ονόματος, σύμφωνα και με τον ερευνητή Διονύσιο Σουρμελή.Διονύσιος Σουρμελής, "Αττικά: ή περί δήμων Αττικής εν οις και περί τινων μερών του Άστεως". Υπό Διονύσιου Σουρμελή. Έκδοσις πρώτη. Τύποις Αλεξάνδρου Κ. Γκαρπολά, Εν Αθήναις 1854 και "Attika hē peri dēmōn Attikēs en hois kai peri tinōn merōn asteōs", Dionysios Surmelēs, Gkarpola, 1854, σελ. 28-29: [...] "Αχερδούς, και Αχραδούς, εις δημος υπό δυσί τούτοις ονόμασι δια το ταυτόσημον αυτών• διότι άχερδος και αχράς σημαίνουσιν όπερ ημείς οι σημερινοί γκοριτζάν καλούμεν, ήτοι αγριάπιδον• ο δημότης Αχερδούσιος και Αχραδούσιος. Ότε η Άχερδος εκλήθη εν τη απαιδευσία γκοριτζά, συγχρόνως και ο δημος Αχερδούς παραφθαρείς εις Αχερδάρι προηνουμένως, μετωνομάσθη έν υστέροις γκοριτζά• και οξυτόνως μεν προφερόμενον σημαίνει το δένδρον, παροξυτόνως δε τον καρπόν, Γκορίτζα• ωνομάσθη δε ο δήμος Αχερδούς από το πλήθος της αχέρδου εν τω χωρίω τούτω καταφύτω όντι μέχρι σήμερον. Η κώμη αύτη φυλάττουσα μέχρι τούδε το φρέαρ της, κείται μεταξύ της Κρωπειάς και της Ακέρνας, απέχουσα εκατέρωθεν ανά μίαν ώραν, καλουμένη κοινώς Γκοριτζά• και το χωρίον τούτο είνε την σήμερον Μετόχιον ιδιόκτητον της εν Πάρνηθι Μονής των Κλειστών Καλουμένης. Το δε όνομα Αχερδάρι, όπερ μνημονεύω εν τοις σημειώμασι της ιστορίας των Αθηνών, ανήκει ενταύθα, και ουχί εν τω χαΐδαρίω ως ετόπασα τότε. Η υπό του γεωγράφου Μελετίου αναφερομένη Ακέρνα, καλείται νυν Μαγούλα, η δε υπό του ιδίου Στειχάς ονομάζεται Μάνδρα• είνε δε ταύτα ονόματα νεώτερα του Μεσαιώνος". [...]

 Τοποθεσία 
Ο δήμος του Αχερδούντος, ήταν δήμος της Παραλίας.[...] "Acherdus: (Ἀχερδοῦς; Acherdoús, from ἄχερδος; ácherdos, thorn bush,  Achradus). Attic  paralia(?)-deme of the phyle  Hippothontis, 1 bouleutes. Localization uncertain [1. 23 (near Goritsa); 2. 217 (near Eleusis or Decelea); 3. 137], obviously within the region of Thriasia". [...], Lohmann, Hans (Bochum), Acherdus Οι ερευνητές υποθέτουν ότι βρίσκεται είτε στην περιοχή Γκοριτσά του Δήμου Ασπροπύργου, κοντά στον Ασπρόπυργο (πρώην «Καλύβια Χασιάς»), όπου έχουν βρεθεί λείψανα αταύτιστου αρχαίου οικισμού,Δ.Ν.Κ., "Χρονικό: Από τους αρχαίους δήμους του ανατ. Θριασίου μέχρι τον Ασπρόπυργο", (pdf), περιοδικό "Λαμπηδόνα", Τεύχος 9ο, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 1998, Σελ. 1-5, Iστορικές Εκδόσεις Ασπροπύργου , από την ιστοσελίδα ww.aspropyrgos.gr του Δήμου Ασπροπύργου, σελ. 4: [...] "Λείψανα αρχαίου οικισμού βρέθηκαν στις θέσεις Γκοριτσά και Σκάρπα που αποτελούν τη περιφερειά του." [...] είτε σε περιοχές κάπου μέσα στο Θριάσιο Πεδίο, κοντά στην Ελευσίνα ή στην Δεκέλεια, αλλά η ακριβής τοποθεσία του δήμου αυτού παραμένει άγνωστη,John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 137. δεν έχει προσδιορισθεί και δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς.

 Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή
Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Ιπποθοωντίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν επίσης με 1 βουλευτή στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

 Οι κάτοικοι του Αχερδούντος 
Ο δημότης του αρχαίου Αχερδούντος ονομαζόταν Αχερδούσιος.Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Αχερδούς, δήμος της Ιπποθοωντίδος φυλής. ο δημότης
Αχερδούσιος. τα τοπικά δήλα, Αχερδουντόθεν". [...], σελ. 67.

 Πρόσωπα 
Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο του Αχερδούντος, όπως ο βουλευτής Δημήτριος ο Αχερδούσιος, ο βουλευτής Δημήτριος ο Αχερδούσιος γιος του Μενεκλέους, ο Διαγόρας ο Αχερδούσιος γιος του Ολυμπίχου, ο θεσμοθέτης Δίφιλος ο Αχερδούσιος κ.α.Δημότες του Αχερδούντος . Αναζήτηση με τη λέξη-κλειδί στον τόπο (Place): AXERDOUSIOS (στα κεφαλαία αγγλικά), στις ιστοσελίδες: empressattica.com και atheniansproject.com του Προγράμματος «Αθηναίοι» = Athenians Project

 Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα
 Ιπποθοωντίδα φυλή

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Πρωτογενείς 
 Ελληνικές επιγραφές - IG Αχερ Attica (IG I-III).

 Δευτερογενείς 
 Acherdus, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com,
 John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council, “Attica”. (52, 109 no. 2, table 8.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0
 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 137.
 Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630
 A. Milchhoefer, "Erläuternder Text", in: E. Curtius, J. A. Kaupert (ed.), "Karten von Attika" 7-8, 1895, 23.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Δήμος Ασπροπύργου & Ιστορικές Εκδόσεις Ασπροπύργου, από την ιστοσελίδα www.aspropyrgos.gr του Δήμου Ασπροπύργου.


 Acherdous, Lexicon of Greek Personal Names (LGPN).
 Acherdous, Attic Inscriptions Online.

Κατηγορία:Δήμοι της Αρχαίας Αττικής
Κατηγορία:Αρχαία Αθήνα