Πανδιονίδα φυλή

Με την ονομασία Πανδιονίς[...] "Πανδιονίς: Μια από τις 10 αρχαίες φυλές της Αττικής, που πήρε το όνομά της από τον βασιλιά Πανδίονα. Bλ. λ. Πανδίων, όνομα μυθολογικών προσώπων. -ίδος, ή, Α [Πανδίων]: 1. η κόρη τού μυθικού βασιλιά Πανδίονος 2. μία από τις δέκα φυλές τής αρχαίας Αττικής, η οποία ονομάστηκε έτσι από το όνομα τού Πανδίονος". [...] Πανδιονίς (αρχαία ελληνικά: Πανδιονίς) ή Πανδιονίδα φυλή (σύγχρονα ελληνικά) για την φυλή και Πανδιονίδα (γενική: Πανδιονίδος) για την περιοχή και με το όνομα (άρθρο: ο) Πανδιονίδης (αρχαία ελληνικά: Πανδιονίδης), ή  (άρθρο πληθυντικού: οι) Πανδιονίδες (αρχαία ελληνικά:  Πανδιονίδαι),Πανδιονίδαι για τα μέλη της φυλής και τους κατοίκους της περιοχής αυτής, αναφέρεται μια από τις φυλές της Αρχαίας Ελλάδας και μία από τις 10 φυλές της Αρχαίας Αθήνας, οι οποίοι κατοικούσαν στην ομώνυμη περιοχή της  Πανδιονίδας, η οποία περιλάμβανε μια σειρά από δήμους της περιοχής της σύγχρονης Ελλάδας που είναι γνωστή ως Αττική. Η δραστηριότητα των πολιτών της φυλής αυτής πιθανόν να συνδέεται επίσης με το Ιερό του Πανδίονος και την εορτή Πάνδια.

Ονομασία
Η Πανδιονίδα, πήρε το όνομά της από τον μυθικό Πανδίονα.

 Οι 10 φυλές της Αρχαίας Αθήνας 
Η φυλή και η περιοχή των Πανδιονίδων δήμων ήταν μέρος της μεγάλης πόλης-κράτους της αρχαίας Αθήνας, η οποία διοικούταν από εκπροσώπους των 10 φυλών της Αττικής, με βάση τη διαίρεση του Κλεισθένη, οι οποίες ήταν οι εξής:

 Ἐρεχθηΐς, (ονομάστηκε από τον Ερεχθέα),
 Αἰγηΐς, (ονομάστηκε από τον Αιγέα),
 Πανδιονίς, (ονομάστηκε από τον Πανδίονα),
 Λεοντίς, (ονομάστηκε από τον Λέω, γιο του Ορφέα),
 Ἀκαμαντίς, (ονομάστηκε από τον Ακάμα, γιο του Θησέα),
 Οἰνηΐς, (ονομάστηκε από τον Οινέα),
 Κεκροπίς, (ονομάστηκε από τον Κέκροπα,
 Ἱπποθοντίς, (ονομάστηκε από τον Ιπποθόωντα),
 Αἰαντίς, (ονομάστηκε από τον Αίαντα),
 Ἀντιοχίς, (ονομάστηκε από τον Αντίοχο, γιο του Ηρακλή).

 Οι δήμοι Πανδιονίδος 
Η φυλή Πανδιονίς, με βάση τη διαίρεση του Κλεισθένη, είχε κατανεμηθεί σε διάφορες περιοχές, που καταλάμβαναν οι δήμοι, που ανήκαν σε αυτήνB. Hudson McLean - An Introduction to Greek Epigraphy of the Hellenistic and Roman Periods from Alexander the Great Down to the Reign of Constantine (323 B.C.-A.D. 337) published by University of Michigan Press 2002 (reprint), 516 pages, ISBN 0472112384  [Retrieved 2015-12-22] και έφεραν τις ονομασίες:

 Αγγελή, ο δημότης Αγγελήθεν (προέρχεται από την Αγγελή),Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Αγγελή, δήμος της Πανδιονίδος φυλής, ο δημότης επιρρηματικώς Αγγελήθεν εκ τόπου΄ Χάρης Κλεοχάρους Αγγελήθεν΄ εις τόπον Αγγελήνδε, εν τόπω Αγγελήσιν. όξύνεται δε κατά δύο τρόπους, ότι δήμου όνομα, ώς τό Περγασή και Κεφαλή, και ότι τα δια του ελη μονογενή υπέρ δύο συλλαβάς βαρύνεται, ει μή από φύσει μακράς ή θέσει άρχοιτο, Σεμέλη, αγέλη, διά τό Πεντελή και Αγγελή, το πιμελή σεσημείωται". [...], σελ. 8.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Αγγελή, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Επιρρ. Αγγελήθεν)". [...], σελ. 4.
 Κυδαθήναιον, ο δημότης Κυδαθηναιεύς,Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Κυδαθήναιον, δήμος της Πανδιονίδος φυλής, ο δημότης Κυδαθηναιεύς, εντεύθεν ήν Νικοχάρης ο κωμικός, και Kύων Κυδαθηναιεύς, τα τοπικά εκ Κυδαθηναίων, εις Κυδαθηναίων, εν Κυδαθηναίων". [...], σελ. 172.[...] "Κυδαθηναιείς ή Κυδαθηναίοι: Αρχαίος δήμος της Αθήνας, που περιλάμβανε την Ακρόπολη και κατέληγε στον ποταμό Ηριδανό. Η επικράτειά του αντιστοιχεί στη σημερινή συνοικία της Πλάκας. Ανήκε στην Πανδιονίδα φυλή, με εξαίρεση την περίοδο 306-201 π.Χ., κατά την οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Αντιγονίδας φυλής. Στον δήμο αυτό βρίσκονταν τα βυρσοδεψεία του Κλέωνα· εκεί γεννήθηκαν σημαντικοί Αθηναίοι, όπως ο ρήτορας Ανδοκίδης, ο Αριστοφάνης κ.ά.". [...] Κυδαθηναιείς ή Κυδαθηναίοι 
 Κονθύλη, ο δημότης Κονθυλεύς,Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Κονθύλη, δήμος της Αττικής, εκ της Αντιοχίδος φυλής (Κάτοικ. Κονθυλεύς)". [...], σελ. 215.
 Κύθηρος ή Κύθηρον, ο δημότης Κυθήριος,Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Κύθηρος, δήμος της Πανδιονίδος φυλής, ο δημότης Κυθήριος, τα τοπικά Κυθηρόθεν, Κυθηρόνδε". [...], σελ. 173.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Κύθηρον, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Κυθήριος)". [...], σελ. 221.
 Μυρρινούς, ο δημότης Μυρρινούσιος,Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Μυρρινούς, δήμος της Πανδιονίδος φυλής, ο δημότης Μυρρινούσιος. τα τοπικά Μυρρινουντόθεν, Μυρρινουντάδε, Μυρρινουντίσι. Διονύσιος δε ο Τρύφωνος Μυρρινούντάφησιν. ο δημότης εκ Μυρρινούττης, διά δύο τ". [...], σελ. 205.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Μυρρινούς, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Μυρρινούσιος, ή Μυρρινούντιος, και Επιρρ. Μυρρινουντόθεν)". [...], σελ. 274.
 Όα, ο δημότης Όαθεν (προέρχεται από την Όα),Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Όα, δήμος της Αττικής, της Πανδιονίδος φυλής, Διονύσιος δε ο του Τρύφωνός φησι το πληθυντικόν Όεις λέγεσθαι αυτάς, ως και άλλα πολλά. ο μέντοι δημότης Όαθεν λέγεται. Δάμων Δαμωνίδου Όαθεν. και εκ τόπου το αυτό, τα δ' άλλα Όαζε, Όασε. λέγεται και Όη. έστι δ' Όη της Οινηίδος φυλής, ο δημότης Οήθεν". [...], σελ. 214.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Όα, ή Οείς, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Επιρρ. Όαθεν)". [...], σελ. 286.
 Παιανία (Δήμος Παιανιεύς, όπως Πειραιεύς), ο δημότης Παιανιεύς. Αρχικά ήταν διαμοιρασμένος σε 2 (δύο) δήμους: Υπένερθεν Παιανία (Κάτω Παιανία) και Καθύπερθεν Παιανία (Άνω Παιανία).Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Παιανία (καθύπερθεν, και υπένερθεν) δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Παιανιεύς)". [...], σελ. 302.
 Καθύπερθεν Παιανία.
 Πρασίαι, ο δημότης Πρασιεύς ή Πρασίαθεν (προέρχεται από τις Πρασιές),Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Πρασίαι, δήμος Αθήνησι της Πανδιονίδος φυλής. ο δημότης Πρασιεύς και Πρασίαθεν. το τοπικόν Πρασίασε και Πρασίησιν. έστι και Λακωνικόν πολίχνιον, ού ο πολίτης όμοίως Πρασιεύς". [...], σελ. 237.
 Προβάλινθος, ο δημότης Προβαλίνθιος ή Προβαλίσιος,Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Προβάλινθος, δήμος [της] Πανδιονίδος φυλής. ο δημότης Προβαλίσιος. τα τοπικά Προβαλινθόθεν, Προβαλινθόνδε, Προβαλινθοί, θηλυκώς δε λέγεται ο δημότης". [...], σελ. 237.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Προβάλινθος, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Προβαλίνθιος)". [...], σελ. 328.
 Στείρια, ο δημότης Στειριεύς,Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Στείρια, δήμος Αττικός [της] Πανδιονίδος φυλής, θηλυκώς και ουδετέρως. ο δημότης Στειριεύς Στειριέως και κατά συναίρεσιν Στειριώς. το κτητικόν Στειριακός, το τοπικόν Στειριάθεν, Στειριάδε, Στειριοί". [...], σελ. 259.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Στειρία, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Στειριεύς, και Επιρρ. Στειριάθεν)". [...], σελ. 355.

 Ιστορικές ασάφειες 
Υπάρχουν μερικές ιστορικές ασάφειες σχετικά με την ταύτιση ή τα ονόματα μερικών δήμων αυτής της φυλής, σε σχέση με άλλες:
 Κονθύλη, ο δημότης Κονθυλεύς, (αναφέρεται και ως δήμος της Αντιοχίδος φυλής)
 Πόρος, ο δημότης Πόριος,Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Πόρος, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Πόριος)". [...], σελ. 326. (αναφέρεται και ως δήμος της Ακαμαντίδος φυλής, που είναι και η επικρατέστερη άποψη).
 Φηγαία, ο δημότης Φηγαιεύς ή Φηγεύς.Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Φηγαία, δήμος της Αιγηίδος φυλής, ο δημότης Φηγαιεύς. έστι και άλλος δήμος της Πανδιονίδος φυλής οι Φηγαιείς. ο δημότης Φηγαιεύς, τα τοπικά εκ Φηγαιέων, εις Φηγαιέων, εν Φηγαιέων". [...], σελ. 297.Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Φηγέα, δήμος της Αττικής, εκ της Πανδιονίδος φυλής (Κάτοικ. Φηγεύς)". [...], σελ. 381. (αναφέρεται και ως δήμος της Αιγηίδας φυλής, που είναι και η επικρατέστερη άποψη).

 Η συμμετοχή των δήμων στην αρχαία Βουλή 
Η αντιπροσωπευτική ποσόστωση των εκπροσώπων - βουλευτών των δήμων της Πανδιονίδας (στον παρακάτω πίνακα) αποδεικνύει και τη σημαντική συμμετοχή της φυλής αυτής,  κατά την πρώτη (508 π.Χ. - 306 π.Χ.) και τη δεύτερη περίοδο (306 π.Χ. - 223 π.Χ.) της διακυβέρνησής της, μέσω της αρχαίας αθηναϊκής Βουλής και της Εκκλησίας του δήμου, ειδικότερα την περίοδο μεταξύ των ετών 343 π.Χ. - 253 π.Χ..

 Οι πιο μεγάλοι από τους δήμους της Πανδιονίδας ήταν: Κυδαθήναιον, Παιανία, Μυρρινούς και Προβάλινθος.

 Πανδιονίς 
Δήμοι#Βουλευτές - εκπρόσωποι στη πρώτη περίοδο #Βουλευτές - εκπρόσωποι στη δεύτερη περίοδο #Βουλευτές - εκπρόσωποι στη τρίτη περίοδο ΣημειώσειςΚυδαθήναιον πόλειςΚυδαθήναιον12 (11)ενσωμάτωση στη φυλή Αντιγονίςστη 2η και 3η περίοδο (υπό Μακεδονική κατοχή) Μυρρινούς παραθαλάσσιοι δήμοιΑγγελή 2 (3) 4 4Μυρρινούς6 8 8Πρασίαι3 3 3Προβάλινθος5 5 5ενσωμάτωση στη φυλή Ατταλίςστη 4η περίοδο (υπό Μακεδονική κατοχή)Στείρια334 Παιανία Ενδοχώρα ή μεσόγειοι (μη παραθαλάσσιοι δήμοι)Κονθύλη1 1 ενσωμάτωση στη φυλή Πτολεμαΐςστη 3η περίοδο (υπό Μακεδονική κατοχή)Κύθηρος2 (1)   ενσωμάτωση στη φυλή Αντιγονίςστη 2η και 3η περίοδο (υπό Μακεδονική κατοχή)Όα444 ενσωμάτωση στη φυλή Αδριανίςστη 5η περίοδο (ελληνιστικοί - ρωμαϊκοί χρόνοι)Καθύπερθεν Παιανία12222ενσωμάτωση στη φυλή Αντιγονίςστη 2η και 3η περίοδο (υπό Μακεδονική κατοχή)Υπένερθεν Παιανία11

 Προσωπικότητες από την Πανδιονίδα 
Με καταγωγή από το Δήμο Κυδαθηναίων, αναφέρονται οι εξής:
 Ανδοκίδης, 
 Αριστοφάνης,
 Νικοχάρης ο κωμικός,Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", (" Stephani Byzantii ?θνικων qu? supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Κυδαθήναιον, δήμος της Πανδιονίδος φυλής, ο δημότης Κυδαθηναιεύς, εντεύθεν ήν Νικοχάρης ο κωμικός, και Kύων Κυδαθηναιεύς, τα τοπικά εκ Κυδαθηναίων, εις Κυδαθηναίων, εν Κυδαθηναίων". [...], σελ. 172.
 Kύων Κυδαθηναιεύς,

Με καταγωγή από τον Δήμο Παιανίας, αναφέρονται οι εξής:
  Δημοσθένης,

 Δείτε επίσης 
 Αρχαία Αθήνα

 Παραπομπές - σημειώσεις 

 Πηγές 
Αρχαίες πηγές
 Στέφανος Βυζάντιος, «Εθνικών», Έκδοση 1839: Stephanus (Byzantius), Anton Westermann: “Stephani Byzantii Ethnikōn quae supersunt”, Sumptibus et typis B.G. Teubneri, Λειψία 1839.

Νεότερες πηγές
 Με την ενσωμάτωση στοιχείων από τα λήμματα: για τους αρχαίους Δήμους (αγγλικά: Deme)  και την Βουλή (αγγλικά: Boule) 

Κατηγορία:Φυλές της αρχαίας Αθήνας