Ιερά Μητρόπολις Σύμης, Τήλου, Χάλκης και Καστελλορίζου

Η Ιερά Μητρόπολις Σύμης, Τήλου, Χάλκης και Καστελλορίζου είναι μια εκκλησιαστική επαρχία της Δωδεκανήσου, που υπάγεται απευθείας στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Ιδρύθηκε το 2004 με σκοπό την καλύτερη διαποίμανση των ακριτικών νησιών της Σύμης, της Τήλου, της Χάλκης και του Καστελλορίζου, τα οποία ως τότε υπάγονταν στη Μητρόπολη Ρόδου.

Από τον Φεβρουάριο του 2018 Μητροπολίτης Σύμης, Τήλου, Χάλκης και Καστελλορίζου είναι ο Χρυσόστομος Πίτσης.

Στη Σύμη βρίσκεται και η ιστορική Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Πανορμίτου. Στα όρια της Μητρόπολης περιλαμβάνονται επίσης τα νησιά Ρω και Στρογγυλή όπως και άλλες μικρότερες βραχονησίδες.

Ιστορία
Ιδρυτής των πρώτων Χριστιανικών Εκκλησιών στα Δωδεκάνησα θεωρείται ο Απόστολος Παύλος, καθώς αναφέρεται πως στην γ΄ αποστολική περιοδεία του πέρασε από την Κω και τη Ρόδο κατά το ταξίδι της επιστροφής στα Ιεροσόλυμα. Λόγω εγγύτητας, μπορεί να υποτεθεί πως οι εκεί κοινότητες είναι υπεύθυνες για τη διάδοση του Χριστιανισμού στα νησιά.

Δεν είναι γνωστό σε ποια επισκοπή (ή επισκοπές) ανήκαν τα μικρά αυτά νησιά κατά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια. Μπορεί με ασφάλεια να υποτεθεί πως η Χάλκη υπαγόταν στην Επισκοπή Ρόδου, λόγω εγγύτητας των δυο νησιών και πως το Καστελλόριζο υπαγόταν σε κάποια από τις επισκοπές της των νότιων παραλίων της Μικράς Ασίας. Για τη Σύμη και την Τήλο δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα, αφού η θέση τους ανάμεσα σε Ρόδο και Κω, κάνει πιθανή την υπαγωγή τους σε οποιαδήποτε από τις δυο επισκοπές. Αυτό που είναι απολύτως βέβαιο, είναι πως από από τα τέλη του 4ου/αρχές του 5ου αιώνα, όταν η Επισκοπή Ρόδου αναβαθμίστηκε σε Μητρόπολη, τα νησιά υπάγονταν στη δικαιοδοσία του εκάστοτε Μητροπολίτη Ρόδου.

Από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας και μετέπειτα μαρτυρείται η ύπαρξη της Αρχιερατικής Επιτροπείας Σύμης. Ο εκάστοτε Αρχιερατικός Επίτροπος Σύμης ήταν κληρικός που δρούσε στο νησί ως όργανο του Μητροπολίτη Ρόδου. Πέρα από τα καθαρά θρησκευτικά καθήκοντά του, ο Αρχιερατικός Επίτροπος Σύμης είχε ένα πλήθος αρμοδιοτήτων, που εκπορεύονταν από τη δικαιοδοσία του Μητροπολίτη, του οποίου την εξουσία εκπροσωπούσε. Έτσι, συναινεί στην τέλεση γάμων ή την ακύρωσή τους, αναλαμβάνει τη λύση φιλονικιών, ελέγχει την εκτέλεση διαθηκών, αποδίδει δικαιοσύνη, ασχολείται με τα εκπαιδευτικά θέματα, επικυρώνει ενοικιάσεις και πωλήσεις ακινήτων, γίνεται μάρτυρας δανεισμών χρημάτων και ειδών, κανονίζει την επιστροφή περιουσιακών στοιχείων από τη διάλυση συνοικεσίων ή αρραβώνων κ.α.

Η υπαγωγή των νησιών στη δικαιοδόσία της Μητρόπολης Ρόδου συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια της Ιταλοκρατίας, αλλά και μετά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στο ελληνικό κράτος το 1948. Το έτος 2004, το Οικουμενικό Πατριαρχείο έλαβε την απόφαση της απόσπασης των τεσσάρων αυτών νησιών από τη Μητρόπολη Ρόδου και τη δημιουργία μιας νέας Μητρόπολης με έδρα τη Σύμη, με σκοπό την καλύτερη ποιμαντορία των κατοίκων τους.

Επισκοπικός κατάλογος
 Όνομα  Χρονική Περίοδος  Σχόλια Χρυσόστομος Α΄ (Δημητριάδης)  20 Απριλίου 2004 – 9 Ιανουαρίου 2018 †  Από Επίσκοπος Παμφίλου Χρυσόστομος Β΄ (Πίτσης)  11 Φεβρουαρίου 2018 – σήμερα 

Ενορίες
Στη Σύμη
Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου
Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος
Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου
Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου
Ιερός Ναός Αγίου Ελευθερίου
Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου
Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
Ιερός Ναός Τιμίου Σταυρού
Ιερός Ναός Παναγιάς Κάστρου
Ιερός Ναός Κεχαριτωμένης
Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου
Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου
Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου
Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος

Στην Τήλο
(Μεγάλο Χωριό) Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Ταξιάρχου
(Λιβάδια) Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου

Στη Χάλκη
Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου

Στο Καστελλόριζο
Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης

Μονές
μικρογραφία|δεξιά|350px|Η Μονή Πανορμίτη στη Σύμη
Στο νησί της Σύμης
Ανδρώες
Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Ταξιάρχη Μιχαήλ του Ρουκουνιώτη 
Ιερά Μονή Ταξιάρχη Μιχαήλ του Πανορμίτη

Στο νησί της Τήλου
Ανδρώες
Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος

Στο νησί της Χάλκης
Ανδρώες
Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου

Στο νησί του Καστελλορίζου
Ανδρώες
Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου του Βουνού

Αγιολογία
Τοπικές εορτές
(Σύμη) Ταξιάρχη Μιχαήλ του Πανορμίτη (8 Νοεμβρίου)
(Τήλος) Αγίου Παντελεήμονος (27 Ιουλίου)
(Χάλκη) Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου (29 Αυγούστου)
(Καστελλόριζο) Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (21 Μαΐου)

Τοπικοί Άγιοι
Όσιος Άνθιμος ο εκ Κεφαλληνίας: τυφλός ιεραπόστολος του Αιγαίου και κτίτορας της Μονής του Αγίου Γεωργίου Βουνού Καστελλορίζου. Εκοιμήθη το 1782 (4 Σεπτεμβρίου).
Όσιος Νίκανδρος ο εκ Καστελλορίζου: ασκήτευσε στο όρος Σινά και εκοιμήθη το 1631 (Τετάρτη Διακαινησίμου).

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημος ιστότοπος της Ιεράς Μητρόπολης Σύμης, Τήλου, Χάλκης και Καστελλορίζου
Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητρόπολης Σύμης, Τήλου, Χάλκης και Καστελλορίζου στον επίσημο ιστότοπο του Οικουμενικού Πατριαρχείου 


Συμης