Ατόμ Εγκογιάν

Ο Ατόμ Εγκογιάν (αρμενκά: Աթոմ Եղոյեան), (Κάιρο, 19 Ιουλίου 1960) είναι Καναδός σκηνοθέτης και σεναριογράφος αρμενικής καταγωγής.

Καταγωγή και πρώτα χρόνια
Γεννημένος στο Κάιρο της Αιγύπτου από Αρμένιους γονείς, ο Εγκογιάν πήρε το όνομα Ατόμ γιατί οι γονείς του ήθελαν να τιμήσουν την ολοκλήρωση του πρώτου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Αίγυπτο. Μετανάστευσε με τους γονείς του και την αδελφή του στον Καναδά σε ηλικία 3 ετών. Η οικογένεια Εγκογιάν εγκαταστάθηκε στη Βικτώρια της επαρχίας της Βρετανικής Κολομβίας και ο πατέρας του απλούστευσε το επίθετό τους από Yeghoyan σε Egoyan. 

Από τα εφηβικά του χρόνια άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον για το θέατρο, επηρεασμένος κυρίως από τους Σάμιουελ Μπέκετ και Χάρολντ Πίντερ ενώ όσον αφορά στον κινηματογράφο η ταινία που ο ίδιος θεωρεί ότι τον επηρέασε βαθύτερα και του άνοιξε νέους δρόμους ήταν η Περσόνα του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Φοίτησε στο Trinity College του Πανεπιστημίου του Τορόντο, όπου συμμετείχε στο σύλλογο Αρμενίων Φοιτητών και μελέτησε αρμενική ιστορία. Το 1979 γύρισε την πρώτη του ταινία μικρού μήκους (Howard in Particular). μετά το πτυχίο του συνεργάστηκε με το θέατρο Τάρραγκον του Τορόντο.

Καριέρα
Το 1984 σκηνοθέτησε την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους  Next of Kin με πρωταγωνίστρια την Αρσινέ Κανζιάν, επίσης αρμενικής καταγωγής, με την οποία θα παντρευτεί και θα αποκτήσουν μαζί έναν γιο.
Σκηνοθέτησε το 1987 και 1988 δυο επεισόδια της σειράς μυστηρίου Alfred Hitchcock Presents και το 1989 ένα επεισόδιο της επιτυχημένης τηλεοπτικής σειράς επιστημονικής φαντασίας The Twilight Zone.  Από το 1987 οι ταινίες που σκηνοθετεί αρχίζουν να παίρνουν τα πρώτα βραβεία στα Καναδικά φεστιβάλ. Το 1993 πρωταγωνιστεί μαζί με τη σύζυγό του στην ταινία Calendar  που βραβεύεται στο ιταλικό φεστιβάλ κινηματογράφου της Ταορμίνα. Γνωστός στο ευρύ κοινό θα γίνει την επόμενη χρονιά όταν η ταινία Exotica θα λάβει το βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ των Καννών. 

Και οι επόμενες ταινίες του, όπως το Το γλυκό πεπρωμένο  (βασισμένο σε ένα μυθιστόρημα του Ράσελ Μπανκς), συνεχίζουν να βραβεύονται σε καναδικά και διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου. Σε πολλές από τις ταινίες του είχε γράψει το σενάριο και έκανε τον παραγωγό. Τα αγαπημένα του θέματα είναι η αναζήτηση της ταυτότητας του ατόμου, οι οικογενειακές ρίζες και η χρήση της τεχνολογίας ως εργαλείο καταγραφής της μνήμης. Η ταινία του Αραράτ θεωρείται η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία σε παγκόσμια διανομή, που ασχολείται με την Γενοκτονία των Αρμενίων. Εκτός από τη σύζυγό του, που έχει πρωταγωνιστήσει σε αρκετές ταινίες του, ο Εγκογιάν έχει δείξει προτίμηση και στο πρόσωπο του Ελληνοκαναδού ηθοποιού Ηλία Κοτέα. Ο Κοτέας έχει παίξει σε 4 ταινίες του Εγκογιάν, στον Ασφαλιστή, στο Exotica (βραβείο Τζίνι Α' ανδρικού ρόλου), στο Αραράτ (βραβείο Τζίνι Β' ανδρικού ρόλου) και στα Δεσμά του διαβόλου . 

Από το 2005 ο Εγκογιάν διεξάγει καλοκαιρινά σεμινάρια στη Σχολή ΜΜΕ του European Graduate School (EGS) στην Ελβετία, από το 2006 και για 3 χρόνια ήταν επισκέπτης καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Τορόντο, ενώ πλέον συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Ryerson του Τορόντο.

Εκτός από την βασική του ενασχόληση με τον κινηματογράφο, ο Εγκογιάν  έχει επίσης εργαστεί στο θέατρο και στην τηλεόραση, έχει γυρίσει αρκετές ταινίες μικρού μήκους και έχει επιμεληθεί καινοτόμες προβολές και εγκαταστάσεις σε χώρους τέχνης και φεστιβάλ. Έχει συμπράξει με τον Καναδό συνθέτη Ρόντνεϋ Σάρμαν στη δημιουργία της όπερας Elsewhereless, έχει συνεργαστεί στο ανέβασμα της Όπερας του Στράους Σαλώμη, στη Βαλκυρία του Βάγκνερ και στο Έτσι κάνουν όλες του Μότσαρτ. 

Για την προσφορά του στην τέχνη, ο Εγκογιάν έχει τιμηθεί από τον Καναδά με την ανώτατη τιμητική διάκριση (Companion of the Order of Canada).  Από το 2005 είναι Επίτιμος Πρόεδρος του Διεθνούς φεστιβάλ κινηματογράφου του Γερεβάν

Φιλμογραφία

 Έτος  Ταινία  Σημειώσεις 1984  Next of Kin  Πρώτη συνεργασία με την Αρσινέ Κανζιάν 1987  Family Viewing  Βραβείο καλύτερης καναδικής ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο και Βραβείο οικουμενικής επιτροπής στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο 1989  Speaking Parts  Βραβείο καλύτερου σεναρίου καναδικής ταινίας στο φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Βανκούβερ 1991  Ο ασφαλιστής  Ειδικό βραβείο επιτροπής στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μόσχας και καλύτερης καναδικής ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο 1993  Calendar  Ειδικό Βραβείο επιτροπής στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Ταορμίνα 1994  Exotica  Βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ των Καννών  1997  Το γλυκό πεπρωμένο   Βραβείο FIPRESCI και Μεγάλο Βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών, Βραβείο Τζίνι καλύτερης ταινίας, Βραβείο καλύτερης καναδικής ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο και υποψηφιότητα για Όσκαρ σκηνοθεσίας  1999  Το ταξίδι της Φελίσια  Βραβείο Τζίνι καλύτερης ταινίας και καλύτερου προσαρμοσμένου σεναρίου και υποψηφιότητα για τον Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ των Καννών  2002  Αραράτ  Βραβείο Τζίνι καλύτερης καναδικής ταινίας, βραβείο Α' γυναικείου ρόλου στην Αρσινέ Κανζιάν και Β' ανδρικού ρόλου στον Ηλία Κοτέα. 2005  Εκεί που βρίσκεται η αλήθεια  Βραβείο Τζίνι καλύτερου σεναρίου (Ατόμ Εγκογιάν) και υποψηφιότητα για τον Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ των Καννών2007  To Each His Own Cinema απόσπασμα Artaud Double Bill 2008  Adoration  Βραβείο καλύτερης καναδικής ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο και Βραβείο οικουμενικής επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών  2009  Υποψία  Βραβείο σκηνοθεσίας της Ένωσης Καναδών Σκηνοθετών  2013  Τα δεσμά του διαβόλου   Υποψηφιότητα καλύτερης ταινίας στο Κινηματογραφικό φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν 2014  Η αιχμάλωτη  Υποψηφιότητα για τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών 2015  Γράμμα από το παρελθόν  Συμμετοχή στο Φεστιβάλ της Βενετίας 2019  Τιμώμενος επισκέπτης  

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Ego Film Arts – Επίσημη ιστοσελίδα

Κατηγορία:Καναδοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Αρμένιοι καλλιτέχνες
Κατηγορία:Καναδοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Αρμένιοι σκηνοθέτες κινηματογράφου