Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Ιωάννης

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης (κατά κόσμον Φατμίρ Ευτύχιος Πελούσι, , Τίρανα, 1 Ιανουαρίου 1956) είναι Αλβανός Ορθόδοξος κληρικός, θεολόγος και προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας, ως Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, από το 2025.

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1956 στην Αλβανία από οικογένεια Μπεκτασήδων. Το 1944 ο πατέρας του φυλακίστηκε ως «εχθρός του κράτους».

Παρά τις σοβαρές διώξεις των ορθοδόξων χριστιανών στην κομμουνιστική Αλβανία εκείνη την εποχή, ενδιαφερόταν έντονα για τα υπαρξιακά ζητήματα. Στις 24 Ιουνίου 1979 έλαβε κρυφά το βάπτισμα από τον ιερέα Κοσμά Κύριο (μετέπειτα Επίσκοπο Απολλωνίας), με όνομα προς τιμή του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Οι συναντήσεις της μικρής ορθόδοξης κοινότητας πραγματοποιούνταν σε σπίτια της Κορυτσάς, ενώ η Θεία Λειτουργία και η κοινωνία των Τιμίων Δώρων ήταν πολύ σπάνιες.

Εργάστηκε σε ψυχιατρική κλινική από το 1979 ως το 1990 και κινδύνευσε πολλές φορές να συλληφθεί. Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος της Αλβανίας, το 1990 διέφυγε στην Ιταλία και από εκεί στη Βοστώνη των Η.Π.Α, όπου με υποτροφία της αλβανικής κοινότητας σπούδασε Θεολογία στην Ελληνορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού και το 1993 έλαβε μεταπτυχιακό τίτλο στη Θεολογία με βαθμό άριστα. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έμαθε για την άφιξη του Πατριαρχικού Εξάρχου Αναστάσιου στην Αλβανία και μετά από πρόσκλησή του, αφού αποφοίτησε το 1993, και παρά τις προσφορές να παραμείνει ιερέας στις Ηνωμένες Πολιτείες, επέστρεψε στην Αλβανία.

 Εκκλησιαστική και κοινωνική διακονία 
Στις 27 Φεβρουαρίου 1994 χειροτονήθηκε διάκονος και στις 4 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους πρεσβύτερος, από τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο. Το 1995 αναχώρησε για τις ΗΠΑ ώστε να συνεχίσει τις σπουδές του. Το 1996 επέστρεψε ξανά στην Αλβανία και διορίστηκε βοηθός πρύτανη του Θεολογικού Σεμιναρίου (τότε Ακαδημίας) της Αναστάσεως του Χριστού στο Δυρράχιο και χειροθετήθηκε αρχιμανδρίτης στις 19 Νοεμβρίου εκείνης της χρονιάς.

Στην ιδρυτική συνεδρίαση της νεοσύστατης Ιεράς Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας, στις 18 Ιουλίου 1998 στα Τίρανα, ο Αρχιμανδρίτης Ιωάννης εξελέγη Μητροπολίτης Κορυτσάς. Είχε προηγηθεί η εκλογή και χειροτονία του μητροπολίτη Χριστόδουλου (Μουστάκη) το 1992, από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο οποίος εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω της άρνησης του αλβανικού κράτους να του επιτρέψει να μεταβεί στην χώρα. Στις 20 Ιουλίου του ίδιου έτους, στον Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού των Τιράνων, χειροτονήθηκε επίσκοπος και ενθρονίστηκε Μητροπολίτης Κορυτσάς. Τη χειροτονία τέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Φιλαδελφείας Μελίτωνα και Βερατίου Ιγνάτιο. Η ενθρόνισή του έγινε στην Κορυτσά, στις 25 Ιουλίου στον μητροπολιτικό ναό της Ζωοδόχου Πηγής.

Εκτός από τη μητρική του αλβανική γλώσσα, μιλάει άπταιστα αγγλικά και ελληνικά. Αυτές οι ξένες γλώσσες, καθώς και η εξοικείωσή του με τα λατινικά και τα εβραϊκά, διευκόλυναν την ενασχόλησή του με τις μεταφράσεις σπουδαίων θεολογικών έργων και πατερικών κειμένων στα αλβανικά, όπως η δογματική πραγματεία του Μεγάλου Βασιλείου «Περί του Αγίου Πνεύματος». Παράλληλα συνέγραψε το πρώτο εγχειρίδιο Δογματικής στα αλβανικά, το οποίο αποτελεί επίσημη έκδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μετέφρασε πολλά βιβλία στην αλβανική και δημοσίευσε άρθρα σε ακαδημαϊκές περιοδικές εκδόσεις του εξωτερικού και της Αλβανίας, καθώς και σε εφημερίδες και περιοδικά ευρύτερης κυκλοφορίας.

Το 2000 ίδρυσε και έκτοτε διεύθυνε το επιστημονικό περιοδικό Tempulli (ναός), στο οποίο αρθρογραφούν γνωστοί διανοούμενοι, ερευνητές και αλβανολόγοι από την Αλβανία και το εξωτερικό. Είναι πρόεδρος της συντακτικής του επιτροπής και παράλληλα δημοσιεύει επιστημονικά άρθρα που αφορούν στον πολιτισμό, την αρχαιολογία, τη φιλοσοφία, τη θεολογία, την ιστορία, την κριτική της τέχνης, τα μεταφραστικά προβλήματα.

Τον Ιούλιο του 2013 ηγήθηκε της αντιπροσωπείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας στους εορτασμούς που ήταν αφιερωμένοι στην 1025η επέτειο από τη βάπτιση της Ρωσίας. Επί μία δεκαετία συμμετείχε στις προπαρασκευαστικές επιτροπές για τη σύνταξη των κειμένων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016). Υπήρξε μέλος σε ομάδες εργασίας του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών και επί πολλά έτη εκπροσώπησε την Εκκλησία της Αλβανίας στον διμερή διάλογο της Ορθόδοξης Αποστολικής Εκκλησίας με τους ρωμαιοκαθολικούς και τους μονοφυσίτες.

 Εκλογή και ενθρόνιση 
Μετά τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου στις 25 Ιανουαρίου 2025 και με απόφαση της Ιεράς Συνόδου, ανέλαβε τοποτηρητής του αρχιεπισκοπικού θρόνου. Στις 16 Μαρτίου εξελέγη από την Ιερά Σύνοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας και στις 29 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η ενθρόνισή του ως νέου προκαθήμενού της, παρουσία εκπροσώπων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, του προέδρου της Αλβανίας, Μπαϊράμ Μπεγκάι και εκπροσώπων της ελληνικής κυβέρνησης. Πρόκειται για τον πρώτο Αλβανό κληρικό που αναλαμβάνει τον θρόνο μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος και τον δεύτερο από το 1967, όταν απαγορεύτηκε η θρησκευτική δραστηριότητα στην χώρα και συνελήφθη ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός (Κοκονέσι).

Παραπομπές

Πηγές


Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Mitropoliti i Korçës, At Joan Pelushi

Κατηγορία:Επίσκοποι της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας
Κατηγορία:Μητροπολίτες Κορυτσάς
Κατηγορία:Αρχιεπίσκοποι Τιράνων