Οπόλε

Το Οπόλε (πολωνικά: Opole, γερμανικά: Oppeln, σιλεσικά: Uopole) είναι πόλη στη νότια Πολωνία, πρωτεύουσα του βοϊβοδάτου Οπόλε. Τον Ιούνιο του 2009 είχε 125.992 κατοίκους. Είναι κτισμένη στις όχθες του ποταμού Όντερ. Η πόλη είναι η ιστορική πρωτεύουσα της Άνω Σιλεσίας.

 Ιστορία 
Σύμφωνα με αρχαιολογικές ανασκαφές, ένας σλαβικός οικισμός ιδρύθηκε τον 8ο αιώνα στο Όστροβεκ, το βόρειο τμήμα του νησιού Πασιέκα, στη μέση του ποταμού Όντερ.B. Gediga, Początki i rozwój wczesnośredniowiecznego ośrodka miejskiego na Ostrówku w Opolu, Slavia Antiqua t. 16, Wrocław 1970. Στην περιοχή χτίστηκε κάστρο το οποίο αναφέρεται για πρώτη φορά το 845, από τον αποκαλούμενο Βαυαρό Γεωγράφο. Πιθανώς στο τέλη του 9ου αιώνα, η περιοχή έγινε τμήμα της Μεγάλης Μοραβίας και πέρασε στη τσεχική σφαίρα επιρροής. Το 990, το Οπόλε, μαζί με τη Σιλεσία, πέρασαν στην κατοχή των Πολωνών και της δυναστείας Πιαστ. Το 1039, οι Τσέχοι την ανακατέλαβαν για έντεκα χρόνια.

Μετά το θάνατο του Δούκα Λαδίσλαου Β΄ του Εξορίστου, η Σιλεσία χωρίστηκε το 1163 στις δύο γραμμές των Πιαστ, τη γραμμή Βροτσλάβσκα στη νότια Σιλεσία και την Οπόλσκο-Ρατσιμπόρσκα στην Άνω Σιλεσία. Το Οπόλε έγινε δουκάτο το 1172, το οποίο συχνά ενωνόταν με το δουκάτο του Ρατσίμπορζ. Στην αρχή του 13ου αιώνα, ο δούκας Καζίμηρος Α΄ του Οπόλε αποφάσισε να μετακινήσει τον οικισμό από το νησί Πασιέκα στη δεξιά όχθη του ποταμού Όντερ, για κτιστεί στη θέση της παλιάς πόλης το νέο κάστρο του δούκα.W. Dziewulski, F. Hawranek, Opole - Monografia miasta, Instytut Śląski Opole 1975, p. 57. Το Οπόλε απέκτησε τα πρώτα δικαιώματα πόλης περίπου το 1217, αλλά η ημερομηνία αμφισβητείται.Με αυτή την άποψη συμφωνούν οι W. Dziewulski, F. Hawranek, Opole - Monografia miasta, Instytut Śląski Opole 1975, p. 57 and G. A. Stenzel, Geschichte Schlesiens, T1. 1, Breslau 1853, p. 41. Την αντίθετη άποψη υιοθετεί ο K. Buczek, Targi i miasta na prawie polskim (okres wczesnośredniowieczny), Wrocław 1964, p. 114. Το 1241, ο οικισμός γύρω από το κάστρο πυρπολήθηκε από τους Τατάρους. Το 1283, η πόλη πέρασε ξανά στην κατοχή των Τσέχων.

Με τον θάνατο του βασιλιά Λουδοβίκου Β΄ της Βοημίας στη μάχη του Μοχάτς, η Σιλεσία πέρασε κληρονομικά στον Φερδινάνδο Α΄ και το Οπόλε πέρασε στην κυριαρχία των Αψβούργων της Αυστρίας. Οι Αψβούργοι πήραν τον έλεγχο της περιοχής το 1532, μετά τον θάνατο του τελευταίου Πιαστ δούκα, του Ιωάννη Β΄ του Καλού. Ο Φρειδερίκος Β΄ της Πρωσίας κατέκτησε το μεγαλύτερο τμήμα της Σιλεσίας από την Αυστρία το 1740, κατά τη διάρκεια των Πολέμων της Σιλεσίας. Η πρωσική κυριαρχία επιβεβαιώθηκε με τη συνθήκη του Μπρεσλάου το 1742. Κατά τη διάρκεια της πρωσικής κυριαρχίας, η εθνοτική σύσταση της πόλης άρχισε να αλλάζει. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο αριθμός των Πολωνών και διγλώσσων κατοίκτων του Οπόλε ήταν, σύμφωνα με τα επίσημα γερμανικά στατιστικά, ανάμεσα σε 25% και 31%.W. Dziewulski, F. Hawranek, Opole - Monografia miasta, Instytut Śląski Opole 1975, p. 263-268". Τα τείχη της πόλης γκρεμίστηκαν στις αρχές του 19ου αιώνα, ώστε να αναπτυχθεί καλύτερα η πόλη. Η πόλη συνδέθηκε σιδηροδρομικώς με το Βρότσλαβ το 1843 και παράλληλα αναζωπυρώθηκε η ναυτιλία στον Όντερ, οδηγώντας σε οικονομική ανάπτυξη.

Μετά την ήττα της Γερμανικής Αυτοκρατορίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, διεξήχθη δημοψήφισμα στις 20 Μαρτίου 1921 ώστε να αποφασιστεί αν το Οπόλε θα γινόταν μέρος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ή της Δεύτερης Πολωνικής Δημοκρατίας. Το αποτέλεσμα ήταν 20.816 (94,7%) υπέρ της Γερμανίας και 1.098 (5,0%) υπέρ της Πολωνίας. Στην υπόλοιπη κομητεία, το 30% ψήφισε υπέρ της Πολωνίας. Το Οπόλε ήταν διοικητική έδρα της επαρχίας της Άνω Σιλεσίας από το 1919 μέχρι το 1939. Μετά την γερμανική εισβολή στη Πολωνία, στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πολωνική ανατολική άνω Σιλεσία έγινε πάλι τμήμα της επαρχίας της Άνω Σιλεσίας και επαρχιακή πρωτεύουσα ορίστηκε το Κατοβίτσε.

Μετά το τέλος του πολέμου και τη διάσκεψη του Πότσδαμ, το Οπόλε πέρασε στην κατοχή των Πολωνών. Πολλοί από τους Γερμανούς κατοίκους της πόλης εκτοπίστηκαν στη Γερμανία και στη θέση τους εγκαταστάθηκαν Πολωνοί από τις ανατολικές εκτάσεις της χώρας. Μετά το 1950, η πόλη έγινε έδρα του βοϊβοδάτου του Οπόλε. Το 1966 ιδρύθηκε στην πόλη το Πολυτεχνείο του Οπόλε. Το 1972 έγινε έδρα ρωμαιοκαθολικής επισκοπής και το 1994 ιδρύθηκε το Πανεπιστήμιο του Οπόλε.

 Αξιοθέατα 
350px|thumb|Ο καθεδρικός του Οπόλε το βράδυ
Το Οπόλε φιλοξενεί το ετήσιο Εθνικό Φεστιβάλ Πολωνικού Τραγουδιού. Η πόλη είναι γνωστή για τις εκκλησίες της και το ζωολογικό κήπο.

 Κτίρια 
 Ο πύργος Πιάστ στο νησί, το μόνο σωζόμενο τμήμα του κάστρου
 Η φραγκισκανική εκκλησία του 14ου αιώνα, που είναι μαυσωλείο των Πιαστ
 Το δημαρχείο του 19ου αιώνα
 Η εκκλησία της Παναγίας και του αγίου Άνταλμπερτ (Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha)
 Ο καθεδρικός ναός, αφιερωμένο στον Τίμιο Σταυρό, του 14ου αιώνα (Bazylika katedralna Podwyższenia Krzyża Świętego)
 Η αρ νουβό γέφυρα Ζιελόνι Μόστεκ (Zielony Mostek)
 Ο κύριος σιδηροδρομικός σταθμός, εκλεκτιστικής αρχιτεκτονικής.

 Μουσεία 
 Το εκκλησιαστικό μουσείο (Muzeum Diecezjalne)
 Το επαρχιακό μουσείο του Οπόλε (Muzeum Śląska Opolskiego)
 Το μουσείο της πόλης του Οπόλε (Muzeum Wsi Opolskiej)

 Αδελφοποιημένες πόλεις 
Το Οπόλε έχει αδελφοποιηθεί με τις εξής πόλεις:
 Αλίτους, Λιθουανία  
 Μπέλγκοροντ, Ρωσία  
 Μπρούνταλ, Τσεχία  
 Καρράρα, Ιταλία  
 Γκρας, Γαλλία  
 Ίνγκολσταντ, Γερμανία   Ιβάνο-Φρανκίβσκ, Ουκρανία  
 Κουόπιο, Φινλανδία  
 Μίλχαϊμ, Γερμανία  
 Πότσνταμ, Γερμανία  
 Ροανόουκ, Ηνωμένες Πολιτείες  
 Σέκεσφεχερβαρ, Ουγγαρία  

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστοσελίδα του δήμου
 Επίσημη τουριστική ιστοσελίδα

Κατηγορία:Πόλεις της Πολωνίας
Κατηγορία:Πόλεις του Βοεβοδάτου Οπόλε