Κώστας Τσολάκης

Ο Κώστας Τσολάκης (15 Αυγούστου 1923 - 12 Μαρτίου 1995), γνωστός και με το ψευδώνυμο Γιάννος, ήταν ηγετικό στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ) στη Μεταπολίτευση, μέλος του Πολιτικού Γραφείου και στενός συνεργάτης του Χαρίλαου Φλωράκη. Επί σειρά ετών υπήρξε υπεύθυνος της «Επαγρύπνησης», που ήταν η υπηρεσία ασφαλείας του ΚΚΕ.

Βιογραφικό
Γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου 1923 στην Επανομή Θεσσαλονίκης, μεγάλωσε στον Πειραιά και τελικά επέστρεψε στην Θεσσαλονίκη.

Έγινε μέλος του ΚΚΕ τον Δεκέμβριο του 1942. Τον Φεβρουάριο του 1943 πέρασε στις γραμμές του ΕΛΑΣ, και κατόπιν φοίτησε στη Σχολή Αξιωματικών που είχε δημιουργήσει ο ΕΛΑΣ στη Ρεντίνα Θεσσαλονίκης. Έδρασε αρχικά στο βουνό Πάικο και έπειτα συμμετείχε στις μάχες που έδωσε ο ΕΛΑΣ το 1944 στην Μακεδονία, εναντίον Γερμανών, Βουλγάρων και μελών της ΠΑΟ. Όταν υπογράφτηκε η Συμφωνία της Βάρκιζας, τον Φεβρουάριο του 1945, ήταν διοικητής λόχου του ΕΛΑΣ.

Στον Εμφύλιο, πολέμησε ως αξιωματικός του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ), με το ψευδώνυμο «Γιάννος». Διατέλεσε πολιτικός επίτροπος και διοικητής τάγματος, και απέκτησε τον βαθμό του ταγματάρχη Πεζικού του ΔΣΕ. Πήρε μέρος στις τελικές μάχες του Γράμμου και του Βίτσι, όπου τραυματίστηκε σοβαρά. Μετά την ήττα του ΔΣΕ και του ΚΚΕ, έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στην Σοβιετική Ένωση.

Το 1955, πρωτοστάτησε στα βίαια ενδοκομματικά επεισόδια στην Τασκένδη, στο πλευρό των αντιζαχαριαδικών. Εκλέχθηκε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ το 1961 στο 8ο Συνέδριο που διεξήχθη στην Τσεχοσλοβακία, επί ηγεσίας Κώστα Κολιγιάννη. Μετά την 11η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, που συνήλθε τον Ιούνιο του 1967, ο Τσολάκης, μαζί με τον Κώστα Κηπουρό, επισκέφθηκε τον εξόριστο Νίκο Ζαχαριάδη στο Τιουμέν της Σιβηρίας στις 6 Οκτωβρίου 1967 για να του ανακοινώσουν την απόφαση της Ολομέλειας σύμφωνα με την οποία ο Ζαχαριάδης απαλλάσσονταν μεν από την κατηγορία ότι ήταν «πράκτορας του εχθρού», αλλά θεωρούνταν υπεύθυνος για «ενέργειες και πράξεις υπονομευτικές» κατά του ΚΚΕ και ΚΚΣΕ και ύστερα από τη διαγραφή του. Η συνάντηση έληξε με την άρνηση του Ζαχαριάδη να αποδεχτεί την απόφαση της 11ης Ολομέλειας.

Ο Τσολάκης εκλέχθηκε αναπληρωματικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ το 1969 και τελικά τακτικό μέλος το 1972, την χρονιά που γενικός γραμματέας του ΚΚΕ ανέλαβε ο Χαρίλαος Φλωράκης. Γύρισε πίσω στην Ελλάδα το 1975, μετά από αμνηστία.

Επί ηγεσίας Φλωράκη, ο Τσολάκης ανήκε στον στενό καθοδηγητικό κύκλο του ΚΚΕ, και του είχε ανατεθεί η διεύθυνση της «Επαγρύπνησης», που ήταν η υπηρεσία ασφαλείας του ΚΚΕ, υπεύθυνη για την συλλογή πληροφοριών αλλά και για τον εντοπισμό πρακτόρων των κρατικών μυστικών υπηρεσιών στο εσωτερικό του Κόμματος. Οι δεξιές εφημερίδες Ελεύθερος Τύπος, Βραδυνή και Ακρόπολις ανέφεραν κατά καιρούς ότι ο Τσολάκης ήταν πράκτορας της σοβιετικής Κα-Γκε-Μπε, η οποία και τον είχε εκπαιδεύσει σε θέματα κατασκοπείας την περίοδο που ζούσε ως πολιτικός πρόσφυγας στην Σοβιετική Ένωση. Τίποτα δεν αποδείχτηκε, ενώ η επίσημη θέση του ΚΚΕ ήταν ότι η «Επαγρύπνηση» δεν υπήρχε.

Ένα παράδειγμα της δράσης του Τσολάκη αναφέρει ο Νίκος Μπίστης, που αναγκάστηκε να φύγει από την ΚΝΕ όταν ο Τσολάκης τον φώναξε στο γραφείο του και τον επέπληξε για συνάντηση την οποία ο Μπίστης είχε την προηγούμενη μέρα με τον Λεωνίδα Κύρκο, την οποία νόμιζε ότι είχε καταφέρει να κρατήσει μυστική. Σύμφωνα με μαρτυρία του Μίμη Ανδρουλάκη, ο Τσολάκης είχε σημαντική εμπλοκή στη ρήξη ανάμεσα στην ηγεσία του ΚΚΕ και τη νεολαία του Κόμματος, και στην τελική επικράτηση της δογματικής πτέρυγας το 1991.

Ο Τσολάκης παρέμεινε μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ μέχρι το 1991. Πέθανε στις 12 Μαρτίου 1995, σε ηλικία 72 ετών. Σε επετειακό άρθρο του το 1998, τρία χρόνια μετά τον θάνατό του Τσολάκη, ο Ριζοσπάστης έγραψε ότι ο Τσολάκης υπήρξε «[π]ιστός και αταλάντευτος στις αρχές του Κόμματος, διακρίθηκε για τις οργανωτικές του ικανότητες, την καθαρή σκέψη και κρίση του και την αποφασιστική στάση του απέναντι σε κάθε είδους αποστασία από τις γραμμές του ταξικού αγώνα, κάτω απ' οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμη και τις πιο αντίξοες».

Παραπομπές

Κατηγορία:Ελληνικός Εμφύλιος 1946 - 1949
Κατηγορία:Έλληνες κομμουνιστές
Κατηγορία:Μέλη του ΕΛΑΣ