Ροντέλο

Ροντέλο ή «κυκλωτό»Κατά τον Ψυχάρη, επειδή ορισμένοι στίχοι του ροντέλου κάνουν επανάληψη, κύκλο δηλαδή, στη γλώσσα μας η λέξη Ροντέλο (κι επειδή η βασική λέξη είναι η «Rond», κύκλος) μεταφράζεται ως Κυκλωτό. λέγεται το ολιγόστιχο ποίημα που προέρχεται από τη γαλλική λυρική ποίησηRondel.. Προέρχεται από το γαλλικό rondeau και το ιταλικό rondo.

Μορφή
Το ροντέλο αποτελείται από δεκατρείς στίχους και πλέκεται με δύο ομοιοκαταληξίες, ενώ το περιεχόμενο του είναι συνήθως ελαφρό κι ευχάριστο. Στις ξένες λογοτεχνίες βρίσκουμε και το διπλασιασμένο ροντέλοRedoublé. που γίνεται από είκοσι στίχους.

Οι στίχοι χωρίζονται σε τρεις στροφές, από τις οποίες η πρώτη και η τρίτη στροφή έχουν από πέντε στίχους και η δεύτερη τρεις.

Ο πρώτος στίχος επαναλαμβάνεται ως έβδομος και δέκατος τρίτος. Ο δεύτερος επίσης ξαναγυρίζει ως όγδοος. Από τις δύο του ομοιοκαταληξίες, η μία εμφανίζεται στους στίχους πρώτο, τέταρτο, πέμπτο, έβδομο, ένατο, δωδέκατο και δέκατο τρίτο, και η άλλη στους δεύτερο, τρίτο, έκτο, όγδοο, δέκατο και ενδέκατο στίχο, ως ακολούθως: α  β  β  α  α  β  α  β  α  β  β  α  α.

Επίσης, στους δεκατρείς στίχους πολλές φορές προσθέτονται άλλοι δύο κι έτσι το ροντέλο έχει συνολικά δεκαπέντε στίχους. Οι δύο αυτοί πρόσθετοι στίχοι χρησιμεύουν ως επωδόςΓύρισμα, ρεφρέν. της δεύτερης και της τρίτης στροφής.

Νεοελληνική Λογοτεχνία
Στη νεοελληνική λογοτεχνία ελάχιστα ροντέλα έχουν γράψει ο Θρασύβουλος Σταύρου, ο Μάρκος Τσιριμώκος και ο Νικόλαος Ποριώτης.

Ακολουθεί το ροντέλο με τίτλο «Καλόγερος» του Θρασύβουλου Σταύρου.

Θαμπά μου φέγγει ένα καντήλι 
του ογρού κελλιού την κρύαν ερμιά. 
Στο ξύλο υπομονετικά 
με βέβαιο κι αλαφρό κοντύλι
της Παναγιάς χλωμά τα χείλη 
γράφω και μαύρα τα μαλλιά. 
Θαμπά μου φέγγει ένα καντήλι 
του ογρού κελλιού την κρύαν ερμιά. 
Μαύρα μαλλιά! Πού να μου στείλει
το νου το κρίμα πολεμά;
Φύλαε Χριστέ! Χείλη χλωμά.
Τη σκέψη κάπου, κάποιο δείλι,
θαμπά μου φέγγει ένα καντήλι. 

Σημειώσεις

Παραπομπές

Κατηγορία:Μετρική