Τσαμπίκα (όνομα)

Τσαμπίκα [προφ. tsambíka] (γενική: Τσαμπίκας), ελληνικό γυναικείο κύριο όνομα. Το αρσενικό όνομα είναι Τσαμπίκος. 

 Ετυμολογία 
Το όνομα προέρχεται από το μοναστήρι της Παναγίας Τσαμπίκας στο βουνό Τσαμπίκα, στον Αρχάγγελο Ρόδου αλλά και από το ομώνυμο μοναστήρι που βρίσκεται κοντά στο χωριό, στους πρόποδες του βουνού και προηγείται χρονολογικά του μοναστηριού στο βουνό.Μπογιάννος, σελ 119 Σύμφωνα με τον Χριστόδουλο Ι. Παπαχριστοδούλου, η Παναγία Τσαμπίκα θεωρείται προστάτιδα της εγκυμοσύνης και της τεκνογονίας, γι’ αυτό οι έγκυες ή όσες δεν κάνουν παιδιά «τάσσουν» να ανέβουν ξυπόλυτες στην κορυφή του βουνού, στο εκκλησάκι που ονομάζεται «Κυρά», και τα παιδιά που θα γεννηθούν τα ονομάζουν Τσαμπίκα, αν είναι κορίτσι, και Τσαμπίκος, αν είναι αγόρι.Χ. Ι. Παπαχριστοδούλου, Ιστορία της Ρόδου, Δήμος Ρόδου - Στέγη γραμμάτων και τεχνών Δωδεκανήσου, δεύτερη έκδοση συμπληρωμένη, Αθήνα 1994, σ. 14. 

Το όνομα του βουνού προκύπτει από την ομοιότητα του βουνού με πλοίο, πράγμα συνηθισμένο στα τοπωνύμια της ΡόδουΚοντά στο χωριό Αρχάγγελος υπάρχουν άλλα δυο βουνά που πήραν το όνομά τους από την ομοιότητά τους με πλοίο: ο Κάραβος και ο Χέλαντρος, (χέλανδος ή χελάνδιον ή χελάνδουρος) της βυζαντινής εποχής. Χρ. Ι. Παπαχριστοδούλου, Λεξικό των ροδίτικων ιδιωμάτων, Στέγη γραμμάτων και τεχνών Δωδεκανήσου, Αθήνα 1986, σ. 627.: ως τσαμπίκα, τσαμπέκαΕγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη, λέξη τσαμπέκα ή σαμπέκο (αρχαιοελληνικό: Σαμβύκη) που είναι μουσικό όργανοΜπογιάννος σελ 118 και είδος πλοίου, το οποίο σύμφωνα με τον Ησύχιο στο «Λεξικόν» του, αναφέρεται «οὐ μόνον τὸ ὄργανον, ἀλλὰ καὶ πλοῖον».<ref>Χ. Ι. Παπαχριστοδούλου, Ιστορία της Ρόδου, ό.π.</ref> 

Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, που φαίνεται να υιοθετεί η Εκκλησία της Ρόδου, το όνομα του μοναστηριού προέρχεται από τη λέξη τσάμπα «φωτιά, σπίθα», διότι σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα της Παναγίας δεν φαινόταν καθαρά από μακριά, διακρινόταν όμως η φωτιά της καντήλας που τη συνόδευε.Νικόλαος Κ. Διμέλης, «Παναγία Τσαμπίκα».

 Ονομαστική εορτή 
Στις 8 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία τιμούν τη γέννηση της Παναγίας. 

 Αντρικός τύπος Τσαμπίκος, Τσαμπής.

 Διάδοση του ονόματος 
Σπάνιο όνομα που επιχωριάζει στη ΡόδοΝικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος, Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής, Αθήνα 1994, σ. 48. ή και στα γύρω νησιά (λ.χ. Σύμη).Σωτήριος Αλ. Καρανικόλας, Συμαϊκόν ονοματολόγιον, επιμέλεια Αλέξανδρος Σ. Καρανικόλας, Σύλλογος Συμαίων Πειραιώς «Ο Πανορμίτης», Αθήνα 1971, σ. 49.

 Τύποι του ονόματος Τσαμπίκα Τσαμπί'', σύντομος τύπος, χαϊδευτικός-υποκοριστικός, ουδέτερου γένους.

Μίκα, σύντομος τύπος θηλυκού γένους 

 Πρόσωπα με το όνομα Τσαμπίκα 
 Τσαμπίκα (Μίκα) Ιατρίδη (1977), οικονομολόγος, βουλευτής Δωδεκανήσων.

  Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφικές πηγές 


Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Ονόματα από τη λαϊκή παράδοση
Κατηγορία:Ρόδος