Θεοδόσης Πελεγρίνης

Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης (1948 - ) είναι Έλληνας συγγραφέας, πανεπιστημιακός και πολιτικός.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε το 1948 στο Σουδάν από γονείς Καρπαθίους της διασποράς. 

Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ, στο οποίο αναγορεύθηκε διδάκτωρ. 

Είναι ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο οποίο υπηρέτησε από το 1977 έως το 2015. Από το 2010 ως το 2014 διετέλεσε πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,  ενώ από το 2001 έως το 2007 διετέλεσε κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και από το 2007 έως το 2011 πρόεδρος του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου.

Συγγραφική παραγωγή

Εκτός από άρθρα και μελέτες σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά έχει συγγράψει πάνω από τριάντα έργα φιλοσοφικού περιεχομένου, όπως το Λεξικό φιλοσοφίας, Οι πέντε εποχές της φιλοσοφίας, Οι καντιανές έννοιες της κατηγορικής προσταγής και της ηθικής, Εισαγωγή στην φιλοσοφία, Εμπειρία και πραγματικότητα, Κανονικότητα και μοναδικότητα, Ηθική φιλοσοφία, Η έννοια του κάλλους στον Δαμάσκιο, Η ανθρώπινη ύπαρξη, Φιλοσοφία και αμφισβήτηση, Ασκήσεις φιλοσοφίας για την ζωή και την τέχνη , Το έργο τέχνης ο δημιουργός του κι εμείς, καθώς και δυο λογοτεχνικά έργα, την σειρά διηγημάτων Δεύτερη επιλογή και το μυθιστόρημα Το είδωλο του κόσμου.

To 2007 έλαβε το Κρατικό βραβείο δοκιμίου-κριτικής για το έργο του Από τον πολιτισμό στην πείνα.

Άλλες δραστηριότητες

Πέρα από τα διδακτικά και διοικητικά καθήκοντά του στο πανεπιστήμιο, συνεργάσθηκε με τη δημόσια τηλεόραση και ραδιοφωνία. Ειδικότερα, οργάνωσε και παρουσίασε στην  ΕΤ1 τρεις σειρές εβδομαδιαίων εκπομπών (το 1999 Την ταυτότητά σας, παρακαλώ, το 2000 Και το ταξίδι συνεχίζεται,  το 2002  Η 25η Ώρα) και στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας δυο σειρές καθημερινών εκπομπών (το 2001 το Εγχειρίδιο φιλοσοφίας και το 2002 το Λεξικό της φιλοσοφίας).  

Από το 1993 έως το 2000 διοργάνωσε στο Παλαιό Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Πλάκα συνέδρια στο πλαίσιο των οποίων παρουσιάστηκαν θεατρικές παραστάσεις κλασικών έργων, όπως ο Φάουστ του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε (σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαντζόπουλου και τον Πέτρο Φυσσούν, τον Σοφοκλή Πέππα και τη Δέσποινα Κούρτη στους βασικούς ρόλους), ο Οθέλλος του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη και τον Σοφοκλή Πέππα, τον Νίκο Χατζόπουλο και τη Μυρτώ Αλικάκη στους βασικούς ρόλους) ή ο Δον Ζουάν του Μολιέρου (σε σκηνοθεσία του Βασίλη Νικολαḯδη και τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο, τον Δημήτρη Πιατά και τη Ράνια Οικονομίδου στους βασικούς ρόλους)

Συνέγραψε θεατρικά έργα, που αναφέρονται στην ζωή και την δράση κορυφαίων φιλοσόφων, όπως ο Θαλής, ο Ηράκλειτος, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Μάρκος Αυρήλιος, ο Ρενέ Ντεκάρτ, ο Ιμμάνουελ Καντ, ο Άρτουρ Σοπενχάουερ, ο Φρίντριχ Νίτσε ή ο Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν, τα οποία ανέβηκαν από το 2006 έως το 2012  στην σκηνή της αίθουσας "Νίκος Σκαλκώτας" του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών υπό τον γενικό τίτλο Η φιλοσοφία στη σκηνή.

Τα θεατρικά του έργα Αυτογραφία, Ένα τριήμερο στην εξοχή, Ιουλιανός, Τρύπιο βαρέλι και Φθορά, φορά, φθορά, στα οποία συνέπραξε ως ηθοποιός, έχουν ανέβει σε σκηνές των Αθηνών και της ελληνικής περιφέρειας καθώς και του εξωτερικού.

Έλαβε μέρος στην αγγλόφωνη ταινία Memory reloaded των Πάνου Παππά και Δέσποινας Χαραλάμπους και πρωταγωνίστησε στην αγγλόφωνη επίσης ταινία-ντοκιμαντέρ Socrates and Confucius του Φώτη Κωνσταντινίδη και στην ελληνική μεγάλου μήκους ταινία του Δημήτρη Πιατά Πανδημία, η οποία προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου του Λονδίνου όπου τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης ερμηνείας.

Πολιτική σταδιοδρομία
Στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 ήταν υποψήφιος βουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ τοποθετημένος στην τελευταία τιμητική θέση του ψηφοδελτίου επικρατείας.

Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 ορίστηκε υφυπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα και παρέμεινε σε αυτή τη θέση μέχρι τις 5 Νοεμβρίου του 2016.

Τον Μάρτιο του 2019 ανακοινώθηκε η υποψηφιότητά του για τις ευρωεκλογές 2019 με το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ.

Το 2023, αποχώρησε από τον ΣΥΡΙΖΑ και εντάχθηκε στη Νέα Αριστερά, συμμετέχοντας μάλιστα στο Μεταβατικό Πανελλαδικό Συντονιστικό Νέας Αριστεράς.  

Διώξεις

Η θητεία του ως πρύτανη υπήρξε θυελλώδης λόγω των πρωτοφανών σε μέγεθος προβλημάτων που αντιμετώπιζε η ελληνική κοινωνία εξαιτίας της βαθιάς οικονομικής κρίσης, στην οποία είχε βυθισθεί η χώρα τα χρόνια εκείνα. Μεταξύ άλλων αντιμετώπισε την κατάληψη του ιστορικού κτηρίου της Νομικής Σχολής από 300 μετανάστες από την Κρήτη, αφού πέτυχε μέσα σε τέσσερις μόλις ημέρες να μεταφερθούν κατά τρόπον ανθρώπινο σε χώρο εκτός του πανεπιστημίου. Το φθινόπωρο εξάλλου του 2013 υπερασπίσθηκε σθεναρώς το δικαίωμα των Διοικητικών Υπαλλήλων του Πανεπιστημίου Αθηνών στην απεργία, η οποία διήρκεσε τρεις μήνες, καθόσον οι αλλεπάλληλες προσπάθειες του Υπουργείου Παιδείας να κηρυχθεί η απεργία παράνομη και καταχρηστική απέτυχαν.

Αντιδράσεις
Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης την 15η Σεπτεμβρίου του 2016 δήλωσε από το βήμα της Βουλής ότι «οι Εβραίοι πέτυχαν να ταυτίσουν το Ολοκαύτωμα προς την τραγική μοίρα του έθνους των, προκειμένου να αναδείξουν τα εγκλήματα του ναζιστικού καθεστώτος εις βάρος των, με απώτερο στόχο να προκαλέσουν την οργή εναντίον εκείνων που εγκλημάτησαν κατά της εθνικής των υπόστασης και την συμπάθεια του πολιτισμένου κόσμου για όσα υπέστησαν. Με υπομονή και επιμονή εξασφάλισαν την οικειοποίηση του Ολοκαυτώματος έτσι, ώστε να διεκδικήσουν την δικαίωσή τους». Η δήλωση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις και ο Πελεγρίνης κατηγορήθηκε για αντισημιτισμό, με αποτέλεσμα η Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι να ζητήσουν την παραίτησή του. Μετά από τις αντιδράσεις, ο Πελεγρίνης δήλωσε πως ανέφερε εκ παραδρομής τη λέξη «οικειοποίηση» αντί της λέξης «ανάδειξη».

Τον Δεκέμβριο του 2013 ο Θεοδόσης Πελεγρίνης είχε παραπεμφθεί σε πειθαρχικό συμβούλιο από τον Υπουργό Παιδείας Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο. Ο τότε πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών κατηγορήθηκε πως είχε κρατήσει το Πανεπιστήμιο Αθηνών κλειστό εξ' αιτίας της απεργίας που είχαν κηρύξει οι διοικητικοί υπάλληλοί του, με κίνδυνο απώλειας του εξαμήνου για τους φοιτητές. Ο ίδιος πάντως δήλωσε πως κατέβαλε προσπάθειες ώστε το πανεπιστήμιο να λειτουργήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα.

 Εργογραφία 
+ΦιλοσοφίαΔοκίμιαΘέατροΛογοτεχνία1. Kant’s Conceptions of the Categorical Imperative and the Will
2.Η έννοια του κάλους στον Δαμάσκιο

3.Κεφάλαια ηθικής φιλοσοφίας

4.Εμπειρία και πραγματικότητα

5.Κανονικότητα και μοναδικότητα

6.Η ανθρώπινη ύπαρξη

7.Η θεμελίωση του ηθικού βίου

8. Άνθρωποι,  ζώα, μηχανές

9. Φιλοσοφία και αμφισβήτηση

10.Mάγοι της φιλοσοφίας

11.Η μελαγχολία της Αναγέννησης

12.Ηθική φιλοσοφία

13.Οι πέντε εποχές της φιλοσοφίας

14.Αρχές φιλοσοφίας 

14. Νεοπλατωνισμός

15. Λεξικό της Φιλοσοφίας

16. Η αιώνια επιστροφή της φιλοσοφίας

17. Ιατρική ηθική

18. Εισαγωγή στην φιλοσοφία

19. Μπαίνοντας στο παιχνίδι της φιλοσοφίας

19. Το έργο τέχνης, ο δημιουργός του κι εμείς

20. Η φιλοσοφία της ζωής

21. Ιστορία της Φιλοσοφίας

21. Ηθική: θεωρίες - εφαρμογές1. Παιδιά του Kάιν
2.Ασκήσεις φιλοσοφίας για την ζωή και την τέχνη

3. Σφηνάκια

4.Από τον πολιτισμό στην πείνα

5.Εγχειρίδιον παθών

6. Ο πυγμάχος, το λιοντάρι και η σκόνη

7. Σπασμένος αμφορέας

8. Γνώμες

9. Ιστορία του Κουτσομπολιού (401 π.Χ - 1889)1. Θέατρο:
Α΄ τόμος: Η φιλοσοφία στην σκηνή

Β΄ τόμος: Ένα τριήμερο στην εξοχή, Φθορά – φθορά – φθορά,

Η συμφωνία, Με την γάτα στην στέγη μιας αποθήκης, Αυτοβιογραφία.

2. Θεατρική Τριλογία: Τρύπιο βαρέλι, Μην πυροβολείς τα σπουργίτια, Δολοφονία

3. Λάκης και Μάκης.

4. Το κορίτσι-βασιλιάς

5. Συντηρητής φακών

6. Η μοιραία έξοδος

7. Τυχαίοι έρωτες

8. Ο Τσέχωφ κι Εγώ

9. Το φιλοσοφικό θέατρο1. Δεύτερη επιλογή (Διηγήματα)
2. Το είδωλο του κόσμου (Μυθιστόρημα)

3. Στον δρόμο (Διηγήματα)

4. Στις πλευρές της πόλης (Διηγήματα)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημη ιστοσελίδα
 Συγγραφικό έργο

Κατηγορία:Καθηγητές Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Κατηγορία:Πρυτάνεις Εθνικού και Καποδιστριακού πανεπιστημίου Αθηνών
Κατηγορία:Έλληνες φιλόλογοι
Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων