Εκλογές στην Τανζανία

Στην Τανζανία, που είναι Προεδρική Δημοκρατία, γίνονται εκλογές για Πρόεδρο και για κοινοβούλιο. Η θητεία τους διαρκεί 5 χρόνια. Η Εθνοσυνέλευση (Bunge la Jamhuri ya Muungano) αριθμεί 323 μέλη, από τα οποία τα 232 εκλέγονται για πενταετή θητεία σε μονοεδρικές περιφέρειες και 75 έδρες περιέρχονται σε γυναίκες που εκλέγονται από τα πολιτικά κόμματα που εκπροσωπούνται στην Εθνοσυνέλευση.
 Γενικές εκλογές 
 Πρόσφατες εκλογές (2025) 

 Προηγούμενες εκλογές 
 Προεδρικές εκλογές 
 1962 

Διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές στην Τανγκανίκα την 1η Νοεμβρίου 1962. Ήταν οι πρώτες εκλογές μετά την ανεξαρτησία το προηγούμενο έτος και την απόφαση για τη δημιουργία δημοκρατίας. Ο Τζούλιους Νιερέρε, ηγέτης του κυβερνώντος Αφρικανική Εθνική Ένωση Τανγκανίκας και εν ενεργεία πρωθυπουργός, κέρδισε εύκολα με 98,15% των ψήφων.Elections in Tanzania African Elections Database

Το ποσοστό άνω του 98% για τον Νιερέρε παραμένει μέχρι σήμερα το υψηλότερο ποσοστό ψήφων που έχει λάβει οποιοσδήποτε υποψήφιος στην Τανζανία, παρόλο που ειρωνικά ήταν οι μόνες εκλογές στις οποίες αντιμετώπισε αντίπαλο. Δεν διεξήχθησαν άλλες πολυκομματικές εκλογές μέχρι το 1995.

 1965 
Διεξήχθησαν γενικές εκλογές για πρώτη φορά στη νεοσύστατη Ένωση της Τανζανίας τον Σεπτέμβριο του 1965. Η χώρα είχε επίσης μόλις γίνει μονοκομματικό κράτος, με την Αφρικανική Εθνική Ένωση της Τανγκανίκα ως το μοναδικό νόμιμο κόμμα στην ηπειρωτική Τανζανία, και το Κόμμα Αφρο-Σιράζι ως το μοναδικό κόμμα στη Ζανζιβάρη. Για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης υπήρχαν δύο υποψήφιοι από το ίδιο κόμμα σε κάθε εκλογική περιφέρεια, ενώ οι εκλογές για τον Πρόεδρο της Τανζανίας ήταν ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα σχετικά με την υποψηφιότητα του ηγέτη του TANU, Τζούλιους Νιερέρε.

Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν 72% στις εκλογές για την Εθνοσυνέλευση και 83% στις προεδρικές εκλογές,Ντίτερ Νόλεν, Michael Krennerich & Bernhard Thibaut (1999) Elections in Africa: A data handbook, pp880-884  αν και μόνο το 32,5% από τα 9,8 εκατομμύρια κατοίκους της χώρας ήταν εγγεγραμμένο. Tanzania: The 1965 One-Party Elections  EISA

Εκτός από τους εκλεγμένους βουλευτές, υπήρχαν ακόμη 94 μη εκλεγμένα μέλη· τα 32 μέλη του Επαναστατικού Συμβουλίου της Ζανζιβάρης, 20 μέλη διορισμένα από το Ζανζιβάρη, 17 περιφερειακοί επίτροποι, 15 μέλη επιλεγμένα από την Εθνική Συνέλευση και έως 10 μέλη διορισμένα από τον πρόεδρο.

 1970 
Ο Τζούλιους Νιερέρε κέρδισε και τις επόμενες προεδρικές εκλογές, στις 30 Οκτωβρίου 1970.
Για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης υπήρχαν δύο υποψήφιοι από το ίδιο κόμμα σε καθεμία από τις 106 εκλογικές περιφέρειες, ενώ οι εκλογές για τον Πρόεδρο της Τανζανίας ήταν ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα σχετικά με την υποψηφιότητα του ηγέτη του TANU, Νιερέρε.

Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν 70% στις προεδρικές εκλογές και 67% στις εκλογές για την Εθνοσυνέλευση.Ντίτερ Νόλεν, Michael Krennerich & Bernhard Thibaut (1999) Elections in Africa: A data handbook, pp880-884 

Ο Νιερέρε έδωσε τον προεδρικό όρκο στις 5 Νοεμβρίου 1970.Milutin Tomanović (1971) Hronika međunarodnih događaja 1970, Ινστιτούτο Διεθνούς Πολιτικής και Οικονομίας: Βελιγράδι, p. 2528 (στα σερβοκροατικά) Την ίδια στιγμή ανακοίνωσε τα μέλη της νέας κυβέρνησης με πρωθυπουργό τον Αμάνι Καρούμε, αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Άμυνας τον Ρασίντ Μφαούμε Καουάμα, δεύτερο αναπληρωτή και υπουργό Εξωτερικών τον Ισαέλ Μελιναουίνγκχα, χρηματοοικονομικών τον Αμίρ Χαμπίμπ Τζαμάλ, εμπορίου και βιομηχανίας τον Πολ Μπομάνι, για τις επικοινωνίες, μεταφορές και την απασχόληση τον Τζομπ Μαλεκέλα Λουισίντε, παιδείας τον Τσαντιέλ Γιόχαν Μγκόντζι, οικονομίας και ανάπτυξης τον Αμπντούλ Ραχμάν Μοχάμεντ Μπάμπου, στέγασης και αγροτικής και αστικής ανάπτυξη τον Τζον Μχαβίλε, ενημέρωσης και ραδιοφώνου τον Τζέικομπ Ναμφού, για τα ύδατα και τηνενέργεια τον δρ. Γουίλμπερτ Τσαγκούλι. Ο Αλί Χασάν Μουνίι διορίστηκε ως υπουργός Επικρατείας στο Γραφείο του Προέδρου.

 1975 
Οι επόμενες γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 26 Οκτωβρίου 1975.  Για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης υπήρχαν δύο υποψήφιοι από το ίδιο κόμμα σε καθεμία από τις εκλογικές περιφέρειες (αν και 40 εξελέγησαν χωρίς αντίπαλο),Tanzania: One party elections 1970-1990 EISA ενώ οι εκλογές για τον Πρόεδρο της Τανζανίας ήταν ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα σχετικά με την υποψηφιότητα του ηγέτη του TANU, Τζούλιους Νιερέρε.

Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν 82% και για τις δύο εκλογές. Ο πληθυσμός της χώρας ήταν περίπου 15 εκατομμύρια την εποχή των εκλογών.

 1980 
Διεξήχθησαν γενικές εκλογές στις 26 Οκτωβρίου 1980. Η χώρα ήταν τότε μονοκομματικό κράτος, με το [[Chama Cha Mapinduzi] ως το μοναδικό νόμιμο κόμμα, έπειτα από τη συγχώνευση του 1977 μεταξύ της ηπειρωτικής]] Αφρικανικής Εθνικής Ένωσης της Τανγκανίκα και του Κόμματος Αφρο-Σιράζι που έχει έδρα τη Ζανζιβάρη, τα οποία προηγουμένως λειτουργούσαν ως τα μόνα νόμιμα κόμματα στις περιοχές τους. Για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης υπήρχαν δύο υποψήφιοι από το ίδιο κόμμα σε καθεμία από τις 106 εκλογικές περιφέρειες, ενώ οι εκλογές για τον Πρόεδρο της Τανζανίας ήταν ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα σχετικά με την υποψηφιότητα του ηγέτη του CCM, Τζούλιους Νιερέρε.

Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν 86% από τους 6.969.803 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους στις προεδρικές εκλογές και 85% για την Εθνοσυνέλευση, αν και ο πληθυσμός της χώρας ήταν περίπου 18 εκατομμύρια την εποχή των εκλογών.

 1985 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανζανία στις 27 Οκτωβρίου 1985. Η χώρα ήταν τότε ένα μονοκομματικό κράτος, με το Chama Cha Mapinduzi ως το μοναδικό νόμιμο κόμμα. Για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης υπήρχαν δύο υποψήφιοι από το ίδιο κόμμα σε κάθε εκλογική περιφέρεια, ενώ οι προεδρικές εκλογές ήταν ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα για τον υποψήφιο του CCM, τον Αλί Χασάν Μουνίι, ο οποίος διαδέχθηκε τον Τζούλιους Νιερέρε ως πρόεδρος.

Αρκετές αλλαγές έγιναν στις εκλογές, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του αριθμού των εκλογικών περιφερειών από 106 σε 119, της κατάργησης των 20 περιφερειακών εδρών που εκλέγονταν από βουλευτές, και της εισαγωγής 15 δεσμευμένων εδρών για γυναίκες. Το όριο ηλικίας για ψήφο μειώθηκε από 21 σε 18 με τον Εκλογικό Νόμο του 1985, και μια συνταγματική τροποποίηση το προηγούμενο έτος είχε περιορίσει τον πρόεδρο σε δύο θητείες.Tanzania: The 1985 Elections EISA

Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 74% στις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης και 75% στις προεδρικές εκλογές.

 1990 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανζανία στις 28 Οκτωβρίου 1990. Η χώρα ήταν τότε ένα μονοκομματικό κράτος, με το Chama Cha Mapinduzi ως το μοναδικό νόμιμο κόμμα. Για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης υπήρχαν δύο υποψήφιοι από το ίδιο κόμμα σε κάθε εκλογική περιφέρεια, ενώ οι προεδρικές εκλογές ήταν ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα για την υποψηφιότητα του ηγέτη του CCM, Αλί Χασάν Μουνίι.

Ο αριθμός των εκλογικών περιφερειών αυξήθηκε από 119 σε 130.Tanzania: The 1990 Elections EISA Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 74% των 7.296.553 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Μετά την άρση της απαγόρευσης άλλων πολιτικών κομμάτων το 1992,Tanzania: 1994 Local Government Multiparty Elections EISA αυτές ήταν οι τελευταίες μονοκομματικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Τανζανία.

 1995 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 29 Οκτωβρίου 1995. Ήταν οι πρώτες πολυκομματικές γενικές εκλογές μετά την άρση της απαγόρευσης των πολιτικών κομμάτων, εκτός από το Chama Cha Mapinduzi (CCM) το 1992. Ωστόσο, τα αποτελέσματα κηρύχθηκαν άκυρα από την Εθνική Εκλογική Επιτροπή λόγω αποτυχιών στην παροχή ψηφοδελτίων σε πολλά εκλογικά τμήματα. Ως αποτέλεσμα, οι εκλογές επαναλήφθηκαν στις 29 Νοεμβρίου.

Το CCM διατήρησε τον έλεγχο της χώρας, με τον υποψήφιό του Μπέντζαμιν Μουκάπα να κερδίζει τις προεδρικές εκλογές με ποσοστό 61,8% και το κόμμα να κερδίζει 186 από τις 232 έδρες που εκλέγονταν απευθείας στην Εθνοσυνέλευση. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 77% των 8.929.969 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Η Εθνοσυνέλευση αποτελούνταν από 232 έδρες που εκλέγονταν απευθείας (182 στην ηπειρωτική χώρα και 50 στη Ζανζιβάρη), 37 έδρες για γυναίκες βουλευτές που κατανέμονταν με βάση την αναλογία των εδρών των εκλογικών περιφερειών που κερδήθηκαν, πέντε μέλη εκλέγονταν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ζανζιβάρης και δέκα μέλη διορίζονταν από τον Πρόεδρο. Ο Γενικός Εισαγγελέας ήταν επίσης μέλος εξ οφίτσιο, με αποτέλεσμα συνολικά 285 βουλευτές.

Οι εκλογές χαρακτηρίστηκαν από παρατυπίες.

Στη Ζανζιβάρη υπήρξαν εκτεταμένοι ισχυρισμοί για νοθεία, με τον υποψήφιο του κυβερνώντος CCM για την προεδρία της Ζανζιβάρης, Σαλμίν Αμούρ, να ανακηρύσσεται νικητής με διαφορά μικρότερη του 1%. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ο ηττημένος υποψήφιος από το Ενωμένο Μέτωπο των Πολιτών (CUF), με έδρα τη Ζανζιβάρη, Σεΐφ Σαρίφ Χαμάντ, αρνήθηκε να αναγνωρίσει τον Αμούρ ως πρόεδρο. Το CUF μποϊκόταρε τη νέα κυβέρνηση, με αποτέλεσμα 18 μέλη του να συλληφθούν και να κατηγορηθούν για προδοσία. Τον Ιούνιο του 1999 επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ του CCM και του CUF, η οποία οδήγησε στο τέλος του μποϊκοτάζ του CUF.

 2000 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανζανία στις 29 Οκτωβρίου 2000, με δεκαέξι εκλογικές περιφέρειες στη Ζανζιβάρη να ψηφίζουν ξανά στις 5 Νοεμβρίου λόγω προβλημάτων με τη διανομή εκλογικού υλικού.Tanzania: 2000 Presidential election results EISA Οι δεύτερες γενικές εκλογές μετά την αποκατάσταση της πολυκομματικής δημοκρατίας το 1992, κερδήθηκαν από το κυβερνών κόμμα Chama Cha Mapinduzi, το οποίο διεκδίκησε 202 από τις 231 έδρες των εκλογικών περιφερειών στην Εθνοσυνέλευση, και του οποίου ο υποψήφιος, Μπέντζαμιν Μουκάπα, κέρδισε τις προεδρικές εκλογές.

Μετά τις εκλογές, 48 πρόσθετες έδρες για γυναίκες βουλευτές απονεμήθηκαν στα κόμματα με βάση την αναλογία των εδρών στην Εθνοσυνέλευση, ενώ πέντε μέλη εκλέχθηκαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ζανζιβάρης, δέκα μέλη διορίστηκαν από τον Πρόεδρο, και ο Γενικός Εισαγγελέας ήταν επίσης μέλος ex officio, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των βουλευτών στους 295.Tanzania: 2000 Parliamentary election results EISA

 2005 

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανζανία στις 14 Δεκεμβρίου 2005. Αρχικά είχαν προγραμματιστεί για τις 30 Οκτωβρίου, αλλά οι εκλογές αναβλήθηκαν λόγω του θανάτου του υποψήφιου αντιπροέδρου του CHADEMA, Τζούμπε Μοχάμετ Τζούμπε. Οι εκλογές ήταν οι τρίτες από τότε που η χώρα επανήλθε στην πολυκομματική διακυβέρνηση το 1992. Ο απερχόμενος πρόεδρος Μπέντζαμιν Μουκάπα αποχώρησε μετά από δύο συνεχόμενες θητείες, σύμφωνα με το σύνταγμα. Οι εκλογές για την προεδρία της Ζανζιβάρη και τη Βουλή των Αντιπροσώπων της διεξήχθησαν στις 30 Οκτωβρίου, όπως είχε προγραμματιστεί.

Οι προεδρικές εκλογές κερδήθηκαν από τον Τζακάγια Κικουέτε του Chama Cha Mapinduzi (CCM), ο οποίος έλαβε το 80% των ψήφων, με τον Ιμπραχίμ Λιπούμπα από το Ενωμένο Μέτωπο των Πολιτών να έρχεται δεύτερος με 12%. Στις βουλευτικές εκλογές, το CCM κέρδισε 264 από τις 323 έδρες στην Εθνοσυνέλευση.

 2010 

 2015 

Πρόεδρος εξελέγη ο Τζον Μαγκουφούλι.

2020 

 Βουλευτικές εκλογές
 1958-59 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανγκανίκα τον Σεπτέμβριο του 1958 και τον Φεβρουάριο του 1959. Εκλογές διεξήχθησαν σε πέντε εκλογικές περιφέρειες στις 8 και 12 Σεπτεμβρίου 1958, και στις άλλες πέντε στις 9 και 15 Φεβρουαρίου 1959.Ντίτερ Νόλεν, Michael Krennerich & Bernhard Thibaut (1999) Elections in Africa: A data handbook, pp875-879  Η Αφρικανική Εθνική Ένωση της Τανγκανίκας (TANU) και ανεξάρτητοι που συνδέονταν με αυτήν κέρδισαν και τις 30 εκλεγμένες έδρες στο Νομοθετικό Συμβούλιο.

Δεκαπέντε από τις 30 εκλεγμένες έδρες ήταν χωρίς αντίπαλο, όλες τις οποίες κέρδισε η TANU.Dolf Sternberger, Bernhard Vogel, Ντίτερ Νόλεν & Klaus Landfried (1978) Die Wahl der Parlamente: Band II: Afrika, Zweiter Halbband, p2166 Σε κάθε εκλογική περιφέρεια, οι ψηφοφόροι ψήφισαν έναν Αφρικανό, έναν Ασιάτη και έναν Ευρωπαίο υποψήφιο.Nohlen et al., p873 Επιπλέον 34 μέλη διορίστηκαν.

 1960 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τανγκανίκα στις 30 Αυγούστου 1960, μετά τη συμφωνία του Ηνωμένου Βασιλείου για την εγκαθίδρυση εσωτερικής αυτοδιοίκησης για την περιοχή. Η Αφρικανική Εθνική Ένωση της Τανγκανίκας κέρδισε 70 από τις 71 εκλεγμένες έδρες, ενώ η άλλη πήγε σε ένα μέλος της TANU που είχε θέσει υποψηφιότητα ενάντια στον επίσημο υποψήφιο της TANU και αμέσως εντάχθηκε στην παράταξη της TANU μετά την εκλογή του.Elections in Tanzania African Elections Database

 Βουλευτικές εκλογές μετά το 1965 
Μετά το 1965, η διεξαγωγή των εκλογών για Εθνοσυνέλευση γινόταν ταυτόχρονα με τις προεδρικές εκλογές.
Για αποτελέσματα στις βουλευτικές εκλογές των ετών 1965, 1970, 1975, 1980, 1985, 1990, 1995, 2000, 2005, 2010, 2015, 2020 και 2025, δείτε τις αντίστοιχες ενότητες των προεδρικών εκλογών στο λήμμα αυτό.

 Παραπομπές 

*