Φουρνή Λασιθίου

Η Φουρνή είναι παραδοσιακό χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Αγίου Νικολάου και της τέως Επαρχίας Μιραμπέλλου, στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου της Κρήτης. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1998.  

Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 320 μέτρων, σε μια πόλγη, μαζί με το χωριό Καστέλλι Φουρνής, και απέχει 7 χιλιόμετρα από τη Νεάπολη, 13 από την Ελούντα και 22 από τον Άγιο Νικόλαο.  

Το κύριο προϊόν του χωριού ήταν τα αμύγδαλα, αλλά πλέον μετά την ολοκληρωτική εξαφάνιση των αμυγδαλιών από μεταδοτική αρρώστια, το κυριότερο αγροτικό προϊόν του χωριού είναι η ελιά και τα παράγωγά της. Είναι το μοναδικό χωριό στον νομό Λασιθίου που έχει τόσες πολλές εκκλησίες όπου υπάρχει και το παλιό επισκοπείο. Το χωριό της Φουρνής είναι ξακουστό για τους αγώνες που έδωσαν οι κάτοικοι του κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας με μεγάλους οπλαρχηγούς όπως ο Κωνσταντίνος Μπέμπελης. Επίσης πήραν μέρος στο έπος του ‘40. Η Φουρνή τέλος έχει αρκετά σπίτια για επισκέπτες παραδοσιακές ταβέρνες που μπορεί κάποιος να γευτεί την παραδοσιακή κρητική κουζίνα. 

 Κοινότητα Φουρνής 
μικρογραφία|299x299px|αριστερά|Η κοινότητα σε σχέση με τον δήμο.
βλ. Κοινότητα Φουρνής

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Φουρνή στο παρελθόν δεν αποτελούσε έναν ενιαίο οικισμό αλλά μία πόλγη που περιλάμβανε τρία χωριά: το Καστέλλι Φουρνής, την Απάνω Φουρνή και την Κάτω Φουρνή, η οποία ήταν γνωστή και ως Αμπραμοχώρι, καθώς εκεί κατοικούσε η ενετοκρητική οικογένεια των Αμπράμων.  

Ο Φραγκίσκος Μπαρότσι αναφέρει τα χωριά το 1577 ως Furni Cato Abramaghori και Furni Apano Abramaghori. Στην απογραφή του Καστροφύλακα (1583) η Κάτω Φουρνή καταγράφει 581 κατοίκους και η Απάνω 199. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρονται ως Kato Fourne (40 χριστιανικές οικογένειες) και Epano Fourne (30 χριστιανικές οικογένειες). Στην απογραφή του 1881 η Κάτω Φουρνή αριθμεί 414 χριστιανούς κατοίκους και 38 μουσουλμάνους, ενώ η Απάνω Φουρνή 237 χριστιανούς και 21 μουσουλμάνους. Το 1900 τα δύο χωριά αναφέρονται ακόμη ξεχωριστά ως «Απάνω Χωριό» και «Κάτω Χωριό».  

Το 1930 η Απάνω και η Κάτω Φουρνή συγχωνεύθηκαν και αποτέλεσαν ενιαίο οικισμό, ο οποίος μετονομάστηκε σε Φουρνή Λασιθίου. Το Καστέλλι διατήρησε τον χαρακτήρα ξεχωριστού οικισμού της ίδιας πόλγης.  

Πορεία πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές (μέχρι το 1928 αναφέρεται πρώτα ο οικισμός του Κάτω Χωριού και δίπλα του Απάνω):
Απογραφή190019201928194019511961197119811991200120112021Πληθυσμός459 + 207453 + 209459 + 187677543445316303203221197

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λασιθίου
Κατηγορία:Δήμος Αγίου Νικολάου