Τεστ Παπ

Το Τεστ Παπανικολάου ή αλλιώς Μέθοδος Παπανικολάου, γνωστό και ως Τεστ Παπ, είναι μια μέθοδος εργαστηριακής διερεύνησης πρώιμων κυταρρικών αλλαγών στον τράχηλο της μήτρας. Χρησιμοποιείται προληπτικά για την ανίχνευση προ-καρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας (την αρχής της μήτρας). Το τεστ μπορεί να δείξει και φλεγμονές καθώς και λοιμώξεις (μυκητιάσεις, βακτηριακές κλπ.). Μη φυσιολογικά ευρήματα συνήθως οδηγούν στην πραγματοποίηση περισσότερο ευαίσθητων διαγνωστικών εξετάσεων και, αν απαιτείται, σε επεμβάσεις ώστε να αποφευχθεί η ανάπτυξη καρκίνου στην περιοχή. Το τεστ εφηύρε ο Έλληνας ιατρός Γεώργιο Παπανικολάου το 1920 από τον οποίο πήρε και το όνομά του.

Το τεστ Παπανικολάου πραγματοποιείται με το άνοιγμα του κολπικού καναλιού με τη χρήση κολποδιαστολέα για να φαίνεται ο τράχηλος της μήτρας και, εν συνεχεία, με τη συλλογή κυττάρων στο εξωτερικό άνοιγμα του τραχήλου στη ζώνη μετασχηματισμού, όπου τα εξωτερικά πλακώδη κύτταρα του τραχήλου συναντούν τα εσωτερικά αδενικά ενδοτραχηλικά κύτταρα. Τα κύτταρα συλλέγονται και εξετάζονται κάτω από ένα μικροσκόπιο για ενδεχόμενες αλλοιώσεις. Το τεστ αποσκοπεί στην ανίχνευση προ-καρκινικών αλλοιώσεων: α) τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία ή δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας (CIN) και β) πλακώδες ενδοεπιθηλιακό σύστημα βλάβης (SIL). Και οι δυο προκαλούνται από τον σεξουαλικά μεταδιδόμενο ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Το τεστ παραμένει μια αποτελεσματική, ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδος για την έγκαιρη ανίχνευση των προ- καρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας. Το τεστ Παπ μπορεί επίσης να δείξει αλλοιώσεις και στον εξωτράχηλο αλλά και καρκίνο του ενδοτραχήλου (αδενοκαρκίνωμα in situ). Ωστόσο, οι αλλοιώσεις του ενδοτραχήλου εντοπίζονται δυσκολότερα από αυτές στον εξωτράχηλο. Τέλος, το τεστ Παπ δεν προορίζεται για την εξέταση του ενδομητρίου, για τον οποίο προτείνεται υπέρηχος της μήτρας,  βιοψία ενδομητρίου και υστεροσκόπηση.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το τεστ Παπανικολάου συνιστάται από την ηλικία των 21 περίπου ετών μέχρι την ηλικία των 65 ετών. Η κατευθυντήρια γραμμή σχετικά με τη συχνότητα ποικίλλει από καθε τρία έως πέντε έτη .American Cancer Society. (2010). Detailed Guide: Cervical Cancer. Can cervical cancer be prevented?  Retrieved August 8, 2011. Εάν τα αποτελέσματα είναι μη φυσιολογικά, και ανάλογα με τη φύση της ανωμαλίας, το τεστ μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθεί σε έξι έως δώδεκα μήνες . Αν η ανωμαλία απαιτεί προσεκτικότερη εξέταση, το άτομο παραπέμπεται για κολποσκόπηση προκειμένου να πραγματοποιηθεί λεπτομερής εξέταση του τραχήλου της μήτρας. Το τεστ Παπ μπορεί να συνοδεύεται και από τεστ HPV. Πρόσθετες εξετάσεις βιοδεικτών που μπορούν να συνοδεύουν το τεστ Παπ βρίσκονται σε εξέλιξη.Shidham VB, Mehrotra R, Varsegi G, D'Amore KL, Hunt B, Narayan R. p16 INK4a immunocytochemistry on cell blocks as an adjunct to cervical cytology: Potential reflex testing on specially prepared cell blocks from residual liquid-based cytology specimens. CytoJournal [serial online] 2011 [cited 2011 Apr 17];8:1. Available from: http://www.cytojournal.com/text.asp?2011/8/1/1/76379 

Ιατρικές χρήσεις
 Λόγοι για εξέταση Ατομικά χαρακτηριστικάΕξέταση Αιτιολογίαδεν έχει προηγούμενες σεξουαλικές επαφεςΟΧΙ Ο ΗPV μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφήtΚάτω των 21, ανεξαρήτως σεξουαλικού ιστορικούΟΧΙ περισσότερα μειονεκτήματα από πιθανά πλεονέκτηματα Απο τα 20-25 μέχρι τα 50-60Κάθε 3 με 5 χρόνια αν τα αποτελέσματα ειναι φυσιολογικά Συνιστάται για όλες τις γυναίκεςΆνω των 65 με φυσιολογικό ιστορικόΔεν απαιτείται περαιτέρω Σύσταση για USPSTF, ACOG, ACS και ASCP; Με ολική υστερεκτομήΔεν απαιτείται περαιτέρω Οι κίνδυνοι τέτοιας εξέτασης μετά απο υστερεκτομή ειναι σημαντικοί Με μερική υστερεκτομήΤα τεστ συνεχίζονται κανονικά Έχει εμβολιαστεί για HPVΤα τεστ συνεχίζονται κανονικά Το εμβόλιο δεν καλύπτει όλους τους τύπους του ιού που προκαλούν καρκίνοΙστορικό καρκίνου του ενδομήτριου Αναστολή περαιτέρω εξετάσεων, which cites Το τεστ δεν ειναι πλέον αποτελεσματικό και συχνά δείχνει ψευδά θετικά αποτελέσματα

Οι κατευθυντήριες γραμμές ποικίλλουν από χώρα σε χώρα. Σε γενικές γραμμές αρχίζει περίπου στην ηλικία των 20 ή 25 ετών έως την ηλικία των 50 ή 60. Η εξέταση συνήθως συνιστάται κάθε τρία έως πέντε χρόνια, εφόσον τα αποτελέσματα είναι φυσιολογικά.

Οι γυναίκες συνιστάται να ξεκινήσουν την εξέταση μετά την ηλικία των 21 ετών. Το Αμερικανικό Κογκρέσο των Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) και άλλοι προτείνουν την έναρξη της εξέτασης σε ηλικία 21 ετών (δηλαδή λίγα χρόνια μετά την πρώτη σεξουαλική επαφή των περισσότερων Αμερικανίδων). Σε πολλές χώρες η εξέταση ξεκινά μετά τα 25 ή και αργότερα. Για παράδειγμα, σε ορισμένα μέρη της Μεγάλης Βρετανίας η εξέταση ξεκινά σε ηλικία 25 ετών. Σύμφωνα με τη σύσταση του ACOG οι γυναίκες ηλικίας 30-65 θα πρέπει να υποβάλλονται στο τεστ κάθε τρία έτη, εφόσον τα αποτελέσματα είναι φυσιολογικά., which cites

Σε περίπτωση πρωτογενούς λοίμωξης HPV, ο χρόνος ανοσοαπόκρισης είναι μεγάλος και χρειάζεται πολλές εβδομάδες έως και μήνες για να εμφανιστούν αντισώματα έναντι του HPV στον οργανισμό. Επίσης, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αναγνωρίσει τον ιό αλλά η μόλυνση μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστη για μήνες ή και χρόνια. Για τον λόγο αυτό, ο τακτικός έλεγχος με τέστ Παπ είναι σημαντικός αφού κατά την περίοδο αυτή μπορεί να δείξει αυτήν την ανοσολογική αντίδραση και τις ήπιες αλλοιώσεις, οι οποίες δεν οδηγούν με βεβαιότητα στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά θα προσφέρουν στο άτομο την αναγκαία ενημέρωση για τη λήψη μέτρων, την υποβολή σε περαιτέρω εξετάσεις και την αναζήτηση θεραπείας. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας δεν αναπτύσσεται συνήθως αμέσως μετά τη λοίμωξη, έτσι η καθυστερημένη έναρξη της εξέτασης για λίγα χρόνια ενέχει τον κίνδυνο της παράλειψης έγκαιρης διάγνωσης μιας προκαρκινικής βλάβης.

Για τους ανθρώπους που δεν έχουν σεξουαλική επαφή, η εξέταση έχει μικρό έως μηδενικό όφελος. Η Ομάδα Προληπτικών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Πολιτειών (USPSTF) συνιστά την εξέταση τουλάχιστον τρία έτη μετά την πρώτη σεξουαλική επαφή. Ο HPV μπορεί να μεταδοθεί με τη σεξουαλική επαφή μεταξύ γυναικών, αν και ο κίνδυνος για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας είναι σχετικά μικρότερος.

Ορισμένες παλαιότερες συστάσεις πρότειναν την εξέταση σε ετήσια ή διετή βάση, ωστόσο λίγα στοιχεία συνηγορούν υπέρ τόσο συχνής εξέτασης ενώ, ταυτόχρονα, το κόστος είναι υψηλό και το άτομο υφίσταται πολλές περιττές διαδικασίες και θεραπείες. Ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές συσχετίζουν τη συχνότητα της εξέτασης με την ηλικία: για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία, η εξέταση συνιστάται κάθε 3 χρόνια για τις γυναίκες κάτω των 50 ετών, και κάθε 5 χρόνια για όσες είναι άνω των 50.

Η εξέταση μπορεί να λήξει περίπου στην ηλικία των 65, εκτός αν υπάρχει πρόσφατη μη φυσιολογική εξέταση ή ασθένεια. Επίσης, δεν φαίνεται να υπάρχει όφελος εξέτασης ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω των οποίων οι προηγούμενες εξετάσεις ήταν  αρνητικές. Εάν τα αποτελέσματα των τριών τελευταίων τεστ Παπανικολάου ενός ατόμου ήταν φυσιολογικά, μπορεί να σταματήσει σε ηλικία 65 ετών, σύμφωνα με τους USPSTF, ACOG, ACS και ASCP: Το NHS της Αγγλίας συστήνει την λήξη των εξετάσεων στα 64. Δεν υπάρχει ανάγκη συνέχισης τεστ Παπ μετά από πλήρη υστερεκτομή για καλοήθη νόσο.

Το τεστ Παπανικολάου συνιστάται και για άτομα που έχουν εμβολιαστεί κατά του HPV , δεδομένου ότι τα εμβόλια δεν καλύπτουν όλους τους τύπους του HPV που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Επίσης, το εμβόλιο δεν προστατεύει από ενδεχόμενη λοίμωξη HPV πριν τον εμβολιασμό. Τα άτομα με ιστορικό καρκίνου του ενδομητρίου πρέπει να διακόπτουν τη συνήθη ρουτίνα των τεστ Παπανικολάου. Περαιτέρω τεστ είναι απίθανο να ανιχνεύσουν την υποτροπή του καρκίνου, αλλά ενέχουν τον κίνδυνο να δείξουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα, που θα οδηγήσουν σε περαιτέρω περιττές εξετάσεις. Συχνότερα τεστ Παπανικολάου μπορεί να απαιτούνται για την παρακολούθηση ατόμου μετά από ένα μη φυσιολογικό τεστ, ή μετά από θεραπεία για μη φυσιολογικό τεστ ή αποτελέσματα βιοψίας, ή μετά τη θεραπεία για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Αποτελεσματικότητα
Το τεστ Παπανικολάου, όταν συνδυάζεται με ένα τακτικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου και την κατάλληλη παρακολούθηση, μπορεί να μειώσει τους θανάτους από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας κατά 80%.

Η αποτυχία της πρόληψης του καρκίνου με το τεστ Παπ μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, μεταξύ των οποίων η μη τακτική υποβολή στο τεστ, η έλλειψη κατάλληλης παρακολούθησης των μη φυσιολογικών αποτελεσμάτων, η δειγματοληψία και η ερμηνεία των σφαλμάτων. Στις ΗΠΑ , πάνω από το ήμισυ όλων των επιθετικών καρκίνων προσβάλλει γυναίκες που δεν είχαν υποβληθεί ποτέ σε τεστ Παπανικολάου, ενώ ένα επιπλέον 10-20 % των καρκίνων προσβάλλει άτομα που δεν υποβλήθηκαν σε τεστ Παπανικολάου για πέντε έτη. Περίπου το ένα τέταρτο των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας στις ΗΠΑ εντοπίστηκε σε άτομα που είχαν ένα μη φυσιολογικό αποτέλεσμα σε τεστ Παπανικολάου αλλά δεν παρακολούθησαν τα αποτελέσματα καταλλήλως (το άτομο δεν επέστρεψε για τη φροντίδα του ή ο ιατρός δεν εκτέλεσε τις συνιστώμενες εξετάσεις ή θεραπεία) .

Το αδενοκαρκίνωμα (καρκίνος του ενδοτραχήλου) δεν μπορεί να προληφθεί με το τεστ Παπανικολάου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο έχει πρόγραμμα τεστ Παπ, το αδενοκαρκίνωμα αντιπροσωπεύει περίπου το 15 ​​% όλων των καρκίνων του τραχήλου.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το τεστ Παπ εκτιμάται ότι μπορεί να αποτρέψει περίπου 700 θανάτους ετησίως. Ένας ιατρός που εκτελεί 200 τεστ κάθε χρόνο αποτρέπει έναν θάνατο κάθε 38 χρόνια, ενώ βλέπει 152 άτομα με μη φυσιολογικά αποτελέσματα, παραπέμπει 79 για έρευνα, αποκτά 53 μη φυσιολογικά αποτελέσματα βιοψίας, και βλέπει 17 αλλοιώσεις που διαρκούν περισσότερο από δύο χρόνια. Τουλάχιστον ένα άτομο κατά τη διάρκεια των 38 χρόνων θα πεθάνει από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, παρά το ότι έχει  εξεταστεί .

Δεδομένου ότι ο πληθυσμός του Ηνωμένου Βασιλείου είναι περίπου 61 εκατομμύρια, ο μέγιστος αριθμός των ανθρώπων που θα μπορούσαν να λαμβάνουν τεστ Παπ στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι περίπου 15.000.000 έως 20.000.000 (αφαιρώντας το ποσοστό του πληθυσμού κάτω των 20 και άνω των 65 ετών ). Αυτό σημαίνει ότι η χρήση του τεστ Παπανικολάου στο Ηνωμένο Βασίλειο σώζει τη ζωή 1 ατόμου για κάθε περίπου 20.000 ανθρώπους που εξετάζονται (υποθέτοντας ότι 15.000.000 άνθρωποι εξετάζονται ετησίως ). Σε περίπτωση που εξετάζονται 10.000.000 άτομα κάθε χρόνο, τότε σώζεται 1 άτομο για κάθε περίπου 15.000 ανθρώπων που εξετάζονται.

Αποτελέσματα
Στον γενικό ή χαμηλής επικινδυνότητας πληθυσμό, τα αποτελέσματα των περισσοτέρων τεστ Παπ είναι φυσιολογικά.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου 2-3 εκατομμύρια τεστ χαρακτηρίζονται μη φυσιολογικά κάθε χρόνο . Τα περισσότερα μη φυσιολογικά αποτελέσματα είναι ελαφρώς ανώμαλα (ASC-US (τυπικά το 2–5% των αποτελεσμάτων) ή δείχνουν χαμηλού βαθμού αλλοιώσεις του πλακώδους επιθηλίου (LSIL) (περίπου 2% των αποτελεσμάτων)), χαρακτηριστικές μιας λοίμωξης HPV. Παρότι οι περισσότερες χαμηλού βαθμού δυσπλασίες σταδιακά υποχωρούν χωρίς να οδηγήσουν στην εμφάνιση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη ότι απαιτείται στενή παρακολούθηση.

Τυπικά, περίπου το 0.5% των αποτελεσμάτων του Παπ τεστ δείχνουν υψηλού βαθμού αλλοιώσεις του πλακώδους επιθηλίου (HSIL)και λιγότερο από 0,5% δείχνουν ύπαρξη καρκίνου, ενώ 0.2 έως 0.8% των αποτελεσμάτων καταδεικνύουν παρουσία άτυπων αδενικών κυττάρων απροσδιόριστης σημασίας (AGC-NOS).

Καθώς τα τεστ Παπ υγρής φάσης (LBPs) αντικαθιστούν σταδιακά το παραδοσιακό τεστ Παπ, έχουν αυξηθεί τα ποσοστά ανώμαλων αποτελεσμάτων. Ο μέσος όρος δειγμάτων με χαμηλού βαθμού αλλοιώσεις του πλακώδους επιθηλίου (LSIL) χρησιμοποιώντας τέτοια τεστ είναι 2.9% σε σύγκριση με 2.1% το 2003. Τα αντίστοιχα ποσοστά για υψηλού βαθμού τέτοιες αλλοιώσεις (μέση τιμή, 0.5%) και παρουσία άτυπων πλακωδών κυττάρων έχουν μεταβληθεί ελάχιστα.

Τα αποτελέσματα του τεστ Παπ χαρακτηρίζονται ως φυσιολογικά ή μη σύμφωνα με το σύστημα Bethesda.Nayar R, Solomon D. Second edition of 'The Bethesda System for reporting cervical cytology' – Atlas, website, and Bethesda interobserver reproducibility project. CytoJournal [serial online] 2004 [cited 2011 Apr 16];1:4. Available from: http://www.cytojournal.com/text.asp?2004/1/1/4/41272  Περιλαμβάνουν:

Ανωμαλίες των πλακωδών κυττάρων (SIL)
Άτυπα πλακώδη κύτταρα απροσδιόριστης σημασίας (ASC-US)
Χαρακτηριστικά πλακώδη κύτταρα – δεν εξαιρούνται τα κύτταρα HSIL (ASC-H)
Χαμηλού βαθμού αλλοιώσεις του πλακώδους επιθηλίου (LGSIL or LSIL)
Υψηλού βαθμού αλλοιώσεις του πλακώδους επιθηλίου (HGSIL or HSIL)
Καρκίνωμα των πλακωδών κυττάρων
Ανωμαλίες των αδενικών επιθηλιακών κυττάρων
Άτυπα, μή προσδιορισμένα αδενικά κύτταρα  (AGC or AGC-NOS)

Ενδοτραχηλικές και ενδομήτριες ανωμαλίες μπορούν επίσης να ανιχνευθούν, όπως και άλλες μολυσματικές ασθένειες, όπως η καντιντίαση (μόλυνση από το μύκητα Candida Albicans), ο ιός του απλού έρπητα και η τριχομονάδωση. Το τεστ Παπ, όμως έχει μικρή ευαισθησία στον εντοπισμό τέτοιων μολύνσεων, οπότε η απουσία διάκρισης τους σε ένα τεστ Παπ δεν σημαίνει απαραίτητα πως το άτομο δεν είναι μολυσμένο.

Εγκυμοσύνη
Τα τεστ Παπ μπορούν συνήθως να πραγματοποιηθούν μέχρι την 24η εβδομάδα της κύησης.PapScreen Victoria > Pregnant women from Cancer Council Victoria 2014 Η διενέργεια τέτοιων τεστ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αποβολής. Φλεγμονώδεις περιοχές ανιχνεύονται συχνά σε εγκύους με το τεστ , και δε φαίνεται να αποτελούν ρίσκο για επικείμενο πρόωρο τοκετό. Μετά τη γέννα, συνιστάται οι γυναίκες να περιμένουν μέχρι 12 εβδομάδες πριν ξανακάνουν το τεστ καθώς η, φυσιολογική μετά την τεκνοποίηση, φλεγμονή που αναπτύσσεται στον τράχηλο της μήτρας, ενδέχεται να αλλοιώσει τα αποτελέσματα.

Διαδικασία
Για καλύτερα αποτελέσματα τα τεστ δεν πρέπει να διεξάγονται στη διάρκεια της εμμήνου ρήσης. Μπορούν, ωστόσο, να πραγματοποιηθούν ιδίως εφόσον ο ιατρός επιλέξει εξέταση σωματικών υγρών. Εάν η αιμορραγία είναι ιδιαίτερα μεγάλη, ενδομητριακά κύτταρα ενδέχεται να "αποκρύψουν" τραχηλικά κύτταρα, οπότε δεν συνιστάται η πραγματοποίηση τεστ σε περιπτώσεις ακατάσχετης αιμορραγίας.

Η λήψη δείγματος από τον τράχηλο δεν πρέπει φυσιολογικά να προκαλέσει πόνο στη γυναίκα, αλλά ίσως είναι επώδυνη σε γυναίκες με ανίατα κολπικά προβλήματα, όπως στένωση του τραχήλου της μήτρας ή κολπική καταρροή, ή εάν ο γιατρός δεν είναι προσεκτικός, όπως με τη χρήση κολποδιαστολέα λανθασμένου μεγέθους. Ήπιας μορφής αιμορραγία παρατηρείται σε πολλές γυναίκες μετά το τεστ.

Ορισμένοι ιατρικοί φορείς φέρουν τη λανθασμένη άποψη ότι μόνο αποστειρωμένο νερό (ή και καθόλου λιπαντικό) πρέπει να χρησιμοποιείται για την λίπανση του κολποδιαστολέα, του οργάνου δηλαδή που βοηθά στην διάνοιξη του κόλπου. Κάτι τέτοιο αποδεικνύεται πολλές φορές επώδυνο για τις εξεταζόμενες. Διάφορες μελέτες έχουν αποδείξει ότι η χρήση μικρής ποσότητας λιπαντικού με κύριο συστατικό το νερό δεν επηρεάζει το προς εξέταση δείγμα. Επιπλέον, δεν επηρεάζεται η κυτταρική σύσταση ή κάποιο τεστ για Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα 

Ο εξετάζων ειδικός ξεκινάει εισάγοντας έναν κολποδιαστολέα ώστε να διανοιχτεί η κολπική κοιλότητα και να επιτραπεί η πρόσβαση στον τράχηλο της μήτρας. Ο ειδικός συλλέγει ένα δείγμα κυττάρων από το εξωτερικό τμήμα του τραχήλου, χρησιμοποιώντας την ειδική "σπάτουλα" πιέστρα Aylesbury. Μια ενδοτραχηλική βούρτσα περιστρέφεται στο μέσο άνοιγμα του τραχήλου. Τα κύτταρα τοποθετούνται σε γυάλινο πλακίδιο και μεταφέρονται στο εργαστήριο για την ανάλυση τους.

Κάποια πλαστική "σκούπα" ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί έναντι των παραπάνω εργαλείων. Παρ'όλα αυτά δεν επιφέρει το ίδιο καλό αποτέλεσμα αφού δεν είναι τόσο αποτελεσματική στην συλλογή ενδοτραχηλικού υλικού. Χρησιμοποιείται συχνότερα μετά την ανακάλυψη των εξετάσεων βασισμένων σε υγρά δείγματα, παρ' όλο που και τα συνηθισμένα εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε τέτοιες περιπτώσεις.

Το δείγμα χρωματίζεται με την χρήση της Τεχνικής ή Χρώσης Παπανικολάου, κατά την οποία οι χρωστικές και τα οξέα προσκολλόνται σε συγκεκριμένα και επιθυμητά κύτταρα. Τα μη χρωματισμένα κύτταρα δεν είναι διακριτά στα οπτικά μικροσκόπια. Συνδυάζονται πολλαπλές χρωστικές για να δίνεται αντίθεση σε πυρήνα και κυταρρόπλασμα. Η εξέταση δείχνει έτσι τον πυρήνα (μέγεθος, σχήμα χρώση) και ενδεχόμενες αλλοιώσεις του, και το κυτταρόπλασμα (μορφολογία, κερατινοποίηση, φλεγμονή). Στην υγρή φάση του τεστ Παπ, τα κύτταρα συλλέγονται σε υγρό συντήρησης και χρησιμοποιείται χρώση Παπ ή τροποιποιημένες εκδόσεις της.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα ηλεκτρονικό σύστημα μπορεί να προ-οπτικοποιήσει τα δείγματα, υποδεικνύοντας αυτά που δεν απαιτούν περαιτέρω ιατρική μελέτη η "δείχνοντας" περιοχές με πιθανά αλλοιωμένα στοιχεία. Το δείγμα, στη συνέχεια, συνήθως ψηφοποιείται απο ειδικά καταρτισμένο επιστημονικό προσωπικό (κυτταροτεχνολόγους) με χρήση οπτικού μικροσκοπίου. Η ονοματολογία για τους συγκεκριμένους ειδικούς διαφέρει απο χώρα σε χώρα. Παθολόγοι και εξειδικευμένοι βιοχημικοί φέρουν την ευθύνη να αναγνωρίσουν τα μη φυσιολογικά δείγματα που απαιτούν περαιτέρω εξέταση.

Αυτοματοποιημένη ανάλυση

Κατά την τελευταία δεκαετία έχουν σημειωθεί επιτυχείς προσπάθειες για την ανάπτυξη αυτοματοποιημένου συστήματος ανάλυσης εικόνας του υπολογιστή για έλεγχο . Παρά το γεγονός ότι από τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία ο αυτοματοποιημένος έλεγχος του τραχήλου της μήτρας δεν θα μπορούσε να προταθεί για υλοποίηση σε ένα εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου, μια πρόσφατη αξιολόγηση για την τεχνολογία της υγείας απο το ΕΣΥ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η «γενική περίπτωση για την αυτοματοποιημένη ανάλυση εικόνας πιθανόν να έχει γίνει» .Willis BH, Barton P, Pearmain P, Bryan S, Hyde C, "Cervical screening programmes: can automation help? Evidence from systematic reviews, an economic analysis and a simulation modelling exercise applied to the UK". Health Technol Assess 2005 9(13).   Ο αυτοματισμός μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία και να  μειώσει τα μη ικανοποιητική δείγματα .

Τύποι ελέγχου
 Συμβατικό Παπ: Σε ένα συμβατικό τεστ Παπανικολάου, τα δείγματα αλείφονται απευθείας σε μια πλάκα μικροσκοπίου μετά τη συλλογή.
 Υγρή φάση Παπ: Το δείγμα κυττάρων (επιθηλιακά) έχει ληφθεί από την μεταβατική ζώνη, δηλαδή από την πλακώδη-κυλινδρική διασταύρωση του τραχήλου της μήτρας, μεταξύ του εξω- και ενδοτράχηλου. Στην περίπτωση αυτή, χρησιμοποιείται μια βούρτσα με σχήμα βέλους αντί της συμβατικής σπάτουλας. Τα κύτταρα που λαμβάνονται τοποθετούνται σε υγρό συντήρησης για τη μεταφορά στο εργαστήριο, όπου με τη χρήση χρωματισμών Παπανικολαόυ μπορούν να αναλυθούν.

Τα τεστ Παπανικολάου συνήθως αναζητούν επιθηλιακές ανωμαλίες / μεταπλασίες / δυσπλασίες / οριακές αλλαγές οι οποίες μπορεί να είναι ενδεικτικές της CIN. Οι πυρήνες θα χρωματιστούν σκούροι μπλε, τα πλακώδη κύτταρα θα χρωματιστούν πράσινα και τα κερατινοποιημένα κύτταρα θα χρωματιστούν ροζ / πορτοκαλί. Κοιλοκύτταρα μπορεί να παρατηρηθούν όταν υπάρχει κάποια δυσκαρύωση επιθηλίου. Ο πυρήνας στα κοιλοκύτταρα είναι συνήθως ακανόνιστος, υποδεικνύοντας πιθανή αιτία ανησυχίας και απαιτώντας περαιτέρω επιβεβαιωτικούς ελέγχους και τεστ.

Επιπλέον, το τεστ για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)  μπορεί να εκτελεστεί είτε ως ενδεδειγμένο για μη φυσιολογικά αποτελέσματα Παπανικολάου ή σε περιπτώσεις στις οποίες διεξάγονται διπλά τεστ, όπου ένα τεστ Παπανικολάου και ένα HPV τεστ γίνονται ταυτόχρονα (ονομάζεται επίσης συνεργατικό τεστ Παπ) .

Πρακτικές λεπτομέρειες

Κύτταρα από τον ενδοτράχηλο μπορούν να ληφθούν μερικώς με τη συσκευή που χρησιμοποιείται για να ληφθεί το δείγμα εξωτραχηλικά, αλλά, λόγω της ανατομίας της περιοχής αυτής, αξιόπιστη δειγματοληψία δεν μπορεί να είναι εγγυημένη.

Τα κύτταρα από τον ενδοτράχηλο μπορούν να αποφλοιωθούν πάνω στον τράχηλο και να συλλεχθούν από εκεί, προκειμένου μαζί με τα ενδοτραχηλικά κύτταρα, να μπορούν να αναγνωριστούν τα μη φυσιολογικά κύτταρα, εάν υπάρχουν. Ωστόσο, το τεστ Παπανικολάου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο ελέγχου για ενδομήτρια κακοήθεια.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το τεστ Παπανικολάου κοστίζει 20 έως 30 δολάρια, αλλά το κόστος των επισκέψεων για την πραγματοποίηση του τεστ μπορεί να ξεπεράσει τα 1.000 δολάρια.

Ιστορία
Το τεστ εφευρέθηκε και πήρε το όνομά του από τον διαπρεπή Έλληνα γιατρό Γεώργιο Παπανικολάου ο οποίος ξεκίνησε την έρευνά του το 1923. Ο Aurel Babeş από τη Ρουμανία, εργαζόμενος ανεξάρτητα, έφτασε σε παρόμοιες ανακαλύψεις το 1927.M.J. O'Dowd, E.E. Philipp, The History of Obstetrics & Gynaecology, London, Parthenon Publishing Group, 1994, p. 547. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι η μέθοδος του Babeş ήταν ριζικά διαφορετική από αυτή του Παπανικολάου .Diamantis A, Magiorkinis E, Androutsos G., What's in a name? Evidence that Papanicolaou, not Babes, deserves credit for the Pap test., Diagn Cytopathol. 2010 Jul;38(7):473-6. 

Ο Παπανικολάου προτάθηκε δυο φορές για το βραβείο Νόμπελ αλλά απορρίφθηκε και τις δυο. Η Επιτροπή Νόμπελ ανέθεσε την εις βάθος διερεύνηση της υποψηφιότητας του Παπανικολάου στον καθηγητή Santesson, ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν ο επικεφαλής της παθολογίας στο Ινστιτούτο της Στοκχόλμης για τον καρκίνο (Radiumhemmet). Ο ερευνητής ανακάλυψε τη δημοσίευση του Babeş, στην οποία δεν είχε γίνει αναφορά από τον Παπανικολάου, και μετέφερε το γεγονός αυτό στην Επιτροπή, η οποία στη συνέχεια απέρριψε την απονομή του βραβείου στον Παπανικολάου.Koss, Leopold G. M.D., International Journal of Gynecology Pathology, http://journals.lww.com/intjgynpathology/Fulltext/2003/01000/Aurel_Babes.20.aspx#P20

Άλλες τεχνικές ανίχνευσης σε πειραματικό στάδιο
Στα δυτικά κράτη, η βιοψία του τραχήλου της μήτρας που πραγματοποιείται με την κολποσκόπηση θεωρείται ο «χρυσός κανόνας» για τη διάγνωση αλλοιώσεων των κυττάρων του τραχήλου της μήτρας μετά από ένα μη φυσιολογικό τεστ Παπανικολάου. Η διαδικασία απαιτεί εκπαιδευμένο κολποσκόπο και το κόστος της μπορεί να είναι υψηλό. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τεστ Παπ είναι πολύ ευαίσθητο και ενδεχόμενα αρνητικά αποτελέσματα βιοψίας μπορεί να οδηγούν σε υποεκτίμηση της βλάβης στη βιοψία. Έτσι, αρνητική βιοψία με θετική κυτταρολογική εξέταση απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση.Bewtra C, Pathan M, Hashish H. Abnormal Pap smears with negative follow-up biopsies: Improving cytohistologic correlations. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/dc.10329/abstract

Εκτός από το τεστ Παπ, και άλλες τεχνικές και τεχνολογίες ανίχνευσης προκαρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο χωρίς να έχουν αντικαταστήσει το καθιερωμένο τεστ Παπ και το τεστ HPV, τα οποία έχουν αποδεδειγμένη αποδοτικότητα. Σε αυτές περιλαμβάνονται η speculoscopy, η οπτική επιθεώρηση με οξικό οξύ ή με του Lugol καθώς και οι μέθοδοι ηλεκτρονικής ανίχνευσης (π.χ. Polarprobe και in-vivo φασματοσκοπία). Έως σήμερα, οι τεχνικές αυτές δεν έχουν επικυρωθεί από δοκιμές μεγάλης κλίμακας και δεν χρησιμοποιούνται ευρέως.

Πρόσβαση
Στην Ταϊβάν οι περισσότεροι άνθρωποι της μεσαίας και ανώτερης τάξης έχουν πρόσβαση στο τεστ Παπανικολάου και μπορούν να επιλέξουν να υποβάλλονται σε ένα κάθε χρόνο. Επίσης, οικονομικά ασθενέστεροι άνθρωποι, όπως στη νότια Αμερική, μπορεί να μην έχουν πάντα πρόσβαση στο τεστ Παπανικολάου.http://web.ebscohost.com/ehost/pdfviewer/pdfviewer?sid=c456f9bb-cab6-4f69-a99e-d44cf337b135%40sessionmgr111&vid=2&hid=127#944 (see Tables 3 and 4)
Κοκκοειδή βακτήρια
Η ανίχνευση κοκκοειδών βακτηρίων σε ένα τεστ Παπανικολάου δεν επηρεάζει τα λοιπά φυσιολογικά ευρήματα και είναι συνήθως ένδειξη βακτηριακής φλεγμονής ή λοίμωξης. Ωστόσο, σε περίπτωση που η φλεγμονή δυσχεραίνει την εξέταση για την ανίχνευση προκαρκινικών και καρκινικών κυττάρων, μπορεί να υποδειχθεί θεραπεία με ένα αντιβιοτικό ευρέως φάσματος για στρεπτόκοκκους και αναερόβια βακτήρια (όπως μετρονιδαζόλη και αμοξικιλίνη) πριν την επανάληψη του τεστ. Εναλλακτικά, το τεστ θα πρέπει να επαναληφθεί σε προγενέστερο από τον προγραμματισμένο χρόνο.OB-GYN 101: Introductory Obstetrics & Gynecology > Coccoid Bacteria  by Michael Hughey Hughey at Texas Tech University Health Sciences Center. Retrieved Feb 2014. Εάν υπάρχουν συμπτώματα κολπικού εκκρίματος, κακής οσμής ή ερεθισμού, η παρουσία των κοκκοειδών βακτηρίων μπορεί επίσης να υποδείξει θεραπεία με αντιβιοτικά σύμφωνα με τα ανωτέρω.

Παραπομπές

Κατηγορία:Ιατρικές εργαστηριακές εξετάσεις
Κατηγορία:Λοιμώδεις αιτίες του καρκίνου