Ασπιώτης (εκδότης)

Η εταιρεία Ασπιώτης ήταν ελληνική εταιρεία γραφικών τεχνών η οποία άρχισε τη δραστηριότητά της στα τέλη του 19ου αιώνα με έδρα αρχικά την Κέρκυρα και αργότερα την Αθήνα.

Η εταιρεία υπό τον Γεράσιμο Ν. Ασπιώτη
μικρογραφία|200 px|left|Ο Γεράσιμος Ασπιώτης
μικρογραφία|350 px|Το πρώτο λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη περί το 1900.Κατηγορία Π0 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 737.
Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1873 στην Κέρκυρα από τον Γεράσιμο Ν. Ασπιώτη (1843-1901), γιο του Κερκυραίου ζωγράφου και αγιογράφου Νικολάου Ι. Ασπιώτη (1816-1891). Ο 29χρονος, τότε, Γεράσιμος δημιούργησε το πρώτο εργοστάσιο γραφικών τεχνών στην Κέρκυρα με την επωνυμία ΕΛΠΙΣ και μοναδική χρηματοδότηση το ποσό των έξι μόλις χρυσών λιρών, που του χορήγησε ο πατέρας του. Από τις πρώτες δραστηριότητες του εργοστασίου ήταν η εκτύπωση ενετικού τύπου παιγνιοχάρτων (τραπουλόχαρτων), με απεικονίσεις μυθικών ηρώων.Βλ. Φρ. Φραντζισκάκης, 1973, σελ. 13-24, και Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998γ, σελ. 579. Βλ., επίσης, και την πρόσφατη διδακτορική διατριβή της Ελένης Βουσολίνου-Ανυφαντή, 2014, σελ. 61-66, που υποβλήθηκε στο τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Στις 27 Φεβρουαρίου του 1901 ο Γεράσιμος Ασπιώτης πεθαίνει και από τραγική σύμπτωση την ίδια ημέρα πεθαίνει και ο νεότερος από τους γιους του, Σπύρος.Βλ. Φρ. Φραντζισκάκης, 1973, σελ. 15. Τα ηνία της επιχείρησης ανέλαβε τότε ο 29χρονος Κωνσταντίνος Ασπιώτης (1872-1963), μεγαλύτερος γιος του Γερασίμου Ασπιώτη, επιστρέφοντας εσπευσμένα από την Αγγλία, όπου ήταν διευθυντής μιας εταιρείας που δραστηριοποιείτο στην εγκατάσταση και εκμετάλλευση της φωτιστικής ασετυλίνης. Ο Κωνσταντίνος Ασπιώτης είχε όλα τα προσόντα που διέκριναν τον πατέρα του και επί πλέον μία μόρφωση σπάνια, με σπουδές στην Αυστρία, τη Γαλλία και την Ελβετία και μία πείρα διοικητική που είχε αποκτήσει κατά τη διάρκεια της πολύχρονης παραμονής και δραστηριότητάς του στο εξωτερικό.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998γ, σελ. 579-581.

Η εταιρεία υπό τον Κωνσταντίνο Γ. Ασπιώτη
μικρογραφία|200 px|left|Ο Κωνσταντίνος Γ. Ασπιώτης (1872-1963). Φωτογραφία του B. Borri του 1895 περίπου.
μικρογραφία|350 px|Το λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη το 1902 περίπου.Κατηγορία Κ0 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 737.
μικρογραφία|350 px|Το λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη το 1904 περίπου.Κατηγορία Κ1 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 735.
μικρογραφία|350 px|Το λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη το 1905 περίπου.Κατηγορία Κ2 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 735-736.
μικρογραφία|350 px|Το λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη το 1906 περίπου.Κατηγορία Κ5 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 736.
μικρογραφία|350 px|Το λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη το 1909 περίπου.Κατηγορία Κ6 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 737.
μικρογραφία|350 px|Το λογότυπο της εταιρείας Ασπιώτη το 1920 περίπου.Κατηγορία Π3 κατά τον Νίκο Δ. Καράμπελα, 1990, σελ. 739.
Περί το 1902, εγκαινιάζεται η δεύτερη λαμπρή περίοδος στη ζωή του εργοστασίου Ασπιώτη στην Κέρκυρα. Η εταιρεία ονομάζεται αρχικά Λιθογραφείον Κωνσταντίνου Γ. Ασπιώτη,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 737. στη συνέχεια Τυπολιθογραφείον Κωνσταντίνου Γ. Ασπιώτη,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 735. λίγο αργότερα Χρωμολιθογραφικόν Εργοστάσιον Κωνσταντίνου Γ. ΑσπιώτηΒλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 735-736. και τέλος Χρωμοτυπολιθογραφικόν Εργοστάσιον Κωνσταντίνου Γ. Ασπιώτη.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 736-737.

Η περίοδος αυτή δεν μπορεί να ξεχωρίσει και να απομονωθεί από αυτήν την ίδια την ιστορία της λιθογραφίας στην Ελλάδα. Η τέχνη της λιθογραφίας ήταν έως τότε μια νεαρή και μη τελειοποιημένη τεχνική και η περαιτέρω ανάπτυξή της στην Ελλάδα συνδέεται άρρηκτα, αν όχι ταυτίζεται με τους Ασπιώτηδες.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998γ, σελ. 579.

Η εταιρεία υπό τους αδελφούς Κωνσταντίνο & Νικόλαο Ασπιώτη
Στην εταιρεία συμμετείχε από το 1909 περίπου και ο αδελφός του Κωνσταντίνου, Νικόλαος Γ. Ασπιώτης και η επωνυμία της άλλαξε σε Χρωμοτυπολιθογραφείον Αδελφών Γ. ΑσπιώτηΒλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 737-738. και λίγο αργότερα σε Τυπολιθογραφείον Αδελφών Γ. Ασπιώτη.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 739. Το 1925 η εταιρεία γίνεται ανώνυμη με την επωνυμία Ανώνυμος Ελληνική Εταιρεία Γραφικών Τεχνών Αδελφών Γ. Ασπιώτη και το 1928 συγχωνεύεται με την Εταιρεία Λιθογραφίας και Κυτιοποιίας Αθηνών (Ε.Λ.Κ.Α.) –που ήταν, μέχρι τότε, η πιο υπολογίσιμη ανταγωνίστρια των αδελφών Ασπιώτη– και δημιουργείται η Ασπιώτη-ΕΛΚΑ.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1990, σελ. 740.

Ο Ασπιώτης ως εκδότης καρτ ποστάλ
μικρογραφία|350 px|Καρτ ποστάλ του Ασπιώτη που εκδόθηκε  επ' ευκαιρία των εν Αθήναις Ολυμπιακών Αγώνων του 1906.
μικρογραφία|350 px|Ο Παρθενών. Καρτ ποστάλ του Ασπιώτη από υδατογραφία του Άγγελου Γιαλλινά.
Στα πρώτα, μόλις, χρόνια του 20ού αιώνα το εργοστάσιο ΕΛΠΙΣ του Ασπιώτη είχε μεταξύ των δραστηριοτήτων του την εκτύπωση χρωμολιθόγραφων επιστολικών δελταρίων (καρτ ποστάλ).Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1989, σελ. 368. Ο Κωνσταντίνος Ασπιώτης συνέχισε και βελτίωσε την παραγωγή χρωμολιθόγραφων δελταρίων, που είχε ξεκινήσει ο πατέρας του, με την εισαγωγή της τεχνικής της τρίχρωμης χρωμολιθογραφίας, η οποία είχε ήδη μεγαλουργήσει στην Ευρώπη. Η τελειοποίηση της παραγωγής είχε φτάσει σε τέτοιο βαθμό που έκανε τον γνωστό Άγγλο παραγωγό και έμπορο επιστολικών δελταρίων Ράφαελ Τακ (Raphael Tuck) να ομολογήσει ότι του ήταν αδύνατον να πιστέψει πως τα καρτ ποστάλ του Ασπιώτη είχαν τυπωθεί στην Κέρκυρα.

Η εταιρεία εκτύπωνε καρτ ποστάλ όχι μόνο για λογαριασμό της, αλλά και για λογαριασμό άλλων Ελλήνων τοπικών εκδοτών, όπως για παράδειγμα τους Γεράσιμο Αρσένη της Ιθάκης, Ι. Δ. Μοίρα της Αίγινας, Οδυσσέα Μπλίκα του Αγρινίου, Δημήτριο Σαμαρά της Ζακύνθου, Κωνσταντίνο Γ. Στασινάκη της Σπάρτης, Νικόλαο Τσιρίμπαση της Λευκάδας, πιθανότατα τον Νικήτα Τσουτσάνη της Πρέβεζας κ.ά.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 2000, σελ. 696.

Τα καρτ ποστάλ του Ασπιώτη ήταν τις περισσότερες φορές αριθμημένα, αρχικά στο κάτω μέρος της όψης τους και αργότερα στην πίσω τους πλευρά. Ένας σχεδόν πλήρης κατάλογος των αριθμημένων έγχρωμων καρτ ποστάλ του Ασπιώτη, καθώς και ένας κατάλογος των μη αριθμημένων έγχρωμων καρτ ποστάλ έχουν ήδη δημιουργηθεί από τον συλλέκτη του είδους κ. Νίκο Δ. Καράμπελα. Στα καρπ ποστάλ που εκδόθηκαν από τον Ασπιώτη συγκαταλέγονται μονόχρωμα και δίχρωμα καρτ ποστάλ αλλά και χρωμολιθόγραφα, τυπωμένα σε τριχρωμία. Ένας σχεδόν πλήρης κατάλογος των ασπρόμαυρων καρτ ποστάλ του Ασπιώτη έχει ήδη δημιουργηθεί από τον ίδιο συλλέκτη. Μεταξύ των δίχρωμων καρτ ποστάλ συγκαταλέγεται και μία σειρά που εκδόθηκε επ' ευκαιρία της Μεσολυμπιάδας του 1906.Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 2001β, σελ. 454.

Οι Ασπιώτηδες, με περισσότερες από χίλιες καρτ ποστάλ στο εκδοτικό τους ενεργητικό κατά το πρώτο τρίτο του 20ού αιώνα, θεωρούνται ένας από τους μεγαλύτερους εκδότες του είδους στην Ελλάδα, ανάμεσα στους Ελευθερουδάκη, Πάλλη, Στουρνάρα κ.ά. με ιδιαίτερη έμφαση στις καρτ ποστάλ που αναπαράγουν έργα ζωγραφικής Ελλήνων ζωγράφων, όπως οι: Άγγελος Γιαλλινάς,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998γ, σελ. 579–586. Βικέντιος Μποκατσιάμπης,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998δ, σελ. 907–911. Σοφία Λασκαρίδου,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 2001α, σελ. 339–343. Πάνος Αραβαντινός,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998β, σελ. 483–486, και Νίκος Δ. Καράμπελας, 2013, σελ. 900–901. Σεραφείμ Β. Σεραφείμ,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1998α, σελ. 291–293., Θεόδωρος Ράλλης,Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, 1999, σελ. 996–1001. Ανδρέας Βρανάς κ.ά.

 Αναφορές 
μικρογραφία|200 px|Τραπουλόχαρτο Ενετικού τύπου που τυπώθηκε από το Εργοστάσιο Ελπίς του Γεράσιμου Ασπιώτη.

 Υποσημειώσεις 

 Βιβλιογραφία 














Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
 Γεράσιμος Ν. Ασπιώτης: Ο επιτυχημένος Κερκυραίος βιομήχανος στην παλιά εποχή
 Μουσείο Κερκύρας. Οι Ασπιώτηδες: Mέρος 1ον Γεράσιμος Ασπιώτης, του Γιάννη Πετσάλη
 Ελένη Ι. Βουσολίνου-Ανυφαντή, Η βιομηχανία στην Κέρκυρα: Η βιομηχανία γραφικών τεχνών Ασπιώτη-Ε.Λ.Κ.Α. (τέλη 19ου αιώνα), διδακτορική διατριβή υποβληθείσα στο τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Κέρκυρα, 2014 
 Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής, Βιομηχανία Κατασκευής Παιγνιοχάρτων Ασπιώτη «Ελπίς» (Οικία Βαλέτα)

Κατηγορία:Εκδότες καρτ ποστάλ
Κατηγορία:Πρώην επιχειρήσεις της Ελλάδας
Κατηγορία:Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στην Κέρκυρα
Κατηγορία:Έλληνες εκδότες