Η Έκσταση της Αγίας Τερέζας

Η Έκσταση της Αγίας Τερέζας είναι γλυπτό σύμπλεγμα σε λευκό μάρμαρο, τοποθετημένο σε υπερυψωμένο βάθρο της εκκλησίας Σάντα Μαρία ντε λα Βιττόρια στη Ρώμη. Σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε από τον Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι, εξέχοντα γλύπτη της εποχής του, και θεωρείται ως ένα από τα αριστουργήματα της γλυπτικής της ύστερης εποχής του Ιταλικού Μπαρόκ.
μικρογραφία|200px|<center>Η Έκσταση της Αγίας Τερέζας<center>

Η ανάθεση
Το έργο πραγματοποιήθηκε επί παπoσύνης Ιννοκέντιου Ι΄ (1644-1655). Όταν ο Ιννοκέντιος ανήλθε στον παπικό θρόνο απέφευγε να εκμεταλλευτεί τις καλλιτεχνικές υπηρεσίες του Μπερνίνι, ο οποίος υπήρξε ευνοούμενος του προηγούμενου πάπα, Ουρβανού Η΄, Μπαρμπερίνι (1623-1644). Χωρίς την παπική υποστήριξη ο Μπερνίνι στράφηκε στον Ενετό καρδινάλιο Φεντερίκο Κορνάρο (1579-1653). Ο Κορνάρο είχε επιλέξει την έως τότε άσημη εκκλησία του Τάγματος των Ανυπόδητων Καρμηλιτών, ως τοποθεσία της ταφής του. Είχε λόγους να αποφύγει να ταφεί στη Βενετία, καθώς η χειροτόνησή του ως καρδινάλιου από τον πάπα Ουρβανό Η΄ έγινε, ενώ δόγης στην πόλη ήταν ο πατέρας του, Τζιοβάνι. Καθόσον η κατοχή συγχρόνως, υψηλών πολιτικών και εκκλησιαστικών αξιωμάτων από την ίδια οικογένεια απαγορευόταν, το γεγονός είχε προκαλέσει ανησυχία στον πληθυσμό. Εκεί ο Μπερνίνι, κατ΄εντολήν του Κορνάρο, τοποθέτησε το αριστούργημά του.
μικρογραφία|<center>Ο λογχισμός της αγίας από τον άγγελο<center>

Η τοποθέτηση του γλυπτού συμπλέγματος
Το γλυπτό σύμπλεγμα φωτίζεται από φυσικό φως το οποίο διηθείται από ένα κρυφό παράθυρο και συμβολοποιείται από επιχρυσωμένες πλαστικές ακτίνες, ως αλληγορία του Αγίου Πνεύματος. Το σύμπλεγμα απεικονίζει δύο μορφές. Η μία, ένας αρχάγγελος Σεραφείμ λογχίζει την Αγία Τερέζα από την Άβιλα, την συνιδρύτρια και προσφάτως αγιοποιηθείσα (1622)Βλ. Boucher B. p135  πρώτη αγία του Τάγματος των Καρμηλιτών, η οποία απεικονίζεται εκστασιασμένη και ημιλιπόθυμη πάνω σε ένα σύννεφο, υπονοώντας ότι είμαστε μάρτυρες μιας θεϊκής εμφάνισης. Άλλοι μάρτυρες εμφανίζονται στους δύο πλαϊνούς τοίχους. Οι έκτυπες μορφές σε φυσικό μέγεθος των αρρένων μελών της δωρήτριας οικογένειας του έργου, Κορνάρο, εμφανίζονται να συζητούν για το γεγονός σαν να βρίσκονται σε θεωρείο θεάτρου, ενώ στον θόλο είναι στερεωμένες μορφές αγγέλων χερουβείμ.
μικρογραφία|<center>Η εκστασιαζόμενη αγία Τερέζα<center>

Ο συμβολισμός του γλυπτού
Η σκηνή είναι παρμένη από το αυτοβιογραφικό βιβλίο της αγίας, Η ζωή της Τερέζας του Ιησού, και εξομοιώνεται με την εμπειρία της ερωτικής πράξης.

«Είδα στα χέρια του (ενός αγγέλου Σεραφείμ, που σημαίνει φλογερός), ένα μακρύ χρυσό δόρυ, και στην άκρη του μια μικρή φωτιά. Με αυτό με διαπέρασε επανειλημμένως ως τα σωθικά μου. Όταν το τράβηξε έξω με άφησε να φλέγομαι με έναν μεγάλο έρωτα προς τον θεό. Ο πόνος ήταν τόσο δυνατός ώστε με έκανε να βογγώ, και η γλύκα του τόσο κατακλυσμική, που παρακαλούσα να μην τελειώσει.»Κεφ. XXIX;/17, Η ζωή της Τερέζας του Ιησού

Το έργο κόστισε 12.000 σκούδα, που αντιστοιχούν σε πάνω από €120.000.Italian Baroque Sculpture : Books : Thames & Hudson

Παραπομπές

Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Μπερνίνι
Κατηγορία:Χριστιανική τέχνη