Πορτρέτο Νεαρής Γυναίκας (Πολλαϊόλο)

Ο πίνακας με τίτλο Το Πορτρέτο της Νεαρής Γυναίκας είναι προσωπογραφία νεαρής γυναίκας (που τιτλοφορείται με διάφορες παραλλαγές  όπως Κατατομή της κοπέλας, Προσωπογραφία της κυρίας, κ.τ.λ) είναι ένας πίνακας με μεικτή τεχνική σε καμβάMέθοδος ζωγραφικής με διαστάσεις (4,5 * 32,7 εκατοστά), ο οποίος ποικιλοτρόπως αποδίδεται είτε στον Πιέρο Ντελ ΠολλαϊόλοΑναγεννησιακός ζωγράφος ή στον αδερφό του Αντόνιο Ζωγράφος, γλύπτης της Αναγέννησης που συνεργάστηκε με τον αδερφό του, χρονολογείται μεταξύ 1470-1472 περίπου και διατηρείται στο Μουσείο Πόλντι ΠετσόλιΤο μουσείο ιδρύθηκε το 1881 και έχει διάφορα έργα τέχνηςτου Μιλάνου, όπου χρησιμοποιείται ως το σύμβολο του ίδιου του Μουσείου. 

Ιστορία

Το έργο είναι το πιο διάσημο και μία από τις πολλές προσωπογραφίες-κατατομές γυναικών που έχουν διατηρηθεί καλύτερα , τα οποία έχουν αποδοθεί από τους κριτικούς ποικιλοτρόπως σε έναν από τους δύο αδερφούς Ντελ Πολλαϊόλο: ένα πορτρέτο βρίσκεται στο μουσείο Ουφίτσι της Φλωρεντίας, ένα στο Στάατλιχε Μουζέεν του Βερολίνου, ένα στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και ένα τέλος στο Μουσείο Ιζαμπέλα Στιούαρτ Γκάρντνερ της Βοστώνης. Παρόμοιο φυσιογνωμικά έργο είναι και η Προσωπογραφία κοριτσιού (μικρή παιδούλα) του Αντρέα Ντέλλα ΡόμπιαΙταλός γλύπτης και καλλιτέχνης κεραμικών. Παραδοσιακά τέτοιου είδους έργα έχουν αποδοθεί στον Πιέρο, αλλά η πρόσφατη κριτική (δηλαδή ο Άλντο ΓκάλιΙταλός ζωγράφος προς τιμήν του οποίου ονόμασαν μία σχολή καλών τεχνών, 2005, σελ. 35) πρότεινε με επιμονή το όνομα του Αντόνιο.

Δεν είναι ξεκάθαρο ποια είναι η γυναίκα που απεικονίζεται στην μιλανέζικη προσωπογραφία: έχουν προταθεί διάφορα ονόματα, ανάμεσα στα οποία εκείνα της συζύγου του τραπεζίτη Τζιοβάνι Ντε ΜπάρντιΜέλος της γνωστής οικογένειας Μπάρντι, τα μέλη της οποία ήταν κυρίως έμποροι και τραπεζίτες (σύμφωνα με την περιγραφή στο πίσω μέρος του πίνακα “ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ ΤΖΙΟΒΑΝΙ ΝΤΕ ΜΠΑΡΝΤΙ”Μετάφραση από τα λατινικά  (η οποία πιθανόν δεν είναι έγκυρη ) ή της Μαριέττας Στρότσι,Μία από τις ομορφότερες νεαρές κοπέλες στους κύκλους των πατρικίων της Φλωρεντίας ή ακόμη κάποιας γυναίκας με το όνομα Μπελτζιόζο. Σε κάθε περίπτωση το έργο, που βρίσκεται στην Φλωρεντία, είναι ένα από τα σύμβολα κομψότητας της Φλωρεντίας του 15ου αιώνα.  
Το έργο αναφέρθηκε τον 19ο αιώνα από τον Τζιοβάνι Μπατίστα ΚαβαλκάζελεΣυγγραφέας, ιστορικός και κριτικός τέχνης ως ένα από τα έργα των συλλογών ΜπορομέοΗ οικογένεια Μπορομέο ανήκε στους ευγενείς κύκλους και ασκούσε μεγάλη επιρροή στην πόλη για αιώνες και δεν είχε αναγνωριστεί μέχρι που ο Τζαν Τζιάκομο Πόλντι Πετσόλι Ιταλός συλλέκτης έργων, αφού κληρονόμησε από την μεριά της μητέρας του την περιουσία της οικογένειας ΤριβούλτζιοΑρχαία και ευγενής οικογένεια που γνώρισε ακμή το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, κατέστη κάτοχος του έργου, το οποίο μεταφέρθηκε στο νεόκτιστο μουσείο με βάση όσα όριζε η διαθήκη του το 1879. Η προσωπογραφία αποκαταστάθηκε το 1951 από τον Μ. Πελιτσόλισυντηρητής έργων τέχνης, ο οποίος επαλήθευσε την εξαιρετική κατάσταση συντήρησης του έργου. 
Μία συνθετική μετάθεση της προσωπογραφίας, που οραματίστηκε ο Ίταλο ΛούπιΙταλός αρχιτέκτονας, συμβολίζει σήμερα τα δύο λατινικά “P” του γραφικού συμβόλου του λογότυπου του μουσείου.

Περιγραφή και Τεχνοτροπία

Η γυναίκα απεικονίζεται στο πορτραίτο σε θέση κατατομής με φόντο έναν σκούρο μπλε ουρανό που αυλακώνεται από κάποια σύννεφα, σύμφωνα με την χαρακτηριστική χρήση των ιταλικών αυλών, η οποία, μέσω του ανθρωπιστικού μοντέλου του “ένδοξου άνδρα”έκφραση για να χαρακτηριστούν αυτοί που κατείχαν εξουσία, εμπνέονταν από τους τρόπους της μεγαλειώδους  Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. 
Η ατμόσφαιρα του ανοικτού αέρα συμβολίζει την τέλεια αρμονία ανάμεσα στην φύση και στην γυναικεία ομορφιά, σύμφωνα με ένα κλασικό ιδανικό που ανακτήθηκε από την ΑναγέννησηΠολιτιστικό κίνημα που ξεκίνησε τον 14ο αιώνα, εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και έφερε ριζικές αλλαγές στην λογοτεχνία, επιστήμη, τέχνη, θρησκεία, εκπαίδευση.
Η κοπέλα απεικονίζεται μέχρι την πλάτη, με μία ελαφριά κλίση στο στήθος, η οποία επιτρέπει να δει κάποιος την μορφή του μπούστου. Πολύ μεγάλη προσοχή δόθηκε στην σχεδίαση του φορέματος, των κοσμημάτων και του πολύ επημελημένου χτενίσματος, υπογραμμίζοντας τον ευγενή χαρακτήρα και την ευπορία της κοπέλας. 
Το φόρεμα είναι αρκετά έξωμο και εφαρμοστό, δεμένο με κορδόνι στο μπροστινό μέρος με μία σειρά  με κεντημένη με κουμπιά και είναι χαρακτηριστικό της νεανικής μόδας της εποχής. 
Το βελούδινο μανίκι παρουσιάζει ένα  λουλουδάτο μοτίβο που έχει παραδοθεί με λιτότητα χωρίς να καταφεύγει στα πομπώδη εφέ της φλαμανδικής ζωγραφικής. Εκείνη την εποχή τα μανίκια ήταν ένα από τα πιο σημαντικά μέρη των ρούχων, και τα οποία συχνά δεν ήταν ραμμένα στο υπόλοιπο ρούχο και ήταν διακοσμημένα με κοσμήματα, κάποια από τα οποία ήταν οικογενειακά.
(Ο πίνακας) προσεγγίζει την φλαμανδική τέχνηΟ 15ος αιώνας αποτελεί την χρυσή εποχή της ιδίως την εκπληκτική προσοχή στις φωτοσκιάσεις, το οποίο προσδιορίζεται με διάφορα εφέ από τα πολυάριθμα εικονιζόμενα υλικά: από την λάμψη των περλών μέχρι την φωτεινότητα των μαλλιών, από την λεπτότητα της σχεδίασης μέχρι τα δεξιοτεχνικά εφέ όπως το βέλο το οποίο καλύπτει με λεπτότητα το μάτι. Τα μαλλιά είναι μαζεμένα σε χτένισμα που χαρακτηριζόταν ως “σφηκοφωλιά”, με ένα κολιέ από πέρλες, και στο κέντρο σε αυτή την περίπτωση με ένα εντυπωσιακό διάδημα με πολύτιμες πέτρες, το οποίο κρατάει τα μαλλιά σε έναν περίτεχνα σχεδιασμένο κότσο που δένει πίσω από τον αυχένα και συγκρατεί ένα διάφανο βέλο το οποίο καλύπτει τα μάτια. 
Τα κοσμήματα τα οποία φοράει (πέρλες και ρουμπίνια) φαίνονταν να παραπέμπουν σε σημαντικά γαμήλια κοσμήματα αξίας, υπονοώντας ότι πιθανόν η προσωπογραφία προοριζόταν ως μέρος των γαμήλιων δώρων ή ως δώρο για την οικογένεια του γαμπρού πριν από την υπογραφή γαμήλιου συμβολαίου. Οι πέρλες στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύουν την παρθενικότητα  και το ρουμπίνι το κόκκινο χρώμα του έρωτα. 
Η κατατομή ξεχωρίζει με ένταση από το φόντο, με μία ξεκάθαρη και εκφραστική γραμμή περιγράμματος (το λεγόμενο “πριν το σχέδιο”), το οποίο ήταν ένα από τα πιο τυπικά χαρακτηριστικά της φλωρεντινήΤέχνη που άνθησε στην Φλωρεντία και έχει παρουσιάσει εκπληκτικά έργα τέχνης του δεύτερου μισού του 15ου  αιώνα, και πιο συγκεκριμένα των αδελφών Πολλαϊόλο, κυρίως του Αντόνιο.

Παραπομπές

Κατηγορία:Έργα αναγεννησιακής ζωγραφικής