Ιερά Μητρόπολις Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου

Η Ιερά Μητρόπολις Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου είναι μία από τις οκτώ Μητροπόλεις, οι οποίες μαζί με την Αρχιεπισκοπή Κρήτης συναποτελούν την Εκκλησία της Κρήτης, ημιαυτόνομη Ορθόδοξη Εκκλησία υπαγόμενη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. 

Η Μητρόπολη έχει έδρα της το Αρκαλοχώρι Μονοφατσίου και περιλαμβάνει τμήματα της περιφερειακής ενότητας Ηρακλείου και συγκεκριμένα οικισμούς των νυν δήμων Μινώα Πεδιάδος, Βιάννου, Χερσονήσου και Αρχανών-Αστερουσίων, ή των τέων επαρχιών Πεδιάδος, Βιάννου και Μονοφατσίου. 

Μητροπολίτης της από την ίδρυσή της το 2001 είναι ο Ανδρέας Νανάκης.

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Ιερά Μητρόπολις Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 2001Ν. 2942/2001 (Φ.Ε.Κ. 202/12-9-2001, τ. Α΄) με απόσπαση τμημάτων της Αρχιεπισκοπής Κρήτης και των Μητροπόλεων Γορτύνης και Αρκαδίας και Πέτρας και Χερρονήσου. Έχει έδρα της το Αρκαλοχώρι και καλύπτει γεωγραφικά την ανατολική ενδοχώρα και τα νότια του νομού Ηρακλείου. 

Ξεκίνησε την πορεία της με  πενιχρά μέσα, πολλές δυσκολίες και δυσεπίλυτα προβλήματα, διαθέτοντας μηδενικές υποδομές και εγκαταστάσεις. Εντός των ορίων της Μητροπόλεως, στον οικισμό Ζίντα Μονοφατσίου, εγκαινιάστηκε το 2015 ο Ιερός Ναός του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης, ο πρώτος Ναός της Κρήτης στη μνήμη τουΝαοί του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και των Μικρασιατών Μαρτύρων - Ένωση Μικρασιατών Φοιτητών.

 Μητροπολίτης 
Ο πλήρης τίτλος του εκάστοτε επισκόπου της εν λόγω Ιεράς Μητροπόλεως είναι: 
 «Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου, Υπέρτιμος και Έξαρχος Πεδιάδος»

Tη θέση κατέχει σήμερα ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εξ Ηρακλείου, Ανδρέας-Σταύρος Νανάκης, ο οποίος εξελέγη στις 3 Νοεμβρίου 2001.

 Αρχιερατικές περιφέρειες 
Η εκκλησιαστική περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως διαιρείται στις ακόλουθες τρεις περιφέρειες, που φέρουν ελληνική κεφαλαιογράμματη αρίθμηση:

Α΄ Αρχιερατική Περιφέρεια Αρκαλοχωρίου. Περιλαμβάνει 22 ενορίες.
Β΄ Αρχιερατική Περιφέρεια Καστελλίου Πεδιάδος. περιλαμβάνει 24 ενορίες.
Γ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια Σκινιά Μονοφατσίου. περιλαμβάνει 25 ενορίες.
Δ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια Βιάννου. περιλαμβάνει 19 ενορίες.
+Ενορίες Ιεράς Μητροπόλεως Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και ΒιάννουΑρχιερατική περιφέρειαΕνορίαΚοινότηταΔήμοςΕπαρχίαΑ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια
(Αρκαλοχωρίου)Αρκαλοχώριον - Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Ανδρέου Ιεροσολυμίτου Αρχιεπισκόπου ΚρήτηςΑρκαλοχωρίουΜινώα ΠεδιάδοςΜονοφατσίουΑρκαλοχώριον - Καθεδρικός Ναός Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΑγία Σεμνή - Ενορία Αγίας ΒαρβάραςΑγίαι Παρασκιαί - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΑγίων ΠαρασκιώνΑρχανών-ΑστερουσίωνΠεδιάδοςΑλάγνιον - Ενορία Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΑλαγνίουΜονοφατσίουΑμουργέλλες - Ενορία Αγίου ΝικολάουΠανοράματοςΜινώα ΠεδιάδοςΑρχοντικόν - Ενορία Αγίου ΑνδρέαΑρκαλοχωρίουΑστρίτσι - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΑστριτσίουΑρχανών-ΑστερουσίωνΠεδιάδοςΒόνη - Ενορόα Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΒόνηςΜινώα ΠεδιάδοςΓαλατάς - Ενορία Γενεσίου της ΘεοτόκουΓάσι - Ενορία Μιχαήλ ΑρχαγγέλουΑρκαλοχωρίουΖίντα - Ενορία Αγίου ΝικολάουΘραψανόν - Ενορία Τιμίου ΣταυρούΘραψανούΚαλόν Χωρίον-Άνω Πουλιές - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΛευκοχωρίου (Βουτουφούς)ΜονοφατσίουΛευκοχώρι (Βουτουφού)-Κάτω Πουλιές - Ενορία Εισοδίων της ΘεοτόκουΜελέσαι - Ενορία Ευαγγελισμού της ΘεοτόκουΜελεσώνΑρχανών-ΑστερουσίωνΠεδιάδοςΜουσούτα - Ενορία Αγίου ΠνεύματοςΑρκαλοχωρίουΜινώα ΠεδιάδοςΜονοφατσίουΠανόραμα-Στείρονας - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΠανοράματοςΠάρτιρα - Ενορία Αγίας ΤριάδοςΠαρτίρωνΠατσίδερος - Ενορία Αγίου ΑντωνίουΠατσιδέρουΡουσοχώρια - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΝιπιδιτούΠεδιάδοςΦιλίσια - Ενορία Αγίας ΜακρίναςΜελεσώνΑρχανών-ΑστερουσίωνΧουμέριον - Ενορία Αγίου ΦανουρίουΑρκαλοχωρίουΜινώα ΠεδιάδοςΜονοφατσίουΒ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια
(Καστελλίου Πεδιάδος)Αγία Παρασκευή - Ενορία Ευαγγελισμού της ΘεοτόκουΛιλιανούΠεδιάδοςΑμαριανόν - Ενορία Αγίου ΕυσταθίουΑμαριανούΑποστόλοι - Ενορία Αγίων ΑποστόλωνΑποστόλωνΑρμάχα - Ενορία Αγίου ΧαραλάμπουςΓερακίουΑρχάγγελος - Ενπρία ΤαξιαρχώνΑρχαγγέλουΑσκοί - Ενορία Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΑσκώνΑυλή - Ενορία Αγίας ΠελαγίαςΚασανούΑφρατίον - Ενορία Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΑφρατίουΒιάννουΓεράκιον - Ενορία Συνάξεως ΑρχαγγέλωνΓερακίουΜινώα ΠεδιάδοςΔιαβαϊδέ - Ενορία Ευαγγελισμού της ΘεοτόκουΚαστελλίου ΠεδιάδοςΕυαγγελισμός - Ενορία Ευαγγελισμού ΘεοτόκουΕυαγγελισμούΖωφόροι - Ενορία Αγίου Ιωάννου ΠροδρόμουΖωφόρωνΚαρουζανά - Ενορία Αγίας ΠελαγίαςΚαρουζανώνΚασσάνοι - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΚασανούΚασταμονίτσα - Ενορία Αγίας ΚυριακήςΚασταμονίτσηςΚαστέλλιον - Ενορία Αγίου ΑντωνίουΚαστελλίου ΠεδιάδοςΛιλιανόν - Ενορία Αγίας ΜαρίνηςΛιλιανούΛύττος (Ξιδάς) - Ενορία Αγίων ΑναργύρωνΛύττου (Ξιδά)Μαθιά - Ενορία Αγίων ΠάντωνΜαθιάςΝιπιδιτός - Ενορία Αγίου ΠαντελεήμονοςΝιπιδιτούΠαναγία - Ενορία Κοιμήσεως της ΘεοτόκουΠαναγίας ΠεδιάδοςΠολυθέα - Ενορία Κοιμήσεως της ΘεοτόκουΠολυθέαςΣαμπάς - Ενορία Προφήτου ΗλιούΣαμπάΣμάριον - Ενορία Αγίου Ιωάννου ΠροδρόμουΣμαρίουΓ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια
(Σκινιά Μονοφατσίου)Αχεντριάς - Ενορία Αγίου Ιωάννου ΘεολόγουΑχεντριάΑρχανών-ΑστερουσίωνΜονοφατσίουΒακιώται - Ενορία Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΣκινιάΜινώα ΠεδιάδοςΓαρίπα - Ενορία Αγίας ΑικατερίνηςΓαρίπαςΔεμάτιον - Ενορία Τιμίου ΣταυρούΔεματίουΔραπέτι-Μπαδιάς - Ενορία Γενεσίου ΘεοτόκουΓαρίπαςΈμπαρος - Ενορία Αγίας ΤριάδουΕμπάρουΒιάννουΠεδιάδοςΘωμαδιανόν - Ενορία Αγίας ΠαρασκευήςΊνιον - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΙνίουΜινώα ΠεδιάδοςΜονοφατσίουΚαλύβια - Ενορία Εισοδίων ΘεοτόκουΚαλυβίωνΑρχανών-ΑστερουσίωνΚαραβάδος - Ενορία Εισοδίων ΘεοτόκουΚαραβάδουΜινώα ΠεδιάδοςΠεδιάδοςΆνω Καστελλιανά - Ενορία Προφήτου ΗλιούΚαστελλιανώνΜονοφατσίουΚάτω Καστελλιανά - Ενορία Αγίας ΜαρίνηςΚατωφύγιον - Ενορία Αγίας ΠαρασκευήςΞενιάκουΒιάννουΠεδιάδοςΛαγούτα - Ενορία Τιμίου ΣταυρούΣκινιάΜινώα ΠεδιάδοςΜονοφατσίουΜάρθα - Ενορία Αγίου Ιωάννου ΘεολόγουΜάρθαςΒιάννουΠεδιάδοςΜαχαιρά - Ενορία Αγίας ΤριάδοςΙνίουΜινώα ΠεδιάδοςΜονοφατσίουΜιλλιαράδων - Ενορία Κοιμήσεως ΘεοτόκουΜιλλιαράδωνΒιάννουΠεδιάδοςΝεοχώριον - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΚαλυβίωνΑρχανών-ΑστερουσίωνΜονοφατσίουΞενιάκος - Ενορία Γενεσίου ΘεοτόκουΞενιάκουΒιάννουΠεδιάδοςΠυράθιον - Ενορία Αγίων ΑναργύρωνΤεφελίουΑρχανών-ΑστερουσίωνΜονοφατσίουΣκινιάς - Ενορία Αγίου ΑντωνίουΣκινιάΜινώα ΠεδιάδοςΤουρλωτή - Ενορία Ευαγγελισμού ΘεοτόκουΠαρτίρωνΤσούτσουρος - Ενορία Αγίου ΠαντελεήμονοςΚαστελλιανώνΦαβριανά - Ενορία Αγίου ΑντωνίουΦιλίπποι - Ενορία Τιμίου ΠροδρόμουΔ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια
(Βιάννου)Άνω Βιάννος - Ενορία Μιχαήλ ΑρχαγγέλουΆνω ΒιάννουΒιάννουΒιάννουΆνω Βιάννος - Ενορία Αγίας ΑικατερίνηςΆνω Βιάννος - Ενορία Αγίου ΔημητρίουΒαχός - Ενορία Μεταμορφώσεως ΣωτήροςΒαχούΚαστρί - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΧόνδρουΚάτω Βιάννος - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΚάτω ΒιάννουΚερατόκαμπος - Ενορία Αγίου ΠαντελεήμονοςΆνω ΒιάννοςΛουτράκιον - Ενορία Αγίου ΠαντελεήμονοςΠερβόλα - Ενορία Ευαγγελισμού ΘεοτόκουΧόνδρουΧόνδρος - Ενορία Μιχαήλ ΑρχαγγέλουΆγιος Βασίλειος - Ενορία Κοιμήσεως ΘεοτόκουΑγίου ΒασιλείουΑμιράς - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΑμιράΆρβη - Ενορία Αγίου ΠαντελεήμονοςΚαλάμιον - Ενορία Αγίου ΓεωργίουΚαλαμίουΚεφαλοβρύσιον - Ενορία Αγίου Ιωάννου ΧρυσοστόμουΚεφαλοβρυσίουΚρεββατάς - Ενορία Αγίου Ιωάννου ΘεολόγουΠεύκος - Ενορία Αγίου ΝικολάουΠεύκουΣυκολόγος - Ενορία Τιμίου ΣταυρούΣυκολόγουΣυνδωνία - Ενορία Αγίου ΠαντελεήμονοςΚαλαμίου

 Ιερές Μονές 
Στην περιφέρεια της Ιεράς Μητρόπολης στην οποία και υπάγονται φέρονται οι ακόλουθες Ιερές Μονές:
 Ανδρώες Μονές  
 1. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Καλλέργη
 2. Ιερά Μονή Αγία Μονή Βιάννου (Κοίμησις της Θεοτόκου)
 3. Ιερά Μονή Αγίου Αντωνίου Άρβης

 Γυναικείες Μονές 
 1. Ιερά Μονή Αγίας Μαρίνας Βόνης

Περιοδικές εκδόσεις
Από το έτος 2004 ξεκίνησε η κυκλοφορία του εντύπου Πρόθεση, το οποίο εκδίδεται σε τριμηνιαία βάση και το Εκκλησιαστικό Ημερολόγιο κατ' έτος.

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές
 Κονιδάρης Γ. Ι., Αι επισκοπαί της Κρήτης μέχρι του ι΄ αιώνος, Κρητικά Χρονικά, τομ. 7 (1953), σελ. 462-478
 Παπαγεωργίου Κωνσταντίνος, Δικαιϊκές πηγές του καθεστώτος της Εκκλησίας Κρήτης, εκδ. Επέκταση, Κατερίνη, 2004

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου

Αρκαλοχωριου

Κατηγορία:Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου