Αρχαία Ελεύθερνα Ρεθύμνου

Η Αρχαία Ελεύθερνα (Πρινές) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Τοπικής Κοινότητας του Δήμου Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Ονομάστηκε έτσι λόγω της γειτνίασής του με τον αρχαιολογικό χώρο της Ελεύθερνας. Τα έτη 2005, 2006, 2007 και 2008 έλαβε βραβείο "καθαρότερου οργανωμένου παραδοσιακού οικισμού" από τη Νομαρχιακή Επιτροπή Τουριστικής Προβολής ΡεθύμνηςΒραβευμένοι Οικισμοί του Ρεθύμνου. Κοντά στο χωριό βρίσκεται η Αρχαία Ελεύθερνα, μια από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Κρήτης.

Εκκλησιαστική υπαγωγή
Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία. Εκκλησιαστικά υπάγεται στην Γ΄ Αρχιερατική Περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Εκκλησίας της Κρήτης.
Ο διπλός Ναός του Σωτήρα Χριστού και του Ιωάννη Προδρόμου είναι σημαντικό μεσαιωνικό μνημείο στο ανατολικό άκρο του οικισμού. Ο ναός του Σωτήρα είναι σε σχήμα ελεύθερου σταυρού με τρούλο και διασώζει τοιχογραφία του Παντοκράτορα στον τρούλο. Το μνημείο αυτό χρονολογείται στον 12ο αι. αλλά η αρχιτεκτονική του δηλώνει πλήθος παρεμβάσεων κατά τους επόμενους αιώνες. Τον 16ο αι. χτίζεται και ο ναός του Προδρόμου σε επαφή με τον παλαιότερο ναό, και όλο μαζί το συγκρότημα πιθανότατα φιλοξένησε στον Ύστερο Μεσαίωνα ένα μικρό μοναστήρι.

Καθημερινή ζωή, λαογραφία
Στο χωριό γίνεται πανηγύρι για τον εορτασμό του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου)

 Διοικητικά - πληθυσμιακά στοιχεία 
Δείτε: Κοινότητα Αρχαίας Ελεύθερνας

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925, με παλιά ονομασία Πρινές, στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1987 με το ΦΕΚ 87Α - 09/06/1987 μετονομάστηκε σε  Αρχαία Ελεύθερνα. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί την  κοινότητα Αρχαίας Ελεύθερνας που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αρκαδίου του Δήμου Ρεθύμνης και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 115 κατοίκους«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού », σελ. 10887 (σελ. 413 του pdf).

 Πληθυσμός 
+Μόνιμος https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdfΈτοςΠληθυσμός1991992001832011115
+Πραγματικός (de facto) ΠΛ 11:353ΠΛΜ 50:337https://www.statistics.gr/2011-census-pop-housΈτοςΠληθυσμός196145719713601981350199110320011002011114

 Παραπομπές 

 Πηγές 
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Οδηγός: Ποδηλατικές διαδρομές (σε μορφή  pdf και έντυπο) Επιτροπή τουριστικής προβολής νομού, ανακτήθηκε 2012-04-07
 Πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ρεθύμνου.
 «Θαμμένο αίνιγμα 29 αιώνων», άρθρο στον ιστότοπο της εφημερίδας «Τα Νέα», 13 Σεπτεμβρίου 2011.

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ρεθύμνης
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Κρήτης
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Ελλάδα
Ελευθερνα
Κατηγορία:Δήμος Ρεθύμνης