Τα ταξίδια του Σάλιβαν

Τα ταξίδια του Σάλιβαν (αγγλ. Sullivan's Travels), είναι  Αμερικανική κωμωδία παραγωγής 1942 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Πρέστον Στάρτζες. Πρωταγωνιστούν οι Τζόελ ΜακΚρέι και Βερόνικα Λέικ (σε μια από τις πρώτες της κινηματογραφικές εμφανίσεις). Ο τίτλος κάνει σαφή αναφορά στο μυθιστόρημα του Τζόναθαν Σουίφτ Τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ. 

Το 1990 η ταινία χαρακτηρίστηκε από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών.

 Υπόθεση 
Ο Τζον Λ. Σάλιβαν (Τζόελ ΜακΚρέι) είναι ένας νέος σκηνοθέτης του Χόλιγουντ, που γυρίζει εμπορικές, αλλά ρηχές κωμωδίες. Αποφασίζει λοιπόν να αλλάξει ρότα σκηνοθετώντας την κινηματογραφική μεταφορά της νουβέλας "Ω, Αδελφέ Πού Είσαι", αλλά ο διευθυντής της εταιρίας στην οποία εργάζεται τον υποχρεώνει να γυρίσει ακόμη μια κωμωδία. Ο ιδεαλιστής Σάλιβαν, έρχεται σε ρήξη με το αφεντικό του κι αποφασίζει να δει τον ανθρώπινο πόνο και τα προβλήματα από πρώτο χέρι. Ξεκινάει λοιπόν ένα ταξίδι, ως αλήτης προκειμένου να γνωρίσει τις δυσκολίες της ζωής και να επιστρέψει στο στούντιο και να γυρίσει το αριστούργημά του. Το μόνο που καταφέρνει να βρει είναι μια όμορφη ξανθιά ηθοποιό για σύντροφο στο ταξίδι του (Βερόνικα Λέικ). Ο Σάλιβαν προθυμοποιείται να βοηθήσει την κοπέλα να ξεκινήσει την καριέρα της και την καλεί να επιστρέψει μαζί του στο Χόλιγουντ με το αυτοκίνητό του, αλλά το ζευγάρι συλλαμβάνεται από την αστυνομία. Όταν οι δυο τους αφήνονται ελεύθεροι, προσπαθούν να επιστρέψουν στο Χόλιγουντ επιβαίνοντας λαθραία σ' ένα τρένο, όπου ο Σάλιβαν δέχεται επίθεση από ληστές που τον αφήνουν αναίσθητο στο τρένο. Σύντομα ξυπνάει στην ύπαιθρο, όπου βρίσκει τον εαυτό του να δουλεύει σε καταναγκαστικά έργα.

 Πληροφορίες παραγωγής 
Η Paramount αγόρασε το σενάριο της ταινίας του Στάρτζες για 6.000 δολάρια. Ο σκηνοθέτης έγραψε το σενάριο για να σχολιάσει όλα εκείνα τα κοινωνικά μηνύματα που χαρακτήριζαν τις κωμωδίες των τελών της δεκαετίας του '30 (κυρίως του Φρανκ Κάπρα), όπου το αστείο είχε εγκαταληφθεί για να ευνοηθεί το μήνυμα. Ο Στάρτζες ίσως να είχε επίσης επηρεαστεί από τη ζωή του Τζον Γκάρφιλντ, ο οποίος πριν γίνει διάσημος είχε γυρίσει την αμερικανική ύπαιθρο είτε με ώτοστοπ, είτε ως λαθρεπιβάτης σε τρένα. Ο Στάρτζες έγραψε το σενάριό του έχοντας στο μυαλό του τον ΜακΚρέι για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά η ανεύρεση της κατάλληλης ηθοποιού για το ρόλο που τελικά πήγε στην Βερόνικα Λέικ δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Αρχικές υποψήφιες ήταν η Μπάρμπαρα Στάνγουικ και Φράνσις ΦάρμερTCM Notes.

Τα στελέχη της Paramount ήθελαν τους τίτλους έναρξης της ταινίας να πλαισιώνονται από κινούμενα σχέδια, όπως είχε συμβεί και στην ταινία Η γυναίκα πειρασμός (The Lady Eve), το σχέδιο αυτό όμως δεν ευοδώθηκε ποτέ.

Οι λογοκριτές, του γραφείο του γερουσιαστή Χέιζ, είχαν αντιρρήσεις πάνω σε πολλά σημεία του αρχικού σεναρίου που έλαβαν. Είχαν την εντύπωση ότι η λέξη bum (=πισινός) επρόκειτο να λογοκριθεί στην Αγγλία και έδωσαν συστάσεις πάνω στις σκηνές στις οποίες ο Σάλιβαν κοιμάται πλάι στο κορίτσι στο τρένο. Απαγορευόταν να γίνει οποιαδήποτε νύξη ότι υπήρξε σεξουαλική σχέση μεταξύ τους.

Τα γυρίσματα της ταινίας ξεκίνησαν τον Μάιο του 1941 και ολοκληρώθηκαν τον Ιούλιο. Η Βερόνικα Λέικ ήταν έξι μηνών έγκυος όταν ξεκίνησαν τα γυρίσματα και το αποκάλυψε στον σκηνοθέτη μόνο τότε. Ο Στάρτζες έγινε έξω φρενών όταν το έμαθε καθώς αυτό περιόριζε κατά πολύ τις κινήσεις που έπρεπε να κάνει η ηθοποιόςSteffen, James "Sullivan's Travels" (TCM article). Ο Στάρτζες συμβουλεύτηκε γυναικολόγο για να διαβεβαιωθεί ότι η ηθοποιός μπορούσε να αναλάβει το ρόλο και προσέλαβε τη διάσημη σωσία της Λέικ, Σέριλ Γουόκερ για τις επικίνδυνες σκηνές. Η Ίντιθ Χεντ που σχεδίασε τα κοστούμια της ταινίας έπρεπε να βρει τρόπους ώστε να αποκρύψει την εγκυμοσύνη της Λέικ. Η Λέικ δεν ήταν ιδιαίτερα συμπαθής από πολλά από τα μέλη του καστ και ο Τζόελ ΜακΚρέι αρνήθηκε να ξανασυνεργαστεί μαζί της. Αυτός ήταν κι ο λόγος που απέρριψε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία Παντρεύτηκα μια Μάγισσα (I Married a Witch, 1942). Όμως κι ο Φρέντρικ Μαρτς που ανέλαβε το ρόλο στην εν λόγω ταινία είχε ακριβώς την ίδια κακή σχέση με την ΛέικStafford, Jeff "I Married a Witch" (TCM article). Ο ΜακΚρέι είχε καλές σχέσεις με τον Πρέστον Στάρτζες και μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων του έκανε δώρο ένα ρολόι με την επιγραφή: Για την καλύτερη σκηνοθεσία που έλαβα ποτέ μου.

 Εμπορικότητα 
Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις Η.Π.Α. στις 4 Δεκεμβρίου του 1941, χωρίς να κάνει ιδιαίτερη επιτυχία. Οι προηγούμενες ταινίες του Στάρτζες Εκλογικά Σκάνδαλα (The Great McGinty, 1940) και Η Γυναίκα Πειρασμός είχαν κάνει τεράστια εμπορική επιτυχία. 

 Αποδοχή 
Η αξία της ταινίας έλαβε αναγνωρισιμότητα με την πάροδο των χρόνων. Επίσης η υποδοχή που της επιφύλαξαν οι κριτικοί της περιόδου ήταν χλιαρές.

Το 1990 η ταινία επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου, ενώ το 2007 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την κατέταξε στην 67η θέση στη λίστα με τις 100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1940
Κατηγορία:Ταινίες του 1942
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Paramount Pictures
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες δρόμου
Κατηγορία:Αμερικανικές σατιρικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής