Ψυχαγωγικά μαθηματικά

Τα ψυχαγωγικά μαθηματικά είναι ένας όρος για τα μαθηματικά που χρησιμοποιούνται για ψυχαγωγία (αναψυχή) και όχι για αυστηρή έρευνα και εφαρμογή με βάση την επαγγελματική δραστηριότητα, αν και δεν περιορίζονται κατ' ανάγκη ως εγχείρημα μόνο για ερασιτέχνες. Περιλαμβάνουν συχνά μαθηματικούς γρίφους και παιχνίδια.

Πολλά θέματα στον τομέα αυτόν δεν απαιτούν γνώση προηγμένων μαθηματικών ή ψυχαγωγικών μαθηματικών, και συχνά απευθύνονται σε παιδιά ή ανεκπαίδευτους ενήλικες, εμπνέοντας την περαιτέρω μελέτη τους στο θέμα.

 Θέματα 
Μερικά από τα πιο γνωστά θέματα στα ψυχαγωγικά μαθηματικά είναι τα μαγικά τετράγωνα, τα φράκταλ, τα παζλ λογικής και τα μαθηματικά σκακιστικά προβλήματα, αλλά αυτή η περιοχή των μαθηματικών περιλαμβάνει την αισθητική και τον πολιτισμό των μαθηματικών, διάφορες ιδιόμορφες ή διασκεδαστικές ιστορίες, τις μαθηματικές συμπτώσεις ή παράδοξα, καθώς και την προσωπική ζωή των μαθηματικών.

 Μαθηματικά παιχνίδια 
200px|μικρογραφία|δεξιά|Ζάρια διαφόρων σχημάτων για χρήση σε διάφορα μαθηματικά παιχνίδια.

Τα μαθηματικά παιχνίδια είναι παιχνίδια πολλών παικτών των οποίων οι κανόνες, οι στρατηγικές και τα αποτελέσματα μπορεί να μελετηθούν και να εξηγηθούν χρησιμοποιώντας τα μαθηματικά. Οι παίκτες των μαθηματικών παιχνιδιών δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν ρητώς τα μαθηματικά για να παίξουν στα παιχνίδια. Για παράδειγμα, το Μανκάλα είναι μαθηματικό παιχνίδι, διότι οι μαθηματικοί μπορούν να το μελετήσουν χρησιμοποιώντας τη συνδυαστική θεωρία παιγνίων, αλλά δεν είναι αναγκαία τα μαθηματικά για να το παίξει κάποιος.

 Μαθηματικοί γρίφοι και παζλ 
200px|μικρογραφία|δεξιά|Το παράδοξο της διχοτομίας του Ζήνωνα.

Οι μαθηματικοί γρίφοι και τα παζλ, που είναι γνωστά και ως σπαζοκεφαλιές, απαιτούν μαθηματικά για την επίλυσή τους. Έχουν συγκεκριμένους κανόνες, όπως και τα μαθηματικά παιχνίδια, αλλά συνήθως δεν περιλαμβάνουν ανταγωνισμό μεταξύ δύο ή περισσότερων παικτών. Αντ' αυτού, προκειμένου να λυθεί ένας τέτοιος γρίφος ή παζλ, ο λύτης πρέπει να βρει μια λύση που να ικανοποιεί τις δεδομένες συνθήκες.

Τα παζλ λογικής είναι ένα κοινό είδος μαθηματικών παζλ. Τα μαγικά τετράγωνα και τα φράκταλ θεωρούνται επίσης μαθηματικές σπαζοκεφαλιές, παρόλο που παρέχουν στον λύτη τους μόνο ένα σύνολο αρχικών συνθηκών.

Ανάλογα με το αν περιλαμβάνουν ή απαιτούν χαρακτηριστικά σκέψης τύπου παιχνιδιού, οι μαθηματικές σπαζοκεφαλιές μερικές φορές ονομάζονται και μαθηματικά παιχνίδια.

 Άλλες δραστηριότητες 
200px|μικρογραφία|δεξιά|Ο επαγκυλωτός βρόχος του Ηρακλά.

Άλλες δραστηριότητες και χόμπι με κάποιο μαθηματικό ενδιαφέρον περιλαμβάνουν:

 τα μοτίβα των ζογκλέρ
 τα κόλπα των ταχυδακτυλουργών με διάφορες μαθηματικές συμπτώσεις και παράδοξα.
 τα μερικές φορές αλγοριθμικά και γεωμετρικά κατά βάθος χαρακτηριστικά του οριγκάμι.
 τα μοτίβα και η διαδικασία για τη δημιουργία σχεδίων με κορδόνια, λάστιχα, κλωστές, σχοινιά, κ.λπ..

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 W. W. Rouse Ball and H.S.M. Coxeter (1987). Mathematical Recreations and Essays, Thirteenth Edition, Dover. .
 Henry E. Dudeney (1967). 536 Puzzles and Curious Problems. Charles Scribner's sons. .
 Sam Loyd (1959. 2 Vols.). in Martin Gardner: The Mathematical Puzzles of Sam Loyd. Dover. .
 Raymond M. Smullyan (1991). The Lady or the Tiger? And Other Logic Puzzles. Oxford University Press. .
 Albert H. Beiler: Recreations in the theory of numbers. The queen of mathematics entertains. Dover Publ. 1964, 2. Aufl. 1966. .
 Hans-Karl Eder: Zauberhafte Mathematik: Mathematische Rätsel und Knobeleien. Hanser Verlag, München 2020. .

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι