Μεταφορές στην Αθήνα

μικρογραφία|Άποψη του κόμβου της λεωφόρου Κηφισίας με την Αττική Οδό.
Οι μεταφορές στην Αθήνα περιλαμβάνουν πλήθος μέσων μεταφοράς: εθνικές οδούς και αυτοκινητοδρόμους, σιδηροδρομικές μεταφορές, ναυτιλιακές μεταφορές, αεροδρόμια καθώς και μαζικές συγκοινωνίες όπως μετρό, τραμ, προαστιακό σιδηρόδρομο, λεωφορεία και τρόλεϊ. Καθώς είναι η ελληνική πρωτεύουσα, έχει τις περισσότερες μεταφορές αλλά και άλλες υποδομές σε σχέση με άλλες πόλεις της Ελλάδας.

 Αερομεταφορές 
μικρογραφία|Πρόσοψη του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών.
Το κύριο αεροδρόμιο που εξυπηρετεί την Αθήνα αλλά και ολόκληρη την Αττική είναι ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» στα Σπάτα, που βρίσκονται στην Ανατολική Αττική. Εγκαινιάστηκε το 2001 αντικαθιστώντας το Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού, το οποίο εξυπηρετούσε την πόλη για περίπου 60 χρόνια. Η πρόσβαση γίνεται και οδικώς και σιδηροδρομικώς. Στο αεροδρόμιο, έχουν τη βάση τους: η Aegean Airlines, η θυγατρική της, Olympic Air, όπως επίσης και η Ryanair που το χρησιμοποιεί ως τοπική βάση (από το 2014). Επίσης από το 2018 αποτελεί βάση για την ισπανική εταιρεία Volotea, ενώ μέχρι το 2015 χρησιμοποιούνταν και από την SkyGreece Airlines.

Μαζικές μεταφορές

Η Αθήνα περιλαμβάνει επίσης σύστημα μαζικών μεταφορών το οποίο αποτελείται από ένα δίκτυο λεωφορείων, τρόλεϊ και μέσων σταθερής τροχιάς (μετρό, προαστιακός σιδηρόδρομος και τραμ).

 Μετρό 

Το Μετρό της Αθήνας είναι το δίκτυο υπόγειου και επίγειου μητροπολιτικού σιδηροδρόμου της πόλης των Αθηνών, καθώς και της μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας. Το μετρό της Αθήνας ήταν μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2024, όπου εγκαινιάστηκε το Μετρό Θεσσαλονίκης, το μοναδικό δίκτυο μετρό στην Ελλάδα. Εξυπηρετεί το Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών - Πειραιώς, το οποίο έχει πληθυσμό άνω των τριών εκατομμυρίων κατοίκων. Προσφέρει επίσης πρόσβαση στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», τον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών και τον Σταθμό Επιβατικής Ακτοπλοΐας Πειραιά.

Το δίκτυο μετρό της Αθήνας αποτελείται από τρεις γραμμές με 66 συνολικά σταθμούς και υπό κατασκευή βρίσκεται η Γραμμή 4 με 15 επιπλέον σταθμούς. Σε καθημερινή βάση, με το μετρό μετακινούνται κατά μέσον όρο 614.000 επιβάτες στην ευρύτερη περιοχή της πόλης.

Τραμ

Το Τραμ της Αθήνας είναι ένα αστικό μεταφορικό μέσο σταθερής τροχιάς στην πρωτεύουσα. Με τη σημερινή του μορφή, το τραμ υπάρχει στην Αθήνα από το 2004. Πρωτοεμφανίστηκε όμως στην πόλη το 1882 με τη μορφή ιππήλατων οχημάτων. Το 1908 κυκλοφόρησαν τα πρώτα ηλεκτρικά οχήματα. Σταδιακά, το δίκτυο τραμ έφθασε τις 21 γραμμές. Η λειτουργία του όμως σταμάτησε το 1960, όταν τα τραμ αντικαταστάθηκαν από ηλεκτροκίνητα λεωφορεία (τρόλεϊ) και θερμικά λεωφορεία. 

Το σύγχρονο τραμ διαθέτει δυο γραμμές. Η Γραμμή 6 συνδέει το κέντρο της Αθήνας, μέσω του Νέου Κόσμου και της Νέας Σμύρνης, με το Παλαιό Φάληρο και την παραλία του Φλοίσβου στο ύψος του ρέματος της Πικροδάφνης. Η Γραμμή 7 συνδέει απευθείας τον Πειραιά με τη Βούλα και έχει ανταπόκριση με την Γραμμή 6 στις στάσεις Έδεμ και Πικροδάφνη.

Προαστιακός

Ο Προαστιακός σιδηρόδρομος της Αθήνας αποτελεί μια υπηρεσία προαστιακού σιδηροδρόμου που εξυπηρετεί αστικά, προαστιακά και περιφερειακά κέντρα στην Αττική και τις όμορες περιφερειακές ενότητες. Προσφέρει επίσης πρόσβαση στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», τον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών και τον Σταθμό Επιβατικής Ακτοπλοΐας Πειραιά.

Το πρώτο δίκτυο προαστιακού σιδηροδρόμου στην Αθήνα ήταν αυτό που ένωνε το λιμάνι του Πειραιά με το Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων. Αργότερα το δίκτυο επεκτάθηκε μέχρι την Κόρινθο, το Κιάτο και τη Χαλκίδα, ενώ το προαστιακό δίκτυο πρόκειται να επεκταθεί και προς Θήβα, Λουτράκι, Ραφήνα και Λαύριο.

Λεωφορεία και τρόλεϊ

Το δίκτυο των αστικών λεωφορείων και τρόλεϊ καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του συγκοινωνιακού έργου στην Περιφέρεια Αττικής. Με περισσότερες από 290 γραμμές και 9.000 στάσειςΕισιτήριο στην «ιστορία»: Από τη Βενετία... στην Αριζόνα με λεωφορείο, εξυπηρετούνται, οι μετακινήσεις από και προς το κέντρο της Αθήνας και άλλων κεντρικών περιοχών όπως Πειραιάς, Κηφισιά, Αχαρναί, Ελευσίνα, Γλυφάδα κ.λπ., οι διαδημοτικές μετακινήσεις, η μετακίνηση από και προς σταθμούς του μετρό, του τραμ, του προαστιακού σιδηροδρόμου, η σύνδεση με τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, τον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών, τον Σταθμό Επιβατικής Ακτοπλοΐας του Λιμένα Πειραιά, τους δύο Σταθμούς Υπεραστικών Λεωφορείων, καθώς και οι μετακινήσεις ακόμη και εκτός της μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας.

Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων Κηφισού

Ο σταθμός υπεραστικών λεωφορείων Κηφισού (ή Α΄ σταθμός ΚΤΕΛ) είναι ένας από τους δύο κύριους τερματικούς σταθμούς λεωφορείων σε εθνικό και υπεραστικό επίπεδο της Αθήνας (ο άλλος είναι ο λεωφορειακός σταθμός Λιοσίων). Είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος τερματικός σταθμός λεωφορείων στην Ελλάδα, ενώ ο πρώτος τερματικός σταθμός λεωφορείων είναι αυτός της Θεσσαλονίκης που είναι ο τερματικός σταθμός λεωφορείων Μακεδονία. Βρίσκεται ανατολικά του Περιστερίου επί της Λεωφόρου Κηφισού κοντά στη Λεωφόρο Αθηνών. Από τον Α' σταθμό ΚΤΕΛ τα υπεραστικά λεωφορεία αναχωρούν για τις περιοχές της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, της Αιτωλοακαρνανίας, της Θεσσαλίας,  της Μακεδονίας, τηςΘράκης και των νησιών του Ιονίου.

 Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων Λιοσίων 

Ο σταθμός υπεραστικών λεωφορείων Λιοσίων (ή Β΄ σταθμός ΚΤΕΛ) είναι ένας από τους δύο κύριους τερματικούς σταθμούς λεωφορείων σε εθνικό και υπεραστικό επίπεδο της Αθήνας (ο άλλος είναι ο λεωφορειακός σταθμός Κηφισού). Βρίσκεται ανάμεσα στα Σεπόλια, τα Πατήσια και τους Αγίους Αναργύρους. Από τον Β' σταθμό ΚΤΕΛ τα υπεραστικά λεωφορεία αναχωρούν για τις περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, της Θεσσαλίας, και της Πιερίας στη Μακεδονία. 

Υπάρχει σχεδιασμός μεταφοράς και των δύο σταθμών ΚΤΕΛ, στον νέο κεντρικό σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, στον σταθμό μετρό Ελαιώνα.

Ανάγκη για μετακόμιση σε νέα τοποθεσία
Το 2012 είχε εξαγγελθεί μετακόμιση των σταθμών στον Ελαιώνα όπου θα δημιουργείτο νέος Κεντρικός Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων, με σκοπό να υπάρχει πρόσβαση στο σταθμό από το Μετρό της Αθήνας (Σταθμός Ελαιώνας).Ο σταθμός των ΚΤΕΛ στον Κηφισό περνάει στην ιστορία , 13/12/2012 , Tharros Nees

Υπεραστικές σιδηροδρομικές μεταφορές

Ο κύριος σιδηροδρομικός σταθμός της Αθήνας είναι ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών. Εγκαινιάστηκε το 1904 και παρέχει δρομολόγια τόσο σε υπεραστικό επίπεδο (π.χ. προς Θεσσαλονίκη ή Καλαμπάκα) όσο και σε προαστιακό επίπεδο, όπως αναφέρεται και παραπάνω. Είχε δρομολόγια και για περιοχές της Πελοποννήσου (όπως την Κόρινθο και την Πάτρα) αλλά διακόπηκαν.

Δευτερεύων σιδηροδρομικός σταθμός είναι το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (ΣΚΑ) που παρέχει δρομολόγια και σε υπεραστικό και σε προαστιακό επίπεδο, με δρομολόγια προς Κιάτο, Κόρινθο και το Αεροδρόμιο.

Θαλάσσιες μεταφορές

Το λιμάνι του Πειραιά, που εξυπηρετεί ολόκληρη την Αθήνα, είναι το μεγαλύτερο της Ελλάδας, είναι ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια στη Μεσόγειο θάλασσα αλλά και στον κόσμο. Το λιμάνι είναι επίσης ένας μεγάλος εργοδότης στην περιοχή, με πάνω από 1.500 υπαλλήλους σε πάνω από 24.000 πλοία το χρόνο.

Ο Σταθμός Επιβατικής Ακτοπλοΐας του Λιμένα Πειραιά είναι το τμήμα του λιμένος του Πειραιά που εξυπηρετεί την επιβατική κίνηση, κυρίως προς τα νησιά του Αιγαίου. Καταλαμβάνει το ιστορικό τμήμα του λιμένος που στην αρχαιότητα αποτελούσε το εμπορικό λιμάνι της πόλης. Συγκεκριμένα εκτείνεται στις ακτές Μιαούλη, Ποσειδώνος, Τζελέπη, Κονδύλη, Ηετιώνα και Βασιλειάδη και εξυπηρετείται από δώδεκα πύλες ανάλογα με την χρήση (ακτοπλοία Ε1-Ε10 ή κρουαζίερα Ε11-Ε12) και τον προορισμό. Διαθέτει τρέις στεγασμένους επιβατικούς σταθμούς αναμονής, 130 θέσεις στάθμευσης και εσωτερικό δωρεάν δρομολόγιο λεωφορείου για την εξυπηρέτηση των επιβατών.

Τις θαλάσσιες μεταφορές εξυπηρετούν επίσης τα λιμάνια της Ραφήνας και του Λαυρίου.

Οδικές μεταφορές

Αυτοκινητόδρομοι
 40px Αυτοκινητόδρομος 1Αυτοκινητόδρομος ΑΘΕ Ο Αυτοκινητόδρομος 1 ξεκινάει από το Νέο Φάληρο. Κατευθύνεται βορειοανατολικά προς τα δυτικά και μετά τα βόρεια προάστια της Αθήνας και τον Άγιο Στέφανο συνεχίζει βόρεια και βορειοδυτικά, πηγαίνοντας προς τη Λαμία και τη Θεσσαλονίκη. 40px Αυτοκινητόδρομος 6Αττική Οδός Ο Αυτοκινητόδρομος 6 ξεκινάει από την Ελευσίνα, κατευθύνεται βορειοανατολικά μέχρι το ύψος του Ασπρόπυργου και προχωράει ανατολικά προς τη Μεταμόρφωση μέσα από τα Άνω Λιόσια και τις Αχαρνές. Έπειτα, προχωράει νοτιοανατολικά μέσα από το Ηράκλειο, το Μαρούσι, τα Βριλήσσια και το Χαλάνδρι μέχρι την Αγία Παρασκευή. Ύστερα, προχωράει ανατολικά και νότια περνώντας δυτικά της Παλλήνης, συνεχίζει προς τα νότια ανάμεσα στην Παιανία και τα Σπάτα και αφού περάσει βορειοανατολικά του Κορωπίου, καταλήγει σε μικρή απόσταση από το Μαρκόπουλο. 40px Αυτοκινητόδρομος 8Ολυμπία Οδός Ο Αυτοκινητόδρομος 8 ξεκινάει από την Ελευσίνα, κατευθύνεται βορειοδυτικά μέχρι τη διασταύρωσή της με την Αττική Οδό και προχωράει νοτιοδυτικά μέχρι τη βιομηχανική περιοχή Ελευσίνας. Από εκείνο το σημείο συνεχίζει προς τα δυτικά πηγαίνοντας προς την Κόρινθο και την Πάτρα. 40px Αυτοκινητόδρομος 62Ενωτική Αερολιμένα Αθηνών Ο Αυτοκινητόδρομος 62 ξεκινάει σε μικρή απόσταση από το Κορωπί, κατευθύνεται βορειοανατολικά μέχρι να φτάσει σε μικρή απόσταση από το Μαρκόπουλο διασταυρώνοντας με την Αττική Οδό και προχωράει ανατολικά και βορειοανατολικά καταλήγοντας στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. 40px Αυτοκινητόδρομος 64Περιφερειακή Υμηττού Ο Αυτοκινητόδρομος 64 ξεκινάει από την Καισαριανή, κατευθύνεται βορειοανατολικά ξυστά από το Παπάγου και το Χολαργό μέχρι να φτάσει στην Αγία Παρασκευή. Από εκεί, συνεχίζει για λίγο ανατολικά και αμέσως μετά νότια μέχρι τα Γλυκά Νερά και μετά ανατολικά διασταυρώνοντας με την Αττική Οδό και περνώντας νότια της Παλλήνης, καταλήγει ανάμεσα στην Παλλήνη και το Πικέρμι. 40px Αυτοκινητόδρομος 65Περιφερειακή Αιγάλεω Ο Αυτοκινητόδρομος 65 ξεκινάει από τα Άνω Λιόσια, κατευθύνεται νοτιοδυτικά διασταυρώνοντας με την Αττική Οδό και συνεχίζει στην ίδια κατεύθυνση περνώντας ανατολικά του Ασπρόπυργου και καταλήγοντας στο Σκαραμαγκά. 40px Αυτοκινητόδρομος 642Συνδετήρια Περιφερειακής Υμηττού Ο Αυτοκινητόδρομος 642 βρίσκεται στην Αγία Παρασκευή. Ξεκινάει από την Περιφερειακή Υμηττού προχωράει βόρεια και βορειοδυτικά και καταλήγει στον κόμβο της Αττικής Οδού με τη λεωφόρο Δουκίσσης Πλακεντίας.

Εθνικές οδοί
 40px Εθνική Οδός 1Εθνική Οδός Αθηνών - Λαμίας Η Εθνική Οδός 1 ξεκινάει από το κέντρο της Αθήνας, κατευθύνεται βορειοανατολικά προς τα βόρεια προάστια της Αθήνας και μετά τον Άγιο Στέφανο συνεχίζει βόρεια και βορειοδυτικά πηγαίνοντας προς τη Λαμία και τη Θεσσαλονίκη. 40px Εθνική Οδός 3Εθνική Οδός Ελευσίνας - Θηβών Η Εθνική Οδός 3 ξεκινάει από την Ελευσίνα, κατευθύνεται βορειοδυτικά μέχρι τη Μάνδρα και προχωράει βορειοδυτικά και βόρεια μέχρι τη Θήβα και έπειτα τη Λειβαδιά, τη Λαμία, τη Λάρισα, την Κοζάνη και τη Φλώρινα. 40px Εθνική Οδός 8Λεωφόρος Αθηνών - Εθνική Οδός Αθηνών-Κορίνθου Η Εθνική Οδός 8 ξεκινάει από το κέντρο της Αθήνας, κατευθύνεται βορειοδυτικά μέσα από τα δυτικά προάστια της Αθήνας μέχρι το Χαϊδάρι και μετά δυτικά μέχρι το Σκαραμαγκά. Μετά, κατευθύνεται βόρεια και μετά δυτικά περνώντας από την Ελευσίνα. Έπειτα, κατευθύνεται δυτικά και μετά τη βιομηχανική περιοχή Ελευσίνας, συνεχίζει πηγαίνοντας προς την Κόρινθο και την Πάτρα. 40px Εθνική Οδός 54Λεωφόρος Βασ. Σοφίας - Λεωφόρος Μεσογείων - Λεωφόρος Μαραθώνος Η Εθνική Οδός 54 ξεκινάει από το κέντρο της Αθήνας, κατευθύνεται βορειοανατολικά μέσα από τα βορειοανατολικά προάστια της Αθήνας μέχρι την Αγία Παρασκευή. Μετά, κατευθύνεται ανατολικά περνώντας από την Παλλήνη, και έπειτα το Πικέρμι καταλήγοντας στη Ραφήνα. 40px Εθνική Οδός 56Παναγή Τσαλδάρη - Πειραιώς - Λεωφόρος Αθηνών Πειραιώς Η Εθνική Οδός 56 ξεκινάει από το κέντρο της Αθήνας, κατευθύνεται νοτιοδυτικά διασχίζοντας την Ιερά Οδό, περνάει από τον Ταύρου, το Μοσχάτο και τον Ρέντη, καταλήγοντας στον Πειραιά. 40px Εθνική Οδός 83Λεωφόρος Βασ. Σοφίας - Λεωφόρος Κηφισίας - Λεωφόρος Μαραθώνος Η Εθνική Οδός 83 ξεκινάει από το κέντρο της Αθήνας, κατευθύνεται βορειοανατολικά προς τα βόρεια προάστια της Αθήνας μέχρι τον Άγιο Στέφανο. Μετά, κατευθύνεται ανατολικά μέχρι το Μαραθώνα, και έπειτα νότια περνώντας από τη Νέα Μάκρη καταλήγοντας στη Ραφήνα. 40px Εθνική Οδός 89Λεωφόρος Λαυρίου Η Εθνική Οδός 89 ξεκινάει από την Αγία Παρασκευή, κατευθύνεται νοτιοανατολικά περνώντας από τα Γλυκά Νερά και την Παιανία μέχρι το Κορωπί. Μετά, συνεχίζει στην ίδια κατεύθυνση περνώντας από το Μαρκόπουλο, έξω από τα Καλύβια Θορικού και την Κερατέα φτάνοντας στο Λαύριο. 40px Εθνική Οδός 91Λεωφόρος Συγγρού - Λεωφόρος Ποσειδώνος  Η Εθνική Οδός 91 ξεκινάει από το κέντρο της Αθήνας, κατευθύνεται νοτιοδυτικά διασχίζοντας την Καλλιθέα και τη Νέα Σμύρνη, μέχρι το Παλαιό Φάληρο. Από εκεί, κατευθύνεται νοτιοανατολικά μέσα από τον Άλιμο, το Ελληνικό, τη Γλυφάδα, τη Βούλα μέχρι τη Βάρη. Μετά, συνεχίζει νότια και νοτιοανατολικά φτάνοντας εώς το Σούνιο.

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μεταφορές στην Αττική