Ζωνόεδρο

Το ζωνόεδρο είναι ένα κυρτό πολύεδρο που η κάθε του επιφάνεια είναι ένα πολύγωνο με κάποιο σημείο συμμετρίας (ή, ισοδύναμα, συμμετρία με 180° περιστροφή). Το κάθε ζωνόεδρο μπορεί να περιγραφεί ισοδύναμα ως το άθροισμα Μινκόφσκι του συνόλου των ευθύγραμμων τμημάτων του στον τρισδιάστατο χώρο, ή ως τρισδιάστατη προβολή υπερκύβου. Τα ζωνόεδρα ορίστηκαν και μελετήθηκαν αρχικά από έναν Ρώσο μαθηματικό και κρυσταλλογράφο, τον Γιεβγκράφ Στεπάνοβιτς Φιοντόροφ (Евгра́ф Степа́нович Фёдоров).

Γενικότερα, σε οποιαδήποτε διάσταση, το άθροισμα Μινκόφσκι των ευθύγραμμων τμημάτων αποτελεί ένα πολύτοπο γνωστό και ως ζωνότοπο.

 Τύποι ζωνόεδρων 
Οποιαδήποτε πρίσμα πάνω από ένα κανονικό πολύγωνο με άρτιο αριθμό πλευρών σχηματίζει ένα ζωνόεδρο. Αυτά τα πρίσματα μπορεί να σχηματίζονται έτσι ώστε όλες οι επιφάνειες είναι κανονικές: δύο αντίθετες επιφάνειες είναι ίσες με το κανονικό πολύγωνο από το οποίο σχηματίστηκε το πρίσμα, και είναι συνδεδεμένες σε μία αλληλουχία τετράγωνων επιφανειών. Τα ζωνόεδρα αυτού του τύπου είναι ο κύβος, το εξαγωνικό πρίσμα, το οκταγωνικό πρίσμα, το δεκαγωνικό πρίσμα, το δωδεκαγωνικό πρίσμα, και ούτω καθεξής.

Στην άπειρη αυτή οικογένεια των ζωνόεδρων με κανονικές έδρες, υπάρχουν τρία επιπλέον Αρχιμήδεια στερεά, που όλα είναι παγκόλουρα των κανονικών μορφών: 
 Το κόλουρο οκτάεδρο, με έδρες 6 τετράγωνα και 8 εξάγωνα (παγκόλουρο τετράεδρο).
 Το κόλουρο κυβοκτάεδρο, με έδρες 12 τετράγωνα, 8 εξάγωνα και 6 οκτάγωνα (παγκόλουρος κύβος).
 Το κόλουρο εικοσιδωδεκάεδρο, με έδρες 30 τετράγωνα, 20 εξάγωνα και 12 δεκάγωνα (παγκόλουρο δωδεκάεδρο).

Επιπλέον, ορισμένα Καταλανικά στερεά (δυϊκά των Αρχιμήδειων στερεών) είναι επίσης ζωνόεδρα:
 Το ρομβικό δωδεκάεδρο, που είναι το δυϊκό του κυβοκταέδρου.
 Το ρομβικό τριακοντάεδρο, που είναι το δυϊκό του εικοσιδωδεκαέδρου.

Άλλα πολύεδρα με όλες τις έδρες τους ρόμβους:
 Ρομβικό εικοσάεδρο
 Ρομβόεδρο
 Ρομβικό εννενηκοντάεδρο

 Ζωνόεδρο Εικόνα Πλήθοςγεννητριών Κανονικήεπιφάνεια Μεταβατικήεπιφάνεια Μεταβατικήακμή Μεταβατικήκορυφή Μεταβατικό κελλί(γέμισμα χώρου) Απλόπολύτοπο Κύβος4.4.4 60px|Κύβος 3       Εξαγωνικό πρίσμα4.4.6 60px|Εξαγωνικό πρίσμα 4       2ν-πρίσμα (ν > 3)4.4.2ν 60px|2ν πρίσμα ν + 1       Κόλουρο οκτάεδρο4.6.6 60px|Κόλουρο οκτάεδρο 6       Κόλουρο κυβοκτάεδρο4.6.8 60px|Κόλουρο κυβοκτάεδρο 8       Κόλουρο εικοσιδωδεκάεδρο4.6.10 60px|Κόλουρο εικοσιδωδεκάεδρο 15       Ρομβικό δωδεκάεδροV3.4.3.4 60px|Ρομβικό δωδεκάεδρο 4       Ρομβικό τριακοντάεδροV3.5.3.5 60px|Ρομβικό τριακοντάεδρο 6       Ρομβο-εξαγωνικό δωδεκάεδρο 60px|Ρομβο-εξαγωνικό δωδεκάεδρο 5       Κόλουρο ρομβικό δωδεκάεδρο 60px|Κόλουρο ρομβικό δωδεκάεδρο 7      

 Αποσύνθεση ζωνόεδρων 
Αν και δεν είναι γενικά αληθές ότι το κάθε πολύεδρο αποσυντίθεται σε οποιαδήποτε άλλο πολύεδρο του ίδιου όγκου (βλέπε Τρίτο πρόβλημα του Χίλμπερτ), είναι γνωστό ότι οποιαδήποτε δύο ζωνόεδρα ίσων όγκων μπορούν να αποσυντίθενται το ένα στο άλλο.

 Ζωνότοπα 
Το άθροισμα Μινκόφσκι των ευθύγραμμων τμημάτων σε οποιαδήποτε διάσταση αποτελεί ένα είδος πολύτοπου που ονομάζεται ζωνότοπο. Οι επιφάνειες του κάθε ζωνότοπου είναι και αυτές ζωνότοπα μίας διάστασης κάτω. Παραδείγματα ζωνότοπων τεσσάρων διαστάσεων περιλαμβάνουν το τεσσεράκτιο (αθροίσματα Μινκόφσκι των d αμοιβαίων κατακόρυφων ίσου μήκους ευθύγραμμων τμημάτων), το μεγάλο πρισματοδεκάχωρο και το περικομμένο εικοσιτερτάχωρο. Κάθε μετετραμμένο πολύεδρο (permutohedron) είναι ένα ζωνότοπο.

 Παραπομπές 

  Reprinted in 



 Rolf Schneider, Chapter 3.5 "Zonoids and other classes of convex bodies" in Convex bodies: the Brunn-Minkowski theory, Cambridge University Press, Cambridge, 1993.



 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 






Κατηγορία:Πολύεδρα