Κρεώφυλος ο Σάμιος

Ο Κρεώφυλος ήταν ένας από τους αρχαιότερους επικούς ποιητές. Έζησε τον 7ο ή 6ο π.Χ. αιώνα και καταγόταν από τη Σάμο ή τη Χίο.Λεξικόν Σουΐδα, λήμμα: "Κρεώφυλος".  

Θεωρούνταν, όπως μας πληροφορεί η Σούδα, φίλος ή γαμβρός του Ομήρου, ο οποίος και του χάρισε το επικό του ποίημα , όταν κάποτε ο Κρεώφυλος τον φιλοξένησε στο σπίτι του στη Σάμο (ή, κατ' άλλους, στη Χίο ή στην Ίο).W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Creophyllus", τόμ. 1, σελ. 889.  Ο Καλλίμαχος πάντως, ο επιφανής λόγιος και ποιητής της ελληνιστικής εποχής, δεν αποδεχόταν την ιστορία αυτή εκτιμώντας ότι το έπος γράφτηκε εξαρχής από τον Κρεώφυλο, άποψη την οποία κατέθεσε και στο διασωθέν (από τον Στράβωνα) επίγραμμά του για την "Οιχαλία" και στον Σάμιο ποιητή της.Στράβων, Γεωγραφικά, 14.1.18: 
("Είμαι έργο του Σαμίου εκείνου που κάποτε στο σπίτι του / φιλοξένησε τον θεϊκό Όμηρο. Ψάλλω τον Εύρυτο, τα πάθη του / και την ξανθή Ιόλη. Με είπαν του Ομήρου δημιούργημα. / Μα τον Δία, πόσο μεγάλη τιμή για τον Κρεώφυλο." 
- Ομηρικά - Επικός κύκλος, "Οἰχαλίας ἅλωσις". σελ. 132, εκδ. Κάκτος, 2005.) 

Όλα αυτά δείχνουν, πέρα από τον μύθο και τις αντιπαραθέσεις, ότι ο Κρεώφυλος ήταν μάλλον ένας από τους πρώτους Ομηρίδες. Ο Πλάτων τον θεωρούσε μαθητή [εταίρο] του Ομήρου.Πλάτων, Πολιτεία, Χ.600c. (Η λέξη  είχε και τη σημασία του ακόλουθου ή του μαθητή.) 
Ο Πλάτων βέβαια δεν έτρεφε καμιά ιδιαίτερη εκτίμηση για τον Κρεώφυλο, όπως άλλωστε και για τους άλλους ποιητές: 
"γιατί ο Κρεώφυλος, Σωκράτη, ο φίλος [εταίρος] του Ομήρου, θα φαινόταν ίσως κατά την παιδεία του γελοιότερος και απ' αυτό το όνομά του, αν αληθεύουν όσα λέγονται για τη διαγωγή του απέναντι στον Όμηρο· λέγουν δηλαδή ότι έδειξε σ' αυτόν, ενόσω ζούσε, μιαν αχαρακτήριστη αμέλεια". (Μετάφραση Ι. Γρυπάρη: Πλάτων Πολιτεία, εκδ. Δαίδαλος - Ζαχαρόπουλος.) 
Υπήρχαν ωστόσο και κάποιοι (όπως μας πληροφορούν ο ΕυστάθιοςΕυστάθιος (Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης),  (Commentarii ad Homeri Iliadem), σελ. 268, Λειψία, 1827. και ο Φώτιος), οι οποίοι, αντιστρέφοντας τη σχέση, υποστήριζαν ότι δεν ήταν ο Κρεώφυλος συνεχιστής του Ομήρου, αλλά ο δάσκαλός του.

Εκτός από την , ο Παυσανίας απέδιδε στον Κρεώφυλο και μια ,Παυσανίας, Ἑλλάδος περιήγησις, 4.2.3.  δηλαδή ένα έπος που διηγιόταν τις περιπέτειες του Ηρακλή (το οποίο όμως μπορεί να ήταν απλώς ένα άλλο όνομα της "Οιχαλίας").Η Οιχαλίας άλωσις διηγιόταν την κατάληψη και καταστροφή της θεσσαλικής Οιχαλίας από τον Ηρακλή και την αρπαγή της Ιόλης, κόρης του βασιλιά Ευρύτου. 

 Παραπομπές & Σημειώσεις 

Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ποιητές
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες επικοί ποιητές
Κατηγορία:Αρχαίοι Σάμιοι