1-φθορομεθαναμίνη

Η 1-φθορομεθαναμίνηΓια εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών. είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, άζωτο, υδρογόνο και φθόριο, με μοριακό τύπο CH4NF, αν και συνήθως παριστάνεται με τον ημισυντακτικό τύπο FCH2NH2.

 Ονοματολογία 

Η ονομασία «1-φθορομεθαναμίνη» προέρχεται από την ονοματολογία κατά IUPAC. Συγκεκριμένα, το πρόθεμα «μεθ-» δηλώνει την παρουσία ενός (1) ατόμου άνθρακα ανά μόριο της ένωσης, το ενδιάμεσο «-αν-» δείχνει την παρουσία μόνο απλών δεσμών μεταξύ ατόμων άνθρακα στο μόριο και η κατάληξη «-αμίνη» φανερώνει ότι περιέχει μια αμινομάδα ως κύρια χαρακτηριστική ομάδα. Το αρχικό πρόθεμα «1-φθορο-» δηλώνει την ύπαρξη ενός ατόμου φθορίου, ανά μόριο της ένωσης, ενωμένο στο άτομο του άνθρακα.

 Ισομέρεια 
Έχει ένα (1) μόνο ισομερές θέσης, τη N-φθορομεθαναμίνη (CH3NHF).

 Μοριακή δομή 

Η μοριακή δομή της 1-φθορομεθαναμίνης αντιστοιχεί γεωμετρικά στη δύο (2) γεωμετρικά στερεά, συνδεμένων με κοινή κορυφή το άτομο του αζώτου. Πιο συγκεκριμένα:
 Ενός τετραέδρου, με το άτομο του άνθρακα στο κέντρο, δύο (2) άτομα υδρογόνο, ένα (1) άτομο φθορίου και το άτομο του αζώτου στις κορυφές.
 Μιας τριγωνικής πυραμίδας, με το άτομο του αζώτου στην κορυφή και δύο (2) άτομα υδρογόνου στη βάση της.

Επειδή το φθόριο είναι ηλεκτραρνητικότερο όλων και το άζωτο ηλεκτραρνητικότερο του άνθρακα και του υδρογόνου (με αυτήν τη σειρά), ο βαθμός οξείδωσης του αζώτου στην 1-φθορομεθαναμίνη είναι -3, ενώ του άνθρακα 0.

Η ενέργεια δεσμού C-F ανέρχεται σε 552 kJ/mol. Η ειδική θερμοχωρητικότητά του είναι Cp = 38,171 J/(mole·K) στους 25 °C. Ο δεσμός αυτός είναι πολύ σταθερός και έχει μεγάλη πολικότητα, αγγίζοντας τα όρια ετεροπολικού δεσμού.

ΔεσμοίΤα δεδομένα προέρχονται εν μέρει από το «Table of periodic properties of thw Ellements», Sagrent-Welch Scientidic Company και Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, Σελ. 34.Δεσμόςτύπος δεσμούηλεκτρονική δομήΜήκος δεσμούΙονισμόςC-Hσ2sp³-1s109 pm3% C- H+C-Nσ2sp³-2sp³152 pm6% C+ Ν-Ν-Hσ2sp³-1s101,7 pm17% N- H+N-Fσ2sp³-2sp³131,7 pm20% N+ F-Κατανομή φορτίωνσε ουδέτερο μόριο F-0,43 C+0,43 N-0,40 H(CH2)+0,03 H(NH2)+0,17

 Παραγωγή 

 Με αποικοδόμηση ακετυλοφθοραμίδιου 

Με αποικοδόμηση φθοροακετυλαμίδιου παράγεται 1-φθορομεθαναμίνηΑσκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.243, §10.2B3.:


 Με υποκατάσταση χλωρίου από φθόριο 

Με επίδραση φθοριούχου υφυδραργύρου (Hg2F2) σε 1-χλωρομεθαναμίνη (ClCH2NH2) μπορεί να υποκατασταθεί το χλώριο από φθόριο, γιατί ο σχηματισμός δυσδυάλυτου χλωριούχου υφυδραργύρου μετακινεί τη χημική ισορροπία της αντίδρασης προς τα δεξιάΑσκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 185, §7.2.8.:

 Χημική συμπεριφορά 

 Αυτοδιάσπαση και σταθεροποίηση 

Το γεγονός ότι περιέχει φθόριο και υδρογονούχα ομάδα συνδεμένη με το ίδιο άτομο άνθρακα καθιστά την ένωση ασταθή, έχοντας την τάση να μετατραπεί σε μεθανιμίνη, αποβάλλοντας υδροφθόριο. 

Σταθεροποιείται (σχετικά) σε μορφή αλάτων της. Για παράδειγμα, με υδροχλώριο δίνει το υδροχλωρικό της άλας:

 Υποκατάσταση φθορίου από χλώριο 

Με τη χρήση χλωριούχου ασβεστίου (CaCl2) είναι δυνατή η υποκατάσταση του φθορίου από χλώριο, επειδή το φθοριούχο ασβεστιο (CaF2) είναι δυσδιάλυτο και έτσι απομακρύνεται από τη χημική ισορροπία:

 Αλκυλίωση 

Παράγει δευτεροταγείς μεθυλαμίνες με αλκυλαλογονίδια (RX). Π.χ.:


 Ακυλίωση 

Παράγει δευτεροταγή αμίδια (RCONFCH3) με ακυλαλογονίδια (RCOX). Π.χ.:


 Πηγές 
 Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Αθήνα 1972
 Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
 SCHAUM'S OUTLINE SERIES, Οργανική Χημεία, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
 Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982

 Σημειώσεις και παραπομπές 

Κατηγορία:Οργανικές αμίνες
Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις φθορίου
Κατηγορία:Ασταθείς ενώσεις
Κατηγορία:C1