Νικόλαος Ματσούκας

Ο Νικόλαος Ματσούκας (Ξάνθη, 1934 - 6 Μαΐου 2006) ήταν Έλληνας καθηγητής Φιλοσοφίας και Δογματικής της Θεολογίας, διεθνώς αναγνωρισμένος ερευνητής και πανεπιστημιακός δάσκαλος.

 Βιογραφία 
Ο Νικόλαος Ματσούκας γεννήθηκε στην Ξάνθη το 1934 και απεβίωσε 06/05/2006.

 Σπουδές 
Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στη γενέτειρά του κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου και τη γερμανοβουλγαρική κατοχή. Κατά την περίοδο των γυμνασιακών σπουδών του είχε δασκάλους που, όπως αναφέρει, τον σημάδεψαν ως έφηβο και τον καθοδήγησαν σε όλη την κατοπινή πνευματική του πορεία. Στη συνέχεια, ενώ προετοιμαζόταν να σπουδάσει Νομική, εμπνεόμενος από το δικαστικό λειτούργημα, στα τέλη των γυμνασιακών του σπουδών στράφηκε στη Θεολογία. Παρά τις αντιδράσεις του στενού του συγγενικού περιβάλλοντος, τον Οκτώβριο του 1954 έδωσε εξετάσεις για την εισαγωγή του στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ και πέρασε πρώτος ανάμεσα σε εξακόσιους υποψηφίους που διαγωνίζονταν για εξήντα θέσεις. Σπούδασε θεολογία και φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Χαϊδελβέργης. Στα μέσα των προπτυχιακών σπουδών του συνδέθηκε με δυο καθηγητές της Σχολής, τον Παναγιώτη Χρήστου και το Σάββα Αγουρίδη, οι οποίοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιστημονική του εξέλιξη.

 Επαγγελματική σταδιοδρομία 
Επί 42 χρόνια υπηρέτησε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, κατά το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ως καθηγητής της Δογματικής και της Ιστορίας της Φιλοσοφίας στη Θεολογική Σχολή του ίδιου Πανεπιστημίου. Ξεκίνησε από βοηθός και στη συνέχεια επιμελητής του καθηγητή Ιωάννη Καλογήρου. Η συνεργασία του με τον καθηγητή Παναγιώτη Χρήστου είχε ως αποτέλεσμα τη διερεύνηση και έκδοση του έργου του Γρηγορίου του Παλαμά. Η επαφή του με τον καθηγητή Σάββα Αγουρίδη τον οδήγησε στη διδακτορική του διατριβή για τις αντιλήψεις για την αθανασία της ψυχής τόσο στα αρχαιοελληνικά μυστήρια όσο και στα πρώτα χριστιανικά χρόνια.

 Εργογραφία 
Έγραψε εκτενή έργα, μονογραφίες και άρθρα θεολογικού και φιλοσοφικού περιεχομένου. Βιβλία και μελέτες του μεταφράζονται σε ξένες γλώσσες. Ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία και κατά καιρούς υπήρξε συνεργάτης των περιοδικών "Διαγώνιος"openarchives.gr, Διαγώνιος και "Θρακικά Χρονικά"χρονικά openarchives.gr, θρακικά χρονικά. Μετέφρασε στην ελληνική γλώσσα Φραντς Κάφκα, Έρμαν Έσσε, Μπλεζ Πασκάλ, Νικολάι Αλεξάντροβιτς Μπερντιάεφ, Παύλος Νικολάιεβιτς Ευδοκίμωφ, Βίλχελμ Ράιχ και Δημήτριος Στανιλοάε .

 Βιβλιογραφία 

 (2006) Νεοελληνικός πολιτισμός και διανόηση, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2005) Οικουμενική θεολογία: έκθεση της χριστιανικής πίστης: προϋποθέσεις ενός οικουμενικού διαλόγου, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2003) Μισού αιώνα έργα και όνειρα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2002) Ιστορία της Φιλοσοφίας. Αρχαίας Ελληνικής, Βυζαντινής, Δυτικοευρωπαϊκής. Με σύντομη εισαγωγή στη Φιλοσοφία, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2002) Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2001) Θεολογία, κτισιολογία, εκκλησιολογία κατά τον Μέγαν Αθανάσιον: σημεία πατερικής και οικουμενικής θεολογίας, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2000) Ο θαμπός καθρέφτης: πεζά-ποιήματα, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2000) Ο Προτεσταντισμός, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (2000) Πολιτισμός αύρας λεπτής, Θεσσαλονίκη: Το Παλίμψηστον
 (1999) Δογματική και Συμβολική Θεολογία Δ': Ο Σατανάς, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1998) Ευρώπη ωδίνουσα, Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής
 (1997) Δογματική και Συμβολική Θεολογία Γ': Ανακεφαλαίωση και Αγαθοτοπία: Έκθεση του οικουμενικού χαρακτήρα της χριστιανικής διδασκαλίας, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1997) Λόγος και μύθος, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1994) Ιστορία της Βυζαντινής φιλοσοφίας: με παράρτημα το σχολαστικισμό του Δυτικού Μεσαίωνα, Θεσσαλονίκη: Βάνιας
 (1993) Ζηλωτικά πόλεως Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη: Βάνιας
 (1992) Μυστήριον επί των ιερώς κεκοιμημένων και άλλα μελετήματα, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1991) Γλυκόπικρες ρίζες, Θεσσαλονίκη: Βάνιας
 (1990) Επιστήμη, φιλοσοφία και θεολογία στην Εξαήμερο του Μ. Βασιλείου, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1989) Η ελληνική παράδοση στο Νίκο Καζαντζάκη, Θεσσαλονίκη: Βάνιας
 (1986) Οικουμενική κίνηση: ιστορία, θεολογία, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1986) Η διπλή θεολογική μεθοδολογία Γρηγορίου του Παλαμά, Θεσσαλονίκη: Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης
 (1985) Ελληνορθόδοξη παράδοση και δυτικός πολιτισμός: στα πλαίσια του νέου ελληνισμού, Θεσσαλονίκη: Μήνυμα
 (1985) Δογματική και Συμβολική Θεολογία Β': Έκθεση της ορθόδοξης πίστης σε αντιπαράθεση με τη δυτική Χριστιανοσύνη, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1985) Δογματική και Συμβολική Θεολογία Α': Εισαγωγή στη Θεολογική Γνωσιολογία, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1981) Επιστημονικά, φιλοσοφικά και θεολογικά στοιχεία της εξαημέρου του Μ. Βασιλείου, Θεσσαλονίκη: [χ.ό.]
 (1981) Ιστορία της Φιλοσοφίας. Με σύντομη εισαγωγή στη Φιλοσοφία, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1981) Ορθοδοξία και Αίρεση στους εκκλησιαστικούς συγγραφείς του Δ', Ε', ΣΤ' αιώνα, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1980) Κόσμος, άνθρωπος, κοινωνία κατά τον Μάξιμο Ομολογητή, Αθήνα: Γρηγόρη
 (1979) Η συμβολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο χώρο της Οικουμενικής κινήσεως, Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 
 (1976) Το πρόβλημα του κακού: δοκίμιο πατερικής θεολογίας, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1974) Συζητήσεις: Πνευματικά θέματα, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1973) Μαθήματα Φιλοσοφίας: κατά τας πανεπιστημιακάς παραδόσεις, Θεσσαλονίκη: Ν. Μαυρογένη
 (1971) Υπάρχει χριστιανική φιλοσοφία;, Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 
 (1969) Γένεσις και ουσία του Ορθοδόξου δόγματος, Θεσσαλονίκη: Πατριαρχικόν Ιδρυμα Πατερικών Μελετών
 (1969) Φιλοσοφία και δογματική διδασκαλία του Ιωάννη Δαμασκηνού, Θεσσαλονίκη: [χ.ό.]
 (1965) Ο χαρακτήρ της αθανασίας κατά την Καινήν Διαθήκην εν σχέσει προς τας αντιλήψεις των ελληνιστικών μυστηρίων, Θεσσαλονίκη: [χ.ό.]

 Μεταφράσεις 
 (2002) Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Έκδοσις ακριβής της ορθοδόξου πίστεως, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς [μετάφραση, επιμέλεια]
 (2000) Staniloae, Dimitru, Ο Θεός είναι αγάπη, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1999) Pascal, Blaise, Στοχασμοί, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς [μετάφραση, επιμέλεια]
 (1999) Berdiaeff, Nicolas, Το πνεύμα του Ντοστογιέφσκι, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1995) Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Διαλεκτικά, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1992) Evdokimov, Paul, Η γυναίκα και η σωτηρία του κόσμου, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 (1988) Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Κατά Μανιχαίων διάλογος. Προς τους διαβάλλοντας τας αγίας εικόνας λόγοι τρεις, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς

 Συμμετοχή σε συλλογικά έργα 
 (2006) Αγία Γραφή και σύγχρονος άνθρωπος, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς

 Λοιποί τίτλοι 
 (2002) Αραμπατζής, Χρήστος Α., Η σύνοδος της Λυών, Θεσσαλονίκη: Πουρναράς
 Δέσπω Αθ. Λιάλιου, Εργογραφία Νίκου Αθ. Ματσούκα, Πουρναράς, 1998, σ. 49 (ISBN 960-242-153-3, ISBN 978-960-242-153-6). Επιμέλεια έργων Ν. Ματσούκα από 1998 κ. ε. υπό Δέσπως Αθ. Λιάλιου και Διευθύντριας της σειράς της Φιλοσοφικής και Θεολογικής Βιβλιοθήκης από 2006 κ. ε.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Βιβλιονέτ, σελίδα με την εργογραφία του και μικρό βιογραφικό

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Χρυσόστομος Α. Σταμούλης, Τα τραγούδια στη θεολογία του Νίκου Ματσούκα

Κατηγορία:Έλληνες φιλόσοφοι
Κατηγορία:Έλληνες θεολόγοι