Εκλογές στην Αιθιοπία

Στην Αιθιοπία διεξάγονται εκλογές για βουλή σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η Ομοσπονδιακή Συνέλευση αποτελείται από 2 σώματα: το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων του Λαού  (Yehizbtewekayoch Mekir Bet) με όχι περισσότερα από 550 μέλη με βάση το σύνταγμα όμως στην πραγματικότητα τα μέλη είναι σχεδόν 547, εκλεγμένα για 5ετή θητεία σε μονοεδρικές περιφέρειες και το Συμβούλιο της Ομοσπονδίας (Yefedereshn Mekir Bet) με 117 μέλη, το καθένα από τις 22 μειονότητες και ένα από τον κάθε επαγγελματικό τομέα από τις υπόλοιπες εθνικότητες,  όπως ορίζονται από τα περιφερειακά συμβούλια, τα οποία μπορεί να τα εκλέξουν τα ίδια. Ο πρόεδρος εκλέγεται έμμεσα από την βουλή. Η τελευταία προεδρική εκλογή διεξήχθη το 2013.Οι πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν τον Μάιο του 2015. Στη χώρα έχει διεξαχθεί και ένα δημοψήφισμα, το 1987.

 Προεδρική εκλογή 
 Πρόσφατη προεδρική εκλογή (2024) 
Διεξήχθη προεδρική εκλογή στις 7 Οκτωβρίου 2024 για την ανάδειξη του επόμενου προέδρου της.

Ο διπλωμάτης και απερχόμενος υπουργός εξωτερικών Τάγιε Άτσκε Σελασιέ εκλέχθηκε χωρίς αντίπαλο για εξαετή θητεία εν μέσω εντάσεων μεταξύ της πρώην προέδρου Σάλε-Γουόρκ Ζέουντα και του πρωθυπουργού Άμπιι Αχμέτ.
Ένας προεδρικός υποψήφιος απαιτείται να εκλέγεται από κοινή συνεδρίαση της Βουλής της Ομοσπονδίας και της Βουλής των Λαϊκών Αντιπροσώπων, της άνω και κάτω βουλής του αιθιοπικού κοινοβουλίου, της Ομοσπονδιακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, αντίστοιχα. "Ethiopian president reelected for new six-year-term" , AFP, 9 October 2007.

 Ιστορικό προεδρικών εκλογών 
Για πρώτη φορά εξελέγη πρόεδρος το 1987. Ακολούθησαν εκλογές προέδρου το 1995, 2001, 2007, 2013, 2018 και 2024.
 2007 
Στην προεδρική εκλογή που έλαβε χώρα στις 9 Οκτωβρίου 2007, το κοινοβούλιο επανεξέλεξε πρόεδρο τον Γκίρμα Ουόλντε-Γκιόργκις, για δεύτερη θητεία 6 ετών. Στην αρχή εξελέγη από την άνω βουλή , τον Οίκο της Ομοσπονδίας, προτού εκλεγεί και με τις ψήφους της κάτω βουλής, που είναι ο Οίκος των Αντιπροσώπων του Λαού, με 430 ψήφους υπέρ, 88 κατά και 11 παρόντες."Ethiopian president reelected for new six-year-term" , AFP,9-10-2007.

  2013  
Ο Μουλάτου Τεσόμε εξελέγη ομόφωνα πρόεδρος από το Κοινοβούλιο στις 7 Οκτωβρίου 2013 με τον μοναδικό βουλευτή της Αντιπολίτευσης Γκίρμα Σεϊφού από το κόμμα Ενότητα για Δημοκρατία και Δικαιοσύνη, να καλωσορίζει την εκλογή του.

 2018 
Διεξήχθη μια έκτακτη προεδρική εκλογή στην Αιθιοπία στις 25 Οκτωβρίου 2018, η οποία προκλήθηκε από την παραίτηση του εν ενεργεία προέδρου Μουλάτου Τεσόμε. Ήταν η πέμπτη προεδρική εκλογή της Ομοσπονδιακής Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας για την ανάδειξη του τέταρτου προέδρου της.

Η διπλωμάτης Σάλε-Γουόρκ Ζέουντα εκλέχθηκε χωρίς αντίπαλο για εξαετή θητεία, καθιστάμενη η πρώτη μη-βασιλική γυναίκα αρχηγός κράτους της Αιθιοπίας και η πρώτη γυναίκα αρχηγός κράτους μετά τον θάνατο της Αυτοκράτειρας Ζεουντίτου το 1930.

 Γενικές εκλογές 
 Πρόσφατες γενικές εκλογές (2021) 

 Προηγούμενες γενικές εκλογές 
 1957 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στη χώρα το 1957 για την εκλογή 210 μελών της Αίθουσας των Αντιπροσώπων (Κάτω Βουλής). Τα μέλη της Άνω βουλής διορίζονταν από τον αυτοκράτορα.Keller, Edmond J. Revolutionary Ethiopia: From Empire to People's Republic (Bloomington: Indiana University Press, 1988), p. 87 Οι εκλογές έγιναν με το νέο σύνταγμα του 1955, το οποίο τέθηκε σε ισχύ από τον αυτοκράτορα Χαϊλέ Σελασιέ και ήταν οι πρώτες στην ιστορία της αρχαίας χώρας.
 1961 
Οι επόμενες γενικές εκλογές διεξήχθησαν το 1961, με τα πολιτικά κόμματα να είναι απαγορευμένα. Ως αποτέλεσμα, όλοι οι υποψήφιοι ήταν ανεξάρτητοι. Ο αριθμός των εδρών αυξήθηκε από 210 σε 250.Cowen, L & Laakso, L (2002) Multi-Party Elections in Africa p. 62 

 1965 και 1969
Στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών της Κάτω Βουλής που έγιναν το 1965 και το 1969 εξελέγησαν μόνο ανεξάρτητοι, καθώς ήταν ξανά απαγορευμένα τα πολιτικά κόμματα. Ο Ακλίλου Χάμπτε-Ουόλντ παρέμεινε στην πρωθυπουργία μετά τις εκλογές. Στις εκλογές του 1969 ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέβηκε στα 5,2 εκατομμύρια, ενώ οι ψηφίσαντες ήταν 3,4 εκατ. Ο αριθμός των υποψηφίων επίσης αυξήθηκε και έφτασαν τους 1.500.

 1973 
Στις 23 Ιουνίου και 7 Ιουλίου 1973 εξελέγησαν τα 250 μέλη της Αίθουσας των Αντιπροσώπων, με τα 125 μέλη της Γερουσίας να διορίζονται από τον Αυτοκράτορα. Ήταν οι τελευταίες εκλογές που διεξήχθησαν με αυτοκράτορα στην εξουσία.Cowen, Michael, and Liisa Laakso. Multi-Party Elections in Africa. New York: Palgrave, 2001. pp. 62-63 Οι εκλογές προκηρύχθηκαν μετά τη διάλυση του κοινοβουλίου που είχε εκλεγεί το 1969.Στις εκλογές πήραν μέρος μόνο ανεξάρτητοι και ψήφισαν όσοι ήταν ηλικίας 21 ετών και πάνω, με τους εγγεγραμμένους ψηφοφόρους να ανέρχονται στα 7,3 εκατομμύρια άτομα.ETHIOPIA, report by the International Parliamentary Union Περί τα 4.234.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες.Shinn, David Hamilton, Thomas P. Ofcansky, and Chris Prouty. Historical Dictionary of Ethiopia. Historical dictionaries of Africa, no. 91. Lanham, Md: Scarecrow Press, 2004. p. 133 Το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής  (γύρω στο 66%) καταγράφηκε μεταξύ της νεολαίας ηλικίας 25-35 ετών.Keller, Edmond J. Revolutionary Ethiopia: From Empire to People's Republic. Bloomington: Indiana University Press, 1988. pp. 87-88 1.500 υποψήφιοι έλαβαν μέρος. 
Μετά τις εκλογές έγινε πρωθυπουργός ο Εντελκάτσιου Μάκονεν. Οι βουλευτές εξελέγησαν για θητεία 4 ετών, η οποία διακόπηκε από την ανατροπή της μοναρχίας το 1974.

 1987 
Οι πρώτες γενικές εκλογές μετά την ανατροπή της μοναρχίας στην Αιθιοπία διεξήχθησαν στις 14 Ιουνίου 1987. Ήταν επίσης οι πρώτες εκλογές με το νέο σύνταγμα του 1987, με το οποίο το πολίτευμα της χώρας έγινε Λαοκρατική Δημοκρατία (PDRE). Με το νέο σύνταγμα θεσπίστηκε το κοινοβούλιο, με την ονομασία Shengo, ως ανώτατο όργανο του κράτους. Τις 835 έδρες  διεκδίκησαν 2.500 υποψήφιοι, από τους οποίους οι περισσότεροι προεπιλέχθηκαν από το κυβερνών μαρξιστικό-λενινιστικό Κόμμα των Εργατών της Αιθιοπίας.Ethiopia Parliamentary Chamber: Elections held in 1995, PARLINE database (accessed 20-10-2009) Η συμμετοχή σύμφωνα με πληροφορίες ήταν 90,5%.Nohlen, D, Krennerich, M & Thibaut, B (1999) Elections in Africa: A data handbook, p. 382 ISBN 0-19-829645-2
ΚόμμαΨήφοι%ΈδρεςΚόμμα των Εργατών της Αιθιοπίας12.981.95799,2795Ανεξάρτητοι104.6930,840Άκυρα/λευκά ψηφοδέλτια2.998.350--Σύνολο16.085.900100835Πηγή: Nohlen, et alia

 1994 
Στις 5 Ιουνίου 1994 έγιναν εκλογές για Συντακτική Συνέλευση, με σκοπό τον σχεδιασμό ενός νέου συντάγματος. Ήταν οι πρώτες εκλογές μετά την ανατροπή του δικτάτορα Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ το 1991 και οι πρώτες πολυκομματικές. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το Επαναστατικό Δημοκρατικό Μέτωπο του Λαού της Αιθιοπίας και οι σύμμαχοί του κέρδισαν 463 επί συνόλου 544 εδρών. Η συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 87,5%.Nohlen, D, Krennerich, M & Thibaut, B (1999) Elections in Africa: A data handbook, p381 ISBN 0-19-829645-2
Το νέο σύνταγμα ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 1994 και τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 1995.

 1995 
Εκλογές για το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων του Λαού έγιναν στις 7 και στις 18 Μαΐου 1995, ενώ στις επαρχίες Αφάρ, Σομαλίας και Χαράρι καθυστέρησαν ως τις 28 Ιουνίου. Παρότι ήταν οι πρώτες πολυκομματικές βουλευτικές εκλογές στην Αιθιοπία, τα πιο πολλά κόμματα δεν πήραν μέρος."Monthly Situation Report for Ethiopia: May 1995" UNDP-EUE (accessed 19-1-2009) Το EPRDF και οι σύμμαχοί του κέρδισαν τις 471 από τις συνολικά 547 έδρες στο συμβούλιο, με τα υπόλοιπα κόμματα και τους ανεξάρτητους να κερδίζουν τις υπόλοιπες 75 έδρες.Lyons, "Closing the Transition", p. 138

 2000 
Οι επόμενες εκλογές έγιναν στις 14 Μαΐου και στις 31 Αυγούστου 2000 για βουλή και για τα περιφερειακά συμβούλια. Συνολικά 17 κόμματα πήραν μέρος, παρότι δεν έλαβαν μέρος και αρκετά άλλα κόμματα."Ethiopia: Country Reports on Human Rights Practices" , Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor, US State Department (accessed 9-7-2009) Οι εκλογές διεξήχθησαν σύμφωνα με τους παρατηρητές με παρατυπίες, ενώ πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι που υποστήριξαν την αντιπολίτευση, απολύθηκαν. Στον πρώτο γύρο οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι ήταν 20.252.000 , από τους οποίους το 90% προσήλθαν στις κάλπες.Ethiopia Parliamentary Chamber: Elections held in 2000, PARLINE database (accessed 20-10-2009) Το EPRDF κέρδισε 481 από τις συνολικά 547 έδρες στις εθνικές εκλογές.Sarah Vaughan, "Ethnicity and Power in Ethiopia"  (University of Edinburgh: Ph.D. Thesis, 2003), p. 196 n. 195 Στον δεύτερο γύρο ψήφισε το 75% από τα 1,15 εκατομμύρια εγγεγραμμένους ψηφοφόρους. Τα αποτελέσματα έδωσαν 19 έδρες στο κόμμα SPDP, με τις υπόλοιπες 4 να πηγαίνουν σε ανεξάρτητους υποψηφίους.

 2005 
Στις γενικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 15 Μαΐου 2005 αναδείχθηκαν τα μέλη τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων του Λαού όσο και των 4 περιφερειακών συμβουλίων. Έπειτα από πιέσεις της διεθνούς κοινότητας, ο πρωθυπουργός Μέλας Ζενάουι  υποσχέθηκε ότι οι εκλογές εκείνες θα ήταν η απόδειξη ότι θα ερχόταν περισσότερη δημοκρατία στην πολυεθνική Αιθιοπία. Το 90% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων προσήλθε στις κάλπες. Οι παρατηρητές της ΕΕ επισήμαναν τις σημαντικά διευρυμένες ελευθερίες κατά την προεκλογική εκστρατεία."Ethiopia Legislative Elections 2005 Final Report" (European Union Election Observer Mission, Brussels, 2005), p. 15 Ωστόσο, η αντιπολίτευση κατήγγειλε παρατυπίες και έκανε λόγο για συλλήψεις πολλών από τα μέλη τους. Τα τελικά αποτελέσματα, μετά τη διεξαγωγή (31 Αυγούστου) και του δεύτερου γύρου στην επαρχία Σομαλίας (δεν πήρε μέρος η αντιπολίτευση) ανακοινώθηκαν στις 5 Σεπτεμβρίου. Το EPRDF διατήρησε τον έλεγχο της κυβέρνησης με 327 έδρες ή 59% των ψήφων. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κέρδισαν 174 έδρες ή 32%.
Τον Οκτώβριο του 2006 το πόρισμα της δημόσιας έρευνας για τις ταραχές σχετικά με τις εκλογές δημοσιοποιήθηκε στο Associated Press (AP) και ανέφερε ότι 199 άνθρωποι (193 πολίτες και 6 αστυνομικοί) σκοτώθηκαν και 763 τραυματίστηκαν, ένας αριθμός κατά πολύ μεγαλύτερος από τα κυβερνητικά στοιχεία, που έκαναν λόγο για 61 νεκρούς πολίτες και 7 αστυνομικούς. Τα μέλη της επιτροπής που διενήργησαν την έρευνα μίλησαν για "σφαγή" και κατήγγειλαν μεταξύ άλλων την παρενόχλησή τους και τις απειλές που δέχτηκαν τα ίδια από την κυβέρνηση."Judge: Ethiopian forces killed 193 unarmed protesters", CNN, 18-10-2006 Το πόρισμα της ΕΕ ανέφερε ότι υπήρξαν παρενοχλήσεις κατά τις εκλογές."Ethiopia row over 'massacre' leak", BBC, 19-10-2006

2010 
Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 23 Μαΐου 2010. Συνολικά 4.525 υποψήφιοι κατήλθαν για τις εκλογές , συμπεριλαμβανομένων και των 546 εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων: από αυτούς οι 1.349 ήταν μέλη του κυβερνώντος κόμματος EPRDF, ενώ οι ανεξάρτητοι υποψήφιοι ήταν 4."Number of Political Parties and Independent Candidates for Regional Councils /2010 General Election/" (accessed 16-5-2010) Το κυβερνών κόμμα του Μέλες Ζενάουι κέρδισε τις εκλογές με 499 έδρες.Unease over extent of ruling party's landslide in Ethiopia | World news | guardian.co.uk
Το EPRDF έλαβε 499 έδρες, τα κόμματα που ήταν προσκείμενα στην κυβέρνηση 35 έδρες και τα κόμματα της αντιπολίτευσης έλαβαν 2 έδρες. Οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι ήταν 29.170.867."Registered Voters for 2010 General Election /By Region/" (accessed 16-5-2010) 
Το κυβερνών EPRDF κέρδισε όλες εκτός από μία από τις 1.904 έδρες για τα περιφερειακά συμβούλια στις ταυτόχρονες περιφερειακές εκλογές. Στις 20 Ιουλίου απορρίφθηκε και η τελευταία ένσταση της αντιπολίτευσης, που είχε προσβάλει τα αποτελέσματα στο δικαστήριο.
Από την πλευρά τους, οι διεθνείς παρατηρητές έκαναν λόγο (Διεθνής Αμνηστία) για εκλογές που χαρακτηρίστηκαν από παραβιάσεις στην ελευθερία της έκφρασης και των κινήσεων της αντιπολίτευσης , όπως επίσης και την έλλειψη κάλυψης από τα ΜΜΕ. Δεν επιτράπηκε στον επικεφαλής των παρατηρητών της ΕΕ να έρθει στη χώρα.Amnesty International report 2011

 2015 

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 24 Μαΐου 2015, με ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή. Ethiopia election comes to an end; vote counting starts, Anadolu Agency, 24-5-2015.

 Δημοψηφίσματα 
 1987 
Την 1η Φεβρουαρίου 1987 σε δημοψήφισμα εγκρίθηκε με 81% υπέρ και με συμμετοχή 96,3% ένα νέο σύνταγμα.Elections in Ethiopia African Elections Database Με το νέο σύνταγμα, η Αιθιοπία έγινε μονοκομματικό κράτος και μοναδικό νόμιμο κόμμα ήταν το Κόμμα των Εργατών της Αιθιοπίας. Το νέο σύνταγμα τέθηκε σε ισχύ στις 12 Σεπτεμβρίου.Ethiopia, 1 February 1987: Constitution Direct Democracy 
ΕπιλογήΨήφοι%Υπέρ 81Κατά 19Σύνολο14.035.718100Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή14.570.01196,3Πηγή: African Elections Database

 2019 

 2021
Δημοψήφισμα για τη δημιουργία της Περιοχής Λαών Νοτιοδυτικής Αιθιοπίας διεξήχθη στις ζώνες Κέφα, Σέκα, Μπεντς Σέκο, Ντάουρο, Δυτική Όμο  και στην ειδική περιφέρεια Κόντα της Περιοχής Εθνών, Εθνοτήτων και Λαών του Νότου (SNNPR) της Αιθιοπίας στις 30 Σεπτεμβρίου 2021, ταυτόχρονα με τις γενικές εκλογές του 2021 στην Αιθιοπία. Το αποτέλεσμα ήταν 98% υπέρ της δημιουργίας της νέας περιφέρειας, με συμμετοχή 94%.

Διεξήχθη δύο χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2019 για την Περιφέρεια Σιντάμα, αποτελώντας το δεύτερο δημοψήφισμα για τη δημιουργία νέας περιφέρειας στην Αιθιοπία από τότε που ο Αμπίι Αχμέτ έγινε πρωθυπουργός το 2018.

 2023 
Στις 6 Φεβρουαρίου 2023 διεξήχθη δημοψήφισμα στις ζώνες Βολάιτα, Γκάμο, Γκόφα, Νότια Όμο, Γκεντέο και Κόνσο, καθώς και στις ειδικές περιφέρειες Ντιράσε, Αμάρο, Μπουρτζί, Άλε και Μπασκέτο της Περιοχής Εθνών, Εθνοτήτων και Λαών του Νότου (SNNP) της Αιθιοπίας, σχετικά με το αν οι περιοχές αυτές θα πρέπει να αποχωρήσουν από την SNNP και να σχηματίσουν δική τους περιφέρεια.

Το δημοψήφισμα αυτό ακολουθεί δύο προηγούμενα δημοψηφίσματα του 2019 και του 2021 σε άλλες περιοχές της τότε SNNP, αμφότερα εκ των οποίων κατέληξαν σε απόφαση για απόσχιση και δημιουργία νέων περιφερειών.

Το δημοψήφισμα εγκρίθηκε κατ’ αρχήν, αν και η Ζώνη Βολάιτα χρειάστηκε να διεξαγάγει επαναληπτική ψηφοφορία μετά τη διαπίστωση παρατυπιών. Η έγκριση της νέας περιφέρειας στις άλλες ζώνες και ειδικές περιφέρειες διαβιβάστηκε στην εθνική Βουλή της Ομοσπονδίας από την κυβέρνηση της SNNP. Το όνομα της νέας περιφέρειας ορίστηκε ως Περιφέρεια Νότιας Αιθιοπίας. Η Ζώνη Βολάιτα επανέλαβε με επιτυχία το δημοψήφισμα το καλοκαίρι, με την πλειοψηφία να ψηφίζει επίσης υπέρ της νέας περιφέρειας. Η Βουλή της Ομοσπονδίας ψήφισε ομόφωνα υπέρ της δημιουργίας της νέας περιφέρειας στις 5 Ιουλίου 2023. Το υπόλοιπο τμήμα της SNNP μετονομάστηκε σε Περιφέρεια Κεντρικής Αιθιοπίας.

 Παραπομπές 

*