Κλάουντια Καρντινάλε

Η Κλάουντια Καρντινάλε (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Κλωντ Ζοζεφίν Ροζ Καρντινάλε, Τύνιδα, 15 Απριλίου 1938 - Νεμούρ, 23 Σεπτεμβρίου 2025) ήταν Ιταλίδα ηθοποιός. Έχει παίξει σε περισσότερες από 150 ταινίες και τη δεκαετία 1960-1970 ήταν από τις σημαντικότερες σταρ του ιταλικού κινηματογράφου.

Βιογραφία
Καταγωγή και νεανικά χρόνια
Οι παππούδες της κατάγονταν από τη Σικελία και είχαν εγκατασταθεί στην Τυνησία την εποχή  που ήταν ακόμη γαλλικό προτεκτοράτο. Οι γονείς της, η Γιολάντα και ο Φραντσέσκο, αν και είχαν γεννηθεί στην Αφρική, διατηρούσαν την ιταλική υπηκοότητα. Οι μητρικές της γλώσσες είναι τα αραβικά της Τυνησίας, τα γαλλικά και τα σικελικά. Όταν ξεκίνησε την κινηματογραφική της καριέρα  στην Ιταλία, τα ιταλικά τα μιλούσε με αρκετή δυσκολία γι’ αυτό και στις πρώτες της ταινίες ντουμπλάρανε τη φωνή της.

Το 1957, κατά τη διάρκεια της «Εβδομάδας ιταλικού κινηματογράφου» στην Τύνιδα, κέρδισε στον διαγωνισμό «Η πιο ωραία Ιταλίδα της Τυνησίας» διαγωνισμός του οποίου το έπαθλο ήταν ένα ταξίδι στη Βενετία για το Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Στη Βενετία δεν περνά απαρατήρητη και της γίνεται πρόταση να παρακολουθήσει τη Σχολή Κινηματογράφου της Ρώμης. Την πρόταση την δέχεται, όμως εγκαταλείπει τα μαθήματα μετά ένα τρίμηνο, καθώς οι επιδόσεις της στην υποκριτική δεν ήταν ιδιαίτερα καλές και η έλλειψη ευχέρειας που είχε στην ιταλική γλώσσα έκανε τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. 

Όμως η επιστροφή της στην Τύνιδα θα συνοδευτεί από μια επώδυνη ανακάλυψη: έχει μείνει έγκυος. Είναι το αποτέλεσμα μιας σύντομης και δραματικής σχέσης που είχε με έναν Γάλλο, 10 χρόνια μεγαλύτερό της, σχέση που ξεκίνησε με βίαιο τρόπο. Αποφασίζει να μην προχωρήσει σε έκτρωση και για να  λύσει το προσωπικό της αδιέξοδο αποδέχεται την πρόταση για συμβόλαιο αποκλειστικότητας με την εταιρεία παραγωγής του Φράνκο Κριστάλντι και επιστρέφει στην Ιταλία.

Καριέρα 
1958-1960
Η πρώτη της ιταλική ταινία είναι η πολύ επιτυχημένη κωμωδία «Ο κλέψας του κλέψαντος». Αν και ο ρόλος της δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλος, η φωτογένειά της την κάνει αμέσως γνωστή και αναγνωρίσιμη. Ακολουθούν άλλες δυο ταινίες, στις οποίες εργάζεται κρύβοντας από όλους την εγκυμοσύνη της. Η ψυχολογική της κατάσταση δεν είναι καθόλου καλή, έχει πάθει κατάθλιψη και κατατρύχεται από βασανιστικές σκέψεις αυτοκτονίας. Όταν πλέον έχει φτάσει στον έβδομο μήνα της, πηγαίνει στον παραγωγό για να ζητήσει διακοπή του συμβολαίου της. Ο Κριστάλντι μαντεύει το πρόβλημα και αποφασίζει να τη στηρίξει. Την βοηθάει να αντιμετωπίσει την οικογένειά της (που ακόμη δεν γνωρίζει τίποτα για το θέμα) και την στέλνει στο Λονδίνο για να γεννήσει μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα του ιταλικού Τύπου.  

Όμως ο Κριστάλντι θα της επιβάλει να συνεχίσει να κρατά κρυφή την ύπαρξη του παιδιού που θα γεννηθεί για να μην καταρρεύσει η εικόνα που είχε το κοινό γι’ αυτήν, η εικόνα μιας δροσερής και αγνής ενζενί. Δεν της είναι δυνατόν να αρνηθεί καθότι το συμβόλαιο που έχει υπογράψει τον προηγούμενο χρόνο είναι αμερικάνικου τύπου, κρατά δηλαδή η εταιρεία παραγωγής τον πλήρη έλεγχο όχι μόνο στην καριέρα της αλλά και στην ιδιωτική της ζωή. Θα κρατήσει το μυστικό της για 7 ολόκληρα χρόνια και ο γιος της ο Πάτρικ μεγαλώνει με την οικογένειά της και αναφέρεται σαν ο μικρός της αδελφός. Ούτε στον ίδιον δεν της επιτρέπουν να αποκαλύψει την πραγματική τους σχέση. Όταν μια σκανδαλοθηρική εφημερίδα δημοσιεύει την αλήθεια, η Καρντινάλε πλέον νιώθει απελευθερωμένη και διηγείται τα πάντα σε μια συνέντευξη στον δημοσιογράφο Έντσο Μπιάτζι.

1960-1970
Αρχίζει να γυρίζει τη μια ταινία μετά την άλλη. Η στρατηγική του Κριστάλντι, για να την καθιερώσει, ήταν να την βάζει να παίζει μικρούς ρόλους αλλά σε ταινίες σπουδαίων σκηνοθετών, οι οποίοι γίνονται σιγά σιγά οι δάσκαλοί της στην υποκριτική. Από το 1960 μέχρι το 1963 παίζει σε 10 ταινίες. 

Το 1963 είναι μια εξαιρετική χρονιά για την καριέρα της. Συνεργάζεται με δυο από τους σπουδαιότερους Ιταλούς σκηνοθέτες: με τον Λουκίνο Βισκόντι στην ταινία Ο γατόπαρδος και με τον Φεντερίκο Φελίνι στην ταινία 8½. Τα γυρίσματα σε κάθε ταινία θα είναι εντελώς διαφορετικά. Ο Βισκόντι αφήνει απέξω τον υπόλοιπο κόσμο, έχει ανάγκη την ησυχία για να εργαστεί, στο πλατό επικρατεί μια ατμόσφαιρα σχεδόν θρησκευτικής ευλάβειας, στο σενάριο δεν επιτρέπεται ν’ αλλαχτεί ούτε ένα κόμμα.  μικρογραφία|Σκηνή από τον Γατόπαρδο με την Καρντινάλε, τον Μπαρτ Λάνκαστερ και τον Αλέν Ντελόν Από την άλλη, στο πλατό του Φελίνι επικρατεί αναστάτωση και ζωντάνια. Το φασαριόζικο κλίμα και ο θόρυβος τροφοδοτούν την έμπνευσή του. Αποζητά τον αυτοσχεδιασμό από τους ηθοποιούς του αλλά καταφέρνει να τους οδηγεί εκεί που θέλει αυτός. Η συμμετοχή της σε αυτές τις δυο ταινίες θα την καθιερώσουν ως αστέρι πρώτου μεγέθους. Μάλιστα η φωνή της θ’ ακουστεί για πρώτη φορά στην ταινία του Φελίνι. Θα είναι ο πρώτος σκηνοθέτης που δεν θα θελήσει να την ντουμπλάρει. Γι’ αυτόν η κάθε διαφορά είναι ποίηση, ακόμη και η τόσο ξεχωριστή βραχνή φωνή της. Ο Γατόπαρδος θα αποσπάσει τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες και η ερμηνεία της ως Αντζέλικα θα μείνει στην ιστορία. Η ίδια διηγείται πως ο Βισκόντι της έπλασε το βλέμμα, το χαμόγελο και της έμαθε πώς να καθοδηγεί το σώμα της.

Το 1963 θα γυρίσει και την πρώτη της αμερικάνικη ταινία, τον Ροζ πάνθηρα. Ο συμπρωταγωνιστής της Ντέιβιντ Νίβεν, με το εγγλέζικο χιούμορ του, θα της χαρίσει ένα ιδιαίτερα εκκεντρικό κομπλιμέντο: «η πιο όμορφη ιταλική εφεύρεση… μετά τα σπαγκέτι!». Για 3 χρόνια θα εργαστεί μόνιμα στις ΗΠΑ, συμμετέχοντας σε πολλές ταινίες. Θα δουλέψει με πολλά διάσημα αστέρια του Χόλιγουντ όπως ο Ροκ Χάτσον, ο Μπαρτ Λάνκαστερ, ο Τόνι Κέρτις, ο Σον Κόνερι, ο Τζον Γουέιν, η Ρίτα Χέιγουορθ κ.ά.

Το 1967 παντρεύεται στην Ατλάντα των ΗΠΑ τον παραγωγό Φράνκο Κριστάλντι, ύστερα από επταετή δεσμό. Ο γάμος τους δεν είναι έγκυρος στην Ιταλία αλλά ο Κριστάλντι αποφασίζει και υιοθετεί τον γιο της Πάτρικ. Η Καρντινάλε νιώθει ότι του χρωστάει ευγνωμοσύνη για την καριέρα της αλλά κυρίως γιατί την βοήθησε με την εγκυμοσύνη της αλλά αισθάνεται ότι ο δεσμός τους και στη συνέχεια ο γάμος τους είναι μια προσπάθεια από την πλευρά του να την κρατάει βασανιστικά δέσμια της εταιρείας παραγωγής του.

1970-1980
Στις αρχές της δεκαετίας θα γυρίσει στην Ιταλία, όπου θα λάβει μέρος σε αρκετές ευρωπαϊκές παραγωγές. Η ταινία που θα καθορίσει την μετέπειτα πορεία της έρχεται το 1973-4. Είναι η ταινία Αίμα στην κόψη του ξυραφιού με σκηνοθέτη τον Πασκουάλε Σκουιτιέρι. Η Καρντινάλε θα γοητευτεί από τον αντικομφορμιστή ναπολετάνο σκηνοθέτη και θα σχετιστεί μαζί του. Την έχει πια εξαντλήσει η τυφλή υπακοή στον μέντορά της τον Κριστάλντι. Με τον συνομήλικό της Σκουιτιέρι νιώθει να βρίσκει την ανεμελιά και την ελευθερία που δεν χάρηκε στα νεανικά της χρόνια. Το 1975 εγκαταλείπει τον Κριστάλντι ο οποίος την εκδικείται όσο μπορεί, παρακινώντας πολλούς σκηνοθέτες να μην εργαστούν μαζί της και για περίπου 2 χρόνια η καριέρα της θα περάσει κρίση. Θα γυρίσει αρκετές ταινίες με τον Σκουιτιέρι και το 1979 θα αποκτήσει μια κόρη μαζί του. Η σχέση τους θα κρατήσει μέχρι το 1999.

1980-2000
Συμμετέχει σε πολλές ιταλικές ταινίες αλλά και σε αρκετές σημαντικές διεθνείς παραγωγές όπως το Φιτζκαράλντο του Βέρνερ Χέρτζογκ. Αυξάνονται οι συμμετοχές της σε γαλλόφωνες ταινίες και τελικά το 1989 μετακομίζει στο Παρίσι, όπου νιώθει περισσότερο άνετα λόγω της γλώσσας. Το 1993 της απονέμεται ο Χρυσός Λέων για το σύνολο της καριέρας της στο Φεστιβάλ της Βενετίας.

Από το 1977 και μετά συμμετέχει σε περισσότερες από 10 διεθνείς παραγωγές για την τηλεόραση. Σημαντικότερες ήταν 2 μίνι σειρές ο Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ του Φράνκο Τζεφιρέλι (1977) και η Γαλλική επανάσταση (1989).

μικρογραφία
2000 - 2025
Το 2002 της απονέμεται η Χρυσή Άρκτος για το σύνολο της καριέρας της στο Φεστιβάλ του Βερολίνου.

Δεν είχε ποτέ τολμήσει να παίξει στο θέατρο γιατί θεωρούσε πάντα ότι η φωνή της δεν θα είχε την κατάλληλη απήχηση σε ζωντανό ακροατήριο. Τελικά το 2000 πείθεται να παίξει στη Βενετσιάνα που ανεβαίνει σε θέατρο του Παρισιού. Ακολουθεί μια τουρνέ στην Ιταλία το 2002/2003 με έργο του Πιραντέλλο σε σκηνοθεσία Σκουιτιέρι. Το 2005 συμμετέχει σε ανέβασμα του Γλυκού πουλιού της νιότης και τον επόμενο χρόνο του Γυάλινου κόσμου του Τένεσι Ουίλιαμς.

Το 2011 τιμήθηκε με τη Χρυσή Λεοπάρδαλη για τη συνολική της καριέρα στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της είχε εργαστεί με αρκετούς νέους σκηνοθέτες στην πρώτη τους δουλειά, αμειβόμενη ακόμη και με ελάχιστα χρήματα γιατί της άρεσε να προσφέρει τη βοήθειά της σε νέους καλλιτέχνες.

Είχε παρασημοφορηθεί 2 φορές (1995 και 2002) από την Ιταλική Δημοκρατία για την προσφορά της στην 7η Τέχνη και είχε τιμηθεί με το παράσημο του Ιππότη και του Αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής από την Γαλλική Δημοκρατία.

Από το 2000 ήταν Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της ΟΥΝΕΣΚΟ για την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών.

Απεβίωσε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025, σε ηλικία 87 ετών.

Φιλμογραφία
+ Κινηματογραφικές ταινίεςΈτοςΤίτλος ΣκηνοθέτηςΠρωτότυπος Ελληνικός  1958 Goha Ο γιος της σκλάβας Ζακ Μπαρατιέ 1958 I soliti ignoti  Ο κλέψας του κλέψαντος Μάριο Μονιτσέλι  1958 3 straniere a Roma  Κλάουντιο Γκόρα 1959 La prima notte   Αλμπέρτο Καβαλκάντι 1959 Il magistrato   Λουίτζι Τζάμπα 1959 Un maledetto imbroglio  Είμαστε όλοι ένοχοι Πιέτρο Τζέρμι  1959 L'audace colpo dei soliti ignoti Ο κλέψας του κλέψαντος εν δράσει  Νάνι Λόι 1959 Upstairs and Downstairs Ζητείται καμαριέρα Ραλφ Τόμας 1960 Il bell'Antonio  Μάουρο Μπολονίνι 1960 Vento del Sud Πάθος και αίμα Έντσο Προβεντσάλε 1960 Austerlitz Ο Ναπολέων στο Αούστερλιτς  Άμπελ Γκανς 1960 Rocco e i suoi fratelli Ο Ρόκο και τ' Αδέλφια του Λουκίνο Βισκόντι 1960 I delfini  Φλογισμένα νιάτα  Τσίτο Μαζέλλι 1961 La ragazza con la valigia Το κορίτσι με την βαλίτσα Βαλέριο Τζουρλίνι 1961 Les lions sont lâchés Τα λιοντάρια αφέθηκαν ελεύθερα Ανρί Βερνέιγ 1961 La viaccia  Ο δρόμος των κακόφημων σπιτιών Μάουρο Μπολονίνι  1962 Cartouche Καρτούς Φιλίπ ντε Μπροκά 1962 Senilità Όταν η σαρξ υποκύπτει Μάουρο Μπολονίνι 1963 8½ 8½ Φεντερίκο Φελίνι 1963 Il Gattopardo Ο Γατόπαρδος Λουκίνο Βισκόντι 1963 The Pink Panther Ο ροζ πάνθηρας Μπλέικ Έντουαρντς 1963 La ragazza di Bube Το κορίτσι του Μπούμπε Λουίτζι Κομεντσίνι 1964 Gli indifferenti Οι αδιάφοροι Τσίτο Μαζέλι 1964 Circus World Το μεγαλύτερο τσίρκο του κόσμου Χένρυ Χάθαγουαίη 1964 Il magnifico cornuto Ένας υπέροχος κερατάς Αντόνιο Πιετράντζελι 1965 Vaghe stelle dell'Orsa Τα μακρινά αστέρια της άρκτου Λουκίνο Βισκόντι 1965 Blindfold Το εξπρές των κατασκόπων Φίλιπ Ντιουν 1966 Lost Command Χαμένη ταξιαρχία Μαρκ Ρόμπσον 1966 The Professionals  Οι επαγγελματίες Ρίτσαρντ Μπρουκς 1966 Le fate Οι βασίλισσες Μάριο Μονιτσέλι (σπονδυλωτή ταινία) 1966 Una rosa per tutti Ένα τριαντάφυλλο για όλους Φράνκο Ρόσσι 1967 Don't Make Waves Πώς θα πετύχετε στον έρωτα Αλεξάντερ Μακέντρικ 1968 Il giorno della civetta  Μαφία Νταμιάνο Νταμιάνι 1968 The Hell with Heroes Φυγή προς την κόλαση Τζόζεφ Σάρτζεντ 1968 Ruba al prossimo tuo Ένα μοναδικό ζευγάρι Τσίτο Μαζέλλι  1968 C'era una volta il West Κάποτε στη Δύση Σέρτζιο Λεόνε 1969 Certo, certissimo, anzi... probabile Ναι μεν... αλλά Μαρτσέλο Φοντάτο 1969 Nell'anno del Signore Λουίτζι Μάνι 1969 Krasnaya palatka Κοντά στον κόκκινο ήλιο Μιχαήλ Καλατόζοφ 1970 The Adventures of Gerard  Οι περιπέτειες του Ζεράρντ ή Υπό τας διαταγάς του Ναπολέοντος Γέρζι Σκολιμόφσκι  1971 Popsy Pop Διαμαντένιο δόλωμα Ζαν Ερμάν  1971 Bello, onesto, emigrato Australia sposerebbe compaesana illibata Νύφη κατά παραγγελία Λουίτζι Τζάμπα 1972 L'udienza  Ο πειρασμός Μάρκο Φερέρι 1972 Les pétroleuses Δυο λησταρχίνες σαρώνουν το Γουέστ Κριστιάν Ζακ 1972 La scoumoune Ο Σημαδεμένος Χοσέ Τζιοβάνι 1972 Days of Fury Οργισμένο καλοκαίρι Αντόνιο Καλέντα 1974 I guappi  Αίμα στην κόψη του ξυραφιού Πασκουάλε Σκουιτιέρι  1974 Gruppo di famiglia in un interno  Η γοητεία της αμαρτίας Λουκίνο Βισκόντι  1975 Libera, amore mio! Μια σφαίρα έγραψε το τέλος Μάουρο Μπολονίνι 1975 A mezzanotte va la ronda del piacere Τρελές γυναίκες τα μεσάνυχτα Μαρτσέλο Φοντάτο 1975 Qui comincia l'avventura  Κάρλο Ντι Πάλμα 1976 Il comune senso del pudore  Εντιμότατοι πολίτες στον κόσμο της τσόντας  Αλμπέρτο Σόρντι 1977 Il prefetto di ferro Ο νόμος είμαι εγώ Πασκουάλε Σκουιτιέρι 1977 Goodbye & Amen (L'uomo della CIA) Ο εκτελεστής της CIA Νταμιάνο Νταμιάνι  1978 L'arma Η εκδίκηση Τζέρυ Τζέιμσον και Πασκουάλε Σκουιτιέρι 1978 Corleone Ο τσάμπιον του υποκόσμου Πασκουάλε Σκουιτιέρι 1978 La part du feu Ετιέν Περιέ 1978 La petite fille en velours bleu Άλαν Μπρίτζες 1979 Escape to Athena Απόδραση στην Αθήνα Τζωρτζ Κοσμάτος 1980 Si salvi chi vuole Ρομπέρτο Φαέντσα 1981 The Salamander Μυστική οργάνωση «Σαλαμάνδρα» Πήτερ Τσίννερ 1981 La pelle Το δέρμα Λιλιάνα Καβάνι 1982 Fitzcarraldo Φιτζκαράλντο, ο Τυχοδιώκτης του Αμαζονίου Βέρνερ Χέρτζογκ 1982 Le cadeau Ένα δώρο για το κρεβάτι σου Μισέλ Λανγκ 1983 Le ruffian   Χοσέ Τζιοβάννι  1984 Enrico IV Ερρίκος Δ' Μάρκο Μπελόκιο 1984 Claretta  Κλαρέτα Πασκουάλε Σκουιτιέρι  1985 La donna delle meraviglie  Αλμπέρτο Μπεβιλάκουα 1985 L'été prochain   Ναντίν Τρεντινιάν 1987 Un homme amoureux Ένας ερωτευμένος άνθρωπος Ντιάν Κυρύς 1988 Blu elettrico   Ελφρίντε Γκενγκ   1989 Hiver 54, l'abbé Pierre  Ντενίς Αμάρ  1990 Atto di dolore Η θυσία της μάνας Πασκουάλε Σκουιτιέρι 1990 La batalla de los Tres Reyes Souheil Ben-Barka και Uchkun Nazaro 1991 Mayrig Ανρί Βερνέιγ 1992 588 Rue Paradis  Ανρί Βερνέιγ 1993 Son of the Pink Panther Ο γιος του ροζ Πάνθηρα Μπλέικ Έντουαρντς 1994 Elles ne pensent qu'à ça...   Σαρλότ Ντυμπρέιγ  1996 Un été à La Goulette Φέρεντ Μπουχεντίρ 1997 Sous les pieds des femmes  Ρακιντά Κριμ 1997 Stupor Mundi  Πασκουάλε Σκουιτιέρι 1998 Riches, belles, etc. Μπανί Γκοντιγιό 1999 Li chiamarono... briganti!   Πασκουάλε Σκουιτιέρι 2002 And Now... Ladies and Gentlemen  Κλοντ Λελούς 2005 Le démon de midi  Marie-Pascale Osterrieth  2007 Cherche fiancé tous frais payés   Αλίν Ίσερμαν  2009 Le Fil  Μεχντί Μπεν Αττία  2010 Signora Enrica Αλί Ιλχάν 2010 Un balcon sur la mer Θέα στη θάλασσα Νικόλ Γκαρσία 2011 Father Πασκουάλε Σκουιτιέρι 2011 Joy de V. Νάντια Σζολντ 2012 Gebo e l'ombra Ο Γκέμπο και η σκιά του Μανουέλ ντε Ολιβέιρα 2012 Deauville Μιγκέλ Κρουζ Καρετέρο 2012 Piccolina bella  Άννα Σκαλιόνε  2012 El artista y la modelo Φερνάντο Τρουέμπα 2014 The Silent Mountain Το σιωπηλό βουνό Ερνστ Γκόσνερ 2014 Ultima fermata Τζιανμπατίστα Ασάντι 2014 Effie Gray Η σκανδαλώδης ζωή της Effie Gray  Ρίτσαρντ Λάξτον 2014 Les Francis Φαμπρίς Μπεγκοτί 2015 Una gita a Roma  Καρίν Πρόια 2015 Twice Upon a Time in the West Μπορίς Ντεσπόντοφ 2015 All Roads Lead to Rome Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη  Έλλα Λεμχάγκεν

Παραπομπές

Πηγές



Εξωτερικοί σύνδεσμοι


 Official-claudiacardinale.com

Κατηγορία:Ιταλίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Ιταλίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Ιταλίδες ηθοποιοί θεάτρου