Γενικές εκλογές 2015 στη Γουατεμάλα

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στη Γουατεμάλα στις 6 Σεπτεμβρίου 2015 για την εκλογή Προέδρου και Αντιπροέδρου, όλων των 158 αντιπροσώπων του Κογκρέσου, όλων των 20 αντιπροσώπων στο Κοινοβούλιο της Κεντρικής Αμερικής, δημάρχων και συμβουλίων για όλους τους 338 δήμους στη χώρα.

Η Ανανεωτική Δημοκρατική Ελευθερία έγινε το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο με 44 έδρες. Καθώς δεν υπήρχε κανείς από τους υποψηφίους για την προεδρία που να συγκέντρωσε περισσότερο από το 50% των ψήφων, διεξήχθη και δεύτερος γύρος στις 25 Οκτωβρίου. Ο Τζίμι Μοράλες κέρδισε τις εκλογές με ποσοστό 64,7% των ψήφων, πετυχαίνοντας μια σαρωτική νίκη επί της αντιπάλου του Σάντρα Τόρες.

Πλαίσιο
Προτού διεξαχθούν οι εκλογές ξέσπασε στη χώρα το τελωνειακό σκάνδαλο με πρωταγωνιστές υψηλόβαθμους αξιωματούχους της απερχόμενης κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Ότο Πέρες Μολίνα και της αντιπροέδρου Ροξάνα Μπαλντέτι. Η υπόθεση δημοσιοποιήθηκε από την Διεθνή Επιτροπή κατά της Ατιμωρησίας στη Γουατεμάλα, με αποτέλεσμα να παραιτηθεί η Μπαλντέτι το Μάιο και να συλληφθεί με τις κατηγορίες της απάτης τον Αύγουστο. Δεκάδες υπουργοί, υφυπουργοί και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι επίσης παραιτήθηκαν. Λίγες ημέρες πριν τη διεξαγωγή των εκλογών, ο πρόεδρος Πέρες Μολίνα παραιτήθηκε και συνελήφθη. Ο Αλεχάντρο Μαλντονάδο έγινε υπηρεσιακός πρόεδρος μέχρι την ορκωμοσία ενός νέου προέδρου έπειτα από εκλογές.
Στον απόηχο του σκανδάλου  η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους πολιτικούς μειώθηκε επιπλέον. Ορισμένοι από τους συμμετέχοντες σε μαζικές διαδηλώσεις ζήτησαν την αναβολή των εκλογών εξαιτίας της κρίσης και των ισχυρισμών για παρατυπίες.

Συνολικά 14 ήταν οι υποψήφιοι για τις προεδρικές εκλογές.

Εκλογικό σύστημα
Ο Πρόεδρος της Γουατεμάλας εκλέγεται με το σύστημα των 2 γύρων. Τα 158 μέλη του Κογκρέσου εκλέγονται με 2 μεθόδους: 31 μέλη εκλέγονται με κλειστή λίστα και με απλή αναλογική σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Η κατανομή των εδρών γίνεται με τη μέθοδο ντ' Οντ. Οι υπόλοιποι 127 βουλευτές εκλέγονται σε 22 πολυεδρικές περιφέρειες, ευθυγραμμισμένες με τον αριθμό των διαμερισμάτων της χώρας.

Γύρω στα 7,5 εκατ. ψηφοφόροι ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους. Δεν επιτράπηκε να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στους φυλακισμένους, στα μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων (Πολεμική Αεροπορία, Στρατός Ξηράς και Πολεμικό Ναυτικό) και στους Γουατεμαλανούς που ζουν στο εξωτερικό. Η επίσημη προκήρυξη των εκλογών έγινε στις 2 Μαΐου 2015.

Αποτελέσματα
Πρόεδρος
Στον πρώτο γύρο των εκλογών, ο πρώην ηθοποιός Τζίμι Μοράλες κέρδισε το 23,9% των ψήφων, ακολουθούμενος από τη Σάντρα Τόρες και τον Μανουέλ Μπαλντισόν, με λιγότερο από 6.000 ψήφους διαφορά ανάμεσα στους δύο τελευταίους. Καθώς κανείς από τους υποψηφίους δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη πλειοψηφία του 50%, οι δύο πρώτοι υποψήφιοι αναμετρήθηκαν σε δεύτερο γύρο τον Οκτώβριο. Ο Μοράλες επικράτησε στον τελικό γύρο με ποσοστό 67,4% των ψήφων έναντι 32,6% για την Τόρες.  Το σλόγκαν του Μοράλες ήταν "όχι διεφθαρμένος, ούτε και κλέφτης".

ΥποψήφιοςΚόμμαΠρώτος γύροςΔεύτερος γύροςΨήφοι%Ψήφοι%Τζίμι ΜοράλεςΜέτωπο Εθνικής Σύγκλησης1.167.03023,852.750.84767,44Σάντρα ΤόρεςΕθνική Ενότητα της Ελπίδας967.24219,761.328.38132,56Μανουέλ ΜπαλντισόνΑνανεωτική Δημοκρατική Ελευθερία961.28419,64  Αλεχάντρο ΤζαματέιFuerza315.7746,45Σούρι ΡίοςΌραμα με Αξίες288.4215,89Λισάρντο ΣόσαTodos260.8015,33Μάριο Νταβίδ ΓκαρσίαΠατριωτικό Κόμμα226.3724,63Ρομπέρτο Γκονσάλες Ντίας-ΝτουράνCREO–Ενωτικό Κόμμα168.7153,45Μάριο ΕστράδαΈνωση για την Εθνική Αλλαγή168.6643,45Χουάν Γκιλέρμο Γκουτιέρες Κόμμα Εθνικής Προόδου151.6553,10Μιγκέλ Άνχελ ΣαντοβάλWinaq–URNG–MAIZ103.3002,11Χοσέ Άνχελ ΛόπεςΑναμέτρηση για τη Γουατεμάλα44.3600,91Λουίς Φερνάντο ΠέρεςΘεσμικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα41.9640,86Ανίμπαλ ΓκαρσίαΚίνημα Νέας Δημοκρατίας28.4270,58Άκυρα/λευκά ψηφοδέλτια495.996–176.647–Σύνολο5.390.0051004.079.228100Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή7.556.87371,337.556.87356,32Πηγή: TSE 

Κογκρέσο
Στο Κογκρέσο το κόμμα LIDER του Μπαλντισόν κέρδισε 30 έδρες περισσότερες από τις προηγούμενες εκλογές και με 44 έδρες έγινε το μεγαλύτερο κόμμα. Το UNE της Τόρες παρέμεινε στη 2η θέση και στην αντιπολίτευση με 36 έδρες, παρότι έχασε τις 12. Στην πρώτη τους συμμετοχή σε εκλογές, οι Todos κατέλαβαν 18 έδρες. Το PP υπέστη τη μεγαλύτερη απώλεια σε έδρες, χάνοντας συνολικά 39 έδρες. Το FCN του Μοράλες κατέλαβε 11 έδρες.
ΚόμμαΨήφοι%Έδρες+/–Ανανεωτική Δημοκρατική Ελευθερία (LIDER)885.62019,1044+30Εθνική Ενότητα της Ελπίδας (UNE)  687.89014,8336−12Todos451.7689,7418ΝέοΠατριωτικό Κόμμα (PP)437.4219,4317−39Μέτωπο Εθνικής Σύγκλησης (FCN)405.9228,7511+11Encuentro por Guatemala289.5446,247CREO–Ενωτικό Κόμμα264.0595,695−8Κόμμα για την Εθνική Αλλαγή251.5785,436−8Winaq–URNG–MAIZ200.0894,323+2Σύγκληση178.2123,843ΝέοΌραμα με Αξίες169.8133,663Κόμμα Εθνικής Προόδου158.5613,423+1Fuerza95.8552,072ΝέοΘεσμικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα57.9581,250−1Νέο Δημοκρατικό Κίνημα41.7340,900ΝέοΜεταρρυθμιστικό Κίνημα36.7480,790ΝέοΝέο Έθνος Καρδιάς24.2490,520ΝέοΆκυρα/λευκά ψηφοδέλτια738.08213,73––Σύνολο5.375.1031001580Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή7.556.87371,13––Πηγή: TSE (με καταμετρημένο το 98,85% των ψήφων), Έδρες σύμφωνα με το elPeriodico

Αντιδράσεις
Έπειτα από την εκλογική του νίκη, ο Μοράλες υποσχέθηκε ότι θα προσπαθήσει με όλη του την καρδιά και τη δύναμη να μην απογοητεύσει τον κόσμο.
 Ο Μοράλες δεν είχε ποτέ του κάποιο δημόσιο αξίωμα. Το Εθνικό Δημόσιο Ραδιόφωνο που εδρεύει στις ΗΠΑ περιέγραψε τα αποτελέσματα των εκλογών στη Γουατεμάλα, στην Πολωνία και στην Αργεντινή, ως μια στροφή των ψηφοφόρων στην Αμερική και στην Ευρώπη προς τα δεξιά.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Tribunal Supremo Electoral 

2015 γενικες
Γουατεμαλα