Ενέργεια στην Ελλάδα

Η ενέργεια στην Ελλάδα παρέχεται ως επί το πλείστον από τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ). Τον Ιανουάριο 2021 η ΔΕΗ κατείχε το 67,15% μεριδίου αγοράς της ζήτησης ενέργειας στην Ελλάδα. Η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα προέρχεται κατά κόρον από φυσικό αέριο (42% ήτοι 1998 MW), ακολουθούν οι ΑΠΕ με 741 MW ή το 16% παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ο λιγνίτης το 4% με 190 MW και τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια με 167 MW ή το 3%. Το υπόλοιπο 35%, από τη συνολική ζήτηση των 4.850 MW ή 1672 MW προέρχεται από το ισοζύγιο διασυνδέσεων (479 MW από Ιταλία, 103 MW από Αλβανία, 280 MW από Βόρεια Μακεδονία, 339 MW από Βουλγαρία και 471 MW από Τουρκία).ipto analytics 20/04/2022 1:00 ΑΔΜΗΕ 

Το 2008 οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσώπευαν το 8% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας της χώρας, με μια μικρή αύξηση σε σχέση με το 7,2% που υπολογίστηκε το 2006, αλλά εξακολούθησε να υπολείπεται του μέσου όρου του 10% της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2008. Το 10% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της χώρας προέρχεται από την ηλιακή ενέργεια, ενώ οι περισσότεροι ενεργεία προέρχονται από τη βιομάζα και την ανακύκλωση αποβλήτων. Το 2013, σύμφωνα με τον ανεξάρτητο διαχειριστή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα (ΑΔΜΗΕ), το περισσότερο από το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα έχει παραχθεί από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και υδροηλεκτρικά συστήματα ισχύος. Το ποσοστό αυτό, τον Απρίλιο ανήλθε σε 42%. Η Ελλάδα σήμερα δεν έχει πυρηνικά εργοστάσια σε λειτουργία, ωστόσο το 2009 η Ακαδημία Αθηνών πρότεινε ότι η έρευνα για την δυνατότητα δημιουργίας ελληνικών πυρηνικών εργοστασίων έχει αρχίσει.

Ιστορία
250px|μικρογραφία|Κοίτασμα πετρελαίου στον Πρίνο
Στην Ελλάδα άρχισαν να εμφανίζονται εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ισχύος το 1889 στην Αθήνα από τη Γενική Εταιρεία Εργοληψιών, κατασκευάζοντας την πρώτη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος στην οδό Αριστείδου. Στην, τουρκικής κατοχής, ακόμη, Θεσσαλονίκη, βελγική εταιρεία αναλαμβάνει το ίδιο έτος την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το 1896, η Ελληνική Ηλεκτρική Εταιρεία αγοράζει την επιχείρηση ηλεκτροφωτισμού από τη Γενική Εταιρεία Εργοληψιών και ιδρύει εργοστάσιο στο Νέο Φάληρο. Το 1903 είχε ισχύ 3MVA και το 1949 η ισχύς της ήταν 43 MVA. Το 1925 ιδρύεται η Γενική Ηλεκτρική Εταιρεία, γνωστή ως Power. Αποτελούσε σύμπραξη του δημοσίου, ελληνικών τραπεζών και Άγγλων επιχειρηματιών. Από αυτό το σχήμα δημιουργήθηκαν ακολούθως δύο εταιρείες, η Ηλεκτρική Εταιρεία Παραγωγής και η Ηλεκτρική Εταιρεία Διανομής. Μετά τη συγχώνευση των δύο παραπάνω, δημιουργήθηκε η Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών-Πειραιώς (ΗΕΑΠ). Τον έλεγχο και τη διοίκηση της ΗΕΑΠ (POWER) είχε ο οίκος HOLDING COMPANY WHITE HALL GROUP του Λονδίνου. Εκτός των παραπάνω εταιρειών υπήρχαν, μέχρις ότου ιδρυθεί η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, 400 περίπου επιχειρήσεις που εξυπηρετούσαν σχεδόν ισάριθμες πόλεις και κωμοπόλεις. Αυτές είχαν δημοτικό, κοινοτικό, ή ιδιωτικό χαρακτήρα και λειτουργούσαν σχεδόν από τις αρχές του 20ού αιώνα, όπως της Χαλκίδας (1902), του Πύργου (1903), της Τρίπολης (1904), των Τρικάλων (1906), κ.λπ. Στην αρχή του εξηλεκτρισμού, η διανομή γινόταν με συνεχές ρεύμα, γεγονός που περιόριζε την απόσταση μεταφοράς. Έτσι, π.χ. για να εξυπηρετηθεί η Θεσσαλονίκη υπήρχαν στον Λευκό Πύργο εργοστάσιο και τρία πλοία, σε διαφορετικές τοποθεσίες, που τροφοδοτούσαν με ισχύ τα διάφορα σημεία της πόλης. Η εφαρμογή εναλλασσόμενου ρεύματος άρχισε μετά το 1945. Τον Αύγουστο του 1950 ιδρύθηκε με τον Νόμο 1468/1950 η ΔΕΗ, στην οποία υποχρεωτικά περιήλθαν σταδιακά, κατόπιν εξαγοράς, όλες οι επιχειρήσεις παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 1956. Η ίδρυση της ΔΕΗ απέβλεπε στους εξής τρεις σκοπούς: 

 Αύξηση της παραγωγής σε βαθμό που να ανταποκρίνεται στην αυξανόμενη ζήτηση.
 Επέκταση και βελτίωση των δικτύων ώστε να τροφοδοτηθούν με ισχύ όλοι οι οικισμοί στην Ελλάδα, ακόμη και οι πιο απομακρυσμένοι,
 Ορθολογική τεχνοοικονομική οργάνωση της διανομής.

Από τις 234 GWh το 1939, η παραγωγή ανήλθε σε 1.350 GWh το 1956 και 5.690 GWH το 1966. Το 41% παραγωγής προερχόταν από τον λιγνίτη, το 31% από από υδροηλεκτρικά εργοστάσια και το 28% από πετρέλαιο και κλασματικές αποστάξεις του. Η παραγωγή αυξήθηκε κατά 420% τη δεκαετία 1956-1966. 

Στις 6 Δεκεμβρίου 1971 πραγματοποιείται η πρώτη, μα άκαρπη, γεώτρηση ανοικτά του Πρίνου. Την 1η Φεβρουαρίου 1974, η ερευνητική γεώτρηση «ΠΡΙΝΟΣ-1» ανακαλύπτει το κοίτασμα «ΠΡΙΝΟΣ» με δοκιμαστική ροή 2.950 βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα.

Το 2001 ιδρύονται οι ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ – ΠΑΡΑΓΩΓΗ & ΕΜΠΟΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. και της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., οι πρώτοι ιδιώτες στον τομέα αυτόν μετά από την ίδρυση της ΔΕΗ.

Στατιστικά
Μερίδιο αγοράς
+ Μερίδιο αγοράς σε%, χαμηλή τάση Πάροχοι  2014  2015  2016  2017  2018  2019  2020  20212022202306/202406/2025 ΔΕΗ  97,4%  96,6%  94,3%  89,5%  84,9%  79,4%  71,4%  67,1%64,5%64,9%63,5%63,4% Protergia  0,01%  0,03%  1,07%  2,44%  3,39%  4,17%  5,61%  7,66%6,97%6,72%9,2%12,71% Elpedison  0,84  1,09  1,63  2,49  3,47  3,39  5,18 4,645,90%4,83%5,11%4,51% ΗΡΩΝ  0,87  1,09  1,63  2,49  3,19  4,09 5,18  6,036,48%6.62%6,99%6,01% W&W  0,17  0,20  0,29  0,76  1,33  1,91  2,63 2,81%2,33%2,72% - - NRG -  0,09  0,37  0,7  0,89  1,36  2,26  3,464,36%4,97%5,53%3,92% Volton  -  -  -  -  0,13  0,43  1,03  1,39%1,47%1,311,83%1,34% ΚΕΝ -  -  -  -  0,30%  0,90%  0,83% 0,59%0,72%0,49 - -

Μεσοσταθμική τιμή ενέργειας
+ ΑΓΟΡΑ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΓΟΡΑ (€/MWh)  2014 2015201620172018201920202021202220232024202564,36953,36843,46857,00361,71264,36946,503119,934242,688119,00980,842111,613

Αιολική ενέργεια
250px|μικρογραφία|Στατιστικά παραγωγής αιολικής ενέργειας|αριστερά
 Αιολική ενέργεια, μέσος όρος ΕΕ και Ελλάδος (MW) Χώρα20192018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 1999 1998 Ευρωπαϊκή Ένωση192.231178.826 168.729  153.730  141.726  129.060  117.383 105.696  93.957  84.074  74.767  64.712  56.517  48.069  40.511  34.383   28.599  23.159  17.315  12.887  9.678  6.453 Ελλάδα3.5762.844 2.651  2.374  2.135 1.980  1.865 1.749  1.629  1.208  1.087  985  871  746  573  473  383  297  272  189  112  39

Παραγωγή ενέργειας
Το φορτίο συστήματος είναι 8.625 MWh01.08.2021, 23:00, βάσει του ΑΔΜΗΕ, με πτωτικές τάσεις τις πρώτες πρωινές ώρες και ανοδικές από το απόγευμα και έπειτα.
 Ύλη Ποσοστό ipto analytics, 01.08.2021 23:00, ΑΔΜΗΕΛιγνίτης1.338 MWh (15%)Φυσικό αέριο3.697 MWh (43%)Υδροηλεκτρικά1.887 (22%)Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας311 MWh (4%)Ισοζύγιο διασυνδέσεων1.392 MWh (16%) (από Τουρκία 459 MWh, Βουλγαρία 390 MWh, Βόρεια Μακεδονία 490 MWh και Αλβανία 53 MWh) 

250px|μικρογραφία|Ισοζύγιο άνθρακα
 Ενέργεια στην ΕλλάδαIEA Key World Energy Statistics Statistics 2015 , 2014 (2012R as in November 2015  + 2012 as in March 2014 is comparable to previous years statistical calculation criteria, 2013 ,  2012 , 2011 , 2010 , 2009 , 2006  IEA October, crude oil p.11, coal p. 13 gas p. 15  Πληθυσμός Πρωτογενής ενέργεια Παραγωγή Εισαγωγή Ηλεκτρισμός Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα  Εκ TWh TWh TWh TWh Mt 2004  11.06  354  120   284  57.0  93.9 2007  11.19 374  141  284  63.0  97.8 2008  11.24  354  115  293  64.3  93.4 2009  11.28  342  117  258  62.5  90.2 2012  11.31  311  112  228  59.8  83.6 2012R  11.09  309  121  226  61.1  77.5  2013  11.03  272  108  188  55.1  68.9  Μεταβολή 2004-09  2.0%  -3.4%  -2.0%  -9.1%  9.8%  -3.9%

Αποτύπωμα
 -20102011201220132014 20152016201720182019202020212022Καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε χιλιάδες τόνους -3.401.7 -3.510.9 -3.551.3 -2.041.9 -625.9 -4273.6 -4.85.7 -.3.886.0 -4.683.6 -5.139.8 -5.202.5 -5.012.9 -5.390.9 

 Παραπομπές