Εκλογές στο Λίχτενσταϊν

Το Λίχτενσταϊν υιοθέτησε το σημερινό του Σύνταγμα το 2003. Με βάση αυτό, διεξάγονται εκλογές για κοινοβούλιο σε εθνικό επίπεδο. Η Δίαιτα (Landtag) αποτελείται από 25 μέλη, τα οποία εκλέγονται για τετραετή θητεία σε δύο πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες. 
Το σύστημα είναι πολυκομματισμός, με δύο κυρίαρχα κόμματα στην πολιτική ζωή του τόπου.

 Πρόσφατες εκλογές (2025) 

 Προηγούμενες γενικές εκλογές 

+Κατάλογος γενικών εκλογών (1862–σήμερα) Εκλογές Ημερομηνία/ες Εκλεγείς πρωθυπουργόςUntil 1921, the office was known as 'State Administrator' or 'Governor', and it was appointed directly by the prince. Νικητήριο κόμμα Ποσοστό νικητήριου κόμματος Πλειοψηφία εδρών Παραπομπή 1862124 Νοεμβρίου 1862 186623 Μαΐου 1866 1869329 Απριλίου 1869 18724Μαρτίου 1872 187558 Μαΐου 1875 1877630 Απριλίου – 18 Οκτωβρίου 1877 1878715–16 Μαΐου 1878 188282–3 Μαΐου 1882 1886919–20 Απριλίου 1886 18901012–16 Απριλίου 1890 18941116–17 Μαΐου 1894 18981211–12 Μαΐου 1898 1902133–4 Σεπτεμβρίου 1902 19061428–30 Ιουλίου 1906 1910152–4 Αυγούστου 1910 19141630 Σεπτεμβρίου – 2 Οκτωβρίου 1914 19181711–18 Μαρτίου 1918 192218 5–16 Φεβρουαρίου 1922 Γκούσταφ ΣέντλερΧριστιανοσοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα  Ιαν 1926 19 10–24 Ιανουαρίου 1926  Απρ 1926 20 5 Απριλίου 1926192821 15–29 Ιουλίου 1928Γιόζεφ ΧουπΠροοδευτικό Κόμμα Πολιτών19302216 Μαρτίου 19301932 236–13 Μαρτίου 193219362413–16 Φεβρουαρίου 19361939254 Απριλίου 193919452629 Απριλίου 19451949276 Φεβρουαρίου 1949Αλεξάντερ ΦρικΦεβ 19532815 Φεβρουαρίου 1953Ιουν 19532914 Ιουνίου 19531957301 Σεπτεμβρίου 195719583123 Μαρτίου 195819623225 Μαρτίου 19621966336 Φεβρουαρίου 1966 Γκέραρντ Μπάτλινερ1970341 Φεβρουαρίου 1970Άλφρεντ ΧίλμπεΠατριωτική ΈνωσηLiechtenstein 1970  Inter-Parliamentary Union1974351–3 Φεβρουαρίου 1974Βάλτερ ΚίμπερΠροοδευτικό Κόμμα ΠολιτώνLiechtenstein 1974  Inter-Parliamentary Union1978363 Φεβρουαρίου 1978Χανς ΜπρούνχαρτΠατριωτική ΈνωσηLiechtenstein 1978  Inter-Parliamentary Union1982375–7 Φεβρουαρίου 1982Liechtenstein 1982  Inter-Parliamentary Union19863831 Ιανουαρίου – 2 Φεβρουαρίου 1986Liechtenstein 1986  Inter-Parliamentary Union198939Μάρτιος 19891=13Πρώτες εκλογές με 25 έδρες στο Landtag αντί για 15.Liechtenstein 1989  Inter-Parliamentary UnionΦεβ 1993407 Φεβρουαρίου 1993 Μάρκους ΜπίχελΠροοδευτικό Κόμμα ΠολιτώνΟκτ 19934124 Οκτωβρίου 1993Μάριο ΦρικΠατριωτική ΈνωσηLiechtenstein Οκτωβρίου 1993  Inter-Parliamentary Union1997422 Φεβρουαρίου 1997Liechtenstein 1997  Inter-Parliamentary Union2001439–11 Φεβρουαρίου 2001Ότμαρ ΧάσλερΠροοδευτικό Κόμμα Πολιτών20054413 Μαρτίου 20052009458 Φεβρουαρίου 2009Κλάους ΤσίτσερΠατριωτική Ένωση2013463 Φεβρουαρίου 2013Άντριαν ΧάσλερΠροοδευτικό Κόμμα Πολιτών2017475 Φεβρουαρίου 20172021487 Φεβρουαρίου 2021Ντάνιελ ΡιςΠατριωτική Ένωση2025499 Φεβρουαρίου 2025 Μπριγκίτε Χάας

 2009 

Οι βουλευτικές εκλογές του 2009 διεξήχθησαν στις 7-8 Φεβρουαρίου. Το κεντροδεξιό Προοδευτικό Κόμμα των Πολιτών του πρωθυπουργού Χάσλερ (FBP) ηττήθηκε στις εκλογές από τον εταίρο του στον κυβερνητικό συνασπισμό, την Πατριωτική Ένωση. Η τελευταία κέρδισε 13 έδρες στο 25μελές Κοινοβούλιο.. Ως αποτέλεσμα, ο πρωθυπουργός Ότμαρ Χάσλερ παραιτήθηκε την ημέρα των εκλογών. Νέος αρχηγός κυβερνήσεως ανέλαβε ο Κλάους Τσίτσερ στις 25 Μαρτίου του 2009.

 Αποτελέσματα 
Βουλή (Landtag ), 7-8 Φεβρουαρίου 2009
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=center valign=top colspan=2|Κόμμα
!style="background-color:#E9E9E9" align=center|Ψήφοι
!style="background-color:#E9E9E9" align=center|%
!style="background-color:#E9E9E9" align=center|Έδρες
!style="background-color:#E9E9E9" align=center|+/–
|-
|bgcolor="red"|
|align=left valign=top|Πατριωτική Ένωση (Vaterländische Union)
|valign="top"|95.188
|valign="top"|47,61%
|valign="top"|13
|valign="top"|+3
|-
|bgcolor="black"|
|align=left valign=top|Προοδευτικό Κόμμα των Πολιτών (Fortschrittliche Bürgerpartei)
|valign="top"|86.922
|valign="top"|43,48%
|valign="top"|10
|valign="top"|–1
|-
|bgcolor="blue"|
|align=left valign=top|Ελεύθερη Λίστα (Freie Liste)
|valign="top"|17.825
|valign="top"|8,92%
|valign="top"|1
|valign="top"|–2
|-
|align=right style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Σύνολα
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|199.935
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|100,00%
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|25
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9"|—
|-
|align=right style="background-color:#E9E9E9" colspan=2|Συμμετοχή
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9" colspan=2| 84,63%
|width="30" align="right" style="background-color:#E9E9E9" colspan=2| 
|-
|align=left colspan=7|Πηγή: landtagswahlen.li
|}

 2013 
Στις εκλογές του 2013 κέρδισε το Προοδευτικό Κόμμα των Πολιτών και η νίκη αυτή ερμηνεύτηκε ως δυσαρέσκεια για τα μέτρα λιτότητας που επέβαλε η κυβέρνηση. Ήταν οι πρώτες εκλογές στις οποίες έδρες πήραν 4 κόμματα στο Κοινοβούλιο.

 Landtag του Λιχτενστάιν, 3 Φεβρουαρίου 2013
|- style="background-color:#E9E9E9" align=center
!colspan=2|Κόμμα
!Ψήφοι
!%
!+/–
!Έδρες
!+/–
|-
| bgcolor="blue"|
|align=left valign=top|Προοδευτικό Κόμμα των Πολιτών||77.644||40,0||–3,5||10||–1 
|-
| width=5px bgcolor="red"|
|align=left valign=top|Πατριωτική Ένωση||65.118||33,5||–14,1||8||–5
|-
| bgcolor="white"|
|align=left valign=top|Οι Ανεξάρτητοι||29.739||15,3||+15,3||4||+4 
|-
| bgcolor="green"|
|align=left valign=top|Ελεύθερη Λίστα||21.604||11,1||+2,2||3||+2 
|-
|align=left colspan=2|Άκυρα/λευκά ψηφοδέλτια||679||—||—||—||—
|-
|align=left colspan=2|Σύνολο||15.363||100||—||25||0
|-
|align=left colspan=2|Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή||19.251||79,8||—||—||—
|-
|align=left colspan=8|Πηγή: Γραφείο Τύπου και Επικοινωνίας της Κυβέρνησης 
|}

2017 
Οι γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Φεβρουαρίου 2017. Το Προοδευτικό Κόμμα των Πολιτών κέρδισε 9 έδρες και η Πατριωτική Ένωση 8 έδρες.

2021 

 Δημοψηφίσματα 

 1919 

Το πρώτο δημοψήφισμα στη χώρα διεξήχθη στις 2 Μαρτίου 1919.

 1921-2019 
Δημοψηφίσματα διενεργήθηκαν στη χώρα και τα έτη: 1919, 1921, 1922, 1924, 1925, 1926, 1927, 1929, 1930, 1931, 1932, 1935, 1937, 1945, 1947, 1949, 1950, 1952, 1954, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1977, 1980, 1981, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1995, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2018 και 2019.


 Δημοψήφισμα για ΛΟΑΤ, 2011 
Οι πολίτες της χώρας, παρά τις αντιδράσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, τάχτηκαν υπέρ της νομιμοποίησης των πολιτικών ενώσεων ανάμεσα σε άτομα του ίδιου φύλου  σε δημοψήφισμα στις 17-19 Ιουνίου 2011, με ποσοστό 68,8% υπέρ του νόμου έναντι 31,2% κατά. Με βάση τον νόμο, ο οποίος τίθεται σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2011, τα ζευγάρια ΛΟΑΤ θα απολαμβάνουν ίσων δικαιωμάτων με τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια, σε ό,τι αφορά την κοινωνική ασφάλιση, την κληρονομιά, την μετανάστευση και τη φορολογία, όχι όμως και το δικαίωμα για υιοθεσία παιδιών.

 Δημοψήφισμα για τις συντάξεις του Δημοσίου, 2014
Στις 15 Ιουνίου 2014 οι πολίτες απέρριψαν με δημοψήφισμα έναν νόμο για τις συντάξεις του Δημοσίου.Liechtenstein, 15 June 2014: Law on Pension Insurance for Civil Servants Direct Democracy  
ΕρώτημαΥπέρΚατάΆκυρα/λευκάΣύνολοΕγγεγραμμένοιψηφοφόροιΣυμμετοχήΨήφοι%Ψήφοι%Pensionskasse Win-Win5.67843,97.25356,175913.69019.44870,4Win-Win 506.64749,76.72150,3322Πηγή: Κυβέρνηση του Λιχτενστάιν

Ψήφος κατά προτίμηση
Ορισμένοι ψηφοφόροι ψήφισαν "ναι" και στις δύο επιλογές, όμως τόνισαν την προτίμησή τους σε μία από αυτές.
ΕπιλογήΨήφοι%Pensionskasse Win-Win89319,4Win-Win 503.71080,6Άκυρα/λευκά987–Σύνολο5.590100Πηγή: Κυβέρνηση του Λιχτενστάιν

 2016 

Στο δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 18 Σεπτεμβρίου 2016 οι ψηφοφόροι απέρριψαν σε ποσοστό 82% την πρόταση να τροποποιηθεί η πράξη για τα οικογενειακά επιδόματα.Liechtenstein, 18 September 2016: Family Allowances Act (daily sickness benefits during maternity) Direct Democracy 

 2018

Ένα δημοψήφισμα για τη χρηματοδότηση του Tour de Ski πραγματοποιήθηκε στο Λίχτενσταϊν στις 25 Νοεμβρίου 2018.  Λιχτενστάιν, 25 Νοεμβρίου 2018   : Verpflichtungskredit für die "Tour de Ski" (800 000 Franken) Άμεση δημοκρατία   Η πρόταση απορρίφθηκε από το 59% των ψηφοφόρων.

 2019 

 2020 

 2022 
Δύο δημοψηφίσματα διενεργήθηκαν στη χώρα εντός του 2022. Στο πρώτο δημοψήφισμα, το οποίο διεξήχθη στις 26 Ιουνίου 2022, οι πολίτες υπερψήφισαν με ποσοστό άνω του 63% την εξαίρεση των συνταξιούχων από την καταβολή του ετησίου φόρου για το εθνικό σύστημα ασφάλισης.sudd.ch, 26 Ιουνίου 2022.
Στο δεύτερο δημοψήφισμα στις 18 Σεπτεμβρίου 2022 γύρω στο 53% των πολιτών καταψήφισαν την πρόταση να εισαχθεί υποχρεωτικά η επίδειξη των πιστοποιητικών εμβολιασμού για την COVID-19 σε όλους τους δημόσιους χώρους, με ισχύ έως το καλοκαίρι του 2023. Η συμμετοχή ήταν 65,6%.

 2023 
Στις 29 Ιανουαρίου 2023 σε δημοψήφισμα οι ψηφοφόροι (σε ποσοστό 73%) καταψήφισαν την πρόταση να απαγορευτούν τα καζίνα στη χώρα. Σε περίπτωση που είχε εγκριθεί η πρόταση, όλα τα καζίνα της χώρας θα είχαν κλείσει πριν το 2028.Anordnung der Volksabstimmung über das Initiativbegehren «Casino-Verbot» zur Abänderung der Landesverfassung

 2024 

Οκτώ δημοψηφίσματα έχουν διεξαχθεί στο Λιχτενστάιν το 2024.

Στις 21 Ιανουαρίου 2024 οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να απαντήσουν σε τρία ερωτήματα: Σχετικά με την καθιέρωση υποχρέωσης εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάνελ σε μη οικιστικά κτίρια, σχετικά με τη μεταρρύθμιση των ενεργειακών προτύπων στον κτιριακό τομέα με στόχο τη μίμηση εκείνων που εφαρμόζονται στην Ελβετία από το 2014 και στην ΕΕ από το 2010, καθώς και σχετικά με τη διακοπή της αυτόματης αποστολής ηλεκτρονικών φακέλων υγείας στους δικαιούχους ασφάλισης υγείας. Και οι τρεις προτάσεις απορρίφθηκαν από τους ψηφοφόρους.

Επιπλέον, ένα άλλο δημοψήφισμα πραγματοποιήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2024 με ερώτημα σχετικά με την άμεση εκλογή των μελών της κυβέρνησης. Η πρόταση απορρίφθηκε επίσης από τους ψηφοφόρους. Ένα ακόμη δημοψήφισμα διεξήχθη στις 16 Ιουνίου 2024 σχετικά με την κατασκευή ενός νέου κρατικού νοσοκομείου στο Λιχτενστάιν. Η πρόταση έγινε δεκτή από τους ψηφοφόρους. Ένα άλλο δημοψήφισμα διεξήχθη στις 22 Σεπτεμβρίου 2024 σχετικά με την προσχώρηση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η πρόταση έγινε δεκτή από τους ψηφοφόρους. Ένα άλλο δημοψήφισμα διεξήχθη στις 27 Οκτωβρίου 2024 σχετικά με την ιδιωτικοποίηση του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Λιχτενστάιν. Η πρόταση έγινε δεκτή από τους ψηφοφόρους.
To όγδοο δημοψήφισμα διενεργήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 2024 σχετικά με ένα πακέτο μέτρων που προτάθηκε από το Ίδρυμα Συνταξιοδότησης Εργαζομένων του Λιχτενστάιν (SPL), το οποίο απευθυνόταν σε κρατικό ταμείο συντάξεων. Η πρόταση έλαβε 1.962 έγκυρες υπογραφές στις 11 Οκτωβρίου 2024, καθιστώντας την έτσι θέμα δημοψηφίσματος. Η πρόταση εγκρίθηκε από το εκλογικό σώμα, με ποσοστό 52,65% και με συμμετοχή 59,54%.

 Παραπομπές