Μονοφθοριούχο ιώδιο

To μονοφθοριούχο ιώδιο (αγγλικά iodine monofluoride) είναι ασταθής ανόργανη διατομική ομοιοπολική χημική ένωση, με μοριακό τύπο IF. Ανήκει στις «διαλογονιακές ενώσεις», δηλαδή στις χημικές ενώσεις μεταξύ αλογόνων. Το (σχετικά χημικά καθαρό) μονοφθοριούχο ιώδιο εμφανίζεται ως λευκή στερεά σκόνη σε θερμοκρασίες κάτω από -78°C. Σταδιακά, όμως, γίνεται σοκολατί προς το καφέ (επίσης) στερεό, γιατί δυσαναλογοποιείται στους 0 °CMary Eagleson (1994), Concise Encyclopedia of Chemistry. Walter de Gruyter. 1201 pages. ISBN 3-11-011451-8, ISBN 978-3-11-011451-5.Σημείωση: Η γερμανόφωνη Βικιπαίδεια αναφέρει τη θερμοκρασία των -14 °C ως θερμοκρασία από την οποία αρχίζει η διάσπαση., παράγοντας στοιχειακό ιώδιο και πενταφθοριούχο ιώδιο (IF5):

 Δομή 
Η μοριακή δομή του μονοφθοριούχου ιωδίου, όπως σε όλες τις διατομικές ουσίες, είναι αναγκαστικά γραμμική. Σημειώνεται ότι στην ένωση αυτή το ιώδιο βρίσκεται στη βαθμίδα οξείδωσης +1, αφού το φθόριο είναι ηλεκτραρνητικότερό του.
ΔεσμοίΤα δεδομένα προέρχονται από τους πίνακες δεδομένων των στοιχείων άνθρακα, πυριτίου και υδρογόνου και τις πηγές«Table of periodic properties of thw Ellements», Sagrent-Welch Scientidic Company και «Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982»Baum 84Δεσμόςτύπος δεσμούηλεκτρονική δομήΜήκος δεσμούΙονισμόςΙσχύς δεσμούF-Iσ2p-5p190,9 pm35% I+ F-277 kJ/molΣτατιστικό ηλεκτρικό φορτίοΥπολογισμένο βάση του ιονισμού από τον παραπάνω πίνακαF -0,35I +0,35

 Παραγωγή 

1. Μπορεί να παραχθεί με ολική σύνθεση στους -45 °C σε φθοροτριχλωρομεθάνιο (CCl3F):

2. Επίσης, μπορεί να παραχθεί με αντίδραση (στοιχειακού) ιωδίου και τριφθοριούχου ιωδίου (IF3) στους −78 °C, επίσης σε φθοροτριχλωρομεθάνιοGeorg Brauer: . 3., umgearb. Auflage. Band I, Enke, Stuttgart 1975, ISBN 3-432-02328-6, S. 171.Σημείωση: Η γερμανόφωνη Βικιπαίδεια αναφέρει τη θερμοκρασία των -40 °C ως θερμοκρασία από την οποία αρχίζει η αντίδραση, και επιπλέον ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η πυριδίνη, ως διαλύτης της.

Τέλος, η αντίδραση (στοιχειακού) ιωδίου και φθοριούχου αργύρου (AgF) στους 0 °C επίσης δίνει μονοφθοριούχο ιώδιο, λόγω καταβύθισης του δυσδυάλυτου ιωδιούχου αργύρου (AgI):

 Φυσικές και φυσικοχημικές ιδιότητες 

Τείνει προς διάσπαση περισσότερο από τις αντίστοιχες ενώσεις των άλλων αλογόνων, ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες. Για το λόγο αυτό δεν έγινε εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός (όλων) των φυσικών ιδιοτήτων της ένωσηςSevim Hoyer, Strukturchemie von Iodverbindungen in den Oxidationsstufen +1/7 bis +5, Dissertation an der FU Berlin.. Ωστόσο, (είναι αρκετά σταθερό ώστε) οι μοριακές του ιδιότητες να μπορούν να καθοριστούν με ακρίβεια με (τη χρήση) φασματοσκοπίας: Το μήκος δεσμού I-F είναι 109,9 pm και η ενέργεια διάσπασης του δεσμού είναι γύρω στα 277 kJ/mol. Στους 298 K, η κανονική μεταβολή ενθαλπίας σχηματισμού είναι ΔHf° = −95,4 kJ/mol, και η ελεύθερη ενέργεια Γκιμπς (Gibbs free energy) είναι ΔGf° = −117,6 kJ/mol.

 Χημικές ιδιότητες και εφαρμογές 
Το μονοφθοριούχο ιώδιο χρησιμοποιείται για την παραγωγή καθαρού τριιωδιούχου αζώτου:
Με την επίδραση νερού υδρολύεται, σχηματίζοντας υδροφθόριο και υποϊωδιώδες οξύ:
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φθοριωτικό αντιδραστήριο, αλλά απλά για έναν τέτοιο σκοπό υπάρχουν πολύ πιο κατάλληλα αντιδραστήρια. Μπορεί, όμως, να χρησιμοποιηθεί για ταυτόχρονη προσθήκη φθορίου και ιωδίου σε αλκένια. Για παράδειγμα:

 Δείτε επίσης 
 Μονοφθοριούχο χλώριο (ClF).
 Μονοφθοριούχο βρώμιο (BrF).
 Τριφθοριούχο ιώδιο (IF3).
 Πενταφθοριούχο ιώδιο (IF5).
 Επταφθοριούχο ιώδιο (IF7).

 Παραπομπές και σημειώσεις 

Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις φθορίου
Κατηγορία:Ενώσεις ιωδίου
Κατηγορία:Ασταθείς ενώσεις