Καύσωνας

Ο καύσωνας είναι παρατεταμένη περίοδος πολύ ζεστού καιρού, με ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες για μια ορισμένη περιοχή, και μπορεί να συνοδεύεται από υψηλή υγρασία, ιδιαίτερα στις περιοχές με ωκεάνιο κλίμα. 

 Ορισμοί 

Ο καύσωνας έχει ποικίλους ορισμούς. Ο εκάστοτε ορισμός του διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή και το κλίμα της, και είναι σε σχέση με τις φυσιολογικές για την εποχή θερμοκρασίες. Κάποιες τιμές που σε θερμά κλίματα θεωρούνται φυσιολογικές, μπορεί να θεωρηθούν καύσωνας σε ψυχρότερες περιοχές αν δεν είναι φυσιολογικές σε σχέση με τα κλιματικά μοτίβα της περιοχής.

Ο όρος χρησιμοποιείται τόσο σε συχνές εναλλαγές του καιρού, όσο και σε μεγάλα κύματα ζέστης που μπορεί να συμβαίνουν μία φορά τον αιώνα. Έντονοι καύσωνες έχουν προκαλέσει καταστροφικές ζημιές στις σοδειές, χιλιάδες θανάτους από υπερθερμία και γενικευμένη χρήση ενέργειας, εξαιτίας της αυξημένης χρήσης κλιματιστικών. Ο καύσωνας θεωρείται ακραίο καιρικό φαινόμενο και επικίνδυνος για τη ζωή, επειδή η θερμότητα και το φως του Ήλιου μπορούν να υπερθερμάνουν το ανθρώπινο σώμα. Το χειρότερο κύμα καύσωνα στην πρόσφατη ιστορία ήταν το Ευρωπαϊκό Κύμα Καύσωνα του 2003, με πάνω από 70.000 θύματα.

 Καύσωνες στην Ελλάδα 
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, καύσωνας υπάρχει όταν η μέγιστη θερμοκρασία αγγίζει ή ξεπερνάει τους 39°C, η ελάχιστη είναι πάνω από 26°C, το θερμοκρασιακό εύρος είναι μικρό, οι άνεμοι ασθενείς και οι υψηλές θερμοκρασίες επικρατούν για τουλάχιστον 3 μέρες σε ευρεία γεωγραφική έκταση.

Στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, ο καύσωνας στην Ελλάδα συνδέεται με τη μεγάλης κλίμακας μεταφορά θερμών αερίων μαζών από τη βόρεια Αφρική (και, σπανιότερα, από τις περιοχές του τριγώνου ανατολικής Τουρκίας-Ιράκ-Συρίας) προς τη χώρα και συνήθως παρατηρείται σε περιόδους διακοπής των μελτεμιών. Επεισόδια καύσωνα παρατηρούνται ουσιαστικά από το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουνίου έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου. 

Στους παρακάτω πίνακες καταγράφονται τα σημαντικότερα επεισόδια καύσωνα στην Ελλάδα από το 1955 έως το 2021, καθώς και ορισμένα χαρακτηριστικά τους: 
+ΙούνιοςΠερίοδοςΧαρακτηριστικά καύσωνα - Επιπτώσεις24-28 Ιουνίου 1982Νέα Φιλαδέλφεια 44.6 °C, Τρίκαλα 43.8 °C.
Ισχυρός καύσωνας κυρίως στα ανατολικά23-28 Ιουνίου 2007Νέα Φιλαδέλφεια 47.5 °C και 46.2 °C (ρεκόρ), http://www.hnms.gr/emy/el/pdf/heat_summer_2017.pdf Άργος 46.4 °C.
Πολύ ισχυρός καύσωνας, καταστροφή μέρους της Πάρνηθας από πυρκαγιά
+
ΙούλιοςΠερίοδοςΧαρακτηριστικά καύσωνα - Επιπτώσεις17-20 Ιουλίου 1973Λαμία 46.5 °C, Ελευσίνα 46.4 °C.
Εξαιρετικά ισχυρός καύσωνας.10 Ιουλίου 1977Ελευσίνα 48 °C, Τατόι 48 °C.
Ρεκόρ για όλη τη χώρα, παράλληλα ήταν και ρεκόρ για την Ευρώπη.Καύσωνας στην Ευρώπη: 48 βαθμοί, βράζει η γη, ο Έλβας "βγάζει" χειροβομβίδες20-31 Ιουλίου 1987Ελευσίνα 45 °C, Νέα Φιλαδέλφεια 44 °C.
Ο φονικότερος καύσωνας στην ιστορία της χώρας, λόγω εξαιρετικάμεγάλης χρονικής διάρκειας (μόνο στην Αθήνα πάνω από 1.300 νεκροί)3-9 Ιουλίου 1988Νέα Φιλαδέλφεια 45 °C, Λάρισα 45 °C1-4 Ιουλίου 1998Νέα Φιλαδέλφεια 44.6 °C, Άργος 45 °C.
Πολύ ισχυρός καύσωνας.3-9 Ιουλίου 2000Λάρισα 45.4 °C, Νέα Φιλαδέλφεια 44.4 °C.
Ρεκόρ στη Λάρισα.19-25 Ιουλίου 2007Άργος 46 °C, Σέρρες 44.6 °C, Θεσσαλονίκη 44 °C
Εξαιρετικά ισχυρός καύσωνας. Ρεκόρ στη Β. Ελλάδα.27 Ιουλίου - 5 Αυγούστου 2021Μακρακώμη 46,3°C, Αρφαρά Μεσσηνίας 46,1°C
Ισχυρός καύσωνας διάρκειας 11 ημερών. Συνοδεύτηκε από εκτεταμένες πυρκαγιές σε Εύβοια, Αττική και Πελοπόννησο.
+
ΑύγουστοςΠερίοδοςΧαρακτηριστικά καύσωνα - Επιπτώσεις10-16 Αυγούστου 1957Αγρίνιο 44.8 °C, Πύργος 44.2 °C.
Πολύ ισχυρός καύσωνας κυρίως στα δυτικά.20-26 Αυγούστου 1958Τρίκαλα 47.2 °C (ρεκόρ), Λάρισα 45 °C.
Εξαιρετικά ισχυρός καύσωνας, περίπου 600 νεκροί.10-15 Αυγούστου 1994Λαμία 44 °C, Λάρισα 43 °C, Τρίπολη 43 °C.19-22 Αυγούστου 2006Άργος 44 °C, Αγρίνιο 43.2 °C.24-26 Αυγούστου 2007Άργος 42.4 °C, Πύργος 42.2 °C, Κόνιτσα 42 °C.
Εκτεταμένες πυρκαγιές με πολλά θύματα σε Πελοπόννησο και Εύβοια.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Φυσικοί κίνδυνοι
Κατηγορία:Μετεωρολογικά φαινόμενα