Το καπλάνι της βιτρίνας

Το καπλάνι της βιτρίνας είναι αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Άλκης Ζέη.

 Ιστορικό 
Γράφτηκε το 1963, ενώ η συγγραφέας βρισκόταν εξόριστη, ως πολιτικός πρόσφυγας, στη Μόσχα. Το 1968 κυκλοφόρησε στα αγγλικά σε μετάφραση του Αμερικανού φιλέλληνα Έντουαρντ Φέντον (Edward Fenton) και δύο χρόνια αργότερα έλαβε το βραβείο Mildred L. Batchelder του αμερικανικού οργανισμού Association for Library Service to Children (ALSC).  Από το 1974 κυκλοφόρησε σε επανειλημμένες ανατυπώσεις ξεπερνώντας συνολικά σε πωλήσεις τα 250.000 αντίτυπα. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 23 ξένες γλώσσες σε 37 διαφορετικές εκδόσεις. Πρόκειται για το πρώτο δημοσιευμένο μυθιστόρημα της συγγραφέως που την καταξίωσε στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ παραμένει ευπώλητο και σήμερα. Αν και απευθύνεται σε παιδιά και ακολουθεί τις συμβάσεις και το ύφος της παιδικής λογοτεχνίας, καταφέρνει να θίγει ώριμα θέματα και να πραγματοποιεί πολιτικές αναφορές, πρωτοπορώντας στο είδος του.

Το 1990 μεταφέρθηκε στην μικρή οθόνη σε σενάριο και σκηνοθεσία του Πέτρου Λύκα και προβλήθηκε από την ΕΤ1 σε έναν κύκλο 10 επεισοδίων.

 Η υπόθεση 
Κεντρικές ηρωίδες είναι δύο μικρά κορίτσια η Μυρτώ και η Μέλια (Μέλισσα) που μεγαλώνουν στη Σάμο, το 1936. Ο παππούς τους μεγαλώνει τις δύο αδερφές με ιστορίες της ελληνικής μυθολογίας και να τις γαλουχεί με τις αξίες των αρχαίων Ελλήνων. Το καπλάνι, μια βαλσαμωμένη τίγρη, που βρίσκεται μέσα στη βιτρίνα του σαλονιού του σπιτιού τους, αποτελεί το αντικείμενο των μαγικών ιστοριών που τους διηγείται ο ξάδερφός τους, ο Νίκος, φοιτητής στην Αθήνα, αλλά και συνωμοτικό μέσο επικοινωνίας μαζί του. Η δικτατορία του Μεταξά όμως θα φέρει τέλος στην παιδική αθωότητα και τα δύο κορίτσια θα βρεθούν αντιμέτωπα με προβληματισμούς και καταστάσεις, με τις οποίες θα ωριμάσουν.

 Προσαρμογές 

 Εκδόσεις 

 Το 2021, κυκλοφόρησε το graphic novel Το καπλάνι της βιτρίνας σε κείμενα και εικονογράφηση των Γεωργίας Ζάχαρη και Στέλλας Στεργίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Το έργο βραβεύτηκε με το Βραβείο Καλύτερου Κόμικ στην τελετή απονομής των Ελληνικών Βραβείων Κόμικς στις 14 Απριλίου 2022.

 Θέατρο 

 Το Καπλάνι της βιτρίνας ανέβηκε στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης  τη θεατρική περίοδο 2024-2025 σε διασκευή και σκηνοθεσία Δήμητρας Λαρεντζάκη.  Τα video της παράστασης επιμελήθηκε ο Πέτρος Σεβαστίκογλου.

 Το Καπλάνι της βιτρίνας ανέβηκε στο Θεσσαλικό θέατρο τη θεατρική περίοδο 2023-2024 σε διασκευή και σκηνοθεσία Δήμητρας Λαρεντζάκη.  Τα video της παράστασης επιμελήθηκε ο Πέτρος Σεβαστίκογλου.

 Το έργο «Το καπλάνι της βιτρίνας» παρουσιάστηκε στο θέατρο Βρετάνια της Αθήνας το 2015 σε σκηνοθεσία Ανδρομάχης Χρυσομάλη και με σκηνικά-κοστούμια του Γιάννης Μετζικώφ. Στην παράσταση, που περιείχε προβολές 3D και Video Art, εμφανίζονταν οι Γιάννης Καρατζογιάννης, Χριστίνα Θεοδωροπούλου, Δημήτρης Μαύρος, Βίκυ Μαραγκάκη κ.ά.

 Τηλεόραση 
 Το καπλάνι της βιτρίνας προσαρμόστηκε σε παιδική τηλεοπτική σειρά με τον ίδιο τίτλο σε σενάριο και σκηνοθεσία Πέτρου Λύκα, η οποία προβλήθηκε το 1990 για πρώτη φορά από την ΕΤ1. Μεταξύ άλλων, έπαιζαν οι Νίκος Παπαχρήστος, Θάλεια Αργυρίου, Κώστας Μπακάλης, Βαγγέλης Ζερβόπουλος, Ευαγγελία Σέχα, Ματίνα Καρρά, Γιάννης Τότσικας, Σπύρος Κωνσταντόπουλος και Καίτη Τριανταφύλλου.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Βιβλιοnet, εκδόσεις «Κέδρος».
 Βιβλιοnet, εκδόσεις «Μεταίχμιο», 2011.
 Βιβλιοnet, εκδόσεις «Μεταίχμιο», 2013.

 Παραπομπές 

Καπλανι της βιτρινας
Κατηγορία:Μυθιστορήματα για παιδιά
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν τηλεοπτικές σειρές
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν θεατρικές παραστάσεις
Κατηγορία:Μυθιστορήματα που έγιναν κόμικς