Εκλογές στην Ιταλία

Στην Ιταλία εκλογές γίνονται για το κοινοβούλιο. Το Κοινοβούλιο είναι διθάλαμο και αποτελείται από την Βουλή των Αντιπροσώπων (Camera dei Deputati) με 630 μέλη και τη Γερουσία της Δημοκρατίας (Senato della Repubblica) με 315 εκλεγμένα μέλη συν μερικούς ισόβιους γερουσιαστές. Ο Πρόεδρος της Ιταλίας εκλέγεται για θητεία 7 ετών από το Κοινοβούλιο. Ιστορικά η χώρα είχε πολλά πολιτικά κόμματα.

 Προεδρικές εκλογές 
 Πρόσφατη (2022) 

 2013 
Η προεδρική εκλογή του 2013 διεξήχθη στο διάστημα 18-20 Απριλίου. Ο Πρόεδρος εξελέγη από το Κοινοβούλιο. Στους 3 πρώτους γύρους η απαιτούμενη πλειοψηφία ήταν 672 ψήφοι. Οι επόμενες ψηφοφορίες απαιτούσαν μια απλή πλειοψηφία εκλεκτόρων, στην περίπτωση εκείνη τις 504 ψήφους, Πρόεδρος επανεξελέγη άνετα ο Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, έχοντας την υποστήριξη του κεντροαριστερού ηγέτη Πιέρ Λουίτζι Μπερσάνι, του πρώην πρωθυπουργού και ηγέτη της Κεντροδεξιάς, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, και του κεντρώου υπηρεσιακού πρωθυπουργού Μάριο Μόντι. 
ΥποψήφιοςΠρώτος γύροςΔεύτερος γύροςΤρίτος γύροςΤέταρτος γύροςΠέμπτος γύροςΈκτος γύροςΦράνκο Μαρίνι52115632–Στέφανο Ροντότα240230250213210217Σέρτζιο Τσαμπαρίνο41904–––Ρομάνο Πρόντι141322395–2Έμα Μπονίνο13104–9–Μάσιμο Ντ' Αλέμα1238341524Τζόρτζιο Ναπολιτάνο10412220738Άννα Φινοκιάρο74––––Άννα Μαρία Καντσελιέρι2–9783–Μάριο Μόντι2–––––Αλεσάντρα Μουσολίνι–155–––Σέρτζιο ντε Κάπριο–97––8Κόζιμο Σιμπίλια–7––––Ρόζι Μπίντι–6––––Πάολα Σεβερίνο–5––––Σίλβιο Μπερλουσκόνι–4––––Πιέρ Λουίτζι Μπερσάνι–4––––Ρικάρντο Αντόνιο Μέρλο–34–––Πιερλουίτζι Καστανιέτι–22–––Μικέλε Κουκούτσα–2––––Αρνάλντο Φορλάνι–2––––Πιέτρο Γκράσο–2––––Μαρία Γκράτσια Μανισκάλκο–2––––Αντόνιο Παλμιέρι–25–––Κλαούντιο Σαμπέλι Φιορέτι–28–––Ντανιέλα Σανταντσέ–2––––Σάντο Βερσάτσε–2––––Ιλάρια Μπορλέτι Μπουιτόνι––3–––Τζιανρομπέρτο Καζαλέτζιο––3–––Φαμπρίτσιο Τσικίτο––3–––Γκεράρντο Κολόμπο––3–––Ερμάνο Λέο––3–––Ρομπέρτο ντι Τζοβάν Πάολο––2–––Αντόνιο Μαρτίνο––2–––Νικολό Πολάρι––2–––Ροζάριο Μοντελεόνε––––15–Κλαούντιο Ζιν––––4–Λοιποί1841447146Λευκά1044184651544510Άκυρα15144741712Αποχές8595827526610Σύνολο1.0071.0071.0071.0071.0071.007Πηγή: Κοινοβούλιο της Ιταλίας

 2015 
Μετά την παραίτηση του Τζόρτζιο Ναπολιτάνο από την Προεδρία της Ιταλικής Δημοκρατίας, ο πρωθυπουργός και ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος Ματέο Ρέντσι υποστήριξε την υποψηφιότητα του Σέρτζιο Ματαρέλα για τη θέση του νέου Προέδρου της Ιταλίας. Ο Ματαρέλα ανεδείχθη νικητής κατά την τέταρτη ψηφοφορία της 31ης Ιανουαρίου 2015 λαμβάνοντας 665 ψήφους επί συνόλου 1.009. Ανέλαβε επίσημα καθήκοντα στις 3 Φεβρουαρίου 2015.

 Γενικές εκλογές 
 2018 

 2001 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 13 Μαΐου 2001.Ο ηγέτης του δεξιού κόμματος Οίκος των Ελευθεριών Σίλβιο Μπερλουσκόνι κέρδισε τις εκλογές, νικώντας τον Φραντσέσκο Ρουτέλλι, πρώην δήμαρχο της Ρώμης, και παρθενικό υποψήφιο του αριστερού συνασπισμού της Ελιάς, και επέστρεψε στην εξουσία μετά την πρώτη του νίκη, το 1994.

 2008 

Στις 13 και 14 Απριλίου 2008, διεξήχθησαν στην Ιταλία πρόωρες εθνικές εκλογές για τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς επίσης και τοπικές εκλογές στις περιφέρειες του Φρίουλι-Βενετία Τζούλια και στη Σικελία. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν στις 6 Φεβρουαρίου 2008, μετά τη διάλυση της Βουλής, έπειτα από την πτώση της κυβέρνησης του Ρομάνο Πρόντι τον Ιανουάριο του 2008, λόγω απώλειας εμπιστοσύνης στο σώμα της Γερουσίας και της αποτυχημένης προσπάθειας του Προέδρου της Δημοκρατίας Φράνκο Μαρίνι να σχηματιστεί προσωρινή κυβέρνηση με στόχο την ψήφιση εκλογικού νόμου. Σύμφωνα με τον ιταλικό νόμο, οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν μέσα σε 70 μέρες από τη διάλυση της Βουλής. Ορίστηκαν για τις 13 και 14 Απριλίου και ανέδειξαν την 63η κυβέρνηση της Ιταλίας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα αποτελέσματα των εκλογών ανέδειξαν νικητή τον πρώην πρωθυπουργό Σίλβιο Μπερλουσκόνι του κόμματος του Λαού της Ελευθερίας έναντι του πρώην Δημάρχου της Ρώμης Βάλτερ Βελτρόνι του Δημοκρατικού Κόμματος.

 2013 

Οι πρόωρες Ιταλικές γενικές εκλογές προκηρύχθηκαν για τις 24-25 Φεβρουαρίου 2013 και αφορούσαν την εκλογή 630 νέων μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων και 315 εκλόγιμων μελών της Γερουσία της Δημοκρατίας, των δύο σωμάτων του ιταλικού κοινοβουλίου.

 Ευρωεκλογές 
 2009 

Πιο πρόσφατα, ευρωεκλογές έγιναν το 2014 και το 2019.

 Δημοψηφίσματα 

 2009 
Στις 21-22 Ιουνίου του 2009 διεξήχθησαν τρία δημοψηφίσματα για αλλαγή του εκλογικού νόμου. Εξαιτίας χαμηλής συμμετοχής, η οποία ήταν της τάξης του 23,31% 22,31% και 23,84%, τα δημοψηφίσματα δεν επικυρώθηκαν, καθώς δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό προσέλευσης (50%).

Τα τρία ερωτήματα αφορούσαν το να δοθεί η πλειοψηφία στον κατάλογο με τις περισσότερες ψήφους στη Βουλή των Αντιπροσώπων, στη Γερουσία και σε αντίθεση με τον συνασπισμό με τις περισσότερες ψήφους (σημερινός εκλογικός νόμος), όπως επίσης και για την αποτροπή των πολιτικών να κατέρχονται ως υποψήφιοι σε πολλές εκλογικές περιφέρειες την ίδια στιγμή.

Για το πρώτο ερώτημα, το 77,64% τάχθηκε υπέρ και το 22,36% κατά. Στο δεύτερο ερώτημα το 77,69% ψήφισαν υπέρ έναντι 22,31% κατά και το τρίτο ερώτημα υπερψηφίστηκε από το 87% των ψηφισάντων, έναντι 13%, οι οποίοι ψήφισαν κατά.

 2011 
Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι ηττήθηκε στο δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 12 και στις 13 Ιουνίου 2011, με 4 ερωτήματα. Ειδικότερα, οι πολίτες ρωτήθηκαν για την ιδιωτικοποίηση των εταιρειών ύδρευσης (2 ερωτήματα), την επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια, η οποία είχε απαγορευτεί σε προηγούμενο δημοψήφισμα (1987) και τις ποινικές διαδικασίες, ειδικότερα για την εξαίρεση του πρωθυπουργού και των υπουργών από διώξεις. Ο πρώτος στόχος αυτών που έκαναν εκστρατεία για θετική ψήφο ήταν να εξασφαλιστεί το 50% + 1 του εκλογικού σώματος. 

Η προσέλευση ήταν υψηλή: στις 12 Ιουνίου 2011, η συμμετοχή είχε φθάσει το 11,64% κατά το μεσημέρι,http://www.salernonotizie.it/notizia.asp?ID=17052 και το 30,32% στις 7 το απόγευμα.

Η συμμετοχή διαμορφώθηκε τελικά στο 56,9%, με καθαρή πλειοψηφία της τάξης του 94,6% ως 96,1% υπέρ όλων των ερωτημάτων.

 Δημοψήφισμα Απριλίου 2016 
Το δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 17 Απριλίου 2016 αφορούσε την συνέχιση (σε απόσταση 12 μιλίων από την ακτή) ή μη της εξόρυξης πετρελαίου από τις εταιρείες, μέχρι την εξάντληση των κοιτασμάτων. Παρότι το 86% υπερψήφισαν την απόσυρση του νόμου, η χαμηλή συμμετοχή (31%) είχε ως αποτέλεσμα να ακυρωθεί το αποτέλεσμα.

Ήταν το πρώτο δημοψήφισμα που ζητήθηκε από τουλάχιστον πέντε περιφερειακά συμβούλια στην ιστορία της Ιταλικής Δημοκρατίας. Όλα τα 66 προηγούμενα ερωτήματα τέθηκαν σε δημοψηφίσματα από το 1974 έπειτα από τη συλλογή υπογραφών.

Ο πρόεδρος Τζόρτζιο Ναπολιτάνο και ο πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι είχαν καλέσει τους Ιταλούς να μην ψηφίσουν στο δημοψήφισμα.

 Δημοψήφισμα Δεκεμβρίου 2016 

Σε δημοψήφισμα για αλλαγές στο σύνταγμα που έγινε στις 4 Δεκεμβρίου 2016 οι ψηφοφόροι καταψήφισαν σε ποσοστό 59,1% τον νέο συνταγματικό νόμο που προέβλεπε τις αλλαγές στη σύνθεση και στις εξουσίες του κοινοβουλίου, όπως και τον διαχωρισμό των εξουσιών Κράτους - περιφερειών - διοικητικών οντοτήτων.  Μετά την καταψήφιση, ο πρωθυπουργός Ρέντσι παραιτήθηκε και στη συνέχεια αντικαταστάθηκε από τον Πάολο Τζεντιλόνι.

 2020 

 2022 

 2025
Το Δημοψήφισμα της Ιταλίας του 2025, επίσημα τα Καταργητικά Δημοψηφίσματα στην Ιταλία του 2025 (´´Referendum abrogativi in Italia del 2025´´), διεξήχθη στις 8 και 9 Ιουνίου, ταυτόχρονα με τον δεύτερο γύρο των|τοπικών εκλογών.Στόχος των δημοψηφισμάτων ήταν η κατάργηση τεσσάρων εργατικών νόμων, καθώς και μια τροποποίηση του νόμου για την απόκτηση της ιταλικής ιθαγένειας από αλλοδαπούς κατοίκους.

Το ερώτημα του δημοψηφίσματος σχετικά με την απόκτηση της ιταλικής ιθαγένειας προωθήθηκε αρχικά από τον γραμματέα της Περισσότερη Ευρώπη Ρικάρντο Μάτζι, καθώς και από τα κόμματα Ποσίμπιλε, Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, Ιταλοί Ριζοσπάστες και Κόμμα Κομμουνιστικής Επανίδρυσης, καθώς και από πολυάριθμες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, με συλλογή υπογραφών, η οποία πραγματοποιήθηκε και ψηφιακά, Τα ερωτήματα των δημοψηφισμάτων για την εργασία προωθήθηκαν από τη Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας της Ιταλίας (CGIL) με δημόσια συλλογή υπογραφών, η οποία συγκέντρωσε πάνω από τέσσερα εκατομμύρια υπογραφές. Και οι πέντε ερωτήσεις κηρύχθηκαν αποδεκτές από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας κατά τη συνεδρίαση σε συμβούλιο της 20ής Ιανουαρίου 2025, κατά την οποία, αντιθέτως, η πρόταση για δημοψήφισμα που θα καταργούσε τον Νόμο Καλντερόλι σχετικά με την διαφοροποιημένη αυτονομία απορρίφθηκε και κηρύχθηκε μη παραδεκτή. Για να είναι έγκυρο το αποτέλεσμα, έπρεπε να επιτευχθεί ποσόστωση τουλάχιστον 50% + 1 των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, με τουλάχιστον 50% των συμμετεχόντων να εγκρίνουν. Καθώς κανένα από τα δημοψηφίσματα δεν έφτασε την απαιτούμενη συμμετοχή, τα αποτελέσματα ακυρώθηκαν.

Πρόταση Ποσοστό υπέρ Ποσοστό κατάΚατάργηση των περιορισμών στην επαναπρόσληψη μετά από παράνομη απόλυση87,57%12,43%Κατάργηση των περιορισμών στη δικαστική διακριτική ευχέρεια σε περιπτώσεις λύσης της εργασιακής σύμβασης86,02%13,98%Κατάργηση της απελευθερωμένης χρήσης της προσωρινής απασχόλησης μέσω πρακτορείων87,53%12,47%Κατάργηση των διατάξεων περί από κοινού ευθύνης για εργατικά ατυχήματα σε υπεργολαβίες85,78%14,22%Κατάργηση των αυξημένων απαιτήσεων για την απόκτηση της ιταλικής ιθαγένειας65,34%34,66%   Πηγή: 

 Παραπομπές