Τσιτσέκα (όνομα)

Τσιτσέκα, ελληνικό γυναικείο κύριο όνομα (βαφτιστικό όνομα).
Ετυμολογία του ονόματος
Όνομα τουρκικής αρχής, από τη λέξη çiçek «άνθος».Λεξικό της κοινής νεοελληνικής Ι.Ν.Σ.–Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη Σημασιολογικά παρεμφερές με τα ονόματα Ανθή, Ανθούσα, Λουλούδα, Πουλουδιά, Φιορέλλα, Φκιουρού (ιταλικά: fiore «άνθος»), Φλώρα, Τσβιάτα (βουλγαρικά: Цвете «άνθος») κτλ.
Διάδοση του ονόματος
Ασυνήθιστο σήμερα όνομα των ελληνόφωνων της Μικράς Ασίας. Κατά τον Ιωακείμ Βαλαβάνη, «Τσιτσέκα (τουρκιστί Ανθή)», στο Αραβάνι Καππαδοκίας.Ιωακείμ Βαλαβάνης, «Η καμπάνα του χωριού μου», Παρνασσός, τμ. ΙΑ΄, τχ. Ϛ΄ και Ζ΄, Φιλολογικός σύλλογος Παρνασσός, Αθήνα 1888, σ. 326 Σύμφωνα με τον Σίμο Μενάρδο, Κικεκού, στην Κύπρο, από το κικέκιν «τσιτστέκι», από τα ονόματα που διάλεγαν οι «λινοβάμπακοι», οι Κύπριοι που φοβούμενοι να δηλώσουν χριστιανοί έφεραν δημοσίως τουρκικό όνομα.Σίμος Μενάρδος, «Περί των ονομάτων των Κυπρίων», Αθηνά, τμ #16 (1904), σ. 272 Ο Μπούτουρας το συμπεριλαμβάνει στα «Ονόματα εκ παρομοιώσεων προς φυτά».Αθανάσιος Χ. Μπούτουρας, Τὰ νεοελληνικὰ κύρια ὀνόματα ἱστορικῶς καὶ γλωσσικῶς ἑρμηνευόμενα, Αθήνα 1912, σ. 142

Το όνομα πρωτοεμφανίστηκε στη μεσαιωνική ελληνική με την Τζιτζάκ ή Τσιτσάκ, την πριγκίπισσα των Χαζάρων, που όταν εκχριστιανίστηκε για να παντρευτεί το (732 ; ) τον Κωνσταντίνο Ε΄ (718–775), αυτοκράτορα του Βυζαντίου  (741–775), μετονομάστηκε σε Ειρήνη. Γιος τους, ο αυτοκράτορας Λέων ο Χάζαρος (750–780).

Το ένδυμα που φορούσε η πριγκίπισσα κατά την ενθρόνισή της έκανε τόση εντύπωση στο Βυζάντιο, που έγινε η αιτία να καθιερωθεί ένα νέο είδος χιτώνα αντρικού, το τζιτζάκιον.E. A. Sophocles, Greek Lexicon of the Roman and Byzantine Periods, Harvard University Press, Καίμπριτζ (ΗΠΑ) 1914, σ. 1080, «τζιτζάκιον»

Το όνομα σε άλλες γλώσσες
Τουρκικά: Çiçek «Çiçek» , Kişi Adları Sözlüğü

Επώνυμο
Σύμφωνα με τον Τομπαΐδη, το οικογενειακό Τσιτσεκλής από το τουρκικό çiçekli «ανθισμένος», και το Τσιτσεκίδης από το τουρκικό çiçek «άνθος».Δημήτρης Τομπαΐδης, Ελληνικά επώνυμα τουρκικής προέλευσης, Επικαιρότητα, Αθήνα 1990, σ. 178 Πρβ. και Τριανταφυλλίδη, «από το τσιτσέκ μπορεί το οικογενειακό Τσιτσεκλής».Μανόλης Τριανταφυλλίδης, Τα οικογενειακά μας ονόματα, Ι.Ν.Σ.–Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη 1995, σ. 60, σημ. 114 Επίσης, Τσιτσέκας, ίσως μητρωνυμικό οικογενειακό.

Επίσης από το çiçek
τσουτσέκι: (μειωτικά) για άνθρωπο ασήμαντο, άξιο περιφρόνησης, συνήθως νεαρό.«τσουτσέκι», Λεξικό της κοινής νεοελληνικής, ό.π.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

  Lynda Garland, Irene (wife of Constantine V) 

Κατηγορία:Γυναικεία ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Ονόματα από τον φυτικό κόσμο
Κατηγορία:Ονόματα από τη λαϊκή παράδοση
Κατηγορία:Τουρκικά ονόματα
Κατηγορία:Ονόματα τουρκικής προέλευσης