Πρόγραμμα Βενέρα

Το πρόγραμμα Βενέρα (ρωσικά: Венера, αγγλικά: Venera) αποτελούνταν από σειρά μη επανδρωμένων διαστημοσυσκευών που αναπτύχθηκαν στην ΕΣΣΔ από το 1961 έως το 1984 με στόχο την μελέτη του πλανήτη Αφροδίτη, από όπου προήλθε και το όνομά του προγράμματος (Βενέρα στα ρωσικά σημαίνει Αφροδίτη). Συνολικά δέκα από τα σκάφη που εστάλησαν μπόρεσαν να αναμεταδώσουν δεδομένα από την επιφάνεια της Αφροδίτης και ακόμη δεκατρία μπόρεσαν να μεταδώσουν δεδομένα από την ατμόσφαιρα της.

Τα σκάφη Βενέρα συνέβαλαν στην καλύτερη κατανόηση της Αφροδίτης, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις συνθήκες που επικρατούν στην επιφάνεια της, την ατμοσφαιρική της σύνθεση και την γεωμορφολογία της. Το πρόγραμμα πέτυχε και την πρώτη προσεδάφιση ανθρώπινης συσκευής σε άλλο πλανήτη.

 Σημαντικές επιτυχίες 

Το πρόγραμμα των αποστολών αυτό χαρακτηρίζεται επιτυχημένο καθώς, εκτός των επιστημονικών μετρήσεων που πραγματοποίηθηκαν, πολλές απο αυτές αποτελούν ορόσημα της διαστημικής εξερεύνησης. Συγκεκριμένα :
Το σκάφος Βενέρα 3 (Νοέμβριος 1966) ήταν η πρώτη ανθρώπινη συσκευή που  εισήλθε στην ατμόσφαιρα άλλου πλανήτη και συνετρίβη στην επιφανειά του.
Το Βενέρα 7 (Δεκέμβριος 1970) πέτυχε την πρώτη "μαλακή" (ελεγχόμενη) προσεδάφιση σε άλλο πλανήτη.
Το Βενέρα 9 (Ιούνιος 1975) μετέδωσε φωτογραφίες από την επιφάνεια του πλανήτη.
ενώ το Βενέρα 15 (Ιούνιος 1983) εκτέλεσε υψηλής ανάλυσης χαρτογράφηση της Αφροδίτης με σάρωση από ραντάρ.

 Ειδικές δυσκολίες 
Οι συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας του επικρατούν στην ατμόσφαιρα και την επιφάνεια  της Αφροδίτης είναι ακραίες (πίεση 90 ατμοσφαιρών και θερμοκρασία άνω των 400 βαθμών κελσίου), για αυτό και ο χρόνος επιβίωσης των διαστημοσυσκευών κυμάνθηκε από 23 λεπτά στις πρώτες αποστολές έως περίπου 2 ώρες στις τελευταίες.
Τα σκάφη που προσεδαφίστηκαν ήταν εξοπλισμένα με πανίσχυρα συστήματα ψύξης, προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις συνθήκες αυτές.

 Κατάλογος αποστολών 
 Όνομα  Αποστολή  Ημερομηνία εκτόξευσης  Διάρκεια λειτουργίας (λεπτά)  Αποτελέσματα 1VA (proto-Venera)  Διέλευση  4 Φεβρουαρίου 1961  –  Δεν μπόρεσε να φύγει από την περιγήινη τροχιά Βενέρα 1  Διέλευση  12 Φεβρουαρίου 1961  –  Χάθηκε η επαφή ενώ ταξίδευε προς την Αφροδίτη Βενέρα 2MV-1 No.1  Ατμοσφαιρική έρευνα  25 Αυγούστου 1962  –  Δεν μπόρεσε να φύγει από την περιγήινη τροχιά, κάηκε στην ατμόσφαιρα τρεις μέρες μετά την εκτόξευσή του Βενέρα 2MV-1 No.2  Ατμοσφαιρική έρευνα  1 Σεπτεμβρίου 1962  –  Δεν μπόρεσε να φύγει από την περιγήινη τροχιά, κάηκε στην ατμόσφαιρα πέντε μέρες μετά την εκτόξευσή του Βενέρα 2MV-2 No.1  Διέλευση  12 Σεπτεμβρίου 1962  –  Το τρίτο στάδιο του πυραύλου-φορέα εξερράγη, με αποτέλεσμα την καταστροφή του διαστημοπλοίου Βενέρα 3MV-1 No.2   Διέλευση  19 Φεβρουαρίου 1964  –  Δεν μπήκε σε περιγήινη τροχιά Κόσμος 27   Διέλευση  27 Μαρτίου, 1964  –  Δεν μπόρεσε να φύγει από την περιγήινη τροχιά Βενέρα 2   Διέλευση  12 Νοεμβρίου, 1965  –  Χάθηκε η επαφή λίγο πριν φτάσει στην Αφροδίτη. Βενέρα 3  Ατμοσφαιρική έρευνα  16 Νοεμβρίου, 1965  –  Χάθηκε η επαφή λίγο πριν τη είσοδο της κάψουλας στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης. Το Βενέρα 3 ήταν το πρώτο τεχνητό αντικείμενο που έφτασε (συνετρίβη) στην επιφάνεια άλλου πλανήτη (Μάρτιος 1966). Κόσμος 96  Ατμοσφαιρική έρευνα  23 Νοεμβρίου, 1965  –  Δεν μπόρεσε να φύγει από την περιγήινη τροχιά και κάηκε στην ατμόσφαιρα Βενέρα 4  Ατμοσφαιρική έρευνα  12 Ιουνίου, 1967  –  Έφτασε στην Αφροδίτη στις 18 Οκτωβρίου 1967 και ήταν το πρώτο διαστημόπλοιο που μπήκε στην ατμόσφαιρα άλλου πλανήτη και μετέδωσε δεδομένα. Δεν μετέδωσε δεδομένα από την επιφάνεια. Κόσμος 167  Ατμοσφαιρική έρευνα  17 Ιουνίου, 1967  –  Δεν κατάφερε να βγει από την περιγήινη τροχιά. Καταστράφηκε στην ατμόσφαιρα οκτώ ημέρες αργότερα  Βενέρα 5  Ατμοσφαιρική έρευνα  5 Ιανουαρίου, 1969  53*  Έφτασε στην Αφροδίτη στις 16 Μαΐου 1969 και μετέδωσε δεδομένα σχετικά με την ατμόσφαιρα του πλανήτη πριν την σύνθλιψη του από την μεγάλη ατμοσφαιρική πίεση σε απόσταση 26 χλμ. από την επιφάνεια Βενέρα 6  Ατμοσφαιρική έρευνα  10 Ιανουαρίου, 1969  51*  ΄Έφτασε στις 17 Μαΐου 1969 και μετέδωσε δεδομένα σχετικά με την ατμόσφαιρα του πλανήτη πριν την σύνθλιψη του από την μεγάλη ατμοσφαιρική πίεση σε απόσταση 11 χλμ. από την επιφάνεια Βενέρα 7  Προσεδάφιση  17 Αυγούστου 1970  23  Έφτασε στις 15 Δεκεμβρίου 1970, σηματοδοτώντας την πρώτη επιτυχημένη προσεδάφιση σε άλλο πλανήτη. Παρέμεινε λειτουργικό για 23 λεπτά, όντας το πρώτο διαστημόπλοιο που μετέδωσε δεδομένα από την επιφάνεια άλλου πλανήτη. Σταμάτησε να δουλεύει εξ αιτίας των πολύ υψηλών θερμοκρασιών και πιέσεων που επικρατούν Κόσμος 359  Προσεδάφιση  22 Αυγούστου 1970  – Δεν κατάφερε να βγει από την περιγήινη τροχιά. Έγινε δορυφόρος της Γης Βενέρα 8  Προσεδάφιση  27 Μαρτίου 1972  50  Έφτασε στην επιφάνεια της Αφροδίτης στις 22 Ιουλίου 1972 και παρέμεινε λειτουργικό για 50 λεπτά. Κόσμος 482   31 Μαρτίου 1972  –  Ο πύραυλος εξερράγη όταν πυροδοτήθηκε προκειμένου να βγει το διαστημόπλοιο από την περιγήινη τροχιά με αποτέλεσμα την καταστροφή του διαστημοπλοίου. Βενέρα 9  Τροχιακό σκάφος και προσεδάφιση  8 Ιουνίου 1975  53  Έφτασε στις 22 Οκτωβρίου 1975 και μετέδωσε τις πρώτες ασπρόμαυρες εικόνες από την επιφάνεια του πλανήτη Παρέμεινε λειτουργικό για 53 λεπτά Βενέρα 10  Τροχιακό σκάφος και προσεδάφιση  14 Ιουνίου 1975  65  Έφτασε στην Αφροδίτη στις 25 Οκτωβρίου 1975 και παρέμεινε λειτουργικό για 65 λεπτά Βενέρα 11  Διέλευση και προσεδάφιση  9 Σεπτεμβρίου 1978  95  Έφτασε στην Αφροδίτη στις 25 Δεκεμβρίου 1978 και παρέμεινε λειτουργικό στην επιφάνεια για 95 λεπτά Βενέρα 12  Διέλευση και προσεδάφιση   14 Σεπτεμβρίου 1978  110  Έφτασε στην Αφροδίτη την 21η Δεκεμβρίου 1978 και παρέμεινε λειτουργικό στην επιφάνεια για 110 λεπτά Βενέρα 13  Διέλευση και προσεδάφιση   30 Οκτωβρίου 1981  127  Έφτασε στον πλανήτη την 1η Μαρτίου 1982 και ήταν το πρώτο που έστειλε έγχρωμες φωτογραφίες από την επιφάνεια Βενέρα 14  Διέλευση και προσεδάφιση   14 Νοεμβρίου 1981  57  Βενέρα 15  Τροχιακό σκάφος  2 Ιουνίου 1983  –  Μπήκε σε τροχιά στις 10 Οκτωβρίου 1983 και από κοινού με το Βενέρα 16 χαρτογράφησε μέρος του βορείου ημισφαίριου της Αφροδίτης Βενέρα 16  Τροχιακό σκάφος  7 Ιουνίου 1983  –  Μπήκε σε τροχιά στις 14 Οκτωβρίου 1983 και από κοινού με το Βενέρα 15 χαρτογράφησε μέρος του βορείου ημισφαίριου της Αφροδίτης Πρόγραμμα Βέγκα  2 τροχιακά σκάφη και 2 κάψουλες προσεδάφισης  Ιούνιος 1985  βλέπε Βέγκα 1 και Βέγκα 2  

 Δείτε επίσης 
 Άστρον (διαστημικό τηλεσκόπιο) – διαστημικό τηλεσκόπιο που σχεδιαστικά βασιζόταν στο σκάφος-φορέα των διαστημοπλοίων Βενέρα
 Pioneer Venus
 Πρόγραμμα Βέγκα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

  The Soviets and Venus του Larry Klaes, 1993