Σπυρίδων (όνομα)

Το Σπυρίδων ή Σπυρίδωνας, ελληνικό αντρικό κύριο όνομα.

 Ετυμολογία 
Το Σπυρίδων (γεν.: Σπυρίδωνα και Σπυρίδωνα) είναι όνομα άγνωστου ετύμου.Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, ανατύπωση, 2005. 

 Διάδοση του ονόματος 
Το όνομα οφείλει τη διάδοσή του στον άγιο Σπυρίδωνα. Είναι το πιο συνηθισμένο όνομα στην Κέρκυρα (όπου βρίσκονται και τα λείψανα του αγίου Σπυρίδωνα), και το φέρουν το 16% των Κερκυραίων.Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος, Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής, Αθήνα,1 994, σ. 70. Στην Ιταλία το όνομα μεταφέρθηκε μέσω των Βενετών και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πιο σπάνια ονόματα,Emidio De Felice, Dizionario dei nomi italiani, Mondadori, Μιλάνο 1997,<ISBN 978-88-04-42791-4, σ. 336. όπως και στην υπόλοιπη Δυτική Ευρώπη. Στις ΗΠΑ, με την εκλογή του Σπύρου Άγκνιου στη θέση του αντιπροέδρου επί προεδρίας Ρίτσαρντ Νίξον απέκτησε αναγνωρισιμότητα. 

 Ονομαστική εορτή 
Σπυρίδων, επίσκοπος Τριμυθούντος Κύπρου (†348), η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 12 Δεκεμβρίου, η Καθολική Εκκλησία στις 13 Δεκεμβρίου.
Σπυρίδων, όσιος, ο Ρώσος, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 31 Οκτωβρίου.

 Τύποι και υποκοριστικά του ονόματος Σπυρίδων 
 Σπυριδώνς, στις Σαράντα Εκκλησιές της Θράκης.Σταμάτιος Ψάλτης, Θρακικά, Αθήνα 1905, σ. 143.
 Σπυριδάκης, υποκοριστικό.
 Σπύρος, καθημερινός τύπος τού Σπυρίδων, από συγκοπή.
Σπυρής, υποκοριστικό στην Κύπρο.
 Σπυρέλης.
 Σπυράκης, Σπυράκος, Σπυράκι, Σπυρούλης, Σπυρουλής, Σπυρέτος, υποκοριστικά.
 Σπύρακας, μεγεθυντικό. 
 Πίπης, υποκοριστικό, ίσως από τη γλώσσα των νηπίων. Υποκοριστικό στην Κέρκυρα.
 Πιπίνος, στη Χάλκη.Δημήτριος Χαβιαράς, «Συμαϊκά κύρια ονόματα», Ζωγράφειος αγών: Μνημεία της ελληνικής αρχαιότητος ζώντα εν τω νυν ελληνικώ λαώ, τμ. Α΄, Κωνσταντινούπολη 1891, σ. 219.
 Σπήλιος (και Σπύλιος) [spíĺos], στον Οινούντα (Βρέσθενα Λακωνίας)·Αθανάσιος Χ. Μπούτουρας, Τὰ νεοελληνικὰ κύρια ὀνόματα ἱστορικῶς καὶ γλωσσικῶς ἑρμηνευόμενα, Αθήνα 1912, σ. 82. και Πήλιος (και Πύλιος), στην Ήπειρο,Παναγιώτης Αραβαντινός, Hπειρωτικόν γλωσσάριον, Αθήνα 1909, σ. 100. και ανδρωνυμικό: Πυλίνα.
 Σπύριωμος [spírjomos], Σπύργισμα· Σπυρ· Ισπύρ, Ισπύρης, σύμφωνα με τον Φ. Αποστολόπουλο, με προθετικό -ι-, που φαίνεται ότι αναπτυσσόταν στα αρχικά συμφωνικά συμπλέγματα σπ, κ, στ, όπως λ.χ. Ισταύρης (Σταύρος), Ιστιφάν (Στέφανος), Ιστύλ (Στυλιανός)· Σπυρίδωμος, στην Καππαδοκία.Φ. Δ. Αποστολόπουλος, «Τα βαπτιστικά ονόματα ανδρών και γυναικών της Καππαδοκίας», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, τχ. #1, Αθήνα 1997, τχ. #1, σ. 116.

 Σύνθετο με άλλα ονόματα 
Σπυράγγελος, σύνθετο όνομα (Σπύρος + Άγγελος).
Σπυροχαράλαμπος, σύνθετο όνομα (Σπύρος + Χαράλαμπος)
Στην Κεφαλλονιά πολλοί άντρες (σπάνια οι γυναίκες) έχουν δυο βαπτιστικά που τα εκφέρουν ενωμένα.Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος, ό.π., σ. 70. Αυτό συνηθίζεται στην περιοχή του Ληξουρίου.
Σπυραντώνιος, σύνθετο όνομα (Σπύρος + Αντώνιος).
Σπυρογιώργος, σύνθετο όνομα (Σπύρος + Γιώργος) < Γεώργιος).
Σπυροπάνος, σύνθετο όνομα (Σπύρος + Πάνος < Παναγιώτης).
Ερνεστοσπυρίδων, σύνθετο όνομα (Ερνέστος + Σπυρίδων).

 Γυναικείος τύπος 
 Σπυριδούλα, υποκοριστικό που επέχει θέση κανονικού βαφτιστικού, η πιο συχνή μορφή του γυναικείου ονόματος.

 Το όνομα Σπυρίδων / Σπύρος σε άλλες γλώσσες 
 Αγγλικά:  Spyrus  (Σπάιρους).
 σερβικά: Спиридон (Σπίριντον).
 βουλγαρικά: Спиридон (Σπιριντόν).
 γαλλικά: Spyridon.
 ισπανικά: Espiridión.Josep M. Albaigès i Olivart, Diccionario de nombres de personas, Edicions Universitat Barcelona, 1993, σ. 103.
 ιταλικά: αντρ. SpiridioneEmidio De Felice, ό.π. (Σπιριντιόνε),«Spiridione», Forvo. Spiridone, Spiridón· θηλ. Spiridiona.
 λατινικά: Spyridion.Accademia della Crusca, Dizionario della lingua italiana, τμ. VII, Tipografia della Minerva, Πάδοβα 1830, σ. 716.
 ουκρανικά: Спиридон.
 ρουμανικά: Spiridon.
 ρωσικά: Спиридон (Σπιριντόν).
Πρόσωπα

Με το όνομα Σπυρίδων
 Σπυρίδων, αρχιεπίσκοπος Αμερικής (1944)  Σπυρίδων Μερκούρης (1856-1939), δήμαρχος Αθηναίων Σπυρίδων Βλαντής (1765–1830) λόγιος  Σπυρίδων Ξύνδας (1814–1896), μουσουργός Σπυρίδων Βρυώνης (1928-2019), βυζαντινολόγος και ιστορικός Σπυρίδων Περεσιάδης (1854–1918), θεατρικός συγγραφέας Σπυρίδων  Άδωνις Γεωργιάδης (1972), πολιτικός  Σπυρίδων Τρικούπης (1788–1873), ιστορικός Σπυρίδων Δοξιάδης (1917–1991), γιατρός και πολιτικός  Σπυρίδων Βέλλας (1883–1950), αθλητής της γυμναστικής Σπυρίδων Ζαμπέλιος (1815–1881), ιστορικός και λογοτέχνης  Σπυρίδων Μαρινάτος (1901–1974), αρχαιολόγος και ακαδημαϊκός Σπυρίδων Λάμπρος (1851–1919), ιστορικός  Σπυρίδων Πάτσης (1862–1954) δήμαρχος Αθηναίων  Σπυρίδων Χαζάπης (1872–;) αθλητής της κολύμβησης  
Με το όνομα Σπύρος
 Σπύρος Ασδραχάς (1933-2017), ιστορικός  Σπύρος Μαρκεζίνης (1909–2000), πολιτικός Σπύρος Αραούζος (1865-1924), δήμαρχος Λεμεσού και βουλευτής του Νομοθετικού Συμβουλίου.  Σπύρος Βαλαωρίτης (1819–1887), πολιτικός Σπύρος Μοσχονάς, γλωσσολόγος Σπύρος Βασιλείου (1903–1985), ζωγράφος  Σπύρος Μελάς (1882–1966), λογοτέχνης και ακαδημαϊκός Σπύρος Βούγιας (1952), πολιτικός  Σπύρος Μελετζής (1906–2003), φωτογράφος Σπύρος Γιαννιώτης (1980), πρωταθλητής της κολύμβησης  Σπύρος Μουστακλής (1926–1986), αντιστασιακός Σπύρος Δερβενιώτης (1969), δημιουργός κόμικς και γελοιογράφος  Σπύρος Παπαδόπουλος (1955), ηθοποιός Σπύρος Ευαγγελάτος (1940), σκηνοθέτης Σπύρος Παπαλουκάς (1892–1957), ζωγράφος Σπύρος Πιζάνης (1870–1927), ζωγράφος  Σπύρος Περιστέρης (1900–1966), μουσικός Σπύρος Ζαγοραίος (1928–2014), λαϊκός τραγουδιστής  Σπύρος Πλασκοβίτης (1917–2000), πεζογράφος Σπύρος Θεοτόκης (1908-1988), πολιτικός  Σπύρος Πομώνης (1944), ποδοσφαιριστής Σπύρος Ιακωβίδης (1923)– (2013) αρχαιολόγος, ακαδημαϊκός  Σπύρος Πρίφτης (Άγις Στίνας) (1900–1987), πολιτικός Σπύρος Καλογήρου (1922–2009), ηθοποιός  Σπύρος Σαμάρας (1861–1917), μουσουργός Σπύρος Καπράλος (1955), αθλητής της υδατοσφαίρισης  Σπύρος Σακκάς (1938), βαρύτονος Σπύρος Κυπριανού (1932–2002), πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας  Σπύρος Σκούρας (1893–1971), παραγωγός του Χόλιγουντ Σπύρος Αρίων (Ανδρέας Λαμπράκης) (1940), επαγγελματίας παλαιστής  Σπύρος Σπυρομήλιος (1800–1880), αγωνιστής του 1821 Σπύρος Λάτσης (1946), επιχειρηματίας  Σπύρος Τσακνιάς (1929–1999), ποιητής, δοκιμιογράφος Σπύρος Λιβαθηνός (1955), ποδοσφαιριστής  Σπύρος Φωκάς (1937), ηθοποιός Σπύρος Λυκούδης, πολιτικός  Σπύρος Χαλβατζής (1947),  πολιτικός Σπύρος Λούης (1873–1940), ολυμπιονίκης του Μαραθωνίου 

Με το όνομα Σπήλιος
 Σπήλιος Αντωνόπουλος (1821–1891), νομικός και πολιτικός 
 Σπήλιος Ζαχαρόπουλος, αθλητής του στίβου
 Σπήλιος Πασαγιάννης (1874–1910), διηγηματογράφος και ποιητής |

Με το όνομα Πήλιος
 Πήλιος Γούσης, Σουλιώτης πολεμιστής   
Με το όνομα Σπίρο (Spiro)
 Σπίρο Κολέκα (Spiro Koleka, 1908–2001), Αλβανός πολιτικός   Σπίρο Ντίνε (Spiro Dine, 1846–1922),  Αλβανός λαογράφοςDonald Haase, The Greenwood Encyclopedia of Folktales and Fairy Tales, τμ. #1, 2008, σ. 24  

 Παιχνίδι 
Spyro the Dragon, παιχνίδι τής Sony.Sony, Spyro the Dragon .

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Παραπομπές

Κατηγορία:Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Κατηγορία:Αγιωνύμια
Κατηγορία:Μεταγενέστερα ονόματα