Ζαν-Λυκ Γκοντάρ

Ο Ζαν-Λυκ Γκοντάρ (, 3 Δεκεμβρίου 1930 – 13 Σεπτεμβρίου 2022) ήταν Γάλλος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ηθοποιός και κριτικός κινηματογράφου. Το όνομά του ταυτίζεται συχνά με τη νουβέλ βαγκ, ίσως το πιο σημαντικό κίνημα στην ιστορία του κινηματογράφου, καθώς υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της, αλλά η καριέρα του επεκτείνεται πέρα από αυτήν την περίοδο, έχοντας σκηνοθετήσει πάνω από 100 ταινίες συνολικά.

Ο Γκοντάρ ήταν μέλος μιας ομάδας ταινιοκριτικών του περιοδικού Cahiers du Cinema, οι οποίοι αποφάσισαν να φτιάξουν δικές τους ταινίες και να φέρουν μια επανάσταση στο μέσο, διότι ήταν δυσαρεστημένοι με την ποιότητα του Γαλλικού Κινηματογράφου εκείνη την εποχή. Αυτή η ομάδα ήταν η βάση της Νουβέλ Βαγκ. Το 1968, ο Γκοντάρ εγκατέλειψε τη Νουβέλ Βαγκ και ίδρυσε μαζί με τον Jean-Pierre Gorin την κινηματογραφική ομάδα Dziga Vertov Group, ονομασμένη από τον γνωστό Σοβιετικό σκηνοθέτη. Επρόκειτο για μια ομάδα πολιτικά ενεργών σκηνοθετών οι οποίοι ομαδικά και ανώνυμα δημιουργούσαν πειραματικές και πολιτικές ταινίες οι οποίες υποστήριζαν κινήματα όπως ο Μαοϊσμός και ο Μαρξισμός.

Το έργο του
Όπως και οι σύγχρονοί του σκηνοθέτες της νουβέλ βαγκ, ο Γκοντάρ επέκρινε το κυρίαρχο ρεύμα του γαλλικού κινηματογράφου για "Παράδοση στην Ποιότητα", το οποίο "έδινε περισσότερο βάση στη τέχνη παρά στη καινοτομία, έδινε προνόμια σε καταξιωμένους σκηνοθέτες παρά στους νέους, και προτιμούσε τα σπουδαία έργα του παρελθόντος παρά τον πειραματισμό". Για να αμφισβητήσει αυτή την παράδοση, άρχισε μαζί με ομοϊδεάτες του κριτικούς, να σκηνοθετούν τις δικές τους ταινίες. Πολλές ταινίες του Γκοντάρ αμφισβητούν και τους κώδικες του παραδοσιακού Χόλυγουντ μαζί με αυτές του Γαλλικού κινηματογράφου. Αρκετές του ταινίες εκφράζουν τις ακροαριστερές πολιτικές του απόψεις.  Οι ταινίες του επίσης καταδεικνύουν τη γνώση του για την ιστορία του κινηματογράφου μέσω των αναφορών του σε παλαιότερες ταινίες. Επιπλέον οι ταινίες του Γκοντάρ συχνά αναφέρονται στον υπαρξισμό, μιας και ήταν μανιώδης αναγνώστης του υπαρξισμού και της Μαρξιστικής φιλοσοφίας. Η ριζοσπαστική του προσέγγιση στους κινηματογραφικούς κώδικες, στην πολιτική και τη φιλοσοφία, τον κατατάσσουν ως σκηνοθέτη με τη μεγαλύτερη επιρροή στο γαλλικό νουβέλ βαγκ.

Το 2002 σε ψηφοφορία κριτικών του κινηματογραφικού περιοδικού Sight & Sound, του βρετανικού ινστιτούτου κινηματογράφου (BFI), κατετάγη τρίτος ανάμεσα στους δέκα καλύτερους σκηνοθέτες όλων των εποχών. Δέκα χρόνια αργότερα, το Sight & Sound ονόμασε την ταινία του Με κομμένη την ανάσα την 13η καλύτερη ταινία όλων των εποχών. Στην ίδια ψηφοφορία, τρεις άλλες ταινίες του συμπεριλήφθηκαν στην λίστα των 50 καλύτερων ταινιών. Αυτές ήταν Η Περιφρόνηση, Ο τρελός Πιερρό και το Histoire(s) du Cinema. Λέγεται ότι έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα σώματα κριτικής ανάλυσης από οποιονδήποτε άλλο σκηνοθέτη μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα. Το 2010 βραβεύτηκε με το Τιμητικό Όσκαρ, αλλά δεν παρέστη στην τελετή απονομής των βραβείων.
Οι ταινίες του Γκοντάρ ενέπνευσαν πολλούς σκηνοθέτες, συμπεριλαμβανομένων των Μάρτιν Σκορσέζε, Κουέντιν Ταραντίνο, Στίβεν Σόντερμπεργκ και Πιερ Πάολο Παζολίνι. Το 2015 κέρδισε για πρώτη φορά στην καριέρα του βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ των Καννών, το οποίο μοιράστηκε μαζί με ακόμα μία ταινία. To 2018 η ταινία του Le Livre d'Image κέρδισε το πρώτο βραβείο Ειδικού Χρυσού Φοίνικα.

Επιλεγμένη φιλμογραφία
ΈτοςΜεταφρασμένος τίτλοςΠρωτότυπος τίτλος1960  Με κομμένη την ανάσαÀ bout de souffle 1961Η Κυρία Θέλει ΈρωταUne Femme Est Une Femme1962Ζούσε τη ζωή τηςVivre sa vie1963Οι καραμπινιέροιLes Carabiniers1963Ο μικρός στρατιώτηςLe petit soldat1963  Η περιφρόνηση Le Mépris 1964Bande à partBande à part1965ΑλφαβίλAlphavilleΟ τρελός Πιερρό Pierrot le Fou1966Συνέβη στην ΑμερικήMade in U.S.A.19672 ή 3 πράγματα που ξέρω γι' αυτήν2 ou 3 choses que je sais d'elleΗ κινέζαLa ChinoiseΈνα ΣαββατοκύριακοWeek-end(Weekend)1972Όλα πάνε καλάTout va bien1980Ο σώζων εαυτόν σωθήτωSauve qui peut (la vie)1983Όνομα: ΚάρμενFirst name : Carmen1985Χαίρε ΜαρίαJe vous salue, Marie1989Histoire(s) du CinémaHistoire(s) du Cinéma1993Χαίρε ΣαράγεβοJe vous salue, Sarajevo2000Για την αρχή του 21ου αιώναDe l'origine du XXIe siècle2001Η ελεγεία ενός έρωταÉloge de l'amourΣτο Σκοτάδι του ΧρόνουDans le noir du temps2004Η δική μας μουσικήNotre musique2010Film SocialismeFilm socialisme2014Αποχαιρετισμός στη γλώσσαAdieu au langage2018Το Βιβλίο της ΕικόναςLe Livre d'Image

Πηγές

 Brody, Richard. 2008. Everything is Cinema: The Working Life of Jean-Luc Godard. ISBN 978-0-8050-6886-3
 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο Ζαν-Λυκ Γκοντάρ στη συλλογή της Criterion
 Βιογραφία του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ στο newwavefilm.com
 Λεπτομερής φιλμογραφία του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ στο unifrance.org
 Cinema=Godard=Cinema, πληροφορίες και συζητήσεις για τον Γκοντάρ
 Συνέντευξη στη Guardian (29 Απριλίου 2005) (στα Αγγλικά)

Κατηγορία:Γάλλοι σεναριογράφοι
Κατηγορία:Γάλλοι παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Γάλλοι κριτικοί του κινηματογράφου
Κατηγορία:Γάλλοι μοντέρ
Κατηγορία:Τιμητικό Όσκαρ (παραλήπτες)
Κατηγορία:Μαρξιστές
Κατηγορία:Γάλλοι σκηνοθέτες κινηματογράφου