Μάχη της Δοϊράνης (1918)

Η τρίτη Μάχη της Δοϊράνης έλαβε χώρα από τις 18 μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου 1918, κοντά στη λίμνη Δοϊράνη, με τους Βρετανούς και τους Έλληνες από τη μια πλευρά και την 1η Βουλγαρική στρατιά από την άλλη. Η μάχη έλαβε χώρα στα πλαίσια της Βαλκανικής εκστρατείας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η μάχη έληξε με νίκη των συμμαχικών δυνάμεων και οπισθοχώρηση από τους Βούλγαρους.

Υπόβαθρο

Οι Βρετανοί και οι Έλληνες ξεκίνησαν από τη βάση τους στη Θεσσαλονίκη ταυτόχρονα με τους Γάλλους και τους Σέρβους. Οι Βρετανοί και οι Έλληνες, υπό τις διαταγές του Τζώρτζ Μιλν, ετοίμασαν επίθεση στις βουλγαρικές θέσεις στη Δοϊράνη, ενώ οι Γάλλοι και οι Σέρβοι, υπό τις διαταγές του Φρανσέ ντ'Εσπεραί, ετοίμασαν επίθεση στις βουλγαρικές θέσεις στην κοιλάδα του Βαρδάρη. Οι Βρετανοί και οι Έλληνες είχαν σκοπό να καταλάβουν τις βουλγαρικές θέσεις στους λόφους κοντά στη λίμνη Δοϊράνη.

Αυτή δεν ήταν η πρώτη επίθεση των συμμάχων στη Δοϊράνη, το 1916 μια αγγλογαλλική επίθεση αναχαιτίστηκε από τη 2η Θρακική Μεραρχία Πεζικού, ενώ το 1917, οι Βρετανοί απέτυχαν δύο φορές να καταλάβουν τη Δοϊράνη. Τα οχυρά ήταν καλά κατασκευασμένα (από Βούλγαρους μηχανικούς), με τους Βούλγαρους να ενισχύουν τις θέσεις στους πρώτους μήνες του 1916 και στις αρχές του 1917. Οι βουλγαρικές θέσεις βρίσκονταν επίσης στην Κορυφογραμμή Πιπ και στο Μεγάλο Κουρουννέ.

Μάχη

Στο αριστερό άκρο, το 12ο Βρετανικό Σώμα μαζί με την 22η και την 26η μεραρχία, καθώς και με τη Μεραρχία Σερρών ανέλαβαν την επίθεση στην Κορυφογραμμή Πιπ.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915–1918, 199 Οι Βρετανοί συγκέντρωσαν 231 πυροβόλα, συμπεριλαμβανομένου και βαρέων οβιδοβόλων με διαμέτρημα 8 ίντσων. Ο κανονιοβολισμός διήρκησε 2 ημέρες. Οι σύμμαχοι αντιμετώπισαν την 9η Βουλγαρική Μεραρχία Πλέβεν του Στρατηγού Βλαντίμιρ Βάζοβ που είχε 122 πυρόβολα και είχε ετοιμάσει καλές αμυντικές θέσεις.

Στις 18 Σεπτεμβρίου, το 16ο Βρετανικό Σώμα επιτέθηκε μαζί με την 66η ταξιαρχία και την 67η ταξιαρχία και τη Μεραρχία Σερρών. Η πρώτη γραμμή χαρακωμάτων καταλήφθηκε από τη Μεραρχία Σερρών, η οποία προχώρησε προς τη δεύτερη γραμμή. Οι Βούλγαροι απάντησαν με πυρά βαρέως πυροβολικού και η αντεπίθεση τους έληξε με την ανακατάληψη των θέσεων τους. Εν τω μεταξύ, η 66η Βρετανική Ταξιαρχία του 7ου Τάγματος, καθώς και οι συνοριοφύλακες της Νότιας Ουαλίας είχαν υποστεί βαριές απώλειες και οι επιθέσεις τους έληξαν με αποτυχία. Οι επιθέσεις του 11ου Ουαλικού Συντάγματος και του 9ου Συντάγματος Συνοριοφυλάκων έληξαν και αυτές με αποτυχία. Η 67η Βρετανική Ταξιαρχία του 12ου Συντάγματος Τσέσαϊρ, μαζί με το 9ο Σύνταγμα Σάουθ Λάνκασαϊρ και το 8ο Σύνταγμα Ελαφρού Πεζικού του Κίνγκ Σσχρόπσχαϊρ προωθήθηκαν στις θέσεις του βουλγαρικού πυροβολικού και των βουλγαρικών πολυβόλων. Η 67η ταξιαρχία έχασε το 65% των στρατιωτών της.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 206 Στο τέλος της ημέρας, το 12ο Σώμα υποχώρησε στις αρχικές θέσεις. Στις 19 Σεπτεμβρίου, το 12ο Σώμα επιτέθηκε ξανά, αλλά η αποτυχία του 16ου Σώματος κατά τη διάρκεια της επίθεσης στα βόρεια της λίμνης σήμαινε πως το 12ο Σώμα θα προχωρούσε μόνο στην επίθεση. Η Μεραρχία Σερρών προχώρησε σε νέα επίθεση, η οποία έληξε όπως η προηγούμενη. Οι Βρετανοί επιτέθηκαν με την 77η ταξιαρχία, την αποδυναμωμένη 65η ταξιαρχία, καθώς και με την 2η Γαλλική Ταξιαρχία Ζουάβων. Η 66η και η 67η ταξιαρχία πήραν αμυντική στάση και δεν συμμετείχαν στην επίθεση. Η 77η ταξιαρχία κατέλαβε μερικά βουλγαρικά χαρακώματα αλλά δέχτηκε τα πυρά του βουλγαρικού πυροβολικού και υποχώρησε μετά τη βουλγαρική αντεπίθεση. Η ταξιαρχία έχασε το 50% των στρατιωτών της.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 214 Η επίθεση της 65ης ταξιαρχίας απέτυχε επίσης,  όπως απέτυχε η επίθεση των Ζουάβων.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 216

Εν τω μεταξύ, στις 18 Σεπτεμβρίου, το 16ο Βρετανικό Σώμα επιτέθηκε, ενώ η Κρητική Μεραρχία και η 84η Βρετανική Ταξιαρχία βοηθούσαν. Αντιμετώπισαν την 1η Μακεδονική Ταξιαρχία των Βουλγάρων με 24 πυροβόλα και 64 πολυβόλα.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 201 Η ελληνική μεραρχία επιτέθηκε με δύο συντάγματα στο μέτωπο και ένα τρίτο ως εφεδρεία, με υποστήριξη της 84ης Βρετανικής Ταξιαρχίας στο άκρο. Επίσης, στην επίθεση έλαβαν μέρος 6 βρετανικές πυροβολαρχίες, ενώ η 85η Βρετανική Ταξιαρχία βρισκόταν ως εφεδρεία. Στις 05:00, οι Έλληνες επιτέθηκαν και καθάρισαν το βουλγαρικό φυλάκιο που βρισκόταν στη γραμμή. Τότε, οι Έλληνες είχαν να διασχίσουν την πεδιάδα και να επιτεθούν στις βουλγαρικές θέσεις στους λόφους που έβλεπαν στον κάμπο. Οι Έλληνες επιτέθηκαν στις βουλγαρικές θέσεις, αλλά δέχτηκαν πυρά από το βαρύ πυροβολικό, τα πολυβόλα και τα τυφέκια των Βουλγάρων.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 210 Το βρετανικό πυροβολικό βρέθηκε πίσω από τους Έλληνες για να τους βοηθήσει. Οι Έλληνες προχώρησαν και σε άλλες επιθέσεις κατά των βουλγαρικών θέσεων, αλλά απέτυχαν εκ νέου. Μέχρι το απόγευμα, οι Έλληνες οπισθοχώρησαν λίγες ώρες μετά το βρετανικό πυροβολικό. Το 16ο Σώμα δεν επιτέθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου λόγω των απώλειων που είχε υποστεί. Η επίθεση απέτυχε εξαιτίας της έλλειψης στήριξης από το πυροβολικό, των προβλημάτων με τα συστήματα επικοινωνίας και την παράτολμη επίθεση των Ελλήνων.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 211

Απώλειες

Οι απώλειες των συμμάχων ανέρχονται στους 6.559-7.819 Βρετανούς και Έλληνες στρατιώτες, ενώ αυτές των Βουλγάρων ανέρχονται στους 2.726 στρατιώτες.  Τις περισσότερες απώλειες μεταξύ των συμμάχων υπέστη το 12ο Σώμα και η Μεραρχία Σερρών, ενώ το 16ο Σώμα και η Κρητική Μεραρχία είχαν χάσει λιγότερο από 1.000 άνδρες.

+Οι απώλειες των Βουλγάρων σε υλικό και οπλίτες.ΣχηματισμόςΆνδρεςΥλικόΤρόπαιαΝεκροίΤραυματίεςΑγνοούμενοιΣύνολοΒολές τουφεκιώνΒολές πολυβόλων ΧειροβομβίδεςΦωτοβολίδεςΝάρκεςΚελύφη πυροβολικού Κατεστραμμένα πυροβόλαΑιχμάλωτοιΠολυβόλαΤουφέκια57ο Σύνταγμα830644-------252533ο Σύνταγμα14026317420509.000441.00013.2003.8002.157--198234817ο Σύνταγμα2144394321085-------227275258ο Σύνταγμα5784711852-------60122634ο Σύνταγμα45851131----------4ο Σύνταγμα520025-------33314Πυροβόλα23281364-----64.75218---Σκαπανείς162137----------Ρίπτες νάρκων10283068-----64.752----Σύνολο5189981.2102.7261.500,0002.000,00040.00010.0006.00064.7521854267145

+ Οι απώλειες των Ελλήνων στις 18 και 19 Σεπτεμβρίου Σχηματισμός  Νεκροί  Τραυματίες  Αγνοούμενοι  Σύνολο 1ο Σύνταγμα Σερρών  35  481  86  602 2ο Σύνταγμα Σερρών  178  563  176  917 3ο Σύνταγμα Σερρών  146  669  353  1.168 8ο Κρητικό Σύνταγμα  5  33  0  38 9ο Κρητικό Σύνταγμα  92  285  0  377 29ο Σύνταγμα Πεζικού  47  255  0  302 Σύνολο  503  2.286  615  3.404

Υποχώρηση

Αρκετές μέρες μετά τη μάχη, οι Βρετανοί κατάλαβαν πως οι βουλγαρικές οχυρώσεις ήταν άδειες. Οι βρετανικές και ελληνικές στρατιές προωθήθηκαν μονάχα για να επιβεβαιώσουν πως οι Βούλγαροι είχαν υποχωρήσει από τις θέσεις τους. Οι σερβικές και γαλλικές στρατιές είχαν νικήσει μέρος του βουλγαρικού στρατού στη μάχη του Ντόμπρο Πόλε στην πεδιάδα του Βαρδάρη και κατευθύνονταν προς τη Δοϊράνη. Αυτό ανάγκασε τον διοικητή της Ομάδας Στρατιών Σχόλτζ να διατάξει υποχώρηση της 1ης Βουλγαρικής Στρατιάς. Οι Βρετανοί προωθήθηκαν πολύ αργά, ενώ η εμπροσθοφυλακή των Βουλγάρων πολεμούσε με σθένος και επέτρεψε στις άλλες δυνάμεις να υποχωρήσουν. Η Βρετανική Βασιλική Αεροπορική Δύναμη επιτέθηκε στις φάλαγγες των Βουλγάρων που υποχωρούσαν, με αποτέλεσμα οι Βούλγαροι να υποστούν μερικές απώλειες.Wakefield and Moody, Under the Devil's Eye; Britain's Forgotten Army in Salonika, 1915-1918, 221

Επακόλουθα
Οι σύμμαχοι συνέχισαν την προώθηση τους στη βουλγαροκρατούμενη επικράτεια, ενώ αρκετοί Βούλγαροι στρατιώτες αποστάτησαν και απείλησαν τη Σόφια. Στις 30 Σεπτεμβρίου, οι Βούλγαροι παραδόθηκαν στη Θεσσαλονίκη με σκοπό να αποφύγουν την κατοχή.

Οι Βρετανοί έδειξαν μεγάλο σεβαμό στον Στρατηγό Βλαντίμιρ Βάζοβ, όταν αυτός επισκέφτηκε τον Σταθμό Βικτώριας στο Λονδίνο, χαμηλώνοντας τη σημαία όλων των συνταγμάτων που συμμετείχαν στη μάχη. Ο Ταγματάρχης Γκόλντι δήλωσε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του: «Είναι ένας από τους λίγους ξένους αξιωματικούς, το όνομα του οποίου παίζει μεγάλο ρόλο στην ιστορία μας».

Σημείωση

<div class="references-small">

Παραπομπές

Πηγές

 AJP Taylor. History of World War I. ISBN 0-7064-0398-3


 Атанас Пейчев, 1300 години на стража, Военно издателство София 1981


 Пейковска, П., Печатът за участието на 34-и Пехотен Троянски полк в боевете при Дойран [The Press on the Participation of 34th Troyan Infantry Regiment in the Battle of Doiran]. - В: Културно-историческо наследство на Троянския край. Vol. 7, Троян, 1994, pp. 119–129. (βλ. εδώ)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 World War I history
 Salonika and Macedonia 1916-1918
 Димитър Зафиров. „Отбраната при Дойран“. Военноисторически сборник, брой 1, 2004 (Dimiter Zafirov. The Defence at Doyran.)  

Κατηγορία:Μάχες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Ιστορία της Βουλγαρίας κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Ιστορία της Γαλλίας κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Κατηγορία:Ιστορία του Κιλκίς
Κατηγορία:Η Ελλάδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο