Μονοφθοριούχο χλώριο

Το (μονο)φθοριούχο χλώριοΓια εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών. (αγγλικά chlorine (mono)fluoride) είναι ανόργανη διατομική ομοιοπολική χημική ένωση με μοριακό τύπο ClF. Ανήκει στις «διαλογονιακές ενώσεις», δηλαδή στις χημικές ενώσεις μεταξύ αλογόνων.Το χημικά καθαρό μονοφθοριούχο χλώριο, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι άχρωμο αέριο και είναι σταθερό, ακόμη και σε (σχετικά) υψηλές θερμοκρασίες. Όταν ψυχθεί στους −100 °C, το μονοφθοριούχο χλώριο συμπυκνώνεται, σχηματίζοντας ανοιχτοκίτρινο υγρό. Πολλές από τις ιδιότητές του βρίσκονται ενδιάμεσα από τις αντίστοιχες των μητρικών αλογόνων που το σχηματίζουν, δηλαδή το χλώριο (Cl2) και το φθόριο (F2)Otto Ruff, E. Ascher (1928). "Über ein neues Chlorfluorid-CIF3". Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie 176 (1): 258–270. doi:10.1002/zaac.19281760121.. Όπως οι περισσότερες από τις διαλογονούχες ενώσεις, καθώς και όπως όλα τα φθοροχλωρίδια, είναι εξαιρετικά δραστικό.A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 101. Auflage. de Gruyter, Berlin 1995, ISBN 3-11-012641-9, S. 466 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).

 Δομή 
Η μοριακή δομή του μονοφθοριούχου χλωρίου, όπως σε όλες τις διατομικές ουσίες, είναι αναγκαστικά γραμμική. Σημειώνεται ότι στην ένωση αυτή το χλώριο βρίσκεται στην ασυνήθιστη γι' αυτό +1 βαθμίδα οξείδωσης, αφού το φθόριο είναι ηλεκτραρνητικότερό του.
ΔεσμοίΤα δεδομένα προέρχονται από τους πίνακες δεδομένων των στοιχείων άνθρακα, πυριτίου και υδρογόνου και τις πηγές«Table of periodic properties of thw Ellements», Sagrent-Welch Scientidic Company και «Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982»Baum 84Δεσμόςτύπος δεσμούηλεκτρονική δομήΜήκος δεσμούΙονισμόςΙσχύς δεσμούF-Clσ2p-3p162,81 pm16% Cl+ F-251 kJ/molΣτατιστικό ηλεκτρικό φορτίοΥπολογισμένο βάση του ιονισμού από τον παραπάνω πίνακαF -0,16Cl +0,16

 Ιστορία 
Ανακαλύφθηκε το 1928 από τον Όττο Ρουφ (Otto Ruff).

 Παραγωγή 
Το μονοφθοριούχο χλώριο μπορεί να παραχθεί με θέρμανση στους 250 °C μείγματος χλωρίου και φθορίου, παρουσία χάλκινου σπιράλ: Επίσης είναι πιθανό να παραχθεί μονοφθοριούχο χλώριο με αντίδραση ανάμεσα σε τριφθοριούχο χλώριο (ClF3) και χλώριο:Georg Brauer: . 3., umgearb. Auflage. Band I. Enke, Stuttgart 1975, ISBN 3-432-02328-6, S. 166.

 Ιδιότητες και εφαρμογές 
Το μονοφθοριούχο χλώριο είναι άχρωμο στην αέρια και στη στερεά φάση, αλλά ανοικτοκίτρινο στην υγρή. Με το νερό, με τα περισσότερα μέταλλα, με πολλά αμέταλλα και με πολλές οργανικές ενώσεις αντιδρά με δριμύτητα και λάμψη φωτιάς.

Επίσης, αντιδρά με το γυαλί, με το οποίο σχηματίζει τετραφθοριούχο πυρίτιο (SiF4) και εκρηκτικά οξείδια του χλωρίου (γενικού τύπου ClxOy).Wissenschaft-Online-Lexika: Eintrag zu Chlorfluoride im Lexikon der Chemie; abgerufen am 4. Juni 2009.

Το μονοφθοριούχο χλώριο είναι ευέλικτο και μέτριο φθοριωτικό μέσο,J. E. Macintyre, F. M. Daniel, V. M. Stirling: Dictionary of inorganic compounds. CRC Press, 1992, ISBN 978-0-41230120-9, S. 2829. που μετατρέπει μέταλλα και αμέταλλα στις αντίστοιχες φθοριούχες ενώσεις, εκλύοντας (συνήθως) παράλληλα στοιχειακό χλώριο (Cl2) ως παραπροϊόν. Για παράδειγμα, μετατρέπει το βολφράμιο σε εξαφθοριούχο βολφράμιο (WF6) και το σελήνιο σε τετραφθοριούχο σελήνιο (SeF4). Μερικά παραδείγματα αντιδράσεων του μονοφθοριούχου χλωρίου είναι οι ακόλουθες:Σημείωση: Όμοιες αντιδράσεις δίνουν το κάλιο και το ρουβίδιο.

Chemistry of the chlorine trifluoride-uranyl fluoride reaction R. Shrewsberry, L. Williamson Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry V. 28, 1966, P. 2535—2539

Το μονοφθοριούχο χλώριο μπορεί επίσης να σχηματίσει φθοροχλωριούχες ενώσεις με αντιδράσεις προσθήκης σε πολλαπλούς δεσμούς ή και μέσω οξείδωσης. Για παράδειγμα, μπορεί να δώσει αντίδραση προσθήκης στον τριπλό δεσμό του μονοξειδίου του άνθρακα, σχηματίζοντας φθοροχλωροκαρβονύλιο (ClCOF):Σημείωση: Πρόκειται για παράδειγμα προσθήκης σε πολλαπλό δεσμό με ταυτόχρονη οξείδωση, αφού ο αριθμός οξείδωσης του ατόμου του άνθρακα στο μονοξείδιο του άνθρακα είναι +2, ενώ στο φθοροχλωροκαρβονύλιο είναι +4.
50px

 Αναφορές και σημειώσεις 

Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις φθορίου
Κατηγορία:Ανόργανες ενώσεις χλωρίου