Μηχανή Σειράς 120 Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Hellas Sprinter)

Η Σειρά 120 των Σιδηροδρόμων Ελλάδος, γνωστή και ως HellasSpriner, αποτελεί τη μοναδική σειρά ηλεκτροκίνητων μηχανών έλξης (ηλεκτραμαξών) που λειτουργεί στους ελληνικούς σιδηροδρόμους. Κατασκευάστηκαν στη Γερμανία από τις εταιρείες Siemens και Krauss-Maffei και εντάχθηκαν στον στόλο του ΟΣΕ σταδιακά από το 1999 μέχρι το 2004.

Οι μηχανές χρησιμοποιούνται τόσο σε επιβατικές όσο και σε εμπορευματικές αμαξοστοιχίες, κυρίως στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, και αποτελούν μέχρι σήμερα τις μοναδικές ηλεκτροκίνητες μηχανές έλξης του ελληνικού δικτύου.

 Ιστορικό 
Το 1993 ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδoς (Ο.Σ.Ε.) προκήρυξε διαγωνισμό (διακήρυξη 2002/1993) για την προμήθεια νέων θερμοηλεκτρικών (Δ/Α) και ηλεκτρικών (Η/Α) ελκτικών μονάδων, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του στόλου και την μείωση του λειτουργικού κόστους.

Η παραγγελία κατέληξε στη Siemens και την Krauss-Maffei, βασισμένη στο γερμανικό σχέδιο Siemens EuroSprinter ES64P, το οποίο χρησιμοποιείται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η πρώτη παρτίδα των έξι μηχανών (120 001 έως 120 006) παραδόθηκε το 1999, ενώ η δεύτερη παρτίδα των 24 μηχανών (120 007 έως 120 030) παραδόθηκε το διάστημα 2003–2004. Μονάδες και των δύο παρτίδων λειτουργούν κανονικά μέχρι σήμερα.

 Χρήση στην Ελλάδα 
Οι μηχανές της σειράς 120 είναι οι πρώτες πλήρως ηλεκτρικές μηχανές έλξης του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου και αποτελούν βασικό στοιχείο του στόλου του ΟΣΕ μέχρι και σήμερα, εξυπηρετώντας τόσο επιβατικές όσο και εμπορευματικές αμαξοστοιχίες. Χρησιμοποιούνται εκτενώς σε δρομολόγια μεγάλων αποστάσεων, ιδίως μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης.

Εκτός από τη Σειρά 120, στο ελληνικό δίκτυο κυκλοφορούν και άλλοι τύποι πλήρως ηλεκτροκίνητων συρμών:

 οι προαστιακοί ηλεκτροκίνητοι συρμοί Siemens Desiro Electric (Σειρά 460)
 οι υπεραστικοί ηλεκτροκίνητοι συρμοί Alstom Pendolino (Σειρά 470)

 Εξέλιξη 
αριστερά|μικρογραφία|Η Η.565 (Σήμερα 120 005), επικεφαλής εμπορικής αμαξοστοιχίας, περνάει από την Διαλογή Θεσσαλονίκης.Τo 2019, μετά την ολοκλήρωση της ηλεκτροδότησης στην γραμμή Πειραιά - Θεσσαλονίκης, οι μονάδες άρχισαν να χρησιμοποιούνται σε όλες τις επιβατικές αμαξοστοιχίες Αθηνών – Θεσσαλονίκης. Μερικές ηλεκτράμαξες βάφτηκαν σκούρο μπλε στα νέα χρώματα της Hellenic Train. 

Τον Δεκέμβριο του 2019, η τότε διαχειρίστρια του τροχαίου υλικού ΓΑΙΑΟΣΕ, υπέγραψε σύμβαση με αντικείμενο την παροχή εργασιών πραγματογνωμοσύνης για την γενική τεχνική κατάσταση των 9 Η/Α [120 001, 120 002, 120 003, 120 005, 120 006, 120 009, 120 013, 120 025 και 120 026] και τις απαιτούμενες προτάσεις και συνιστάμενες εργασίες για την επαναφορά τους στην κανονική λειτουργική κατάσταση που προβλέπεται από τον κατασκευαστή τους.

Ωστόσο, μέχρι και σήμερα (Νοέμβριος 2025), μεγάλο μέρος των μηχανών της σειράς 120 [Η/Α Siemens Hellas Sprinter] παραμένει εκτός λειτουργίας. Τέσσερις (4) μηχανές είναι κατεστραμμένες, ενώ αρκετές βρίσκονται μακροχρόνια ακινητοποιημένες για λόγους ελλιπούς συντήρησης τους και χρησιμοποίησής τους ως πηγή ανταλλακτικών για τις υπόλοιπες λειτουργικές ηλεκτράμαξες.

 Λειτουργία 
Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι ενεργές και οι ανενεργές ηλεκτράμαξες Hellas Sprinter.
+Η/Α Siemens HellasSprinter (120–ΧΧΧ)Αριθμός Μονάδας:Κατάσταση:Αιτία ακινησίας/καταστροφής:Ημερομηνία που τέθηκαν εκτός:ETCS onboard120 001χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Ακινησίαάγνωστηάγνωστηκέντρο|18x18εσ120 002χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|18x18εσ120 003χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια Ακινησίαάγνωστηάγνωστηκέντρο|18x18εσ120 004χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια ΑκινησίαΠαιονία, ατύχημα με ΙΧ το 20002000κέντρο|18x18εσ120 005χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια Ακινησίαάγνωστηάγνωστηκέντρο|18x18εσ120 006χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Ακινησία άγνωστη άγνωστηκέντρο|18x18εσ120 007χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 008χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Ακινησία άγνωστη άγνωστηκέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 009χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια Ακινησίαάγνωστηάγνωστηκέντρο|18x18εσ120 010χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 011χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια Ακινησίαάγνωστηάγνωστηκέντρο|18x18εσ120 012χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ ΚατεστραμμένηΣιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη28.02.2023κέντρο|18x18εσ120 013χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια Ακινησίαάγνωστηάγνωστηκέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 014χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 015χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 016χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 017χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 018χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 019χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 020χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 021χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 022χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ ΚατεστραμμένηΣιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη28.02.2023κέντρο|18x18εσ120 023χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ ΚατεστραμμένηΣιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη28.02.2023κέντρο|18x18εσ120 024χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 025χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Μακροχρόνια Ακινησίακάποιο σιδηροδρομικό συμβάν το 20112011κέντρο|18x18εσ120 026χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 027χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ ΚατεστραμμένηΣιδηροδρομικό ατύχημα (σύγκρουση) στη Λιβαδειά24.01.2022κέντρο|18x18εσ120 028χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 029χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσ120 030χωρίς-πλαίσιο|16x16εσ Σε Λειτουργία - -κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|18x18εσΤελευταία τροποποίηση: 25/11/2025

 Γκαλερί χρωματισμών 

 Δείτε επίσης 

 Τροχαίο υλικό Σιδηροδρόμων Ελλάδος
 Μηχανή Σειράς 220 Σιδηροδρόμων Ελλάδος (DE2000)

 Σημειώσεις 
i.  kW = kilo Watt  (δηλαδή kilo που σημαίνει χίλια [1000] και W που είναι Watt)

 Παραπομπές 

120