Κρίνος της θάλασσας

μικρογραφία|Κάψες με μαύρους ανάλαφρους σπόρους (Παραλία  Αλυκές, Νήσος Αμμουλιανή, 2-10-2022)
Το είδος Pancratium maritimum (Παγκράτιο το παράλιο), κοινώς γνωστό ως Κρίνος της θάλασσας ή θαλάσσιος ασφόδελος, ανήκει στην οικογένεια Αμαρυλλιδοειδή (Amaryllidaceae) της τάξης των Asparagales. 

Ετυμολογία 
Η λέξη Pancratium ετυμολογείται από τις ελληνικές λέξεις παν και κρατύς = ισχυρός, δυνατός κρατερός [συγκριτικός κρατίων και υπερθετικός κράτιστος]Λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, Επιτροπή φιλολόγων, σ. 455, εκδ. ελληνικά γράμματα, 2001 ISBN 960-393-655-3

 Γεωγραφική Κατανομή 
Πρόκειται για αυτοφυές είδος με ευρεία εξάπλωση στις αμμώδεις ακτές της Μεσογείου. Συναντάται σε παράκτιες περιοχές της Ελλάδας (Πελοπόννησο, Χαλκιδική, Κυκλάδες, Κρήτη, Κέρκυρα), της Κύπρου, καθώς και στην Τουρκία, το Ισραήλ, την Κορσική και τις Κανάριες Νήσους. 

 Οικολογία 
Το είδος αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της αμμόφιλης βλάστησης. Παρά την ευρεία κατανομή του, οι πληθυσμοί του υφίστανται έντονη πίεση και μείωση λόγω της τουριστικής ανάπτυξης και της υποβάθμισης των παράκτιων βιοτόπων. Σε πολλές περιοχές θεωρείται απειλούμενο και χρήζει προστασίας.

Περιγραφή
Είναι ένα πολυετές βολβώδες γεώφυτο, προσαρμοσμένο σε παραθαλάσσια οικοσυστήματα. Το ριζικό του σύστημα μπορεί να φτάσει σε βάθος έως και 1,5 μέτρο, εξασφαλίζοντας σταθερότητα και πρόσβαση σε υγρασία στις αμμώδεις ακτές. Η περίοδος ανθοφορίας εκτείνεται από τα μέσα Ιουλίου έως τον Οκτώβριο. Τα άνθη είναι λευκά, μεγάλου μεγέθους και εύοσμα. Το άρωμά τους γίνεται εντονότερο κατά τις νυχτερινές ώρες, προσελκύοντας συγκεκριμένους επικονιαστές, όπως η νυχτοπεταλούδα Agrius convolvuli. Κατά το φθινόπωρο, το φυτό παράγει καρπούς (κάψες) που περιέχουν πολυάριθμα μέλανα σπέρματα. Οι σπόροι αυτοί χαρακτηρίζονται από χαμηλή πυκνότητα και υφή που προσομοιάζει με ελαφρόπετρα ή άνθρακα, επιτρέποντάς τους να επιπλέουν στο θαλασσινό νερό και να διασπείρονται μέσω των ρευμάτων (υδροχωρία). 

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Polunin, O., Flowers of Greece and the Balkans – a Field Guide,1987 , ISBN 0-19-281998-4

Αναφορές στο διαδίκτυο
Visit West Crete,  Safaris In Masai Mara, Pancratium maritimum - Sea daffodil
Flowers of Chania,  Pancratium maritimum - Sea daffodil 
Mediterranean Garden Society, Pancratium maritimum

Κατηγορία:Μεσογειακή χλωρίδα
Κατηγορία:Αμαρυλλιδοειδή
Κατηγορία:Ελληνική χλωρίδα