Οινόη Καστοριάς

Η Οινόη είναι οικισμός της Δυτικής Μακεδονίας στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς.

 Γεωγραφικά στοιχεία 

Η Οινόη είναι κτισμένη στο βορειοδυτικό τμήμα του νομού, σε υψόμετρο 730 μέτρων, σε απόσταση 18 χιλιομέτρων δυτικά της Καστοριάς. Απέχει περίπου 10 χιλιόμετρα από την ελληνοαλβανική μεθόριο. Τον οικισμό διατρέχει παραπόταμος του ΑλιάκμοναΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), Oι Πρόσφυγες στη Mακεδονία - Aπό την τραγωδία στην εποποιΐα, Ε.Μ.Σ. – Μίλητος, Αθήνα 2009, σελ. 340..

 Ιστορικά στοιχεία 

Κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, ο οικισμός ονομαζόταν Όσσιανη, ονομασία που έχει σλαβική προέλευση και δηλώνει τον τόπο παραγωγής οπωρώνΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 345.. Μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, την πλειοψηφία του χωριού αποτελούσαν Οθωμανοί ενώ υπήρχε και μικρή μειοψηφία Ελλήνων, οι οποίοι το 1923 ανέρχονταν σε περίπου 35 άτομαΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 344 - 345.. Κατά την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα, οι χριστιανοί του χωριού παρέμειναν πιστοί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο ενώ διακρίθηκε ο ντόπιος Ιωάννης Ζήσου, που έδρασε ως οπλίτης στα σώματα διαφόρων οπλαρχηγών όπως ο Ιωάννης Καραβίτης και ο Παύλος ΓύπαρηςΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 344..

Το 1923, εγκαταστάθηκαν στο χωριό 409 πρόσφυγες από διάφορες περιοχές του ΠόντουΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 340 - 342.. Την ίδια εποχή, το χωριό μετονομάστηκε σε Οινόη έπειτα από συνέλευση των κατοίκων. Το όνομα αυτό προτιμήθηκε από τους κατοίκους καθώς έκανε μνεία στην Οινοή του Πόντου, από όπου καταγόταν σημαντική μερίδα των προσφύγων του οικισμού. Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1920 η Οινόη διέθετε δημοτικό σχολείο και τηλεγραφείοΣύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, έκδοσις πέμπτη - εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, τόμος 19ος, σελ. 17..

Κάτοικοι της Οινόης δραστηριοποιήθηκαν έντονα και κατά τη διάρκεια της Κατοχής: συγκεκριμένα 50 κάτοικοι του χωριού στρατεύτηκαν στον ΕΛΑΣ εκ των οποίων 4 σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια μαχών ενώ άλλοι 4 κάτοικοι σκοτώθηκαν ως άμαχοιΡαϋμόνδος Αλβανός, Κοινωνικές συγκρούσεις και πολιτικές συμπεριφορές στην περιοχή της Καστοριάς (1922-1949), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διδακτορική Διατριβή, Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 264 - 265.. Μάλιστα, από την Οινόη καταγόταν ο Σλαβομακεδόνας κομμουνιστής, αντιστασιακός και αυτονομιστής Λάζαρος Αδαμόπουλος (εναλλακτικά ονομαζόταν Ντάμος, Δαμόπουλος ή Γκρόσδος), ο οποίος συγκαταλεγόταν στους κρατούμενους της Ακροναυπλίας που αποφυλακίστηκαν το καλοκαίρι του 1941 από τις αρχές ΚατοχήςΑθανάσιος Καλλιανιώτης, Οι πρόσφυγες στη Δυτική Μακεδονία (1941 - 1946), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διδακτορική Διατριβή, Θεσσαλονίκη 2007, σελ. 88.. Τον Μάρτιο του 1943, η ιταλική αεροπορία βομβάρδισε τον οικισμό ως αντίποινα για την είσοδο των ανταρτών υπό τον Γεώργιο Γιαννούλη στο Άργος ΟρεστικόΡαϋμόνδος Αλβανός, 2005, σελ. 260.. Κατά τα μέσα του 1944, αντάρτες του ΕΛΑΣ από την Οινόη εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την, κατ΄ αυτούς, ευνοϊκή μεταχείριση της ηγεσίας των ανταρτών έναντι των Σλαβομακεδόνων αυτονομιστώνΑθανάσιος Καλλιανιώτης, 2007, σελ. 424..

Κατά την πρώτη περίοδο του Εμφυλίου η Οινόη αποτέλεσε, μαζί με άλλα χωριά της ευρύτερης περιοχής, ένα από τα προπύργια των αντικομμουνιστών παρακρατικών ενόπλων του νομού ΚαστοριάςΡαϋμόνδος Αλβανός, 2005, σελ. 336.. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1947, η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων εκκένωσε την Οινόη και κατευθύνθηκε προς τα αστικά κέντρα ένεκα της κλιμάκωσης των συγκρούσεωνΡαϋμόνδος Αλβανός, 2005, σελ. 388, 393 - 394.. Συνολικά, τουλάχιστον 53 κάτοικοι της Οινόης συμμετείχαν στον Εμφύλιο ως μέλη των κυβερνητικών δυνάμεων (στρατός, χωροφυλακή κλπ), ενώ περίπου άλλοι δέκα διετέλεσαν μέλη του ΔΣΕΡαϋμόνδος Αλβανός, 2005, σελ. 394..

Το 1952, είκοσι οικογένειες της Οινόης αποχώρησαν από τον οικισμό και εγκαταστάθηκαν στο Πλατύ Φλώρινας, οι κάτοικοι του οποίου είχαν φύγει στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του ΕμφυλίουΡαϋμόνδος Αλβανός, 2005, σελ. 470.. Το 1960 πραγματοποιήθηκε η ηλεκτροδότηση του οικισμού, ενώ το 1971 έγινε δυνατή η ανάπτυξη του τηλεφωνικού δικτύουΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 349..

 Γενικά στοιχεία 
Οι κάτοικοι της Οινόης ασχολούνται με αγροτικές εργασίες όπως η καπνοκαλλιέργεια, η κτηνοτροφία και η παραγωγή δημητριακών. Τα παλαιότερα χρόνια ευδοκιμούσαν και φυτώρια ενώ αρκετοί κάτοικοι ασχολούνται με το εμπόριο γούναςΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 348 - 349.. Ο κεντρικός ναός της Οινόης ανεγέρθηκε το 1932 και είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της ΘεοτόκουΙ. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 346. 351.. Στο χωριό υπάρχει αθλητικό κέντρο, νηπιαγωγείο, δημοτικό σχολείο, γυμνάσιο και αγροτικό ιατρείο ενώ δραστηριοποιούνται και τοπικοί πολιτιστικοί σύλλογοι.

 Αθλητισμός 
Επίσης εδρεύει ο «Αθλητικός Γυμναστικός Σύλλογος Φλατσάτα Οινόης»Καταγραφή αθλητικών σωματείων, επίσημη σελίδα ΓΓΑ, ο οποίος ιδρύθηκε το 1957Επίσημη σελίδα Facebook του Α.Γ.Σ. Φλατσάτα Οινόης και δραστηριοποιείται στο άθλημα του ποδοσφαίρου, ενώ στο παρελθόν διέθετε και τμήμα στίβου. Ανήκει στη δύναμη της Ε.Π.Σ. Καστοριάς και έχει παρουσία στο πρωτάθλημα της Δ΄ Εθνικής. Τη σεζόν 1984-85 ο Α.Γ.Σ. Φλατσάτα Οινόης κατέκτησε για πρώτη φορά το τοπικό πρωτάθλημα και κέρδισε την άνοδο στο Εθνικό Ερασιτεχνικό πρωτάθλημα, η μετέπειτα Δ΄ Εθνική, όπου αγωνίστηκε για πρώτη φορά τη σεζόν 1985-86. Από την τοπική ομάδα ξεκίνησε την καριέρα του ο πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής (και γεννημένος στην Οινόη) Κυριάκος Καραταΐδης.

 Διοικητικά - δημογραφικά στοιχεία 
Αναφέρεται επίσημα, μετά την απελευθέρωση, το 1918 με την παλιά της ονομασία από την Τουρκοκρατία ως Όσιανη στο ΦΕΚ 259Α - 29/12/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας και ανήκε στο νομό Φλώρινας. Το 1927 με το ΦΕΚ 206Α - 28/09/1927 μετονομάστηκε σε  Οινόη και το 1941 με το ΦΕΚ 257Α - 31/07/1941 αποσπάται από το νομό Φλωρίνης και υπάγεται στο νομό Καστοριάς. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, αποτελεί κοινότητα που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Μεσοπομιάς του Δήμου Καστοριάς και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 475 κατοίκους.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού Απογραφής 2011», σελ. 10554 (σελ. 80 του pdf)

Οι απογραφές πληθυσμού της Οινόης είναι:

Απογραφή1920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός824Ι. Σ. Κολιόπουλος – Ι. Δ. Μιχαηλίδης (επιμ.), 2009, σελ. 350.6029901003823595673621583475

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Καστοριάς