Βελά Αχαΐας

Η Βελά (μέχρι το 1928: τα ΒελλάΜιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βαμβά Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Τόμος Α΄, σελ. 129.· έως το 1940: Βελλά) είναι ορεινό χωριό του δήμου Αιγιαλείας του νομού Αχαΐας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2021, ο πληθυσμός του χωριού ανέρχεται στους 56 μόνιμους κατοίκους.

 Τοποθεσία 
Η Βελά είναι κτισμένη σε υψόμετρο 838 μέτρων, στις πλαγιές της κορυφής Μαρμάρι της οροσειράς του Χελμού, νοτιοανατολικά από την πρωτεύουσα του νομού, Πάτρα και το Αίγιο και βορειοανατολικά από τα Καλάβρυτα.

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Ο οικισμός αναφέρεται ήδη από την περίοδο πριν την Τουρκοκρατία και σύμφωνα με μια τοπική παράδοση οφείλει το όνομά του στη βυζαντινή πόλη της Ηπείρου, Βελλά, κάτοικοι της οποίας φέρονται να εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Η Βελλά αναφέρεται το 1853 στο β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή ως υπαγόμενη στο δήμο Φελλόης της επαρχίας Καλαβρύτων ενώ ο πληθυσμός της ανερχόταν στους 378 κατοίκουςΙακώβου Ρ. Ραγκαβή, Τα Ελληνικά, Εν Αθήναις, 1853, Τόμος Β΄, σελ. 203.. Στις επόμενες δεκαετίες ο μόνιμος πληθυσμός της Βελάς μειώθηκε κατακόρυφα καθώς η πλειοψηφία των κατοίκων - οι οποίοι εργάζονταν κυρίως ως γεωργοί και κτηνοτρόφοι - μετακινούταν κατά τους χειμερινούς μήνες στην ευρύτερη περιοχή της Αιγιαλείας, με αποτέλεσμα κατά την απογραφή του 1920 να καταμετρηθούν στον οικισμό μόλις οκτώ κάτοικοιΣύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, έκδοσις πέμπτη, εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., Αθήναι, τόμος πέμπτος, σελ. 106..

Διοικητικά η Βελλά υπήχθη το 1835 στην επαρχία Καλαβρύτων του νομού Αχαΐας και Ήλιδος ενώ με τον οριστικό διαχωρισμό του νομού, προσαρτάται στην Αχαΐα. Το 1944 υπήχθη στην επαρχία Αιγιαλείας και το 1997, μετά τις αλλαγές που προήλθαν στην τοπική αυτοδιοίκηση μέσω του σχεδίου Καποδίστριας, ορίστηκε τοπικό διαμέρισμα του δήμου Αιγείρας. Με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης υπάχθηκε διοικητικά στον δήμο Αιγιαλείας.

Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και γιορτάζει κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου. Στη Βελλά γεννήθηκε ο επίσκοπος Ηλείας και Ωλένης, Δαμασκηνός Σπηλιωτόπουλος (1848 - 1917)Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 11ος, Αθήναι 1965, σελ. 915 - 916..

 Δημογραφική εξέλιξη 
Απογραφή1920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός8178141413827727342Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 200123

Παραπομπές

Πηγές
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.

Βιβλιογραφία


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αχαΐας
Κατηγορία:Δήμος Αιγείρας
Κατηγορία:Δήμος Αιγιαλείας