Εκλογές στη Νέα Ζηλανδία

Τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Νέα Ζηλανδία εκλέγονται συνήθως με γενικές εκλογές ή σπανιότερα, με επαναληπτικές εκλογές. Οι γενικές εκλογές διεξάγονται κάθε τριετία στη χώρα με το εκλογικό σύστημα της μικτής αναλογικής εκπροσώπησης. Με βάση το σύστημα αυτό, μία κυβέρνηση συνασπισμού είναι πιθανότερη από την απόλυτη πλειοψηφία για ένα κόμμα.

Επίσης, κάθε 3 χρόνια εκλέγονται οι δήμαρχοι και οι τοπικοί άρχοντες και σύμβουλοι. Σε αυτές τις εκλογές χρησιμοποιήθηκαν αμφότερα τα συστήματα της μονής ψήφου που μπορεί να μεταφερθεί (Single Transferable Vote) και το πλειοψηφικό σύστημα το 2007.

 Ιστορία 
Οι πρώτες εθνικές εκλογές στη Νέα Ζηλανδία διεξήχθησαν το 1853 και το 1893 δόθηκε και το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. Η χώρα ήταν η πρώτη στον κόσμο στην οποία ψήφισαν και οι γυναίκες.

Με βάση το Σύνταγμα του 1986 απαιτείται η διεξαγωγή εκλογών ανά τριετία με εξαίρεση τις περιόδους σοβαρής πολιτικής κρίσης.

Η ημερομηνία των εκλογών καθορίζεται από τον πρωθυπουργό, έπειτα από συμβουλή του γενικού κυβερνήτη. Σε τρεις περιπτώσεις (1951, 1984, 2002) οι εκλογές διεξήχθησαν πρόωρα. Οι εκλογές του 1984 σύμφωνα με ορισμένους προκηρύχθηκαν πρόωρα από τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Μάλντουν, ενώ ο τελευταίος βρισκόταν σε κατάσταση μέθης. 

 Αποτελέσματα 
 Γενικές εκλογές 
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει συνοπτικά την ημερομηνία όλων των γενικών εκλογών και τη συμμετοχή, όπως και το πρώτο κόμμα. Στα δεξιά του πίνακα αναγράφεται ο αριθμός των εδρών που κατέλαβε το καθένα από τα 4 μεγάλα κόμματα στην ιστορία της Νέας Ζηλανδίας.
Περίοδος (Κοινοβούλιο)ΕκλογέςΗμερομηνίαΕπίσημο ποσοστό συμμετοχήςΣύνολο εδρώνΦιλελεύθεροι ΜεταρρυθμιστέςΕργατικοίΛοιποίΑνεξ.ΕνωτικοίΕθνικοίΠλειοψηφικό σύστημα (FPP)1ο Κοινοβούλιο1853 4 Ιουλίου – 1 ΟκτωβρίουΔεν υπάρχουν στοιχεία37----372ο185528 Οκτωβρίου – 28 ΔεκεμβρίουΔεν υπάρχουν στοιχεία37----373ο1860–1861 12 Δεκεμβρίου – 28 ΜαρτίουΔεν υπάρχουν στοιχεία53----534ο1866 12 Φεβρουαρίου – 6 ΑπριλίουΔεν υπάρχουν στοιχεία70----705ο1871 14 Ιανουαρίου – 23 ΦεβρουαρίουΔεν υπάρχουν στοιχεία78----786ο1875–187630 Δεκεμβρίου – 28 ΜαρτίουΔεν υπάρχουν στοιχεία88----887ο187928 Αυγούστου – 15 Σεπτεμβρίου66,5%88----888ο1881 9 Δεκεμβρίου66,5%95----959ο1884 22 Ιουνίου60,6%95----9510ο188726 Σεπτεμβρίου67,1%95----9511ο18905 Δεκεμβρίου80,4%74----7412ο1893 28 Νοεμβρίου75,3%7451---2313ο1896 4 Δεκεμβρίου76,1%7439---3514ο18996 Δεκεμβρίου77,6%7449---2515ο1902 25 Νοεμβρίου76,7%8047---3316ο19056 Δεκεμβρίου83,3%8058---22Περίοδος 2 γύρων17ο1908 17 Νοεμβρίου, 24 Νοεμβρίου, 1 Δεκεμβρίου79,8%8050--12918ο19117 Δεκεμβρίου, 14 Δεκεμβρίου83,5%803337-46Επιστροφή στο "Ο νικητής τα παίρνει όλα"19ο1914 10 Δεκεμβρίου84,7%803341-5120ό1919 17 Δεκεμβρίου80,5%8021478-421ο19227 Δεκεμβρίου88,7%80223717-422o19254 Νοεμβρίου90,9%80115512-223o192814 Νοεμβρίου88,1%802727191624o19312 Δεκεμβρίου83,3%8019*28*241825ο193527 Νοεμβρίου90,8%807*9*534726ο193815 Οκτωβρίου92,9%802553-227ο1943 25 Σεπτεμβρίου82,8%803445-128ο1946 27 Νοεμβρίου93,5%803842--29ο194930 Νοεμβρίου93,5%804634--30ό19511 Σεπτεμβρίου89,1%805030--31ο195413 Νοεμβρίου91,4%804535--32ο1957 30 Νοεμβρίου92,9%803941--33ο1960 26 Νοεμβρίου89,8%804634--34ο1963 30 Νοεμβρίου89,6%804535--35ο196626 Νοεμβρίου86,0%8044351-36ο1969 29 Νοεμβρίου88,9%844539--37ο1972 25 Νοεμβρίου89,1%873255--38ο1975 29 Νοεμβρίου82,5%875532--39ο1978 25 Νοεμβρίου69,2%**9251401-40ό198128 Νοεμβρίου91,4%9247432-41ο1984 14 Ιουλίου93,7%9537562-42ο1987 15 Αυγούστου89,1%974057--43ο1990 27 Οκτωβρίου85,2%9767291-44ο1993 6 Νοεμβρίου85,2%9950454-Εποχή της μικτής αναλογικής εκπροσώπησης45ο199612 Οκτωβρίου88,3%120443739-46ο199927 Νοεμβρίου84,1%120394932-47ο2002 27 Ιουλίου77,0%120275241-48ο200517 Σεπτεμβρίου80,9%121485023-49ο2008 8 Νοεμβρίου78,69%122584321-50ό2011 26 Νοεμβρίου 74,21% 121593428-51ο2014 20 Σεπτεμβρίου 77,9% 121603229-52ο2017 23 Σεπτεμβρίου 79,8% 120564618-53ο2020 17 Οκτωβρίου 82,5% 120336522-

* Το Ενωμένο Κόμμα της Νέας Ζηλανδίας (επανένωση του κόμματος των Φιλελευθέρων) και το Κόμμα Μεταρρυθμίσεων πήραν μέρος στις εκλογές του 1931 και του 1935 ως συνασπισμός, όμως δεν συγχωνεύτηκαν επίσημα στο Εθνικό Κόμμα ως το 1936.
** Εξαιτίας μεγάλων προβλημάτων στη διαδικασία εγγραφής των υποψηφίων, οι σχολιαστές γενικά θεωρούν ότι η συμμετοχή στις εκλογές του 1978 ήταν υψηλότερη από ό,τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία.

 Πρόσφατες εκλογές (2023)

Οι πρόσφατες εκλογές διεξήχθησαν στις 14 Οκτωβρίου 2023.

 Προηγούμενες εκλογές 
  2008 
Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 8 Νοεμβρίου του 2008. Το κυβερνών Εργατικό Κόμμα ηττήθηκε έπειτα από 9 χρόνια στην κυβέρνηση.

 Αποτελέσματα 
 Βουλή των Αντιπροσώπων, 8 Νοεμβρίου 2008
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=center colspan=1 rowspan=2 width=200 |κόμμα
!style="background-color:#E9E9E9" align=center rowspan=2 |ψήφοι
!style="background-color:#E9E9E9" align=center colspan=2 |% των ψήφων
!style="background-color:#E9E9E9" align=center colspan=4 |έδρες
|-
!style="background-color:#E9E9E9" align=center |τιμή
!style="background-color:#E9E9E9" align=center |μεταβολή (%)
!style="background-color:#E9E9E9" align=center |εκλογικό σώμα
!style="background-color:#E9E9E9" align=center |λίστα
!style="background-color:#E9E9E9" align=center |σύνολο
!style="background-color:#E9E9E9" align=center |μεταβολή
|-
|align=left |Εθνικό Κόμμα 
|align=right |1.053.398
|align=right |44,93
|align=right |+5,83
|align=right |41
|align=right |17
|align=right |58
|align=right |+10
|-
|align=left |Εργατικό Κόμμα
|align=right |796.880
|align=right |33,99
|align=right |-7,11
|align=right |21
|align=right |22
|align=right |43
|align=right |-7
|-
|align=left |Πράσινοι
|align=right |157.613
|align=right |6,72
|align=right |+1,42
|align=right |0
|align=right |9
|align=right |9
|align=right |+3
|-
|align=left |ACT 
|align=right |85.496
|align=right |3,65
|align=right |+2,14
|align=right |1
|align=right |4
|align=right |5
|align=right |+3
|-
|align=left |Κόμμα των Μαορί
|align=right |55.980
|align=right |2,39
|align=right |+0,27
|align=right |5
|align=right |0
|align=right |5
|align=right |+1
|-
|align=left |Προοδευτικό Κόμμα
|align=right |21.241
|align=right |0,91
|align=right |-0,25
|align=right |1
|align=right |0
|align=right |1
|align=right |0
|-
|align=left |Ενωμένο Μέλλον
|align=right |20.497
|align=right |0,87
|align=right |-1,80
|align=right |1
|align=right |0
|align=right |1
|align=right |-2
|-
|align=left |άλλα κόμματα
|align=right |153.461
|align=right |6,51
|align=right |+5,32
|align=right |0
|align=right |0
|align=right |0
|align=right |-7
|-
|bgcolor=#E9E9E9 align=left |σύνολο
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |2.344.566
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |100,00
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |-
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |70
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |52
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |122
|bgcolor=#E9E9E9 align=right |+1
|}

Συμμετοχή: 79,46 %

2014 

Στις εκλογές, που διεξήχθησαν στις 20 Σεπτεμβρίου 2014, το κυβερνών Εθνικό Κόμμα του πρωθυπουργού Τζον Κι κέρδισε τη νίκη.

2017 

 2020

 Δημοψηφίσματα 
 Δημοψήφισμα για σωματικές τιμωρίες από γονείς 2009 
Από τις 31 Ιουλίου ως τις 21 Αυγούστου του 2009 διεξήχθη μη δεσμευτικό δημοψήφισμα έπειτα από αιτήσεις πολιτών, στο οποίο οι ψηφοφόροι ρωτήθηκαν αν θα έπρεπε να θεωρείται ποινικό αδίκημα η σωματική τιμωρία των παιδιών από τους γονείς τους ως μέσο σωστής γονικής διαπαιδαγώγησης2009 Citizens Initiated Referendum, Elections New Zealand.. Το 87,4% των ψηφοφόρων τάχθηκε κατά της πρότασης έναντι 11,9% που τάχθηκαν υπέρ.

Ο πρωθυπουργός Τζον Κέι δήλωσε ότι δεν σκόπευε να ψηφίσει στο δημοψήφισμα, αποκαλώντας το ερώτημα "γελοίο". Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων η κυβέρνηση υποσχέθηκε να προβεί στην αλλαγή του σχετικού νόμου. Οι υποστηρικτές του "όχι" στο δημοψήφισμα (κόμμα Κίουι) υποσχέθηκαν να οργανώσουν και δεύτερο, δεσμευτικό αυτή τη φορά, δημοψήφισμα για το θέμα.

 Δημοψηφίσματα για σημαία 2015-16 
Δύο δημοψηφίσματα για τη σημαία της Νέας Ζηλανδίας διεξήχθησαν από την κυβέρνηση της χώρας από τις 20 Νοεμβρίου ως τις 11 Δεκεμβρίου 2015 και το δεύτερο από τις 3 ως τις 24 Μαρτίου 2016 και το αποτέλεσμα ήταν η διατήρηση της τρέχουσας σημαίας.

Το προτεινόμενο θέμα αποφασίστηκε με το πρώτο δημοψήφισμα, οπότε οι πολίτες ρωτήθηκαν αν άλλαζε η σημαία της χώρας για το ποιο θέμα θα επέλεγαν για τη νέα σημαία.  Το αποτέλεσμα (50,58% υπέρ) ήταν η σημαία με την ασημένια φτέρη, χρώματος μαύρου, λευκού και μπλε.

Στο δεύτερο δημοψήφισμα, οι πολίτες καταψήφισαν την ασημένια φτέρη και επέλεξαν να παραμείνει η σημερινή σημαία.
Η προσέλευση τις κάλπες ήταν χαμηλή.

 Αποτελέσματα (2ο δημοψήφισμα 2016) 
+ Αποτελέσματα δεύτερου νεοζηλανδικού δημοψηφίσματος για σημαία  Επιλογή  Ψήφοι Αριθ.  % 30px|border Επιλογή 1 (εναλλακτική σημαία) 921.876 43,27 30px|border Επιλογή 2 (τρέχουσα σημαία) 1.208.702 56,73 Σύνολο 2.130.578
| 100,00 Ανεπίσημα ψηφοδέλτια 5.044 0,21 Άκυρα 5.273 0,23 Ψηφίσαντες 2.140.895
| 100,00 συμμετοχή 67,78%

 2020 
Παράλληλα με τις γενικές εκλογές, διενεργήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2020 και ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα για την κάνναβη και την ευθανασία, σχετικά με το εάν θα νομιμοποιηθεί η πώληση, χρήση, κατοχή και η παραγωγή κάνναβης. Το δημοψήφισμα είχε χαρακτήρα θετικής ή αρνητικής ψήφου για το προτεινόμενο  «νομοσχέδιο νομιμοποίησης της κάνναβης» Τα επίσημα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στις 6 Νοεμβρίου 2020, με το 50,7% των ψηφοφόρων να αντιτίθενται στη νομιμοποίηση και το 48,4% να την υποστηρίζει. Το αποτέλεσμα δεν επηρεάζει τη χρήση της κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς, η οποία παραμένει νόμιμη στη χώρα.

 Παραπομπές 

Επιπλέον βιβλιογραφία