Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας (γαλλικά: Président de la République française) είναι ο αρχηγός του Γαλλικού κράτους, με ιδιαίτερα αυξημένο θεσμικό ρόλο και σημαντικές αρμοδιότητες και εκλέγεται για πέντε έτη με άμεση καθολική ψηφοφορία.

Σημερινός, όγδοος πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, από τον Μάιο του 2017, είναι ο Εμανουέλ Μακρόν από το Κόμμα Αναγέννηση.

Ιστορικά στοιχεία
Η θέση Προέδρου της Γαλλίας προτάθηκε για πρώτη φορά δημόσια κατά την Ιουλιανή Επανάσταση του 1830, όταν προσφέρθηκε στον Μαρκήσιο ντε Λαφαγιέτ. Αυτός υπαναχώρησε υπέρ του πρίγκιπα Λουδοβίκου Φιλίππου, ο οποίος έγινε βασιλιάς των Γάλλων.

μικρογραφία|left|180px|Ο Ναπολέων Γ΄, πρώτος πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας.
Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, κατά τις εναρκτήριες φάσεις της Δεύτερης Δημοκρατίας, δημιουργήθηκε ο τίτλος για έναν λαϊκά εκλεγμένο αρχηγό κράτους, ο πρώτος από τους οποίους ήταν ο Λουδοβίκος-Ναπολέων Βοναπάρτης, ανιψιός του αυτοκράτορα Ναπολέοντα. Ο Βοναπάρτης υπηρέτησε σε αυτόν τον ρόλο έως ότου ηγήθηκε του πραξικοπήματος του 1851 με σκοπό να αυτοανακηρυχθεί αργότερα ως αυτοκράτωρ «Ναπολέων Γ΄».

Η δημοκρατία επέστρεψε το 1870, ως Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία. Σε αυτήν, ο πρόεδρος ήταν στην αρχή αρκετά ισχυρός, κυρίως επειδή το βασιλικό κόμμα ήταν ισχυρό όταν θεσπίστηκαν οι συνταγματικοί νόμοι του 1875, και υπήρχε η ελπίδα ότι ένα μέλος ενός από τους δύο κλάδους της βασιλικής οικογένειας θα μπορούσε να υπηρετήσει ως πρόεδρος και να μετατρέψει τη Γαλλία σε συνταγματική μοναρχία. Ωστόσο, το επόμενο νομοθετικό σώμα κυριαρχούνταν από Ρεπουμπλικάνους και αφού ο Πρόεδρος Πατρίς ντε Μακ Μαόν προσπάθησε ανεπιτυχώς να αποκτήσει μια νέα βασιλική πλειοψηφία διαλύοντας το Κοινοβούλιο, ο διάδοχός του, Ζυλ Γκρεβί, υποσχέθηκε το 1879 ότι δεν θα χρησιμοποιούσε την προεδρική του εξουσία να το διαλύει. Έτσιέχασε τον έλεγχο του επί του νομοθετικού σώματος, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα κοινοβουλευτικό σύστημα που διατηρήθηκε για 80 χρόνια μέχρι την ανάδειξη του Σαρλ ντε Γκωλ ως προέδρου το 1959.

Πράγματι, η Τέταρτη Δημοκρατία που δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ένα κοινοβουλευτικό σύστημα, στο οποίο το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας ήταν σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικό και ανίσχυρο. Το Σύνταγμα της Πέμπτης Δημοκρατίας, που το αντικατέστησε το 1958, αύξησε σημαντικά τις εξουσίες του προέδρου. Ένα δημοψήφισμα το 1962 άλλαξε το Σνταγμα, έτσι ώστε ο πρόεδρος να εκλέγεται απευθείας με καθολική ψηφοφορία και όχι από το εκλογικό σώμα που ιδρύθηκε το 1958. Το 2000, άλλο δημοψήφισμα μείωσε την προεδρική θητεία από επτά χρόνια σε πέντε. Με τη συνταγματική μεταρρύθμιση του 2008 επιβλήθηκε όριο το πολύ δύο συνεχόμενων θητειών.

 Ρόλος 
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με βάση το ισχύον Σύνταγμα ορίζει τον Πρωθυπουργό και στη συνέχεια, μετά από πρόταση του τελευταίου, τα λοιπά μέλη της Κυβέρνησης (άρθρο 8 του Συντάγματος). Διορίζει την Κυβέρνηση της Γαλλίας και έχει ισχυρότερες εξουσίες από αυτήν στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και άμυνας (στην εσωτερική πολιτική οι αρμοδιότητες του Προέδρου είναι σαφώς μικρότερες από αυτές της κυβέρνησης).

Αρμοδιότητες του Προέδρου είναι να εκδίδει τους νόμους που ψηφίζει η Βουλή και να καλεί το λαό σε δημοψήφισμα (άρθρα 8-11). Έχει επίσης την εξουσία να διαλύει την Βουλή, αφού συμβουλευτεί τον Πρωθυπουργό και τους Προέδρους των Συνελεύσεων (άρθρο 12). Είναι αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, έχει το δικαίωμα απονομής χάριτος και, σε περίπτωση εξαιρετικής ανάγκης, δύναται να ασκεί έκτακτες εξουσίες (άρθρα 14-17). Επίσης ο Πρόεδρος της Γαλλίας είναι και ο Συμπρίγκιπας της Ανδόρρας σε συνεργασία με τον επίσκοπο του Ουρζέλ. Ο σημερινός συμπρίγκιπας της Ανδόρρας μαζί με τον Μακρόν είναι ο Ζουάν Ενρίκ Βίβες Σισίλια. Τέλος ο Πρόεδρος της Γαλλίας διαχειρίζεται την εξωτερική και αμυντική πολιτική της χώρας, προεδρεύει του υπουργικού συμβουλίου και του συμβουλίου εθνικής άμυνας, αλλά δεν μπορεί να κατευθύνει μόνος του την οικονομική και εσωτερική πολιτική της χώρας. Αυτές τις καθορίζει σε συνεργασία με την Κυβέρνηση της Γαλλίας μέσω της έγκρισης της.

Κατάλογος Προέδρων
 Πρώτη Γαλλική Δημοκρατία (1792-1804) 

 Εθνική Συνέλευση 
Της Εθνική Συνέλευση (20 Σεπτεμβρίου 1792 - 26 Οκτωβρίου 1795) ηγούνταν ο Πρόεδρός της. Η Προεδρία άλλαζε κάθε πενθήμερο.

Από το 1793 η Εθνική Συνέλευση διοικούνταν από την Επιτροπή Δημοσίας Τάξης, στην οποία ηγετικές φιγούρες υπήρξαν ο Ζωρζ Νταντόν και αργότερα ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος.

 Διευθυντήριο 
Του Διευθυντηρίου ηγούνταν επίσημα ένας Πρόεδρος, όπως αναγραφόταν στο Άρθρο 141 του Συντάγματος του ΙΙΙ έτους. Ήταν ένας εντελώς εθιμοτυπικός ρόλος. Πρώτος Πρόεδρος ήταν ο Ραιμπέλ, ο οποίος εξελέγη στις 2 Νοεμβρίου 1795. Οι Διευθυντές του Διευθυντηρίου πραγματοποιούσαν τις εκλογές τους μυστικά, με την Προεδρία να αλλάζει κάθε τρεις μήνες. Τελευταίος Πρόεδρος ήταν ο Γκοϊέ.

Ηγετική φιγούρα του Διευθυντηρίου υπήρξε υπήρξε ο Πολ Μπάρας, ο μόνος Διευθυντής του Διευθυντηρίου που υπηρέτησε από την αρχή μέχρι το τέλος του δεύτερου.
Διευθυντές του Διευθυντηρίου (1 Νοεμβρίου 1795 - 10 Νοεμβρίου 1799)Πωλ ΜπαράςΛουί-Μαρί Ντε Λα Ρεβελιέρ-ΛεπόΖαν-Φρανσουά ΡαιμπέλΛαζάρ ΚαρνόΕτιάν-Φρανσουά ΛετουρνέΨηφίσθηκε από πολλούς να
αντικατασταθεί (20 Μαΐου 1797).Φρανσουά ΜπαρτελεμίΟ Μπαρτελεμί και ο Καρνό αντικαταστάθηκαν μετά το πραξικόπημα της 18ης Φρυκτινόρ
του έτους VI.Φιλίπ-Αντουάν Μερλίν Ντε ΝτουέΦρανσουά ΝεφσατόΨηφίσθηκε από πολλούς να
αντικατασταθεί (15 Μαΐου 1798).Ψηφίσθηκε από πολλούς να
αντικατασταθεί (18 Ιουνίου 1799).Ζαν-Μπαμπίστ ΤρεγιάρΑναγκάστηκε να παραιτηθεί (18 Ιουνίου 1799).Εμμανουέλ-Ζοζέφ ΣιεγέςΑναγκάστηκε να παραιτηθεί (18 Ιουνίου 1799).Η εκλογή ακυρώθηκε ως παράτυπη
(17 Ιουνίου 1799).Ροζέρ ΝτυκόΖαν-Φρανσουά-Ωγκύστ ΜολένΛουί Ζερόμ ΓκοϊέΜετά το Πραξικόπημα της 18ης Μπρυμαίρ (9 Νοεμβρίου 1799), ο Μπαρά, ο Ντυκό και ο Σιεγές παραιτήθηκαν. Ο Μολέν και ο  Γκοϊέ, αρνούμενοι να παραιτηθούν, συλλήφθηκαν από τον Στρατηγό Μορώ.

 Υπατεία 

Προσωρινοί Ύπατοι (10 Νοεμβρίου - 12 Δεκεμβρίου 1799):

 Ναπολέων Βοναπάρτης
 Εμμανουέλ-Ζοζέφ Σιεγές
 Ροζέ Ντυκό

Ύπατοι (12 Δεκεμβρίου 1799 - 18 Μαΐου 1804):

 Ναπολέων Βοναπάρτης (Πρώτος Ύπατος)
 Ζαν-Ζακ-Ρεζίς Ντε Καμπασερές (Δεύτερος Ύπατος)
 Σαρλ Φρανσουά Λεμπρύν (Τρίτος Ύπατος)

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα των Γάλλων, κυβερνώντας ως Αυτοκράτωρ Ναπολέων Α΄ από το 1804 μέχρι το 1814 και το 1815. Η μοναρχία επανεγκαθιδρύθηκε το 1814-1815 και το 1815-1830 (Δυναστεία των Βουρβόνων) και ξανά το 1830-1848.

 Δεύτερη Γαλλική Δημοκρατία (1848-1852) 

 Πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης της Δημοκρατίας

 Ζακ-Σαρλ Ντυπόν Ντε Λ'Αιρ (26 Φεβρουαρίου 1848 - 9 Μαΐου 1848)

 Εκτελεστική Επιτροπή 
Μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής (10 Μαΐου 1848 - 24 Ιουνίου 1848)

 Φρανσουά Αραγκό
 Αλφόνς Ντε Λα Μαρτέν
 Λουί-Αντουάν Γκαρνιέ-Παζές
 Αλεξάντρ Ογκύστ Λεντρού-Ρολέν
 Πιέρ-Μαρί Ντε Σεν-Ζορζ

 Αρχηγός της Εκτελεστικής Εξουσίας 

 Λουί-Εζέν Καβαινιάκ (28 Ιουνίου 1848 - 20 Δεκεμβρίου 1848)

 Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας 
Νο.ΠορτραίτοΟνοματεπώνυμο
(γέννηση-θάνατος)ΘητείαΘητείαΠολιτικό ΚόμμαΑρχή ΘητείαςΤέλος ΘητείαςΔιάρκεια θητείας1123x123εσΛουδοβίκος-Ναπολέων Βοναπάρτης 20 Δεκεμβρίου 18482 Δεκεμβρίου 18523 χρόνια, 348 ημέρες1848Βοναπαρτιστής
Ο Λουδοβίκος-Ναπολέων Βοναπάρτης ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα των Γάλλων το 1852, κυβερνώντας ως Αυτοκράτωρ Ναπολέων Γ΄ από το 1852 μέχρι το 1870.

 Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία (1870-1940) 

 Πρόεδρος Κυβερνήσεως Εθνικής Αμύνης 
 Λουί-Ζυλ Τροσού (4 Σεπτεμβρίου 1870 - 13 Φεβρουαρίου 1871)

 Αρχηγός της Εκτελεστικής Εξουσίας 
 Αδόλφος Θιέρσος (17 Φεβρουαρίου 1871 - 30 Αυγούστου 1871)

 Πρόεδροι της Γαλλικής Δημοκρατίας 
ΝοΠορτραίτοΟνοματεπώνυμο
(γέννηση-θάνατος)ΘητείαΕκλογήΠολιτικό ΚόμμαΑρχή ΘητείαςΤέλος ΘητείαςΔιάρκεια θητείας2142x142εσΑδόλφος Θιέρσος31 Αυγούστου 187124 Μαΐου 18731 χρόνος, 266 ημέρες -Μετριοπαθής Μοναρχικός3133x133εσΠατρίς ντε Μακ Μαόν,
Δούκας της Ματζέντα24 Μαΐου 187330 Ιανουαρίου 18795 χρόνια, 251 ημέρες1873Μοναρχικός4136x136εσΖυλ Γκρεβί30 Ιανουαρίου 18792 Δεκεμβρίου 18878 χρόνια, 306 ημέρες1879
1885Oπορτουνιστικός Ρεπουμπλικάνος5119x119εσΜαρί Φρανσουά Σαντί Καρνό3 Δεκεμβρίου 188725 Ιουνίου 18946 χρόνια, 205 ημέρες1887Oπορτουνιστικός Ρεπουμπλικάνος6136x136εσΖαν Καζιμίρ-Περιέ27 Ιουνίου 189416 Ιανουαρίου 1895205 ημέρες1894Oπορτουνιστικός Ρεπουμπλικάνος7137x137εσΦελίξ Φορ17 Ιανουαρίου 189516 Φεβρουαρίου 18994 χρόνια, 30 ημέρες1895Oπορτουνιστικός Ρεπουμπλικάνος
(Προοδευτικός Ρεπουμπλικάνος)8134x134εσΕμίλ Λουμπέ18 Φεβρουαρίου 189918 Φεβρουαρίου 19067 χρόνια1899Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική
Συμμαχία9140x140εσΑρμάν Φαλιέρ18 Φεβρουαρίου 190618 Φεβρουαρίου 19137 χρόνια1906Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική
Συμμαχία10134x134εσΡεϋμόν Πουανκαρέ18 Φεβρουαρίου 191318 Φεβρουαρίου 19207 χρόνια1913Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική
Συμμαχία11145x145εσΠολ Ντεσανέλ18 Φεβρουαρίου 192021 Σεπτεμβρίου 1920247 ημέρεςΙαν.1920Δημοκρατική Ρεπουμπλικανική
Συμμαχία12131x131εσΑλεξάντρ Μιλράν23 Σεπτεμβρίου 192011 Ιουνίου 19243 χρόνια, 262 ημέρεςΣεπ.1920Ανεξάρτητος13135x135εσΓκαστόν Ντουμέργκ13 Ιουνίου 192413 Ιουνίου 19317 χρόνια1924Ριζοσπαστικό Σοσιαλιστικό και
Ριζοσπαστικό Ρεπουμπλικανικό

Κόμμα14137x137εσΠολ Ντουμέρ13 Ιουνίου 19317 Μαΐου 1932329 ημέρες1931Ανεξάρτητος15134x134εσΑλμπέρ Λεμπρύν10 Μαΐου 193211 Ιουλίου 19408 χρόνια, 32 ημέρες1932
1939Δημοκρατική Συμμαχία
Η Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία ήρθε στο τέλος της με την άνοδο του Στρατάρχη Φιλίπ Πεταίν στην εξουσία. Το αξίωμα του Προέδρου δεν υπήρχε από το 1940 εώς το 1947.

 Γαλλία του Βισύ (1940-1944) 

 Αρχηγός της Πολιτείας 
 Στρατάρχης Φιλίπ Πεταίν (11 Ιουλίου 1940 - 19 Αυγούστου 1944)

 Προσωρινή Κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας (1944-1947) 

 Πρόεδροι της Προσωρινής Κυβερνήσεως 
 Σαρλ Ντε Γκολ (3 Ιουνίου 1944 - 26 Ιανουαρίου 1946)
 Φελίξ Γκουέν (26 Ιανουαρίου 1946 - 24 Ιουνίου 1946)
 Ζωρζ Μπιντό (24 Ιουνίου 1946 - 28 Νοεμβρίου 1946)
 Βεσάν Οριόλ (28 Νοεμβρίου 1946 - 16 Δεκεμβρίου 1946)
 Λεό Μπλουμ (16 Δεκεμβρίου 1946 - 16 Ιανουαρίου 1947)

 Τέταρτη Γαλλική Δημοκρατία (1947-1959) 
ΝοΠορτραίτοΟνοματεπώνυμο
(γέννηση-θάνατος)ΘητείαΕκλογή Πολιτικό ΚόμμαΑρχή ΘητείαςΤέλος ΘητείαςΔιάρκεια θητείας16χωρίς-πλαίσιο|127x127pxΒεσάν Οριόλ16 Ιανουαρίου 194716 Ιανουαρίου 19547 χρόνια1947Γαλλική Σέκτα του Διεθνούς των Εργατών17125x125pxΡενέ Κοτί16 Ιανουαρίου 19548 Ιανουαρίου 19594 χρόνια, 357 ημέρες1953Εθνικό Κέντρο Ανεξάρτητων και Αγροτών

 Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία (1959-σήμερα) 
ΝοΠορτραίτοΟνοματεπώνυμο
(γέννηση-θάνατος)ΘητείαΕκλογήΠολιτικό ΚόμμαΑρχή ΘητείαςΤέλος ΘητείαςΔιάρκεια θητείας18120x120εσΣαρλ ντε Γκωλ8 Ιανουαρίου 195928 Απριλίου 196910 χρόνια, 110 ημέρες19581965Ένωση για την Νέα Δημοκρατία-108x108εσΑλαίν Ποέρ 28 Απριλίου 196920 Ιουνίου 196953 ημέρες —Δημοκρατικό Κέντρο19150x150px|χωρίς-πλαίσιοΖωρζ Πομπιντού20 Ιουνίου 19692 Απριλίου 19744 χρόνια, 286 ημέρες1969Ένωση Δημοκρατικών για την
Δημοκρατία-108x108εσΑλαίν Ποέρ2 Απριλίου 197427 Μαΐου 197455 ημέρες —Δημοκρατικό Κέντρο20134x134εσΒαλερί Ζισκάρ ντ'Εσταίν27 Μαΐου 197421 Μαΐου 19816 χρόνια, 359 ημέρες1974Ανεξάρτητοι Ρεπουμπλικάνοι
(μέχρι το 1977)

Ρεπουμπλικανικό Κόμμα

(από το 1977)21126x126εσΦρανσουά Μιτεράν21 Μαΐου 198117 Μαΐου 199513 χρόνια, 361 ημέρες19811988Σοσιαλιστικό Κόμμα22140x140εσΖακ Σιράκ17 Μαΐου 199516 Μαΐου 200711 χρόνια, 364 ημέρες19952002Αγώνας για την Δημοκρατία
(μέχρι το 2002)

Ένωση για ένα Λαικό Κίνημα 

(από το 2002)23153x153εσΝικολά Σαρκοζί16 Μαΐου 200715 Μαΐου 20124 χρόνια, 365 ημέρες2007Ένωση για ένα Λαικό Κίνημα  24132x132εσΦρανσουά Ολλάντ15 Μαΐου 201214 Μαΐου 20174 χρόνια, 365 ημέρες2012Σοσιαλιστικό Κόμμα25134x134εσΕμανουέλ Μακρόν14 Μαΐου 2017ΣήμεραΕν ενεργεία20172022Η Δημοκρατία Μπροστά!

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

 Πηγές 

ambafrance-gr.org 

Δείτε επίσης
 Πρωθυπουργός της Γαλλίας

Κατηγορία:Πολιτική της Γαλλίας
Κατηγορία:Κυβέρνηση της Γαλλίας