Επίτροπος Δημοκρατίας, Δικαιοσύνης και Κράτους Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο Επίτροπος για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνης και το Κράτος Δικαίου είναι μια θέση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  

Τα χαρτοφυλάκια Δικαιοσύνης και Ισότητας είχαν προηγουμένως συνδυαστεί ως Επίτροπος Δικαιοσύνης, Καταναλωτών και Ισότητας των Φύλων υπό την επίτροπο Βιέρα Γιούροβα. Ωστόσο, τα δύο χαρτοφυλάκια χωρίστηκαν το 2019.  

Ο Ιρλανδός Μάικλ ΜακΓκράθ υπηρετεί επί του παρόντος ως Επίτροπος Δημοκρατίας, Δικαιοσύνης και Κράτους Δικαίου. 

 Ιστορία Χαρτοφυλακίου 
Η θέση δημιουργήθηκε το 2010 από τη διάσπαση του προηγούμενου χαρτοφυλακίου Δικαιοσύνης, Ελευθερίας και Ασφάλειας σε ένα χαρτοφυλάκιο δικαιοσύνης (το θέμα καλύπτεται εδώ) και ένα χαρτοφυλάκιο ασφαλείας, με αρμόδιο τον Επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων. Ο διαχωρισμός αυτός έγινε ως παραχώρηση στους φιλελεύθερους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να κερδίσει την υποστήριξή τους για τη δεύτερη Επιτροπή Μπαρόζο.

Μια σημαντική καινοτομία της Επιτροπής Γιούνκερ είναι ο διορισμός του Πρώτου Αντιπροέδρου, Φρανς Τίμερμανς, αρμόδιο για τη βελτίωση της νομοθεσίας, τις διοργανικές σχέσεις, το κράτος δικαίου και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Ο ρόλος του περιλαμβάνει «να καθοδηγεί και να συντονίζει όλους τους άλλους Επιτρόπους που σχετίζονται με τη Δικαιοσύνη και τις Εσωτερικές Υποθέσεις (ΔΕΥ), ιδίως τους Επιτρόπους της νέας ΓΔ Δικαιοσύνης (Βιέρα Γιούροβα) και της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων (Δημήτρης Αβραμόπουλος)».

Το χαρτοφυλάκιο του Επιτρόπου εξελίχθηκε υπό την Επιτροπή Γιούνκερ και μετονομάστηκε σε Επίτροπος Δικαιοσύνης, Καταναλωτών και Ισότητας των Φύλων. Σημαντικές αλλαγές είναι:

 Ο Επίτροπος για τη Δικαιοσύνη δεν κατέχει πλέον τον τίτλο του "Επιτρόπου για την Ιθαγένεια της ΕΕ" που χρησιμοποιήθηκε στην προηγούμενη Επιτροπή. Άλλα ζητήματα που σχετίζονται με την ιθαγένεια σχετικά με την «επικοινωνία με τους πολίτες» έχουν μεταφερθεί από τη ΓΔ Επικοινωνίας και αποδίδεται στον νέο Επίτροπο Παιδείας, Πολιτισμού, Νεολαίας και Ιθαγένειας.
 Τα ζητήματα που σχετίζονται με τη μη διάκριση στην απασχόληση και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία αφαιρέθηκαν από τη ΓΔ Δικαιοσύνης και υπάγονται στη ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης. Ωστόσο, η ΓΔ Δικαιοσύνης εξακολουθεί να είναι υπεύθυνη για το ευρύτερο χαρτοφυλάκιο μη διακρίσεων.
 Η ΓΔ Δικαιοσύνης απέκτησε αρμοδιότητες σε θέματα που σχετίζονται με την Εταιρική Διακυβέρνηση και την Κοινωνική Ευθύνη, προηγουμένως στη ΓΔ Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών και σε ζητήματα που σχετίζονται με Υποθέσεις Καταναλωτών. Όσον αφορά τις Υποθέσεις Καταναλωτών, ολόκληρη η διεύθυνση έχει μεταφερθεί από τη ΓΔ Υγείας και Καταναλωτών (σήμερα ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων), εκτός από θέματα Τεχνολογίας Υγείας και Καλλυντικών, για τα οποία ανέλαβε η ΓΔ Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας.
 Η ευθύνη της Πολιτικής κατά των Ναρκωτικών έχει μεταφερθεί στη ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων.

 Διατελέσαντες Επίτροποι 
+ΕπίτροποςΧώραΠερίοδοςΧαρτοφυλάκιοΑνίτα Γκραντίν Σουηδία1995–1999Δικαιοσύνη, Ελευθερία και ΑσφάλειαΑντόνιο Βιτορίνο Πορτογαλία1999–2004Δικαιοσύνη και Εσωτερικές ΥποθέσειςΦράνκο Φρατίνι Ιταλία2004–2008Δικαιοσύνη, Ελευθερία και ΑσφάλειαΖακ Μπαρό Γαλλία2008–2010Δικαιοσύνη, Ελευθερία και ΑσφάλειαΒιβιάν Ρεντίνγκ  Λουξεμβούργο2010-2014Δικαιοσύνη, Θεμελιώδη Δικαιώματα και ΙθαγένειαΒιέρα Γιούροβα  Τσεχία2014-2019Δικαιοσύνη, Καταναλωτές και Ισότητα των ΦύλωνΝτιντιέ Ρέιντερς2019-2024ΔικαιοσύνηΜάικλ ΜακΓκράθ2024-σήμεραΔημοκρατία, Δικαιοσύνη και Κράτος Δικαίου
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Η Επίτροπος (Αγγλικά)
Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δικαιοσύνη (Ελληνικά)

Δικαιοσύνης, Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Ιθαγένειας