Lada Niva

Το Lada Niva (επίσημος κωδικός εργοστασίου: VAZ 2121) είναι μικρομεσαίο εκτός δρόμου αυτοκίνητο SUV με μόνιμη τετρακίνηση, που κατασκευάζεται από τη ρωσική αυτοκινητοβιομηχανία AvtoVAZ / Lada, από τις 5 Απριλίου 1977 έως σήμερα. Χρονολογικά, υπήρξε το πρώτο εκτός δρόμου αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής με αμάξωμα μονοκόκ, δηλαδή ενιαίο δομικό σύνολο, γνωστό και ως αυτοφερόμενο,Ιστορικά, αυτό συνέβη 6 χρόνια πριν το ντεμπούτο του αμερικανικού και επίσης αυτοφερόμενου Jeep Cherokee (XJ) το 1983 (model year 1984). καθώς και το πρώτο εκτός δρόμου με ανεξάρτητη ανάρτηση εμπρός, ιδιότητες που σήμερα υιοθετούνται από όλα σχεδόν τα crossover SUV αυτοκίνητα. Ως αποτέλεσμα, αρκετοί μελετητές της παγκόσμιας αυτοκίνησης, μεταξύ των οποίων και ο Andy Thompson, Βρετανός ερευνητής της σοβιετικής αυτοκινητοβιομηχανίας, θεωρούν το Niva ως άμεσο πρόγονο της κατηγορίας των συμπαγών crossover από την οποία καθοδηγήθηκαν οι δημιουργοί του Suzuki Vitara και γενικότερα αυτής της σημερινής κατηγορίας.Thompson, Andy. Cars of the Soviet Union: The definitive history — Haynes Publishing, 2008. — 238 p. — ISBN 1844254836.

Τον Αύγουστο του 2020, η Lada ανέλαβε την παραγωγή του Chevrolet Niva του 2003 και το μετονόμασε σε «νέο» Lada Niva. Στις 21 Δεκεμβρίου 2020, το νέο Niva μετονομάστηκε περαιτέρω σε Lada Niva Travel, ενώ το αρχικό μοντέλο μετονομάστηκε σε Lada Niva Legend τον Ιανουάριο του 2021.

Συνολικά, έως τα τέλη του 2020, εκτιμάται ότι 650.000 Lada Niva είχαν πωληθεί παγκοσμίως.

 Ονομασίες 
μικρογραφία|αριστερά|Lada Niva 1.7i του 2010 στην Ισλανδία, το 2013, υπό την ονομασία Lada Sport.

Το κλασικό και συνηθέστερο όνομα του μοντέλου υποδηλώνει τις εκτός δρόμου δυνατότητές του, καθώς Νίβα (Нива) στα ρωσικά σημαίνει «καλλιεργήσιμο χωράφι», ονομασία που επελέγη ως αναφορά στην αρχικά προγραμματισμένη χρήση του σε αγροτικές κυρίως περιοχές. Ωστόσο, στο μοντέλο της Lada το όνομα Νίβα (НИВА) σχηματίστηκε ως ακρωνύμιο από τα αρχικά των παιδιών των αρχισχεδιαστών του Νίβα: οι δύο κόρες του Πιότρ Προύσοφ και οι δύο γιοι του Βλαντιμίρ Σολόβιεφ.

Σε ορισμένες αγορές πάντως κυκλοφόρησε υπό διαφορετικές ονομασίες, όπως Lada Taiga (Τάιγκα) στη Γερμανία, στην Αυστρία και για ένα διάστημα στην Ιταλία, Lada Job παλαιότερα στην Ιταλία, Lada Sport στην Ισλανδία, Lada Cossack στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Νέα Ζηλανδία, Lada Turist και Lada Taiga σε κάποιες χρονικές περιόδους στη Νέα Ζηλανδία, Lada Bushman στην Αυστραλία, Lada Neve και μεταγενέστερα Lada Vlada 4×4 στην Ιαπωνία, ενώ μια εκδοχή του παρήχθη στην Ουρουγουάη από την εταιρεία Bognor, ως Bognor Diva.
μικρογραφία|αριστερά|Lada 4x4 Urban του 2017 στη Βουδαπέστη.

Από τα τέλη του 2004 προς τις αρχές του 2005, το Niva στη Ρωσία και σε κάποιες ακόμα χώρες, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα (όπου είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα ως Lada Niva), και από το 2009 στις περισσότερες, μετονομάστηκε σε Lada 4x4, με σκοπό την αποφυγή σύγχυσης με το ταυτόχρονης τότε παραγωγής Chevrolet Niva. Υπήρξαν όμως και λίγες παραλλαγές στη μετονομασία σε κάποιες χώρες - για παράδειγμα στην Αίγυπτο, μετονομάστηκε σε Lada Super 4×4. Γενικότερα όμως, η ονομασία «4x4» δεν γνώρισε καμία απήχηση, ούτε στην καθημερινότητα, αλλά ούτε ακόμα και στους εμπόρους αυτοκινήτων, και η ονομασία «Niva» διατηρήθηκε σε όλα αυτά τα επίπεδα.
μικρογραφία|αριστερά|5-πορτο Lada 4x4 δίπλα σε Chevrolet Niva (το οποίο παρήχθη από τον Σεπτέμβριο του 2002 έως τον Αύγουστο του 2020 και μόνο ως 5-πορτοhttp://info.avtovaz.ru/press-releases/117703.html Niva возвращается в семью LADA! (EN:Niva returns to the Lada family)).

Τον Μάιο του 2013, η ρωσική εταιρεία προχώρησε σε νέα μετονομασία, καθιερώνοντας στα περισσότερα εξαγωγικά κράτη το όνομα Lada Taiga, ενώ από τον Ιανουάριο του 2021 μετονομάστηκε επίσημα σε Lada Niva Legend, προκειμένου να διαχωρίζεται από το πιο σύγχρονο Lada Niva Travel (το πρώην Chevrolet Niva), που έλαβε αυτή την ονομασία στις 21 Δεκεμβρίου 2020. Στην πράξη, ωστόσο, η ονομασία «Niva σκέτο» στις περισσότερες χώρες διεθνώς, παραμένει μακράν η δημοφιλέστερη στην καθημερινότητα.

Τον Σεπτέμβριο του 2014, επίσης, παρουσιάστηκε και μια λίγο πιο σύγχρονη έκδοση του μοντέλου, με επανασχεδιασμό στη γρίλια, στους προφυλακτήρες και στους εξωτερικούς καθρέπτες, οι οποίοι έγιναν θερμαινόμενοι και ηλεκτρικά ρυθμιζόμενοι, καλύτερη ηχομόνωση και βελτιώσεις στα πλαστικά στο σαλόνι, μαζί με ένα νέο τιμόνι. Επίσης, η νέα αυτή έκδοση φέρει ακόμα και στον βασικό της εξοπλισμό ηλεκτρικά παράθυρα και κλιματισμό, ενώ στα παλαιότερα μοντέλα αυτά τα στοιχεία εξοπλισμού μπορεί να ήταν αναλόγως με την έκδοση και τη χώρα. Η βελτιωμένη αυτή έκδοση κυκλοφόρησε ως Lada 4x4 Urban και διατίθεται και σε όλες τις εξαγωγικές αγορές διεθνώς, αν και μόνο στην 3-πορτη εκδοχή αμαξώματος, ενώ ειδικά στην αγορά της Ρωσίας από τον Μάρτιο του 2016 άρχισε να προσφέρεται και στην 5-πορτη εκδοχή, με μακρύτερο κατά 50,0 εκατοστά μεταξόνιο.
μικρογραφία|5-πορτο Lada Niva στη Μόσχα.

Μια ακόμα ανανέωση έγινε τον Δεκέμβριο του 2019, όταν απέκτησε νέο πίνακα οργάνων, που φέρει και μια μικρή ψηφιακή οθόνη για τις πληροφορίες του υπολογιστή ταξιδιού. Επίσης, τοποθετήθηκαν νέοι διακόπτες και αεραγωγοί για τον κλιματισμό, που βελτιώνουν την απόδοσή του, νέο ντουλαπάκι μπροστά από τον συνοδηγό, με μεγαλύτερη χωρητικότητα, και το κεντρικό τούνελ απέκτησε δύο ποτηροθήκες και χώρο για μικροπράγματα. Επιπρόσθετα, το μοντέλο είχε πλέον νέα μπροστινά καθίσματα, τα οποία είναι θερμαινόμενα και πιο ανατομικά, και εκτός από καλύτερη στήριξη, διαθέτουν βελτιωμένο μηχανισμό ανάκλισης, ώστε να προσφέρεται ευκολότερη πρόσβαση στα πίσω καθίσματα στην 3-πορτη εκδοχή αμαξώματος. Αναλόγως με την έκδοση εξοπλισμού, προσφέρθηκαν βελτιωμένη ηχομόνωση και μαύρες ζάντες αλουμινίου 16 ιντσών. Εξωτερικά, η νέα αυτή εκδοχή ξεχωρίζει από τα φώτα ομίχλης, που είναι χαμηλά στον προφυλακτήρα.

Ωστόσο, στις 31 Μαΐου 2020 η εταιρεία ανακοίνωσε πως σταματά τις πωλήσεις του 4x4 Urban στην Ευρώπη, καθώς το μοντέλο αποσύρθηκε και από τη Γερμανία, την μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου ήταν ακόμα διαθέσιμο. Ο λόγος που πήρε την απόφαση αυτή, ήταν για να τονώσει ακόμα περισσότερο τις πωλήσεις του SUV Dacia Duster, επειδή η Dacia ανήκει και αυτή στον γαλλικό όμιλο Renault Group. Στη συνέχεια, το 2022, οι εξαγωγές όλων των μοντέλων της εταιρείας σταμάτησαν οριστικά, λόγω των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας εξ αιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

 Εξέλιξη και εισαγωγή 

Η εξέλιξη του Niva ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1971, όταν και αποφασίστηκαν οι βασικές του παράμετροι. Οι πρώτες δοκιμές με δύο πρωτότυπα (κωδικός: 1Э2121) πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 1971. Αυτά τα πρωτότυπα διέφεραν σημαντικά από το μεταγενέστερο μοντέλο παραγωγής: είχαν πλαίσιο τύπου σκάλας (κοινώς «χτιστό» πάνω σε πλατφόρμα σχήματος σκάλας), ανοιχτό αμάξωμα και χωρίς κεντρικό διαφορικό που να κλειδώνει.
μικρογραφία|Δοκιμαστικό Lada Niva του 1974.

Μετά από αυτές τις δοκιμές, η έννοια του σχεδιαζόμενου οχήματος αναθεωρήθηκε θεμελιωδώς. Το καλοκαίρι του 1973 ολοκληρώθηκε το δεύτερο πρωτότυπο (κωδικός: 2Э2121), το οποίο έμοιαζε με το μεταγενέστερο μοντέλο παραγωγής όχι μόνο τεχνικά αλλά και οπτικά. Αυτό το αυτοκίνητο είχε μόνιμη τετρακίνηση με κεντρικό διαφορικό που κλειδώνει και, επίσης, αυτοφερόμενο αμάξωμα (ενιαίο δομικό σύνολο). Το 1974, το πρωτότυπο είχε αποκτήσει, επίσης, τη μπροστινή γρίλια ψυγείου του μεταγενέστερου μοντέλου παραγωγής. Την ίδια χρονιά, παρήχθησαν τα πρώτα 15 μοντέλα προ-σειράς. Ακολούθησαν εξαντλητικές δοκιμές τους, υπό σκληρές συνθήκες, σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η παραγγελία για την έναρξη της μαζικής παραγωγής έγινε στις 15 Ιουλίου 1975 και η σχετική εντολή υπογράφηκε στις 31 Ιουλίου 1975.Nikolai Butirskij: ВАЗ-2121 «Нива». Нестареющий «паркетник», AG-Magazin, 2007.

Τον Φεβρουάριο του 1976, κατασκευάστηκαν τα πρώτα 50 αντίτυπα του Niva για πιλοτική χρήση και παρουσιάστηκαν στη Μόσχα, ακολουθούμενα από άλλα 50 οχήματα τον Μάρτιο του 1976,P. Wolin: Вдохновение по расчёту in Литературная газета, № 10, 10. März 1976, p. 11. ενώ μετά δοκιμάστηκαν όλα υπό διάφορες ακόμα συνθήκες. Τελικώς, το μοντέλο μπήκε στη μαζική παραγωγή στις 5 Απριλίου 1977, υπό τον επίσημο κωδικό VAZ-2121 σύμφωνα με την ονοματολογία της εταιρείας, και στις 31 Αυγούστου 1977 παρήχθη το χιλιοστό Niva, ενώ στις 2 Μαρτίου 1978 η συνολική παραγωγή έφτασε τις 10 χιλιάδες αντίτυπα.

Τα πρώτα εξαγωγικά μοντέλα εμφανίστηκαν στη Δυτική Ευρώπη το 1978 και ειδικότερα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού που ξεκίνησε στις 15 Οκτωβρίου 1978, και μάλιστα από το πρώτο έτος εξαγωγής του το μοντέλο κατέλαβε το 40% των πωλήσεων της κατηγορίας των 4-κίνητων SUV στην ευρωπαϊκή αγορά. Το αποτέλεσμα ήταν να γίνει για αρκετά χρόνια μετά το πρώτο σε εξαγωγικές πωλήσεις μοντέλο της Lada και να υπάρχει, σε αρκετά κράτη, πολύμηνη λίστα αναμονής μέχρι την παράδοση. Παράλληλα, υπήρξε το μόνο σοβιετικό αυτοκίνητο που πωλήθηκε ποτέ τακτικά στην Ιαπωνία, ξεκινώντας από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Λόγω της εξαγωγικής ζήτησης και της υψηλότερης προτεραιότητας που δόθηκε στις εξαγωγές, οι εγχώριοι πελάτες αντιμετώπισαν ακόμα μεγαλύτερους χρόνους αναμονής, παρά το γεγονός ότι το αυτοκίνητο αναπτύχθηκε τότε κυρίως για τους Σοβιετικούς πολίτες.Thompson, Andy. Cars of the Soviet Union (Haynes Publishing, Somerset, UK, 2008), p.187.
μικρογραφία|3-πορτο Lada Niva 1.7 DLX του 2001 που συναρμολογήθηκε στο Εκουαδόρ (από την εταιρεία Aymesa, μεταξύ του Δεκεμβρίου 2000 και του 2004). Εδώ στο φινίρισμα «DLX», το οποίο περιελάμβανε κλιματισμό, πλαστικούς προφυλακτήρες, προσαρμοσμένη πλαστική μάσκα και προβολείς ομίχλης.

Στις αρχές του 1979, μόλις 1,5 έτος μετά την έναρξη της μαζικής παραγωγής του, ο ρυθμός παραγωγής για το τετρακίνητο όχημα αυξήθηκε από 25.000 αυτοκίνητα ετησίως σε 50.000 αυτοκίνητα και στη συνέχεια σε 70.000 αντίτυπα, ακριβώς λόγω της επιτυχίας του στις εξαγωγικές αγορές. Τον Μάιο του 1980, το 100.000-ο αντίτυπο βγήκε από τη γραμμή συναρμολόγησης.100 000. Niwa aus Togliatti In: Kraftfahrzeugtechnik 7/1980, S. 201. Το 1993 κατασκευάστηκε το εκατομμυριοστό αντίτυπο του Niva, ενώ το 2013 η συνολική παραγωγή έφτασε τα 2 εκατομμύρια αντίτυπα. Εκτός από τη Ρωσία, έχει παραχθεί και σε αρκετές άλλες χώρες (δείτε σχετικά στο αρχικό πλαίσιο).

 Βασικά στοιχεία 

Χρονολογικά, ήταν το πρώτο αυτοκίνητο που σχεδιάστηκε αποκλειστικά από τη AvtoVAZ / Lada, η οποία είχε τότε ανακοινώσει ότι δεν είχε χρησιμοποιήσει μηχανικά μέρη από τη Fiat, μολονότι ήταν κοινό μυστικό ότι στην πράξη δεν ήταν όλα εντελώς ανεξάρτητα. Ωστόσο, το αυτοφερόμενο σασί ήταν σοβιετικής έμπνευσης και κατασκευής, όπως και η ανεξάρτητη μπροστινή ανάρτηση. Μάλιστα ήταν το πρώτο αυτοφερόμενο πλαίσιο μαζικής παραγωγής για χρήση σε αυτοκίνητο εκτός δρόμου, καθώς και το πρώτο μοντέλο εκτός δρόμου με ανεξάρτητη εμπρός ανάρτηση και το πρώτο στο οποίο ο πίσω άκαμπτος άξονας στηρίζονταν πάνω σε ελικοειδή ελατήρια.
μικρογραφία|Αγωνιστικό Lada Niva T3 του 1993.

Για την ακρίβεια, οι αναρτήσεις του Niva σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να έχουν μεγάλες διαδρομές και αυτό, σε συνδυασμό με την μεγάλη απόσταση από το έδαφος, του προσέδωσε αξιοσημείωτες ικανότητες εκτός δρόμου, αφού μπορούσε να περνά πάνω από δύσκολες εδαφικές ανωμαλίες. Η μπροστινή ανάρτηση αποτελείται από διπλά ψαλίδια, ενώ πίσω φέρει άκαμπτο άξονα, που όμως στηρίζεται πάνω σε δύο διαμήκεις βραχίονες και σύνδεσμο τύπου Βατ. Τα φρένα του Niva είναι σερβόφρενα διπλού κυκλώματος και φέρουν δισκόφρενα με διπλά έμβολα μπροστά και ταμπούρα πίσω, ενώ από το 2011 απέκτησαν και σύστημα ABS. Από την άλλη όμως, το μοντέλο δεν προσέφερε σχεδόν ποτέ αερόσακους, με εξαίρεση κάποιες εκδόσεις του στις αρχές της δεκαετίας του 2020 που έφεραν πλευρικό αερόσακο στο κάθισμα για τον οδηγό, πλην όμως όχι και μπροστινούς αερόσακους, καθώς ο σχεδιασμός στο μπροστινό μέρος του σασί και της κολώνας του τιμονιού είναι τέτοιος που δεν επιτρέπει την προσαρμογή μπροστινών αερόσακων.

Ο συμπλέκτης του κιβωτίου ταχυτήτων είναι υδραυλικός, ενώ από το 2003 εισήχθη υδραυλική υποβοήθηση και στο σύστημα διεύθυνσης, στις ανώτερες εκδόσεις εξοπλισμού, και σταδιακά έγινε βασικός σε όλες τις εκδόσεις. Το ίδιο έτος, επίσης, εισήχθη και κλιματισμός, ως βασικός εξοπλισμός ή έξτρα, αναλόγως με την έκδοση και τη χώρα, ενώ τα ηλεκτρικά παράθυρα εμφανίστηκαν ως προαιρετικός εξοπλισμός ήδη πριν την ανανέωση του 1993 ή 1994 και από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 άρχισαν να γίνονται, σταδιακά, βασικός εξοπλισμός σε όλες τις εκδόσεις.

Σημαντικό πλεονέκτημα στην οδήγηση εκτός δρόμου οφείλεται και στο σύστημα της τετρακίνησης. Διαθέτει τρία διαφορικά: το κεντρικό, που μοιράζει τη δύναμη εμπρός και πίσω, το μπροστινό και το πίσω. Ελέγχεται από δύο μικρά λεβιεδάκια, δίπλα στον λεβιέ ταχυτήτων. Το ένα μπλοκάρει το κεντρικό διαφορικό στο 50-50 ώστε αν ένας τροχός από τον πίσω άξονα και ένας από τον μπροστινό χάσουν την πρόσφυση, τότε σταματάει. Το άλλο είναι το HI-LOW και επιλέγει κοντές σχέσεις, μέσω του LOW, μια επιλογή που μπορεί να γίνει είτε με το κεντρικό διαφορικό κλειδωμένο, είτε στο κανονικό. Αντίθετα με την κατ' επιλογήν του οδηγού τετρακίνηση αρκετών τζιπ, μέσω ενός σχετικού διακόπτη στο ταμπλό, στο Lada Niva η τετρακίνηση είναι μόνιμη, με σκοπό την βέλτιστες δυνατότητες κίνησης και πρόσφυσης υπό όλες τις συνθήκες.
μικρογραφία|Ο κινητήρας 1.7 λίτρων και η ρεζέρβα του Lada Niva.

Ένα ακόμα παραδοσιακό στοιχείο του Lada Niva και ιδιαίτερα πρακτικό για τα καθαρόαιμα τζιπ εκτός δρόμου, είναι η τοποθέτηση της ρεζέρβας μέσα στο θάλαμο του κινητήρα, όπως φαίνεται στη διπλανή φωτογραφία. Ειδικότερα στο Niva, είναι μπροστά από τον οδηγό και, επίσης, δεν υπάρχει εφεδρική εσοχή τροχού στο δάπεδο του πορτμπαγκάζ, άρα δεν μπορεί να γίνει επανατοποθέτηση της ρεζέρβας σε διαφορετικό σημείο. Επίσης, το Niva ήταν και το πρώτο, χρονολογικά, μοντέλο της Lada όπου το ντεπόζιτο των καυσίμων είχε τοποθετηθεί μπροστά από τον πίσω άξονα και προς το κέντρο του αμαξώματος, κάτω από τα πίσω καθίσματα, μειώνοντας έτσι δραστικά τις πιθανότητες να εκραγεί σε οπίσθια πρόσκρουση και να ξεσπάσει πυρκαγιά. Αυτή η ασφαλέστερη διάταξη συνεχίστηκε μόνιμα και στα μεταγενέστερα μοντέλα της εταιρείας.

Σημειωτέον ότι από το 2022, λόγω των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας εξ αιτίας της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, όλα τα μοντέλα της Lada έχασαν βασικά στοιχεία εξοπλισμού ασφαλείας, όπως το σύστημα ABS, τους αερόσακους και τους προεντατήρες στις ζώνες ασφαλείας, και φυσικά το ίδιο συνέβη τότε και στο Lada Niva.

 Κινητήρες 
μικρογραφία|Lada 4x4 Urban του 2016 στη Σουηδία, σε φωτογραφία στις 7 Ιουνίου 2016.

Κατά την εισαγωγή και στα επόμενα χρόνια, το αρχικό μηχανικό σύνολο του Lada Niva ήταν ένας 4-κύλινδρος σε σειρά κινητήρας βενζίνης, με έναν εκκεντροφόρο επικεφαλής και 8 βαλβίδες, κυβισμού 1.580 cm³ και με καρμπυρατέρ, ο οποίος απέδιδε ισχύ 54 kW / 72 hp στις 5.400 rpm και ροπή 126 N·m στις 3.400 rpm. Συνδυαζόταν με 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο ταχυτήτων, αν και από το 1993 καθιερώθηκε οριστικά 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο ταχυτήτων. Η τελική ταχύτητα ήταν τότε 130 km/h (81 mph) και η επιτάχυνση 0-100 km/h (0-62 mph) ερχόταν σε 21,0 δευτερόλεπτα.
μικρογραφία|αριστερά|Το πίσω μέρος του προηγούμενου Lada 4x4 Urban.

Το αρχικό μοντέλο αναδιαμορφώθηκε ελαφρώς κατά το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980, όταν η VAZ διέκοψε την παραγωγή του VAZ-2103 (το οποίο είχε αντικατασταθεί σταδιακά από το VAZ-2106 από το 1975). Λόγω των υψηλών τιμών και της πολυπλοκότητας της παραγωγής, ορισμένα από τα επιχρωμιωμένα στοιχεία καταργήθηκαν στα μεταγενέστερα μοντέλα, όπως η επιχρωμιωμένη μπροστινή γρίλια και οι άκρες του πάνελ παλινδρόμησης. Ταυτόχρονα, άλλαξαν και αρκετά άλλα στοιχεία, όπως οι πλαϊνοί εξωτερικοί καθρέφτες, που έγιναν μαύροι μεταλλικοί. Το φόντο του μπροστινού σήματος της Lada άλλαξε από κόκκινο σε λευκό (και αργότερα μαύρο στα μεταγενέστερα αντίτυπα) σε όλα τα μοντέλα. Οι πλαϊνοί πίσω αντανακλαστήρες (ή φλας σε ορισμένα μοντέλα, ανάλογα με την αγορά) αντικαταστάθηκαν από ετικέτες «Lada» (αριστερά) και «Niva» (δεξιά) και οι πίσω λασπωτήρες έλαβαν το λογότυπο της μάρκας. Για ευκολότερη πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές του χώρου του κινητήρα, η δεξαμενή του πλυντηρίου του παρμπρίζ μετακινήθηκε από το αριστερό στο δεξί τμήμα του διαμερίσματος (ακριβώς μπροστά από την μπαταρία). Το εσωτερικό άλλαξε ελάχιστα, εκτός μόνο από κάποιες μικρές αλλαγές στον πίνακα οργάνων και στο πόμολο του τσοκ.
μικρογραφία|Lada Niva που χρησιμοποιήθηκε στη Σοβιετική εξερεύνηση της Ανταρκτικής.

Τα μοντέλα πριν από το 1985 αναγνωρίζονται οπτικά από τις προαναφερθείσες λεπτομέρειες και είναι σπάνια σήμερα (σχεδόν ανύπαρκτα σε καλοδιατηρημένη κατάσταση), επομένως εκτιμώνται ιδιαίτερα από διάφορους συλλέκτες κλασικών αυτοκινήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένα αντίτυπο παραγωγής του 1980 και σε άριστη κατάσταση, έφτασε στην τιμή των πέντε εκατομμυρίων ρουβλίων στη Ρωσία και τελικά πουλήθηκε για 3,2 εκατομμύρια ρούβλια το 2016 (γύρω στα 40 χιλιάδες ευρώ ή 45 χιλιάδες δολάρια με την τότε ισοτιμία), ενώ μελλοντικώς οι τιμές τέτοιων αντιτύπων αναμένεται να ανεβούν σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, το Niva είχε ήδη αρχίσει να γίνεται απαρχαιωμένο, έτσι το 1993 (σύμφωνα με άλλες πηγές, το 1994, καθώς η ακριβής εργοστασιακή χρονική στιγμή παραμένει ιστορικά ασαφής) αναδιαμορφώθηκε. Το νέο μοντέλο υποτίθεται ότι θα ονομαζόταν «Taiga», αλλά τελικώς αυτό το όνομα δεν έγινε αποδεκτό. Η σημαντικότερη μηχανολογική διαφορά ήταν ότι καθιερώθηκε νέος βενζινοκινητήρας από την General Motors, 4-κύλινδρος σε σειρά, κυβισμού 1.690 cm³ με ηλεκτρονικό ψεκασμό (injection) μονού σημείου, ισχύος 60 kW / 81 hp στις 5.000 rpm και ροπής 128 N·m στις 4.000 rpm. Η τελική ταχύτητα έφτασε τα 137 km/h (85 mph) και η επιτάχυνση 0-100 km/h βελτιώθηκε ελαφρά, από τα 21,0 στα 19,0 δευτερόλεπτα.

Επιπλέον, το αυτοκίνητο απέκτησε ένα χειροκίνητο κιβώτιο 5 ταχυτήτων (κάτι που πέτυχε, λαμβάνοντας υπόψη και τον ισχυρότερο κινητήρα, να μειώσει ελαφρώς την κατανάλωση καυσίμου λειτουργίας) και ψυγείο αλουμινίου. Το 1993, παρήχθη μια μεταβατική παρτίδα με τον προηγούμενο κινητήρα των 1.6 λίτρων. Τυπικά, το Niva μπορούσε έως και το 1995 σε πολύ λίγες χώρες να παραγγελθεί με τον κινητήρα των 1.6 λίτρων, ως προαιρετική φθηνότερη επιλογή, με αντίστοιχη έκπτωση στην τιμή πώλησης του μοντέλου, αλλά στην πράξη όσα Lada Niva κυκλοφόρησαν μετά το 1993 ήταν σχεδόν όλα με τον νεότερο των 1.7 λίτρων.

Ταυτόχρονα, έγινε και μια ελαφρά αισθητική ανανέωση στο μοντέλο, με νέο τιμόνι (το προηγούμενο ήταν υπερβολικά λεπτό, δυσκολεύοντας έτσι τη στροφή του από τον οδηγό), πιο σύγχρονο ταμπλό και διαφορετικής σχεδίασης πίσω φώτα, που έγιναν κάθετα αντί για οριζόντια. Με το νέο ντιζάιν των πίσω φώτων, η πίσω πόρτα άνοιγε πλέον μέχρι τον προφυλακτήρα, διευκολύνοντας έτσι την φόρτωση των αποσκευών. Σταδιακά, στα επόμενα χρόνια, το Lada Niva απέκτησε και μεγαλύτερους εξωτερικούς καθρέφτες, που προσέφεραν εμφανώς καλύτερη ορατότητα προς τα πίσω. Από το 2004, τοποθετήθηκε στους κινητήρες όλων των αντιτύπων ηλεκτρονικός ψεκασμός πολλαπλών σημείων της Bosch.

Με την ανανέωση που έλαβε χώρα το 1993 ή 1994, η 5-πορτη εκδοχή αμαξώματος άρχισε να προσφέρει και έναν κινητήρα βενζίνης 1.8 λίτρων, 4-κύλινδρο σε σειρά, κυβισμού 1.774 cm³ και ισχύος 63 kW / 85 hp, λόγω των μεγαλύτερων διαστάσεων και βάρους αυτής της έκδοσης.

Το διάστημα 1999 έως 2007 προσφέρθηκε σε λίγες αγορές και ένας πετρελαιοκινητήρας 4-κύλινδρος σε σειρά, κυβισμού 1.905 cm³ και ισχύος 50 kW / 69 hp, από την Peugeot, με τελική ταχύτητα μόλις 125 km/h (78 mph) και επιτάχυνση 0-100 km/h στα 25,0 δευτερόλεπτα. Το μοντέλο έφερε τον εργοστασιακό κωδικό VAZ-21215 Niva, ενώ εμπορικώς ήταν γνωστό ως Niva 1.9 στις χώρες όπου διατέθηκε. Αντιθέτως, στην Ελλάδα το Niva turbodiesel δεν κυκλοφόρησε ποτέ, ούτε καν από παράλληλες εισαγωγές ως μεταχειρισμένο.

Από την ανανέωση που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2014 και κυκλοφόρησε ως Lada 4x4 Urban, το μοντέλο απέκτησε λίγο πιο αεροδυναμική σχεδίαση στο μπροστινό μέρος. Ως αποτέλεσμα, η τελική ταχύτητα έφτασε τα 142 km/h (88 mph) και η επιτάχυνση 0-100 km/h τα 17,0 δευτερόλεπτα.

 Εκδοχές αμαξώματος 
μικρογραφία|Lada Niva της δεκαετίας του 2000 στην Ελλάδα, σε φωτογραφία του 2014.

Η βασική και γνωστότερη στο ευρύ κοινό εκδοχή στη συντριπτική πλειοψηφία των χωρών διεθνώς, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα, είναι 3-πορτο και 4-θέσιο SUV. Από το 1993 έως τον Δεκέμβριο του 2021 (σύμφωνα με άλλες πηγές τον Ιανουάριο του 2022) κατασκευάστηκε και μια εκδοχή 5-πορτη και 5-θέσια, γνωστή ως VAZ-2131, με μακρύτερο κατά 50,0 εκατοστά μεταξόνιο. Ωστόσο, η 5-πορτη εκδοχή σπάνια εξαγόταν εκτός Ρωσίας, με εξαίρεση έναν πολύ μικρό αριθμό αντιτύπων που είχε διατεθεί συνήθως στην Ανατολική Ευρώπη και εξαιρετικά σπάνια σε λίγα κράτη της Δυτικής Ευρώπης, ενώ στην Ελλάδα είναι εντελώς άγνωστη. Ο κυριότεροι λόγοι που η εταιρεία γενικώς απέφευγε την εξαγωγή του, ήταν το μακρύτερο μεταξόνιο και το λίγο μεγαλύτερο βάρος του, με αποτέλεσμα τις κάπως μικρότερες δυνατότητες κίνησης εκτός δρόμου, καθώς και η ελαφρώς υψηλότερη τιμή του ως προς την 3-πορτη έκδοση.
μικρογραφία|αριστερά|Σπάνιο 5-πορτο Lada 4x4 στη Γερμανία, σε φωτογραφία στις 28 Μαΐου 2022.

Επίσης, στη Ρωσία το μοντέλο έχει διατεθεί και σε αρκετές ακόμα εκδόσεις για ειδική χρήση: 3-πορτο 5-θέσιο SUV με μακρύτερο κατά 30,0 εκατοστά μεταξόνιο και φαρδύτερες πόρτες και μεγαλύτερους χώρους στο πίσω κάθισμα, γνωστό ως VAZ Fora (1996 - 2011), 2-πορτο και 4-θέσιο pick-up, 4-πορτο και 4-θέσιο pick-up, 4-πορτο panel van, ασθενοφόρο, πυροσβεστικό, αστυνομικό και θωρακισμένο στρατιωτικό. Εκτός από το VAZ Fora, όλες οι άλλες ειδικές εκδόσεις του μοντέλου παράγονται από τη ρωσική VAZInterServic, θυγατρική εταιρεία της AvtoVAZ / Lada.

Μεταξύ του 1985 και του 1994, υπήρξε συναρμολόγηση και στην Ελλάδα, στη Θήβα, από την Automeccanica, η οποία κατασκεύαζε και μια εγχώρια 2-πορτη καμπριολέ εκδοχή, δικής της εξέλιξης. Μια αντίστοιχη καμπριολέ έκδοση με υφασμάτινη αναδιπλούμενη οροφή, είχε αρχίσει να προσφέρει ήδη από το 1983 ο γαλλικός βελτιωτικός οίκος Wassermann, σε λίγα αντίτυπα, υπό την ονομασία Niva Plein Soleil (Niva Ηλιακό Φως).

κέντρο|μικρογραφία|Lada Niva του 1982 στη Ολλανδία, σε φωτογραφία του 2012.κέντρο|μικρογραφία|Lada Niva του 1983 στη Νέα Ζηλανδία, δεξιοτίμονο, σε φωτογραφία του 2012.κέντρο|μικρογραφία|Lada Niva Truck (pick-up) του 1990 στον Καναδά, σε φωτογραφία του 2008.κέντρο|μικρογραφία|Lada Niva Cabriolet του 1993 στον Καναδάκέντρο|μικρογραφία|Lada Niva του 2003 στην Ολλανδίακέντρο|μικρογραφία|Lada Niva (ως Taiga) του 2013 στη Γερμανίακέντρο|μικρογραφία|VAZ 2131 / εμπρόςκέντρο|μικρογραφία|VAZ 2131 / πίσωκέντρο|μικρογραφία|VAZ 2131 / σαλόνικέντρο|μικρογραφία|VAZ 213105 / ασθενοφόροκέντρο|μικρογραφία|Αστυνομικό 4-πορτο panel van / εμπρόςκέντρο|μικρογραφία|Αστυνομικό 4-πορτο panel van / πίσω

Το 2011, το σαλόνι εκσυγχρονίστηκε, απέκτησε νέες επενδύσεις, και τοποθετήθηκε νέο σύστημα πέδησης, με σύστημα ABS. Το 2019, τοποθετήθηκαν νέα καθίσματα, νέες εσωτερικές επενδύσεις και ένα εντελώς καινούριο ταμπλό.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Thompson, Andy, «Cars of the Soviet Union». Haynes Publishing, Somerset, UK, 2008.
 Bernard Vermeylen, «Voitures des pays de l'Est». Boulogne-Billancourt, ETAI, 2008, p. 239. ISBN 978-2-7268-8808-7, OCLC 470767381.
 L’Auto-Journal Spécial Salon 2011, numéro 806 du 1er juillet 2010.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Η επίσημη ρωσική ιστοσελίδα του Lada Niva Legend
 Η επίσημη ρωσική ιστοσελίδα του 3-πορτου Lada 4x4
 Η επίσημη ρωσική ιστοσελίδα του 3-πορτου Lada 4x4 Urban
 Η επίσημη ρωσική ιστοσελίδα του 5-πορτου Lada 4x4
 Δοκιμή του Lada Niva City 1600 από το περιοδικό 4Τροχοί (Ιούλιος 1994)
 Niva-club.gr / forum
 Lada-Niva.co.uk / baxter 

Κατηγορία:Αυτοκίνητα SUV
Niva
Κατηγορία:Αυτοκίνητα ράλλυ