Μήκος δεσμού

Μήκος δεσμού, στη μοριακή γεωμετρία, είναι η μέση απόσταση μεταξύ δύο συνδεμένων ατόμων σε ένα μόριο. Είναι μια μεταβιβάσιμη ιδιότητα ενός χημικού δεσμού ανάμεσα σε άτομα σταθερών τύπων, σχετικά ανεξάρτητη από το υπόλοιπο μόριο.

 Εξηγήσεις 

Το μήκος δεσμού είναι σχετικό με την τάξη του χημικού δεσμού, εφόσον όσο πιο πολλά ηλεκτρόνια παίρνουν μέρος στο σχηματισμό του δεσμού, τόσο περισσότερο βραχύς είναι ο δεσμός. Το μήκος δεσμού επίσης είναι αντιστρόφως ανάλογο με την ισχύ του δεσμού και την ενέργεια διάσπασης του δεσμού, καθώς, όταν οι υπόλοιποι παράγοντες είναι ίσοι, ένας ισχυρότερος δεσμός είναι και βραχύτερος. Σε ένα δεσμό μεταξύ δυο ίδιων ατόμων, το μισό του μήκους δεσμού είναι ίσο με την ομοιοπολική ακτίνα. 

Τα μήκη δεσμών μετριούνται στη στερεή φάση με μέσα όπως η διάθλαση ακτίνων Χ ή κατά προσέγγιση στην αέρια φάση με φασματοσκοπία μικροκυμάτων. Ένα σύνολο δύο ατόμων που μοιράζονται ένα χημικό δεσμό είναι μοναδικό «πηγαίνοντας» από το ένα μόριο σε ένα άλλο. Για παράδειγμα, ο δεσμός άνθρακα - υδρογόνου στο μεθάνιο είναι διαφορετικός από το δεσμό άνθρακα - υδρογόνου στο χλωρομεθάνιο. Είναι ωστόσο πιθανό να γίνουν κάποιες γενικεύεσεις όταν η γενική δομή είναι η ίδια.

 Μήκη δεσμών άνθρακα με διάφορα χημικά στοιχεία 

Ένας πίνακας με πειραματικούς απλούς χημικούς δεσμούςHandbook of Chemistry & Physics (65th ed.). CRC Press. ISBN 0-8493-0465-2.  του άνθρακα με άλλα χημικά στοχεία δίνεται παρακάτω. Τα μήκη δεσμού εκφράζονται σε πικόμετρα. Κατά προσέγγιση το μήκος δεσμού ισούται με το άθροισμα των ομοιοπολικών ακτίνων των ατόμων που σχηματίζουν το χημικό δεσμόΟι ομοιπολικές ακτίνες δίνονται συνήθως στα λήμματα των χημικών στοιχείων.. Ως μια γενική τάση, τα μήκη δεσμών μειώνονται κατά μήκος μιας περιόδου του περιοδικού πίνακα των χημικών στοιχείων, ενώ αυξάνονται προς τα κάτω σε μια ομάδα του. Αυτή η τάση είναι ταυτόσημη με την αντίστοιχη των ατομικών ακτίνων.
+ Μήκος δεσμού του άνθρακα με άλλα χημικά στοιχεία Συνδεμένο χημικό στοιχείο  Μήκος δεσμού (pm)  Ομάδα H106 - 112           -Be193Αλκαλικές γαίεςMg207Αλκαλικές γαίεςB156Ομάδα του βορίουAl224Ομάδα του βορίουIn216Ομάδα του βορίουC120 - 154Ομάδα του άνθρακαSi186Ομάδα του άνθρακαSn214Ομάδα του άνθρακαPb229Ομάδα του άνθρακαN147 - 210ΠνικτογόναP187ΠνικτογόναAs198ΠνικτογόναSb220ΠνικτογόναBi230ΠνικτογόναO143 - 215ΧαλκογόναS181 - 255ΧαλκογόναCr192Ομάδα του χρωμίουSe198 - 271ΧαλκογόναTe205ΧαλκογόναMo208Ομάδα του χρωμίουW206Ομάδα του χρωμίουF134ΑλογόναCl176ΑλογόναBr193ΑλογόναI213Αλογόνα

 Μήκη δεσμών σε οργανικές ενώσεις 

Το πραγματικό μήκος δεσμού ανάμεσα σε δυο άτομα σε ένα μόριο εξαρτάται από τέτοιες παραμέτρους όπως ο υβριδισμός των τροχιακών, καθώς και την ηλεκτρονιακή και τη στερεοχημική φύση των υποκαταστατών. Ο δεσμός άνθρακα - άνθρακα στο διαμάντι είναι 154 pm, που είναι επίσης το μεγαλύτερο μήκος δεσμού που υπάρχει για κανονικούς ομοιοπολικούς δεσμούς άνθρακα - άνθρακα. 

Ασυνήθιστα μήκη δεσμών, όμως, υπάρχουν. Στο τρικυκλοβουταβενζόλιο, αναφέρθηκε ένα μήκος δεσμού των 160 pm. Ένα άλλο ρεκόρ κατέχει ένα άλλο κυκλοβουταβενζόλιο, με μήκος δεσμού 174 pm, με βάση μέτρηση με κρυσταλλογραφία ακτίνων ΧFumio Toda (April 2000). "Naphthocyclobutenes and Benzodicyclobutadienes: Synthesis in the Solid State and Anomalies in the Bond Lengths". European Journal of Organic Chemistry 2000 (8): 1377–1386. doi:10.1002/(SICI)1099-0690(200004)2000:8<1377::AID-EJOC1377>3.0.CO;2-I.. Σε αυτόν τον τύπο ενώσεων ο κυκλοβουτανικός δακτύλιος υποχρεώνει σε γωνίες περίπου 90° μεταξύ των ατόμων άνθρακα που συνδέονται με το βενζολικό δακτύλιο, που κανονικά έχουν γωνίες των 120°.

 Αναφορές και σημειώσεις 

Κατηγορία:Χημικός δεσμός