Βάμβακα Λακωνίας

Η Βάμβακα ή Πάμπακα είναι παραδοσιακός οικισμός της Μάνης, της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας, στον Δήμο Ανατολικής Μάνης, ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Οιτύλου και στην Τοπική Κοινότητα Μίνας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 30 κατοίκους.
Παλαιότερα, σύμφωνα με την Διοικητική διαίρεση του 1835 αποτελούσε κοινότητα του Δήμου Ιππολών, ενώ με την αντίστοιχη του  1845  κοινότητα του Δήμου Οιτύλου. Αποτελεί ένα από τα χωριά της Πεντάδας (Δρύαλος, Παλαιόχωρα, Βάμβακα, Μπρίκι, Μίνα) της Αποσκιαδερής Μέσα Μάνης, σύμφωνα με την τοπική παραδοσιακή διαίρεση. Βρίσκεται χτισμένος στην δυτική πλευρά του Όρους Σαγγιάς (Αποσκιερή),που αποτελεί την απόληξη του όρους Ταΰγετος στη χερσόνησο της Μάνης, σε υψόμετρο 200-280 μέτρα.

Αναφέρεται στα Βενετικά Αρχεία, ως Παλαιομανιάτικος Οικισμός της Μέσα Μάνης «Pabaca», δηλαδή στους  προ του 1618 και με συνεχή κατοίκηση οικισμούς, (μέγιστος πληθυσμός το 1813 με 396 κατοίκους και με 95 κατοίκους το 1829)Πληθυσμοί και οικισμοί της Μάνης 15ος-19ος αιώνας τού Κώστα Κόμη, εκδοθέν το 1995 από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων..
Επίσης καταγράφεται ως "Χοριό πάμπακα" στα χειρόγραφα του πρακτικού γιατρού Παπαδάκη (1716 - “Φύλλον 31”),που αναφέρεται στους τοπικούς πολέμους των Πατριών της Μέσα Μάνης. Ο Παπαδάκης καταγράφει τα τοπικά επίθετα "αναπλιότης" που πιθανόν αποτελεί και την παλαιότερη καταγεγραμμένη οικογένεια της Βάμβακας (Πατριά Αναπλιωτιάνων)ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ Κυριάκος Δ.Κάσσης,σελ.12,σελ.368,Εκδόσεις Ιχώρ,Αθήνα 1990, το «σολομακάκης» και «πατελέος».
Άλλες πατριές της Βάμβακας αποτελούν οι Ντουβιάνοι με τις οικογένειες των Μπαθρέλος, Παντελεάκης, Πουλικάκος, Ψαράκος, Καλφακάκος, Κουκάκης, οι Διασακιάνοι, οι Νικολινιάνοι κ.ά.ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ Κυριάκος Δ.Κάσσης,σελ.367-368,Εκδόσεις Ιχώρ,Αθήνα 1990

Η Βάμβακα συμμετείχε μαζικά, με πολλούς μάχιμους άνδρες από τις ανωτέρω και άλλες οικογένειες, στον Αγώνα της Απελευθέρωσης της Ελλάδας από τον Τουρκικό ζυγό το 1821, με τα ένοπλα τμήματα των ΜαυρομιχαλαίωνΑΡΙΣΤΕΙΑ ΤΟΥ 1821 ΣΕ ΜΑΝΙΑΤΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ,Σ.Γ.Καπετανάκη,σελ.161-196,Εκδόσεις Αδούλωτη Μάνη 2008. 
Την παλαιότατη κατοίκηση της Βάμβακας αποδεικνύει το πλήθος των μεγαλιθικών ερειπίων καθώς και ο αριθμός των βυζαντινών εκκλησιών, όπως των Αγίων Θεοδώρων του 1075ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ Κυριάκος Δ.Κάσσης,σελ.369-370,Εκδόσεις Ιχώρ,Αθήνα 1990.

Σήμερα αποτελεί έναν παραδοσιακό μανιάτικο οικισμό, με ελάχιστους κατοίκους που μόνο οι καλοδιατηρημένοι πύργοι και τα βυζαντινά ερειπωμένα εκκλησάκια του, μαρτυρούν  το ένδοξο και πολυτάραχο παρελθόν του. Ο επισκέπτης μπορεί να παρατηρήσει την χαρακτηριστική τοπική αρχιτεκτονική σε πλήθος πύργων, πυργόσπιτων, εκκλησιών. Το χωριό έχει θέα προς το Τηγάνι και τον Κάβο Γκρόσο.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λακωνίας
Κατηγορία:Μάνη
Κατηγορία:Δήμος Ανατολικής Μάνης