Μεταξοχώρι Λάρισας

Το Μεταξοχώρι είναι οικισμός της Θεσσαλίας στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας και τον Δήμο Αγιάς. 

 Γενικά στοιχεία 
Το Μεταξοχώρι βρίσκεται στα ανατολικά του νομού Λάρισας, στους πρόποδες του Κισσάβου ως το Μαυροβούνι και σε υψόμετρο περίπου 340 μέτρων. Παλιά ονομαζόταν Ρέτσιανη, ενώ το 1927 μετονομάστηκε σε Μελίσσι και το 1929 Μεταξοχώρι.  Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί την ομώνυμη κοινότητα που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αγιάς του Δήμου Αγιάς και σύμφωνα την απογραφή 2021 απογράφησαν 466 κάτοικοι.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 21718 (σελ. 136 του pdf) 

 Ιστορικά στοιχεία 
Η γόνιμη γη και τα άφθονα νερά στάθηκαν οι αιτίες της πρώιμης στους προϊστορικούς χρόνους κατοίκισης του χώρου της επαρχίας Αγιάς. Κατά τον αρχαιολόγο Γ. Τουφεξή, ο προϊστορικός οικισμός της Αγιάς χρονολογείται στην πρώιμη και μέση εποχή του χαλκού και βρίσκεται στη θέση Κωσταρή, περίπου 1 χιλιόμετρο ανατολικά της Αγιάς, 300 μέτρα βορειοδυτικά από το ξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου.

Από την εποχή αυτή ως και τον 2ο αιώνα π.Χ. υπάρχει ένα τεράστιο κενό, ενώ τα λιγοστά αρχαιολογικά ευρήματα και οι φιλολογικές πηγές προσδιορίζουν την ύπαρξη κάποιου οικισμού στο σημερινό χώρο της πόλης της Αγιάς από τον 2ο αιώνα π.Χ. και εξής. 

Για τους παλαιοχριστιανικούς και μεσαιωνικούς χρόνους τα στοιχεία είναι ελάχιστα. Κατά το 1899 στην περιοχή του σημερινού συνοικισμού “Χρυσαλλίδα”, αποκαλύφθηκε ψηφιδωτό, πιθανότατα μνημείο παλαιοχριστιανικών χρόνων, το οποίο με ευθύνη του τότε Δημάρχου Δήμου Δωτίου σκεπάστηκε.

Κατά τους επόμενους αιώνες, μέχρι τον 11ο αιώνα, δύο βασικές διαπιστώσεις συνάγονται από τις πηγές:

 Η έντονη παρουσία παλαιοσλαβικών τοπωνυμιών σε οικισμούς της περιοχής (Ρέτσιανη/Μεταξοχώρι, Νιβολιανή/Μεγαλόβρυσο, Σελίτσιανη/Ανατολή, Κάπιστα/Σωτηρίτσα, Κουκοράβα/Αμυγδαλή κλπ.), γεγονός που υποδηλώνει την κάθοδο και μακρόχρονη εγκατάσταση ομάδων γεωργοκτηνοτρόφων από τη σημερινή Σερβία και Κροατία.
 Στην περίοδο αυτή μπορεί να τοποθετήσει κανείς βάσιμα την εμφάνιση της μοναστικής κοινότητας του Όρους των Κελλίων, στις ανατολικές πλαγιές της Όσσας αρχικά, που αργότερα (11ος-14ος αι.), επεκτάθηκε και στον υπόλοιπο χώρο της σημερινής επαρχίας Αγιάς.

Κατά τον 11ο αιώνα, η περιοχή της Αγιάς ανήκε στη γνωστή από τις φιλολογικές πηγές “επίσκεψη” (=αυτοκρατορική κτήση) Βεσσαίνης, που διοικούνταν από ιδιαίτερο υψηλόβαθμο πολιτικοστρατιωτικό διοικητή με τον τίτλο του Πρωτοσπαθάριου. 

Τις περιπέτειες της Θεσσαλίας κατά τους επόμενους αιώνες (Φραγκοκρατία, επιδρομές Καταλανών και Αλβανών, διαμάχες ενδοβυζαντινές – Σερβοκρατία) τις υπέστη και η περιοχή της Αγιάς. Αποτέλεσμα και αυτών των ανώμαλων καταστάσεων ήταν η πληθυσμιακή συρρίκνωση της περιοχής.

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας και στα χρόνια του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, μεταξύ 1540-1570 η περιοχή αλλάζει ιδιοκτησιακό καθεστώς, παραχωρούμενη από τον Σουλτάνο στην κόρη του, Μιχριμά. Αυτή μετέτρεψε την Αγιά, τη Θανάτου, τη Νιβόλιανη, τη Σελιτσιάνη και τη Ρετσιάνη σε βακούφια, αφιέρωσε δηλαδή τα έσοδα από τη φορολογία σε ευαγή ιδρύματα της Κωνσταντινούπολης. Κάτω από αυτή την ιδιότητα, τα χωριά που ανήκαν στην Οθωμανή πριγκίπισσα είχαν μια προνομιακή φορολογική μεταχείριση, γεγονός που έδωσε σε αυτά τη δυνατότητα μιας γρήγορης και σταθερής δημογραφικής ανάπτυξης.

 Δημογραφική εξέλιξη 
Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού κατά τα τελευταία έτη, είναι η εξής:
 Έτος  Πληθυσμός 1991  592 2001  551 2011  478«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10597 (σελ. 123 του pdf) 2021  466

Απασχόληση - οικονομία

Το Μεταξοχώρι γνώρισε φάσεις οικονομικής ακμής στα μέσα του 17ου αιώνα, στα μέσα του 18ου αιώνα και στα μέσα του 19ου αιώνα.

Η ευφορία του εδάφους, η πλούσια παραγωγή βαμβακιού και παραγωγή μεταξιού υπήρξαν οι βασικότεροι παράγοντες που αργότερα ώθησαν την ανάπτυξη βιοτεχνίας ύφανσης φυτιλιών (μεταξωτών), αλατζάδων (βαμβακερών), τσικμέδων, τσεβρέδων και μαντηλιών, αλλά και του εμπορίου των κόκκινων νημάτων στις χώρες της Ευρώπης μετά τη διάλυση του συνεταιρισμού των Αμπελακίων. 

Από το 1863 η Ρέτσιανη φημίζονταν για τις βαφές, τα βαμβακερά νήματα και την υφαντουργία.

Σήμερα η δενδροκαλλιέργεια έχει επικρατήσει πλήρως. Τα περιβόλια γέμισαν σταδιακά φουντουκιές, κερασιές και αργότερα μηλιές και αχλαδιές. Η καλλιεργήσιμη περιοχή του Μεταξοχωρίου φτάνει τα 3.000 στρέμματα, όπου καλλιεργούνται κυρίως μήλα, κεράσια, φουντούκια, ελιές, ροδάκινα, βύσσινα, σύκα και γεώμηλα σε μικρότερες ποσότητες.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λάρισας
Κατηγορία:Δήμος Αγιάς