Μεγάλη Οδός του Πέραν

Η στοά των λουλουδιών Cité de Péra|thumb|right|250px
Η Μεγάλη Οδός του Πέραν είναι μία από τις πιο ξακουστές οδούς στην Κωνσταντινούπολη. Στα τουρκικά ονομάζεται Ιστικλάλ Καντέσι (). Βρίσκεται στην ιστορική περιοχή του Πέραν (), ένας δρόμος μήκους περίπου 3 χλμ. γεμάτος με εμπορικά καταστήματα, τον οποίο καθημερινά διασχίζουν χιλιάδες επισκέπτες.

Η οδός του Πέραν αρχίζει από την πλατεία Ταξίμ, στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης και φτάνει μέχρι τον Πύργο του Γαλατά. Τη σημερινή της μορφή πήρε στα τέλη του 19ου - αρχές του 20ου αιώνα, όταν οικοδομήθηκαν τα περίφημα νεοκλασικά κτήρια.

Από την Οδό του ΠέρανΤα Σεπτεμβριανά, εφημερίδα Η καθημερινή, 9/3/14, «...Ξεκινώντας από τον κεντρικό δρόμο του Πέραν στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης...» ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 1955 (6 και 7 Σεπτεμβρίου) τα ονομαζόμενα Σεπτεμβριανά, η οργανωμένη δηλαδή επίθεση από πλήθος Τούρκων στις κινητές και ακίνητες περιουσίες των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, με πυρπολήσεις καταστημάτων, σχολείων κλπ. αλλά και δεκάδες νεκρούς και τραυματίες. Πολλά σπίτια στην οδό του Πέραν είναι ακόμη εγκαταλελειμμένα λόγω του ιδιαίτερου νομικού καθεστώτος που ισχύει.

 Τα Ιστορικά Κτήρια 
Κατά μήκος της οδού υπάρχει πλήθος ιστορικών κτηρίων. Ξεκινώντας από την Πλατεία Ταξίμ συναντάμε τα παρακάτω:

 Το Μέγαρο Ταξίμ Παλάς σχεδιάστηκε από τον Έλληνα αρχιτέκτονα Βίκτορα Αδαμαντίδη. Χτισμένο στις αρχές του 20ού αιώνα, το κτίριο συνδυάζει νεοκλασικά και αρ νουβό στοιχεία.
 Το Μέγαρο Ραγίπ Πασά (Ragıp Paşa Apartmanı) στιλ αρ νουβό, χτίστηκε το 1900 για λογαριασμό του Σαρίτζα Ραγίπ Πασά σε σχέδια των Αρμένιων αρχιτεκτόνων, αδελφών Αράμ και Ισαάκ Καρακάς.
 Το Μέγαρο Λούβρου, έργο του Έλληνα αρχιτέκτονα Βίκτορα Αδαμαντίδη.
 Η Αγορά της Ρωμυλίας (Rumeli Pasajı/Rumeli Han), εγκαινιάστηκε το 1894 και πιστεύεται ότι αρχιτέκτονας ήταν ο Αυστριακός Αύγουστος Τζάσμουντ.
 Το Σισμανόγλειο Μέγαρο, που ανήκει στο ελληνικό προξενείο, είναι ένα μεγαλοπρεπές κτήριο του 19ου αιώνα, αποτελεί την ελληνική προξενική κατοικία και στεγάζει πολλές πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες.Σισμανόγλειο Μέγαρο, sismanogliomegaro.net
 Η Στοά των λουλουδιών (τουρκ. Τσιτζέκ Πασάτζι Çiçek Pasajı) ή στοά Χρηστάκη, γνωστή ως Cité de Péra, είναι το κτήριο που οικοδομήθηκε το 1876 από τον Χρηστάκη Ζωγράφο.Greek Architects in the Ottoman Empire: 19th-20th Centuries, Vassilis Colonas, Olkos, 2005, σελ. 41 
 Μουσείο Γαλατασαράι (επίσημα Κέντρο Πολιτισμού και Τέχνης του Πανεπιστημίου Γαλατασαράι)
 Η Στοά Χατζοπούλου σε σχέδια των Μάρκου Λάγγα & Antoine Perpignani (1871) αποτελεί ένα συγκρότημα με κεντρική αυλή που περιλαμβάνει μια στοά που συνδέει τη Λεωφόρο Ιστικλάλ με το Μεσρουτιέτ (παλιά οδό Μνηματακίων) και τρία κύρια κτήρια.
 Το Λύκειο του Γαλατά είναι ένα από τα παλαιότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Πόλη. 
 Η καθολική εκκλησία του Αγίου Αντωνίου της Πάντοβα που οικοδομήθηκε το 1906.
 Η καθολική εκκλησία της Σάντα Μαρία των Δραπέρων στον αριθμό 215, στο κάτω μέρος μιας απότομης σκάλας. Χτισμένη το 1584, είναι μία από τις παλαιότερες ενεργές εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολη. 
 Η Στοά της Συρίας είναι ένα ιστορικό πέρασμα που βρίσκεται στην οδό Ιστικλάλ 166 (πρώην 348) στην Κωνσταντινούπολη.Το νεοκλασικό κτίριο, είναι επίσης γνωστό με τη γαλλική ονομασία Cité de Syrie . 
 Το Μέγαρο Ραβούνα στον αριθμό 201, έργο των Ελλήνων αρχιτεκτόνων Κωνσταντίνου Π. Κυριακίδη και Αλέξανδρου Γενιντουνιά σε στυλ Αρ Νουβό.
 Το Μέγαρο Μισίρ (Μέγαρο της Αιγύπτου) σε στυλ αρτ νουβό. Χτίστηκε την περίοδο 1905-1910, ως χειμερινή κατοικία για τον Χεδίβη της Αιγύπτου Αμπάς Β', από τον Αρμένιο αρχιτέκτονα Χοβσέπ Αζναβούρ.
 Το Κινηματοθέατρο «Αλάμπρα» (Elhamra Han) χτίστηκε στο χώρο που βρισκόταν το Θέατρο Κρίσταλ (Kristal Tiyatro) από τον επιχειρηματία Σερίφ Ανταπαζαρλί μεταξύ 1920 και 1922, σε σχέδια των Κωνσταντίνου Κυριακίδη, Γεωργιάδη & Εκρέμ Χακί Αϊβέρντι.
 Το Κτήριο Μποτέρ στον αριθμό 235, θεωρείται ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά και ωραιότερα δείγματα του στυλ Αρ Νουβό στην Κωνσταντινούπολη. Χτίστηκε την περίοδο 1900-1901 σε σχέδια του διάσημου Ιταλού αρχιτέκτονα Ραϊμόντο Ντ' Αρόνκο.
 το Ναρμανλί Χαν, χτίστηκε το 1831 σε σχέδια των Ελβετοϊταλών αρχιτεκτόνων αδελφών Φοσάτι (Τζουζέπε Φοσάτι και Γκασπάρε Φοσάτι), για να στεγάσει τη Ρωσική Πρεσβεία και στη συνέχεια μια ρωσική φυλακή μέχρι το 1914. Αργότερα έγινε ιδιοκτησία της οικογένειας Ναρμανλί και ήταν γνωστό ως Κοιτώνας Ναρμανλί λόγω της καταγωγής της οικογένειας από το Ναρμάν
 Στην πλατεία Τούνελ, όπου τελειώνει η οδός του Πέραν, υπάρχει ο ομώνυμος σταθμός του ιστορικού υπόγειου σιδηρόδρομου της Κωνσταντινούπολης (1875) που έχει μήκος μόλις 1,5 χλμ. και καταλήγει στην πάνω πλευρά του Κερατίου κόλπου.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Κολώνας Β. (2005) Έλληνες αρχιτέκτονες στην οθωμανική αυτοκρατορία (19ος - 20ός αιώνας), Εκδόσεις Ολκός
 Bohle H. & Dimog J. (2014), Istanbul. Architekturführer (Architekturführer/Architectural Guide), DOM publishers
 Κλεανθίδης Πλάτων (2025), Γνωριμία με τα κτίρια των Ελλήνων αρχιτεκτόνων στη μεγάλη οδό του Πέραν στην Κωνσταντινούπολη. Παράλλαξη (https://parallaximag.gr/taxidi/gnorimia-me-ta-ktiria-ton-ellinon-architektonon-sti-megali-odo-toy-peran-stin-konstantinoypoli)

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Κωνσταντινούπολη