12 χρόνια σκλάβος

Το 12 χρόνια σκλάβος (αγγλικά: 12 Years a Slave) είναι αμερικανο-βρετανική ιστορική, δραματική ταινία παραγωγής του 2013. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Στιβ ΜακΚουίν και το σενάριο έγραψε ο Τζον Ρίντλεϊ. Η ταινία αποτελεί μια μυθιστορηματική προσαρμογή της αυτοβιογραφίας Twelve Years a Slave του Σόλομον Νόρθαπ, ενός ελεύθερου μαύρου άνδρα που απήχθη στη Γουάσινγκτον το 1841 και πουλήθηκε στη σκλαβιά. Εργάστηκε σε φυτείες στη Λουιζιάνα για 12 χρόνια πριν την απελευθέρωσή του. Την πρώτη επιστημονική έκδοση των απομνημονευμάτων του Νόρθαπ επιμελήθηκαν οι Σου Ίκιν και Τζόσεφ Λόγκσντον το 1968, οι οποίοι προσεχτικά εντόπισαν και επικύρωσαν τη μαρτυρία του Νόρθαπ, βρίσκοντάς την εξαιρετικά ακριβή. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Νόρθαπ υποδύεται ο Τσιούετελ Έτζιοφορ, ενώ συμμετέχουν οι Μάικλ Φασμπέντερ, Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, Πολ Ντέινο, Πολ Τζιαμάτι, Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο, Σάρα Πόλσον, Κουβενζανέ Γουόλις, Άλφρ Γούνταρντ και Μπραντ Πιτ.

Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους σε περιορισμένο αριθμό αιθουσών στις 18 Οκτωβρίου 2013 και σε ευρύτερη διανομή την 1η Νοεμβρίου 2013. Απέσπασε διθυραμβικά σχόλια από τους κριτικούς και έλαβε 9 υποψηφιότητες για Όσκαρ μεταξύ των οποίων για Καλύτερη Ταινία, Σκηνοθεσία, Α΄ Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του Έτζιοφορ, Β΄ Ανδρικού Ρόλου για τον Φασμπέντερ, Β' Γυναικείου Ρόλου για την Ναϊόνγκ'ο και Διασκευασμένου Σεναρίου, κερδίζοντας στις κατηγορίες Καλύτερης Ταινίας, Διασκευασμένου Σεναρίου και Β' Γυναικείου Ρόλου. Έλαβε επίσης 11 υποψηφιότητες για BAFTA κερδίζοντας δύο στις κατηγορίες Καλύτερης Ταινίας και Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Βραβεύτηκε επίσης με τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας - Δράμα από τις συνολικά 7 υποψηφιότητες.

Το 2023 η ταινία χαρακτηρίστηκε από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πλοκή
Το 1841, ο Σόλομον Νόρθαπ είναι ένας ελεύθερος μαύρος άνδρας που ζει μαζί με τη σύζυγό του και τα παιδιά τους στη Σαρατόγκα της Νέας Υόρκης, όπου εργάζεται ως βιολιστής. Όταν θα εμφανιστεί μια προσοδοφόρα ευκαιρία για περιοδεία από δύο άνδρες που γνώρισε σε μια συναυλία, ο Νόρθαπ μετά από μια νύχτα εξόδου με τους δύο αυτούς άνδρες, ξυπνά από ένα φάρμακο που προκαλεί λήθαργο και βρίσκει τον εαυτό του αλυσοδεμένο στο πάτωμα σε μια φυτεία βαμβακιού στον αμερικανικό Νότο. Εκεί θα τον αγοράσει ένας ιδιοκτήτης σκλάβος, ο Γουίλιαμ Φορντ, ο οποίος θα τον πουλήσει σε μια άλλη φυτεία που τη διοικεί ο σκληρός οδηγός σκλάβων Έντγουιν Επς. Ο Νόρθαπ θα περάσει 12 χρόνια ως σκλάβος πριν την απελευθέρωσή του.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες
 Τσιούετελ Έτζιοφορ στο ρόλο του Σόλομον Νόρθαπ
 Μάικλ Φασμπέντερ στο ρόλο του Έντγουιν Επς
 Μπένεντικτ Κάμπερμπατς στο ρόλο του Γουίλιαμ Φορντ
 Πολ Ντέινο στο ρόλο του Τζον Τίμπιτς
 Πολ Τζιαμάτι στο ρόλο του Θεόφιλου Φρίμαν
 Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο στο ρόλο της Πάτσι
 Σάρα Πόλσον στο ρόλο της Μέρι Επς
 Κουβενζανέ Γουόλις στο ρόλο της Μάργκαρετ Νόρθαπ
 Άλφρ Γούνταρντ στο ρόλο της Χάριετ Σο
 Μπραντ Πιτ στο ρόλο του Σάμιουελ Μπας
 Τζέι Χιούγκουλεϊ στο ρόλο του Σερίφη Βιλιέρε
 Ντουάιτ Χένρι στο ρόλο του Θείου Έιμπραμ
 Γκάρετ Ντίλαχαντ στο ρόλο του Άρμσμπι
 Σκοτ ΜακΝίρι στο ρόλο του Μπράουν
 Τάραν Κίλαμ στο ρόλο του Χάμιλτον

Παραγωγή
Το πρότζεκτ βρισκόταν στο στάδιο της ανάπτυξης πολύ καιρό πριν ανακοινωθεί επίσημα τον Αύγουστο του 2011 με τον Στιβ ΜακΚουίν να αναλαμβάνει τη σκηνοθεσία και τον Τσιούετελ Έτζιοφορ να υποδύεται τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τον Οκτώβριο του 2011, ο Μάικλ Φασμπέντερ ο οποίος πρωταγωνίστησε στις προηγούμενες ταινίες του ΜακΚουίν Hunger (2008) και Shame (2011), συμφώνησε να συμμετάσχει στο πρότζεκτ. Στις αρχές του 2012 ολοκληρώθηκε η επιλογή των ηθοποιών και προς το τέλος του Ιουνίου ξεκίνησαν τα γυρίσματα. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Ορλεάνη της Λουιζιάνα και διήρκησαν επτά εβδομάδες. Ολοκληρώθηκαν στις 13 Αυγούστου 2012.

Υποδοχή
Εισπράξεις
Με προϋπολογισμό 20.000.000 δολάρια, η ταινία 12 χρόνια σκλάβος έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 7η θέση με 6,6 εκατομμύρια δολάρια. Οι συνολικές εισπράξεις στο αμερικανικό box office έφτασαν τα 56,6 εκατομμύριο δολάρια και στον υπόλοιπο κόσμο συγκέντρωσε 131 εκατομμύρια δολάρια. Παγκοσμίως απέφερε 187,7 εκατομμύρια δολάρια.

 Βραβεία και Υποψηφιότητες 
ΟργάνωσηΚατηγορίαΥποψήφιοςΑποτέλεσμαΌσκαρ  Καλύτερη Ταινία   Σκηνοθεσία  Στιβ ΜακΚουίν   Διασκευασμένο Σενάριο  Τζον Ρίντλεϊ   Α' Ανδρικού Ρόλου  Τσιούετελ Έτζιοφορ   Β' Ανδρικού Ρόλου  Μάικλ Φασμπέντερ   Β' Γυναικείου Ρόλου  Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο   Σχεδιασμός Κοστουμιών  Πατρίσια Νόρις   Σχεδιασμός Παραγωγής  Άνταμ Στοκχάουζεν & Άλις Μπέικερ   Μοντάζ  Τζο Γουόκερ   Χρυσές Σφαίρες  Καλύτερη Ταινία - Δράμα    Σκηνοθεσία  Στιβ ΜακΚουίν   Σενάριο  Τζον Ρίντλεϊ   Α΄ Ανδρικού Ρόλου - Δράμα  Τσιούετελ Έτζιοφορ   Β΄ Ανδρικού Ρόλου Μάικλ Φασμπέντερ   Β΄ Γυναικείου Ρόλου Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο   Μουσική  Χανς Ζίμερ   Screen Actors Guild Awards  Καλύτερη Ανδρική Ερμηνεία σε Πρωταγωνιστικό Ρόλο   Τσιούετελ Έτζιοφορ   Καλύτερη Ανδρική Ερμηνεία σε Δευτεραγωνιστικό Ρόλο   Μάικλ Φασμπέντερ   Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία σε Δευτεραγωνιστικό Ρόλο   Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο   Καλύτερη Ερμηνεία από Καστ   BAFTA Καλύτερη Ταινία     Σκηνοθεσία  Στιβ ΜακΚουίν   Α΄ Ανδρικού Ρόλου   Τσιούετελ Έτζιοφορ   Β΄ Ανδρικού Ρόλου Μάικλ Φασμπέντερ   Β΄ Γυναικείου Ρόλου  Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο   Διασκευασμένο Σενάριο  Τζον Ρίντλεϊ   Φωτογραφία  Σον Μπόμπιτ   Μουσική  Χανς Ζίμερ   Σχεδιασμός Παραγωγής  Άνταμ Στοκχάουζεν & Άλις Μπέικερ   Μοντάζ  Τζο Γουόκερ   Ανερχόμενο Αστέρι   Λουπίτα Ναϊόνγκ'ο  

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Επίσημη ιστοσελίδα


Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 2010
Κατηγορία:Βρετανικές ταινίες της δεκαετίας 2010
Κατηγορία:Ταινίες του 2013
Κατηγορία:Ταινίες με μουσική σύνθεση Χανς Ζίμμερ
Κατηγορία:Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες των οποίων ο σεναριογράφος κέρδισε Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου
Κατηγορία:Αμερικανικές βιογραφικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Icon Productions
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Summit Entertainment
Κατηγορία:Ταινίες σε παραγωγή Μπραντ Πιτ
Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε βιογραφίες
Κατηγορία:Βρετανικές βιογραφικές ταινίες
Κατηγορία:Δραματικές ταινίες βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στη Νέα Ορλεάνη
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Regency Enterprises
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε BAFTA Α' Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Fox Searchlight Pictures
Κατηγορία:Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας (Δράμα)
Κατηγορία:Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής