Βρίσα

Η Βρίσα είναι οικισμός της Λέσβου στο Βόρειο Αιγαίο.

 Γενικά - ιστορικά στοιχεία 
Η Βρίσα βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νησιού σε υψόμετρο 40 μέτρα και απέχει περίπου 47 χλμ. Δ.-ΝΔ. από τη Μυτιλήνη και 38 χλμ. Ν. από την Καλλονή (έδρα του δήμου). Βορειοδυτικά της είναι ο Πολιχνίτος και ο Κόλπος Καλλονής ενώ νότια τα Βατερά. Οι γειτονικές της ακτές έχουν σημαντική τουριστική κίνηση κατά τη θερινή περίοδο.

Η Βρίσα προϊστορικά και μέχρι τη βυζαντινή περίοδο ήταν κτισμένη στην περιοχή που εκτείνεται απ’ το δυτικό άκρο της παραλίας των Βατερών προς το ακρωτήρι του Αγίου Φωκά, όπου και υπήρχε το μοναδικό σχεδόν φυσικό λιμανάκι του νότιου τμήματος του νησιού, αλλά και ναός του Διονύσου Βρισαίου. Το όνομα της λέγεται ότι το πήρε από τη Βρισηίδα, κόρη ιερέως κατά την εποχή του τρωικού πολέμου. Σε απόσταση 800 περίπου μέτρων βρίσκεται ένα πηγάδι, που οι χωριανοί ονομάζουν μέχρι σήμερα Αχιλλοπήγαδο, δηλαδή πηγάδι του Αχιλλέα, γιατί λέγεται ότι ο Αχιλλέας εκεί πότιζε τα άλογά του. Οι Γατελούζοι που ήρθαν στη συνέχεια χτίζοντας τον Παλιόπυργο σε μοναδική θέση ήλεγχαν και το νέο και το παλιό χωριό μαζί με τη θαλάσσια περιοχή του λιμανιού του Αγίου Φωκά. 
Αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο της εκκλησίας Ζωοδόχου Πηγής, που με εξαιρετική λεπτότητα εικονίζει παραστάσεις της παλαιάς και καινής διαθήκης. Στη Βρίσα υπήρξαν ελαιοτριβείο και εργοστάσιο κατασκευής πλίνθων και άλλων κεραμικών. Υπάρχει η Συλλογή Φυσικής Ιστορίας όπου φυλάσσονται τα παλαιοντολογικά ευρήματα που είναι μοναδικής αξίας στον κόσμο (όπως ευρήματα από μαμούθ, ρινοκέρωτες, αντιλόπες, γαζέλες, γιγαντιαίες χελώνες, υπερμεγέθη άλογα, οικογένειες πιθήκων που βάδιζαν στα δύο πόδια κ.λπ.). Το 1999 έγινε το  στον Πολιχνίτο και στη Βρίσα, με τη συμμετοχή διεθνούς φήμης επιστημόνων.

Σχεδόν όλα τα κτίρια του οικισμού χαρακτηρίστηκαν μη κατοικήσιμα μετά τον σεισμό του 2017.

 Διοικητικά - πληθυσμιακά στοιχεία 
Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα, μετά την απελευθέρωση της Λέσβου, το 1918 στο ΦΕΚ 116Α - 28/05/1918 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τον Άγιο Φωκά και τα Βατερά αποτελούν την κοινότητα Βρίσας της δημοτικής ενότητας Πολιχνίτου που υπάγεται στο δήμο Δυτικής Λέσβου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 απογράφησαν 617 κάτοικοι.ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10820 (σελ. 346 του pdf)
+ΈτοςΠληθυσμός19611.62519711.40319811.098199181020017982011617

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Συλλογή φυσικής ιστορίας Βρίσας νήσου Λέσβου στο YouTube.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λέσβου
Κατηγορία:Δήμος Δυτικής Λέσβου