Νεάπολη Λακωνίας

Η Νεάπολη ή Νεάπολη Βοιών ή Βάτικα είναι παραθαλάσσια κωμόπολη της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας. Με το πρόγραμμα Καποδίστριας, η Νεάπολη ήταν έδρα του δήμου Βοιών, ενώ σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης ανήκει στο δήμο Μονεμβασιάς που έχει ως πρωτεύουσα την πόλη των Μολάων.

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Βρίσκεται στην θέση της αρχαίας πόλης των Βοιών, σε ένα ήρεμο κόλπο. Πίσω από την Νεάπολη βρίσκεται ο ορεινός όγκος της Κριθίνας, ο οποίος καταλήγει στο ακρωτήριο Μαλέας. Η Νεάπολη συνδέεται ακτοπλοϊκά με τα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα. Χτίστηκε την περίοδο 1837 - 1840 στη θέση των αρχαίων Βοιών (Βάτικα).Δήμητρα Σταθοπούλου, Εξέλιξη πληθυσμού στη Λακωνία και νοοτροπίες κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (1850-1900), Διδακτορική διατριβή, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Αθήνα 2006, σελ. 112.

Οι Βοιαί ήταν μια αρχαία πόλη, η οποία δημιουργήθηκε μεταξύ του 1050 π.Χ. και του 950 π.Χ. από τον Ηρακλείδη Βοία, ανήκε στο Κοινό των Ελευθερολακώνων, το οποίο απαρτιζόταν από 18 πόλεις. Η πόλη γνώρισε ιδιαίτερη ακμή κατά τη διάρκεια των ρωμαϊκών χρόνων ως εμπορικό λιμάνι, αλλά μέχρι την ύστερη αρχαιότητα είχε παρακμάσει. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν διάφοροι οικισμοί γνωστοί ως Βάτικα (παραφθορά της λέξης Βοιάτικα). Κατά τον Μεσαίωνα, οι κάτοικοι της περιοχής φαίνεται να μιλούσαν ένα γλωσσικό ιδίωμα παρόμοιο με αυτό της τσακωνικήςΧαράλαμπος Π. Συμεωνίδης, Οι Τσάκωνες και η Τσακωνιά , Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών – Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται, τόμος 5, Θεσσαλονίκη 1972, σελ. 135..

Η σημερινή πόλη σχεδιάστηκε το 1837 από τον Βαυαρό αρχιτέκτονα Μπίρμαχ, ο οποίος έχει επίσης σχεδιάσει την Σπάρτη και την Κάρυστο. Το 1845 ορίζεται έδρα του δήμου Βοιών και παρέμεινε έδρα του μέχρι το 1912, όταν καταργήθηκε ο δήμος, και έγινε έδρα της κοινότητας Νεαπόλεως. Το 1994 έγινε έδρα του δήμου Νεαπόλεως Βοιών και το 1999 του δήμου Βοιών. Από το 2011 ανήκει στο δήμο Μονεμβασιάς, του οποίου πρωτεύουσα είναι οι Μολάοι.

Η Νεάπολη διαθέτει καταλύματα, χώρους εστίασης και μια μακρόστενη παραλία, η οποία αναγνωρίστηκε ως ακτή κολύμβησης το 1990. Από το 2010 έως και σήμερα πραγματοποιείται συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων της σύμφωνα με την σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παραλία της Νεάπολης βρίσκεται κάθε χρόνο στον Κατάλογο με τις Βραβευμένες με Γαλάζια Σημαία Ακτές και αποτελεί μία από τις 10 βραβευμένες ακτές της Π.Ε. Λακωνίας.

Στην κεντρική πλατεία του παράλιου δρόμου βρίσκεται το άγαλμα του Βατικιώτη Θαλασσινού, φτιαγμένο από ορείχαλκο. Ο  Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας είναι ορατός από όλη τη πόλη.

Το Μουσείο Ανάδειξης και Προβολής της Ναυτικής Παράδοσης που ιδρύθηκε το 2015 με σκοπό να προβάλει την ναυτική παράδοση του τόπου βρίσκεται στο παλιό Δημοτικό Σχολείο. Τέλος, από το ίδιο έτος λειτουργεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Νεάπολης Βοιών με πλήθος ευρημάτων από τη Χερσόνησο του Μαλέα. Αυτό το μουσείο εκθέτει ένα εξαιρετικό πήλινο μοντέλο μιας αρχαίας γαλέρας που διασώθηκε από το βυθό της θάλασσας στα δίχτυα των ψαράδων.

 Πληθυσμιακά στοιχεία 
Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο είναι:
ΈτοςΠληθυσμός19512.14619612.46419712.21719812.10719912.46920012.72720113.090«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10774 (σελ. 300 του pdf)20212.715

 Αθλητισμός 
Κατά τη δεκαετία του '30, εμφανίστηκαν στη Νεάπολη Λακωνίας διάφορα αθλητικά - ποδοσφαιρικά σωματεία, όπως ήταν για παράδειγμα η "Π.Ε. Νεάπολης" (διαλύθηκε το 1940), ο "Ολυμπιακός Νεάπολης" (διαλύθηκε το 1941) και ο "Α.Ο. Νεάπολης" (διαλύθηκε το 1941). Ένα από τα αρχαιότερα σωματεία που εμφανίστηκαν εκείνη τη δεκαετία και παραμένουν ενεργά μέχρι και σήμερα είναι ο "Αθλητικός Σύλλογος Νεαπόλεως Βοίας", γνωστός πιο απλά και ως "Α.Σ.Ν. Βοίας" (Αριθμός Μητρώου ΕΠΟ: 3904), ο οποίος ιδρύθηκε το 1930 και παραμένει ενεργός μέχρι και σήμερα. Επίσης, στην πόλη δραστηριοποιείται σήμερα και ο "Π.Α. Νεάπολης" (Αριθμός Μητρώου ΕΠΟ: 5770).

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Λακωνίας