Αιμοπετάλιο

Τα αιμοπετάλια ή θρομβοκύτταρα είναι μικρά, δισκοειδή, διάφανα, κυτταρικά θραύσματα (δηλ. κύτταρα που δεν έχουν πυρήνα), με διάμετρο 2-3 μικρόμετρα, προερχόμενα από θραύσματα μεγακαρυοκυττάρων. Ο μέσος όρος διάρκειας ζωής είναι μόλις 5 με 9 μέρες. Τα αιμοπετάλια είναι μια φυσική πηγή αυξητικών παραγόντων και χρησιμεύουν στην επούλωση πληγών. Κυκλοφορούν στο αίμα των θηλαστικών και συμμετέχουν στην αιμόσταση, οδηγώντας στον σχηματισμό θρόμβων αίματος.

Υψηλός και χαμηλός αριθμός αιμοπεταλίων
Αν ο αριθμός των αιμοπεταλίων είναι χαμηλός, μπορεί να προκληθεί σοβαρή αιμορραγία. Ωστόσο, εάν ο αριθμός των αιμοπεταλίων είναι πολύ υψηλός, σχηματίζονται θρόμβοι αίματος (θρόμβωση), οι οποίοι μπορεί να φράξουν τα αιμοφόρα αγγεία με αποτέλεσμα περιστατικά όπως εγκεφαλικό, έμφραγμα, πνευμονική εμβολή ή απόφραξη των αιμοφόρων αγγείων σε άλλα μέρη του σώματος, όπως τα άκρα των χεριών ή των ποδιών. Κάθε ανωμαλία ή νόσος των αιμοπεταλίων ονομάζεται θρομβοκυτταροπάθεια, και μπορεί να είναι είτε χαμηλός αριθμός αιμοπεταλίων (θρομβοκυτταροπενία), είτε ποιοτική μειονεξία των αιμοπεταλίων (θρομβασθένεια), είτε αυξημένος αριθμός των αιμοπεταλίων (θρομβοκυττάρωση). Υπάρχουν διαταραχές που μειώνουν τον αριθμό των αιμοπεταλίων, όπως η θρομβοκυτταροπενία λόγω χορήγησης ηπαρίνης (HIT) ή η θρομβωτική θρομβοκυτταροπενική πορφύρα (TTP), που προκαλούν κυρίως θρόμβωση ή θρόμβους αντί της αναμενόμενης αιμορραγίας.

Χαρακτηριστικά
Τα αιμοπετάλια απελευθερώνουν πολλούς αυξητικούς παράγοντες συμπεριλαμβανομένου του αιμοπεταλιακού αυξητικού παράγοντα (PDGF), ενός ισχυρού χημειοτακτικού παράγοντα, και του TGF-β, ο οποίος κινητοποιεί την απομάκρυνση της εξωκυττάριας μήτρας. Και οι δύο αυξητικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιδιόρθωση και την αναγέννηση συνδετικών ιστών. 

Άλλοι βασικοί αυξητικοί παράγοντες σχετιζόμενοι με την επούλωση που παράγονται στα αιμοπετάλια είναι ο αυξητικός παράγοντας ινοβλαστών, ο ινσουλινόμορφος αυξητικός παράγοντας 1, ο προερχόμενος από αιμοπετάλια επιδερμικός αυξητικός παράγοντας και ο αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας. Τοπική εφαρμογή των παραγόντων αυτών σε αυξημένες συγκεντρώσεις δια μέσου του αυτολόγου πλάσματος εμπλουτισμένου με αιμοπετάλια (PRP) χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα στην επούλωση πληγών για αρκετές δεκαετίες.

Ιστορία
Η ιστορία της ανακάλυψης των αιμοπεταλίων αρχίζει το 1841, όταν ο Τζορτζ Γκιούλιβερ  κατόρθωσε να τα απεικονίσει για πρώτη φορά, με τη χρήση του σύνθετου μικροσκοπίου που είχε τελειοποιήσει ο Άγγλος χειρουργός Τζόζεφ Τζάκσον Λίστερ. Το 1865, ο Μαξ Σουλτς περιέγραψε μικρά σφαιρικά σωμάτια, σημαντικά μικρότερα από τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία συχνά παρατηρούνταν σε συσσωματώσεις ινώδους. Καθοριστική θεωρείται η συμβολή του Τζούλιο Μπιτσοτσέρο το 1882, ο οποίος μελέτησε μικροσκοπικά το αίμα ζωντανών αμφιβίων (in vivo) και εισήγαγε τον όρο piastrine («μικρές πλάκες»). Το 1886, ο Καναδός γιατρός Γουίλιαμ Όσλερ χαρακτήρισε τα αιμοπετάλια ως «τρίτο έμμορφο στοιχείο του αίματος» και τα περιέγραψε ως άχρωμους πρωτοπλασματικούς δίσκους.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Σύστημα πήξης
Κατηγορία:Προϊόντα του αίματος
Κατηγορία:Ιατρική των μεταγγίσεων