Προφήτης Ηλίας Πέλλας

Ο Προφήτης Ηλίας είναι πεδινός οικισμός της περιφερειακής ενότητας Πέλλας. Ανήκει διοικητικά στην δημοτική ενότητα Μενηΐδος του δήμου Σκύδρας. Αποτελεί αγροτικό οικισμό στις δυτικές όχθες του ποταμού Αλμωπαίου και στους νοτιοδυτικούς πρόποδες του όρους Πάικο, σε κοντινή απόσταση από την έδρα του δήμου Σκύδρα, την οδική διάβαση των στενών του Άψαλου, που ενώνει την Σκύδρα, την Έδεσσα και την υπόλοιπη Πέλλα με την Αριδαία και τους οικισμούς της Αλμωπίας.

Οι κάτοικοι της περιοχής αναφέρουν τον οικισμό και με την μονολεκτική ονομασία Προφήτης. Είναι ο μοναδικός οικισμός της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της οποίας αποτελεί έδρα. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2021, ο μόνιμος πληθυσμός της τοπικής κοινότητας Προφήτη Ηλία υπολογίζεται στους 890 κατοίκους.Τα στοιχεία προέρχονται από το αρχείο  της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για την Απογραφή Πληθυσμού και Κατοικιών του 2011 και τον πίνακα του μόνιμου πληθυσμού

 Ιστορία 

 Προέλευση της ονομασίας 
Η παλιά ονομασία ήταν Μέτσικλη, οι ντόπιοι κάτοικοι τον ονόμαζαν Σφεντήλια, μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους πήρε την τελική ονομασία Προφήτης Ηλίας. 

 Καταγωγή των κατοίκων 
Στο χωριό υπάρχουν κάτοικοι με καταγωγή από τον Πόντο, το Καραντάγ, την Κωνσταντινούπολη, βλάχοι από τα Λιβάδια του Πάικου και την Αετομιλήτσα Γράμμου, αλλά κυρίως ντόπιοι Μακεδόνες. 

 Ιστορία του χωριού 
Το χωριό πριν οριοθετηθούν τα τελικά σύνορα της Ελλάδας όπως όλη η Μακεδονία είχε Τούρκους και Σλάβους, το χωριό όμως παρέμεινε πατριαρχικό που αυτό σημαίνει ότι η εκκλησία άλλαξε να γίνει εξαρχική παρά τις πιέσεις των Βουλγάρων και υπαγόταν στον καζα των Βοδενών και τη μητρόπολη Εδέσσης.  Στο χωριό υπήρχε ελληνικό σχολείο κυρίως με δύο δημοδιδάσκαλους. Στο χωριό υπήρχαν και τρία τουρκικά κονάκια εκ των οποίων το ένα υπάρχει μέχρι σήμερα.  

 Κτήρια 
Στο κέντρο του χωριού υπάρχει το καινούργιο νηπιαγωγείο το οποίο παλιά ήταν η κοινότητα του χωριού, στην πλατεία υπάρχει το πέτρινο σχολείο που τώρα είναι κοινότητα και δίπλα βρίσκεται το παλιό νηπιαγωγείο που τώρα είναι ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού. Υπάρχει η εκκλησία του χωριού αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία και το εξωκλήσι στον λόφο του χωριού αφιερωμένο στον Άγιο Αθανάσιο, Αγροτικός συνεταιρισμός.  

 Γεωγραφία και περιβάλλον 
Ο Προφήτης Ηλίας είναι τοποθετημένος στα δυτικά ενός υψώματος, στους νοτιοδυτικούς πρόποδες του όρους Πάικο, στα ανατολικά της εισόδου των στενών του Αψάλου και δυτικά της εξόδου της κοιλάδας του ποταμού Αλμωπαίου ή Μογλένιστα. Ο ποταμός Αλμωπαίος έχει όλο τον χρόνο νερό και στις όχθες του υπάρχουν υδροχαρή φυτά όπως πλατάνια και λεύκες. Στην είσοδο από την Σκύδρα υπάρχε ένας χείμαρρος (που αναφέρεται ως στρόνιτσα ή ξεροπόταμος ή τσαγάκι λόγω του λίγου νερού το καλοκαίρι) ο οποίος κάθε φορά που βρέχει πολύ κατεβάζει τόνους νερού από τα γύρω βουνά. Στις γύρω ημιορεινές εκτάσεις υπάρχει ποώδης βλάστηση με βοσκοτόπια. Οι πεδινές περιοχές, που εντάσσονται στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της πεδιάδας της Θεσσαλονίκης, υδροδοτούνται από τον ποταμό, μέσω εκτεταμένης ποτιστικής εγκατάστασης, εντατικοποιώντας την αγροτική παραγωγή κυρίως οπωροκηπευτικών, κυρίως ροδάκινων. Κύριο άγριο θηλαστικό της περιοχής είναι η βίδρα, ενώ μεταξύ των πτηνών μπορούμε να συναντήσουμε στην ευρύτερη περιοχή αξιόλογα είδη όπως βαλτοποταμίδα, βυδοβυζάχτρα, φιδαητός, χαλκοκουρούνα, βαλκανοτσικλητάρα, πετρίτης, λιοστριτσίδα, γαϊδουροκεφαλάς, ασπροπάρης και δεντροτσιροβάκος. Στο λόφο, στις ανατολικές υπώρειες του οποίου βρίσκεται ο οικισμός, υπάρχουν βραχώδεις φωλιές πουλιών.Στενά Αψάλου/Μογλενίτσας, Βιότοπος CORINE, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο-ΦΙΛΟΤΗΣ, Ανακτήθηκε 5 Αυγούστου 2013.

Ο οικισμός, βρίσκεται στην κοντινή απόσταση των 2 χιλιομέτρων από την έδρα της πρώην δημοτικής ενότητας Μενηΐδος, Καλή, με την οποία χωρίζεται από τον Αλμωπαίο. Απέχει επίσης 5 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του δήμου Σκύδρα και 16 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της περιφερειακής ενότητας Έδεσσα. Στα ανατολικά του χωριού συναντούμε τους οικισμούς Καλή και Άνυδρο, στα νότια την κωμόπολη Σκύδρα με το προάστιό της Μαυροβούνι, στα δυτικά και βορειοδυτικά τους οικισμούς Σάμαρι και Νέα Ζωή και στα βορειοανατολικά τους οικισμούς Κρανιά και Λιθαριά. Στα δυτικά του λόφου στον οποίο είναι τοποθετημένος, υπάρχουν συσκευαστήρια αγροτικών προϊόντων, κτηνοτροφικές μονάδες, καθώς και τσιμεντοβιομηχανία.

 Εκπαίδευση 
Στην πλατεία του χωριού σε ένα επιβλητικό πέτρινο κτίριο κατασκευής του 1932 στεγάζονταν έως και το 1988 το δημοτικό σχολείο του Προφήτη Ηλία, ενώ σήμερα συστεγάζονται σε αυτό η έδρα του κοινοτικού διαμερίσματος, το αγροτικό ιατρείο και η δανειστική βιβλιοθήκη του χωριού.

Το 1985 κατασκευάστηκε στο ύψωμα του Προφήτη Ηλία εξαθέσιο  δημοτικό σχολείο το οποίο φιλοξενεί την πρωτοβάθμια εκπαίδευση μέχρι και σήμερα.

Επίσης σε κεντρικό σημείο του χωριού υπάρχει και νηπιαγωγείο.

 Οικονομία 

 Καλλιέργειες και κτηνοτροφία 
Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τις δενδροκαλλιέργειες όπως ροδάκινα, βερίκοκα, ακτινίδια, κεράσια και ελιές. Κάποιοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία αιγοπροβάτων και βοϊδών. Παλαιότερα ασχολούνταν κυρίως με σιτηρά και κάπνα. Στο χωριό λειτουργεί αγροτικός συνεταιρισμός από το 1985, τότε ξεκίνησε την λειτουργεία του.

 Χώρος αναψυχής (Καθαρά Δευτέρα) 
Υπάρχει επίσης χώρος αναψυχής στον λόφο του χωριό όπου κάθε χρόνο την καθαρά Δευτέρα πετάνε χαρταετό και μοιράζεται η παραδοσιακή φασολάδα και άλλα νηστίσιμα εδέσματα από τις νοικοκυρές του χωριού. 

 Εστίαση 
Στο χωριό κάποιος μπορεί να βρει καφετέριες, ψυλικατζίδικα, παντοπωλεία, βενζινάδικα, φαρμακείο, φούρνο, ψητοπωλείο και ουζερί.

 Θρησκευτικά μνημεία 

 Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία 
Μέσα στο χωριό πάνω στον κεντρικό δρόμο του χωριού δεσπόζει ο Ιερός Ναός αφιερωμένος στον Προφήτη Ηλία ο οποίος χτίστηκε το 1836 και είναι επίσης ένα από τα παλαιότερα κτίσματα του χωριού. Στον προαύλιο χώρο του υπάρχει μνημείο/ηρώο πεσόντων 1922-1941. Στις 19 και 20 Ιουλίου όπου γιορτάζεται ο Προφήτης Ηλίας λαμβάνουν χώρα στο χωριό πολιτιστικές εκδηλώσεις με την συμμετοχή τοπικών συλλόγων.

 Εξωκλήσι Αγίου Αθανασίου 
Το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου βρίσκεται εκτός οικισμού, είναι αφιερωμένο στον Άγιο Αθανάσιο και γιορτάζεται στις 2 Μαΐου όπου και τελείται πανήγυρι και οι νοικοκυρές του χωριού μοιράζουν διάφορα εδέσματα. Το παλαιό εκκλησάκι είναι ένα από τα παλαιότερα κτίσματα του χωριού και χτίστηκε το 1880. Ακριβώς δίπλα χτίστηκε ένα μεγαλύτερο τη δεκαετία του 1990.

 Αθλητισμός 
Στον Προφήτη Ηλία εδρεύει ο «Αθλητικός Σύλλογος Άρης Προφήτη Ηλία», ο οποίος ιδρύθηκε το 1955 και ανήκει στην Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Πέλλας (Ε.Π.Σ. Πέλλας).επίσημη ιστοσελίδα Ε.Π.Σ. Πέλλας Η έδρα του αθλητικού σωματείου βρίσκεται εντός οικισμού.

 Παραπομπές

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Πέλλας
Κατηγορία:Δήμος Σκύδρας