Ολυμπιονίκες της Αρχαϊκής εποχής

Το πότε διεξήχθηκε η πρώτη διοργάνωση αθλητικών αγώνων εξακολουθεί να αποτελεί ένα μεγάλο θέμα συζήτησης, αλλά είναι προφανώς σίγουρο ότι συνέβη στην Ελλάδα σχεδόν 3.000 χρόνια πριν. Από το τέλος του 6ου αιώνα π.Χ. είναι γνωστές τουλάχιστον τέσσερις Ελληνικές αθλητικές διοργανώσεις, αρχαιότερες στην καταγωγή, που ήταν μεγάλης σημασίας γεγονότα και συνήθως ονομάζονται «κλασικοί αγώνες»: οι Ολυμπιακοί Αγώνες, που πραγματοποιούνταν στην Ολυμπία, τα Πύθια στους Δελφούς, τα Νέμεα στη Νεμέα, και τα Ίσθμια, που πραγματοποιούνταν κοντά στην Κόρινθο.Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα 2006 (στα αγγλικά), λήμμα Αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν ίσως το σπουδαιότερο όλων αθλητικό γεγονός που διοργανωνόταν κάθε τέσσερα χρόνια και οι νικητές του, οι ολυμπιονίκες, έχαιραν μεγάλης εκτίμησης μεταξύ των Ελλήνων.

 Ιστορία 

Ο σοφιστής Ιππίας από την Ηλεία ήταν ο πρώτος που συνέταξε κατάλογο των ολυμπιονικών στο έργο του "Ολυμπιονικών αναγραφή", με βάση ίσως τα αρχεία της Ολυμπίας, την προφορική παράδοση και αναμνήσεις ζωντανές ακόμη στην Ολυμπία για τις παλαιότερες Ολυμπιάδες. Συμβατική αρχή θεωρήθηκε η Ολυμπιάδα του 776 π.Χ. όταν ο Ηλείος Κόροιβος πρώτευσε στο στάδιο. Το έργο του Ιππία αναθεωρήθηκε και συνεχίστηκε στον 4ο αιώνα π.Χ. από τον Αριστοτέλη και αργότερα από τον Ερατοσθένη, τον Φλέγοντα από τις Τράλλεις και πολλούς άλλους. Διαμορφώθηκε έτσι σε ένα είδος χρονικού των Ολυμπίων, που αποτέλεσε ήδη από τον 3ο αιώνα π.Χ. την βάση του αρχαίου χρονολογικού συστήματος.Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα (1911), Χρονολόγηση (§ Ολυμπιάδες). Από τους νεώτερους πίνακες σώζεται πλήρης ο κατάλογος των σταδιονικών του Σέξτου Ιουλίου Αφρικανού (για τις 249 πρώτες Ολυμπιάδες), ο οποίος συμπεριελήφθη στο Χρονικό του Ευσεβίου.Σύμφωνα με τον Ευσέβιο.Σύμφωνα με την ΙτΕΕ.

 Κατάλογος ολυμπιονικών της Αρχαϊκής εποχής 

180px|μικρογραφία|δεξιά|Πάπυρος της Οξυρύγχου 222
Στον πίνακα παρακάτω γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί ένας κατά το δυνατόν πλήρης κατάλογος των ολυμπιονικών της Αρχαϊκής εποχής (776 π.Χ. έως 480 π.Χ.) συνδυάζοντας όλα τα διασωθέντα στοιχεία. Τις βάσεις αποτέλεσαν τα στοιχεία που διασώζουν οι ιστορικές και φιλολογικές πηγές, οι αγωνιστικές επιγραφές, τα σχετικά κείμενα των παπύρων της Οξυρύγχου, οι μαρτυρίες του Παυσανία και ο κατάλογος του Σέξτου Ιουλίου Αφρικανού. Η πρώτη στήλη δείχνει τον αύξοντα αριθμό των Ολυμπιάδων, η δεύτερη στήλη την αντίστοιχη χρονολογία, η τρίτη στήλη αναφέρει το άθλημα και στην τέταρτη στήλη παρατίθενται τα ονόματα και τα εθνικά των νικητών, ή σημειώνεται με [...] το στοιχείο που δεν μπορεί να αναγνωσθεί από τους παπύρους, δίνοντας μια εκδοχή (όποτε είναι δυνατόν) για το τι θα μπορούσε να περιέχει, εάν υπάρχει σχετική έρευνα πάνω στο στοιχείο αυτό.Σύμφωνα με το ΙΜΕΣύμφωνα με τον Müller.

ΟλυμπιάδαΈτοςΆθλημαΟλυμπιονίκηςΠηγές1η 776 π.Χ.       Κόροιβος ο Ηλείος 2η 772 π.Χ.       Αντίμαχος ο Δυσπόντιος (ή ο Ηλείος) 3η 768 π.Χ.       Ανδροκλής ο Μεσσήνιος (ή Άνδροκλος) 4η 764 π.Χ.       Πολυχάρης ο Μεσσήνιος 5η 760 π.Χ.       Αισχίνης ο Ηλείος 6η 756 π.Χ.       Οιβώτας ο Δυμαίος (ή Οιβώλας) 7η 752 π.Χ.       Δαϊκλής ο Μεσσήνιος (ή Διοκλής) 8ηΑνολυμπιάδα για τους Ηλείους. Αγωνοθέτες οι Πισαίοι.748 π.Χ.Αντικλής ο Μεσσήνιος 9η 744 π.Χ.       Ξενοκλής ο Μεσσήνιος (ή Ξενόδοκος) 10η 740 π.Χ.           Δωτάδης ο Μεσσήνιος 11η 736 π.Χ.           Λεωχάρης ο Μεσσήνιος 12η 732 π.Χ.           Οξύθεμις ο Κλεωναίος (ή ο Κορωναίος) 13η 728 π.Χ.           Διοκλής ο Κορίνθιος 14η 724 π.Χ.           Δάσμων ο Κορίνθιος (ή Δέσμων)                            Ύπηνος ο Πισαίος 15η 720 π.Χ.           Όρσιππος ο Μεγαρεύς                            Άκανθος ο Λάκων 16η 716 π.Χ.           Πυθαγόρας ο Λάκων 17η 712 π.Χ.           Πώλος ο Επιδαύριος 18η 708 π.Χ.           Τέλλις ο Σικυωνεύς (ή Τέλλης)                               Ευρύβατος ο Λάκων (ή ο Λακεδαιμόνιος)                           Λάμπης ο Λάκων (ή ο Λακεδαιμόνιος) 19η 704 π.Χ.           Μένος ο Μεγαρεύς (ή Μένων) 20η 700 π.Χ.           Αθηράδας ο Λάκων 21η 696 π.Χ.           Παντακλής ο Αθηναίος 22η 692 π.Χ.           Παντακλής ο Αθηναίος                            Παντακλής ο Αθηναίος 23η 688 π.Χ.           Ίκαρος ο Υπερησιεύς (ή Ικάριος)                           Ονόμαστος ο ΣμυρναίοςΟ Ονόμαστος ήταν αυτός που έθεσε τους κανόνες της Πυγμαχίας, σύμφωνα με τον Ευσέβιο, σελ. 196. 24η 684 π.Χ.           Κλεοπτόλεμος ο Λάκων 25η 680 π.Χ.           Θάλπις ο Λάκων (ή Θάλπης ή Θάλπιος)                           Πάγων ο Θηβαίος (ή Πάγωνος) 26η 676 π.Χ.           Καλλισθένης ο Λάκων                           Φιλόμβροτος ο ΛακεδαιμόνιοςΗ χρονολόγηση θεωρείται σχετική. 27η 672 π.Χ.           Εύρυβος ο Αθηναίος (ή Ευρύβοτος ή Ευρυβάτης)                           Φιλόμβροτος ο Λακεδαιμόνιος                           Δάιππος ο Κροτωνιάτης                    Ηλείες του ΔυσποντίουΗ νίκη ανήκει στην πόλη.  28η 668 π.Χ.           Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης)Σύμφωνα με τον Ευσέβιο, σελ. 197, δεν ήταν ο Χίονις νικητής σε αυτή την Ολυμπιάδα, αλλά ο Χάρμης ο Λάκωνας, που προπονούταν με μία δίαιτα από ξερά σύκα.                           Φιλόμβροτος ο Λακεδαιμόνιος  29η 664 π.Χ.           Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης)Ο Χίονις μπορούσε να πηδήξει μια απόσταση 22 πόδων (περίπου 6,71 μέτρα), σύμφωνα με τον Ευσέβιο, σελ. 198.                  Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης)Η πληροφορία της πηγής θεωρείται αβέβαιη. 30η 660 π.Χ.           Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης)                            Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης) 31η 656 π.Χ.           Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης)                            Χίονις ο Λάκων (ή Χιόνης ή Κάρμης ή Χάρμης) 32η 652 π.Χ.           Κρατίνος ο Μεγαρεύς                           Κομαίος ο Μεγαρεύς 33η 648 π.Χ.           Γύλης ο Λάκων (ή Γύγης)                          Λύγδαμης ο Συρακούσιος                           Μύρων (Τύραννος των Συρακουσίων)Μύρων, γιος του Ανδρέα, τύραννος της Συκιώνας, σύμφωνα με τον Müller, σελ. 452.                              Κραυξίδας ο Κραννωναίος (ή Κραξίλας) 34η644 π.Χ.Στόμας ο Αθηναίος 35η 640 π.Χ.           Σφαίρος ο Λάκων                            Κύλων ο Αθηναίος 36η 636 π.Χ. ήΣύμφωνα με τον Διογένη, κεφ. Δ΄ (Πιττακός), σελ. 74.Φρύνων ο Αθηναίος 37ηΔιεξήχθησαν για πρώτη φορά αγώνες παίδων.632 π.Χ.Ευρυκλείδας ο Λάκων                   παίδων    Πολυνίκης ο Ηλείος (ή Πολυνείκης ή Πολυνείτης)                   παίδων      Ιπποσθένης ο Λάκων 38η 628 π.Χ.           Ολυνθεύς ο Λάκων                   παίδων      Ευτελίδας ο ΛακεδαιμόνιοςΣύμφωνα με τον Ευσέβιο, σελ. 199, στη συγκεκριμένη Ολυμπιάδα οι παίδες αγωνίσθηκαν κατ' εξαίρεση στο Παγκράτιο, και ο νικητής ονομαζόταν Δευτελίδας ο Λάκωνας.                   παίδων  Ευτελίδας ο Λακεδαιμόνιος 39η 624 π.Χ.           Ριψόλαος ο Λάκων (ή Ρίψολκος)                               Ιπποσθένης ο Λάκων 40η 620 π.Χ.           Ολυνθεύς ο Λάκων                               Ιπποσθένης ο Λάκων  41η 616 π.Χ.           Κλεώνδας ο Θηβαίος (ή Κλεωνίδας)                               Ιπποσθένης ο Λάκων                    παίδων  Φιλώτας ο Συβαρίτης (ή Φιλύτας) 42η 612 π.Χ.           Λυκώτας ο Λάκων                               Ιπποσθένης ο Λάκων  43η 608 π.Χ.           Κλέων ο Επιδαύριος                               Ιπποσθένης ο Λάκων  44η 604 π.Χ.           Γέλων ο Λάκων 45η 600 π.Χ.           Αντικράτης ο Επιδαύριος 46η 596 π.Χ.           Χρυσάμαξος ο Λάκων                   παίδων    Πολυμνήστωρ o Μιλήσιος 47η 592 π.Χ.           Ευρυκλής ο Λάκων                           Μεγακλής ο Αθηναίος 48η 588 π.Χ.           Γλαυκίας ο Κροτωνιάτης (ή Γλύκων)                           Πυθαγόρας ο Σάμιος 49η 584 π.Χ.           Λυκίνος ο Κροτωνιάτης 50η 580 π.Χ.           Επιτελίδας ο Λάκων 51η 576 π.Χ.           Ερατοσθένης ο Κροτωνιάτης 52η 572 π.Χ.           Άγις ο Ηλείος                          Αρριχίων ο Φιγαλεύς (ή Αρραχίων ή Αρρηχίων)                           Κλεισθένης (Τύραννος της Σικυώνας)Σύμφωνα με τον Müller, σελ. 454, έγινε στη 49η Ολυμπιάδα. 53η 568 π.Χ.           Άγνων ο Πεπαρήθιος                          Αρριχίων ο Φιγαλεύς (ή Αρραχίων ή Αρρηχίων) 54η 564 π.Χ.           Ιπποστράτιος ο Κροτωνιάτης                          Αρριχίων ο Φιγαλεύς (ή Αρραχίων ή Αρρηχίων)                              Κάλλιος ο Αθηναίος (του Φαινίππου) 55η 560 π.Χ.           Ιπποστράτιος ο Κροτωνιάτης 56η 556 π.Χ.           Φαίδρος ο Φαρσάλιος                           [...]Αναφέρεται ως Δαμάγητος, ΙτΕΕ, σελ. 503. ο Λακεδαιμόνιος (του Χίλωνος)Αναφέρει σχετικά ο Διογένης, κεφ. Γ΄ (Χίλων), σσ. 72-73, ότι ο Χίλων πέθανε από τη χαρά του όταν νίκησε ο γιος του. 57η 552 π.Χ.           Λαδρόμος ο Λάκων 58η 548 π.Χ.           Διόγνητος ο Κροτωνιάτης 59η 544 π.Χ.           Αρχίλοχος ο Κερκυραίος                           Πραξιδάμας ο Αιγινίτης  60η 540 π.Χ.           Απελλαίος ο Ηλείος                   παίδων  [...]κρέων ο ΚείοςΑναφέρεται ως Λεωκρέων (σύμφωνα με το ΙΜΕ) ή Νεοκρέων (σύμφωνα με την ΙτΕΕ, σελ. 503).                   παίδων      Μίλων ο Κροτωνιάτης 61η 536 π.Χ.           Αγάθαρχος ο Κερκυραίος                          Ρηξίβιος ο Οπούντιος 62η 532 π.Χ.           Ερυξίας ο Χαλκιδαίος (ή Ερυξίδας)                               Μίλων ο ΚροτωνιάτηςΝίκησε έξι φορές στους Ολυμπιακούς αγώνες, έξι φορές στα Πύθια, δέκα φορές στα Ίσθμια, και εννέα φορές στα Νέμεα, σύμφωνα με τον Ευσέβιο σελ. 202.                   ήΕυρυμένης ο Σάμιος                           Κίμων Κοάλεμος (του Στησαγόρα του Αθηναίου) 63η 528 π.Χ.           Παρμενίδης ο Καμαριναίος                               Μίλων ο Κροτωνιάτης                           Πεισίστρατος ο Αθηναίος (του Ιπποκράτους) 64η 524 π.Χ.           Εύανδρος ο Θεσσαλός (ή Μένανδρος)                               Μίλων ο Κροτωνιάτης                           Κίμων Κοάλεμος (του Στησαγόρα του Αθηναίου) 65η 520 π.Χ.           Άνοχος ο Ταραντίνος (ή Ανοχάς)                            Άνοχος ο Ταραντίνος (ή Ανοχάς)                     Δαμάρετος ο Ηραιεύς (ή Δημάρετος)                               Μίλων ο Κροτωνιάτης                   παίδων  Γλαύκος ο Καρύστιος                           [...] ο Θηβαίος 66η 516 π.Χ.           Ισχυρός ο Ιμεραίος                     Δαμάρετος ο Ηραιεύς (ή Δημάρετος)                               Μίλων ο Κροτωνιάτης                          Τιμασίθεος ο Δελφός                           Κλεοσθένης ο Επιδάμνιος67η 512 π.Χ.           Φάνας ο Πελληνεύς (ή Φανάς)                            Φάνας ο Πελληνεύς (ή Φανάς)                     Φάνας ο Πελληνεύς (ή Φανάς)                          Τιμασίθεος ο Δελφός                               Τιμασίθεος ο Κροτωνιάτης 68η 508 π.Χ.           Ισχόμαχος ο Κροτωνιάτης (ή Ισόμαχος)                     Φρικίας ο Πελινναίος                               Καλλιτέλης ο Λάκων                              [Οι γιοί του Φειδώλα του Κορινθίου] 69η 504 π.Χ.           Ισχόμαχος ο Κροτωνιάτης (ή Ισόμαχος)                   ήΘεσσαλός ο Κορίνθιος                     Φρικίας ο Πελινναίος                  Τίτας ο [...] 70η 500 π.Χ.           Νικασίας ο Οπούντιος (ή Νικαίστας ή Νικέας)                   παίδων    Φίλων ο Κερκυραίος Σύμφωνα με το IΜΕ η νίκη έγινε μία ολυμπιάδα πριν.Υπάρχει και σχετική αναφορά στο συμπληρωματικό κατάλογο.                  παίδων  Αγαμήτωρ ο Μαντινεύς                              Θέρσιος ο Θεσσαλός 71η 496 π.Χ.           Τισικράτης ο Κροτωνιάτης                           Κλεομήδης ο ΑστυπαλαιεύςΣύμφωνα με το IΜΕ η νίκη έγινε μία ολυμπιάδα μετά.                               Εξαίνετος ο Ακραγαντίνος                              Εμπεδοκλής ο Ακραγαντίνος (του Εξαινέτου)                              Πάταικος ο Δύμαιος 72η 492 π.Χ.           Τισικράτης ο Κροτωνιάτης                  Ιπποκλέας ο Πελλιναίος                              Κρόκων ο Ερετριεύς 73η 488 π.Χ.           Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ή Αστύαλος)                            Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ή Αστύαλος)                   ήΙπποκλέας ο Πελλιναίος                           Ευθυκλής ο Λοκρός                   παίδων    Ασώπιχος ο Ορχομένιος                   παίδων  Αγιάδας ο Ηλείος                              Ιέρων ο Συρακούσιος                           Γέλων (Τύραννος των Συρακουσίων)  74η 484 π.Χ.           Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ως ο Συρακούσιος)                            Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ως ο Συρακούσιος)                     Μνασέας ο Κυρηναίος                            [Δρομεύς ο Στυμφήλιος]                               Θεόπομπος ο Ηραιεύς                          Αγίας ο Φαρσάλιος                           Εύθυμος ο Λοκρός (ή ο Ιταλός)                            Πολυπείθης ο Λάκων 75η 480 π.Χ.           Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ως ο Συρακούσιος)                            Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ως ο Συρακούσιος)                     Άστυλος ο Κροτωνιάτης (ως ο Συρακούσιος)                            [Δρομεύς ο Στυμφήλιος]                               Θεόπομπος ο Ηραιεύς                           Θεαγένης ο Θάσιος                          [Δρομεύς Μαντινεύς]                   παίδων    [Ξε]νοπείθης ο ΧίοςΑπό τη νήσο Κέα τον αναφέρει το ΙΜΕ.                   παίδων      [...]κων ο Αργείος                   παίδων  [...]φάνης ο Ηραιεύς                           [Δαι]τώνδας και Αρσίλοχος οι Θηβαίοι                  Πόλη των Αργείων 

 Συμπληρωματικός κατάλογος ολυμπιονικών της Αρχαϊκής εποχής 
Ο συμπληρωματικός κατάλογος περιέχει ολυμπιονίκες της Αρχαϊκής εποχής (776 π.Χ. έως 480 π.Χ.) γνωστούς από φιλολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες, που χρονολογούνται κατά προσέγγιση μόνο και δεν μπορούν να ενταχθούν σε συγκεκριμένες Ολυμπιάδες.

ΧρονολόγησηΆθλημαΟλυμπιονίκηςΠηγές700 π.Χ. έως 650 π.Χ.                Φάνας ο Μεσσήνιος περ. το 636 π.Χ.                      Αρυτάμας ο Λάκωνας 612 π.Χ. έως 592 π.Χ.               Αλκμαίων ο Αθηναίος (του Μεγακλέους) 672 π.Χ. έως 532 π.Χ.               Ευαγόρας ο Λακεδαιμόνιος (τρεις συνεχόμενες νίκες) τέλη 7ου αρχές 6ου αι. π.Χ.         Περίανδρος ο Κορίνθιος (του Κυψέλου του Κορινθίου) αρχές 6ου αι. π.Χ.                      Ετοιμοκλής ο Λάκωνας (του Ιπποσθένους) (πέντε νίκες)Σύμφωνα με το ΙΜΕ η πρώτη από αυτές ήταν στους αγώνες παίδων. 572 π.Χ. έως 528 π.Χ.               Τίσανδρος εκ Σικελικής Νάξου (τέσσερις συνεχόμενες νίκες)Αρχίζοντας το πιθανότερο από την 60η Ολυμπιάδα (σύμφωνα με την ΙτΕΕ) ή ίσως την 52η Ολυμπιάδα (σύμφωνα με το ΙΜΕ). περ. το 560 π.Χ.                    Μιλτιάδης ο Πρεσβύτερος (του Κυψέλου του Αθηναίου) 550 π.Χ. έως 500 π.Χ.                  Φειδώλας ο Κορίνθιος περ. το 520 π.Χ.           Φίλιππος ο Κροτωνιάτης (του Βουτακίδου) Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο (Βιβλίο 5: κεφ. 47, 1-2).τέλη 6ου αι. π.Χ.                   Παντάρης ο Σικελός (του Μενεκράτους Γελώου)Το 508 π.Χ. σύμφωνα με το ΙΜΕ. 510 π.Χ. έως 491 π.Χ.               Δημάρατος (Βασιλιάς της Σπάρτης) περ. το 500 π.Χ.                    Ακματίδας ο Λακεδαιμόνιος περ. το 500 π.Χ.            παίδων    Μενεπτόλεμος ο Απολλωνιεύς 5ος αι. π.Χ.               Δάμαρχος ο Παρρασιεύς αρχές 5ου αι. π.Χ.                     Εχεκρατίδας ο Φαρσάλιος (ή Εχεκράτης) αρχές 5ου αι. π.Χ.                  Θεόπομπος (του Δαμαρέτου του Ηραιεύς) (δύο νίκες)Οι νίκες αυτές στο πένταθλο έγιναν το 484 π.Χ και το 480 π.Χ. σύμφωνα με το ΙΜΕ, αλλά αυτές αφορούν την πάλη και τον παλαιστή Θεόπομπο σύμφωνα με την ομάδα ερεύνης της ΙτΕΕ, σελ. 503 (πάλη) και σελ. 507 (πένταθλο). 500 π.Χ. έως 488 π.Χ.               Φίλων ο Κερκυραίος (δύο νίκες)Το 500 π.Χ. και το 496 π.Χ. σύμφωνα με το ΙΜΕ, ή το 492 π.Χ. και το 488 π.Χ. σύμφωνα με την ΙτΕΕ, σελ. 503. 500 π.Χ. έως 484 π.Χ.               Κάλλιος (του Ιππονίκου του Αθηναίου) (τρεις νίκες) περ. το 488 π.Χ.                    Διόγνητος ο Κρης περ. το 484 π.Χ.                        Τηλέμαχος ο Φαρσάλιος πριν το 484 π.Χ.           Πραξιτέλης ο Συρακούσιος πριν το 480 π.Χ.            παίδων  Επικάρδιος ο Μαντινεύς 492 π.Χ. έως 480 π.Χ.               Ιερώνυμος ο Άνδριος 500 π.Χ. έως 476 π.Χ.                  Αναξίλας ο Μεσσήνιος (Τύραννος Ρηγίων) 500 π.Χ. έως 450 π.Χ.       παίδων  Πρωτόλαος ο Μαντινεύς 

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Πηγές 








 Δείτε επίσης 
 Κατάλογος αρχαίων ολυμπιονικών
 Ολυμπιακοί αγώνες στην αρχαιότητα
 Αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες σε διάφορες περιοχές
 Κότινος
 Ελλανοδίκες

*
*
Κατηγορία:Αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες
Κατηγορία:Κατάλογοι αρχαίας Ελλάδας
Κατηγορία:Ιστορικοί κατάλογοι