Άνω Λεχώνια Μαγνησίας

Τα Άνω Λεχώνια είναι μεγάλο πεδινό χωριό του δυτικού Πηλίου, νοτιοανατολικά του Βόλου σε απόσταση 11 χλμ. και υψόμετρο 150 μέτρα. Απέχει από τη θάλασσα (Πλατανίδια) 1 χλμ. περίπου. Αποτελεί έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Αρτέμιδας, του οποίου υπήρξε έδρα έως το 2010. Ο εύφορος κάμπος του παράγει φρούτα, ελιές και λαχανικά.
μικρογραφία|Ο σιδηροδρομικός σταθμός

 Αρχαιότητα 
Πιθανόν πήρε το όνομά του από το σλάβικο λέχ (= πεδινός) ή από κάποιον Λέχωνα, ίσως ηγεμόνα της περιοχής. Υπάρχει και η λαϊκή άποψη σύμφωνα με την οποία, επειδή η γη είναι εύφορη, παράγει όλα τα αγαθά που επιθυμεί μια λεχώνα. Στο λόφο Νεβεστίκι βρίσκεται η θέση της αρχαίας Μεθώνης, στην οποία σώζονται ερείπια από το αρχαίο τείχος. Το τοπωνύμιο Νεβεστίκι ίσως είναι σλάβικο από τη λέξη nevesta (=νύφη, αρραβωνιαστικιά, νέα). Στο Πήλιο υπάρχει η παράδοση πως στα παλιά χρόνια δεν διαπόμπευαν τη νύφη που ο γαμπρός δεν έβρισκε αγνή, παρά την έκλειναν σε κάστρο-μοναστήρι. Έτσι, το Νεβεστίκι ήταν ο «Παρθενώνας» όπου κλείνονταν οι παραστρατημένες νεαρές και νιόπαντρες κοπέλες.

 Βυζαντική αυτοκρατορία 
Δεν υπάρχουν πηγές σχετικά με τα Άνω Λεχώνια κατά τα Βυζαντινά χρόνια έως την εποχή της Φραγκοκρατίας. Τότε, ο ηγεμόνας Μιχαήλ Β΄ Παλαιολόγος πάντρεψε την κόρη του με τον ηγεμόνα της Αχαΐας Βιλλαρδουίνο και του έδωσε το χωριό προίκα.

 Οθωμανική αυτοκρατορία 
Μετά από την κατάκτηση της Ελλάδας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, το χωριό καοτικήθηκε κυρίως από Μουσουλμάνους οι οποίοι έχτισαν σπίτια, πύργους και τζαμιά. Οι Χριστιανοί κάτοικοι ήταν λίγοι και εργάζονταν ως κολίγες. Αργότερα, οι κολίγες που είχαν εγκατασταθεί εκεί, σχημάτισαν χριστιανική συνοικία, τα μέλη της οποίας με το πέρασμα του χρόνου αυξάνονταν. Σ’ όλον τον κάμπο υπήρχαν έλη με λιμνάζοντα νερά με αποτέλεσμα ο τόπος να μαστίζεται από την ελονοσία. Περί το 1523 στο λόφο Νεβεστίκι υπήρχε το γυναικείο μοναστήρι «Αϊ Νικόλας». Σήμερα υπάρχουν ερείπια αυτού του ναού.

Το 1821 η περιοχή εξεγέρθηκε εναντίον των Οθωμανών, αλλά η επανάσταση κατεπνίγη.

 Νεότερα χρόνια 
Η Θεσσαλία προσαρτήθηκε στο Ελληνικό κράτος το 1881, αλλά από τα Λεχώνια οι Οθωμανοί είχαν αποχωρήσει πολύ νωρίτερα πουλώντας τις περιουσίες τους στους χριστιανούς. Τα Λεχώνια ήταν χωριό στο οποίο υπήρχε έντονη δραστηριότητα καθώς: 
 Το 1865 η οικογένεια Κοκο(ω)σλή ή Κουκουσλή έφτιαξε το εργοστάσιο μεταξουργίας.
 Το 1895 τα Άνω Λεχώνια ενώθηκαν σιδηροδρομικά με το Βόλο.
 Το 1900 κατασκευάστηκε και άλλο εργοστάσιο μεταξουργίας του Κουτούπη.
 Εγκαταστάθηκαν πλούσιοι κάτοικοι οι οποίοι έχτισαν τα αρχοντικά τους (αρχοντικά Κοντού, Κασιόπουλου, Χατζηκυριαζή, Αλ. Τοπάλη).
 Ιδρύθηκε συνεταιρισμός (Συνεταιρισμός Παραγωγών Οπωρολαχανικών Λεχωνίων Καραμπασίου-ΣΠΟΛΚ) που έφτιαχνε κομπόστες (1919), ενώ τα καΐκια από το επίνειο Πλατανίδια τις μετέφεραν στις αγορές του εξωτερικού.
 Το 1920 το παγοποιείο του Δημόπουλου παρήγαγε πάγο και ηλεκτρικό ρεύμα ηλεκτροδοτώντας το χωριό. Στα χρόνια 1920-50 λειτούργησε ως αλευρόμυλος.
 Το 1931 εγκαινιάστηκε ο ναός του Αγίου Αθανασίου.

Στα χρόνια της Κατοχής οι Λεχωνίτες πολέμησαν εναντίον των Γερμανών κατακτητών. Οι Γερμανοί ήρθαν στα Λεχώνια τη δεύτερη μέρα του Πάσχα το 1941 και έφυγαν το 1944.

Με το πέρασμα του χρόνου ασφαλτοστρώθηκαν οι δρόμοι, ενώ κτίστηκαν σχολείο (1956), ιατρείο, νηπιαγωγείο κλπ. Σήμερα το χωριό αποτελεί προάστιο του Βόλου και συνδέεται με την αστική συγκοινωνία Νο 5. Πρόεδρος του χωριού από τον Μάιο του 2019 είναι ο Νίκος Νομικός.

 Τοπική κοινότητα 
Η τοπική κοινότητα Άνω Λεχωνίων είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός πεδινός οικισμός, με έκταση 3,519 χμ² (2011). Περιλαμβάνει και τον οικισμό Πλατανίδια. https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous

 Πληθυσμός 
+Μόνιμος https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdfΈτοςΠληθυσμός19911.219 (1.385)20011.220 (1.439)20111.068 (1.429)
+Πραγματικός (de facto) ΠΛ 9:377ΠΛΜ 38:238ΈτοςΠληθυσμός19611.186 (1.382)19711.189 (1.283)19811.163 (1.335)19911.224 (1.395)20011.215 (1.468)20111.058 (1.424)2021983 (1.250)
(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

 Πηγές 
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1964 (ΠΛ)  

 Παραπομπές 

Ανω Λεχωνια
άνω Λεχωνια