Πυριδαζίνη

Η πυριδαζίνη είναι μια ετεροκυκλική οργανική χημική ένωση. Η δομή της χαρακτηρίζεται από έναν αρωματικό εξαμελή δακτύλιο που περιέχει δύο άτομα αζώτου σε γειτονικές θέσεις (1 και 2). Είναι ισομερής ένωση της πυραζίνης και της πυριμιδίνης, με τις οποίες αποτελεί την οικογένεια των διαζινών.J. A. Joule, K. Mills (2010), Heterocyclic Chemistry, σελ. 249–288, 5η έκδοση, Blackwell Publishing, Chichester.

Ιδιότητες

Η πυριδαζίνη έχει τη μορφή άχρωμου υγρού, το οποίο μπορεί να αναμιχθεί με το νερό. Το υδροχλωρικό άλας της πυριδαζίνης είναι κίτρινο στερεό με σημείο τήξης 161-163 °C.

Λόγω της ύπαρξης έξι π ηλεκτρονίων στον δακτύλιο η πυριδαζίνη έχει αρωματικό χαρακτήρα.D. T. Davies (1992), Aromatic Heterocyclic Chemistry, Oxford University Press. Και τα δύο άτομα αζώτου έχουν από ένα μονήρες ζεύγος ηλεκτρονίων που μπορεί να δεσμεύσει ένα πρωτόνιο (συμπεριφορά σαν βάση κατά Lewis), καθώς και να χρησιμεύσει για συναρμογή σε μεταλλικά κατιόντα.

Τα άτομα αζώτου είναι πιο ηλεκτραρνητικά από τα άτομα άνθρακα έχουν περίσσεια ηλεκτρονιακής πυκνότητας, επομένως η πυκνότητα δεν είναι κατανεμημένη ομοιόμορφα στον αρωματικό δακτύλιο όπως στο απολύτως συμμετρικό βενζόλιο.
Σε σύγκριση με την πυριδίνη, η οποία έχει μόνο ένα άτομο αζώτου στον εξαμελή της δακτύλιο, η πυριδαζίνη και οι άλλες διαζίνες είναι πιο ασθενείς βάσεις λόγω του «ανταγωνισμού» μεταξύ των δύο ατόμων αζώτου (οι τιμές σταθερών οξύτητας των συζυγών οξέων είναι 5,23 για την πυριδίνη και 2,24 για την πυριδαζίνη).

Σύνθεση

Σύμφωνα με μια σύνθεση που περιγράφηκε ήδη το 1901 από τον MarquisR. Marquis: Compt. Rend. Acad. Sciences, 1901, 132, 140. και τροποποιήθηκε το 1942 από τους Hückel και Jahnentz,Walter Hückel, Walter Jahnentz, Ber. Dtsch. Chem. Ges., 1942, 75B(12), 1438-1446 η πυριδαζίνη μπορεί να σχηματιστεί με αντίδραση  φουρανίου με μίγμα νιτρικού οξέος και οξικού ανυδρίτη: το ενδιάμεσα σχηματιζόμενο υποκατεστημένο φουράνιο αντιδρά με υδραζίνη, δίνοντας πυριδαζίνη με μέτρια απόδοση 20%.

600px|Σύνθεση πυριδαζίνης από φουράνιο

Καλύτερες αποδόσεις επιτυγχάνονται με χρήση παραγώγων του μηλεϊκού οξέος. Έτσι, ο μηλεϊκός ανυδρίτης αντιδρά με υδραζίνη προς σχηματισμό 1,2-διϋδροπυραζινο-3,6-διόνης, η οποία καταλήγει σε πυριδαζίνη μετά από χλωρίωση με οξυχλωριούχο φωσφόρο και αναγωγή με H2-Pd/C (απόδοση 62%).R. H. Mizzoni, P. E. Spoerri, J. Am. Chem. Soc., 1951, 73, 1873-1874.C. M. Atkinson, C. J. Sharpe, J. Am. Chem. Soc., 1959, 3040-3046.D. Fan, L. Dai, X. Wang, Y. Chen, Huaxue Shijie (Chemical World), 2007, 48(9), 549-552.

620px|Σύνθεση πυραζίνης από μηλεϊκό ανυδρίτη και υδραζίνη

Δείτε επίσης
 Πυραζίνη
 Πυριμιδίνη
 Πυριδίνη

Παραπομπές

Κατηγορία:Αρωματικές ιμίνες
Κατηγορία:Οργανικές ενώσεις με άζωτο