Κατάλογος μοναρχών της Βρετάνης

Το λήμμα αυτό αποτελεί έναν κατάλογο των μοναρχών της Βρετάνης (βασιλείς και δούκες) που βασίλεψαν στη Βρετάνη (Βασίλειο και Δουκάτο της Βρετάνης) ως το 1547 με εξαίρεση τρεις περιόδους : τους πολέμους διαδοχής μεταξύ του Οίκου της Βαν και της Ρεν (874-890), τη νορμανδική εισβολή στη Βρετάνη κατά το πρώτο μισό του 10ου αιώνα και τον Πόλεμο της βρετονικής διαδοχής (1341-1365). Οι κυβερνήτες της Βρετάνης μερικές φορές ήταν εκλεγμένοι, συνήθως όμως κυβερνούσαν χάρη σε κληρονομικά δικαιώματα, μερικές φορές ήταν γυναίκες που έφεραν τον τίτλο της δούκισσας της Βρετάνης. Οι μεγάλες πόλεις της Βρετάνης κυβερνήθηκαν από κόμητες οι οποίοι πολλές φορές βρέθηκαν σε σύγκρουση με την κεντρική αυλή του δούκα. Την εποχή που η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία οι πρώτοι κυβερνήτες της Βρετάνης καταγράφονται σαν "βασιλείς" στην Κορνουάλη και στο Ντέβον. Οι βασιλείς αυτοί είχαν υπό την εξουσία τους την Αρμορική, ο Ιορδάνης ο Αλανός καταγράφει έναν βασιλιά με το όνομα Ριόθαμος. Δεν υπάρχει ωστόσο ξεχωριστός κυβερνήτης της Βρετάνης, τα εδάφη της ήταν μοιρασμένα σε δώρα από τους τοπικούς κόμητες.
Το Δουκάτο της Βρετάνης εμφανίστηκε για πρώτη φορά με τη "μάχη του Τραν-λα-Φορέ" (939), ο ποταμός Κουεσνόν καθιερώθηκε σαν όριο ανάμεσα στη Βρετάνη και τη Νορμανδία.John Le Patourel, Feudal Empires: Norman and Plantagenet; ed. Michael Jones, (The Hambledon Press, 1984), σ. 241 Ο Αλαίν Β΄ της Βρετάνης έδωσε όρκο υποτέλειας στον Λουδοβίκο Δ΄ της Γαλλίας αλλά το δουκάτο δεν είχε καμιά βασιλική προσοχή μέχρι τη χρονιά που ο Λουδοβίκος ΣΤ΄ της Γαλλίας ίδρυσε επισκοπή στη Νάντη (1123).Michael Jones, The Creation of Brittany, (The Hambledon Press, 1988), 4 Δεν αναφέρονται άλλοι δούκες της Βρετάνης μέχρι την εποχή που ο Αρθούρος Α΄ της Βρετάνης αναγνώρισε τον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο Αύγουστο σαν κυρίαρχο του (1202).Michael Jones, The Creation of Brittany, 4

Η περιοχή της Βρετάνης ήταν γνωστή συχνά σαν δουκάτο και οι κυβερνήτες της δούκες, ιστορικά ωστόσο είναι γνωστό ότι στα μέσα του 12ου αιώνα οι βασιλείς της Γαλλίας αποκαλούσαν τους κυβερνήτες της Βρετάνης κόμητες. Η χερσόνησος πήρε αργότερα τον τίτλο του δουκάτου σαν δώρο του βασιλείου της Γαλλίας.Michael Jones, The Creation of Brittany, 287 Η άποψη αυτή δεν ταυτίζεται καθόλου με τον τρόπο που προσέγγισαν το δουκάτο ο Κάρολος Η΄ της Γαλλίας και ο Λουδοβίκος ΙΒ΄ της Γαλλίας που παντρεύτηκαν διαδοχικά την Άννα της Βρετάνης.
Ο τελευταίος κάτοχος του τίτλου του ηγεμόνα της Βρετάνης ήταν ο δελφίνος και δούκας Ερρίκος της Γαλλίας, γιος του βασιλιά της Γαλλίας Φραγκίσκου Α΄ της Γαλλίας. Η στέψη του ως βασιλιάς της Γαλλίας, στις 31 Μαρτίου 1547, κατέστησε οριστική, πλέον, την ένωση του δουκάτου με το βασίλειο της Γαλλίας. Ωστόσο, η ημερομηνία ίδρυσης μιας ενιαίας και ανεξάρτητης Βρετάνης παραμένει συζητήσιμη. Η ημερομηνία που είναι αποδεκτή από τον περισσότερο κόσμο είναι η μάχη του Μπαλόν, η οποία κερδήθηκε από τις δυνάμεις του Νομινόη στις 22 Νοεμβρίου 845. Ακόμη, το σύμφωνο του Ανζέ το 851 που υπεγράφη μεταξύ του Ερισπόη και του Καρόλου Β΄ του Φαλακρού, θεωρείται από αρκετούς και ως η επίσημη « ληξιαρχική πράξη του Βασιλείου της Βρετάνης ». 
 Βασιλείς και πρίγκιπες της Βρετάνης 

 Βασιλείς κατά τον ύστερο Μεσαίωνα 

ΠορτραίτοΒασιλείαΚάτοχοςΣημειώσεις80px|Morvanπερίπου 818||align="center"|Μορβάν Λεζ-Μπρέιζ||align="right"|Βασιλιάς των Βρετόνων της περιοχής του Πριζιάκ80px|Wiomarc'h<small>περίπου 822 - περίπου 825Βιομάρκ<small>Αρχηγός ή βασιλιάς των Βρετόνων των νοτιοανατολικών

 Βασιλείς της Βρετάνης 

ΠορτραίτοΒασιλείαΚάτοχοςΣημειώσεις
 80px|Nominoe<small>845 - 851Νομινόης <small>Κόμης της ΒανΜίσος80px|Erispoe<small>851 - 857Ερισπόε<small>Γιος του προηγούμενουΑναγνωρίστηκε ως βασιλιάς το 85180px|Salomon<small>857 - 874ΣολομώνΣτέφτηκε βασιλιάς της Βρετάνης το 857, αφού πρώτα δολοφόνησε τον ξάδερφό του Ερισπόη, του οποίου δεν ενέκρινε τις στενές διπλωματικές σχέσεις με τη Δυτική Φραγκία. Υπό τη βασιλεία του, η Βρετάνη έφτασε στο απόγειο της γεωγραφικής της επέκτασης. Αφού πολέμησε επί περίπου δεκαπέντε χρόνια ενάντια στους Βίκινγκ στη διάρκεια των Νορμανδικών Επιδρομών, κατάφερε να τους εκδιώξει από τη Βρετάνη, ενώ βοήθησε, μάλιστα, τον Κάρολο τον Φαλακρό να τους εκδιώξει από την Ανζέ το 873. Στο τέλος της βασιλείας του, αποσύρθηκε σε μοναστήρι ώστε να εξιλεωθεί για τον φόνο του Ερισπόη. Το 874, ο γαμπρός του Πασκουέτεν και ο γαμπρός του Ερισπόη, Γκυρβάν τον παρέδωσαν στους Φράγκους οι οποίοι τον δολοφόνησαν. Πόλεμος Διαδοχής (874-876) : μεταξύ του Πασκουέτεν, κόμη της Βαν, και του Γκυρβάν, κόμη της Ρεν.Πόλεμος Διαδοχής (876-890) : μεταξύ του Αλαίν, κόμη της Βαν και του Ζουντικαέλ, πρίγκιπα του Ποέρ.80px|Alain<small>890 - 907Αλαίν Α΄ ο Μέγας <small><center>Κόμης της ΒανΜόνος βασιλιάς κατά το 890<center>80px|Gourmaëlon<small>908 - 913Γκουρμαελόν<small><center>Κόμης της Κορνουάλης (πριν από το 907) Βασιλεύον πρίγκηπας το 908<center>

 Νορμανδική κατοχή 

ΗμερομηνίεςΣημειώσεις<small>913 - 931<small>Κατοχή της Βρετάνης από τους Βίκινγκ υπό τους αρχηγούς Ρόγκνβαλντ και Φελεκάν.<small>931<small>Οι Αλαίν Μπαρμπετόρτ και Ζυέλ Μπερανζέ, Κόμης της Ρεν επιχείρησαν να απελευθερώσουν τη Βρετάνη, χωρίς όμως επιτυχία. Ο Φελεκάν σκοτώθηκε στη διάρκεια των συγκρούσεων. <small>931 - 937<small>Κατοχή της Βρετάνης από τους Βίκινγκ υπό τον αρχηγό Ινκόν, ο οποίος διαδέχτηκε τον Ρόγκνβαλντ.<small>931 - 937<small>Ο Γουλιέλμος ο Μακρύσπαθος, δούκας της Νορμανδίας, ο οποίος είχε καταλάβει το Κοταντέν και το Αβρανσάν, αυτοανακηρύσεται « VVILEIM DUX BRI(TONUM) » δηλαδή « Γουλιέλμος, δούκας των Βρετόνων », όπως αναφέρεται επιγραφή πάνω σε δηνάριο-αρχαιολογικό εύρημα.

 Δούκες της Βρετάνης 

 Οίκος της Νάντης (936-990) 

 Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Βασιλεία Δυναστεία Σημειώσεις
  1 80px|AlainΑλαίν Β΄ Μπαρμπετόρτ(910 - 952)936 - 952ΝάντηςΔούκας της ΒρετάνηςΜοιρασμένη αντιβασιλεία (952 - 958) : Τιμπώ ο Κλέφτης, Κόμης της Μπλουά και Φούλκων Β΄, Κόμης του Ανζού 2 80px|DrogonΔρόγων(π. 950 - 958)952 - π.958ΝάντηςΔούκας της Βρετάνης στη διάρκεια της μοιρασμένης αντιβασιλείας μεταξύ του θείου του, Τιμπώ του Κλέφτη, Κόμης του Μπλουά, του οποίου ανέθεσε τη διοίκηση στον αρχιεπίσκοπο του Ντολ, Βικοχέν, και του Ζυέλ Μπερανζέ, Κόμη της Ρεν και του γαμπρού του τελευταίου, Φούλκων του Καλού, Κόμη του Ανζού (ο οποίος νυμφεύθηκε τη χήρα του Αλαίν Β΄). 3 80px|HoelΟέλ Α΄(; - ;)v.960 - 980ΝάντηςΔούκας της Βρετάνης, Κόμης της Νάντης. 4 80px|GuerechΓκερέκ(? - 988)v.980 - 988ΝάντηςΔούκας της Βρετάνης και Επίσκοπος της Νάντης. 5 80pxΑλαίν, κόμης της Νάντης(π. 981 - 990)988 - 990ΝάντηςΔούκας της Βρετάνης, Κόμης της Νάντης.

 Οίκος της Ρεν (990-1066) 

 Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Βασιλεία Δυναστεία Σημειώσεις 6 80px|ConanΚόναν Α΄<small>(? - 27 Ιουνίου 992)990 - 992ΡενΔούκας της Βρετάνης - Κόμης της Ρεν 7 80px|GeoffroyΓοδεφρείδος Α΄ Μπερανζέ(? - 1008)992 - 1008 Κατάλογος κομήτων της Ρεν Δούκας της Βρετάνηςεπιτροπεία (1008 - 1012) : Αουίς της Νορμανδίας (χηρεύουσα δούκισσα), εν ονόματι του ανήλικου γιου της Αλαίν Γ΄
|- 
|align="center"| 8 ||align="center"|80px|Alain||align="center"|Αλαίν Γ΄(997- 1η Οκτωβρίου 1040)||align="center"|1008 - 1040||align="center"| Κατάλογος κομήτων της Ρεν ||Δούκας της Βρετάνης - σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούσε τον τίτλο του Βασιλιά της Βρετάνης.
|-
|bgcolor="#CCEEBB" align="center" colspan=6 |επιτροπεία (1040 - 1047): Εύδης κόμης του Παντιέβρ στο όνομα τού ανιψιού του Κόναν Β΄  9 80px|ConanΚόναν Β΄(1030 - 11 Δεκεμβρίου 1066)1040 - 1066 Κατάλογος κομήτων της Ρεν Δούκας της Βρετάνης. 

 Οίκος της Κορνουάλης (1066-1156) 

 Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Βασιλεία Δυναστία Σημειώσεις Λάβαρο 10 80px|HoëlΟέλ Β΄(π. 1030 - 13 Απριλίου 1084)1066 - 1084ΚορνουάληςΔούκας της Βρετάνης, Κόμης της Κορνουάλης - Κόμης της Νάντης. Σύζυγος της Αβουάζ της Βρετάνης, κόρης του Αλαίν Γ΄ και αδελφής του Κόναν Β΄. 100px 11 80px|Alain Αλαίν Δ΄ Φερζάν(π. 1060 - 13 Οκτωβρίου 1119)1084 - 1115 Κορνουάλης Δούκας της Βρετάνης.  12 80px|ConanΚόναν Γ΄ ο Παχύς(1095 - 17 Σεπτεμβρίου 1148)1115 - 1148 Κορνουάλης Δούκας της Βρετάνης. Αντιβασιλεία (1148 - 1156): Όντο Β΄ του Ποροέ στο όνομα της συζύγου του, δούκισσας Μπέρτας.
|-
|align="center"| 13 ||align="center"|80px|Berthe||align="center"|Μπέρτα(1114 - 1156)||align="center"|1148 - 1156||align="center"| Κορνουάλης ||Κληρονομική Δούκισσα της Βρετάνης, καθώς ο πατέρας της Κόναν Γ΄ αποκλήρωσε τον γιο του Οέλ λόγω του ότι επρόκειτο για εκτός γάμου τέκνο του, και όρισε ως διάδοχο τον εγγονό του Κόναν Δ΄, υπό την αντιβασιλεία του γαμπρού του, Όντο Β΄ του Ποροέ. Με το τέλος του, ο Όντο Β΄ απομάκρυνε τον γαμπρό του και ο Οέλ επιχείρησε να διεκδικήσει τα δικαιώματά του επί του θρόνου. Ο Κόναν Δ΄ κατέφυγε στην Αγγλία, και ο Ερρίκος Β΄ της Αγγλίας τον αποκατέστησε στον θρόνο τού Δουκάτου το 1156.
|}

 Οίκος της Ρεν-Παντιέβρ & των Ανζού-Πλανταγενετών (1156-1221) 

{| width=100% class="wikitable"
! width= 4% | Κατάταξη
! width= 8% | Πορτραίτο
! width=15% | Όνομα
! width=14% | Βασιλεία
! width=14% | Δυναστεία
! width=28% | Σημειώσεις
! width= 8% | Λάβαρο 
|-
|align="center"| 14 ||align="center"| 80px|Conan ||align="center"|Κόναν Δ΄ ο Μικρός(π. 1138 - 20 Φεβρουαρίου 1171)||align="center"| 1156 - 1166||align="center"|Ρεν-Παντιέβρ||Κόμης του Ρίτσμοντ από το 1146, ανακηρύχθηκε Δούκας το 1156 σε βάρος του επιτρόπου του Όντο Β΄ του Ποροέ, πατριού του. Το 1166 υποχρεώθηκε να παραιτηθεί προς όφελος τής κόρης του Κωνσταντίας, την οποία είχε υποσχεθεί στον Γοδεφρείδο Β΄, γιο του Ερρίκου Β΄ της Αγγλίας. Απεβίωσε στις 20 Φεβρουαρίου 1171. ||rowspan="3" align="center"|100px|Conan IV et Constance
|-
|bgcolor="#CCEEBB" align="center" colspan=6 |Επιτροπεία (1166 - 1181): Ερρίκος Β΄, της Αγγλίας, πατέρας του Γοδεφρείδου Β΄ και πεθερός της Κωνσταντίας|-
|align="center"| 15 ||align="center"| 80px|Constance ||align="center"|Κωνσταντία(π. 1161 - Σεπτέμβριος 1201)||align="center"| 1166 - 1201||align="center"|Ρεν-Παντιέβρ||Κόρη του Κόναν Δ΄, με τον πατέρα της να παραιτείται υπέρ της το 1166. Ο 1ος σύζυγός της, Γοδεφρείδος Β΄ ανακηρύχθηκε Δούκας της Βρετάνης το 1181, όμως απεβίωσε πρόωρα στις 19 Αυγούστου 1186. Αυτή απεβίωσε τον Σεπτέμβριο του 1201.
|-
|align="center"| 16 ||align="center"| 80px|Geoffroi II ||align="center"|Γοδεφρείδος Β΄(23 Σεπτεμβρίου 1158 - 19 Αυγούστου 1186)||align="center"| 1181 - 1186||align="center"|Ανζού-Πλανταγενέτες||Γιος του Ερρίκου Β΄ της Αγγλίας, ανακηρύχτηκε Δούκας της Βρετάνης ως σύζυγος της Κωνσταντίας. Απεβίωσε στις 19 Αυγούστου 1186. ||align="center"| 
|-
|align="center"| 17 ||align="center"| 80px|Arthur I ||align="center"|Αρθούρος Α΄(29 Μαρτίου 1187 – 3 Απριλίου 1203)||align="center"| 1196 - 1203||align="center"|Ανζού-Πλανταγενέτες||Γιος της Κωνσταντίας δούκισσας της Βρετάνης και του Γοδεφρείδου Β΄, αναγνωρίστηκε ως δούκας το 1196. Μεταξύ 1196 και 1198 ο Ριχάρδος Α΄ της Αγγλίας κατέλαβε τη Βρετάνη, ενώ απήγαγε την Κωνσταντία. Ο νεαρός δούκας Αρθούρος Α΄ οδηγήθηκε στην Αυλή του Φίλιππου Β΄ της Γαλλίας από τον επίσκοπο της Βαν, μέχρι την απελευθέρωση τής μητέρας του. Απεβίωσε στις 3 Απριλίου 1203.||rowspan="1" align="center"|100px 
|-
|bgcolor="#CCEEBB" align="center" colspan=7 |επιτροπεία (1203 - 1213): Γκυ του Τουάρ, 3ος σύζυγος της δούκισσας Κωνσταντίας, επίτροπος στο όνομα τής ανήλικης κόρης του, ΑλίκηςΜεταξύ 1206 και 1207 ο Φίλιππος Β΄ της Γαλλίας αφαίρεσε τη διοίκηση του δουκάτου από τον Γκυ του Τουάρ, και ανέλαβε ο ίδιος τα διοικητικά καθήκοντά του, προτού του τα επιστρέψει. 18  80px|Alix Αλίκη(1200 - 21 Οκτωβρίου 1221) 1203 - 1221ΤουάρΚόρη της Κωνσταντίας και του Γκυ του Τουάρ, αναγνωρίστηκε ως δούκισσα το 1213 με το τέλος τού πατέρα της, επιτρόπου της Βρετάνης. Απεβίωσε στις 21 Οκτωβρίου 1221. 100εσ

 Οίκος των Καπετιδών-Ντρε (1221-1341) 

 Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Βασιλεία Δυναστεία Σημειώσεις Θυρεός - 80px|Pierre IΑντιβασιλεία (1213 - 1237) : Πέτρος Α΄ του Ντρε Μωκλέρκ επίτροπος (baillistre) της Βρετάνης εις όνομα της συζύγου του, δούκισσας Αλίκης μεταξύ 1213 και 1221 επίτροπος της Βρετάνης εις όνομα του ανήλικου γιου του, Ιωάννη Α΄ του Κοκκινομάλλη μεταξύ 1221 και 1237.Μέχρι το 1297100px100px 19  80px|Jean I Ιωάννης Α΄ ο Κοκκινομάλλης(1217 ή 1218 – 8 Οκτωβρίου 1286)1221 - 1286ΝτρεΓιος του Πιέρ Μωκλέρκ και της δούκισσας Αλίκης. Έγινε δούκας της Βρετάνης το 1221, με τον θάνατο της μητέρας του, όμως, καθώς ήταν ηλικίας μόλις τεσσάρων ετών, ο πατέρας του ανέλαβε την αντιβασιλεία του έως τον θάνατό του το 1237. Πέθανε στις 8 Οκτωβρίου 1286. 20  80px|Jean II Ιωάννης Β΄(3 Ιανουαρίου 1239 – 18 Νοεμβρίου 1305) 1286 - 1305ΝτρεΚόμης του Ρίτσμοντ από το 1268, έγινε δούκας το 1286 με τον θάνατο του πατέρα του, του δούκα Ιωάννη Α΄. Συμμαχώντας με τον βασιλιά της Γαλλίας, το Δουκάτο έγινε μέλος της Βουλής των Ομοτίμων της Γαλλίας το 1297 από τον Φίλιππο Δ΄ τον Ωραίο. Πέθανε στη Ρώμη στις 18 Νοεμβρίου 1305Από το 1297100px100px 21  80px|Arthur II Αρθούρος Β΄(25 Ιουλίου 1261 - 27 Αυγούστου 1312) 1305 - 1312ΝτρεΓιος του Ιωάννη Β΄ και της Βεατρίκη της Αγγλίας, έγινε δούακς της Βρετάνης με τον θάνατο του πατέρα του. Πέθανε στις 27 Αυγούστου 1312. 22  80px|Jean III Ιωάννης Γ΄ ο Καλός(8 Μαρτίου 1286 - 30 Απριλίου 1341) 1312 - 1341ΝτρεΈγινε δούκας το 1312 με τον θάνατο του πατέρα του, Αρθούρου Β΄. Το 1316, τροποποίησε οριστικά τον θυρεό του, αντικαθιστώντας το σύνολο του θυρεού του με αναπαραστάσεις ερμίνων. Η άρνησή του να προετοιμάσει τη διαδοχή του, καθώς και το γεγονός ότι δεν απέκτησε απογόνους οδήγησε στον πόλεμο της βρετονικής διαδοχής. Πέθανε στις 30 Απριλίου 1341. Από το 1316100px100px


 Πόλεμος Διαδοχής (1341-1365) 

Ο Πόλεμος της Βρετονικής Διαδοχής (1341 - 1364) ή πόλεμος της Ιωάννας του Παντιέβρ και του Ιωάννη του Μονφόρ είναι μία από τις δευτερεύουσες πολεμικές συγκρούσεις, που έλαβαν χώρα στη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου. Στις 30 Απριλίου 1341 ο δούκας Ιωάννης Γ΄ της Βρετάνης απεβίωσε χωρίς απογόνους παρά τους τρεις γάμους του, με την Ισαβέλλα των Βαλουά, την Ισαβέλλα της Καστίλης και την Ιωάννα της Σαβοΐας, και χωρίς να έχει ορίσει διάδοχο.

Είχε δύο μικρότερους αδελφούς, τον Γκυ του Παντιέβρ (είχε αποβιώσει πριν 10 έτη) και τον Ιωάννη του Μονφόρ. Η κόρη του Γκυ, Ιωάννα του Παντιέβρ με τον σύζυγό της Κάρολο του Μπλουά και ο Ιωάννης του Μονφόρ, μπήκαν σε διαμάχη για τη διεκδίκηση του δουκάτου. Όμως η Γαλλία και η Αγγλία βρίσκονταν σε πόλεμο από το 1337, και ο Εδουάρδος Γ΄ είχε ανακηρυχθεί "βασιλιάς της Γαλλίας". Έτσι ο Ιωάννης του Μονφόρ του δήλωσε πίστη, ενώ ο Κάρολος του Μπλουά έκανε το ίδιο στον θείο του Φίλιππο ΣΤ΄ της Γαλλίας.

Οι Γάλλοι αιχμαλώτισαν τον Ιωάννη του Μονφόρ και εγκατέστησαν στην εξουσία τον Κάρολο του Μπλουά το 1341, όμως ο Εδουάρδος Γ΄ αποβιβάστηκε στην Μπρεστ το 1342. Ενώ ο Ιωάννης του Μονφόρ ήταν σιδεροδέσμιος και η σύζυγός του Ιωάννα της Φλάνδρας βρισκόταν εν μέσω κρίσης σχιζοφρένειας, μία ανακωχή συμφωνήθηκε το 1343. Το 1365, μέσω του πρώτου Συμφώνου της Γκεράντ, η Ιωάννα του Παντιέβρ παραιτήθηκε των δικαιωμάτων της από το δουκάτο, προς όφελος του Ιωάννη Δ΄ (γιου του Ιωάννη του Μονφόρ).

  Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Ημερομηνίες Δυναστεία Σημειώσεις Θυρεός -  80px Κάρολος του Μπλουά(1319 - 29 Σεπτεμβρίου 1364) 1341 - 1364Οίκος του Σατιγιόν-ΜπλουάΩς σύζυγος της Ιωάννας του Παντιέβρ, ο Κάρολος του Μπλουά ανακηρύχθηκε δούκας από τον βασιλιά της Γαλλίας, τον θείο του, Φίλιππο ΣΤ΄ της Γαλλίας. Ο Κάρολος του Μπλουά σκοτώθηκε στη μάχη του Ωραί το 1364100px -  80px Ιωάννα του Παντιέβρ(1319 - 10 Σεπτεμβρίου 1384) 1341 - 1364Οίκος του Ντρε-ΠαντιέβρΚόμισσα του Παντιέβρ, διεκδικούσε το δουκάτο ως ανιψιά του Ιωάννη Γ΄ της Βρετάνης 100pxεναντίον -  80px Ιωάννης του Μονφόρ(π. 1294 - 26 Σεπτεμβρίου 1345) 1341 - 1345Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΚόμης του Μονφόρ, διεκδικούσε το δουκάτο ως (ετεροθαλής) αδελφός του Ιωάννη Γ΄ της Βρετάνης100px -  80px Ιωάννα της Φλάνδρας(1295 - 1374) 1341 - 1364Οίκος του Νταμπιέρ Διεκδικούσε το δουκάτο ως σύζυγος του Ιωάννη του Μονφόρ. -  80px Ιωάννης Δ΄(1339 - 1399) 1357 - 1364Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ιωάννη του Μονφόρ, ήταν η μητέρα του, Ιωάννα της Φλάνδρας, που συνέχισε τον πόλεμο μετά το τέλος τού πατέρα του. Ξεκίνησε να λαμβάνει μέρος στις στρατιωτικές επιχειρήσεις το 1357. Το 1364 πολιόρκησε το Ωραί, βοηθούμενος από ενισχύσεις που είχαν σταλεί από τον Εδουάρδο τον Μαύρο Πρίγκιπα, ενώ κατανίκησε και σκότωσε τον Κάρολο του Μπλουά στη μάχη του Ωραί. Εκκίνησε διαπραγματεύσεις με την Ιωάννα του Παντιέβρ, οι οποίες κατέληξαν στο πρώτο σύμφωνο της Γκεράντ το 1365, που τον αναγνώριζε ως μόνο δούκα της Βρετάνης.

 Οίκος των Καπετιδών-Ντρε-Μονφόρ (1365-1514) 

 Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Βασιλεία Δυναστεία Σημειώσεις Θυρεός 23  80px|Jean IV Ιωάννης Δ΄ ο ΚατακτητήςΟρισμένοι ιστορικοί τον αναφέρουν υπό την ονομασία "Ιωάννης Ε΄", καθώς ο πατέρας του, Ιωάννης του Μονφόρ, διεκδικούσε τον τίτλο ως "Ιωάννης Δ΄".(1339 - 1η Νοεμβρίου 1399) 1365 - 1399Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ιωάννη του Μονφόρ, ο Ιωάννης Δ΄ ήταν ο νικητής του πολέμου της βρετονικής διαδοχής. Έχοντας δεχτεί έντονη κριτική για τη φιλοαγγλική του στάση, δέχτηκε την επίθεση του βασιλιά Καρόλου Ε΄ της Γαλλίας που κατέλαβε για σύντομη διάρκεια του δουκάτο, ενώνοντάς το με τις υπόλοιπες κτήσεις του Γαλλικού Στέμματος. Επανέκτησε τη Βρετάνη το 1379 έπειτα από κάλεσμα των ίδιων ευγενών που λίγο καιρό νωρίτερα των είχαν υποχρεώσει σε αυτοεξορία. 100px100px 24  80px|Jean V Ιωάννης Ε΄ ο ΣοφόςΟρισμένοι ιστορικοί τον αναφέρουν υπό την ονομασία "Ιωάννης ΣΤ΄", καθώς ο πατέρας του έφερε τον τίτλο "Ιωάννης Ε΄".(24 Δεκεμβρίου 1389 - 29 Αυγούστου 1442) 1399 - 1442Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ιωάννη Δ΄. 25  80px|François I Φραγκίσκος Α΄ ο Αγαπητός(11 Μαΐου 1414 - 18 Ιουλίου 1450 ) 1442 - 1450Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ιωάννη Ε΄ και της Ιωάννας της Γαλλίας. 26  80px|Pierre II Πέτρος Β΄ ο Απλός(7 Ιουλίου 1418 - 22 Σεπτεμβρίου 1457) 1450 - 1457Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ιωάννη Ε΄ και της Ιωάννας της Γαλλίας. 27  80px|Arthur III Αρθούρος Γ΄ ο Δικαιοδότης ή ο Σταβλάρχης του Ρισμόν(24 Αυγούστου 1393 - 26 Δεκεμβρίου 1458) 1457 - 1458Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ιωάννη Δ΄ και της Ιωάννας της Ναβάρρας. 28  80px|François II Φραγκίσκος Β΄(23 Ιουνίου 1433 - 9 Σεπτεμβρίου 1488) 1458 - 1488Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΓιος του Ριχάρδου του Ετάμπ (γιου του Ιωάννη Δ΄). 29  80px|Anne Άννα(25 Ιανουαρίου 1477 - 9 Ιανουαρίου 1514) 1488 - 1514Οίκος του Ντρε-ΜονφόρΑπό τον 1ο γάμο της: βασίλισσα της Γερμανίας και αρχιδούκισσα της Αυστρίας μέσω του γάμου της με τον Μαξιμιλιανό Α΄ των Αψβούργων. Από τον 2ο: βασίλισσα της Γαλλίας, της Σικελίας και της Ιερουσαλήμ μέσω του γάμου της με τον Κάρολο Η΄ των Βαλουά. Από τον 3ο: βασίλισσα της Γαλλίας και δούκισσα του Μιλάνου μέσω του γάμου της με τον Λουδοβίκο ΙΒ΄ των Βαλουά.

 Οίκος των Βαλουά-Ορλεάνης (1514-1547) 

Οι τρεις τελευταίοι δούκες της Βρετάνης δεν ασκούσαν ουσιαστικά διοικητικά καθήκοντα, καθώς ο έλεγχος του δουκάτου ανήκε στον βασιλιά Φραγκίσκο Α΄ της Γαλλίας. Μετά το έδικτο της Ένωσης της Βρετάνης με τη Γαλλία το 1532, ο πληθυσμός της Ναντ υποδέχτηκε πάνω από μια φορά τον Γάλλο μονάρχη με την επευφημία: « Vive le Duc ! » (« Ζήτω ο Δούκας ! »).

 Κατάταξη Πορτραίτο Όνομα Βασιλεία Δυναστεία Σημειώσεις Θυρεός 30 80px|ClaudeΚλαυδία της Γαλλίας(13 Οκτωβρίου 1499 - 20 Ιουλίου 1524)1514 - 1524Βαλουά-ΟρλεάνηςΚόρη της Άννας της Βρετάνης και του Λουδοβίκου ΙΒ΄ της Γαλλίας, Δούκισσα της Βρετάνης με το τέλος τής μητέρας της. Βασίλισσα της Γαλλίας, Δούκισσα του Μιλάνου, Κόμισσα του Σουασόν, του Μπλουά, του Κουσί, του Ετάμπ και του Μονφόρ, μέσω του γάμου της με τον βασιλιά Φραγκίσκο Α΄ της Γαλλίας100px 31 80px|François IIIΦραγκίσκος Γ΄(28 Φεβρουαρίου 1518 - 10 Αυγούστου 1536)1524 - 1536Βαλουά-Ορλεάνης-ΑνγκουλέμΟ Φραγκίσκος Γ΄, δελφίνος της Γαλλίας, ήταν ο τελευταίος εστεμμένος δούκας. Ο πατέρας του, ο βασιλιάς Φραγκίσκος Α΄ της Γαλλίας κυβερνούσε απευθείας του δουκάτο. Κάτι που συνέβαινε σε πλήρη αντίθεση με το σύμφωνο που συνέδεε τη Βρετάνη με τη Γαλλία, καθώς η Βρετάνη όφειλε να δοθεί ως κτήση στο μικρότερο γιο του Φραγκίσκου Α΄. 100px  32 80px|Henri IIΕρρίκος(31 Μαρτίου 1519 - 10 Ιουλίου 1559)1536 - 1547Βαλουά-Ορλεάνης-ΑνγκουλέμΜικρότερος γιος του Φραγκίσκου Α΄, έγινε Δελφίνος και Δούκας της Βρετάνης με το τέλος τού αδερφού του το 1536. Έφερε τον τίτλο του δούκα χωρίς να έχει στεφθεί τέτοιος στη Ρεν, σύμφωνα με την παράδοση. Με το τέλος τού πατέρα του το 1547, έγινε βασιλιά της Γαλλίας υπό την ονομασία Ερρίκος Β΄. Το δουκάτο, τότε, ενσωματώθηκε οριστικά στις βασιλικές κτήσεις100px 

 Άλλοι  

 Διεκδικητές 

 Πορτραίτο Όνομα Ημερομηνίες Οίκος Σημειώσεις Θυρεός80pxΟλιβιέ του Παντιέβρ1420Σατιγιόν-ΜπλουάΚόμης του Παντιέβρ. Γιος του Ιωάννη Α΄ του Παντιέβρ (γιου της δούκισσας Ιωάννας του Παντιέβρ και του Καρόλου του Σατιγιόν-Μπλουά).100px80pxΚάρολος Η΄ της Γαλλίας1488ΒαλουάΒασιλιάς της Γαλλίας. Το 1480 ο πατέρας του, Λουδοβίκος ΙΑ΄ είχε αγοράσει έναντι του ποσού των 50.000 λιρών από τη Νικόλ του Σατιγιόν-Μπλουά κόμισσας του Παντιέβρ και κληρονομικής διαδόχου του θείου της Ολιβιέ του Παντιέβρ, τα δικαιώματα επί της Βρετάνης που διατηρούσε.100px80pxΙωάννης Β΄ του Ροάν1488ΡοάνΥποκόμης του Ροάν. Σύζυγος της Μαρίας της Βρετάνης, κόρης του δούκα Φραγκίσκου Α΄. Όσο η Άννα της Βρετάνης ήταν ακόμη ανήλικο κορίτσι (και παρά το γεγονός ότι ο πατέρας της Φραγκίσκος Β΄ την είχε αναγνωρίσει ως διάδοχο μέσω του Συμβουλίου των Ευγενών), ο Ιωάννης Β΄ διεκδίκησε το δουκάτο, λόγω της ύπαρξης του Συμφώνου του Γκεράντ, το οποίο απέκλειε τη διαδοχή από τις γυναίκες, όσο υπήρχε άρρην διάδοχος. Έλαβε περισσότερο από μία φορά τον τίτλο του δούκα, κάτι που ο Κάρολος Η΄ της Γαλλίας του απαγόρευσε στη συνέχεια.100px80pxΙωάννης Δ΄ του Σαλόν-Αρλαί1488Ιβρέας-Σαλόν-ΑρλαίΠρίγκιπας της Οράγγης. Αν και ποτέ δεν διεκδίκησε επισήμως τα δικαιώματά του επί του συγκεκριμένου τίτλου, υποχρέωσε τον Κάρολο Η΄ της Γαλλίας να τον πληρώσει, ώστε να παραιτηθεί αυτών. Γιος της Αικατερίνης, αδελφής του δούκα Φραγκίσκου Β΄, τα δικαιώματά του σύμφωνα με τους νόμους της Βρετάνης (Σύμφωνο του Γκεράντ) ήταν, δίχως αμφιβολία, τα καλύτερα δυνατά για να μπορέσει να διαδεχτεί τον Φραγκίσκο Β΄.100px80pxΙσαβέλλα Κλάρα Ευγενία της Ισπανίας1590 - 1598ΑψβούργωνΙνφάντα της Ισπανίας, μεγαλύτερη κόρη του Φιλίππου Β΄ της Ισπανίας και της Ελισάβετ των Βαλουά (μεγαλύτερης κόρης του Ερρίκου Β΄ της Γαλλίας). Είχε κληρονομήσει τα δικαιώματα για τη διαδοχή του δουκάτου, σύμφωνα με νόμο περί διαδοχής προγενέστερο του Εδίκτου της Ένωσης, καθώς ο Ερρίκος Β΄ ήταν αδελφός του τελευταίου δούκα Φραγκίσκου Γ΄, γιου της Κλαυδίας (κόρης της Άννας της Βρετάνης). Αρνούμενος να αναγνωρίσει το Έδικτο της Ενώσεως του 1532, ο Φίλιππος Β΄ απέστειλε τις στρατιωτικές του δυνάμεις στη Βρετάνη ώστε να υποστηρίξει τις διεκδικήσεις της δούκισσας Ισαβέλλας Κλάρας Ευγενίας και να δημιουργήσει μία γέφυρα προς τις κτήσεις του στις Κάτω Χώρες.100px80pxΦίλιππος Εμμανουήλ της Λωρραίνης1590 - 1598ΛωρραίνηςΔούκας του Μερκέρ, Κυβερνήτης της Βρετάνης. Διεκδικούσε το δουκάτο ως σύζυγος της Μαρίας του Λουξεμβούργου κόμισσας του Παντιέβρ (διεκδικήτριας βάση δικαίου, ως 5η απόγονος της Νικόλ των Σατιγιόν).100px

 Τίτλος ευγένειας 

 Πορτραίτο Όνομα Ημερομηνίες Δυναστεία Σημειώσεις Θυρεός80pxΛουδοβίκος της Γαλλίας ( 25 Ιουνίου 1704 - 13 Απριλίου 1705)1704 - 1705 ΒουρβόνοιΓιος του Λουδοβίκου της Γαλλίας, Δελφίνος, δισέγγονος του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας - Έλαβε τον τίτλο από τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ κατά τη γέννησή του, πέθανε σε ηλικία εννέα μηνών. 100px80px|Louis de BourbonΛουδοβίκος της Γαλλίας(8 Ιανουαρίου 1707 - 8 Μαρτίου 1712) 1707 - 1712 ΒουρβόνοιΑδερφός του προηγούμενου - Έλαβε τον τίτλο από τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ κατά τη γέννησή του, με τον Λουδοβίκο της Γαλλίας να γίνεται στη συνέχεια δελφίνος, με τον θάνατο του πατέρα του.80pxΦραγκίσκος των Βουρβόνων (22 Νοεμβρίου 1972 - 7 Φεβρουαρίου 1984 ) 1973 - 1984ΒουρβόνοιΓιος του Αλφόνσου των Βουρβόνων, δούκα του Κάδιξ και δούκα του Ανζού, νόμιμου διεκδικητή του γαλλικού θρόνου - Έλαβε τον τίτλο από τον παππού του, Ιάκωβο Ερρίκο των Βουρβόνων στις 13 Οκτωβρίου 1973 - Δούκας της Βουρβόνης μετά τον θάνατο του παππού του το 1975. 

 Υποτέλεια 

Από το 1169 με τον δούκα Γοδεφρείδο Β΄, οι δούκες της Βρετάνης ορκίζονταν πίστη στον βασιλιά της Γαλλίας (ορισμένες φορές ορκίζονταν πίστη στους βασιλείς της Αγγλίας όταν οι τελευταίοι διεκδικούσαν τον τίτλο του βασιλιά της Γαλλίας) για τη Βρετάνη. Αυτό γινόταν ως συνήθεια έως και τον Ιωάννη Δ΄, είτις για διάρκεια 176 ετών. Οι επόμενοι δούκες έδιναν απλό όρκο, παρά τις επαναλαμβανόμενες διαμαρτυρίες και αιτιάσεις της γαλλικής βασιλικής αυλής. 

Οι δούκες όφειλαν, επίσης, να δίνουν όρκο πίστης και για τις άλλες κτήσεις που διέθεταν: 
 στον βασιλιά της Αγγλίας για το Τιμάριο του Ρίτσμοντ (όταν αυτός τους το παραχωρούσε) ;
 στον βασιλιά της Γαλλίας :
 για την υποκομητεία της Λιμόζ : ο Αρθούρος Β΄ στον Κάρολο του Μπλουά
 για την κομητεία του Μονφόρ-Λ'Αμωρί : Από τον Ιωάννη Δ΄.

Ο δούκας Αρθούρος Γ΄, που είχε γίνει σταβλάρχης της Γαλλίας πριν από την άνοδό του στον δουκικό θρόνο, όταν και δεν ήταν παρά μονάχα κόμης του Ρίτσμοντ — ήταν γνωστός υπό την ονομασία connétable de Richemont — ο οποίος, ορκιζόμενος πίστη στις 14 Οκτωβρίου 1457, είχε έναν βαστάζο να προηγείται ο οποίος έφερε δύο σπαθιά : το ένα έξω από τη θήκη του με τη λεπίδα προς τα πάνω, λόγω του δουκικού του τίτλου, το άλλο στη θήκη, λόγω της θέσης του ως σταβλάρχη. 

Το 1366, ο Ιωάννης Δ΄ απέφυγε να δώσει όρκο πίστης υποστηρίζοντας ότι επιθυμούσε να το κάνει, αν και αμέσως μετά έδωσε όρκο πίστης για το φέουδό του της κομητείας του Μονφόρ-Λ'Αμωρί. Οι δισταγμοί αυτοί στο να δοθεί όρκος πίστης στον βασιλιά ήταν χαρακτηριστικοί μιας περιόδου κατά την οποία η βασιλική εξουσία είχε δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τον Εκατονταετή Πόλεμο και όπου οι μεγαλύτεροι και πιο ισχυροί φεουδάρχες επιχειρούσαν να ισχυροποιήσουν τη θέση τους και να μην είναι υποχρεωμένοι να λογοδοτούν στον βασιλιά της Γαλλίας. Ένα από τα πλέον σημαντικά θέματα της διαμάχης αυτής για την εξουσία ήταν ο Τρελός Πόλεμος στον οποίο ο Φραγκίσκος Β΄ οδήγησε τη Βρετάνη, ερχόμενος σε μετωπική σύγκρουση με τη βρετονική αριστοκρατία η οποία στην πλειοψηφία της ήταν πιστή στον βασιλιά της Γαλλίας.

Παραπομπές


Πηγές

John Le Patourel, Feudal Empires: Norman and Plantagenet; ed. Michael Jones, (The Hambledon Press, 1984)
Michael Jones, The Creation of Brittany, (The Hambledon Press, 1988)
Pierre Riche, The Carolingians:A family who forged Europe, Transl. Michael Idomir Allen, (University of Pennsylvania Press, 1993)