Ούγκο φον Χόφμανσταλ

Ο Ούγκο φον Χόφμανσταλ (Hugo von Hofmannsthal) ήταν Αυστριακός συγγραφέας, ποιητής, δραματουργός, δοκιμιογράφος, διηγηματογράφος και λιμπρετίστας όπως και ιδρυτικό μέλος του  θεατρικού φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ.

Ο Χόφμανσταλ γεννήθηκε την 1 Φεβρουαρίου 1874 στη Βιένη και πέθανε την 15 Ιουλίου 1929 στο Ροντάουν κοντά στη Βιένη.  Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Fin de Siècle και της βιενέζικης πρωτοπορίας (Wiener Moderne).

Ο Χόφμανσταλ άρχισε πολύ νέος να γράφει ποιήματα. Επειδή δεν του επιτρεπόταν να τα δημοσιεύσει ως μαθητής, τα έργα του δημοσιεύθηκαν με ψευδώνυμα. Ήδη από την ηλικία αυτή άρχισε να έρχεται σε επικοινωνία με τον Στέφαν Γκεόργκε, αργότερα με τον Άρθουρ Σνίτσλερ  και με άλλους εκπροσώπους της λογοτεχνικής αβαγκάρντ ομάδας της Βιέννης Νέα Βιέννη.

Μετά την αποφοίτηση από το ακαδημαϊκό γυμνάσιο στη Βιέννη, σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Βιέννης, διέκοψε όμως τις σπουδές του μετά από ένα ταξίδι του στη Βενετία για να ασχοληθεί με τη γαλλική φιλολογία. Την διδακτορική του εργασία «Για την χρήση της γλώσσας στους ποιητές της Πλειάδας»  την τελείωσε το 1898. Το 1901 εγκατέλειψε την πανεπιστημιακή του σταδιοδρομία, για να αφοσιωθεί στο γράψιμο. Το ίδιο έτος παντρεύεται την Γκέρτρουν Σλέσινγκερ (Gertrud Schlesinger). Το ζευγάρι μετακόμισε σε ένα μπαρόκ παλατάκι στο Ρόνταουν κοντά στη Βιέννη (που ονομάστηκε παλατάκι του Χόφμανσταλ), στο οποίο έζησε ο Χόφμανσταλ μέχρι τον θάνατό του το 1929.  Aπό τον γάμο προέκυψαν 3 παιδιά. Τον Μάρτιο του 1938 αναγκάστηκε η οικογένεια να μεταναστεύσει.  Η σύζυγός του, Gerty von Hofmannsthal, έζησε μέχρι τον θάνατό της, το 1959, στην Οξφόρδη.

Ο Χόφμανσταλ υπήρξε το 1917 συνιδρυτής του θεατρικού φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ. Μας άφησε ένα ογκώδες και πολύπλοκο λογοτεχνικό έργο, πλούσιο σε αισθητική, γλώσσα και συμβολισμούς, το οποίο άξια τον κατατάσσει στους κυριότερους εκπροσώπους της μοντέρνας αυστριακής λογοτεχνίας.

 Ελληνικές εκδόσεις 

 Ανδρέας, εκδόσεις Ραδάμανθυς, Χανιά 2022
 Ιππότης, θάνατος, διάβολος, εκδόσεις Κείμενα, Αθήνα 2020
 Η ιστορία ενός στρατιώτη, εκδόσεις Κουκούτσι, Αθήνα 2019
 Ηλέκτρα, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 2014
 Η γυναίκα χωρίς σκιά, εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα 2012
 Ρίχαρντ Στράους: Αριάδνη στη Νάξο, εκδόσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Αθήνα 2009
 Η επιστολή του λόρδου Τσάντος, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2009
 Στιγμές στην Ελλάδα, εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα 2007
 Το παραμύθι της 672ης νύχτας και άλλα διηγήματα, εκδόσεις Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1994

Πρωτότυπα έργα (επιλογές)
Δράματα
 1892 - Ο θάνατος του Τιτσιάνο (Der Tod des Tizian)
 1893 - Ειδύλλιο (Idylle)
 1894 - Ο αφελής και ο θάνατος (Der Tor und der Tod)
 1900 - Το ορυχείο στο Φάλουν (Das Bergwerk zu Falun), θεατρική διασκευή του διηγήματος του Ε.Τ. Α. Χόφμαν Τα ορυχεία του Φάλουν (1819)
 1904 - Ηλέκτρα (Elektra)
 1906 - Οιδίπους και η σφίγγα (Ödipus und die Sphinx)
 1911 - Κάποιος (Jedermann), διασκευή της ηθικής αλληγορίας Καθένας του 15ου αιώνα
 1921 - Ο δύσκολος (Der Schwierige)
 1922 - Το μεγάλο θέατρο του Σάλτσμπουργκ (Das Salzburger Große Welttheater)
 1923 - Ο αδιάφθορος (Der Unbestechliche)
 1923/25 - Ο πύργος (Der Turm)

Λιμπρέτα
 1911 - Ο Ιππότης με το Ρόδο (Der Rosenkavalier)
 1912 - Η Αριάδνη στη Νάξο (Ariadne auf Naxos)
 1913 - Η γυναίκα χωρίς σκιά (Die Frau ohne Schatten)
 1928 - Η Αιγυπτιακή Ελένη (Die ägyptische Helena)
 1929 - Αραμπέλλα (Arabella)

Απόσπασμα μυθιστορήματος
 1907 – 1927 Αντρέας ή οι ενωμένοι (Andreas oder Die Vereinigten)

Εκθέσεις, και πεζά, Ποιήματα
 1895 - Το παραμύθι της 672ης νύχτας (Das Märchen der 672. Nacht)
 1899 - Ιστορία αναβάτη (Reitergeschichte)
 1900 - Η εμπειρία του στρατάρχη του Bassompierre (Erlebnis des Marschalls von Bassompierre)
 1902 - Μια επιστολή (Ein Brief)
 1903 - Η συζήτηση για τα ποιήματα (Das Gespräch über Gedichte)
 1907 - Τα μονοπάτια και οι συναντήσεις (Die Wege und die Begegnungen)
 1907 - 1908 - Τα γράμματα των επιστρεφόμενων (Die Briefe des Zurückgekehrten)
 1910 - Lucidor. Αριθμοί σε μια άγραφη κωμωδία (Lucidor. Figuren zu einer ungeschriebenen Komödie)
 1911 - Το παράξενο κορίτσι (Das fremde Mädchen)
 1919 - Η γυναίκα χωρίς σκιά (Die Frau ohne Schatten)
 1925 - Οδοιπορικό στη βόρεια Αφρική (Reise im nördlichen Afrika)

 1891 - Σχετικά με τη φυσιολογία της σύγχρονης αγάπης (Zur Physiologie der modernen Liebe)
 1896 - Ποίηση και ζωή (Poesie und Leben)
 1914 - Προσφυγή στα ανώτερα επίπεδα (Appell an die oberen Stände)
 1915 - Πόλεμος και πολιτισμός (Krieg und Kultur)
 1922-27 - Νέες γερμανικές θέσεις (Neue Deutsche Beiträge)

 1907 - Ο ποιητής και η εποχή μας (Der Dichter und diese Zeit)
 1917 - Η ιδέα της Ευρώπης (Die Idee Europa)
 1922 - Ποίηση (Gedichte)
 1926 - Πρώτα κομμάτια πεζογραφίας (Früheste Prosastücke)
 1927 - Αξίες και Τιμές της γερμανικής γλώσσας (Wert und Ehre deutscher Sprache)
 1927 - Η λογοτεχνία ως πνευματικός χώρος του έθνους (Das Schrifttum als geistiger Raum der Nation)

Λογοτεχνία (επιλογές)
 Paul Stefan: Hofmannsthal. Eine imaginäre Ansprache. (Die Wiedergabe, 3. Reihe, Band 2). Wila  Wiener Literarische Anstalt, Wien, 1924.
 Hermann Broch: Hofmannsthal und seine Zeit - Eine Studie. Piper, Munchen, 1964 (1947/48).
 Hugo Wyss: Die Frau in der Dichtung Hofmannsthals. Eine Studie zum dionysischen Welterlebnis.  Max Niehaus, Zurich, 1954.
 Gotthart Wunberg: Der fruhe Hofmannsthal. Schizophrenie als dichterische Struktur.  Kohlhammer, Stuttgart, 1965, 
 Ursula Renner: Die Zauberschrift der Bilder. Bildende Kunst in Hofmannthals Texten. (Reihe Litterae 55). Rombach, Freiburg 2000, ISBN 3793091910
 Claudio Magris: Der habsburgische Mythos in der modernen osterreichischen Literatur. Paul Zsolny Verl., Wien, 2000, (Γερμανικά, Ιταλικά) ISBN 9783552049611
 Anke Junk: Andreas oder Die Vereinigten von Hugo von Hofmannsthal – eine kulturpsychoanalytische Untersuchung. Impr. Henner Junk, Hannover, 2015, (Γερμανικά και Ιταλικά) 
 Klaus Bohnenkamp (Hrg.): Briefwechsel mit Marie von Thurn und Taxis-Hohenlohe 1903-1929 / Hugo von Hofmannsthal. Rombach-Verl., Freiburg, 2016, ISBN 9783793098485.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Περαιτέρω βιβλιογραφία στο i Osterreichische Nationalbibliothek και Deutsche Nationalbibliothek 

Κατηγορία:Αυστριακοί ποιητές
Κατηγορία:Αυστριακοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Αυστριακοί διηγηματογράφοι
Κατηγορία:Αυστριακοί δοκιμιογράφοι
Κατηγορία:Λιμπρετίστες