Περόζης Α΄ της Περσίας

Ο Περόζης Α΄ (... - 484) ήταν ο 17ος βασιλιάς της Περσίας από την δυναστεία των Σασσανιδών, που βασίλευσε μεταξύ 457 και 484. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του βασιλιά της Περσίας Ισδεγέρδη Β'. Όταν πέθανε ο πατέρας του το 457, σφετερίστηκε τον θρόνο ο μικρότερος αδελφός του Ορμίσδας. Ο Περόζης Α΄ τον ανέτρεψε την ίδια χρονιά με την βοήθεια των Εφθαλιτών Ούννων. Από εκεί και πέρα οι πληροφορίες διίστανται: κατ´άλλους τον εκτέλεσε, ενώ κατ´άλλους τον συγχώρησε. Ήταν οπαδός του Νεστοριανισμού· ήταν λαμπρός βασιλιάς και πήρε το προσωνύμιο ισχυρός. Ο εμφύλιος πόλεμος με τον αδελφό του είχε ως αποτέλεσμα την εξασθένιση του βασιλείου. Όταν μία επαρχία, η Ιβηρική Αλβανία, μετά από εξέγερση ανεξαρτητοποιήθηκε, ο Περόζης Α΄ κατέπνιξε την εξέγερση (457) και στην συνέχεια χάλασαν οι σχέσεις του με τους Εφθαλίτες Ούννους. Την περίοδο (464 - 471) υπήρχε στην Περσία απίστευτη πείνα με καταστροφή όλων των καλλιεργειών και τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων. Ο Περόζης Α΄ αντιμετώπισε το δράμα με απίστευτη ψυχραιμία, που είχε ως αποτέλεσμα να κατορθώσει, μετά το τέλος της καταστρεπτικής επταετίας, ταχύτατη ανάπτυξη για τη χώρα του. Στη συνέχεια -με αφορμή μια προσβολή- κήρυξε τον πόλεμο στους πρώην συμμάχους του Εφθαλίτες· τελικά ηττήθηκε και αναγκάστηκε να δώσει όμηρο τον γιο και διάδοχό του Καβάδη Α', που απελευθερώθηκε όταν κατέβαλε τα λύτρα. Στη συνέχεια αντιμετώπισε συνεχείς επαναστάσεις: η Ιβηρία και η Αρμενία κήρυξαν και οι δύο την ανεξαρτησία τους, αλλά ο Περόζης κατέπνιξε τις επαναστάσεις με επιτυχία. Στο τέλος της ζωής του αποφάσισε να αντιμετωπίσει οριστικά το πρόβλημα των Εφθαλιτών. Συγκεντρώνοντας 50.000 - 100.000 στρατό, επιτέθηκε στους Εφθαλίτες Ούννους, απορρίπτοντας όλες τις προτάσεις ειρήνης του αρχηγού τους Χουσού - Νεβάζ· ωστόσο στη μάχη του Χεράτ (484) γνώρισε μεγάλη συντριβή. Ο ίδιος σκοτώθηκε και τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Βάλας.

Πηγές
 Αυτό το λήμμα ενσωματώνει κείμενο από μία έκδοση ελεύθερη πλέον δικαιωμάτων: Chisholm, Hugh, ed. (1911): Encyclop?dia Britannica (11η έκδ.), Cambridge University Press.
 Wigram, W.A. (2004): An introduction to the history of the Assyrian Church, or, The Church of the Sassanid Persian Empire, 100–640 A.D., Gorgias Press. ISBN 1-59333-103-7.

Περοζης 1
Περοζης 1