Κατάλογος βασιλικών συζύγων του Ηνωμένου Βασιλείου

Βλέπε επίσης: Κατάλογος μοναρχών της Βρετανίας.

Η Βασιλική ή ο Βασιλικός σύζυγος  είναι ο/η σύζυγος του Βασιλιά ή της Βασίλισσας του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι σύζυγοι μοναρχών στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι προκάτοχοί τους δεν έχουν συνταγματική θέση ή εξουσία αλλά μπορεί να έχουν σημαντική επιρροή.

Από την ίδρυση του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας, σε εκείνο και στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας έχουν υπάρξει έντεκα βασιλικοί και βασιλικές σύζυγοι, οκτώ γυναίκες και τρείς άνδρες. Οι Βασίλισσες μεταξύ του 1727 και του 1814 ήταν επίσης Εκλέκτειρες του Αννόβερου, καθώς οι σύζυγοί τους όλοι έφεραν τον τίτλο του Εκλέκτορα του Αννόβερου. Μεταξύ 1814 και 1837, οι βασίλισσες έφεραν τον τίτλο της Βασίλισσας του Ανόβερου, καθώς οι σύζυγοί τους ήταν Βασιλείς του Αννόβερου. 

Η προσωπική ένωση με το Ηνωμένο Βασίλειο τελείωσε το 1837 με την άνοδο στο θρόνο της Βασίλισσας Βικτωρίας επειδή οι νόμοι της διαδοχής (Σαλικός νόμος) στο Αννόβερο δεν επέτρεπε μια γυναίκα να κληρονομήσει τον τίτλο εάν υπήρχε οποιοσδήποτε επιζών άνδρας διάδοχος (στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένας άνδρας προηγείται μόνο εάν έχει αδελφές). Στον Αυστροπρωσικό Πόλεμο του 1866 το Ανόβερο προσαρτήθηκε από την Πρωσία και έγινε η Επαρχία του Αννόβερου.

Όλες οι γυναίκες σύζυγοι έχουν το δικαίωμα να γίνουν Βασιλικές σύζυγοι κάτι το οποίο δεν είναι τίτλος αλλά ένας όρος που δηλώνει ότι μία μονάρχης είναι βασίλισσα διότι είναι σύζυγος του βασιλιά. Συνεπώς δεν προσφωνούνται ως Βασιλική σύζυγος αλλά ως Βασίλισσα. Όμως, από τους δύο άνδρες συζύγους που έχουν υπάρξει από το 1708, ουδείς θεωρείτο Βασιλιάς σύζυγος

 Ο Αλβέρτος της Σαξονίας-Κοβούργου-Γόθας, σύζυγος της Βασίλισσας Βικτωρίας, δεν έλαβε τίτλο του Άγγλου ευγενή αλλά του δόθηκε ο τίτλος του Πρίγκιπα συζύγου ως διακριτός τίτλος το 1857, καθιστώντας τον μοναδκό άνδρα Βασιλικό σύζυγο στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στα προκάτοχά του βασίλεια που έφερε επίσημα τον τίτλο. Υπήρξαν ισχυρισμοί αρχικά ότι θα γινόταν ουσιαστικά Βασιλιάς, αλλά αυτό απορρίφθηκε από την Κυβέρνηση.
 Ο Πρίγκιπας Φίλιππος της Ελλάδας και της Δανίας, σύζυγος της Ελισάβετ Β', που ήδη είχε εισέλθει στο τάγμα ευγενών ως Δούκας του Εδιμβούργου το 1947, χρίστηκε Πρίγκιπας του Ηνωμένου Βασιλείου το 1957. Δεν προσφωνήθηκε ως Πρίγκιπας σύζυγος.

Δεν έχουν γίνει μοναρχικοί σύζυγοι όλες οι σύζυγοι και οι σύζυγοι μοναρχών, καθώς μπορεί να έχουν πεθάνει, διαζευχθεί, ο γάμος τους να έχει κηρυχθεί άκυρος πριν την άνοδο του συζύγου τους στον θρόνο, ή να παντρεύτηκαν μετά την παραίτηση του μονάρχη. Τέτοιες περιπτώσεις είναι:

 Σοφία Δωροθέα του Τσέλλε, σύζυγος του Γεωργίου Α΄ της Μεγάλης Βρετανίας (ως διάδοχος στο εκλεκτοράτο του Αννόβερου), παντρεύθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1682, διαζεύχθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1694, πέθανε στις 13 Νοεμβρίου 1726.
 Μαρία Άννα Φίτζχερμπερτ, μοργανατική σύζυγος του Γεωργίου Δ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου (ως Πρίγκιπα της Ουαλίας), παντρεύτηκε το 1785, ο γάμος κηρύχθηκε άκυρος, πέθανε το 1837.
 Ουόλις Ουόρφιλντ Σίμσον, σύζυγος του Εδουάρδου Η΄ του Ηνωμένου Βασιλείου (ως Δούκας του Ουίνσδορ), παντρεύτηκε στις 3 Ιουνίου 1937, πέθανε στις 24 Απριλίου 1986.

Μια ασυνήθιστη περίπτωση ήταν εκείνη της Καρολίνας του Μπράουνσβαϊγκ, η οποία είχε απομακρυνθεί από τον σύζυγό της Γεώργιο Δ΄ πριν την άνοδό του στο θρόνο, και παρότι νομικά ήταν βασιλική σύζυγος, δεν είχε θέση στην αυλή και εμποδίσθηκε βίαια να παρακολουθήσει την στέψη του Γεωργίου Δ΄ και να στεφθεί η ίδια. Αυτό προκάλεσε λαϊκή οργή.

Από το 1707, μόνο ο Γεώργιος Α΄ της Μεγάλης Βρετανίας και ο Εδουάρδος Η΄ του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν βασιλέψει άγαμοι.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2022 ο Κάρολος Γ΄, ανήλθε στο θρόνο του Ηνωμένου Βασιλείου και η δεύτερη σύζυγός του Καμίλα έγινε η όγδοη γυναίκα Βασιλική σύζυγος και η ενδέκατη στη γενική λίστα των Βασιλικών συζύγων. Από την ημέρα της στέψης, στις 6 Μαΐου 2023, αποκαλείται επίσημα ως Βασίλισσα Καμίλα.

 Διαφορά Βασιλικής συζύγου, Πρίγκιπα συζύγου και Βασιλικού συζύγου 
Ο/Η Βασιλική/ός σύζυγος ονομάζεται ο σύζυγος του μονάρχη ανεξάρτητα του αξιώματος του. Για παράδειγμα και η Βασίλισσα Καμίλα και ο Πρίγκιπας Φίλιππος ήταν Βασιλικοί σύζυγοι, παρότι η πρώτη αποκαλείται Βασίλισσα ενώ ο δεύτερος Πρίγκιπας. Έτσι και η Σαρλίν του Μονακό είναι Βασιλική σύζυγος μολονότι είναι Πριγκίπισσα, ως σύζυγος του Πρίγκιπα Αλβέρτου, μονάρχη του Μονακό. Δεν αποτελεί τίτλο παρά μόνο έναν γενικό όρο για να αναφερθούμε σε όλους τους συζύγους μοναρχών χωρίς να πούμε αναγκαστικά το επίσημο τίτλο και αξίωμα.

Η Βασιλική σύζυγος είναι η σύζυγος ενός μονάρχη η οποία έχει το αξίωμα της Βασίλισσας. Χρησιμοποιείται πάντοτε χωρίς το δεύτερο μέρος (σύζυγος) εφόσον ούτε ο συγκεκριμένος όρος είναι τίτλος, παρά μόνο μια διευκρίνηση για το ότι μία Βασίλισσα έχει το συγκεκριμένο αξίωμα επειδή είναι σύζυγος του μονάρχη, σε αντίθεση με τον όρο Βασίλισσα (ως μονάρχη). Έτσι λοιπόν η Καμίλα όπως και η Βασίλισσα Μαρία είναι Βασίλισσα (ως σύζυγος), ενώ η Ελισάβετ Β΄, Βασίλισσα (ως μονάρχης) αφού έχει κληρονομήσει τον θρόνο.

Ο Πρίγκιπας σύζυγος είναι ο σύζυγος μίας μονάρχη που έχει τον τίτλο του πρίγκιπα. Συνήθως, χρησιμοποιείται για άνδρες, αφού ένας άνδρας σύζυγος δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον τίτλο του Βασιλιά (ως συζύγου) όπως στην περίπτωση των θηλυκών συζύγων, διότι ο τίτλος του μονάρχη έχει συνδεθεί περισσότερο με άνδρες και άρα θα επικρατούσε σύγχυση για το ποιος πραγματικά έχει κληρονομήσει τον θρόνο και ποιος έχει παντρευτεί αυτόν που τον κληρονόμησε.

 Βασιλικοί σύζυγοι του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας (1707–1801) και του Ηνωμένου Βασιλείου (1801–σήμερα) 
 Οίκος των Στιούαρτ 
 Εικόνα Θυρεός Όνομα  Γονείς Γέννηση Γάμος Έγινε Βασιλικός/ή Σύζυγος Έπαψε να είναι Βασιλικός/ή Σύζυγος Θάνατος ΣύζυγοςΤέκνα 100px 100px Γεώργιος της Δανίας Φρειδερίκος Γ΄ της Δανίας & Σοφία Αμαλία του Μπράουνσβαϊγκ-Λύνεμπουργκ 2 Απριλίου 1653 28 Ιουλίου 1683 1 Μαΐου 1707δημιουργία του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας 1 Αυγούστου 1714θάνατος της συζύγου 28 Οκτωβρίου 170855 ετών Άννα ΜαρίαΆννα ΣοφίαΓουλιέλμοςΜαρίαΓεώργιος

 Οίκος του Αννόβερου 
 Εικόνα Θυρεός Όνομα  Γονείς Γέννηση Γάμος Έγινε Βασιλικός/ή Σύζυγος Έπαψε να είναι Βασιλικός/ή Σύζυγος Θάνατος ΣυζυγοςΤέκνα 100px 100px Καρολίνα του Βρανδεμβούργου-ΆνσμπαχΙωάννης Φρειδερίκος του Βρανδεμβούργου-Άνσμπαχ & Ελεονώρα Έρντμουτε της Σαξονίας-Άιζεναχ 1 Μαρτίου 1683 22 Αυγούστου 1705 11 Ιουνίου 1727άνοδος του συζύγου 25 Οκτωβρίου 1760θάνατος του συζύγου20 Νοεμβρίου 173754 ετών Γεώργιος Β΄ΦρειδερίκοςΆνναΑμέλιαΚαρολίναΓουλιέλμοςΜαρίαΛουίζα100px 100px Καρλόττα του Μεκλεμβούργου-ΣτρέλιτςΚάρολος Λουδοβίκος Φρειδερίκος του Μεκλεμβούργου & Ελισάβετ Αλμπερτίνα της Σαξονίας-Χιλντμπουργκχάουζεν 19 Μαΐου 1744 8 Σεπτεμβρίου 1761 29 Ιανουαρίου 1820θάνατος του συζύγου17 Νοεμβρίου 181874 ετώνΓεώργιος Γ΄Γεώργιος Δ΄ ΦρειδερίκοςΓουλιέλμος Δ΄ΚαρλότταΕδουάρδοςΑυγούστα ΣοφίαΕλισάβετΕρνέστος Αύγουστος Α΄Αύγουστος ΦρειδερίκοςΑδόλφοςΜαίρηΣοφία Αμαλία 100px 100px Καρολίνα του ΜπράουνσβαϊγκΚάρολος Γουλιέλμος Φερδινάνδος του Μπράουνσβαϊγκ-Βολφενμπύτελ & Αυγούστα της Μεγάλης Βρετανίας 17 Μαΐου 1768 8 Απριλίου 1795 29 Ιανουαρίου 1820άνοδος του συζύγου 26 Ιουνίου 1830θάνατος του συζύγου7 Αυγούστου 182153 ετών Γεώργιος Δ΄Καρλόττα 100px 100px Αδελαΐδα της Σαξονίας-ΜάινινγκενΓεώργιος Α΄ της Σαξονίας-Μάινινγκεν & Λουίζα Ελεονώρα του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ 13 Αυγούστου 1792 13 Ιουλίου 1818 26 Ιουνίου 1830άνοδος του συζύγου 20 Ιουνίου 1837θάνατος του συζύγου 2 Δεκεμβρίου 184957 ετών Γουλιέλμος Δ΄ ΚαρλότταΕλισάβετ 100px 100px Αλβέρτος της Σαξονίας-Κοβούργου-ΓόθαςΕρνέστος Α΄ της Σαξονίας-Κοβούργου-Γόθας & Λουίζα της Σαξονίας-Γκότα-Άλτενμπουργκ 26 Αυγούστου 1819 10 Φεβρουαρίου 184014 Δεκεμβρίου 186142 ετών ΒικτωρίαΒικτωρίαΕδουάρδος Ζ΄ΑλίκηΑλφρέδοςΕλένηΛουίζαΑρθούροςΛεοπόλδοςΒεατρίκη

 Οίκος του Ουίνδσορ από το 1917 
 Εικόνα Θυρεός Όνομα  Γονείς Γέννηση Γάμος Έγινε Βασιλικός/ή Σύζυγος Έπαψε να είναι Βασιλικός/ή Σύζυγος Θάνατος ΣύζυγοςΤέκνα 100px 100px Αλεξάνδρα της ΔανίαςΧριστιανός Θ΄ της Δανίας & Λουίζα της Έσσης-Κάσσελ 1 Δεκεμβρίου 1844 10 Μαρτίου 1863 22 Ιανουαρίου 1901άνοδος του συζύγου 6 Μαΐου 1910θάνατος του συζύγου 20 Νοεμβρίου 192580 ετών Εδουάρδος Ζ΄Αλβέρτος ΒίκτωρΓεώργιος Ε΄ΛουίζαΒικτωρίαΜατθίλδηΑλέξανδρος Ιωάννης 100px 100px Μαίρη του ΤεκΦραγκίσκος του Τεκ & Μαρία Αδελαΐδα του Κέιμπριτζ 26 Μαΐου 1867 6 Ιουλίου 1893 6 Μαΐου 1910άνοδος του συζύγου 20 Ιανουαρίου 1936θάνατος του συζύγου 24 Μαρτίου 195385 ετών Γεώργιος Ε΄Εδουάρδος Η΄Γεώργιος ΣΤ΄ΜαίρηΕρρίκοςΓεώργιοςΙωάννης 100px 100px Ελισάβετ Μπόους-ΛάιονΚλωντ Μπόουζ-Λάιον του Στράθμορ και Κίνγκχορν & Σεσίλια Κάβεντις-Μπέντινκ 4 Αυγούστου 1900 26 Απριλίου 1923 11 Δεκεμβρίου 1936άνοδος του συζύγου 6 Φεβρουαρίου 1952θάνατος του συζύγου 30 Μαρτίου 2002101 ετών Γεώργιος ΣΤ΄Ελισάβετ Β΄Μαργαρίτα 103px 100px Φίλιππος της Ελλάδας και της ΔανίαςΑνδρέας της Ελλάδας και της Δανίας & Αλίκη του Μπάττενμπεργκ 10 Ιουνίου 1921 20 Νοεμβρίου 1947 6 Φεβρουαρίου 1952άνοδος της συζύγου9 Απριλίου 202199 ετών Ελισάβετ Β΄Κάρολος Γ΄ΆνναΑνδρέαςΕδουάρδος 161x161εσ 100px Καμίλα ΣαντΜπρους Σαντ & Ρόζαλιντ Κάμπιτ 17 Ιουλίου 1947 9 Απριλίου 2005 8 Σεπτεμβρίου 2022άνοδος του συζύγουΕν ενεργείαΚάρολος Γ΄-

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Σκωτικών βασιλικών συζύγων
Κατάλογος Αγγλικών βασιλικών συζύγων 
Κατάλογος Ιρλανδικών βασιλικών συζύγων

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 www.royalty.nu

Κατηγορία:Οίκος της Σαξονίας-Κοβούργου-Γόθας
Κατηγορία:Οίκος Ουίνδσορ
Βρετανικών
Κατηγορία:Σύζυγοι Βρετανών μοναρχών