Κωστής Κοτζιάς

Ο Κωστής Κοτζιάς (Αθήνα, 1921 – Μόσχα, 5 Νοεμβρίου 1979Περιοδικό Διαβάζω (1997), τεύχη 377-380.) ήταν Έλληνας πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Το πιο γνωστό από τα έργα του είναι ο Καπνισμένος Ουρανός, που έγινε και τηλεοπτική σειρά στην ΕΡΤ το 1985. Ήταν αδερφός του επίσης λογοτέχνη Αλεξάνδρου ΚοτζιάΒιογραφικό σημείωμα  στον ιστότοπο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου..

 Βιογραφία 
Ο Κώστας Κοτζιάς γεννήθηκε στην Αθήνα, πρωτότοκος γιος του Παναγιώτη Κοτζιά από τη Δημητσάνα και της Ξένης το γένος Αλεξανδροπούλου από τη Χαλκίδα. Αδερφός του είναι ο επίσης συγγραφέας Αλέξανδρος Κοτζιάς. Η οικογένεια Κοτζιά ήταν εύπορη, καταστράφηκε όμως οικονομικά κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, καθώς είχε προηγηθεί και ο θάνατος του πατέρα ήδη από το 1936. Τέλειωσε το Γυμνάσιο στο Λεόντειο Λύκειο και γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διέκοψε όμως τις σπουδές του στον τελευταίο χρόνο και μετά από μια περίοδο ενασχόλησης με οικοδομικές επιχειρήσεις από κοινού με τον αδερφό του, στράφηκε στη δημοσιογραφία και τη λογοτεχνία. Αν και σπούδασε γιατρός, σταμάτησε τις σπουδές του και μαζί με τον αδελφό του εργάστηκε ως οικοδόμος για κάποιο χρονικό διάστημα. Τελικά αφοσιώθηκε στα γράμματα.

Ήταν μέλος του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ κατά την περίοδο της Κατοχής και της αντίστασης και ιδρυτικό Μέλος της Ένωσης Νέων Ελλήνων Λογοτεχνών (1943) και αργότερα ενεργό μέλος της αριστεράς. Έπειτα από την κατάληψη της εξουσίας από τη χούντα των συνταγματαρχών του Γεωργιου Παπαδόπουλου το 1967 ο Κοτζιάς έφυγε στη Ρωσία Εγκαταστάθηκε στη Μόσχα, όπου έγραφε και ανέπτυξε και πολύ πλούσια πολιτική και αντιδικτατορική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να του αφαιρεθεί μέχρι την μεταπολίτευση και την πτώση της η ελληνική ιθαγένεια. Μετά το 1974 η ζωή του μοιράστηκε ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Ρωσία. Πέθανε εκεί, από γαστρορραγία ή διάτρηση στομάχου, τον Νοέμβριο του 1979.

Έκανε την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία με το θεατρικό έργο Το ξύπνημα (1946). Το έργο αυτό ανέβηκε από τον θίασο των Ενωμένων Καλλιτεχνών με τον Αιμίλιο Βεάκη, ενώ θεατρικά του έργα είχε ανεβάσει και ο θίασος του Τζαβαλά Καρούσου. Στη συνέχεια (1947) συνεργάστηκε με την Ομάδα των Νέων Λογοτεχνών στην έκδοση του περιοδικού Θεμέλιο. Ο ίδιος ο Κοτζιάς συνίδρυσε το «Ρεαλιστικό Θέατρο» (1949) μαζί με τον Γιώργο Γιαννίδη και εργάστηκε επίσης ως σκηνοθέτης του (στην παράσταση Σχολείο γυναικών του Μολιέρου). Το 1957 κυκλοφόρησε τον Καπνισμένο Ουρανό, που απέσπασε το πρώτο βραβείο πεζογραφίας από τον Δήμο Αθηναίων. Ό Κοτζιας το 1946 συνεργάστηκε με το περιοδικό του Δημήτρη Φωτιάδη Ελεύθερα Γράμματα. Ανέλαβε τη στήλη της θεατρικής κριτικής στις εφημερίδες Δημοκρατική (1950) και Δημοκρατικός (1951). Παράλληλα ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία: έγραφε κριτική θεάτρου, και μετά το 1974 και την μεταπολίτευση  ήταν ανταποκριτής του Ριζοσπάστη στη ρωσική πρωτεύουσα. Επίσης συνεργάστηκε και με τις εφημερίδες Ανεξάρτητος Τύπος και Αυγή, Ό Κοτζιάς συνεργάστηκε και με το περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης.

Η πρώτη εμφάνιση του Κώστα Κοτζιά στο χώρο της λογοτεχνίας πραγματοποιήθηκε το 1957 με τη δημοσίευση του μυθιστορήματος Ο καπνισμένος ουρανός που τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο του Δήμου Αθηναίων. Συνολικά η πεζογραφική του παραγωγή αποτελείται από πέντε μυθιστορήματα, τα δύο (Επί εσχάτη προδοσία και Αίγιστος) με θέμα εμπνευσμένο από την υπόθεση Πλουμπίδη. Ασχολήθηκε επίσης με τη λογοτεχνική μετάφραση, τις διασκευές λογοτεχνικών έργων για το θέατρο, ενώ έγραψε και δοκίμια. Επίσης ό Κοτζιάς μςτέφρασε και διάφορα ρωσικά και κυρίως ισπανικά λογοτεχνικά έργα. Έργα του μεταφράστηκαν στα γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, σουηδικά, τσέχικα, ρωσικά, ουγγρικά και βουλγάρικα.

Ό Κοτζιάς θεωρείται ό σημαντικότερος εκπρόσωπος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού στην Ελλάδα. Ή ιδεολογία του Κοτζιά άσκησε μεγάλη επιρροήστο συγγραφικό του έργο,το οποίο κυρίως πραγματεύεται κυρίως την ζωή και τους αγώνες της εργατικής τάξης στην μεταπολεμική Αθήνα.

 Έργα 
Αρκετά από τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες. Εκτός από θεατρικά έργα και μυθιστορήματα, δημοσίευσε πολλά άρθρα, δοκίμια, μελέτες και διασκευές έργων του Καζαντζάκη και του Ντοστογιέφσκι.
 Μυθιστορήματα
Ο καπνισμένος ουρανός (α' βραβείο Δήμου Αθηναίων το 1957) (Τυπογραφείο Παλαμάρη, Αθήνα) (1956)
Η γαλαρία νούμερο επτά (εκδ. Κυψέλη, Αθήνα) (1960)
Επί εσχάτη προδοσία (εμπνευσμένο από την υπόθεση Πλουμπίδη) (εκδ. Θεμέλιο, 1964) — το έργο επανεκδόθηκε με τον τίτλο Ο αλύγιστος (εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα) (1978).
Ο παράνομος (εκδ. Σύγχρονη εποχή, Αθήνα) (1974)
 Θεατρικά 
Το ξύπνημα (1946)
Ο γερο-Ζαγορής (1949)
Ανάποδα ένας κόσμος (1952)
Το πνεύμα της Παναγιώτας (1954)
(μαζί με τον Γεράσιμο Σταύρου) Ο καπετάν Μιχάλης (θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη για τον θίασο του Νίκου Χατζίσκου) (1959)
Ο πολίτης Ρήγας Βελεστινλής (θεατρική μεταγραφή της μυθιστορηματικής βιογραφίας «Ο πολίτης Ρήγας Βελεστινλής» του Τάσου Βουρνά) (1965)
Μεταφράσεις

 Ζόρζι Αμάντου, Οι δρόμοι της πείνας (μυθιστόρημα, εκδόσεις «Ο Κόσμος», Αθήνα) (1953).
 Λέων Τολστόι, Άννα Καρένινα (μυθιστόρημα, εκδόσεις «Ο Κόσμος», Αθήνα) (1954).
 (μαζί με τον Σίμο Σπαθάρη) Λέων Τολστόι, Η σονάτα του Κρόιτσερ (νουβέλα, εκδόσεις Χ. Μιχαλακέας και Σία, Αθήνα) (1958)
 Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Ματωμένος γάμος (εκδόσεις Άτλας, Αθήνα) (1958).
 Ion Luca Caragiale, Στιγμές - Σκίτσα (Εκλογή) (εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα) (1962).
 Ναζίμ Χικμέτ, Οι ρομαντικοί (Όμορφη που 'ναι η ζωή...) (μυθιστόρημα, εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα) (1965).
 Βασίλι Αξιόνοβ, Οι συνάδελφοι (μυθιστόρημα, εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα) (1966).
 Ιβάν Μάισκι, Ποιος βοήθησε τον Χίτλερ (αναμνήσεις του πρώην πρεσβευτή της ΕΣΣΔ στη Μεγάλη Βρετανία) (εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα) (1966).
 Αλεξέι Αρμπούζοφ, Φθινοπωρινή ιστορία: παλιομοδίτικη κωμωδία (μετάφραση για τη θεατρική παράσταση που ανεβάστηκε στο Θέατρο Μπροντγουαίη από τον Θίασο Μάνου Κατράκη & Έλλης Λαμπέτη (1977).
 Zsigmond Móricz, Αρβάτσκα, η μικρή του ορφανοτροφείου (είχε πρωτοδημοσιευτεί σε συνέχειες στην εφημερίδα Αυγή το 1963) (εκδόσεις Σαμουράι, Αθήνα) (1979).
 (μαζί με τον Κώστα Ζαρούκα) Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Η θαυμάσια μπαλωματού. Ματωμένος γάμος. Σαν περάσουν πέντε χρόνια. Θρήνος για τον Ιγνάθιο Μεχίας (εκδόσεις Ζουμπουλάκη - Βιβλία για όλους, Αθήνα) (1980).

 Παραπομπές 


 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Κωστής Κοτζιάς στον Πανδέκτη, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα