Νοτιοανατολική Ασία

Η Νοτιοανατολική Ασία αποτελεί μέρος της ηπείρου της Ασίας. Είναι η γεωγραφική περιοχή νότια της Κίνας, ανατολικά της Ινδίας και βορειοδυτικά της Ωκεανίας και βρίσκεται στο σημείο που συναντώνται τεκτονικές πλάκες οπότε και είναι έντονα σεισμογενής και ηφαιστειογενής. 

Η νοτιοανατολική Ασία χωρίζεται σε δύο τμήματα, το τμήμα της ενδοχώρας, που περιλαμβάνει το Βιετνάμ, την Καμπότζη, το Λάος, τη Μιανμάρ, την Ταϊλάνδη, και τη μαλαισιανή χερσόνησο, και το νησιωτικό τμήμα, με την Ινδονησία, τη Σιγκαπούρη, το Μπρουνέι, την Ανατολική Μαλαισία, το Ανατολικό Τιμόρ και τις Φιλιππίνες.

Η Νοτιοανατολική Ασία καλύπτει περίπου 4,5 εκατομμύρια τ.χλμ., ήτοι το 10,5% της έκτασης της Ασίας ή το 3% της συνολικής έκτασης της γης. Ο πληθυσμός της, σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών για το 2024, εκτιμάται σε 695.149.000 κατοίκους, αποτελώντας το 14,5% του συνολικού πληθυσμού της Ασίας και το 8,5% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η περιοχή είναι πολιτιστικά και εθνοτικά ποικίλη, με εκατοντάδες γλώσσες που ομιλούνται από διαφορετικές εθνοτικές ομάδες . Οι χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας έχουν σχηματίσει την Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), ένα διεθνή πολιτικό και οικονομικό οργανισμό που εδρεύει στην Τζακάρτα, την πρωτεύουσα της Ινδονησίας. Σήμερα ο οργανισμός αυτός περιλαμβάνει δέκα κράτη-μέλη.

Οι επικρατέστερες θρησκείες στην περιοχή είναι το ισλάμ και ο βουδισμός.

Ορισμός
Η περιοχή, μαζί με μέρος της Νότιας Ασίας, ήταν ευρέως γνωστή στους Ευρωπαίους ως Ανατολικές Ινδίες (ή απλώς Ινδίες) μέχρι τον 20ό αιώνα. Οι κινεζικές πηγές ανέφεραν την περιοχή ως 南洋 (Νανιάνγκ), η οποία κυριολεκτικά σημαίνει «Νότιος Ωκεανός». Το ηπειρωτικό τμήμα της Νοτιοανατολικής Ασίας αναφέρεται από τους Ευρωπαίους γεωγράφους ως Ινδοκίνα, λόγω της θέσης του μεταξύ της Κίνας και της Ινδίας καθώς έχει πολιτιστικές επιδράσεις από τις δύο γειτονικές περιοχές. Ωστόσο, στον 20ό αιώνα, ο όρος έγινε πιο περιορισμένος σε εδάφη της πρώην γαλλικής Ινδοκίνας (Καμπότζη, Λάος και Βιετνάμ). Το νησιωτικό τμήμα της Νοτιοανατολικής Ασίας είναι επίσης γνωστό ως Αρχιπέλαγος Μαλαισίας, ένας όρος που προέρχεται από την ευρωπαϊκή παρανόηση ότι κατοικούνταν από μια φυλή Μαλαϊανών (ή Μαλέι). Ένας άλλος όρος για τη Νοτιοανατολική Ασία είναι το Ινσουλίντια (ινδικά νησιά), που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την περιοχή μεταξύ της Ινδοκίνας και της Αυστραλασίας.

Ο όρος «Νοτιοανατολική Ασία» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1839 από τον Αμερικανό πάστορα Χάουαρντ Μάλκολμ στο βιβλίο του «Ταξίδια στη Νοτιοανατολική Ασία». Ο Μάλκολμ συμπεριέλαβε μόνο το ηπειρωτικό τμήμα και απέκλεισε το νησιωτικό τμήμα στον ορισμό του για τη Νοτιοανατολική Ασία. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε επισήμως στο μέσο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τους Συμμάχους, μέσω του σχηματισμού της Διοίκησης της Νοτιοανατολικής Ασίας (SEAC) το 1943. Το SEAC διακήρυξε τη χρήση του όρου «Νοτιοανατολική Ασία», αν και αυτό που αποτελούσε τη Νοτιοανατολική Ασία δεν ήταν σταθερό. Για παράδειγμα, η SEAC απέκλεισε τις Φιλιππίνες και ένα μεγάλο μέρος της Ινδονησίας, ενώ συμπεριέλαβε την Κεϋλάνη. Εντούτοις, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, εμφανίστηκε μια κατά προσέγγιση συνήθης χρήση του όρου «Νοτιοανατολική Ασία» και των περιοχών που περιβάλλει. Αν και από πολιτιστική ή γλωσσική άποψη οι ορισμοί της «Νοτιοανατολικής Ασίας» μπορεί να διαφέρουν, οι πιο συνηθισμένοι ορισμοί σήμερα περιλαμβάνουν την περιοχή που αντιπροσωπεύουν οι χώρες (κυρίαρχα κράτη και εξαρτώμενα εδάφη) που παρατίθενται παρακάτω.

Δημογραφικά στοιχεία

Ανεξάρτητες χώρες
 Χώρα Έκταση (τ.χλμ.) Πληθυσμός(2024) Πυκνότητα πληθυσμού(κάτοικοι ανά τ.χλμ.) Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης(2019) Πρωτεύουσα  14.919 1.401.000 93,9 0,606 Ντίλι  331.690 100.988.000 304,5 0,704 Ανόι  1.904.569 283.488.000 148,8 0,718 Τζακάρτα  181.035 17.639.000 97,4 0,594 Πνομ Πεν  236.800 7.770.000 32,8 0,613 Βιεντιάν  330.803 35.558.000 107,5 0,810 Κουάλα Λουμπούρ  676.578 54.500.000 80,6 0,583 Νάι Πι Τάου  5.765 463.000 80,3 0,838 Μπαντάρ Σερί Μπεγκαβάν  735,6 5.832.000 7.928,2 0,938 Σιγκαπούρη  513.120 71.668.000 139,7 0,777 Μπανγκόκ  300.000 115.844.000 386,1 0,718 Μανίλα

Εξαρτώμενα εδάφη
 Έδαφος Έκταση (τ.χλμ.) Πληθυσμός Πυκνότητα πληθυσμού(κάτοικοι ανά τ.χλμ.) Πρωτεύουσα Νησιά Κόκος (Αυστραλία) 14 544 38,9 Γουέστ Άιλαντ  (Αυστραλία) 135 1.843 13,7 Φλάινγκ Φις Κόουβ

Δείτε επίσης
 Ασία
 Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας

 Παραπομπές