Ελισάβετ της Ρωσίας

Η Ελισάβετ Πετρόβνα (ρωσικά: Елизаве́та I Петро́вна, 29 Δεκεμβρίου 1709 - 5 Ιανουαρίου 1762) του Οίκου των Ρομανώφ ήταν αυτοκράτειρα της Ρωσίας (1741-1762). 

 Βιογραφική 

 Παιδική ηλικία και μόρφωση 
Η Ελισάβετ γεννήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 1709 στο Παλάτι του Κολομένσκ στην Αγία Πετρούπολη. Ήταν το πέμπτο (δεύτερο επιβιώσαν) παιδί και η τρίτη (δεύτερη επιβιώσασα) κόρη του Πέτρου Α΄ και της Αικατερίνης Α΄ της Ρωσίας και γεννήθηκε δύο χρόνια μετά το γάμο τους.“The Daughter of Peter the Great: A History of Russian Diplomacy and of the Russian Court Under the Empress Elizabeth Petrovna, 1741–1762.” by Robert Nisbet Bain, pg. 142Μόλις οκτώ ετών, η πριγκίπισσα Ελισάβετ ήδη προσέλκυε την προσοχή με την ομορφιά της. Η μόρφωση της πριγκίπισσας Ελισάβετ δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως επιτυχημένη, δεδομένου ότι η μητέρα της ήταν τελείως αγράμματη. Η Ελισάβετ ήταν δυναμική, διορατική, αστεία και έξυπνη προσωπικότητα. Εκτός από ρωσικά, μιλούσε άψογα και τη γαλλική γλώσσα. Δεν έτυχε ποτέ σωστής εκπαίδευσης, όμως και η ίδια δεν επιθυμούσε να αναπληρώσει τα κενά της εκπαίδευσής της, διότι δεν διάβαζε σχεδόν ποτέ και τον ελεύθερο χρόνο αφιέρωνε στο κυνήγι, την κωπηλασία και την ιππασία, ενώ μισούσε κάθε σοβαρή εργασία.Elizabeth and Catherine by Robert Coughlan, p.57.

 Διαδοχή στο θρόνο 
Η διαθήκη της Αικατερίνης Α΄ το 1727 προέβλεπε το δικαίωμα στην Ελισάβετ και τους απογόνους της στο θρόνο μετά από τον ανιψιό της, Πέτρο Β΄, και τη μεγαλύτερη αδελφή της, Άννα Πετρόβνα. Μετά το θάνατο του Πέτρου Β΄ τον Ιανουάριο του 1730, η τελευταία βούληση της Αικατερίνης Α΄ είχε ξεχαστεί και στο θρόνο ανέβηκε η Άννα Ιβάνοβνα, εξαδέλφη της Ελισάβετ. Οι δυσαρεστημένοι από την Άννα Ιβάνοβνα και τον εραστή της, Ερνστ Γιόχαν φον Μπίρον, Δούκα της Κουρλάνδης και Σεμιγαλλίας, ήλπιζαν πως η κόρη του Μεγάλου Πέτρου θα τους ανατρέψει από το θρόνο. Ωστόσο, πολλοί θεωρούσαν ότι η Ελισάβετ δεν είναι αρκετά ικανή για να στήσει συνωμοσία εναντίον τους. Εκμεταλλευόμενη την πτώση του κύρους και της επιρροής της εξουσίας της Άννας Ιβάνοβνας, τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου 1741 η 32χρονη Ελισάβετ ξεσήκωσε το σύνταγμα Πρεομπραζένσκι τη στρατιωτική μονάδα της αυτοκρατορίας. Ακολούθησαν και άλλα τάγματα που κατευθύνθηκαν προς τα Χειμερινά Ανάκτορά, όπου με τους 308 πιστούς φρουρούς ανακήρυξε τον εαυτό της αυτοκράτειρα της Ρωσίας διατάζοντας τη φυλάκιση του διαδόχου της Άννας Ιβάνοβνας, του μικρανιψιού της, Ιβάν ΣΤ΄, και της σύλληψης όλης της οικογένειάς και των συγγενών της Άννας Ιβάνοβνας.

 Εσωτερική πολιτική 
Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ είχε επανειλημμένα διακηρύξει πως θα συνέχιζε την πολιτική του Πέτρου Α΄. Το 1744 με διάταγμα της απαγόρευσε γρήγορη οδήγηση στην πόλη επιβάλλοντας στους παραβάτες κυρώσεις. Κατά τα έτη 1744-1747 πραγματοποιήθηκε η απογραφή του πληθυσμού. Το 1754 η Γερουσία ενέκρινε το ψήφισμα για κατάργηση των δασμών και ασήμαντων τελών. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας της για πρώτη φορά στην ιστορία της Ρωσίας μετά από εκατοντάδες χρόνια δεν επιβαλλόταν η θανατική ποινή. Ωστόσο, ενισχύθηκε η πρακτική της σωματικής τιμωρίας των δουλοπάροικων και στρατιωτών. Επισήμως, οι ιδιοκτήτες δεν είχαν δικαίωμα να εκτελούν τους αγρότες, όμως τους ανάγκαζαν να δουλεύουν μέχρι θανάτου. Σε γενικές γραμμές, η εσωτερική πολιτική της Ελισάβετ είχε προσανατολισμό προς τη σταθερότητα και την ανάπτυξη του κύρους και της δύναμης της κυβέρνησης.

 Ρώσο-σουηδικός πόλεμος του 1741-1743 
Το 1740 ο Φρειδερίκος Β΄ της Πρωσίας αποφάσισε να επωφεληθεί από το θάνατο του Καρόλου ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας για να κατακτήσει τη Σιλεσία. Έτσι, ξεκίνησε ο Πόλεμος της Αυστριακής Διαδοχής. Εχθρικές στην Αυστρία, η Πρωσία και η Γαλλία προσπάθησαν να πείσουν τη Ρωσία να μην λάβει μέρος στη διαμάχη. Η γαλλική διπλωματία δημιούργησε ένταση ανάμεσα στη Σουηδία και τη Ρωσία προκειμένου να αποσπάσει την προσοχή της τελευταίας από τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Έτσι, η Σουηδία κήρυξε τον πόλεμο στη Ρωσία. Όμως, τα ρωσικά στρατεύματα υπό τις διαταγές του στρατηγού Πήτερ Λέισυ νίκησαν τους Σουηδούς στη Φινλανδία και κατέκτησαν τα εδάφη της.

 Επταετής Πόλεμος 
Την 1η Σεπτεμβρίου 1756 η Ρωσία κήρυξε τον πόλεμο στην Πρωσία. Το 1757 ο Φρειδερίκος Β΄ έσπασε τα αυστριακά και γαλλικά στρατεύματα και έστειλε την κύρια δύναμη κατά της Ρωσίας. Το καλοκαίρι του 1757 ο ρωσικός στρατός υπό την αρχηγία του στρατηγού Στεπάν Φυοντόροβιτς Απράξιν έφτασε στην Ανατολική Πρωσία. Στις 19 Αυγούστου ο ρωσικός στρατός περικυκλώθηκε από τον εχθρό, κατάφερε όμως να ξεφύγει από την περικύκλωση. Ο εχθρός έχασε οκτώ χιλιάδες άτομα και υποχώρησε. Ο Απράξιν κατέφυγε στην Κουρλάνδη χωρίς να συνεχίσει τον πόλεμο. Η Ελισάβετ διέταξε τη σύλληψη και την ανάκρισή του.

Νέος διοικητής διορίστηκε ο Ουίλλιαμ Φέρμορ. Στις αρχές του 1758 τα ρωσικά στρατεύματα κατέλαβαν το Καίνιξμπεργκ (νυν Καλίνινγκραντ) και στη συνέχεια το σύνολο της Ανατολικής Πρωσίας, της οποίας ο πληθυσμός ορκίστηκε στην Αυτοκράτειρα. Τον Αύγουστο του 1758 στο χωριό Τσίρντορφ έγινε αιματηρή μάχη η οποία δεν έφερε τη νίκη σε κανένα από τα δύο μέρη. Έτσι, ο Φέρμορ αναγκάστηκε να παραδώσει την διοίκηση του στρατού. Ο ρωσικός στρατός υπό την ηγεσία του Πυότρ Σεμυόνοβιτς Σαλτυκόφ την 1η Αυγούστου 1759 κοντά στο Καίνιξμπεργκ έδωσε αποφασιστική μάχη εναντίον 48.000 Πρώσων στρατιωτών. Ο στρατός του Φρειδερίκου Β΄ καταστράφηκε ολοσχερώς και την 28 Σεπτεμβρίου 1760 καταλήφθηκε το Βερολίνο. Μετά το θάνατο της Ελισάβετ, ο νέος Αυτοκράτορας επέστρεψε στο Φρειδερίκο Β΄ όλη την κατακτημένη γη.

 Θάνατος και διαδοχή 
Καθώς δεν είχε παιδιά, η Ελισάβετ φρόντισε να επιλέξει το διάδοχό της, ο οποίος ήταν ο ανιψιός της, Πέτρος Φυοντόροβιτς , γιος της αδελφής της, Άννας Πετρόβνας, και του Καρόλου Φρειδερίκου του Χόλσταϊν-Γκόττορπ. Μάλιστα, είχε φροντίσει το γάμο του με τη Σοφία Αυγούστα Φρειδερίκη του Άνχαλτ-Τσερμπστ (μετέπειτα Αικατερίνη Αλεξέγιεβνα) το 1745. Το 1754 γεννήθηκε ο γιος τους, Παύλος Πετρόβιτς, τον οποίο η Ελισάβετ απομάκρυνε από τη μητέρα του και μεγάλωσε σαν δικό της. 

Στις 5 Ιανουαρίου 1762 (Ν.Η.), η Ελισάβετ πέθανε σε ηλικία 63 ετών από αιμορραγία λόγω άγνωστης στην τότε ιατρική νόσου. Όταν απεβίωσε, ο ανιψιός της τη διαδέχθηκε ως Πέτρος Γ΄, αλλά έξι μήνες αργότερα εκθρονίστηκε από τη σύζυγό του, πλέον αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β΄, φυλακίστηκε και πέθανε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες λιγότερο από ένα μήνα μετά.

 Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Τσάροι της Αυτοκρατορίας της Ρωσίας
Κατηγορία:Οίκος Ρομάνοφ
Κατηγορία:Ρώσοι ευγενείς
Κατηγορία:Αυτοκράτειρες της Ρωσίας
Κατηγορία:Μεγάλες Δούκισσες της Ρωσίας