Γιάννης Γαΐτης

Ο Γιάννης Γαΐτης (Αθήνα, 4 Μαρτίου 1923 – Αθήνα, 22 Ιουλίου 1984) ήταν Έλληνας ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης.

Είναι γνωστός για τα «Ανθρωπάκια» του, μορφές που δεν έχουν ατομικά χαρακτηριστικά, είναι ανέκφραστα και έχουν πανομοιότυπο ντύσιμο με ριγέ κοστούμι και καπέλο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη μαζοποίηση του σύγχρονου ανθρώπου.Νέα Εγκυκλοπαιδεία, εκδ. «Μαλλιάρης-Παιδεία», 2006, τόμος 6, σελ. 163.Λαμπράκη-Πλάκα, Μαρία· Καρακούρτη-Ορφανοπούλου, Λαμπρινή, επιμ. (2020). Η ανθρώπινη μορφή στην ελληνική ζωγραφική, 20ός αιώνας. Αθήνα: Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη. σ. 26. ISBN 978-618-5201-10-4.

 Βιογραφία 
μικρογραφία|αριστερά|Αντιπροσωπευτικό έργο με τα ανθρωπάκια, του Γαΐτη.
Γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου 1923, στην Αθήνα. Ήταν το δεύτερο από τα πέντε παιδιά της οικογένειας του Φραγκίσκου-Φίλιππου Γαΐτη, από την Τήνο, και της Παναγιώτας Καραμήτρου, από τα Δολιανά Αρκαδίας.

Το 1939 η εφημερίδα Η Βραδυνή δημοσιεύει ένα σχέδιο που φιλοτεχνεί σε ηλικία 16 ετών. Σπούδασε αρχικά στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και έπειτα στο Παρίσι. Ανάμεσα στους δασκάλους του ήταν και ο Κωνσταντίνος Παρθένης. Συχνάζει όμως ελάχιστα στη σχολή, αφού πιστεύει ότι η διδασκαλία εκεί μάλλον εξουδετερώνει παρά ελευθερώνει τις δημιουργικές δυνάμεις του καλλιτέχνη. Το 1949 συμμετείχε μαζί με άλλους καλλιτέχνες όπως ο Αλέκος Κοντόπουλος στην ίδρυση της καλλιτεχνικής ομάδας των λεγόμενων «Ακραίων», της οποίας τα μέλη ξεχώρισαν για την ενασχόλησή τους με μορφές αφηρημένης τέχνης.Εθνική Πινακοθήκη – 100 Χρόνια. Τέσσερις Αιώνες Ελληνικής Ζωγραφικής. Από τις Συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και του Ιδρύματος Ευριπίδη Κουτλίδη. ΕΠΜΑΣ, Αθήνα 1999, σελ. 654. Το 1954 μετέβη στο Παρίσι με σκοπό να ολοκληρώσει τις σπουδές του φοιτώντας στη Σχολή Καλών Τεχνών και στην Ακαδημία Grande Chaumiere. Παράλληλα οργάνωσε εκθέσεις στην Αθήνα και στη γαλλική πρωτεύουσα, όπου εγκαταστάθηκε με τη σύζυγό του, Γαβριέλλα Σίμωσι (1926-1999), και έλαβε μέρος σε αρκετές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Το 1967 παρουσίασε για πρώτη φορά τα «Ανθρωπάκια», το χαρακτηριστικό γνώρισμα του έργου του, με το οποίο απασχολήθηκε και τις επόμενες δεκαετίες, κάνοντάς το ένα είδος και μέσο ειρωνείας και κοινωνικής κριτικής.Εθνική Πινακοθήκη – 100 Χρόνια. Τέσσερις Αιώνες Ελληνικής Ζωγραφικής. Από τις Συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και του Ιδρύματος Ευριπίδη Κουτλίδη. ΕΠΜΑΣ, Αθήνα 1999, σελ. 667. Σταδιακά, από το 1975 οι σχηματοποιημένες μορφές πολλαπλασιάστηκαν και ενοποιήθηκαν με αποτέλεσμα τη δημιουργία ανθρώπινων τοπίων.Γιάννης Γαΐτης , περιοδικό Art Magazine, 8-11-2010, ανάκτηση 16-7-2013.

Απεβίωσε τον Ιούλιο του 1984, λίγες ημέρες μετά τα εγκαίνια της αναδρομικής έκθεσης του έργου του στην Εθνική Πινακοθήκη Αθηνών.Συλλογικό έργο Γιάννη Γαΐτη, BiblioNet.gr, ανάκτηση 16-7-2013. Η Υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη οργανώνει την κηδεία του δημοσία δαπάνη. Τον Νοέμβριο του 1984 προβάλλεται προς τιμήν του στην ελληνική τηλεόραση, η ταινία του Γιώργου Σγουράκη στη σειρά Μονόγραμμα.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Εθνική Πινακοθήκη – 100 Χρόνια. Τέσσερις Αιώνες Ελληνικής Ζωγραφικής. Από τις Συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και του Ιδρύματος Ευριπίδη Κουτλίδη, ΕΠΜΑΣ, Αθήνα 1999.
 Κωστοπούλου Α., Κριτικός κατάλογος των έργων του Γιάννη Γαϊτη : ζωγραφική, γλυπτική, κατασκευές, Ίδρυμα Ι. Κωστόπουλου, Αθήνα 2003.
 Λυδάκης Στ., "Οι Έλληνες ζωγράφοι", τόμ. 3ος, εκδ. «Μέλισσα», Αθήνα 1976.
 Παπαδάκης Ν., "Γιάννης Γαΐτης, ένας επαναστάτης δημιουργός", Σύγχρονοι Έλληνες Καλλιτέχνες, τόμ. 1ος, Πολυπλάνο, Αθήνα 1980.
 Χρήστου Χρ., "Ζωγραφική του 20ού αιώνα", Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1996.
 Αφιέρωμα στο Γιάννη Γαΐτη. Αναδρομική έκθεση 1956-1980, ΚΘ΄ Δημήτρια, Δήμος Θεσσαλονίκης-Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, 19 Οκτωβρίου-20 Νοεμβρίου 1994
 Γιάννης Γαΐτης, κείμενο Τζουλιάνο Σεραφίνι, εκδ. «Μέδουσα», χ.χ. 
 Γιάννης Γαΐτης, Υπουργείο Πολιτισμού και Επιστημών, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα, Δεκέμβριος 1984 
 Ευάγγελος Ανδρέου, Γαΐτης/Gaitis. "Σύγχρονοι Έλληνες Καλλιτέχνες" ΄Εκδ. Επίπεδα, Αθήνα 1984 - 18ο Συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Τέχνης (AICA)
 Ευάγγελος Ανδρέου, Γαΐτης/Gaitis. "Ζωγραφική Σύγχρονες Τάσεις" ΄Εκδ. Επίπεδα, Αθήνα 1985 - Αθήνα, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης
 Evangelos Andreou, GAITIS. "The meaning of educational manifestations and the participation of the intellectual man - and four artists", Ed. ABHE RAO – SHANTHA INTERNATIONAL INC.,New York - 2002
 Τώνια Γιαννουδάκη, Εθνική Γλυπτοθήκη. Μόνιμη συλλογή, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα 2006
 Αντωνία Γιαννουδάκη, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Ίδρυμα Ευριπίδη Κουτλίδη. Η συλλογή νεοελληνικής γλυπτικής και η ιστορία της 1900-2006 (διδακτορική διατριβή), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Ιστορίας της Τέχνης, Θεσσαλονίκη 2009 (http://ikee.lib.auth.gr/record/115849) (7/5/2015)
 Λεξικό Ελλήνων Καλλιτεχνών. Ζωγράφοι - Γλύπτες - Χαράκτες, 16ος-20ός αιώνας, επιστημονική επιμέλεια Ευγένιος Δ. Ματθιόπουλος, τόμ. 1, Μέλισσα, Αθήνα 1997-2000
 Στέλιος Λυδάκης, Οι έλληνες γλύπτες. Η νεοελληνική γλυπτική. Ιστορία-τυπολογία-λεξικό γλυπτών, τόμ. 5, Μέλισσα, Αθήνα 1981
 Χρύσανθος Χρήστου – Μυρτώ Κουμβακάλη-Αναστασιάδη, Νεοελληνική γλυπτική 1800-1940, έκδοση Εμπορικής Τραπέζης της Ελλάδος
 Τάκης Μαυρωτάς, Γιάννης Γαΐτης, Η ουσία του απρόσωπου, 2023, έκδ. Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Φάκελοι Γ. Γαΐτη στον ιστότοπο του Τελλόγλειου Ιδρύματος Τεχνών του ΑΠΘ, αρχείο Τώνη Σπητέρη
 Πανδέκτης
 https://web.archive.org/web/20160304223055/http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=685&artist_id=4369 (28/4/2015)
 Τελλόγλειο Ίδρυμα -ΑΠΘ
 Για τους γονείς μου Γιάννη Γαΐτη και Γαβριέλλα Σίμωσι

Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι του 20ού αιώνα