Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης

Η Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης είναι μια από τις Μητροπόλεις των λεγομένων «Νέων Χωρών». 
Έδρα της είναι η Θεσσαλονίκη και στην εκκλησιαστική της περιφέρεια υπάγεται ο Δήμος Θεσσαλονίκης, οι συνοικίες Ευαγγελίστριας και Αγίου Παύλου του Δήμου Νεάπολης-Συκεών και τμήμα του Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη.

Αποτελείται από 43 Ενορίες και 3 Ιερές Μονές. Μητροπολιτικός Ναός είναι αυτός του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, και Καθεδρικός Ναός, ο Ναός της Του Θεού Σοφίας. Ιστορικοί είναι οι ναοί του πολιούχου Αγίου Δημητρίου, των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων κ.ά.. Από τις 9 Οκτωβρίου 2023, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης είναι ο Φιλόθεος (Θεοχάρης). 

 Ιστορικά στοιχεία 
Η εκκλησία της Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε από τον Απόστολο Παύλο. Ο απόστολος Παύλος έστειλε δύο επιστολές προς τους πιστούς της Εκκλησίας της Θεσσαλονίκης. Η προς Θεσσαλονικείς Α' επιστολή και η προς Θεσσαλονικείς Β' επιστολή γράφτηκαν περίπου από το 50-52 μ.Χ.Ιωάννη Καραβιδόπουλου, Ελληνική Βιβλική Βιβλιογραφία του 20ου αιώνα, εκδ.Π.Πουρναράς, Θεσσαλονίκη, 1997, σελ.124-153

Κατά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια ανεγέρθηκαν μνημειώδεις ναοί στην πόλη όπως το παλαιοχριστιανικό Οκτάγωνο, ο μεγάλος ναός οκταγωνικής κάτοψης που σήμερα είναι ορατά κατάλοιπά του.ΕΝΑΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΟΚΤΑΓΩΝΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, Ε.Μακρή, 1983

Στις αρχές του 4ου αιώνα, ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων δεν επέτρεψε να εισέλθει στο ναό ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ λόγω της σφαγής ανθρώπων την οποία διέταξε ο αυτοκράτορας στον Ιππόδρομο της ΘεσσαλονίκηςΓιάτσης Σωτήρης, Η σφαγή στον Ιππόδρομο της Θεσσαλονίκης το 390 μ.Χ. Ένα πολιτικό έγκλημα του Θεοδοσίου Α΄, Εώα και Εσπερία, τομ. 6 (2004-2006),σελ.211-232. Στους πρώτους αιώνες της Χριστιανικής Εκκλησίας, η Εκκλησία της Θεσσαλονίκης, όπως και ολόκληρο το δυτικό τμήμα της Ελλάδας ανήκε στην εκκλησιαστική δικαιοδοσία του Πάπα της Ρώμης. Τον 4ο αιώνα ο Πάπας Δάμασος Α΄ ανύψωσε τον επισκοπικό θρόνο της Θεσσαλονίκης σε Εξαρχία: επίσκοποι, μητροπολίτες και αρχιεπίσκοποι μπορούσαν να προσβάλουν οποιαδήποτε απόφαση ενώπιον της Εξαρχίας.

Τον 8ο αιώνα, η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης συνδέθηκε με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, στο οποίο ανήκει εκκλησιαστικά έως σήμερα. Κατά τη χιλιετία του Βυζαντίου, ο επίσκοπος Θεσσαλονίκης έφερε τον τίτλο του «Αρχιεπισκόπου».

Κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης διαδραμάτισε κομβικό ρόλο. Ο Μικρασιάτης ιερέας Αιμιλιανός Λαζαρίδης ως πρωτοσύγκελλος της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, προσέφερε σημαντικές υπηρεσίες στον Μακεδονικό Αγώνα, συνεργαζόμενος με τον Πρόξενο της Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη Λάμπρο Κορομηλά και τον Μακεδονομάχο Αθανάσιο Σουλιώτη. Το 1906 εντάχθηκε στην αντιστασιακή «Οργάνωση  Θεσσαλονίκης» του Αθανασίου Σουλιώτη που συντόνιζε τη δράση των Ελλήνων κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα.Αιμιλιανός Λαζαρίδης: Ο Μικρασιάτης επίσκοπος και μάρτυρας της ΜακεδονίαςΕυγνωμοσύνης σπονδή στον εθνομάρτυρα Αιμιλανό Λαζαρίδη

Η πόλη της Θεσσαλονίκης αποτέλεσε χώρο υποδοχής και εγκατάστασης χιλιάδων Ελλήνων προσφύγων αρχικά από την Ανατολική Ρωμυλία (Βόρεια Θράκη) εξαιτίας της ελληνοβουλγαρικής Σύμβασης του Νεϋγύ (27/11/1919) και επίσης από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την επακόλουθη ανταλλαγή πληθυσμών. Η Εκκλησία της Θεσσαλονίκης με επικεφαλής τον Μικρασιάτη μητροπολίτη Γεννάδιο συνέβαλε καθοριστικά στην πνευματική και υλική στήριξη των Θρακών και Μικρασιατών προσφύγων. Στις νέες προσφυγικές συνοικίες που δημιουργήθηκαν, οργανώθηκαν νέες ενορίες και κτίσθηκαν νέοι ναοί. Επίσης, οι Έλληνες έφεραν μαζί τους πλήθος κειμηλίων ανάμεσα στα οποία είναι οι εικόνες της Παναγίας Φανερωμένης (από το Αυδήμι των Γανοχώρων της Ανατολικής Θράκης), της Παναγίας Πάντων Ελπίδος (από τη Μικρά Ασία στον Ι.Ν. Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Ιπποδρομίου), της Παναγίας Ρευματοκράτειρας (Ρευματοκρατόρισσας) από την Ραιδεστό Ανατολικής Θράκης στον Ι.Ν. Παναγίας Αχειροποιήτου κ.ά.Παναγίες της Μικράς Ασίας και της Θράκης, 16 Ιουλίου, 2014, Γιώργος Καζάνας

Μετά την επιβολή της Χούντας των Συνταγματαρχών το καθεστώς είχε ως προτεραιότητα την τοποθέτηση αρχιεπισκόπου και μητροπολιτών, ευνοούμενων του Παλατιού και της Χούντας. Στη Θεσσαλονίκη η Δικτατορία αρχικά επέβαλε κατ΄οίκον περιορισμό στον δημοκρατικό Μητροπολίτη Παντελεήμονα Α΄ Παπαγεωργίου, ώστε να μην λειτουργεί σε κανέναν ναό και να μην μπορεί να εξέλθει από το Επισκοπείο.Γεώργιος Κ. Τερμεντζόγλου,  Εγκαίνια Νεώτερων Ναών της Θεσσαλονίκης (1912-2011), Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, Μεταπτυχιακό Τμήμα, Ειδίκευση: Ελληνισμού και Ορθοδοξίας, 2011 Τελικά το 1968 απομακρύνθηκε παράνομα ο κανονικός Μητροπολίτης Παντελεήμων Α΄ Παπαγεωργίου από τη χουντική Αριστίνδην Σύνοδο του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου και Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης επελέγη από τη Χούντα ο Λεωνίδας Παρασκευόπουλος.ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019, Ιερά Μητρόπολις Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης, σελ. 17. Ο Λεωνίδας Παρασκευόπουλος, αν και ήδη συνταξιούχος ιεροκήρυκας, δέχτηκε να καταστεί Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης παρά την αντικανονική απομάκρυνση του νόμιμου Μητροπολίτη Παντελεήμονα.Αγγελοπούλου, Αθανασίου Αν. (1998). Εκκλησιαστική Ιστορία. Ιστορία των δομών διοικήσεως και ζωής της Εκκλησίας της Ελλάδος (Εικοστός αιώνας). Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη, σελ. 67-68.Τότε που μελετούσαμε - άρθρο της εφημερίδας ΕλευθεροτυπίαΗ Εκκλησία τον καιρό της Δικτατορίας - άρθρο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία Κατά τη διάρκεια της ποιμαντορίας του ενισχύθηκαν σημαντικά οι κάθε είδους παραεκκλησιαστικές οργανώσεις στην πόλη.“Βγάλτε τα ποιήματά μου από τα σχολικά βιβλία! Είναι ανήθικα!”, Schooligans 18.6.2006 Τεύχος 7 Ακόμη, αφότου ο Λεωνίδας Παρασκευόπουλος ανέλαβε τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης οδήγησε σε εξορία πολλούς κληρικούς της πόλης, όπως τον π. Θεόφιλο Τερεζάκη και τον π. Κωνσταντίνο Νικολακάκη. Οι αντικαθεστωτικοί ιερείς αποστέλλονταν από τη δικτατορική κυβέρνηση σε συνεργασία με τον μητροπολίτη Λεωνίδα για μεγάλες ή μικρές χρονικές περιόδους σε ακριτικές συνοριακές περιοχές όπως ο Έβρος.Αντώνιος Γ. Τσαχάκης, Κρήτες Ιερείς, Κτήτορες Ιερών Ναών Στην Παλαιά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης Το 2ο Μισό Του 20ου Αιώνος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 2012, σ.39 Ο Λεωνίδας παρέμεινε Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης καθόλη τη διάρκεια της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, έως το 1974 οπότε και κηρύχθηκε έκπτωτος από την νόμιμη και κανονική Ιερά Σύνοδο.

Το 1974 εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ο Παντελεήμων Β'. Επί αρχιερατείας του, μετά από μελέτη και ανακάλυψη της βυζαντινολόγου Μαρίας Θεοχάρη, τον Οκτώβριο του 1978 επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη η Κάρα του Αγίου Δημητρίου από την πόλη Σαν Λορέντζο ιν Κάμπο της Ιταλίας όπου βρισκόταν (και είχαν αφαιρεθεί από τους Σταυροφόρους κατά τη διάρκεια της κατοχής της Θεσσαλονίκης μεταξύ του 1204 και του 1223). Τον Απρίλιο του 1980 επεστράφη στη Θεσσαλονίκη και το μεγαλύτερο μέρος των λειψάνων του Αγίου.

Επισκοπικός κατάλογος

+  Όνομα  Έτη  Σημειώσεις Γάιος   Άγιος  Νικόλαος Α΄  ~ 160  Άγιος Αρτέμιος    Άγιος Αλέξανδρος Α΄  305 – 335  Άγιος Ιωάννης Α΄    Αέτιος  342 – 347  Ειρήνιος  ~ 355  Παυλίνος    Α(σ)χόλιος  379 – 384  Άγιος Ανύσιος  384 – 407  Άγιος Ρούφος  407 – 434  Άγιος Αναστάσιος Α΄  434 – 451  Άγιος Αυξίθεος, Ευδόξιος  451 – 458  Άγιος Ανδρέας  481 – 494  Άγιος Δωρόθεος Α΄  494 – 520  Άγιος Αριστείδης  520 – 535  Ηλίας  ~ 553  Άγιος Θαλαλεύς    Θεοδόσιος Α΄  ~ 585  Ευσέβιος  585 – 603  Ιωάννης Β΄  603 – 610  Άγιος Πλωτίνος  ~ 616  Ιωάννης Β΄  617 – 626  Άγιος Παύλος Α΄  ~ 649  Ιωάννης Γ΄  ~ 680  Σέργιος  ~ 690  Κωνσταντίνος Α΄    Βασίλειος Α΄  ~ 772  Πέτρος    Θεόφιλος  ; – 787  Άγιος Θωμάς    Άγιος Ιωσήφ Α΄, ο Στουδίτης  807 – 809  Άγιος Ιωσήφ Α΄, ο Στουδίτης  811 – 821  Άγιος, β΄ θητεία Λέων, ο φιλόσοφος  839/840 – 843  Αντώνιος, ο ομολογητής  ~ 843  Άγιος Βασίλειος Β΄  843 – 865  Θεόδωρος  866 – 869  Παύλος Β΄  880 – 882  Γρηγόριος Α΄  ~ 882  Μεθόδιος  ~ 889  Ιωάννης Δ΄ ο Θεσσαλός  πριν τις 29 Αυγούστου 892 – 904  Βασίλειος Γ΄ ο ομολογητής  904 – ;  Άγιος Γρηγόριος  πριν το 942 – μετά το 945/6 ή 950  Ανατόλιος    Ισίδωρος Α΄  ~ 1016  Ιάκωβος   Νικήτας Α΄  ~ 1020   Γεώργιος   Θεοφάνης Α΄  1027/30 – 1038  Προμηθεύς ή Ρωμανός  1038 – ;  Γεώργιος ο Γλυκύς   Θεόδουλος  1086 – 1107  Κωνσταντίνος Β΄  ~ 1110  Μιχαήλ Α΄  ~ 1122  Νικήτας Β΄  ~ 1133  Βασίλειος Δ΄ Αχριδηνός  1145 – 1168  Ευστάθιος ο Κατάφλωρος  1175 – 1197 ή 1198  Άγιος Κωνσταντίνος Γ΄ Μεσοποταμίτης  1198  α΄ θητεία Ιωάννης Χρύσανθος  1198 – 1202  Κωνσταντίνος Γ΄ Μεσοποταμίτης  1202 – 1204  β΄ θητεία Νικήτας Γ΄    Ιωσήφ Β΄  1232 – 1235  Μιχαήλ Β΄ ο Παλατάνος  ~ 1235  Μανουήλ Οψαράς Δισύπατος  1235/58(;) – 1261  Ιωαννίκιος ο Κυδώνης  1261 – 1272  προηγουμένως ηγούμενος της Μονής Σωσάνδρων Δημήτριος  1282 – 1285  Ιγνάτιος Α΄  1285 – 1293  Ιάκωβος Α΄  1293 – 1299  ηγούμενος της μονής Μεγίστης Λαύρας Μαλαχίας  μετά το 1305 – 1310  ηγούμενος της μονής Μεγίστης Λαύρας Ιερεμίας  πριν το 1315 – 1322  Ευφημιανός  ~ 1322  Ιωάννης Ε΄ Καλέκας  1322 – 1334  μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος Β΄ Κούταλης  1334 – 1335 †  Μέγας Χαρτοφύλαξ του Πατριαρχείου Γλαβάς  1339 – 1340  Μακάριος Α΄  1342 – 1345  ηγούμενος της μονής Μεγίστης Λαύρας Υάκινθος  1345 – 1346 †  Γρηγόριος Γ΄, ο Παλαμάς  1347 – 1359  Άγιος Νείλος Καβάσιλας  1360 – 1361  Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας  1361 – 1363  Άγιος Δωρόθεος Β΄ Βλαττής  1371 – 1379  συνιδρυτής της Μονής Βλατάδων Ισίδωρος Β΄ Γλαβάς  1379 – 1396  Άγιος Γαβριήλ Α΄  1397 – 1416  Από Χαλκηδόνος, άγιος Συμεών ο μυσταγωγός  1416 – 1429  Άγιος Γρηγόριος Γ΄  ~ 1430/2  Μεθόδιος  πριν τον Οκτώβριο 1453 – μετά το 1467  Παρθένιος Α΄  ; – 1482  Νήφων  1482 – 1486  μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης, Άγιος Μάξιμος (Λαυριώτης)  ~ 1486/7 – 1515  παραιτήθηκε Μακάριος Β΄ (Παπαγεωργόπουλος)  4 Απριλίου 1517 – πριν το 1527  από Κορίνθου Ιωάσαφ  πριν τον Ιούνιο 1527 – μετά το 1534/5  Θεωνάς Α΄, ο από Ηγουμένων  1538 – 1541  Άγιος Μητροφάνης  1541  Θεοφάνης Β΄  ~ 1544  Γρηγόριος - Δαβίδ   Θεωνάς Β΄  1560 – 1565  Ιωάσαφ Α΄  1565 – 1578  Μητροφάνης  ~ 1585  Γαβριήλ Β΄  1594 – 1596  κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Ματθαίος Α΄  ~ 1596  Ιωάσαφ Β΄, ο Αργυρόπουλος  ~ 1596  Σωφρόνιος Α΄  5 Δεκεμβρίου 1605 – 3 Σεπτεμβρίου 1607  Μέγας Πρωτοσύγκελλος του Πατριαρχείου, παραιτήθηκε Ζωσιμάς  12 Σεπτεμβρίου 1607 – ;  από Κίτρους Παρθένιος Β΄  ~ 1611  Παΐσιος  πριν το 1616 – μετά τον Ιούλιο 1624  Αθανάσιος Α΄ (Πατελάρος)  1631 – 1634  α΄ θητεία, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης, Άγιος Δαμασκηνός Α΄  1634 – 1636  κατόπιν Κασσανδρείας Καλλίνικος Α΄  27 Ιανουαρίου 1636 – 1639  από Πολυανής Αθανάσιος Α΄ (Πατελάρος)  1639 – 1646  β΄ θητεία, προεδρικώς Θεόκλητος  25 Ιουλίου 1646 – 1655;  παραιτήθηκε Ιωακείμ Α΄  21 Ιανουαρίου 1655 – Δεκέμβριος 1655  κατόπιν Ρόδου Διονύσιος  1666 – 1671  πρώην Οικουμενικός Πατριάρχης Αναστάσιος Β΄  11 Μαρτίου 1671 – ;  Μελέτιος Α΄  1672 – 1680  κατόπιν Νικομηδείας Νεόφυτος Δαμαλάς  17 Ιουλίου 1680 – 1687  επαύθη Μεθόδιος  1687 – 2 Απριλίου 1696  καθαιρέθηκε Ιγνάτιος Β΄  2 Απριλίου 1696 – 1712  Ιάκωβος Β΄  ~ 1712  Γεράσιμος;  ~ 1716  Ιγνάτιος Β΄  ~ 1723  Ανανίας  ~ 1728  Ιωακείμ Β΄  1734 – 1745  αναφέρεται από κάποιους κατόπιν ως Εφέσου, άλλες πηγές αναφέρουν ως Εφέσου τον Ιωακείμ από Βεροίας Γαβριήλ Γ΄  1745 – 1752  Σπυρίδων  1760 – 1761  Άνθιμος  ~ 1761  Θεοδόσιος Α΄  ~ Μάιος 1762  Νεόφυτος Α΄  ~ 1767  Θεοδόσιος Β΄  1767 – 1769  μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Δαμασκηνός Β΄  Απρίλιος 1769 – 27 Ιουνίου 1780  από Μελενίκου, παραιτήθηκε Ιάκωβος Γ΄  πριν τον Οκτώβριο 1780 – 1788Κτιτορικόν ή προσκυνητήριον της ιεράς και βασιλικής μονής του Μεγάλου Σπηλαίου, σελ. 99  Γεράσιμος  Αύγουστος 1788 – 30 Νοεμβρίου 1810  κατόπιν Χαλκηδόνος Ιωσήφ Γ΄ (Αντωνόπουλος)  1810 – 3/4 Ιουνίου 1821 †  Ιερομάρτυς, άγιος Ματθαίος Β΄ (Μεγάλος)  Ιούνιος 1821 – 29 Αυγούστου 1823  από Αίνου, κατόπιν Κυζίκου Μακάριος Γ΄ (Βαμβούρης)  Ιανουάριος 1824 – Οκτώβριος 1830  από Λήμνου, παραιτήθηκε Μελέτιος Β΄ (Πάγκαλος)  Νοέμβριος 1830 – Μάιος 1841  από Αμασείας, κατόπιν Κυζίκου, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Ιερώνυμος  Μάιος 1841 – Φεβρουάριος 1853 †  από πρώην Λήμνου Καλλίνικος Β΄ (Κυπαρίσσης)  6 Μαρτίου 1853 – 26 Ιανουαρίου 1858  κατόπιν Πατριάρχης Αλεξανδρείας Νεόφυτος Β΄ (Βυζάντιος)  26 Ιανουαρίου 1858 – 9 Ιανουαρίου 1874  από Τορνόβου, παύθηκε Ιωακείμ Γ΄ (Δημητριάδης Δεβετζής)  9 Ιανουαρίου 1874 – 4 Οκτωβρίου 1878  από Βάρνης, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Καλλίνικος Γ΄ (Φωτιάδης)  12 Νοεμβρίου 1878 – 20 Δεκεμβρίου 1884  κατόπιν Δέρκων Γρηγόριος Δ΄ (Καλλίδης)  22 Δεκεμβρίου 1884 – 25 Σεπτεμβρίου 1889  από Τραπεζούντος, κατόπιν Ιωαννίνων, Άγιος Σωφρόνιος Β΄ (Χρηστίδης)  25 Σεπτεμβρίου 1889 – 20 Απριλίου 1893  από Ιωαννίνων, παραιτήθηκε Αθανάσιος Β΄ (Μεγακλής)  4 Μαΐου 1893 – 18 Οκτωβρίου 1903  από Σισανίου, κατόπιν Κυζίκου Αλέξανδρος Β΄ (Ρηγόπουλος)  18 Οκτωβρίου 1903 – 25 Νοεμβρίου 1910  από Νεοκαισαρείας, κατόπιν Νικομηδείας Ιωακείμ Δ΄ (Σγουρός)  25 Νοεμβρίου 1910 – 11 Μαΐου 1912  από Ξάνθης Γεννάδιος (Αλεξιάδης)  22 Μαΐου 1912 – 17 Μαρτίου 1951 †  από Λήμνου Παντελεήμων Α΄ (Παπαγεωργίου)  27 Μαρτίου 1951 – 28 Φεβρουαρίου 1968  επαύθη από τη Χούντα των Συνταγματαρχών Λεωνίδας (Παρασκευόπουλος)  24 Μαρτίου 1968 – 13 Ιουλίου 1974  συνεργάστηκε με τη Χούντα των Συνταγματαρχών και επαύθη το 1974 επί Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ Παντελεήμων Β΄ (Χρυσοφάκης)  13 Ιουλίου 1974 – 9 Ιουλίου 2003 †  από Σάμου Άνθιμος (Ρούσσας)  26 Απριλίου 2004 – 13 Σεπτεμβρίου 2023  από Αλεξανδρουπόλεως, παραιτήθηκε Φιλόθεος (Θεοχάρης)  9 Οκτωβρίου 2023 – σήμερα  από Ωρεών

 Αγιολογία 
 Αγίου Δημητρίου, πολιούχου της Θεσσαλονίκης, στις 26 Οκτωβρίου.
 Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, στις 14 Νοεμβρίου και την Β΄ Κυριακή των Νηστειών.
 Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου των Θεσσαλονικέων αυταδέλφων, στις 11 Μαΐου.
 Αγίας Ματρώνης της εν Θεσσαλονίκη, στις 27 Μαρτίου.
 Αγίας Θεοδώρας της εν Θεσσαλονίκη, στις 3 Αυγούστου.
 Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας (22 Δεκεμβρίου) και των εν Χριστώ μαθητριών της τριών μαρτύρων αδελφών Αγίων Αγάπης, Ειρήνης και Χιονίας (16 Απριλίου).
 Αγίων Αγαθόποδος και Θεοδούλου των Θεσσαλονικέων, μαρτυρησάντων επί Καίσαρος Μαξιμιανού δια πνιγμού στη θάλασσα δυτικά του ρωμαϊκού λιμένα, οι οποίοι και ετάφησαν στη δυτική ακτή, στο σημερινό Μπεχτσινάρι.(4 Απριλίου)
 Αγίου Γεωργίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, ο οποίος αρχιεράτευσε την τρίτη δεκαετία του 11ου αιώνα μ.Χ. (10 Ιουλίου).
 Αγίου Συμεών, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Μυσταγωγού, στις 15 Σεπτεμβρίου.
 Αγίου Βασιλείου του Ομολογητού, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, την 1η Φεβρουαρίου.
 Αγίου Ευσταθίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Κατάφλωρου, στις 20 Σεπτεμβρίου.
 Αγίου Γρηγορίου Καλλίδου, Μητροπολίτου Ηρακλείας και Ραιδεστού του από Θεσσαλονίκης, στις 25 Ιουλίου.
 Αγίου Φιλοθέου του Κοκκίνου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Θεσσαλονικέα, στις 11 Οκτωβρίου.
 Αγίου Νικολάου του Καβάσιλα Χαμαετού, στις 20 Ιουνίου.
 Αγίου Ιωσήφ Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης, στις 3 Ιουνίου. Με την έναρξη της Επανάστασης του 1821 στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, ο Σουλτάνος θα ζητήσει για εγγύηση επτά αρχιερείς, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Θεσσαλονίκης Ιωσήφ.Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Άγριοι διωγμοί, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.ΙΒ , Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1975, σελ. 35 Ο άγιος Ιωσήφ (μετά τον απαγχονισμό του Πατριάρχη Γρηγόριου Ε΄ τον Απρίλιο του 1821), θανατώθηκε στις 3 Ιουνίου 1821 μαζί τους αρχιερείς Ιωαννίκιο Τυρνόβου, Δωρόθεο Αδριανουπόλεως και Γρηγόριο Δέρκων.Τάσος Γριτσόπουλος, όπ.π., σελ. 491-492. Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Διωγμοί στην Κωνσταντινούπολη από τον Ιούνιο ώς τον Δεκέμβριο, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΒ, Αθήνα, 1975, σελ. 200  
 Αγίου Γρηγορίου Μητροπολίτου Κυδωνιών Μικράς Ασίας, την Κυριακή μετά την Ύψωσιν (Σεπτέμβριος). Ο Γρηγόριος διετελέσε - προ της χειροτονίας του εις επίσκοπο - κατά τα έτη 1892 – 1894 Πρωτοσυγκέλλος της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, Ιεροκήρυκας στην πόλη και κατά τα έτη 1893-1894 διευθυντής της Αστικής Σχολής Θεσσαλονίκης.
 Οσίου Δαβίδ του εν Θεσσαλονίκη, του δενδρίτου, στις 26 Ιουνίου
 Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης και Καππαδόκης, ο οποίος νοσηλεύθηκε στο Νοσοκομείο Θεαγένειο (12 Ιουλίου).
 Γερόντισσα Ακυλίνα της Δράμας η Μικρασιάτισσα καθηγουμένη της Μονής Αναλήψεως Ταξιαρχών Δράμας, η οποία πριν γίνει μοναχή (κατά κόσμον Ερασμία) έζησε στη Θεσσαλονίκη και συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση.
 Γερόντισσα Άννα Μακκαβαίου η Μικρασιάτισσα, η οποία διέμεινε για μερικά έτη στη Θεσσαλονίκη μετά τις διώξεις που υπέστη στη Δράμα από τους Βουλγάρους.Δημήτριος Καββαδίας, Γέροντες και γυναικείος μοναχισμός, σελ. 398-399, ISBN 9789607735904, έκδοση: Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2015
 Σύναξη πάντων των εν Θεσσαλονίκη Αγίων, την Β΄ Κυριακή της Διακαινισίμου (Κυριακή των Μυροφόρων).

Κοινωνικό έργο
Χαρίσειο Γηροκομείο Θεσσαλονίκης 
Ενοριακές Τράπεζες Αγάπης
Κατασκηνώσεις
Φοιτητικός Ξενώνας Αγίου Αντωνίου
Ξενώνας Στέγη Μητροπολίτου Παντελεήμονος Β' 

Παρεκκλήσια Νοσοκομείων
Άγιος Ευαγγελιστής Λουκάς - Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ
Αγία Σκέπη - Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης "Γεώργιος Γεννηματάς"
Άγιοι Δημήτριος και Λούπος - Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης "Άγιος Δημήτριος"
Άγιος Παντελεήμων - ΑΝΘ Θεαγένειο
Άγιος Παντελεήμων - Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Εικόνες

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές











Θεσσαλονικης