Κατάλογος χωρών κατά δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης

Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) καταρτίζει τον Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI) για 193 χώρες στην ετήσια Έκθεση Ανθρώπινης Ανάπτυξης. Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη την υγεία, την εκπαίδευση, το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης μιας χώρας για να παρέχει ένα μέτρο της ανθρώπινης ανάπτυξης που είναι συγκρίσιμο μεταξύ χωρών και διαχρονικά.Έκθεση Ανθρώπινης Ανάπτυξης του UNDP 2025

Ο HDI είναι ο πιο ευρέως χρησιμοποιούμενος δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης και έχει αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την έννοια. Ωστόσο, διάφορες πτυχές του δείκτη έχουν δεχθεί κριτική. Ορισμένοι μελετητές έχουν επικρίνει τον τρόπο σταθμίσματος των παραγόντων, ιδίως για το πώς αποτιμάται διαφορετικά ένα επιπλέον έτος προσδόκιμου ζωής μεταξύ χωρών, και τους περιορισμένους παράγοντες που λαμβάνει υπόψη, σημειώνοντας την παράλειψη στοιχείων όπως η ανισότητα στην κατανομή και η ανισότητα μεταξύ φύλων. Ως απάντηση στο πρώτο, ο UNDP εισήγαγε το Κατάλογος χωρών κατά τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης προσαρμοσμένο στην ανισότητα (IHDI) το 2010, και ως απάντηση στο δεύτερο, τον Δείκτης Ανάπτυξης κατά Φύλο (GDI) το 1995. Άλλοι έχουν επικρίνει την υπεραπλούστευση της χρήσης ενός και μόνο αριθμού ανά χώρα.

Για να αντικατοπτριστούν οι αναπτυξιακές διαφορές εντός των χωρών, εισήχθη το 2018 από το Global Data Lab του Πανεπιστημίου Ράντμπαουτ της Ολλανδίας ένας υποεθνικός δείκτης (SHDI), με δεδομένα για περισσότερες από 1.600 περιοχές. Το 2020, ο UNDP εισήγαγε έναν νέο δείκτη, τον Κατάλογος χωρών βάσει του Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης προσαρμοσμένου στις πιέσεις του πλανήτη (PHDI), που μειώνει τις τιμές των χωρών με υψηλότερο οικολογικό αποτύπωμα.



Παρατίθεται ένας κατάλογος χωρών του κόσμου με βάση τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης όπως συμπεριλήφθηκε στην έκθεση για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Δημοσιοποιήθηκε στις 13 Μαρτίου 2024 και δημιουργήθηκε με βάση τις εκτιμήσεις για το έτος 2022. Καλύπτει 193 χώρες που είναι μέλη των Ηνωμένων Εθνών, μαζί με το Χονγκ Κονγκ (της Κίνας) και τα Παλαιστινιακά Εδάφη.  Εξαιτίας της έλλειψης δεδομένων, δεν υπολογίζονται τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ Βόρεια Κορέα και Μονακό. Οι Νήσοι Κουκ, η Αγία Έδρα και το Νιούε είναι τα μοναδικά κρατικά μέρη που δεν συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση, ενώ βρίσκονται εντός του Συστήματος των Ηνωμένων Εθνών. Συνολικά ο ΔΑΑ (HDI) είναι διαθέσιμος για 192 χώρες και ένα έδαφος.

Ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης (ΔΑΑ), (αγγλ.: Human Development Index, HDI) αποτελεί μέτρο σύγκρισης του προσδόκιμου ηλικίας, του αλφαβητισμού, της εκπαίδευσης και της ποιότητας ζωής ανά τον κόσμο. Με βάση αυτόν το Δείκτη, γίνεται χαρακτηρισμός μιας χώρας σε υπανάπτυκτη ή αναπτυσσόμενη ή αναπτυγμένη και επίσης για να μετρήσει την επίδραση των οικονομικών πολιτικών στην ποιότητα ζωής.

Η μόνη χρονιά από τότε που άρχισε να συντάσσεται ο ετήσιος κατάλογος κατά δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης που δεν συντάχθηκε νέος κατάλογος ήταν το 2012. 

Οι χώρες κατατάσσονται ανά τέσσερις κατηγορίες (με πολύ υψηλή - αναπτυγμένες χώρες-, υψηλή, μεσαία και χαμηλή ανάπτυξη). 
 Κατάταξη 
 Ο αριθμός στις παρενθέσεις αφορά το νούμερο των θέσεων που η χώρα έχει ανεβεί ή κατεβεί σε σχέση με τους αναθεωρημένους υπολογισμούς για το προηγούμενο έτος.

Πλήρης κατάλογος χωρών κατά ΔΑΑ
Τα δεδομένα αφορούν το έτος 2023.

+ Θέση DELTA (Μεταβολή από το 2015) Χώρα ή έδαφος HDI  %ετήσιας ανάπτυξης(2010–2022)1  scope=row   0.972  2  scope=row   0.970    scope=row    4  scope=row   0.962  5  scope=row  0.959   scope=row   7  scope=row  0.958  8  scope=row   0.955    scope=row   10  scope=row  0.951  11  scope=row   0.949  12  scope=row  0.948 13  scope=row   0.946    scope=row   15  scope=row   0.940  16  scope=row   0.939   17  scope=row   0.938    scope=row     scope=row   20  scope=row   0.937   21  scope=row   0.931  22  scope=row  0.930 23  scope=row  0.925 24  scope=row  0.924 25  scope=row  0.922 26  scope=row   0.920   27  scope=row   0.919  28  scope=row   0.918  29  scope=row   0.915    scope=row     scope=row   32  scope=row   0.913    scope=row   34  scope=row   0.908  35  scope=row  0.906 36  scope=row   0.905  37  scope=row  0.900 38  scope=row   0.899  39  scope=row  0.895  40   scope=row   0.890  41  scope=row  0.889   scope=row    43  scope=row   0.886  44  scope=row  0.880 45  scope=row   0.878  46  scope=row   0.870  47  scope=row   0.865  48  scope=row   0.862    scope=row   50  scope=row  0.858  51  scope=row   0.853  52  scope=row   0.852  53  scope=row   0.851   54   scope=row   0.848  55   scope=row   0.845    scope=row   57  scope=row  0.844 58  scope=row   0.840  59  scope=row  0.839 60  scope=row   0.837    scope=row   62  scope=row  0.833   scope=row   64  scope=row   0.832  65  scope=row  0.824  66  scope=row   0.820  67  scope=row   0.819  68  scope=row  0.815 69  scope=row   0.811    scope=row   71   scope=row   0.810  72  scope=row  0.807 73   scope=row   0.806   74   scope=row   0.804   75   scope=row   0.799  76  scope=row  0.798   scope=row   78   scope=row   0.797  79  scope=row  0.794 80   scope=row   0.791   81   scope=row   0.789    scope=row    83   scope=row   0.788  84  scope=row  0.786   scope=row    86   scope=row   0.785  87  scope=row  0.779  88   scope=row   0.777  89  scope=row  0.776   scope=row     scope=row   92  scope=row  0.769  93   scope=row   0.766    scope=row   95  scope=row  0.764 96  scope=row  0.763  97   scope=row   0.762   98   scope=row   0.761  99  scope=row  0.756 100   scope=row   0.754    scope=row   102   scope=row   0.752  103   scope=row   0.748   104   scope=row   0.747  105   scope=row   0.746  106   scope=row   0.741  107   scope=row   0.740  108  scope=row  0.733   scope=row     scope=row   Στην πιο πρόσφατη έκθεση δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τον ΔΑΑ πριν το 2011.111   scope=row   0.731    scope=row   113   scope=row   0.728  114  scope=row  0.722 115   scope=row   0.721    scope=row   117  scope=row  0.720   scope=row     scope=row    120   scope=row   0.710  121  scope=row  0.709 122   scope=row   0.708  123   scope=row   0.706  124  scope=row  0.703 125   scope=row   0.698  126  scope=row  0.695   scope=row   128  scope=row  0.691 129   scope=row  0.689 130   scope=row   0.685    scope=row   132   scope=row   0.678  133   scope=row   0.674    scope=row   135   scope=row   0.668  136  scope=row  0.665 137   scope=row   0.662  138   scope=row   0.649  139   scope=row   0.645  140   scope=row   0.644  141  scope=row  0.637 142   scope=row   0.634  143   scope=row   0.628    scope=row   145   scope=row   0.622  146   scope=row   0.621  147   scope=row   0.617  148   scope=row   0.616  149   scope=row   0.615  150   scope=row   0.609  151   scope=row   0.606  152   scope=row   0.603  153  scope=row  0.598 154   scope=row   0.595  155   scope=row   0.588  156   scope=row   0.584   157   scope=row   0.582    scope=row    159   scope=row   0.578  160   scope=row   0.576  161   scope=row   0.571  162  scope=row  0.564 163  scope=row  0.563 164  scope=row  0.560 165  scope=row  0.555 166   scope=row   0.554  167   scope=row   0.550  168  scope=row  0.544 169   scope=row   0.530  170   scope=row   0.524  171   scope=row   0.522  172   scope=row   0.517  173   scope=row   0.515  174   scope=row   0.514  175   scope=row   0.513  176   scope=row   0.511   177   scope=row   0.510  178   scope=row   0.503  179   scope=row   0.500  180   scope=row   0.497  181   scope=row   20px Αφγανιστάν 0.496  182   scope=row   0.493  183  scope=row  0.487 184   scope=row   0.470  185   scope=row   0.467  186   scope=row   0.459  187   scope=row   0.439  188    scope=row   0.419    scope=row   190  scope=row  0.416 191   scope=row   0.414  192   scope=row   0.404 Στην πιο πρόσφατη έκθεση δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τον ΔΑΑ πριν το 2022. 193   scope=row   0.388 

 Περιοχές και ομάδες 
Η Έκθεση Ανθρώπινης Ανάπτυξης αναφέρει επίσης τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI) για διάφορες ομάδες χωρών. Αυτές περιλαμβάνουν περιφερειακές ομάδες βάσει των περιφερειακών ταξινομήσεων του UNDP, ομάδες HDI που περιλαμβάνουν τις χώρες που ανήκουν σε συγκεκριμένη κατηγορία HDI, μέλη του ΟΟΣΑ και άλλες ομάδες του ΟΗΕ. Οι συνολικές τιμές HDI υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως και για μεμονωμένες χώρες, με τα δεδομένα εισόδου να είναι ο σταθμισμένος μέσος όρος για όλες τις χώρες της ομάδας για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

Πίνακας περιοχών και ομάδων κατά HDI:

+ Πίνακας περιοχών και ομάδων κατά HDI Περιοχή ή ομάδα 1990 2000 2010 2015 2020 2021 2022 2023 Ετήσια αύξηση %
(1990–2023) ΟΟΣΑ  0.801  0.846  0.883  0.899  0.903  0.904  0.910  0.916  +0.41% Πολύ υψηλή ανθρώπινη ανάπτυξη 0.797  0.838  0.879  0.898  0.901  0.903  0.908  0.914  +0.42% Ευρώπη και Κεντρική Ασία  0.674  0.686  0.753  0.789  0.802  0.803  0.815  0.818  +0.59% Λατινική Αμερική και Καραϊβική 0.648  0.697  0.747  0.767  0.764  0.762  0.778  0.783  +0.58% Υψηλή ανθρώπινη ανάπτυξη 0.569  0.636  0.714  0.744  0.763  0.766  0.774  0.777  +0.95% Ανατολική Ασία και Ειρηνικός 0.514  0.604  0.699  0.735  0.764  0.768  0.773  0.775  +1.25% Παγκόσμιος μέσος όρος 0.608  0.651  0.707  0.731  0.742  0.742  0.752  0.756  +0.66% Μικρά αναπτυσσόμενα νησιωτικά κράτη 0.617  0.660  0.702  0.727  0.731  0.727  0.737  0.739  +0.55% Αραβικές χώρες 0.550  0.615  0.670  0.693  0.707  0.710  0.716  0.719  +0.82% Αναπτυσσόμενες χώρες 0.520  0.576  0.649  0.680  0.696  0.696  0.708  0.712  +0.96% Νότια Ασία 0.454  0.508  0.590  0.627  0.645  0.641  0.665  0.672  +1.20% Μέση ανθρώπινη ανάπτυξη 0.439  0.491  0.573  0.611  0.631  0.629  0.649  0.656  +1.22% Υποσαχάρια Αφρική 0.405  0.435  0.510  0.540  0.557  0.558  0.565  0.568  +1.03% Λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες 0.360  0.411  0.494  0.526  0.550  0.549  0.555  0.560  +1.35% Χαμηλή ανθρώπινη ανάπτυξη 0.346  0.393  0.467  0.491  0.507  0.507  0.512  0.515  +1.21%
Σημειώσεις και παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 UN Human Development Reports - Προηγούμενες παγκόσμιες εκθέσεις (αρχείο)

Δεικτης Ανθρωπινης Αναπτυξης