Αμαξάδες Ροδόπης

Οι Αμαξάδες είναι χωριό και έδρα ομώνυμης δημοτικής κoινότητας και δημοτικής ενότητας, του δήμου Ιάσμου, στο δυτικό τμήμα της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ροδόπης, στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.https://www.statistics.gr/2011-census-pop-houshttps://www.eetaa.gr/metaboles/oikmet_details.php?id=18842 Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Κομοτηνής του νομού Ροδόπης, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονίας.

 Γεωγραφία 
Το ημιορεινό έδαφος της περιοχής καλύπτεται κυρίως από καλλιέργειες και βοσκοτόπους. Καλλιεργούνται κυρίως δημητριακά, ζαχαρότευτλα, καπνά, ζωοτροφές και οπωροφόρα δένδρα. Βρίσκονται πάνω στην επαρχιακή οδό Ιάσμου-Ξάνθης και βόρεια της σιδηροδρομικής γραμμής προς Κομοτηνή, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 45. Το χωριό απέχει 32 χλμ. περίπου δυτικά της Κομοτηνής.

 Τοπική κοινότητα 
Η τοπική κοινότητα Αμαξάδων είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 34,655 χλμ² (2011). Περιλαμβάνει και τους οικισμούς Άνω Αμαξάδες και Μοναχοί. Το 2021 είχε πληθυσμό 1.752 κατοίκους.

 Πληθυσμός 
+Μόνιμος https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdfΈτοςΠληθυσμός19911.039 (1.592)20011.060 (1.630)20111.195 (1.773)
+Πραγματικός (de facto)  ΈτοςΠληθυσμός1961341 (1.119)1971360 (1.459)19811.000 (1.505)19911.047 (1.608)20011.030 (1.591)20111.120 (1.696)
(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

 Ιστορία 
Μετά την οικοδόμηση της Αναστασιούπολης και του Περιθεωρίου, το 1373, η περιοχή κυριεύθηκε από τον Μουράτ Β' ο οποίος χάρισε την πόλη στον Γενοβέζο σύμμαχό του Ιωάννη Αδούρο. Το 1667 πέρασε από εδώ ο μεγάλος περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή πληθυσμών της συνθήκης της Λωζάνης εγκαταστάθηκαν στην περιοχή πολλοί Έλληνες πρόσφυγες. Λίγο πριν υπογραφεί η συνθήκη της Λωζάνης και ενὠ είχαν ήδη ξεκινήσει οι ανταλλαγές πληθυσμών που προέβλεπε, έγινε επίσημη ελληνική στατιστική στις 7 Ιουνίου 1923, οπότε καταγράφηκαν 258 κάτοικοι. Από αυτούς οι 178 ήταν χριστιανοί (εκ των οποίων οι 54 ήταν παλαιοί κάτοικοι και οι 124 ήταν πρόσφυγες) και οι 122 μουσουλμάνοι. Οι κάτοικοι των Αμαξάδων που εγκαταστάθηκαν εδώ μετά το 1922, εκτός από δύο οικογένειες Αρβανιτών από το Ζαλούφι της Ανατολικής Θράκης, κατάγονταν από το Καρλίκιοϊ ή Ψάθη της Ανατολικής Θράκης. Αργότερα εγκαταστάθηκαν και μερικές οικογένειες Σαρακατσάνων.https://www.xronos.gr/arthra/amaxades-me-rizes-orismenon-apo-tin-samothraki-kai-katagogi-apo-tin-anatoliki-thraki Το χωριό ονομάστηκε Αμαξάδες, πιθανόν, από κάποιο χωρικό που έφτιαχνε δίτροχα κάρα.

 Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη» 
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε με το ΦΕΚ 194Α - 14/08/1924 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ιάσμου του νομού Ροδόπης. Το 1951 ορίστηκε έδρα της κοινότητας Αμαξάδων. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αμαξάδων και προσαρτήθηκε στον δήμο Ιάσμου.
Μυθολογία
Κοντά στο χωριό βρισκόταν, κατά τη μυθολογία, η πρωτεύουσα του Θράκα βασιλέα των Βιστώνων Διομήδη, τα Καρτερά. Εδώ, κατά την παράδοση, ο Ηρακλής πραγματοποίησε τον 8ο άθλο του πνίγοντας τους στρατιώτες του Διομήδη στη λίμνη Βιστονίδα και τάισε τον ίδιο στα άλογά του. Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους ο τόπος ονομαζόταν «Στάβλοι του Διομήδη» και ήταν σταθμός καραβανιών.

 Αξιοθέατα 
 Ο αρχαιολογικός χώρος Αναστασιουπόλεως-Περιθεωρίου, στη θέση «Καλέδες», νοτιοανατολικά του χωριού. Υπήρξε σταθμός της Εγνατίας Οδού και σημαντικό λιμάνι στην περιοχή της Βιστωνίδας. Ιδρύθηκε, πιθανότατα, από τον αυτοκράτορα Αναστάσιο Α’ (491-518), που της έδωσε το όνομά του. Η πόλη λεηλατήθηκε από τους Ούννους και τους Σλάβους, ενώ στον 13ο αιώνα καταστράφηκε από τους Βουλγάρους. Ξανακτίστηκε από τον Ανδρόνικο Γ’ Παλαιολόγο (1328-41) που τη μετονόμασε σε Περιθεώριο. Παρήκμασε και εγκαταλείφθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
 Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στο νότιο τμήμα του χωριού.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ροδόπης
Κατηγορία:Δήμος Ιάσμου