Το φαινόμενο της πεταλούδας (ταινία)

Το φαινόμενο της πεταλούδας (αγγλικά: The Butterfly Effect) είναι αμερικανικό αισθηματικό, ψυχολογικό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, παραγωγής 2004, σε σκηνοθεσία και σενάριο των Έρικ Μπρες και Τζ. Μακί Γκρούμπερ. Πρωταγωνιστούν οι Άστον Κούτσερ και Έιμι Σμαρτ. Ο τίτλος της ταινίας αναφέρεται στο φαινόμενο της πεταλούδας, ένα δημοφιλές υποθετικό παράδειγμα της θεωρίας του χάους, στο οποίο μια ελάχιστη μεταβολή στη ροή των γεγονότων μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες με την πάροδο του χρόνου.

Ο 20χρονος Έβαν Τρέμπορν ανακαλύπτει ότι έχει την ικανότητα να ταξιδεύει πίσω στο χρόνο και να αλλάζει το παρόν. Έχοντας υποστεί αρκετά παιδικά τραύματα που επιδεινώθηκαν από απώλεια μνήμης που προκλήθηκε από το στρες, προσπαθεί να βελτιώσει τη ζωή τόσο τη δική του όσο και των φίλων του. Οι πράξεις του όμως οδηγούν σε απρόβλεπτες συνέπειες για όλους. Η ταινία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη χρήση των φλάσμπακ για τη ζωή των πρωταγωνιστών από την ηλικία των 7 μέχρι των 13 και παρουσιάζει αρκετά εναλλακτικά αποτελέσματα του παρόντος καθώς ο Έβαν προσπαθεί να αλλάξει το παρελθόν πριν συμβιβαστεί με το τελικό αποτέλεσμα.

Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους στις 23 Ιανουαρίου 2004. Αν και έλαβε κυρίως αρνητικά σχόλια από τους κριτικούς, δεν την εμπόδισε να γίνει εισπρακτική επιτυχία αποφέροντας 96 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως με προϋπολογισμό 13 εκατομμύρια δολάρια. Έλαβε υποψηφιότητα για Saturn Award Καλύτερης Ταινίας Επιστημονικής Φαντασίας.

Πλοκή
Στο 2002, ο Έβαν Τρέμπορν υποφέρει τακτικά από μπλακάουτ, τα οποία παθαίνει σε στιγμές υψηλού στρες. Ως μικρό παιδί, ο Έβαν είχε υποστεί αρκετά σοβαρά σεξουαλικά και ψυχολογικά τραύματα. Αυτά τα τραύματα περιλάμβαναν να αναγκαστεί να πάρει μέρος σε παιδική πορνογραφία, να στραγγαλιστεί από τον ψυχικά άρρωστο πατέρα του, να προκαλέσει ένα σοβαρό ατύχημα με δυναμίτη μαζί με τους φίλους του και να δει το σκύλο του να καίγεται από έναν φίλο του. Επτά χρόνια αργότερα, συνειδητοποιεί ότι όταν διαβάζει τα ημερολόγια από την παιδική του ηλικία, μπορεί να ταξιδέψει πίσω στο χρόνο και μπορεί να "ξαναζήσει" μέρη του παρελθόντος. Τα ταξίδια του αυτά στο χρόνο ήταν η αιτία των μπλακάουτ που είχε ως παιδί. Ωστόσο, οι επιλογές που κάνει στο παρελθόν έχουν συνέπειες στον παρόν. Το εναλλακτικό παρόν που φτιάχνει συμπεριλαμβάνει τον Έβαν ως φοιτητή κολεγίου, ως κατάδικο και ως ακρωτηριασμένο. Οι προσπάθειές τους καθοδηγούνται από την επιθυμία του να αναιρέσει τα πιο δυσάρεστα γεγονότα της παιδικής του ηλικίας τα οποία συμπίπτουν με τα μυστηριώδη μπλακάουτ. Κύριος λόγος των ταξιδιών του στο χρόνο είναι να σώσει την αγαπημένη του Κέιλι και να εμποδίσει την σεξουαλική της κακοποίηση από τον πατέρα της και το βασανισμό της από τον αδερφό της.

Οι πράξεις που κάνει αλλάζει τη χρονολογική σειρά στο νέο μέλλον, στο οποίο ξυπνάει. Καθώς συνεχίζει να αλλάζει το παρελθόν συνειδητοποιεί ότι παρά το γεγονός ότι έχει καλές προθέσεις, οι πράξεις του έχουν απρόβλεπτες συνέπειες. Επιπλέον, η αφομοίωση δεκάδων νέων αναμνήσεων από τα εναλλακτικά χρονολόγια προκαλούν βλάβη στον εγκέφαλό του και κάνουν τη μύτη του να ματώνει. Τελικά αποφασίζει ότι οι προσπάθειες του να αλλάξει το παρελθόν καταλήγουν να βλάπτουν αυτούς που αγαπά και συνειδητοποιεί ότι η κύρια αιτία που όλοι υποφέρουν σε όλες τις χρονολογικές σειρές, είναι ο ίδιος.

Ο Έβαν επιχειρεί να ταξιδέψει για μία τελευταία φορά στο παρελθόν στη μέρα που γνώρισε την Κέιλι. Πριν το κάνει, μαθαίνει ότι η Κέιλι είχε την επιλογή να μείνει με τη μητέρα της. Επειδή όμως δεν ήθελε να χάσει τον Έβαν, αποφάσισε να μείνει με τον πατέρα της. Η επιλογή αυτή προκάλεσε όλα τα προβλήματα από την αρχή. Ο Έβαν την τρομάζει ώστε η Κέιλι να φύγει με τη μητέρα της και έτσι να μην αποτελέσει ποτέ μέρος της ζωής του. Με αυτόν τον τρόπο, ο Έβαν σώζει τη ζωή της Κέιλι. Μετά καταστρέφει όλα τα ημερολόγια ώστε να μην μπει στον πειρασμό ξανά να κάνει άλλες αλλαγές.

Η ταινία τελειώνει οκτώ χρόνια στο μέλλον και δείχνει τον Έβαν να βγαίνει από ένα κτίριο και να προσπερνάει την Κέιλι σε ένα κατάμεστο πεζοδρόμιο. Σταματάνε και οι δύο και κοιτάνε ο ένας τον άλλο. Μετά από μια στιγμή δισταγμού, ο Έβαν την αφήνει να φύγει χωρίς να της μιλήσει.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες
 Άστον Κούτσερ στο ρόλο του Έβαν Τρέμπορν
 Τζον Πάτρικ Αμεντόρι στο ρόλο του Έβαν Τρέμπορν ετών 13
 Λόγκαν Λέρμαν στο ρόλο του Έβαν Τρέμπορν ετών 7
 Έιμι Σμαρτ στο ρόλο της Κέιλι Μίλερ
 Αϊρίν Γκοροβάια στο ρόλο της Κέιλι Μίλερ ετών 13
 Σάρα Γουίντοους στο ρόλο της Κέιλι Μίλερ ετών 7
 Έλντεν Χένσον στο ρόλο του Λένι Κέιγκαν
 Κέβιν Γκ. Σμιντ στο ρόλο του Λένι Κέιγκαν ετών 13
 Τζέικ Κιζ στο ρόλο του Λένι Κέιγκαν ετών 7 
 Γουίλιαμ Λι Σκοτ στο ρόλο του Τόμι Μίλερ
 Τζέσι Τζέιμς στο ρόλο του Τόμι Μίλερ ετών 13
 Κάμερον Μπράιτ στο ρόλο του Τόμι Μίλερ ετών 7
 Μελόρα Γουόλτερς στο ρόλο της Άντρια Τρέμπορν
 Έρικ Στολτζ στο ρόλο του Τζορτζ Μίλερ
 Ίθαν Σάπλι στο ρόλο του Θάμπερ
 Κέβιν Ντουράντ στο ρόλο του Κάρλος
 Κάλουμ Κιθ Ρένι στο ρόλο του Τζέισον Τρέμπορν
 Λορίνα Γκέιλ στο ρόλο της Κυρίας Μπόσγουελ
 Ναθάνιελ ΝτεΒο στο ρόλο του Δόκτωρ Ρέντφιλντ
 Τάρα Γουίλσον στο ρόλο της Χάιντι
 Τζέσι Χατς στο ρόλο του Σπένσερ
 Τζακλίν Στιούαρτ στο ρόλο της Γκουέν 

Εναλλακτικά φινάλε
Ένα εναλλακτικό φινάλε δείχνει τον Έβαν και την Κέιλι να σταματούν σε ένα πεζοδρόμιο όταν οι δρόμοι τους συναντιούνται. Συστήνονται ο ένας στον άλλον και ο Έβαν της ζητάει να πάνε για ένα καφέ. Ένα άλλο εναλλακτικό φινάλε είναι παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιήθηκε με τη διαφορά ότι αφού πρώτα διστάζει, ο Έβαν μετά ακολουθεί την Κέιλι. Στο director's cut, ο Έβαν κάνει ένα τελευταίο ταξίδι στο παρελθόν τη στιγμή που η μητέρα του είναι έτοιμη να τον γεννήσει και πνίγει τον εαυτό του μέσα στη μήτρα.

Box office
Με προϋπολογισμό 13.000.000 δολάρια, η ταινία Το Φαινόμενο της Πεταλούδας έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 1η θέση με 17 εκατομμύρια δολάρια. Οι συνολικές εισπράξεις στο αμερικανικό box office έφτασαν τα 57,9 εκατομμύρια δολάρια και στον υπόλοιπο κόσμο συγκέντρωσε 38,8 εκατομμύρια δολάρια. Παγκοσμίως απέφερε 96,8 εκατομμύρια δολάρια.

Βραβεία & Υποψηφιότητες
ΟργάνωσηΚατηγορίαΥποψήφιοςΑποτέλεσμα Saturn Awards  Καλύτερη Ταινία Επιστημονικής Φαντασίας   

Συνέχειες
Το 2006 κυκλοφόρησε απευθείας στο βίντεο μία συνέχεια με τον τίτλο Το Φαινόμενο της Πεταλούδας 2 (The Butterfly Effect 2). Την ταινία σκηνοθέτησε ο Τζον Ρ. Λεονέτι και δεν συνδεόταν με την πρωτότυπη ταινία. Περιλάμβανε μόνο μια μικρή αναφορά σχετικά με τον πατέρα του Έβαν. Η συνέχεια επίσης χρησιμοποίησε τις ίδιες μεθόδους ταξιδιού στο χρόνο. Μια τρίτη προσθήκη στη σειρά ταινιών κυκλοφόρησε το 2009 με τον τίτλο Το Φαινόμενο της Πεταλούδας 3: Αποκαλύψεις (The Butterfly Effect 3: Revelations). Η συνέχεια αυτή ακολουθεί τη ζωή ενός νεαρού άνδρα που ταξιδεύει πίσω στο χρόνο για να διαλευκάνει το μυστηριώδη θάνατο της κοπέλας του. Η ταινία δεν έχει απολύτως καμία άμεση σχέση με τις δύο πρώτες και χρησιμοποιεί διαφορετικές μεθόδους ταξιδιού στο χρόνο.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη σελίδα

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 2000
Κατηγορία:Ταινίες του 2004
Κατηγορία:Αμερικανικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Σκηνοθετικό ντεμπούτο σε ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες σχετικά με δυσλειτουργικές οικογένειες
Κατηγορία:Ταινίες σχετικά με σεξουαλική κακοποίηση
Κατηγορία:Αμερικανικές θρίλερ ταινίες επιστημονικής φαντασίας
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Icon Productions
Κατηγορία:Αμερικανικές ψυχολογικές θρίλερ ταινίες