Ρούσσο Καρδίτσας

Το Ρούσσο (τοπική προφορά Ρους) είναι οικισμός της Θεσσαλίας στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας.

Βρίσκεται στον κάμπο της Καρδίτσας σε απόσταση περίπου 7 χιλιόμετρα νότια από το κέντρο της πόλης. Είναι κτισμένο στα 135 μέτρα στους πρόποδες της "Γούβας" (λοφίσκου με υψόμετρο 370 μέτρων) με χαμηλή βλάστηση, στις υπώρειες της οροσειράς των Αγράφων.

 Ιστορικά Στοιχεία 
Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί αρκετοί νεολιθικοί οικισμοί - "μαγούλες", δίνοντας μας στοιχεία ζωής στον τόπο από τα αρχαία χρόνια.

Αναφέρεται από την περίοδο της Τουρκοκρατίας να ανήκει στην αρβανίτικη οικογένεια των Ρουσομπέηδων, η οποία διατηρούσε εκεί πολυτελές κονάκι. Από αυτήν την οικογένεια προήλθε και η ονομασία του.

Κατά την διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) υπήρξαν μεταξύ των υπερ πατρίδος πεσόντων και τρεις συγχωριανοί μας, οι Θεολόγης Ι., Καραουλάνης Β. και Χακτσής Κ.. 

Στην Μικρασιατική εκστρατεία (1918-1922) οι πεσόντες από το χωριό μας ήτανε οι Ζουλούμης Ι., Παπαδόπουλοσ Αν., Ζουλούμης Στ., Μπαρκαλής Γ., Τσέας Ν. και Τσέλιος Γ.

Τέλος, το 1940 οι Βητοβάρης Αν., Θεολόγης Αν., Κορκάκης Απ., Λυχρίτης Β., Μαγγίνας Κ., Μπαρκαλής Πρ. και Καπράνας Π. υπήρξαν οι τελευταίοι πεσόντες πολέμου. Στον προαύλιο χώρο του 2/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Ρούσσου υπάρχει μνημείο ηρώων, όπου κάθε χρόνο στις εθνικές γιορτές και επετείους κατατέθονται στεφάνια εις μνήμην τους.

 Πλημμύρα "ΙΑΝΟΣ" 
Στις 18 Σεπτεμβρίου 2020, λόγω των έντονων βροχοπτώσεων των προηγούμενων ημερών, ο ποταμός Καράμπαλης (που ρέει δίπλα στο Ρούσσο) υπερχείλισε και κατά τις απογευματινές ώρες εισέβαλαν ορμητικοί χείμαρροι εντός του οικισμού. Λόγω του υπερβολικού όγκου νερού, οι κάτοικοι ανέβηκαν στα υψηλότερα σπίτια (δικά τους ή γειτονικά) και μερικοί εξ αυτών στις ταράτσες και στις στέγες. 

Οι καταστροφές ήτανε ευτυχώς μόνο υλικές. Αρκετές αποθήκες, στάβλοι πλιθινης κατασκευής ισοπεδώθηκαν, και μερικά σπίτια ίδιας κατασκευής κρίθηκαν κόκκινα από την πολεοδομία.

 Διοικητικά Στοιχεία 
Αναφέρεται, μετά την ένωση της Θεσσαλίας με την Ελλάδα, γραμμένο ως Ρούσο (με ένα "σ") όταν προσαρτήθηκε στον δήμο Καρδίτσης. Το 1912 με το ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας, ενώ το 1940 το όνομά του διορθώθηκε σε Ρούσσο. 

Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτη και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι αποτελεί την κοινότητα Ρούσσου που υπάγεται στη δημοτική κοινότητα Καρδίτσας του δήμου Καρδίτσας 

 Διατελέσαντες Πρόεδροι Τοπικής Κοινότητας 
Πέτσας Δημήτριος1916Πέτσας Βασίλειος1937-1941Μελισσάς Βάιος1955-1957Γιώτας Δημήτριος1957-1959Γουλόπουλος Κων/νος1959-1961Δραμαλής Ευάγγελος1964-1967Ρουμελιώτης Κων/νος1967-1975Καραγκούνης Λάμπρος1975-1978Καντζάς Νικόλαος1978-1982Μυλωνάς Γεώργιος1982-1986Ζουλούμης Λάμπρος1986-1990Καραγκούνης Θωμάς1990-1994Καπράνας Απόστολος1994-1998Καραγκούνης ΙωάννηςΠέτσας Αναστάσιος2002-2006Καραγκούνης Ιωάννης2006-2014Καντάς Κων/νος2014-2019Οικονόμου Παύλος2019- σήμερα

 Πληθυσμός 
Στα ψηφιακά αρχεία της ΕΛΣΤΑΤ υπάρχουν καταγεγραμμένα δημογραφικά στοιχεία της τοπικής κοινότητας Ρούσσο - που αφορούν τον μόνιμο πληθυσμό και το φύλο από το 1881 (έτος που και έγινε η προσάρτηση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος) μέχρι και το 2021. 
+Έτος ΑπογραφήςΜόνιμος Πληθυσμός1881330189640819074411920501192853919405811951616196165619716411981638199162320015532011«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10610 (σελ. 136 του pdf)4652021458
Το 1881 ζούσαν 169 άντρες και 161 γυναίκες, ενώ το 1896 220 άντρες και 188 γυναίκες. Στις αρχές του 20ού αιώνα δεν υπήρξε ιδιαίτερη άνοδος του πληθυσμού. Παρ'όλ'αυτά, το 1920 είχαμε τις περισσότερες γυναίκες (264) απέναντι στους 237 άντρες. Το 1940 είχαμε ισάριθμα φύλα (290 άντρες, 291 γυναίκες), όπως και το 2001 με 277 άντρες και 291 γυναίκες. Σύμφωνα με την τελευταία Απογραφή Πληθυσμού, στο Ρούσσο κατοικούν 281 άντρες και 177 γυναίκες.

 Οικονομία 
Η τοπική οικονομία του τόπου στηρίζονταν κυρίως από τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι κάτοικοι καλλιεργούσαν τα χωράφια των μπέηδων (ονομαζόντουσαν και "κολίγοι" οι έλληνες αγρότες τότε) και με το ΦΕΚ 57Α/05-03-1923 μοιράστηκαν οι εκτάσεις γης με τη μορφή κλήρου στις οικογένειες της κοινότητας. 

 Γεωργία 
Σύμφωνα με την Γεωργική Απογραφή του 1911, στο Ρούσσο καλλιεργούνταν Δημητριακά όπως σιτάρι (1.097 στρεμ), κριθάρι (111 στρεμ), καλαμπόκι (353 στρεμ). - για βρώμη και σίκαλη δεν υπήρξαν καταγεγραμμένα στοιχεία - αλλά και καπνός (157 στρεμ) και σουσάμι (512 στρεμ). 

Επίσης, στην περιοχή υπήρχαν και 85 στρέμματα αμπελώνες και 19 στρεμ. κήποι για οπωροφόρα δέντρα.

Παρόλο που σήμερα δεν καλλιεργούνται σε μεγάλο βαθμό (ή και καθόλου) τα παρακάτω, αξίζει να σημειωθούν για στατιστικούς λόγους: 

 59 στρεμ. με πεπονοειδή (καρπούζι, πεπόνι), 
 4 στρεμ. με κρεμμύδια, 
 20 στρεμ. με φασόλια, 
 2 στρεμ. με κουκιά, 
 4 στρεμ. με ρεβίθια.

Εκείνη τη χρονική περίοδο δεν καλλιεργούνταν καθόλου βαμβάκι (εγχώριο ή Αιγυπτιακό) στο χωριό, όπου σήμερα αποτελεί κύρια καλλιέργεια των περισσοτέρων εκτάσεων της κοινότητας.

Σήμερα, μόνο 31 κάτοικοι ασχολούνται με τον πρωτογενή τομέα, ενώ 29 στον δευτερογενή τομέα και 64 στον τριτογενή τομέα. Οι υπόλοιποι κάτοικοι (πλην των 15 ανέργων) είναι οικονομικά μη ενεργοί (συνταξιούχοι ή ανήλικοι).

 Κτηνοτροφία 
Το 1911 υπήρχαν καταγεγραμμένα 5.530 στρέμματα βοσκοτόπια μη καλλιεργήσιμα - με το τάισμα των ζώων να γίνεται σε λειμώνες (λιβάδια) με χόρτο θεριστού (170 στρεμ) και με σπορά ρόβης (53 στρεμ).

Η συνολική κτηνοτροφία της περιοχής πλαισιωνόταν από 2.685 πρόβατα, 226 βόδια, 23 βούβαλοι και 79 χοίροι. Στα οικόσιτα ζώα του χωριού σημειώθηκαν 843 όρνιθες, 28 χήνες, 5 πάπιες και 3 περιστεριώνες. Τέλος, την κτηνοτροφία συμπλήρωναν 126 κυψέλες μελισσών.

 Το 1961, η συνολική κτηνοτροφία της περιοχής αποτελούνταν από 2.843 πρόβατα, 452 βόδια, 64 χοίρους και 58 κατσίκες. Τα οικόσιτα ζώα στο σύνολο τους ήτανε 1.883 πουλερικά και 6 κυψέλες.

 Μετακίνηση 
Σύμφωνα με την απογραφή, στο Ρούσσο το 1911 υπήρχαν 31 Ίπποι και 105 όνοι (γαϊδούρια).

 Το 1961 αντίστοιχα υπήρχαν 47 ίπποι, 143 γαιδούρια και 4 ημίονοι (μουλάρια).

Σήμερα δεν υπάρχει κάποιος κάτοικος να εκτρέφει άλογο ή γαϊδούρι - πόσο μάλλον να μετακινείται με αυτό. Έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ έδειξε πως το 2021 στο χωριό υπάρχουν 60 νοικοκυριά με 1 αυτοκίνητο, 33 νοικοκυριά με 2 αυτοκίνητα και 9 νοικοκυριά με άνω των 3. Από τα παραπάνω νοικοκυριά μόνο τα 48 διαθέτουν από 1 έως και 2 θέσεις στάθμευσης.

 Εκπαίδευση 
Από το 1930 μέχρι και το σχολικό έτος 2010-2011, λειτουργούσε στην κοινότητα Ρούσσου 2/θέσιο Δημοτικό Σχολείο  και 1/θέσιο Νηπιαγωγείο κάτω από το ίδιο κτίριο. Μετά το πρόγραμμα Καλλικράτη, σύμφωνα με το ΦΕΚ 1573/ΤΒ/27-6-2011 καταργήθηκε η λειτουργία του σχολείου και οι μαθητές του μετεγγράφησαν στο 5ο Δημοτικό Σχολείο Καρδίτσας. Την τελευταία σχολική χρονιά φοιτούσαν 25 παιδιά στο Δημοτικό και 4 στο Νηπιαγωγείο.

Η Απογραφή του 2021 κατέγραψε το μορφωτικό επίπεδο των κατοίκων του χωριού. Συγκεκριμένα 64 άτομα έχουν πτυχίο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, 31 πτυχίο ΙΕΚ, 122 άτομα έχουν απολυτήριο Λυκείου, 53 απολυτήριο Γυμνασίου και 136 έχουν απολυτήριο Δημοτικού. Τέλος, 43 κάτοικοι είτε εγκατέλειψαν είτε δε φοίτησαν στο Δημοτικό αλλά γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση, είτε είναι τελείως αναλφάβητοι. 

 Πολιτισμός 
Ο Εκπολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ρούσσου διοργανώνει κάθε χρόνο, με τη στήριξη του Τμήματος Τουρισμού - Πολιτισμού Π.Ε. Καρδίτσας, εκδηλώσεις - τόσο για τους κατοίκους του χωριού όσο και για ξένους, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, όπως θρησκευτικά πανηγύρια (στις 19/7 προς τιμήν του Προφήτη Ηλία και στις 7/9 προς τιμήν της Παναγίας), τα Κούλουμα κα. με φαγητό, ποτό, ζωντανή ορχήστρα και το χορευτικό τμήμα του συλλόγου να χορεύει με παραδοσιακές στολές.

Κατά καιρούς - κυρίως το καλοκαίρι, έχουν πραγματοποιηθεί παραστάσεις Θεάτρου Σκιών με τον Καραγκιόζη για τα μικρά παιδιά και θεατρικές παραστάσεις από τοπικά θέατρα όπως το "Θέατρο Όψεις", το "Τέχνης Παίδευσις" και τη “Θεατρική Σκηνή Καρδίτσας” σε υπαίθριους χώρους (Κεντρική πλατεία της Κοινότητας, προαύλιος χώρος του πρώην Δημοτικού Σχολείου).

Μέχρι και το 2011, την 28η Οκτωβρίου, την 25η Μαρτίου και τα Χριστούγεννα πραγματοποιούνταν από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς εκδηλώσεις στο προαύλιο του Δημοτικού Σχολείου με ποιήματα, τραγούδια από μαθητική χορωδία και θεατρικά σκετς για τους γονείς και κυρίως για κάθε κάτοικο του χωριού. 

 Στην 57η Διεθνή Γιορτή Πολιτισμού "Καραϊσκάκεια" στην Κεντρική Πλατεία της Καρδίτσας, συμμετείχε ενεργά με χορευτικό πρόγραμμα ο Εκπολιτιστικός, Μορφωτικός Σύλλογος Ρούσσου

 Αθλητισμός 
Η Αθλητική Ένωση Ρούσσου (Α.Ε.Ρ.) είναι ερασιτεχνική τοπική ποδοσφαιρική ομάδα που ιδρύθηκε το 1977. Η ομάδα έχει επίσημα χρώματα το πράσινο και το λευκό, αντλώντας έμπνευση από τον Παναθηναϊκό, καθώς αποτελεί μία από τις ομάδες της περιφέρειας που υιοθέτησαν τα χρώματα και το έμβλημα του αθηναϊκού συλλόγου. Μέχρι και το 2015 συμμετείχε σταθερά στα τοπικά πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Καρδίτσας και στο παρελθόν έχει αγωνιστεί σε διάφορες κατηγορίες του τοπικού, όπως η Β' και η Γ' ΕΠΣΚ. Μετά από ένα διάστημα αποχής 4 ετών, επέστρεψε δυναμικά στο πρωτάθλημα της Β' Ερασιτεχνικής κατηγορίας της ποδοσφαιρικής περίοδου 2019-2020.

Στο Ρούσσο Καρδίτσας υπάρχουν αθλητικοί χώροι και εγκαταστάσεις:

 Στη ρεματιά με τα αιωνόβια πλατάνια, δυτικά του οικισμού, βρίσκεται αθλητικό κέντρο (προπονητήριο) και γήπεδο ποδοσφαίρου με χλοοτάπητα και προβολείς, το οποίο δημιουργήθηκε το 1997 επί προεδρείας Κων/νου Καπράνα στην Αναγέννηση Καρδίτσας. Εκεί δραστηριοποιείται επίσης και η ομάδα Α.Ε.Ρ., ο Α.Ο.Κ., η γυναικεία ομάδα Ελπίδες Καρδίτσας κα.

 Λίγα μέτρα πιο κάτω, υπάρχει υπαίθριο - ελεύθερης πρόσβασης - γήπεδο μπάσκετ.

 Αξιοθέατα 
Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου (1873) δεσπόζει στον κατάφυτο λοφίσκο πάνω από το χωριό. Η επιβλητική βασιλική με τα λιθανάγλυφα στα θυρώματα και στην κόγχη του ιερού, διατηρεί εσωτερικά αρκετά από τα στοιχεία του αρχικού διακόσμου, όπως το ξυλόγλυπτο τέμπλο και τον άμβωνα.

Το εξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία (1977) δεσπόζει σε έναν κατάφυτο λοφίσκο.  

Το παλιό εικονοστάσι κάτω από τον αιωνόβιο φτελιά στην είσοδο του χωριού. Υπάρχει και σε πίνακα του ζωγράφου Δ. Γιολδάση  

Το παρεκκλήσι του Αγίου Σπυρίδωνα  

Το πολυποίκιλο, γραφικό τοπίο του, με τα πλατάνια στις όχθες του ποταμού Καράμπαλη, που περνάει στη δυτική άκρη του χωριού, έγινε διάσημο από τα έργα του ζωγράφου Δημήτρη Γιολδάση τα πλίθινα "στρωτά" και δίπατα σπίτια, τα παραποτάμια δάση, συνθέτουν ένα περιβάλλον που συνδυάζει τη φύση, την παράδοση και την ανάπτυξη. 

 Κέντρο Εκπαίδευσης Στρατονομίας (ΚΕΣΝ) 
Το Κέντρο Εκπαίδευσης Στρατονομίας αποτελεί έναν από τους πλέον βασικούς πυλώνες εκπαιδεύσεως των Ενόπλων Δυνάμεων. Στις 10 Μαϊου 2005 ξεκίνησε η μετεγκατάσταση στο στρατόπεδο του ΚΕΣΝ - με την ονομασία «Σχη Θωμά Νικήτα», στο Ρούσσο και στις 21 Ιουνίου 2005 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του στρατοπέδου.

Με πολυετή παρουσία και καθοριστικό ρόλο, το ΚΕΣΝ παρέχει μια ολοκληρωμένη στρατιωτική και επαγγελματική εκπαίδευση σε στελέχη και οπλίτες, εστιασμένη στη διατήρηση της τάξης, της ασφάλειας και της εύρυθμης λειτουργίας των στρατιωτικών μονάδων.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Αρχειακή περιγραφή για το Ρούσσο από το Εθνικό Ευρετήριο Αρχείων των Γενικών Αρχείων του Κράτους
 Δημογραφικά Στοιχεία για το Ρούσσο από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή)

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Καρδίτσας
Κατηγορία:Δήμος Καρδίτσας