Τίβολι

Το Τίβολι (, ) είναι πόλη της επαρχίας Ρώμης.

 Γεωγραφική θέση 

Ιστορία

Ο Γάιος Ιούλιος Σολίνος στηρίχτηκε στο έργο του Κάτωνα "Αρχές" για να περιγράψει την ίδρυση του Τίβουρ από τον μυθικό Κάτιλλο γιο του Αμφιάραου που δραπέτευσε από τη σφαγή στη Θήβα. Το όνομα του ο οικισμός τον πήρε από τον Τίβουρτο, έναν από τους τρεις γιους του Κάτιλλου.Dictionary of Greek and Roman Geography, Τομ. 2, σσ. 1200–1205 Ο ποταμός Τίβερης πιθανότατα προέρχεται από την ίδια ρίζα στη Λατινική γλώσσα.Chase, "The Origin of Roman Praenomina", σ. 154 Την εποχή των Ετρούσκων στο Τίβουρ ζούσαν οι Σαβίνοι. Στην πόλη υπήρχαν δύο μικροί ναοί, ένας στρογγυλός αφιερωμένος στη Βέστα και ένας ορθογώνιος στη Σίβυλλη του Τίβυρη την οποία ο Μάρκος Τερέντιος Βάρρων καταγράφει ως "Αλβουνέα". Η Αλβουνέα ήταν νύμφη που ζούσε στις όχθες του ποταμού Ανιένε, πρόκειται για τη δέκατη Νύμφη πέρα από τις εννιά τις οποίες καταγράφουν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς. Η θέση του Τίβουρ ήταν σημαντική στον δρόμο που έπρεπε να διασχίσουν οι Ρωμαίοι από τα Απέννινα όρη στην Αμπρούτσο όπου ζούσαν οι μεγάλοι τους εχθροί Βόλσκοι, Σαβίνοι και Σαμνίτες. Στην αρχή ήταν ανεξάρτητοι σύμμαχοι της Ρώμης, κατόπιν συμμάχησαν με τους Κέλτες (361 π.Χ.) αλλά οι Ρωμαίοι τους υπέταξαν (338 π.Χ.). Οι κάτοικοι πήραν τον τίτλο του Ρωμαίου πολίτη (90 π.Χ.) και η περιοχή έγινε διάσημη χάρη στον φυσικό πλούτο και τα νερά της, οι περισσότεροι Ρωμαίοι αυτοκράτορες ανήγειραν παραθεριστικές βίλες. Το όνομα του Τίβουρ σταδιακά μετονομάστηκε σε Τίβολι, οι κάτοικοι ωστόσο εξακολουθούσαν να ονομάζονται Τιβουρτίνοι. Την εποχή που ξέσπασαν οι Γοτθικοί πόλεμοι (547) το Τίβολι οχύρωσε ο Βελισάριος αλλά αργότερα το κατέστρεψε ο Τωτίλας, ο Καρλομάγνος το μετέτρεψε σε ανεξάρτητη κομητεία. Τον 10ο αιώνα έγινε ανεξάρτητη κοινότητα και σκληρή αντίπαλος της Ρώμης στις προσπάθειες τους να ελέγξουν το Λάτσιο. Ο Όθων Γ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το κατέκτησε (1001) και κατόπιν πέρασε σταδιακά σε παπικό έλεγχο. Τον 13ο αιώνα το Τίβολι βρισκόταν υπό την προστασία της Ρώμης αλλά είχε το δικαίωμα να διοικείται ανεξάρτητα. Όταν ξέσπασαν οι πόλεμοι ανάμεσα στους Γουέλφους και τους Γιβελλίνους το Τίβολι υποστήριξε τους Γουέλφους και τον πάπα Ουρβανό ΣΤ΄ απέναντι στον Αντίπαπα Κλήμη Ζ΄. Το Τίβολι είχε επίσης ένα προάστειο στο οποίο ζούσαν Εβραίοι.Lazio Itinerari ebraiciSebastiani, Viaggio a Tivoli, σ. 108

 Δημογραφική εξέλιξη 
 Έτος Πληθυσμός 1871  7.449  1881  9.610 1901  12.230 1911  13.870 1921  15.212 1931  17.674 1936  19.820 1951  24.932 1961  34.067 1971  41.740 1981  50.985 1991  52.372

 Μνημεία και αξιοθέατα 
 Έπαυλη του Αδριανού
 Ναός της Εστίας

Παραπομπές

Πηγές

Filippo Alessandro Sebastiani, Viaggio a Tivoli antichissima città latino-sabina fatto nel 1825, Foligno (1828).
Dictionary of Greek and Roman Geography, William Smith, ed., Little, Brown and Company, Boston (1854).
George Davis Chase, "The Origin of Roman Praenomina", in Harvard Studies in Classical Philology, vol. VIII, σσ. 103–184 (1897).
Rachel Wischnitzer, Architecture of the European Synagogue, Jewish Publication Society of America, Philadelphia (1964).
Lazio Itinerari ebraici. I luoghi, la storia, l'arte, Marsilio, ed. (1997)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Βιβλία για την ιστορία του Tivoli 

Κατηγορία:Πόλεις του Λάτιου
Κατηγορία:Ρωμαϊκές πόλεις στο Λάτιο