Χασεκί σουλτάνα

Χασεκί σουλτάνα (τουρκικά: Haseki Sultan) ήταν τίτλος που αποδίδονταν στις αγαπημένες συζύγους των Οθωμανών σουλτάνων και μητέρες των διαδόχων της δυναστείας. Μια χασεκί σουλτάνα είχε σημαντική θέση στο παλάτι, καθώς ήταν η δεύτερη πιο ισχυρή γυναίκα του χαρεμιού μετά την βαλιντέ σουλτάνα, τη μητέρα του σουλτάνου.

Η χασεκί σουλτάνα, αν και δεν είχε καμιά σχέση αίματος με τον βασιλεύοντα σουλτάνο, κατατάσσονταν υψηλότερα από τις αδελφές του και τις θείες του, τις πριγκίπισσες της δυναστείας. Αυτό οφείλονταν στο ότι ήταν η μητέρα ενός πιθανού μελλοντικού σουλτάνου. Οι χασεκί σουλτάν είχαν συνήθως δωμάτια κοντά στο δωμάτιο του σουλτάνου. Ωστόσο η χασεκί σουλτάν δεν ήταν αυτομάτως σύζυγος ενός σουλτάνου και δεν είχε σταθερή θέση στο παλάτι. Μπορούσε να χάσει όλη την περιουσία της σε μία μέρα.

Ο τίτλος χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά τον 16ο αιώνα για την Χουρέμ Σουλτάν, όταν της δόθηκε η εύνοια του Σουλεϊμάν Α΄ του Μεγαλοπρεπούς. Αργότερα έγινε η νόμιμη σύζυγός του και μητέρα του σουλτάνου Σελίμ Β΄. Η Χουρέμ, ως νόμιμη σύζυγος του Σουλεϊμάν, έγινε η ισχυρότερη γυναίκα στο παλάτι Τοπ Καπί μετά το θάνατο της μητέρας του, Βαλιντέ Αϊσέ Χαφσά Σουλτάν. Παρ' όλα αυτά μερικές τουρκικές πηγές αναφέρουν και την Μαχιντεβράν Σουλτάν ως χασεκί σουλτάνα του Σουλεϊμάν Α΄.

Ο τίτλος αργότερα πέρασε στην Νουρμπανού Σουλτάν, αγαπημένη σύζυγο του Σελίμ Β΄, γιου της Χουρέμ και μητέρα του επόμενου σουλτάνου Μουράτ Γ΄. Το 1575, λίγο μετά την ανάρρηση του Μουράτ Γ΄, γιου της Νουρμπανού, στο θρόνο, η αγαπημένη του παλλακίδα Σαφιγιέ Σουλτάν έγινε χασεκί, και της δόθηκε υψηλότερη κατάταξη από τις αδελφές του Μουράτ Γ΄, την Εσμαχάν Σουλτάν, την Γκεβχερχάν Σουλτάν, την Σαχ Σουλτάν και την Φατμά Σουλτάν, καθώς και από την θεία του, Μιχριμάχ Σουλτάν, η οποία ήταν κόρη του Σουλεϊμάν Α΄ και της Χουρέμ.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μεχμέτ Γ΄, γιου της Σαφιγιέ Σουλτάν,ο τίτλος της χασεκί σουλτάνας δεν χρησιμοποιήθηκε. Αυτός είχε δύο συζύγους, την Χαντάν Σουλτάν και την Χαλιμέ Σουλτάν, οι οποίες όμως δεν κατείχαν τον τίτλο της χασεκί σουλτάνας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον σύγχρονο των γεγονότων ιστορικό Μουσταφά Σελανικί, ο Μεχμέτ Γ΄ είχε δώσει τον τίτλο της χασεκί σε μια παλλακίδα του, την Φουλανέ Χατούν, που ήταν μητέρα ενός γιου.

Ο γιος του Μεχμέτ Γ΄, ο Αχμέτ Α΄, τον οποίο είχε αποκτήσει με την Χαντάν Σουλτάν, έδωσε τον τίτλο της χασεκί στην Μαχπεϊκέρ Κιοσέμ Σουλτάν, την αγαπημένη σύζυγό του και μητέρα των σουλτάνων Μουράτ Δ΄ και Ιμπραήμ Α΄.

Ο Οσμάν Β΄, γιος του Αχμέτ Α΄ και της Μαχφιρούζ Χατιτζέ Σουλτάν, έδωσε τον τίτλο στη γυναίκα του Αϊσέ Σουλτάν.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μουράτ Δ΄, γιου του Αχμέτ Α΄ και της Κιοσέμ, ο τίτλος έγινε «βασιλική σύζυγος». Η παρουσία της Αϊσέ καταγράφεται ως της μόνης χασεκί του Μουράτ Δ΄ μέχρι το τέλος της βασιλείας του, οπότε εμφανίστηκε και δεύτερη χασεκί.Peirce (1993) p.106–107

Αλλά και πάλι οι χασεκί σουλτάνες συνέχισαν να κατατάσσονται σε υψηλότερες θέσεις από τις πριγκίπισσες της δυναστείας. Ο Ιμπραήμ Α΄, γιος του Αχμέτ Α΄ και της Κιοσέμ, είχε οκτώ χασεκί: την Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάν, την Σαλιχά Ντιλασούμπ Σουλτάν, την Χατιτζέ Μουαζέζ Σουλτάν, την Αϊσέ Σουλτάν, την Μαχιενβέρ Σουλτάν, την Σιβεκάρ Σουλτάν, την Σατσμπαγλί Σουλτάν και την Χιουμασάχ Σουλτάν, την οποία νυμφεύτηκε όπως ο Σουλεϊμάν Α΄ την Χουρέμ.

Ο γιος του Ιμπραήμ Α΄, ο Μεχμέτ Δ΄, τον οποίο είχε αποκτήσει με την Τουρχάν Χατιτζέ, είχε μία μόνο χασεκί, την Εμετουλάχ Ραμπιά Γκιουλνούς Σουλτάν, η οποία ήταν και η τελευταία κάτοχος του τίτλου, εφόσον μετά ο τίτλος καταργήθηκε.

Ο τίτλος αργότερα αντικαταστάθηκε από τον τίτλο καντινεφέντι.

 Λίστα των Χασεκί Σουλτάνων 
Όνομα Πατρικό όνομαΚαταγωγήΈπαψε να είναιαυτοκρατορική σύζυγοςΘάνατοςΣουλτάνος Χουρέμ Σουλτάνخُرَّم سلطان Αλεξάνδρα Αναστασία Λισόφσκα Πολωνική 15 Απριλίου 1558  Σουλεϊμάν Α΄Αφιφέ Νουρμπανού Σουλτάνنور بانو سلطان Σεσίλια Βενιέρ Μπάφοή Ραχήλή Καλέ Καρτάνου;Ιταλική ή ιουδαϊκήή ελληνική 15 Δεκεμβρίου 1574θάνατος του συζύγου  7 Δεκεμβρίου 1583  Σελίμ Β΄Σαφιγιέ Σουλτάνصفیه سلطان  Σοφία Μπελικούι Μπάφο; Ιταλική ή αλβανική 15 Ιανουαρίου 1595θάνατος του συζύγου  10 Νοεμβρίου 1618  Μουράτ Γ΄ Μαχπεϊκέρ Κιοσέμ Σουλτάνكوسم صولتان Αναστασία Ελληνική 22 Νοεμβρίου 1617θάνατος του συζύγου  3 Σεπτεμβρίου 1651  Αχμέτ Α΄ Αϊσέ Σουλτάνعایشه سلطانΆγνωστο ΆγνωστηPeirce (1993) p.106  10 Μαΐου 1622εκθρόνιση του συζύγου  μετά το 1640  Οσμάν Β΄ Αϊσέ Σουλτάνعایشه سلطانΑϊσέΆγνωστη 8 Φεβρουαρίου 1640θάνατος του συζύγου  1680  Μουράτ Δ΄ Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάνترهان خديجة سلطان Νάντια Ουκρανική 12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου  5 Ιουλίου 1683  Ιμπραήμ Α΄ Χατιτζέ Μουαζέζ Σουλτάνهاتيس موازيز سلطان Έυα ΠολωνικήA.D. Alderson, The Structure of the Ottoman Dynasty, Clarendon Press, Oxford, 1955, p.83  12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου 12 Σεπτεμβρίου 1687  Σαλιχά Ντιλασούμπ Σουλτάνصالحة دل آشوب سلطان Καταρίνα   Σερβική  12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου  4 Δεκεμβρίου 1689 Αϊσέ Σουλτάνعایشه سلطانΑϊσέΤαταρική12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου  Μαχιενβέρ Σουλτάνماهينفر سلطان Άγνωστο Κιρκασιανή12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου Λεϊλά Σατσμπαγλί Σουλτάνليلى ساتسباجلي سلطانΛεϊλά  Κιρκασιανή 12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου  1694Σιβεκάρ Σουλτάνسيكار سلطان Μεριέμ Αρμενική 12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου   Χιουμασάχ Σουλτάνھما شاہ سلطانΆγνωστοΚιρκασιανή 12 Αυγούστου 1648θάνατος του συζύγου  1672  Εμετουλάχ ΡαμπιάΓκιουλνούς Σουλτάνرابعة كلنوش سلطانΕυμανία Βόρια Ελληνική 8 Νοεμβρίου 1687εκθρόνιση του συζύγου  6 Νοεμβρίου 1715  Μεχμέτ Δ΄ Ραμπιά Σουλτάνربيعة سلطان Άγνωστο Άγνωστη  6 Φεβρουαρίου 1695εκθρόνιση του συζύγου  14 Ιανουαρίου 1712  Αχμέτ Β΄

 Πιθανόν Χασεκί Σουλτάν 
Όνομα Πατρικό όνομαΚαταγωγήΈπαψε να είναι αυτοκρατορική σύζυγοςΘάνατοςΣουλτάνοςΜαχιντεβράν Σουλτάνماه‌دوران سلطانΡόσνε Πραβάνε;Αλβανική ή καυκασιανή7 Σεπτεμβρίου 1566θάνατος του συζύγου 3 Φεβρουαρίου 1581Σουλεϊμάν Α΄Φουλανέ Χατούνفولان هاتونΆγνωστο Άγνωστη Ιούλιος 1598  Μεχμέτ Γ΄ Σανεβμπέρ Χατούνسانافر هاتونΆγνωστο  Βοσνιακή 8 Φεβρουαρίου 1640θάνατος του συζύγου  1677 Μουράτ Δ΄

 Παραπομπές 

 Bianchi, Thomas Xavier (1831). Vocabulaire français-turc à l'usage des interprètes: des commerçans, des navigateurs, et autres voyageurs dans le Levant. Paris: Éverat. p. 830. Retrieved November 24, 2014.
 Fanny Davis (1986). The Ottoman Lady: A Social History from 1718 to 1918. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-24811-5.
 Leslie P. Peirce (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press. pp. 106–107. ISBN 978-0-195-08677-5.

Κατηγορία:Οθωμανικοί τίτλοι