Τα Πουλιά (ταινία)

Τα Πουλιά (αγγλ. The Birds) είναι Αμερικανική ταινία 
θρίλερ παραγωγής 1963, σε σκηνοθεσία Άλφρεντ Χίτσκοκ, βασισμένη στο ομώνυμο διήγημα που έγραψε το 1952 η Δάφνη Ντι Μωριέ. Πρωταγωνιστούν οι Τίπι Χέντρεν,  Ροντ Τέιλορ και Τζέσικα Τάντι. Το σενάριο έγραψε ο Έβαν Χάντερ, στον οποίο ο Χίτσκοκ ζήτησε να αναπτύξει καινούργιους χαρακτήρες και να γράψει υπόθεση, που να είναι διαφορετική από το μυθιστόρημα της Ντι Μωριέ, κρατώντας ως μοναδικό κοινό στοιχείο τις ανεξήγητες επιθέσεις των πουλιών του διηγήματος. Η ταινία δεν συνοδεύεται από μουσική υπόκρουση, καθώς ο σκηνοθέτης χρησιμοποίησε ηχητικά εφέ σε εναλλαγή με περιόδους σιωπής.

Το 2016 η ταινία χαρακτηρίστηκε από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.

 Υπόθεση 
Η Μέλανι Ντάνιελς (Τίπι Χέντρεν) είναι μία γυναίκα της καλής κοινωνίας, που έχει μάθει να αποκτά ό,τι θέλει. Όταν συναντά τον δικηγόρο Μιτς Μπρένερ (Ροντ Τέιλορ) σε ένα μαγαζί με ζώα, εκείνος της σκαρώνει μια φάρσα την οποία εκείνη αποφασίζει να του ανταποδώσει. Η Μέλανι ταξιδεύει μια ώρα μακριά από το Σαν Φρανσίσκο, στο Μποντέγκα Μπέι, όπου ο Μιτς περνάει τα σαββατοκύριακά του σε μια έπαυλη που βρίσκεται στο νησάκι μέσα στον κόλπο απέναντι από την πόλη, με την μητέρα του Λίντια (Τζέσικα Τάντι) και με τη μικρή του αδελφή Κάθι (Βερόνικα Κάρτραϊτ). Η άφιξή της στο Μποντέγκα Μπέι, συνοδεύεται από μια παράξενη αλλαγή στη συμπεριφορά των πουλιών της περιοχής. Αρχικά ένας γλάρος επιτίθεται στη Μέλανι κι έπειτα η Λίντια βρίσκει έναν γείτονά της νεκρό από την επίθεση ενός σμήνους πουλιών. Σύντομα σμήνη πουλιών όλων των ειδών αρχίζουν να επιτίθενται σε όλους τους κατοίκους της περιοχής, χωρίς καμία αιτία και η επιβίωση αποτελεί τη μοναδική προτεραιότητα.

 Παραγωγή 
Επιλογή ηθοποιών
Ο Χίτσκοκ είχε οραματιστεί την ταινία με πρωταγωνιστές τους Γκρέις Κέλι και Κάρι Γκραντ. Η Κέλι μετά το γάμο της με τον πρίγκιπα Ρενιέ Γ΄ του Μονακό, είχε όμως αποσυρθεί από τα κινηματογραφικά δρώμενα κι ο Γκραντ δεν ήταν διαθέσιμος εκείνη την περίοδο. Έτσι ο σκηνοθέτης ανέθεσε τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στην άσημη ακόμα τότε Τίπι Χέντρεν και στον Ροντ Τέιλορ. Κι οι δυο ηθοποιοί υπέγραψαν συμβόλαιο για μελλοντικές συνεργασίες με το σκηνοθέτη, αλλά μόνο η Χέντρεν γύρισε άλλη μια ταινία με τον Χίτσκοκ το Μάρνι (Marnie, 1963).

Κινηματογράφιση
Η ταινία γυρίστηκε στο Μποντέγκα Μπέι. Ένας χωρικός της περιοχής πληροφόρησε τον σκηνοθέτη πως τα κοράκια μπορούσαν να γίνουν ιδιαίτερα επιθετικά σε οικόσιτα ζώα. Μάλιστα μπορούσαν να τους χτυπήσουν τα μάτια. Από αυτό εμπνεύστηκε τον θάνατο του αγρότη με το ξερίζωμα των ματιών του. Το σπίτι με το αγρόκτημα ήταν παλιά ρωσική φάρμα του 1849 καθώς στην περιοχή ζούσαν τον 19ο αιώνα πολλοί Ρώσοι από την εποχή που η Αλάσκα ανήκε στη ΡωσίαΦρανσουά Τρυφώ, Χίτσκοκ, μτφρ. Γιάννης Ιωαννίδης, εκδ. Ύψιλον, Αθήνα, 1986, σελ.228. Η ταινία αποτελεί επίτευγμα για την εποχή της στον τομέα των τεχνικών εφέ.

Ανάλυση
Η ταινία Τα πουλιά έχει γνωρίσει ποικίλες και αλληλοσυγκρουόμενες ερμηνείες. Οι κυριότερες είναι η ψυχαναλυτική και η θρησκευτική. Σύμφωνα με την πρώτη, η επιθετικότητα των πουλιών είναι η εικονογράφηση  των εντάσεων ανάμεσα στα πρόσωπα του έργου. Πρόκειται για μια επιθετικότητα μέσα από το Οιδιπόδειο. Είναι η αντίδραση της μητέρας στην ερωτική σχέση του Μιτς και της Μέλανι που γεννά την παράλογη αντίδραση των πουλιών. Σύμφωνα με τη δεύτερη, είναι μια κοσμική παραβολή πάνω στις έννοιες του χάους και της καταστροφής. Η πιο σημαντική σκηνή της ταινίας λέει ο Πιέρ Λερμινιέρ, είναι εκείνη όπου επιτίθενται τα πουλιά στην πόλη. Στο εστιατόριο είναι διάφορα πρόσωπα μαζεμένα. Εκεί είναι κι ένας μεθύστακας που απαγγέλλει την Αγία Γραφή και συνδέει την επίθεση των πουλιών με το επικείμενο τέλος του κόσμου.Pierre Lherminier, Χίτσκοκ, μτφρ.Γιώργος Σπανός,εκδ. Πλέθρον, Αθήνα, 1985, σελ.131  Το μειονέκτημα αυτών των αναγνώσεων είναι πως ερμηνεύουν μέρος της ταινίας κι όχι τελικά όλη την ταινία. Ωστόσο, ο ίδιος ο σκηνοθέτης της δεν εξηγεί την ταινία με παραεπιστημονικό τρόπο ή "φιλοσοφικό" αφήνοντας στον θεατή να την αναγνώσει όπως θέλειΜπάμπης Ακτσόγλου, Χίτσκοκ, εκδ.Αιγόκερως, Αθήνα, 1985,σελ.122-123. Η ταινία Τα πουλιά είναι η μοναδική ταινία "φανταστικού" στην χιτσκοκική φιλμογραφία Φρανσουά Τρυφώ, Χίτσκοκ, μτφρ. Γιάννης Ιωαννίδης, εκδ. Ύψιλον, Αθήνα, 1986, σελ.228. Ο μετρ υφαίνει μία ταινία πάνω στον ανθρώπινο φόβο. Η επίθεση των πουλιών, που βυθίζει στο αίμα και τον τρόμο τη μικρή κοινωνία του Μποντέγκα Μπέι, παραμένει ανεξήγητη. Όπως και οι περισσότεροι ανθρώπινοι φόβοι.

 Βραβεία 
Η ταινία έλαβε μια υποψηφιότητα για Όσκαρ για τα ειδικά εφέ του Ούγκο Άιρεκς, αλλά έχασε από την ταινία Κλεοπάτρα (Cleopatra, 1963). 

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου. 

Υποψηφιότητα:
Ειδικών εφέ – Ούγκο Άιρεκς

Προβολή της ταινίας εκτός συναγωνισμού έγινε και στο Φεστιβάλ των Καννών το 1963, στο οποίο παραβρέθηκαν ο σκηνοθέτης με την Τίπι Χέντρεν. Εκεί ο Χίτσκοκ έκανε αισθητή την παρουσία του όχι μόνο με την ταινία αλλά και το χιούμορ του: "Κύριε Χίτσκοκ, σας αρέσουν τα πουλιά;". "Βεβαίως, στη σούβλα!..."Ταινίες-σταθμοί και νέα ταλέντα, Ιστορικό Λεύκωμα 1963, σελ. 152-153, Καθημερινή (1997). Ο σκηνοθέτης έλαβε επίσης το βραβεία καλύτερης σκηνοθεσίας από την Ένωση Σκηνοθετών την ίδια χρονιά.

 Κριτικές 
Ο κριτικός κινηματογράφου Ντέιβιντ Τόμσον αποκάλεσε την ταινία "το τελευταίο αριστούργημα" του Χίτσκοκ.

 Παραπομπές 

Πηγές
Μπάμπης Ακτσόγλου, Χίτσκοκ, εκδ.Αιγόκερως, Αθήνα, 1985,σελ.121-124
 Pierre Lherminier, Χίτσκοκ, μτφρ.Γιώργος Σπανός,εκδ. Πλέθρον, Αθήνα, 1985, σελ.129-133
Φρανσουά Τρυφώ, Χίτσκοκ, μτφρ. Γιάννης Ιωαννίδης, εκδ. Ύψιλον, Αθήνα, 1986, σελ.227-238

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1960
Κατηγορία:Ταινίες του 1963
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Universal Pictures
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Άλφρεντ Χίτσκοκ
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες τρόμου
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στην Καλιφόρνια
Κατηγορία:Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής