Πρώτα ήρθαν...

«Πρώτα ήρθαν...» είναι ο τίτλος μιας ευρέως γνωστής ποιητικής ρήσης, που αποδίδεται στον Γερμανό λουθηρανό πάστορα Μάρτιν Νίμελερ, και πραγματεύεται την αδράνεια των Γερμανών συμπατριωτών του έναντι των μεθόδων του ναζιστικού τυραννικού καθεστώτος και συγκεκριμένα των εκκαθαρίσεων στοχευμένων πολιτικών, εθνικών, θρησκευτικών και κοινωνικών ομάδων ανθρώπων, που πραγματοποιήθηκαν από το καθεστώς. Δεν υπάρχει ομοφωνία ούτε σχετικά με τους ακριβείς εκφραστικούς τύπους που χρησιμοποιήθηκαν από τον Νίμελερ, ούτε για την ακριβή χρονική στιγμή δημιουργίας της. Το περιεχόμενο της ρήσης πιθανόν να παρουσιάστηκε διαφορετικά από τον Νίμελερ σε διαφορετικές περιστάσεις.

Το ποίημα έχει αποδοθεί εσφαλμένα στον Γερμανό δραματουργό, σκηνοθέτη και ποιητή, Μπέρτολτ Μπρεχτ, και έχει υποστεί τόσες διαστρεβλώσεις με συνέπεια όχι μόνο να έχει αλλοιωθεί το πραγματικό του περιεχόμενο, αλλά να έχουν δημιουργηθεί στο διαδίκτυο και παρωδίες που κάνουν αναφορά μέχρι και στον Ντόναλντ Τραμπ.«Πρώτα ήρθαν…». Η γνωστή αντιναζιστική ρήση που αποδόθηκε στον Μπρεχτ ανήκει σε γερμανό ιερέα, που αρχικά είχε υποστηρίξει τον Χίτλερ. Η συγκλονιστική του ιστορία. mixanitouxronou.gr. Ανακτήθηκε στις 11/01/2025.

 Το ποίημα 
Σύμφωνα με την κλασική εκδοχή κατά το Ίδρυμα Μάρτιν Νίμελερ ―εκδοχή, η οποία εγκρίθηκε από  τον Μάρτιν Νίμελερ προσωπικώς― η ρήση έχει ως ακολούθως:

«Als die Nazis die Kommunisten holten, 
habe ich geschwiegen, 
ich war ja kein Kommunist. 

«Όταν οι Ναζί πήραν τους κομμουνιστές, 
εσιώπησα, 
δεν ήμουν δα κομμουνιστής.

»Als sie die Sozialdemokraten einsperrten, 
habe ich geschwiegen, 
ich war ja kein Sozialdemokrat. 

»Όταν έκλεισαν μέσα τους σοσιαλδημοκράτες, 
εσιώπησα, 
δεν ήμουν δα σοσιαλδημοκράτης.

»Als sie die Gewerkschafter holten, 
habe ich geschwiegen, 
ich war ja kein Gewerkschafter. 

»Όταν πήραν τους συνδικαλιστές, 
εσιώπησα, 
δεν ήμουν δα συνδικαλιστής.

»Als sie mich holten, 
gab es keinen mehr, 
der protestieren konnte.» 

»Όταν πήραν εμένα, 
δεν υπήρχε κανείς πλέον, 
που να μπορούσε να διαμαρτυρηθεί.»

 Άλλη εκδοχή του ποιήματος 
Στα Ελληνικά Hoaxes παρατίθεται μία εκτενέστερη εκδοχή του ποιήματος.Γιώργος Γιώτης. Καταρρίπτεται – Μπέρτολτ Μπρεχτ: Όταν ήρθαν να πάρουν.... ellinikahoaxes.gr. Ανακτήθηκε στις 11/01/2025.

Όταν ήρθαν να πάρουν τους τσιγγάνους δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν τσιγγάνος.
Όταν ήρθαν να πάρουν τους κομμουνιστές δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν κομμουνιστής.
Όταν ήρθαν να πάρουν τους Εβραίους δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν Εβραίος.
Όταν ήρθαν να πάρουν εμένα,
δεν είχε απομείνει κανείς για να αντιδράσει...

Για σένα που νομίζεις...
Ότι η δική σου σειρά δε θα φτάσει ποτέ...
Ότι επειδή ακόμη δε χρειάστηκε να πας στο νοσοκομείο
και να σε διώξουν
γιατί δεν έχεις λεφτά...
Ότι επειδή ακόμη έχεις ένα πιάτο φαί, δε θα στο πάρουν.
Ότι ακόμη δε σου πήραν το σπίτι του πατέρα σου
για χρέη στο Δημόσιο, θα τη γλυτώσεις.
Ότι επειδή το παιδί σου ακόμη είναι στο σχολείο, θα συνεχίσει...
Ότι η ζωή σου δεν επηρεάζεται από εκείνη του διπλανού σου...

 Προέλευση 
Η ρήση δημοσιεύτηκε το 1955 στο βιβλίο του Milton Mayer Νόμιζαν πως ήταν ελεύθεροι (Αγγλικά: They thought they were free), που είναι βασισμένο σε συνεντεύξεις που πήρε στη Γερμανία αρκετά χρόνια πριν. Η ρήση επισημάνθηκε από ακτιβιστές πολιτικών δικαιωμάτων και παιδαγωγούς στις Η.Π.Α. στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η ρήση εντοπίζεται σε αρκετούς λόγους που έδωσε ο Νίμελερ το 1946.

 Δείτε επίσης 
 Ομολογητική Εκκλησία

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Εκφράσεις
Κατηγορία:Γερμανικά ποιήματα
Κατηγορία:Ψυχολογία της μάζας
Κατηγορία:Γνωστική αδράνεια