Κάτω Ποταμιά Νάξου

Η Κάτω Ποταμιά είναι χωριό της κεντρικής Νάξου, σε υψόμετρο 80-110 μέτρων και με 99 κατοίκους (απογραφή 2011). Αποτελεί τον δυτικό οικισμό της Τοπικής Κοινότητας Ποταμιάς που συναποτελείται από τη Μέση Ποταμιά και τη Άνω Ποταμιά. Βρίσκεται στην ενδοχώρα του νησιού σε απόσταση 9 περίπου χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την Χώρα. Έχει χαρακτηριστεί από το 1988 παραδοσιακός οικισμός.«ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΝΑΞΟY» από old.domiki.gr. Αρχειοθετήθηκε 01/09/2018. Ανακτήθηκε 31/08/2018.«ΦΕΚ-504Δ-14/06/1988» από αναζήτηση ΦΕΚ. Ανακτήθηκε 31/08/2018.

Οι κάτοικοι της Ποταμιάς ασχολούνται με την γεωργία, τη κτηνοτροφία και η περιοχή είναι ξακουστή για τα κηπευτικά της αλλά και για τα τυριά. Στην περιοχή υπάρχουν παλιοί νερόμυλοι οι οποίοι σε συνδυασμό με το καταπράσινο περιβάλλον δημιουργούν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα.

Στα νότια της Κάτω Ποταμιάς υπάρχει μια από τις 34 εκκλησίες της ευρύτερης περιοχής, αυτή του Αγίου Μάμα, που χτίστηκε τον 9ο αι. μ.Χ.

 Πληθυσμιακά στοιχεία  
Επειδή σε παλαιότερες απογραφές οι οικισμοί Άνω, Κάτω και Μέση Ποταμιά απογράφονταν ως Ποταμιά στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται και οι τρεις, αλλά και το άθροισμά τους για να υπάρχει μια διαχρονική εικόνα.
Έτος183518791889189619071920192819401951196119711981199120012011Ποταμιά190536519539517533Άνω Ποταμιά208182124162113839773127Κάτω Ποταμιά19218416614310268789499Μέση Ποταμιά15515220911511197836959ΣΥΝΟΛΟ190536519539517533555518499420326248258236285Πηγές«ΦΕΚ Α4/1835» σελ. 31 και 36  (σελ. 3 και 8 του pdf) από ΕΕΤΑΑ. Δημοσιεύθηκε 26 Φεβρ.1835.  Αρχειοθετήθηκε 08/03/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.«Πληθυσμός 1879», Μέρος τρίτον σελ. 96 (σελ. 182 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/04/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός: απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889», σελ. 109 (σελ. 132 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Στατιστικά αποτελέσματα της απογραφής του πληθυσμού κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896», σελ. 124 (σελ. 230 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Στατιστικά αποτελέσματα της γενικής απογραφής του πληθυσμού κατά την 27 Οκτωβρίου 1907», σελ. 408 (σελ. 411 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την απογραφή της 19 Δεκεμβρίου 1920», σελ. 183 (σελ. 204 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/06/2015. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 15-16 Μαϊου 1928», σελ. 216 (σελ. 236 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 04/03/2016. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940», σελ. 244 (σελ. 268 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/04/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογαφήν της 7ης Απριλίου 1951», σελ. 121 (σελ. 121 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/03/2017.  Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 19ης Μαρτίου 1961», Πίνακας 1, σελ. 276 (σελ. 346 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 6/03/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971», σελ. 115 (σελ. 115 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/10/2014. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Αποτελέσματα απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 5ης Απριλίου 1981», σελ. 449 (σελ. 449 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 08/01/2018. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 κατά νομούς, επαρχίες, δήμους, κοινότητες και οικισμούς», σελ. 149 (σελ. 151 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 20/8/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης Μαρτίου 2001», σελ. 272 (σελ. 274 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 29/7/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού », σελ. 10850 (σελ. 376 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011 » στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ . Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018.

 Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1835, οι σημερινοί οικισμοί Άνω, Κάτω και Μέση Ποταμιά αναγνωρίζονται σαν ένας οικισμός με την ονομασία Ποταμιά, με 190 κατοίκους (57 οικογένειες) και προσαρτάται  στον νεοϊδρυθέντα δήμο Βίβλου της επαρχίας Νάξου, με έδρα τον οικισμό Γαλανάδο.«1835 σχηματισμός Δήμων Νάξου»από orinosaxotis.blogspot.gr. Δημοσιεύθηκε 02/01/2015. Αρχειοθετήθηκε 09/03/2018. Ανακτήθηκε 09/03/2018.«Η τοπική αυτοδιοίκηση κι η ιστορία της» από sagri.gr. Αρχιοθετήθηκε 11/10/2013. Ανακτήθηκε 28/09/2007.
 Το 1912, αποφασίζεται οι οικισμοί που έχουν πάνω από 300 κατοίκους και σχολείο στοιχειώδους εκπαίδευσης, να αποτελέσουν αυτοτελείς κοινότητες. Οπότε ο οικισμός Ποταμιά, που αριθμούσε πάνω από 500 κατοίκους  αποσπάται από το δήμο Βίβλου και ορίζεται έδρα της κοινότητας Ποταμιάς.«ΦΕΚ 261Α 31/8/1912» σελ. 1514 (σελ. 2 του pdf), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 16/06/2012. Ανακτήθηκε 27/02/2018.«1912 σχηματισμός των κοινοτήτων της Νάξου» από orinosaxotis.blogspot.gr. Δημοσιεύθηκε 25/10/2015. Αρχειοθετήθηκε 19/03/2018. Ανακτήθηκε 19/03/2018.
 Το 1928, στην απογραφή αναγνωρίζονται ξεχωριστά οι οικισμοί Άνω, Κάτω και Μέση Ποταμιά, οπότε ο οικισμός Ποταμιά καταργείται και στη θέση του δημιουργείται η κοινότητα Ποταμιάς, που περιλαμβάνει τους τρεις ξεχωριστούς οικισμούς και έδρα του ορίζεται η Άνω Ποταμιά.«Ο οικισμός ορίζεται έδρα της κοινότητας Ποταμιάς»από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 21/03/2018. Ανακτήθηκε 21/03/2018.
 Το 1976, ο οικισμός (Άνω Ποταμιά) παύει από έδρα της κοινότητας Ποταμιάς και ορίζεται έδρα ο οικισμός Μέση Ποταμιά.«ΦΕΚ 277Α - 19/10/1976. Ο οικισμός παύει ...»από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 21/03/2018. Ανακτήθηκε 21/03/2018.«ΦΕΚ 277Α - 19/10/1976. Η έδρα της κοινότητας μεταφέρεται από τον οικισμό Άνω Ποταμιά στον οικισμό Μέση Ποταμιά»από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 21/03/2018. Ανακτήθηκε 21/03/2018.
 Το 1997, με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97),  ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Νάξου.«ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997»σελ. 8815 (σελ. 27 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 30/03/2017. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων.«ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010»σελ. 1791 (σελ. 7 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 27/02/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018. Συγκεκριμένα, με το πρόγραμμα Καποδίστριας υπαγόταν στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ποταμιάς, του Δήμου Νάξου, του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί μαζί με τους οικισμούς Άνω Ποταμιά ( 127 κ.) και Μέση Ποταμιά ( 99 κ.) την Τοπική Κοινότητα Ποταμιάς ( 285 κ.). Η τ.κ. Ποταμιάς υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Νάξου, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου (του πρώην νομού Κυκλάδων), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Νάξου