Δίστρατο Άρτας

Το Δίστρατο (πρώην Πιστιανά και Πιστιανά Παλαιάς ΕλλάδοςΜιχαήλ Σταματελάτος; Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 195.Νικ. Χ. Παπακώστα, Ηπειρωτικά. Ιστορικά, Λαογραφικά, Κοινωνικά, τόμος Α΄ (Αθαμανικά), Αθήναι 1967, σελ. 181.) είναι ορεινό χωριό του δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων στον νομό Άρτας της Ηπείρου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 47 κατοίκους.

 Τοποθεσία 
Το Δίστρατο είναι κτισμένο σε υψόμετρο 450 μέτρων, σε απόσταση 43 χιλιομέτρων ΒΑ της πόλης της Άρτας. Βρίσκεται στην κοιλάδα του Αράχθου, σε τοποθεσία η οποία πριν την ίδρυση του χωριού χρησίμευε ως βοσκότοπος και ήταν γνωστή ως Λυκούρες. Επιπλέον τα παλαιότερα χρόνια σε εκείνο το σημείο διασταυρώνονταν οι - τότε διαθέσιμοι - δρόμοι προς τα δυτικά ΤζουμέρκαΝτάλα, 1993, σελ. 5-8, 29..

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία  
Αν και στη θέση του Δίστρατου υπάρχουν ενδείξεις παλαιότερης κατοίκησης, εντούτοις πρόκειται για ένα σχετικά νέο χωριό. Δημιουργήθηκε μετά το 1881 και την απελευθέρωση μέρους της ΗπείρουΝτάλα, 1993, σελ. 29-31. έπειτα από τη συνθήκη του Βερολίνου, με τον ποταμό Άραχθο να αποτελεί το σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής ΑυτοκρατορίαςΠαπακώστα, 1967, σελ. 161.. Σύμφωνα με μαρτυρία του μητροπολίτη Άρτας Σεραφείμ, στη συγκεκριμένη τοποθεσία κατέφυγαν αρχικά 50 οικογένειες προερχόμενες από την τουρκοκρατούμενη ΉπειροΜητροπολίτου Άρτης Σεραφείμ του Βυζαντίου, Δοκίμιον ιστορικής τινος περιλήψεως της ποτε αρχαίας και εγκρίτου Ηπειρωτικής πόλεως Άρτης και της ωσαύτως νεωτέρας πόλεως Πρεβέζης, Τυπογραφείον Κάλλους, Εν Αθήναις 1884, σελ. 29.. Οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι του Δίστρατου ήταν οικογένειες κτηνοτρόφων από τον ΚαταρράκτηΝτάλα, 1993, σελ. 40., ενώ μέχρι και την πρώτη δεκαετία το 20ού αιώνα ζούσαν σε πρόχειρες οικίεςΝτάλα, 1993, σελ. 42.. Το χωριό είναι χωρισμένο σε πέντε γειτονιές με επίκεντρο την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, ενώ παραδοσιακά, οι κοντινοί οικισμοί Δαφνούλα, Τζαπάδα και Τραπεζάκι, όπως και το κατηργημένο Πέραμα θεωρούνταν συνοικίες τουΝτάλα, 1993, σελ. 6-7.. 

Το χωριό αρχικά λεγόταν Πιστιανά, ονομασία που οφείλεται στο ομώνυμο γειτονικό χωριό, το οποίο παρέμεινε υπό οθωμανική κυριαρχία μέχρι τους Βαλκανικούς ΠολέμουςΝτάλα, 1993, σελ. 5-6.. Το 1912 ορίστηκε ως έδρα κοινότητας, ενώ το 1940 μετονομάστηκε σε Πιστιανά Παλαιάς Ελλάδος για να ξεχωρίζει από το έτερο χωριό με την ίδια ονομασία. Οι κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν ενεργά στην Εθνική Αντίσταση, κυρίως μέσα από τις τάξεις του ΕΔΕΣΝτάλα, 1993, σελ. 65-66.. 

Στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια πραγματοποιήθηκε η ανοικοδόμηση των υποδομών του Δίστρατου που είχαν υποστεί καταστροφές στη διάρκεια της Κατοχής, ωστόσο τη δεκαετία του 1960 ξεκίνησε η διαρροή του πληθυσμού του προς τα αστικά κέντρα και το εξωτερικόΝτάλα, 1993, σελ. 106-107.. Ενδιάμεσα, το 1956, έλαβε τη σημερινή του ονομασία, η οποία οφείλεται είτε σε μια τοποθεσία εντός του χωριού είτε στο γεγονός πως αυτό βρίσκεται στη διασταύρωση του δρόμου προς τα δυτικά ΤζουμέρκαΧρήστου Β. Ντάλα, Δίστρατο. Σελίδες από την ιστορία του, Σύλλογος των απανταχού Διστρατιωτών Άρτας-Εκδόσεις Αρνός, Αθήνα 1993, σελ. 5.. Το 1997 υπήχθη στον καποδιστριακό δήμο Αθαμανίας, ενώ από το 2011 ανήκει στον δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα και εορτάζει την ημέρα της ΠεντηκοστήςΝτάλα, 1993, σελ. 129-130.. 

 Αξιοθέατα  
 Αγροτικό Μουσείο στο Πέραμα, με εργαλεία και αντικείμενα χρήσης από την γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή.
 "Τζαμάκειος" Βιβλιοθήκη στον περίβολο της εκκλησίας της Αγ. Τριάδας, στην πλατεία του Δίστρατου.

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή1928194019511961197119811991200120112021Πληθυσμός3171881581281101691511267047

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 

 Χρήστου Β. Ντάλα, Δίστρατο. Σελίδες από την ιστορία του, Σύλλογος των απανταχού Διστρατιωτών Άρτας-Εκδόσεις Αρνός, Αθήνα 1993.
 Νικ. Χ. Παπακώστα, Ηπειρωτικά. Ιστορικά, Λαογραφικά, Κοινωνικά, τόμος Α΄ (Αθαμανικά), Αθήναι 1967.
 Μητροπολίτου Άρτης Σεραφείμ του Βυζαντίου, Δοκίμιον ιστορικής τινος περιλήψεως της ποτε αρχαίας και εγκρίτου Ηπειρωτικής πόλεως Άρτης και της ωσαύτως νεωτέρας πόλεως Πρεβέζης, Τυπογραφείον Κάλλους, Εν Αθήναις 1884.
 Μιχαήλ Σταματελάτος; Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, Α΄ τόμος, ΤΑ ΝΕΑ, 2012,

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Άρτας
Κατηγορία:Δήμος Κεντρικών Τζουμέρκων