Ακτούντα Ρεθύμνης

Τα Ακτούντα είναι ορεινό χωριό της Κοινότητος Αρδάκτου στο δήμο Αγίου Βασιλείου του νομού Ρεθύμνης της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει πληθυσμό 74 κατοίκων.

 Γενικά στοιχεία 
Βρίσκεται σε απόσταση 37 χιλιομέτρων από το Ρέθυμνο, στις ανατολικές πλαγιές του όρους Σιδέρωτα, σε υψόμετρο 640 μέτρωνΡεθεμνιώτικα Νέα: Αλματώδης η αύξηση του πληθυσμού στα προάστια του Ρεθύμνου..  Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Εκκλησιαστικά αποτελεί ενορία, η οποία υπάγεται στην Α΄ Αρχιερατική περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων.

 Ιστορικά στοιχεία 
Ο οικισμός αναφέρεται σε βενετική απογραφή του 1583, σύμφωνα με την οποία είχε πληθυσμό 133 κατοίκωνΜαρίνος Σαρηγιάννης, Ο ναχιγές Αγίου Βασιλείου μετά την οθωμανική κατάκτηση στο συλλογικό Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία (Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τ. Γ1: Τουρκοκρατία - Νεότεροι Χρόνοι, σελ. 16.. Αναφορά γίνεται και σε οθωμανικές απογραφές του 1650 (32 οικίες), του 1659, του 1670 και του 1671-1672. Σύμφωνα με οθωμανική στατιστική που συντάχθηκε μεταξύ των ετών 1670-1673, τα Ακτούντα διέθεταν 41 ιδιοκτήτεςΕυαγγελία Μπαλτά, Μουσταφά Ογκούζ (επιμ.), Το Οθωμανικό Κτηματολόγιο του Ρεθύμνου. Tapu-Tahrir 822, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών (ΕΙΕ) - 98, Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Ρεθύμνου, Ρέθυμνο 2007, σελ. 41..

Το 1743 γίνεται λόγος για εκτέλεση ενός μουσουλμάνου κατοίκου των Ακτούντων με την κατηγορία του κρυπτοχριστιανούΜαρίνος Σαρηγιάννης, 2008, σελ. 35. Σύμφωνα με άλλη οθωμανική απογραφή του 1881, στα Ακτούντα, τα οποία από το 1879 υπάγονταν στο δήμο Αγίου Πνεύματος της επαρχίας Αγίου ΒασιλείουΣτέργιος Μιχ. Μανουράς, Επισκόπηση των διοικητικών, οικιστικών και πληθυσµιακών µεταβολών στην επαρχία Αγίου Βασιλείου από το 961 έως το 2001 στο συλλογικό Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία (Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τ. Γ2: Τουρκοκρατία - Νεότεροι Χρόνοι, σελ. 81., ζούσαν 173 κάτοικοι, όλοι ελληνικής καταγωγής«Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία», Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, τόμ. Β', σελ. 131.. Το 1894, σύμφωνα με εκτίμηση του αξιωματικού του ελληνικού στρατού, Νικόστρατου Καλομενόπουλου, στο χωριό ζούσαν 40 οικογένειεςΚρήτης Ανθρωπογεωγραφία, τόμος Β', σελ. 148., ενώ η απογραφή του 1900 βρήκε στο χωριό 224 κατοίκους«Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία», τόμ. Β', σελ. 166.. Το 1944, κάτοικοι του χωριού φυλακίστηκαν προσωρινά από τις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής, ως αντίποινα για την απαγωγή του στρατηγού ΚράιπεThe best news:«Πιάσανε 500 άτομα από 8 χωριά…»..

Έως το 1997 τα Ακτούντα υπάγονταν στην επαρχία Αγίου Βασιλείου, αργότερα εντάχθηκαν στον καποδιστριακό δήμο Λάμπης, ενώ με τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις του σχεδίου «Καλλικράτης» συμπεριλήφθηκαν στον δήμο Αγίου Βασιλείου.

Προσωπικότητες
Στα Ακτούντα γεννήθηκαν ο λυράρης Αλέκος Καραβίτης και ο μοναχός Γεννάδιος Τζεκάκης.

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή1583188119001928194019511961197119811991200120112021Πληθυσμός133173224222Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 57.246258209118909970Απογραφή 2001, σελ. 276.7457

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, «Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία», Φεβρουάριος 2008, τόμος Β΄
 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος
 Συλλογικό, Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία», Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ρεθύμνης
Κατηγορία:Δήμος Αγίου Βασιλείου