Οξυρρυγχίδες

Οι οξυρρυγχίδες, κοινώς μουρούνες είναι οικογένεια ψαριών με παγκόσμια γεωγραφική εξάπλωση που περιλαμβάνει κυρίως τους οξύρρυγχους, τους ούσους, τους σκαφίρρυγχους καθώς και τους ψευδοσκαφίρρυγχους που υπολογίζονται συνολικά σε 25 είδη. Κατά σύγχρονη ταξινόμηση οι δύο πρώτοι και οι επόμενοι δύο αποτελούν επιμέρους υπο-οικογένειες, των οξυρρυγχίνων και των σκαφιρρυγχίνων αντί για το νέο.  
Πρόκειται για οικογένεια ψαριών από τα μεγαλύτερα του γλυκού νερού (1 – 2 μέτρα), φθάνοντας και τα 900 κιλά κατ΄ άτομο, ψάρια ανάδρομα, ωοτόκα, ιδιαίτερα μακρόβια, καλούμενα και «ψάρια μαθουσάλες», χαρακτηριζόμενα έτσι πρωτόγονα ψάρια που όμως δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν στον ανταγωνισμό της επιβίωσης. Πολλά είδη της οικογένειας αυτής βρίσκονται σήμερα στο στάδιο της εξαφάνισης.  

Ψάρια της οικογένειας αυτής απαντώνται στο Βόρειο Ημισφαίριο, στη Μαύρη Θάλασσα, σε εκβολές ποταμών της Ευρώπης, Ασίας και Βορείου Αμερικής καθώς και στη Μεσόγειο και το Β. Αιγαίο Πέλαγος (περιορισμένα), επιβιώνοντας σε γλυκά, υφάλμυρα και θαλάσσια ύδατα. Στην Ελλάδα υπήρχαν τέσσερα είδη οξύρυνχων αλλά η καταστροφή και μόλυνση των ποταμών, η κατασκευή φραγμάτων και η αλιεία τα εξαφάνισαν εντελώς.

 Είδη οξυρρυγχιδών 
Α. Υπο-οικογένεια Οξυρρυγχίνων - Acipenserinae
Α1 Γένος Ακιπησίων
 Οξύρρυγχος ή Ακιπήσιος (Acipenser) Linnaeus, 1758
 Οξύρρυγχος της Αδριατικής (Οξύρρυγχος του Νακκάρι  - Acipenser naccarii) Βοναπάρτη , 1836
 Οξύρρυγχος του Αμούρ (Οξύρρυγχος του Σρενκ - Acipenser schrenckii) Ι. Φ. Brandt , 1869
 Οξύρρυγχος του Ατλαντικού (Acipenser oxyrinchus oxyrinchus) Mitchill, 1815
 Οξύρρυγχος της Βαϊκάλης (Οξύρρυγχος του Μπαιρ της Βαϊκάλης - Acipenser baerii baicalensis) Nikolskii , 1896
 Οξύρρυγχος ο βραχύρρινος (Οξύρρυγχος ο βραχύραμφος - Acipenser brevirostrum) LeSueur , 1818
 Οξύρρυγχος του Γιανγ-Τσε (Οξύρρυγχος ο νταμπριανός - Acipenser dabryanusNamed for Dabry de Thiersant was French consul at Shanghai) Α. HA Duméril , 1869
 Οξύρρυγχος της Ιαπωνίας (Οξύρρυγχος ο πολυασπιδωτός - Acipenser multiscutatus) Σ. Tanaka (Ι) , 1908   
 Οξύρρυγχος ο κολχικός ή Ο. της Μαύρης Θάλασσας (Οξύρρυγχος ο κολχικός -Acipenser colchicus) Marti, 1940
 Οξύρρυγχος του Μπαιρ (Οξύρρυγχος του Μπαιρ - Acipenser baeriiNamed for the German Russian biologist Karl Ernst von Baer) Ι. Φ. Brandt , 1869
 Οξύρρυγχος του Μπαιρ του Μπαιρ, ή της Σιβηρίας (Acipenser baerii baerii - Οξύρρυγχος του Μπαιρ του Μπαιρ) Ι. Φ. Brandt, 1869 
 Οξύρρυγχος της λίμνης του Οξυρρύγχου (Acipenser fulvescens)
 Οξύρρυγχος ο κινεζικός (Οξύρρυγχος ο σινικός - Acipenser sinensis) Ι. Ε. Gray , 1835 
 Οξύρρυγχος ο περσικός (Οξύρρυγχος ο περσικός - Acipenser persicus) Μποροντίν , 1897 
 Οξύρρυγχος ο πράσινος (Οξύρρυγχος ο μεσόραμφος - Acipenser medirostris) Ayres , 1854 
 Οξύρρυγχος ο ρωσικός (Οξύρρυγχος του Γκέλντενσταιντ - Acipenser gueldenstaedtii) Ι. Φ. Brandt & Ratzeburg , 1833 
 Οξύρρυγχος της Σαχαλίνης (Οξύρρυγχος του Μικάντο - Acipenser mikadoi) Hilgendorf , 1892 
 Οξύρρυγχος ο μικρός (Οξύρρυγχος ο ρουθηνός - Acipenser ruthenus), ή Οξύρρυγχος ο στερλέτος, Linnaeus , 1758 (Sterlet)
 Οξύρρυγχος ο αστερωτός (Οξύρρυγχος ο αστερωτός - Acipenser stellatus Παλλάς) , 1771
 Οξύρυγγχος ευρωπαϊκός ή στούριο (Οξύρρυγχος ο στυρίων - Acipenser sturio) Linnaeus , 1758 
 Οξύρρυγχος ο υπερορεινός (Οξύρρυγχος ο υπερορεινός - Acipenser transmontanus) Ι. Richardson , 1836 (Λευκό οξύρρυγχου)
 Οξύρρυγχος ο δωρικός, ή Καλούγκα, ή Ούσο ο δωρικός (Huso dauricus) ( Γκεόργκι , 1775)
Α2. Γένος Ούσο
 Οξύρρυγχος Μπελούγκα ή Ούσο ο Ούσο (Huso huso) ( Linnaeus , 1758) (Beluga οξύρρυγχος)
Β. Υπο-οικογένεια Σκαφιρρυγχίνων - Scaphirhynchinae
Β1. Γένος Σκαφίρρυγχων
 Σκαφίρρυγχος (Scaphirhynchus) Heckel , 1835
 Σκαφίρρυγχος ο λευκός (Σκαφίρρυγχος ο λευκός - Scaphirhynchus albus) Forbes & RE Richardson , 1905)
 Σκαφίρρυγχος  ο πλατύρρυγχος (Σκαφίρρυγχος  ο πλατύρρυγχος - Scaphirhynchus platorynchus) ( Rafinesque , 1820) )
 Σκαφίρρυγχος της Αλαμπάμας (Σκαφίρρυγχος του Σόυτκους - Scaphirhynchus suttkusiNamed for the  ichthyologist Royal Dallas Suttkus Ι. Δ. Williams & Clemmer , 1991
Β2. Γένος Ψευδοσκαφίρρυγχων 
 Ψευδοσκαφίρρυγχος του Νικόλσκι (Pseudoscaphirhynchus Nikolskii) , 1900
 Ψευδοσκαφίρρυγχος του Συρ Ντάρια (Ψευδοσκαφίρρυγχος του Φεντσένκο) Pseudoscaphirhynchus fedtschenkoi ( Kessler , 1872)
 Ψευδοσκαφίρρυγχος νάνος (Ψευδοσκαφίρρυγχος του Χέρμαν - Pseudoscaphirhynchus hermanni) ( Kessler , 1877)
 Ψευδοσκαφίρρυγχος του Αμού Ντάρια (Ψευδοσκαφίρρυγχος του Κάουφμαν- Pseudoscaphirhynchus kaufmanni) ( Kessler , 1877)

 Πηγές 

 "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.47ος, σελ.71
 "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τ.14ος, σ.926.
 "Εγκυκλοπαίδεια "Ο Κόσμος των Φυτών και των Ζώων" τ.2ος, σ.192.

Κατηγορία:Οικογένειες ψαριών