Αγκουσελιανά Ρεθύμνης

Τα Αγκουσελιανά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Αγίου Βασιλείου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης.

 Γενικά στοιχεία 
Τα Αγκουσελιανά είναι χτισμένα σε μια μικρή πεδιάδα που ενώνεται με τον κάμπο της Κοξαρέ, 24 χλμ νοτιοδυτικά του Ρεθύμνου, σε υψόμετρο 350 μέτρων. Βόρεια του οικισμού βρίσκεται ο λόφος Κεφάλα, ενώ στα νότια βρίσκονται τα Ατσιπαδιανά Όρη. Παλαιότερα, με την καποδιστριακή διοικητική διαίρεση αποτελούσαν, μαζί με το χωριό Παλαιόλουτρα, το δημοτικό διαμέρισμα Αγκουσελιανών του δήμου Φοίνικα.Δήμος Αγίου Βασιλείου: Αγκουσελιανά . Οι κάτοικοι του οικισμού ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Πλησίον των Αγκουσελιανών βρίσκεται το σπήλαιο Νεραϊδότρυπα.

Η κύρια εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Εκκλησιαστικά αποτελεί ενορία που υπάγεται στην Α΄ Αρχιερατική περιφέρεια της Ιεράς Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων.

 Ιστορικά στοιχεία 
αριστερά|μικρογραφία|Ο οπλαρχηγός Στυλιανός Κλειδής.

Στην ευρύτερη περιοχή έχουν βρεθεί θραύσματα κεράτων που ανήκουν σε κερατοστεγείς τάφους καθώς και αγγεία χρονολογούμενα στην ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή. Σύμφωνα με μια εκδοχή, ο οικισμός, ο οποίος φαίνεται να δημιουργήθηκε επί ΤουρκοκρατίαςΜαρίνος Σαρηγιάννης, Ο ναχιγές Αγίου Βασιλείου μετά την οθωμανική κατάκτηση στο συλλογικό, Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα: Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία» (Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τ. Γ1: Τουρκοκρατία - Νεότεροι Χρόνοι, Ρέθυμνο 2014, σελ. 15., έλαβε το όνομά του από κάτοικο που εγκαταστάθηκε στο χωριό από τον Κουσέ Ηρακλείου (Κουσελιανός - Αγκουσελιανός - Αγκουσελιανά). Σύµφωνα µε τα ελλιπή στοιχεία της απογραφής του 1834, οι μουσουλμάνοι αποτελούσαν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού του χωριούΜαρίνος Σαρηγιάννης, Ρέθυμνο 2014, σελ. 34. (208 μουσουλμανικές οικογένειες έναντι 50 χριστιανικών). Το 1868, κατά την περίοδο της Κρητικής Επανάστασης του 1866 - 1869, τα Αγκουσελιανά αποτέλεσε βάση των οθωμανικών στρατευμάτων που επιχειρούσαν εναντίον των Ελλήνων επαναστατών που κατείχαν το νότιο τμήμα του νομού Ρεθύμνης.Ιωάννου Π. Μαμαλάκη, Η Κρητική Επανάστασις του 1866 - 1869, Ιστορική Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης, Χανιά 1983, σελ. 379.

To 1881 ο οικισμός υπαγόταν στο δήμο Λάμπης της επαρχίας Αγίου Βασιλείου και είχε 134 κατοίκουςΚρήτης Ανθρωπογεωγραφία, τόμος Β', Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, σελ 131., ενώ το 1894, σύμφωνα με εκτίμηση του αξιωματικού του ελληνικού στρατού, Νικόστρατου Καλομενόπουλου, στο χωριό ζούσαν 30 ελληνικές οικογένειες.Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, 2008, σελ 148.

Από τα Αγκουσελιανά καταγόταν ο οπλαρχηγός και μακεδονομάχος Στυλιανός Κλειδής (1870 - 1912). Επίσης ο Μαμαλάκης Ιωαν. Γεώργιος ένας από τους 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή από τους Ναζί στις 1/5/1944.Οι 200 της Καισαριανής (μια μελέτη του Spiridione) και Μαμαλάκης Στυλιανός δήμαρχος Αγίου Δημητρίου Αττικής Κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν ενεργά στις επαναστάσεις του νησιού από το 1866 και μετά , καθώς και στη μάχη της Κρήτης, ενώ αργότερα μερίμνησαν για την προστασία και τη φυγάδευση στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων που είχαν αποκοπεί στο νησί.Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης, Η Μάχη της Κρήτης στο Ρέθυμνο: η συμβολή της επαρχίας Αγίου Βασιλείου και της Μονής Πρέβελη στην ασφαλή αποχώρηση των βρετανικών στρατευμάτων στο συλλογικό,' 'Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου « Η πρώην επαρχία Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου από την αρχαιότητα έως σήμερα Περιβάλλον - Αρχαιολογία - Ιστορία - Κοινωνία» (Σπήλι - Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τ. Γ2, Ρέθυμνο 2014, σελ. 230.

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή1881190019131920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός134170Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, 2008, σελ. 166.;;197Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ 40.242243268214221227261Απογραφή 2001, σελ 278.213Δήμος Αγ. Βασιλείου - Απογραφή 2011 .

 Δείτε επίσης 
Κοινότητα Αγκουσελιανών

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.2ος, σελ.37.

Κατηγορία:Χωριά του νομού Ρεθύμνης
Κατηγορία:Δήμος Αγίου Βασιλείου