Άλμα επί κοντώ

Το άλμα επί κοντώ ή ο επικοντισμός είναι κλασικό αγώνισμα του στίβου, στο οποίο ο αθλητής χρησιμοποιεί ευλύγιστο (πλέον) κοντάρι από υαλοβάμβακα ή ανθρακονήματα για να υπερπηδήσει ένα οριζόντιο πήχη. Το αγώνισμα φαίνεται να είναι γνωστό από τους Κρήτες και τους Κέλτες. Αναγνωρίστηκε ως ολυμπιακό αγώνισμα στους Πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της σύγχρονης εποχής (1896) για τους άνδρες και το 2000 για τις γυναίκες.

 Ιστορία 
Η προέλευση του άλματος επί κοντώ χάνεται στα βάθη της αρχαιότητας, καθώς θεωρείται πως ανακαλύφθηκε φυσικά σαν μέθοδος υπέρβασης διαφόρων εμποδίων, ειδικά βάλτων αλλά και ψηλών αντικειμένων όπως τοίχους. Αν και το άλμα επί κοντώ δεν ήταν μέρος των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαίας Ελλάδας, ήταν ένα άθλημα που ασκούνταν και μπορεί να το δει κανείς σε πολλά αρχαία ελληνικά κεραμικά. Η χρονολόγηση μερικών από αυτά τα ευρήματα έχει τοποθετηθεί γύρω στο 500 π.Χ., αλλά η θόλος με κοντάρι δεν περιοριζόταν μόνο στην Αρχαία Ελλάδα, υπάρχουν επίσης στοιχεία της πρακτικής της στην αρχαία Ιρλανδία και τη Γαλλία και υπάρχουν αιγυπτιακά δείγματα που χρονολογούνται από το 2500 π.Χ. πολεμιστές που κάνουν άλμα με κοντάρι πάνω από τοίχους.

Οι πρώτοι αγώνες που περιελάμβαναν άλμα με επί κοντώ πιστεύεται ότι διεξήχθησαν το 1829 στην Ιρλανδία.

 Τεχνική - κανόνες 

Στους αγώνες σε κάθε αθλητή δίνονται τρεις ευκαιρίες να ξεπεράσει ένα καθορισμένο ύψος. Ένας πήχης στηρίζεται σε δύο ορθοστάτες, ώστε να πέφτει εύκολα αν χτυπηθεί. Το ύψος αυξάνεται σταδιακά μέχρι να αναδειχθεί νικητής μέσω της διαδικασίας αποβολής. 

Τα κοντάρια μπορεί να έχουν οποιοδήποτε μήκος ή διάμετρο. Τα πρώτα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για τα κοντάρια ήταν συμπαγής τέφρα. Καθώς τα επιτευχθέντα ύψη αυξάνονταν, τα κοντάρια από μπαμπού που χρησιμοποιήθηκαν από το 1904 έδωσαν τη θέση τους στο αλουμίνιο, το οποίο ήταν κωνικό σε κάθε άκρο. Οι ίνες γυαλιού έγιναν οι πιο αποτελεσματικές και δημοφιλείς στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Οι σημερινοί αθλητές επωφελούνται από κοντάρια που παράγονται με το τύλιγμα προκομμένων φύλλων από υαλοβάμβακα που περιέχει ρητίνη γύρω από ένα μεταλλικό στύλο, για να δημιουργήσει έναν ελαφρά καμπύλο κοντάρι, που κάμπτεται πιο εύκολα κάτω από τη συμπίεση που προκαλείται από την απογείωση ενός αθλητή. Το σχήμα των φύλλων από υαλοβάμβακα και η ποσότητα του υαλοβάμβακα που χρησιμοποιείται σχεδιάζεται προσεκτικά για να παρέχει το επιθυμητό μήκος και ακαμψία του κονταριού. Διάφοροι τύποι ινών, συμπεριλαμβανομένων των ανθρακονημάτων, χρησιμοποιούνται για να δώσουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που προορίζονται να προωθήσουν υψηλότερα άλματα. Τα τελευταία χρόνια, έχουν προστεθεί ανθρακονήματα στα συνήθως χρησιμοποιούμενα υλικά E-glass (E για αρχική ηλεκτρική χρήση) και S-glass (S για στερεά) για τη δημιουργία ενός ελαφρύτερου κονταριού.

Μόλις ένας αθλητής ξεκινήσει τον αγώνα, μπορεί να επιλέξει τα ύψη που θα δοκιμάσει. Εάν αποτύχει στην πρώτη του προσπάθεια στο ύψος, μπορεί να περάσει στο επόμενο ύψος, αλλά θα έχει μόνο δύο προσπάθειες σε αυτό το ύψος, καθώς θα είναι εκτός μόλις πετύχει τρία συνεχόμενα αποτυχημένα. Νικητής είναι ο διαγωνιζόμενος που θα πετύχει το μεγαλύτερο ύψος. Εάν δύο ή περισσότεροι αθλητές έχουν τερματίσει με το ίδιο ύψος, τότε λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των αποτυχημένων προσπαθειών, είτε σε εκείνο το ύψος είτε μετέπειτα στο σύνολο του αγώνα. Εάν εξακολουθεί να υπάρχει ισοπαλία για την πρώτη θέση, τότε γίνονται άλματα κατάταξης. Οι επιδόσεις που επιτυγχάνονται σε αυτό το είδος άλματος θεωρούνται έγκυροι και μετρούν για οποιονδήποτε σκοπό θα ήταν στη βαθμολογία που επιτυγχάνεται σε ένα κανονικό αγώνα.

Κάθε αθλητής έχει ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα για να κάνει μία προσπάθεια. Ο χρόνος ποικίλλει ανάλογα με το επίπεδο της διοργάνωσης και τον αριθμό των αθλητών που απομένουν. Εάν ο αθλητής αποτύχει να ξεκινήσει μία προσπάθεια εντός αυτού του χρονικού διαστήματος, ο αθλητής χρεώνεται με χρονοκαθυστέρηση και η προσπάθεια θεωρείται αποτυχημένη. Αν το κοντάρι σπάσει κατά τη διάρκεια του άλματος, τότε θεωρείται βλάβη εξοπλισμού και δεν θεωρείται άλμα ή προσπάθεια ή αστοχία του αθλητή, και η προσπάθεια επαναλαμβάνεται.

 Οι 10 καλύτεροι αθλητές όλων των εποχών 

Κατάταξη Επίδοση
(σε μέτρα)ΑθλητήςΕθνικότητα Ημερομηνία Τόπος  1 6,30Άρμαντ Ντουπλάντις  15 Σεπτεμβρίου 2025 Τόκιο, Ιαπωνία 2 6,17Εμμανουήλ Καραλής   28 Φεβρουαρίου 2026 Παιανία, Ελλάδα36,16 Ρενό Λαβιλενί   15 Φεβρουαρίου 2014 Ντόνετσκ, Ουκρανία 4 6,14Σεργκέι Μπούμπκα  31 Ιουλίου 1994  Σεστριέρε, Ιταλία 5 6,07ΚΣ Λάιτφουτ    2 Ιουνίου 2023 Νάσβιλ, ΗΠΑ 6 6,06Σαμ Κέντρικς  27 Ιουλίου 2019 Ντε Μόιν, ΓαλλίαΣτιβ Χούκερ  7 Φεβρουαρίου 2009 Βοστώνη, ΗΠΑ 8  6,05Μαξίμ Ταρασόφ   16 Ιουνίου 1999 Αθήνα, ΕλλάδαΝτμίτρι Μαρκόφ  9 Αυγούστου 2001 Έντμοντον, ΚαναδάςΚρίστοφερ Νίλσεν   5 Μαρτίου 2022 Ρουέν, Γαλλία

Πηγή: - Pole Vault Men - World Athletics

 Οι 11 καλύτερες αθλήτριες όλων των εποχών  

Κατάταξη Επίδοση
(σε μέτρα)ΑθλήτριαΕθνικότητα Ημερομηνία Τόπος  1 5,06Γελένα Ισινμπάγιεβα  28 Αυγούστου 2009 Ζυρίχη, Ελβετία 2 5,03Τζένιφερ Σουρ    30 Ιανουαρίου 2016 Μπρόκπορτ, ΗΠΑ 3 5,01Ανζέλικα Σιντόροβα  9 Σεπτεμβρίου 2021  Ζυρίχη, Ελβετία 4 5,00Σάντι Μόρις  9 Σεπτεμβρίου 2016 Ζυρίχη, Ελβετία 5 4,95Κέιτι Μουν   26 Ιουνίου 2021 Γιουτζίν, ΗΠΑ 6 4,94Ελίζα ΜακΚάρτνεϊ  17 Ιουλίου 2018 Γιόκγκριμ, Γερμανία 7 4,92 Μόλι Κάουντερι    22 Ιουνίου 2024  Τουλούζη, Γαλλία 8 4,91Γιαρισλέι Σίλβα   2 Απριλίου 2015 Μπέκουμ, ΓερμανίαΚατερίνα Στεφανίδη   6 Αυγούστου 2017 Λονδίνο, Ηνωμένο ΒασίλειοΝίνα Κένεντι   30 Αυγούστου 2023  Ζυρίχη, ΕλβετίαΑμάντα Μολ   28 Φεβρουαρίου 2025  Ινδιανάπολις, ΗΠΑ

Πηγή: - Pole Vault Women - World Athletics

 Δείτε επίσης 
 Άλμα επί κοντώ στις Ολυμπιάδες

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Διεθνή στατιστικά


Κατηγορία:Αθλήματα στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες
Κατηγορία:Αγωνίσματα του στίβου