Μικρή Σόφια

Το προσωνύμιο Μικρή Σόφια ή σπανιότερα Δεύτερη Σόφια (Βουλγαρικά: Малка София, προφέρεται «Μάλκα Σόφια») χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει σλαβόφωνα χωριά της ιστορικής περιοχής της Μακεδονίας στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ού αιώνα. Οι οικισμοί αυτοί σήμερα είναι εκτός των συνόρων του σύγχρονου βουλγαρικού κράτους.

 Ιστορικό πλαίσιο 
 Βαλκανικοί ανταγωνισμοί 
Οι κάτοικοι των περιοχών της Μακεδονίας κατά την διάρκεια των εθνικών ανταγωνισμών και ιδιαίτερα κατά την διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, για να δώσουν έμφαση στο φρόνιμα των κατοίκων συγκεκριμένων οικισμών όπου παρατηρούνταν σημαντική συμμετοχή του ανδρικού πληθυσμού των χωριών στα βουλγαρικά σώματα των κομιτατζήδων και της γενικότερης υποστήριξης τους στην ύπαρξη Βουλγάρων δασκάλων και εξαρχικών ιερέων, παραλλήλησαν τους οικισμούς αυτούς με τη πόλη Σόφια, δηλαδή ως μικρογραφίες της βουλγαρικής πρωτεύουσας.Νικόλαος Δημ. Σιώκης, Ο Μακεδονομάχος ιατρός Ιωάννης Αργυρόπουλος (1852-1920), Πρακτικά συνεδρίου για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Παύλου Μελά, Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών, σελ. 209 Ντάγκλας Ντέικιν, The Greek Struggle in Macedonia, Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, Θεσσαλονίκη 1966, σελ. 218 Γεόργκι Δασκάλωφ (Георги Даскалов), Οι Βούλγαροι στη Μακεδονία του Αιγαίου -  Μύθος ή Πραγματικότητα: Ιστορική και τη δημογραφική έρευνα (Българите в Егейска Македония - мит или реалност: Историко-демографско изследване) , εκδ. Макед. науч. инст., 1996, σελ. 197

 Τριπλή κατοχή και εμφύλιος πόλεμος 
Η χρήση του όρου γίνεται στην Ελλάδα και μεταγενέστερα, για να περιγράψουν συχνά τους ίδιους οικισμούς, είτε για την συνεργασία των κατοίκων με τις δυνάμεις κατοχής, είτε αυτές ήταν ιταλικές, γερμανικές ή βουλγαρικές, είτε για την ένταξη αυτών στα αντάρτικα ένοπλα τμήματα της ΣΝΟΦ. Απόσπασμα: It was a post, a base and a refuge of Bulgarian bands, the centre of all Bulgarian activity -little Sofia. Its inhabitants, Mitropoulos was instrumental in the foundation of SNOF, and collaborated 146 Men at war. Ιωάννης Κολιόπουλος, Plundered loyalties: Axis occupation and civil strife in Greek West Macedonia, 1941-1949, εκδ. Hurst & Company, 1999 Stavros Boinodirs, Andros Odyssey - The Return: 1940-1990, εκδ. iUniverse, 2011, σελ. 19, ISBN 1462019943

 Νεότερα χρόνια 
Η χρήση του όρου, εκτός από τους τοπικούς πληθυσμούς της περιοχής της Μακεδονίας, έγινε μεταγενέστερα και από ορισμένες βαλκανικές κυβερνήσεις, σύμφωνα με τις διαφορετικές πολιτικές που επεδίωκαν να προωθήσουν, με σκοπό την αντίκρουση των επιχειρημάτων, κυρίως ιστορικών της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας αρχικά, και της Βόρειας Μακεδονίας μεταγενέστερα, που υποστήριζαν την ύπαρξη σλαβομακεδονικής εθνικής συνείδησης πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από την μια πλευρά, η Βουλγαρία για να προωθήσει την πολιτική της σχετικά με το βουλγαρικό φρόνημα των κατοίκων συγκεκριμένων οικισμών, ιδιαίτερα της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας, και από την άλλη, οι Έλληνες ιστορικοί ως επιχείρημα που τεκμηριώνει αυτήν την άποψη, δηλαδή της μη ύπαρξης σλαβομακεδονικής εθνικής ταυτότητας στις αρχές του 20ου αιώνα.

 Οικισμοί 
Παραδείγματα τέτοιων οικισμών, για τους οποίους αναφέρεται η χρήση αυτού του όρου κατά την περίοδο των Βαλκανικών Ανταγωνισμών, αλλά και μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι η Βασιλειάδα Καστοριάς Ιστοσ. B-Info, Αναφορά σχετικά με την μακεδονική κίνηση στην περιοχή της Φλώρινας το 1944 (Report on the Macedonian Movement in Area Florina) , [Αναφορά αξιωματούχου Πάτρικ Έβανς (P. H. Evans) όπως δημoσιεύτηκε στο SEER Μάρτιος-Οκτώβριος 1944, τόμος 69, αρ. 2], Απρίλιος 1991 The Slavonic and East European review, τόμος 69, εκδ. School of Slavonic and East European Studies, University of London, 1991, σελ. 302, το Καστανόφυτο Καστοριάς, οι Σαρακηνοί Πέλλας,Περικλής Αργυρόπουλος, Ο Μακεδονικός Αγώνας: Απομνημονεύματα, [Αναμνήσεις Κ. Ι.  Μαζαράκη - Αινιάνος, Αλέξανδρος Μαζαράκης - Αινιάν], τόμος 199, εκδ. Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου Αίμου, 1984, σελ. 246 το Ξινό Νερό Φλώρινας, Ντομπρίν Μίχεβ (Добрин Мичев), Οι βουλγαρικές εθνικές υποθέσεις στη νοτιοδυτική Μακεδονία 1941 - 1944 (Българското Национално Дело В Югозападна Македония 1941 – 1944 г.) , Ιστοσ. Promacedonia η Βεύη Φλώρινας, Γεόργκ Μλαντένοβ (Георги Младеновъ), Μακεδονική φωνή από το Πεκίνο (Македонски гласъ отъ Пекингъ), Ημ. 22/01/2005,  Περιοδ. Μακεδονο-Βουλγαρική Επιθεώρηση Βαρντάρα (Македоно-Български преглед Вардаръ), [Αρχείο], 3η έκδοση, 2005, ISSN 1201-8163 το Κιλκίς,Νίκος Καρβούνης, Ο πόλεμος Ελλάδος και Βουλγαρίας - Εντυπώσεις πολεμιστού, Σειρά Πολεμική Βιβλιοθήκη Φεξή, εκδ. Εκδοτικός Οίκος Γεωργίου Δ. Φεξή, 1914. σελ. 9 η Πετρούσα Δράμας και η Βελιγοστή Οχρίδας (Велгощи). Μποζιντάρ Ντιμιτρόφ (Божидар Димитров), Δέκα ψέματα του Mακεδονισμού (Десетте Лаги на Македонизмот) , Ιστοσ. Macedonia-Info, [Mέρος 3ο: 6-10], 2004

 Άλλες χρήσεις 
Σύγχρονη χρήση του όρου έχει γίνει για να αναφερθεί χωριό με πληθυσμό Βουλγάρων Εβραίων στο Ισραήλ, και συγκεκριμένα στο Ακίρ (Akir), έναν από τους πολλούς οικισμούς εποίκων που κτίστηκαν τα τελευταία χρόνια στη περιοχή. Περιοδικό Time, It Belongs To US , [κλειδωμένο άρθρο], 28/03/1949 Απόσπασμα: To reach Latrun-Migdal one passes the village of Akir (which contains so many Bulgarian immigrants that it has been nicknamed " little Sofia ") and the camps of Ekron and Hulda. Από: Israel, Σειρά Nagel's travel guides, εκδ. Nagel Publishers, 1954 Λογοτεχνική αναφορά έχει υπάρξει και για την παραλιακή πόλη Γιάφα του Ισραήλ, που συγκέντρωσε μεγάλο αριθμό Βούλγαρων Εβραίων μεταναστών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Άνταμ Λεμπορ (Adam LeBor), City of Oranges: Arabs and Jews in Jaffa, εκδ. Bloomsbury Publishing, 2012, σσ. 141-142, ISBN 1408827697

 Υποσημειώσεις και παραπομπές 

Κατηγορία:Ιστορία της Μακεδονίας
Κατηγορία:Σόφια
Κατηγορία:Εκφράσεις