Βοσνιακή γλώσσα

Η Βοσνιακή γλώσσα (επίσης Βοσνιακά, λατινική γραφή: bosanski, κυριλλική γραφή: босански) είναι μια μορφή γλώσσας που ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια των Νοτιοσλαβικών γλωσσών και ομιλείται από τους Μποσνιάκους, στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και σε άλλα κράτη του κόσμου. Η Στοκαβική διάλεκτος, που ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των Νοτιοσλαβικών γλωσσών, αποτελεί τη βάση της Βοσνιακής, και μαζί και της Σερβικής, της επίσημης Κροατικής (και της Μαυροβουνιακής, αν θεωρηθεί διαφορετική από τη Σερβική), που είναι μεταξύ τους σχεδόν 100% κατανοητές. David Dalby, Linguasphere (1999/2000, Linguasphere Observatory), pg. 445, 53-AAA-g, "Srpski+Hrvatski, Serbo-Croatian". Benjamin V. Fortson, IV, Indo-European Language and Culture: An Introduction, 2η εκδ. (2010, Blackwell), σ. 431, "Λόγω της αμοιβαίας κατανόησης τους, της Σερβικής, της Κροατικής, της Βοσνιακής, συνήθως θεωρείται ότι αποτελούν μία γλώσσα που ονομάζεται σερβοκροατική." Václav Blažek, "On the Internal Classification of Indo-European Languages: Survey" Ανακτήθηκε 20/10/2010, σσ. 15-16. Τα Βοσνιακά είναι επίσημη γλώσσα στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Δείτε Άρθ. 6 του Συντάγμαντος της Ομοσπονδίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, που είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη σε περιοχές της Σερβίας, περιλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου (που αποτελεί επίσημη γλώσσα), στο Μαυροβούνιο, στην Κροατία και άλλες χώρες της Βαλκανικής, καθώς και από τη βοσνιακή διασπορά. Marko Valenta, Sabrina P. Ramet, The Bosnian Diaspora: Integration in Transnational Communities, Ashgate Publishing, Ltd., 2011, σ. 71, ISBN 1-4094-1252-0

Μέχρι τη διάλυση της πρώην Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, η Βοσνιακή θεωρούταν διάλεκτος της κοινής Σερβοκροατικής γλώσσας. Με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας των πρώην γιουγκοσλαβικών κρατών, η χρήση του όρου εξακολουθεί να υπάρχει, με σκοπό την ερμηνεία αυτής ως μια γλώσσα με κοινή βάση με τα υπόλοιπα διάδοχα εθνικά πρότυπα της Σερβοκροατικής γλωσσικής ομάδας,Ιστοσ. Πανεπιστημίου Αιγαίου, Περιλήψεις μαθημάτων: Ζητήματα Κοινωνιογλωσσολογίας: Γλώσσα και κοινωνία στα Βαλκάνια - Η γιουγκοσλαβική εμπειρία, [Διδάσκων καθηγ. Κώστας Κανάκης] σε επίπεδο λεξικογραφίας, γραμματικής και συντακτικού. Το γλωσσικό πρότυπο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, χρησιμοποιεί τόσο το λατινικό όσο και το σερβικό κυριλλικό αλφάβητο, με το λατινικό να χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά από τους Μποσνιάκους. Ιστοσ. Εγκυκλ. Omniglot, Serbian, Croatian and BosnianΙστοσ. BBC, Languages accross Europe: Bosnian, Bosanski Η Βοσνιακή χρησιμοποιεί επίσης πιο πολλά τουρκικά δάνεια, σε σχέση με τις άλλες γλώσσες που προήλθαν από τη Στοκαβική.

Το πρώτο λεξικό της βοσνιακής γλώσσας τυπώθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα, όταν το πρώτο λεξικό στη σερβική γλώσσα τυπώθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα.Το λεξικό Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika (I-XXIII) που εκδόθηκε από τη Γιουγκοσλαβική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών το 1880, είναι το πρώτο ιστορικό λεξικό της Κροατικής και της Σερβικής Γλώσσας. Έκδόθηκε κάτω από την επιμέλεια του φιλολόγου και λεξικογράφου Ντούρο Ντάνιτζιτς (Đuro Daničić) στο Ζάγκρεμπ.

Η διάκριση της γλώσσας από τα σέρβικα και τα κροατικά αμφισβητείται από κάποιους γλωσσολόγους. Επιπλέον, τα καθιερωμένα ονόματα της γλώσσας Bosanski (στα βοσνιακά)/ Bosnian (στα αγγλικά) δημιουργούν πρόβλημα στους Σέρβους και στους Κροάτες, οι οποίοι την αποκαλούν συχνά στις γλώσσες τους ως Bošnjački και στα αγγλικά ως BosniakRonelle Alexander, Bosnian, Croatian, Serbian, a grammar: with sociolinguistic commentary, εκδ. University of Wisconsin Press, 2006, 409, αντίστοιχα. Το Bosniaks χρησιμοποιείται μόνο για τους Μποσνιάκους, ενώ το Bosnians για όλους τους κατοίκους της χώρας. Θεωρούν ότι το 'Bosnian' για τη γλώσσα συγκαλύπτει τα ιδιώματα των Σέρβων και των Κροατών κατοίκων της χώρας- και άρα τους συγκαταλέγει στους Μποσνιάκους. Robert David Greenberg, Language and Identity in the Balkans: Serbo-Croatian and Its Disintegration, Oxford University Press, 2004, σ. 141, ISBN 0-19-925815-5

 Εξάπλωση και καταγραφή 
Δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τον αριθμό ατόμων που μιλούν Βοσνιακά. Ο αριθμός των ομιλητών της βοσνιακής στον κόσμο εκτιμάται μεταξύ 2,2 με 4 εκατομμύρια ομιλητές. Ακόμη και για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, υπάρχουν μόνο εκτιμήσεις. Στη Σερβία, το Μαυροβούνιο, την Κροατία και τη Βόρεια Μακεδονία, αναφέρεται ως μητρική γλώσσα στις εθνικές απογραφές. Μεταξύ αυτών των χωρών, η Σερβία, το Μαυροβούνιο και η Σλοβενία διαχωρίζουν τον αριθμό των ομιλητών σε "Μποσνιάκους" και "Εθνικά Μουσουλμάνους".Η ορολογία "Εθνικά Βοσνιακοί" άρχισε να χρησιμοποιείται μετά την ανεξαρτησία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Προηγουμένως, στην πρώην Σοσιαλιστική Γιουγκοσλαβία, χρησιμοποιούνταν ο όρος "Εθνικά Μουσουλμάνοι", για αυτό τον λόγο αρκετοί Βόσνιοι μουσουλμάνοι αυτοπροσδιορίζονται ως εθνοτική ομάδα. Οι ομιλητές της βοσνιακής γλώσσας καταγράφονται στις στατιστικές της Σερβίας, του Μαυροβουνίου και της Κροατίας. Δεν υπάρχουν δεδομένα για την ομιλία Βόσνιακ σε απόδημους μετανάστες της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς η καταγραφή των στατιστικών δεδομένων διαφέρει από χώρα σε χώρα. Marko Valenta, Sabrina P. Ramet, The Bosnian Diaspora: Integration in Transnational Communities, Ashgate Publishing, Ltd., 2011, σ. 7, ISBN 1-4094-1252-0

+ΧώραΠληθυσμό Καταγραφή  Έτος  Πηγή  Βοσνία-Ερζεγοβίνη  48% εκ των  ομιλητών του συνολικού πληθυσμού  Μποσνιάκοι 2008  Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA World Factbook)    ομιλητές  Μποσνιάκοι 2002  Στατιστική Υπηρεσία της Δημοκρατίας της Σερβίας (Републички завод за статистику)  ομιλητές Εθνικά Μουσουλμάνοι  ομιλητές Με μητρική γλώσσα τη βοσνιακή    ομιλητές Μποσνιάκοι 2003  Εθνική Στατιστική Υπηρεσία του Μαυροβουνίου (Zavod za Statistiku)  ομιλητές Εθνικά Μουσουλμάνοι  ομιλητές Με μητρική γλώσσα τη βοσνιακή    ομιλητές Μποσνιάκοι 2001  Κροατική Στατιστική Υπηρεσία (CROSTAT)
(Ο πληθυσμός μόνο κατά εθνότητα)  ομιλητές Με μητρική γλώσσα τη βοσνιακή  Κροατική Στατιστική Υπηρεσία (CROSTAT)  (Με μητρική γλώσσα τη βοσνιακή)    ομιλητές Μποσνιάκοι 2002  Στατιστική Υπηρεσία της Δημοκρατίας της Σλοβενίας (Statistični urad Republike Slovenije)   ομιλητές  Εθνικά Μουσουλμάνοι  Βόρεια Μακεδονία   ομιλητές Μποσνιάκοι 2002  Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Βόρειας Μακεδονίας (Државен завод за статистика)
Τα βοσνιακά είναι επίσημη γλώσσα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, επίσημα ως μειονοτική γλώσσα στο Μαυροβούνιο Ιστοσ. Σοσιαλιστικού Λαϊκού Κόμματος του Μαυροβουνίου, Σύνταγμα του Μαυροβουνίου , Άρθρο 13. και τοπικά στη Σερβία ως γλώσσα εκπαίδευσης και τοπικής-περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Ιστοσ. Εθνικού Συμβουλίου Βόσνιακ της Σερβίας, Καταστατικό , [Περιγράφεται το δικαίωμα των τοπικών συμβουλίων της βοσνιακής μειονότητας για τη χρήση της βοσνιακής ως επίσημης γλώσσας στην εκπαίδευση και την πολιτική ζωή της μειονότητας].

 Ιστορία 
Ένα από τα παλαιότερα έγγραφα των Νοτιοσλαβικών λαών που έχουν συνταχτεί στη σλαβική γλώσσα είναι μια εμπορική συμφωνία μεταξύ της Βοσνίας και Ντουμπρόβνικ, που χρονολογείται το 1189. Το κείμενο αυτό γράφτηκε από τον ηγεμόνα της Βοσνίας, Κούλιν Βαν.[Απόδοση ονόματος στα ελληνικά] Edmund H. Broadbent, Η πορεία της εκκλησίας μέσα στους αιώνες, (The Pilgrim Church), Μετάφρ. Χρήστου Σ. Χαλκιά, Παγκόσμια Πεντηκοστή, τμ. Α', Αθήνα 2000, σ. 63 Η ανακάλυψη αυτού του εγγράφου αποτέλεσε την καίρια απόδειξη της εθνικής υπόστασης της Βοσνίας και ταυτόχρονα το πρώτο τεκμήριο της βοσνιακής γλώσσας.

 Σημειώσεις 

 Δείτε επίσης 

 Βοσνία και Ερζεγοβίνη
 Πόλεμος της Βοσνίας
 Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας

 Παραπομπές 


Κατηγορία:Βοσνιακός πολιτισμός
Κατηγορία:Γλώσσες της Αλβανίας
Κατηγορία:Γλώσσες της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Κατηγορία:Γλώσσες της Κροατίας
Κατηγορία:Γλώσσες της Σερβίας
Κατηγορία:Γλώσσες του Μαυροβουνίου
Κατηγορία:Γλώσσες του Κοσσυφοπεδίου
Κατηγορία:Γλώσσες της Τουρκίας
Κατηγορία:Σλαβικές γλώσσες λατινικού αλφαβήτου