Πορταριά Μαγνησίας

Η Πορταριά είναι παραδοσιακός οικισμός του νομού Μαγνησίας, χτισμένη στις δυτικές πλαγιές του Πηλίου βόρεια του Βόλου. Αποτελεί κεφαλοχώρι της περιοχής, καθώς γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στο παρελθόν και σήμερα εξακολουθεί να διατηρεί τον πληθυσμό της χάρη κυρίως στις τουριστικές επιχειρήσεις. Χαρακτηριστικό στοιχείο της Πορταριάς είναι τα μεγάλα της αρχοντικά, που χαρακτηρίζονται από θεσσαλομακεδονικό ρυθμό με σκεπή από πέτρινες πλάκες. Τα περισσότερα από αυτά σήμερα είναι ανακαινισμένα και λειτουργούν ως ξενώνες. Η Πορταριά ανήκει διοικητικά στον Δήμο Βόλου και ο πληθυσμός της, σύμφωνα με την απογραφή του 2021, είναι 488 κάτοικοι ενώ το με αυτήν του 2011 ήταν 552«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10619 (σελ. 145 του pdf).

Ιστορικά στοιχεία
Ο αρχικός οικισμός στην περιοχή της Πορταριάς δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των Σλαβικών      εποικισμών στον ελλαδικό χώρο. Ο οικισμός που δημιουργήθηκε τότε αναφέρεται σε έγγραφα της Βυζαντινής περιόδου με το όνομα Δρυανούβαινα.Η Πορταριά του 19ου αιώνα, Ολοήμερο Δημοτικό σχολείο Πορταριάς

Προς το τέλος της Βυζαντινής περιόδου ιδρύονται στην περιοχή μοναστήρια, τα περισσότερα από τα οποία ίδρυσαν, στο τέλος του 13ου αιώνα, ο τοπάρχης της Δημητριάδας, Νικόλαος Μαλιασηνός, με τη σύζυγό του Άννα.Δημοτική Ενότητα Ιωλκού, Ο λόφος της επισκοπής Ένα από τα μοναστήρια που ιδρύθηκαν τότε ήταν το μοναστήρι της Παναγίας της Πορταρέας, στο οποίο η Πορταριά οφείλει, σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη, τη σημερινή της ονομασία. Στην Τουρκοκρατία Πορταρία κι έπειτα Πορταριά.Δικαίος Βαγιακάκος, «Καταγωγή ονομάτων και τοποωνυμιών», Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.55(Ιανουάριος 1973), σελ.159

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας η περιοχή του Πηλίου αναπτύσσεται πληθυσμιακά, συγκεντρώνοντας πληθυσμούς που καταφεύγουν εκεί από πεδινότερες περιοχές. Τον 18ο αιώνα η Πορταριά έχει εξελιχθεί ήδη σε ένα σημαντικό εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο της περιοχής, γνωρίζοντας μεγάλη ανάπτυξη, γεγονός που αποτυπώνεται στα μεγάλα αρχοντικά της, που πολλά διατηρούνται μέχρι σήμερα. Η Πορταριά εκείνη την περίοδο φημίζεται κυρίως για τα μεταξωτά υφαντά της και τα μαντίλια της, καθώς και για το μεγάλο παζάρι της, που ήταν ίσως το σημαντικότερο της Θεσσαλίας. Μάλιστα, στα τέλη του 18ου αιώνα αποτέλεσε έδρα γαλλικού υποπροξενείου.
μικρογραφία|237x237εσ|Άγιος Νικόλαος (1885), Πορταριά, Πήλιο
Η Πορταριά υπήρξε ένα από τα κυριότερα κέντρα της Θεσσαλικής επανάστασης του 1878. Με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881, εντάσσεται στο ελληνικό κράτος και ορίζεται έδρα του Δήμου Ορμινίου.Εθνικό τυπογραφείο, ΦΕΚ 126/1883
Από το 1912 μέχρι το 1998 γίνεται έδρα κοινότητας,Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ, κοινότητα Πορταριάς ενώ το 1998 ορίζεται έδρα του διευρυμένου Δήμου Πορταριάς. Από το 2011 ανήκει διοικητικά στον Δήμο Βόλου. Η Πορταριά είναι σήμερα χαρακτηρισμένος τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, μαζί με τη γειτονική της Μακρινίτσα, καθώς και χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός. Αν και πολλά από τα παραδοσιακά σπίτια καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής, όταν η Πορταριά πυρπολήθηκε, σώζονται αρκετά αρχοντικά του τέλους του 19ου αιώνα.

Σήμερα: Οι λόγοι που πολλοί άνθρωποι, κυρίως Βολιώτες, επενδύουν σε εξοχικές κατοικίες στην Πορταριά είναι διότι:

 απέχει μόλις 12 χιλιόμετρα από τον Βόλο,
 σε 3/4 της ώρας μπορεί κανείς να βρεθεί σε υπέροχες παραλίες και να κολυμπήσει στα πεντακάθαρα αιγαιοπελαγίτικα νερά,Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, Μακρινίτσα και Πορταριά
 απέχει μόλις 13 χιλιόμετρα από το χιονοδρομικό κέντρο,
 συνιστά έναν εξαιρετικό προορισμό για όλες τις εποχές.

 Διοικητική ιστορία 
Αναφέρεται επίσημα, μετά την Ένωση της Θεσσαλίας, το 1883 να ορίζεται έδρα του δήμου Ορμινίου. Το 1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης μαζί με την Αγία Παρασκευή και τον Άγιο Ιωάννη αποτελούν την Κοινότητα Πορταριάς που υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Πορταριάς του Δήμου Βόλου.

Δείτε: Κοινότητα Πορταριάς - Πρόεδροι

 Σημαντικά κτήρια

 Αρχοντικό Ζούλια (σήμερα Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Πορταριάς),έτος κατασκευής 1864.
 Αρχοντικό Τσοποτού (σήμερα Ξενοδοχείο «Δεσποτικό»),έτος κατασκευής 1857.
 Αρχοντικό Κανταρτζή (σήμερα Ξενοδοχείο «Αρχοντικό Κανταρτζή»),έτος κατασκευής 1859.

Πληθυσμιακές μεταβολές
Απογραφή188118891896190719201928194019511961197119811991200120112021Πληθυσμός 2.685Ελληνική απογραφή Θεσσαλίας-Άρτας 1881, σελ. 18 2.544Ελληνική απογραφή 1889, σελ. 142 2.425Ελληνική απογραφή 1896, σελ. 153 2.095Ελληνική απογραφή 1907, σελ. 421 1.560Ελληνική απογραφή 1920, σελ. ξ' Πίνακας 2* 1.518Ελληνική απογραφή 1928, σελ. 78 1.369Ελληνική απογραφή 1940, σελ. 39 920Ελληνική απογραφή 1951, σελ. 142 860Ελληνική απογραφή 1961, σελ. 6.3.5 733Ελληνική απογραφή 1971, σελ. 337 769 1.0931.327 522488

 Αδελφοποιημένες πόλεις 
  Τουρτούρ, Γαλλία

 Εικόνες 

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Δ.Ε. Πορταριάς 

Κατηγορία:Δήμος Βόλου
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Μαγνησίας