Μεταμόρφωση Καστοριάς

Η Μεταμόρφωση είναι οικισμός της Δυτικής Μακεδονίας στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς.

 Γενικά στοιχεία 
Η Μεταμόρφωση βρίσκεται στην βόρεια παραλίμνια ζώνη της Καστοριάς σε υψόμετρο 670 μέτραΛεξικό  Ε.Σ.Υ.E.  και απέχει από την πόλη της Καστοριάς 12 χιλιόμετρα μέσω Τοιχιού Καστοριάς και 16 χιλιόμετρα μέσω Δισπηλιού Καστοριάς. Αναφέρεται το 1886 ως "χωρίον έχον 250 χριστιανούς, εκκλησίαν και φρεάτια".[Σχινάς, 1886] Το 1918 ήταν οικισμός της κοινότητας Τοιχιού [ΦΕΚ 259/21.12.1918], ενώ το 1950 αποτέλεσε την ομώνυμη Κοινότητα Μεταμορφώσεως  Καστοριάς [ΦΕΚ 39/9.2.1950]. Πριν την ένταξή της στους Καλλικρατικούς δήμους ανήκε στο Δήμο Βιτσίου

 Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος 
Σε μικρή απόσταση από τον οικισμό, βρίσκεται ο ερειπωμένος βυζαντινός ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Πρόκειται για τρίκογχο, μονόχωρο δρομικό ναό με τρούλο, και βρίσκεται στη κορυφή μικρού λόφου κοντά στο χωριό Μεταμόρφωση στη βόρεια παραλίμνια ζώνη της Καστοριάς. Μεταγενέστερα γύρω από τον ναό εντοπίστηκαν ίχνη θεμελίων από κελιά και άλλες κατασκευές, που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στη θέση αυτή λειτουργούσε μοναστήρι χωρίς όμως να έχει ταυτοποιηθεί επιστημονικά μέχρι σήμερα. Προσπάθεια αναπαράστασης του μνημείου επιχειρήθηκε από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο.Νικόλαος Μουτσόπουλος, Καστοριά Ιστορία- Μνημεία- Λαογραφία από την ίδρυσή της μέχρι τον 10ο μ.Χ. αιώνα· προϊστορική, ιστορική και παλαιοχριστιανική εποχή, «ανάτυπον εκ του ΣΤ΄τόμου της επιστημονικής επετηρίδος Πολυτεχνικής Σχολής τμήμα Αρχιτεκτόνων», Θεσσαλονίκη 1974 Τα υλικά και ο τρόπος κατασκευής τού μνημείου, η παντελής έλλειψη κεραμοπλαστικού διακόσμου και η αμιγώς λιθοδομημένη τοιχοποιΐα του, τοποθετούν χρονολογικά, το ναΐδριο στο Β΄μισό του 8ου ή στο πρώτο μισό του 9ου αιώνα.Νίκος Δόικος, ΚΑCΤΟΡΙΑΝΑ ΜΗΜΕΙΑ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ, σ. 51 εκδ. χρωμογραφή, 1995 ISBN 960-7690-00-1 Η εκκλησία έχει ανακηρυχθεί από το 1961 ιστορικό διατηρητέο μνημείο.Ιστοσ. Υπουργείου Πολιτισμού-Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, Ερείπια της Εκκλησίας της Μεταμορφώσεως 

 Ασχολίες κατοίκων 
Η τοπογραφία της περιοχής στη βόρεια ζώνη της λίμνης της Καστοριάς και στις κατώτατες νότιες παρυφές του όρους Βίτσι, ευνοεί για την καλλιέργεια γεωργικών προϊόντων. Οι κάτοικοι του, ασχολούνται με την αμπελουργία και την μικρή παραγωγή κρασιού, με την καλλιέργεια σιτηρών και φασολιών, από τα μέσα του 20ου αιώνα με την εντατική καλλιέργεια μήλων που ανήκουν σε αρκετές ποικιλίες. Μερικοί κάτοικοι ασχολούνται και με τη γουνοποιία.

 Πληθυσμιακά στοιχεία 
Απογραφή1913192019281940195119611971198119912001Πληθυσμός212[Απαρίθμηση (1913), 40]182Ελληνική απογραφή 1920: 78 άρρενες και 104 θήλεις σελ. ξ' Πίνακας 2*235 Ελληνική απογραφή 1928, σελ. 287 107 άρρενες κι 128 θήλεις, Ομοδημότες 232, ετεροδημότες 3, απογράφτηκαν αλλού 2. Ρευστοποιήθηκε μία περιουσία οικογένειας που μετανάστευσε στη Βουλγαρία 326Ελληνική απογραφή 1940: πραγματικός πληθυσμός 326, νόμιμος πληθυσμός 323189Ελληνική απογραφή 1951 σελ. 271220175156211173
Η δραματικότερη μείωση του πληθυσμού σε ποσοστό 57,98% συντελέστηκε κατά τη διάρκεια της ενδοελληνικής εμπόλεμης σύρραξης με παρεμβάσεις πάσης φύσης εξωτερικών παραγόντων και από τις δύο πλευρές (αγγλική αρχικά και αμερικανική αργότερα, αλλά και γιουγκοσλαβική παρέμβαση στα ελληνικά πράγματα), που από τα τέλη του 1947 έως τον Αύγουστο 1949, εμπεδώθηκε στα παρακείμενα ορεινά συγκροτήματα του Γράμμου και Βιτσίου.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Καστοριάς
Κατηγορία:Δήμος Καστοριάς