Κόνδακας

Ο κόνδακας ή κόντακας (κόνδαξ) ήταν παιχνίδι διαδεδομένο στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Αναφέρεται στον Ιουστινιανό Κώδικα, ως ένα από τα πέντε επιτρεπόμενα παιχνίδια (δεδομένου ότι ο Κώδικας απαγόρευε όλα τα άλλα τυχερά παιχνίδια), στον Νομοκανόνα του Φωτίου καθώς στο επίγραμμα V.61 της Ελληνικής Ανθολογίας του Ρουφίνου.

Στο επίγραμμα του ΡουφίνουCod. Pal. graec. 23, Anthologia Palatina, 9ος αιώνας, Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της ΧαϊδελβέργηςAnthologia Graeca: ad fidem codicis oliim Palatini nunc Parisini ex apographo Gothano edita, Τόμος 1, Friedrich Jacobs, σελ. 101, Opus impressum typis Hertelio-Breitkopfianis, Lipsiae, 1813 δίνεται η πληροφορία ότι παίζεται με το να πετάξει κανείς κάποια αντικείμενα, κάποιου είδους βλήματα. 

Συγκεκριμένα στον Ιουστινιάνειο Κώδικα (529 μ.Χ.) αναφέρεται με τη γραφή kondacca («...ton monobolon ton condomonobolon ke kondacca ke repon ke perichyten...», δηλαδή «...τον μονόβολον και κονδομονόβολον και κόνδακα και ρέπον και περιχυτήν...»DOMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI CODEX  LIBER TERTIUS CJ.3.43.1.4 σε μια καθαρά ελληνική φράση γραμμένη με λατινικούς χαρακτήρες, μέσα στο λατινικό κείμενο του Κώδικα).

Αργότερα το 883 μ.Χ., ο Πατριάρχης Φώτιος, στο κείμενό του Νομοκανών όπου είχε συλλέξει νόμους αστικού και εκκλησιαστικού δικαίου, το αναφέρει ως κόντακα: «Μόνον δε παίζειν έξεστι μονόβολον και κοντομονόβολον και κυντανόν κόντακα χωρίς της πόρπης»Nomocanon Photius Constantinopolitanus, Henricus Agylaeus, Theodor Balsamon, 13.29, σελ. 241, A. Pacard, 1615, δίνοντας και την επιπλέον πληροφορία ότι μπορεί να παιζόταν με ή χωρίς πόρπη. Η αναφορά σε «κυντανόν κόντακα» εξηγείται σε επόμενη σελίδα από τον Βαλσαμώνα ως «Κυντανός κόνταξ χωρίς της πόρπης, ο ακοντισμός χωρίς περόνης, ήγουν σιδήρου, από Κυίντου τινός ούτως κληθείς»Thēsauros tēs hellēnikēs glōssēs: Z - K, Volume 4 By Henri Estienne, Charles Benoît Hase , σελ. 1794, Didot, 1841Nomocanon Photius Constantinopolitanus, Henricus Agylaeus, Theodor Balsamon, 13.29, σελ. 243, A. Pacard, 1615.

Από κάποιους, ο κόνδακας συσχετίζεται με το παιχνίδι κυνδαλισμός που αναφέρει ο Ιούλιος Πολυδεύκης, στο έργο του Ονομαστικόν (ix 120)Lexicon graeco-prosodiacum, Thomas Morell, Typis R. Watts, 1824, σελ. 478 Ν. Χουρμουζιάδης, mikrosapoplous, ανακτήθηκε στις 31/3/2012.

Αναφορές

Κατηγορία:Παιχνίδια