Αλέξανδρος Γ΄ της Ρωσίας

Ο Αλέξανδρος Γ΄ (ρωσ. Александр Александрович Рома́нов, 10 Μαρτίου 1845 – 1 Νοεμβρίου 1894) του Οίκου των Ρομανώφ ήταν αυτοκράτορας της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (1881-1894). Έμεινε ιστορικά γνωστός και ως Αλέξανδρος ο Ειρηνοποιός.

Βιογραφικά στοιχεία

 Πρώτα χρόνια 
Ο Αλέξανδρος Αλεξάνδροβιτς γεννήθηκε στα Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης το 1845 και ήταν το τρίτο παιδί και ο δευτερότοκος γιος του Αλεξάνδρου Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας και της Μαρίας της Έσσης και παρά τω Ρήνω (Μαρίας Αλεξάνδροβνας). Στην οικογένειά του ήταν γνωστός ως Σάσα. 

 Διάδοχος της Ρωσίας 
Γεννήθηκε κατά τη βασιλεία του παππού του, Νικολάου Α΄ της Ρωσίας. Το 1855 ο πατέρας του έγινε τσάρος ως Αλέξανδρος Β΄ της Ρωσίας. Φαινόταν απίθανο να κληρονομήσει το θρόνο, καθώς είχε ένα μεγαλύτερο αδελφό, το Νικόλαο, που ήταν υγιής και έτσι έλαβε μονάχα την κοινή εκπαίδευση που λάμβαναν οι μεγάλοι δούκες της Ρωσίας, δηλαδή ξένες γλώσσες (γαλλικά, αγγλικά και γερμανικά) και  στρατιωτική εκπαίδευση. 

Όμως, το 1865 ο Νικόλαος απεβίωσε μετά από ασθένεια και ο Αλέξανδρος έγινε τσεζάρεβιτς (= διάδοχος). Κατά το διάστημα του κοινού τους πένθους ήρθε κοντά με τη μνηστή του Νικολάου, Δάγμαρ της Δανίας, και τελικά παντρεύτηκαν το 1866, όπως ήταν και η επιθανάτια ευχή του αδελφού του. Η Δάγμαρ έγινε Ορθόδοξη και έλαβε το ρωσικό όνομα Μαρία Φιόντοροβνα. Απέκτησαν έξι παιδιά, εκ των οποίων τα πέντε επιβίωσαν της παιδικής ηλικίας. Ο γάμος τους ήταν πολύ ευτυχισμένος και παρέμειναν πιστοί μεταξύ τους και είχαν καλή σχέση με τα παιδιά τους.

Μετά τη νέα του ιδιότητα ως διάδοχος, είχε ως παιδαγωγό τον υπερεθνικιστή νομομαθή Κονσταντίν Πετρόβιτς Πομπεντονόστσεφ, που συνέχισε να τον επηρεάζει και μετά την άνοδό του στο θρόνο. Έτσι η βασιλεία του χαρακτηρίζεται από ένα πνεύμα αυταρχικότητας, μολονότι στα χρόνια του άρχισε να εφαρμόζεται στη Ρωσία προστατευτική εργατική νομοθεσία.Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, σ.157,  τόμ. 1, Εκδοτική Αθηνών 1983 

Σταδιακά άρχισε να απομακρύνεται από τον πατέρα του λόγω των διαφορετικών πολιτικών τους απόψεων. Ο φιλελεύθερος Αλέξανδρος Β΄ είχε αφήσει παρακαταθήκη την κατάργηση της δουλοπαροικίας, αλλά ο συντηρητικός γιος του έμελλε να ανατρέψει πολλά φιλελεύθερα μέτρα του. Η στήριξη της Πρωσίας στο Γαλλοπρωσικό Πόλεμο (1870) τους έφερε αντίθετους, καθώς ο Αλέξανδρος, επηρεασμένος από τη σύζυγό του, δεν υποστήριζε την Πρωσία που είχε πολεμήσει με τη Δανία στο παρελθόν. Είχε, ακόμη, μίσος για την παράνομη σχέση του πατέρα του με την πριγκίπισσα Εκατερίνα Μιχαήλοβνα Ντολκορούκοβα, με την οποία είχε αποκτήσει τέσσερα παιδιά, ενώ η μητέρα του ήταν άρρωστη για πολλά χρόνια. Όταν η τσαρίνα Μαρία πέθανε (1880), ο τσάρος Αλέξανδρος παντρεύτηκε τη Ντολγκορούκοβα μετά από ένα μήνα και ο γιος του, όπως και όλη η αυτοκρατορική οικογένεια, δεν την αποδέχθηκαν.

 Τσάρος 
Την 1η Μαρτίου 1881 ο Αλέξανδρος Β΄ δολοφονήθηκε από μέλη της οργάνωσης Ναρόντναγια Βόλυα. Έτσι, ο τσεζάρεβιτς Αλέξανδρος έγινε αυτοκράτορας. Η στέψη του Αλεξάνδρου και της Μαρίας Φιόντοροβνας έγινε το 1887 στον Καθεδρικό Ναό της Αναλήψεως της Μόσχας. 

Πρώτη πράξη του, αμέσως μετά την ανάρρησή του στο θρόνο ήταν η ανάκληση του σχεδίου συντάγματος που είχε εγκρίνει ο πατέρας του. Στη συνέχεια εφάρμοσε ένα πρόγραμμα βίαιου εκρωσισμού των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων της πολυεθνικής αυτοκρατορίας του, που σημαντικότερη εκδήλωσή του υπήρξαν οι διωγμοί των Εβραίων, τα λεγόμενα πογκρόμ, από θρησκόληπτους Ρώσους με την ανοχή των αρχών, καθώς ο ίδιος ο Αλέξανδρος είχε μεγάλο θρησκευτικό ζήλο.

 Εξωτερικές σχέσεις και συμμαχίες 
Στον εξωτερικό τομέα ακολούθησε φιλειρηνική πολιτική. Έτσι, όταν εκδηλώθηκαν οι επεκτατικές φιλοπόλεμες τάσεις του Γουλιέλμου Β΄ της Γερμανίας, όταν η περιοχή της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης πέρασε σε αυστριακό έλεγχο το 1908, ο Τσάρος αποδεσμεύτηκε σταδιακά από τους συμμαχικούς δεσμούς του με τη Γερμανία και δεν ανανέωσε τη γερμανο-ρωσική συνθήκη μετά την εκπνοή της 1890, αλλά αντίθετα στράφηκε προς την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με τη Γαλλία και Αγγλία. Κύρια αιτία της μεταβολής αυτής ήταν η τάση της Γερμανίας να βοηθήσει την αυστριακή πολιτική στα Βαλκάνια, καθώς και η ασυμφωνία της με Ρωσία πάνω σε οικονομικά ζητήματα.

 Το τέλος 
Το 1894 αρρώστησε με νεφρίτιδα τελικού σταδίου. Η εξαδέλφη του, βασίλισσα Όλγα της Ελλάδας, τον προσκάλεσε στο Μον Ρεπό της Κέρκυρας για να αναρρώσει, αλλά, ενώ ο Αλέξανδρος και η Μαρία διέμειναν στο Παλάτι Μάλυ της Λιβαδιάς στην Κριμαία καθοδόν προς την Ελλάδα, η κατάστασή του επιδεινώθηκε και δεν μπόρεσε να συνεχίσει. Αμέσως, οι συγγενείς του ταξίδεψαν για τον δουν. Ο τσάρεβιτς Νικόλαος ταξίδεψε με την αρραβωνιαστικιά του, Αλίκη της Έσσης και παρά τω Ρήνω, για να βρεθεί στο πλευρό του και για να πάρει την ευχή του πατέρα του. 

Ο Αλέξανδρος απεβίωσε στη Λιβαδιά την 1η Νοεμβρίου 1894 σε ηλικία 49 ετών. Ενταφιάστηκε στο Φρούριο Πέτρου και Παύλου στην Αγία Πετρούπολη στις 18 Νοεμβρίου. Ο Νικόλαος τον διαδέχθηκε ως τσάρος και παντρεύτηκε την Αλίκη στις 26 Νοεμβρίου του ίδιου έτους.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1866 τη Δάγμαρ των Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Σόντερμπουργκ-Γκλύξμπουργκ, κόρη του Χριστιανού Θ΄ της Δανίας. Βαπτίσθηκε Ορθόδοξη και έλαβε το όνομα Μαρία Φιόντοροβνα. Είχαν έξι τέκνα:
 Νικόλαος Β΄ (1868 - 1918), Αυτοκράτορας της Ρωσίας, νυμφεύτηκε το 1894 την Αλίκη της Έσσης και παρά τω Ρήνω (μετέπειτα Αλεξάνδρα Φιόντοροβνα), απέκτησαν 5 παιδιά.
 Αλέξανδρος (1869 - 1870), πέθανε από μηνιγγίτιδα.
 Γεώργιος (1871 - 1899), Μέγας Δούκας της Ρωσίας, πέθανε από φυματίωση.
 Ξένια (1875 - 1960), παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο Μιχαήλοβιτς της Ρωσίας, απέκτησαν 7 παιδιά.
 Μιχαήλ (1878 - 1918), Μέγας Δούκας της Ρωσίας, νυμφεύτηκε μοργανατικά το 1912 τη Νατάλια Σεργκέγιεβνα Μπράσοβα-Βούλφερτ, απέκτησαν 1 παιδί.
 Όλγα (1882 - 1960), παντρεύτηκε 1) τον Πέτρο Αλεξάνδροβιτς του Ολδεμβούργου, δεν απέκτησαν παιδιά, 2) το συνταγματάρχη Νικολάι Αλεξάντροβιτς Κουλικόφσκυ, απέκτησαν δύο παιδιά.

Πρόγονοι

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Τσάροι της Αυτοκρατορίας της Ρωσίας
Κατηγορία:Οίκος Ρομάνοφ
Κατηγορία:Μεγάλοι Δούκες της Ρωσίας
Κατηγορία:Αποδέκτες του Τάγματος του Σωτήρος