Ντάιαν Κίτον

Η Ντάιαν Κίτον (, 5 Ιανουαρίου 1946 - 11 Οκτωβρίου 2025) ήταν Αμερικανίδα ηθοποιός του κινηματογράφου, σκηνοθέτιδα, παραγωγός και σεναριογράφος βραβευμένη με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου.

 Πρώτα χρόνια 
Η Νταϊάν Χολ γεννήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 1946 στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Η μητέρα της, Ντόροθι Ντιν (το γένος Κίτον), ήταν νοικοκυρά και ερασιτέχνης φωτογράφος. Ο πατέρας της, Τζον Νιούτον Χολ, ήταν μεσίτης ακινήτων και πολιτικός μηχανικός, του οποίου η μητέρα είχε έρθει από την Ιρλανδία. 

Η νίκη της μητέρα της στον διαγωνισμό ομορφιάς «Κυρία Λος Άντζελες» για νοικοκυρές και η θεατρικότητα του γεγονότος σύμφωνα με την Κίτον αποτέλεσε την έμπνευση στο να γίνει ηθοποιός και τελικά η επιθυμία της να εργαστεί στη σκηνή. Επίσης, απέδωσε την Κάθριν Χέπμπορν, την οποία θαύμαζε για τον ρόλο δυνατών και ανεξάρτητων γυναικών, ως μία από τις εμπνεύσεις της.Nancy Griffin. "American Original" More Magazine. March 2004.

Καριέρα
 Τα πρώτα βήματα 
Η Κίτον ξεκίνησε την καριέρα της στο θέατρο και έκανε το ντεμπούτο της στον κινηματογράφο το 1970. Απέκτησε παγκόσμια φήμη όταν ερμήνευσε τον ρόλο της Κέι Κορλεόνε στην ταινία του Φράνσις Φορντ Κόπολα Ο νονός (The Godfather, 1972) πλάι στους Μάρλον Μπράντο και Αλ Πατσίνο. Αλλά οι ταινίες που την καθιέρωσαν στο κινηματογραφικό στερέωμα ήταν εκείνες στις οποίες συμπρωταγωνίστησε με τον Γούντι Άλεν, με τον οποίο είχε μακροχρόνια σχέση. Η πρώτη τους ταινία μαζί ήταν το Ωραίος και σέξι (Play it Again Sam, 1972) του Χέρμπερτ Ρος, ενώ έπειτα ο Άλεν τη σκηνοθέτησε στις ταινίες Ο υπναράς (Sleeper, 1973) και Ο ειρηνοποιός (Love and Death) που ανέδειξαν το κωμικό της ταλέντο. Η τέταρτή της συνεργασία με τον Άλεν στην ταινία Νευρικός εραστής (Annie Hall, 1977), της οποίας ο τίτλος παραπέμπει στο πραγματικό επώνυμο της ηθοποιού (Χωλ), της χάρισε το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Ακολούθησαν άλλες δυο συνεργασίες με τον Άλεν οι ταινίες Εσωτερικές σχέσεις (Interiors, 1978) και Μανχάταν (Manhattan, 1979).

 Μετέπειτα πορεία 
Μετά την πραγματοποίηση της ταινίας Μανχάταν η Κίτον κι ο Άλεν διέκοψαν την επιτυχημένη τους συνεργασία, η Κίτον διεύρυνε τους κινηματογραφικούς της ορίζοντες κι ήταν έτοιμη να δεχτεί νέους ρόλους φοβούμενη ότι ένας χαρακτήρας τόσο δυνατός όσο η Άννι Χωλ, θα τυποποιούσε τους ρόλους που θα της προσέφεραν στη συνέχεια. Με τη βοήθεια του Γουόρεν Μπίτι, με τον οποίο είχε ερωτική σχέση από το 1979, επέστρεψε στους δραματικούς ρόλους υποδυόμενη τη Λουίζ Μπράιαντ, σύζυγο του δημοσιογράφου και δημιουργού του Κομμουνιστικού Κόμματος Ηνωμένων Πολιτειών στην ταινία του Μπίτι Οι κόκκινοι (Reds) η ταινία της απέφερε άλλη μια υποψηφιότητα για όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου αλλά έχασε από την Κάθριν Χέπμπορν για την ταινία Στη χρυσή λίμνη (On Golden Pond).

Άλλοι σημαντικοί δραματικοί ρόλοι στην καριέρα της ήταν το Αναζητώντας τον κύριο Γκούντμπαρ (Looking for Mr. Goodbar, 1977), Το πάθος της κυρίας Σοφέλ (Mrs. Soffel, 1984) και Σταγόνες αγάπης (Marvin's Room) για την οποία έλαβε την τρίτη της υποψηφιότητα για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Επιτυχημένοι της κωμικοί ρόλοι ήταν επίσης στις ταινίες Baby Boom, 1987, Ο μπαμπάς της νύφης (Father of the Bride, 1991) και Κλαμπ χωρισμένων γυναικών (The First Wives Club, 1996) όπου συμπρωταγωνίστησε με τις Μπέτι Μίντλερ και Γκόλντι Χον. Το 1993 συνεργάστηκε για άλλη μια φορά με τον μέντορά της Γούντι Άλεν στην ταινία του Μυστηριώδεις φόνοι στο Μανχάταν (Manhattan Murder Mystery). Η επιτυχημένη της πορεία συνεχίστηκε και κατά τη δεκαετία του 2000, όταν έλαβε την τέταρτή της υποψηφιότητα για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για την ταινία Κάλλιο αργά παρά αργότερα (Something's Gotta Give) όπου εμφανίστηκε πλάι στον Τζακ Νίκολσον και με τη συμμετοχή της στην ταινία Η πέτρα του σκανδάλου (The Family Stone, 2005).

Οι ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε η Κίτον έχουν κάνει εισπράξεις ανώτερες του 1,1 δισεκατομμυρίου στη Βόρεια Αμερική. The-Numbers.com. Retrieved April 13, 2006., ενώ η ίδια εκτός από την ενασχόλησή της με τον κινηματογράφο ήταν φωτογράφος, συγγραφέας και ενίοτε τραγουδίστρια.

 Προσωπική ζωή 
 Σχέσεις και οικογένεια 
Η Κίτον είχε ρομαντικές σχέσεις με αρκετές κορυφαίες προσωπικότητες της βιομηχανίας του θεάματος, ξεκινώντας με την Άλεν όταν έπαιξε έναν ρόλο στην παραγωγή του Μπρόντγουεϊ του 1969, "Play It Again, Sam" , την οποία είχε γράψει ο ίδιος. Η σχέση τους έγινε ρομαντική μετά από ένα δείπνο μετά από μια πρόβα αργά το βράδυ. Η αίσθηση του χιούμορ της τον προσέλκυσε ιδιαίτερα.Lax, 2000, p. 243. Έζησαν για λίγο μαζί κατά τη διάρκεια της παραγωγής, αλλά όταν κυκλοφόρησε η ταινία, το 1972, η διαβίωσή τους είχε γίνει πιο άτυπη.Lax, 2000, p. 308. Συνεργάστηκαν σε οκτώ ταινίες μεταξύ 1971 και 1993 και η Κίτον είπε ότι ο Άλεν παρέμεινε ένας από τους στενότερους φίλους της.

Η Κίτον είχε επίσης σχέση με τον Αλ Πατσίνο και συμπρωταγωνιστή στην τριλογία του "Νονού". Η σχέση τους, που διακόπτονταν συνεχώς, έληξε μετά τα γυρίσματα του τρίτου μέρους της τριλογίας. Η Κίτον είπε για τον Πατσίνο: Ο Αλ ήταν απλά ο πιο διασκεδαστικός άντρας. Για μένα, αυτό είναι το πιο όμορφο πρόσωπο. Νομίζω ότι ο Γουόρεν [Μπίτι] ήταν πανέμορφος, πολύ όμορφος, αλλά το πρόσωπο του Αλ είναι σαν φονικό πρόσωπο.The Barbara Walters Special, February 29, 2004

Η Κίτον έβγαινε ήδη με τον Μπίτι το 1979, όταν συμπρωταγωνίστησαν στην ταινία Οι Κόκκινοι (1981)."Diane Keaton biography", The New York Times, Retrieved February 21, 2006.
Ο Μπίτι ήταν τακτικό θέμα κάλυψης των ταμπλόιντ και άλλων μέσων ενημέρωσης, και η Κίτον συμπεριλήφθηκε σε αυτά, προς μεγάλη της έκπληξη. Το 1985, το περιοδικό Vanity Fair την αποκάλεσε «την πιο μοναχική σταρ από την εποχή της Γκρέτα Γκάρμπο».Αυτή η σχέση έληξε λίγο μετά τη λήξη της συνεργασίας των Κόκκινων. Τα προβλήματα με την παραγωγή πιστεύεται ότι ενόχλησαν τη σχέση των δύο ηθοποιών, συμπεριλαμβανομένων πολυάριθμων οικονομικών προβλημάτων και προβλημάτων προγραμματισμού."The Making of Reds". Vanity Fair. March 2006. Ωστόσο η Κίτον παρέμεινε φίλη με τον Μπίτι.

Στα 50 της, υιοθέτησε δύο παιδιά - μια κόρη το 1996 και έναν γιο το 2001. Αργότερα η ίδια δήλωσε: Η μητρότητα με έχει αλλάξει εντελώς. Είναι απλώς η πιο ταπεινωτική εμπειρία που είχα ποτέ.Paul Fischer. Diane Keaton: Happily Single and Independent. Film Monthly. December 2, 2003. Retrieved March 26, 2006.

 Θάνατος 
Απεβίωσε στο σπίτι της στην Καλιφόρνια στις 11 Οκτωβρίου 2025, σε ηλικία 79 ετών.

 Υποκριτικό στυλ και κληρονομιά 
Η Κίτον χαρακτηρίστηκε ως «μία από τις σπουδαίες Αμερικανίδες ηθοποιούς της ακμής της δεκαετίας του 1970», ένα είδωλο του στυλ και ένας «θησαυρός» με προσωπικό και επαγγελματικό στυλ που είναι «δύσκολο να εξηγηθεί και αδύνατο να αντιγραφεί». Πολλοί κριτικοί έχουν επισημάνει την ευελιξία της ως πρωταγωνίστρια τόσο σε ελαφριές κωμωδίες όσο και σε αναγνωρισμένα δράματα. Οι New York Times περιέγραψαν την Κίτον ως «εξαιρετικά επιδέξιο» στην απεικόνιση της «αγαπημένης, ταραγμένης μούσας» του Γούντι Άλεν στις κωμωδίες του, καθώς και «ντροπαλών, αμήχανων γυναικών που κατακλύζονται από τη δύναμη του δικού τους αφυπνισμένου ερωτισμού» σε δραματικές ταινίες.. Σημειώθηκε επίσης η ικανότητα της Κίτον να επανεφευρίσκει και να προκαλεί τον εαυτό της στην οθόνη, έχοντας μεταβεί από το «χαζό στυλ του Άλεν» σε μια «χαρισματική και ερωτικά εκλεπτυσμένη ηθοποιό χαρακτήρων» και αργότερα σε «μια ελκυστική μητρική φιγούρα...μια γυναίκα με μια σέξι χροιά».

 Φιλμογραφία 
+ΈτοςΠρωτότυπος ΤίτλοςΕλληνική απόδοσηΡόλος1970Lovers and Other StrangersΕρωτικά ζευγάρια και τόσοι άλλοι γύρω τουςΤζόαν1972The GodfatherΟ νονόςΚέι ΆνταμςPlay It Again, SamΩραίος και σέξιΛίντα1973SleeperΟ υπναράςΛούνα ΣλόσερThe Godfather: Part IIΟ νονός ΙΙΚέι Άνταμς1975Love and DeathΟ ειρηνοποιόςΣόνια1976I Will... I Will... For NowΦροντιστήριο έρωτοςΚέιτι ΜπίνγκαμHarry and Walter Go to New YorkΔύο εντιμότατοι... αετονύχηδεςΛίζα Τσέστνατ1977Annie HallΝευρικός εραστήςΆνι ΧολLooking for Mr. GoodbarΑναζητώντας τον κύριο ΓκούντμπαρΤερέζα Νταν1978InteriorsΕσωτερικές σχέσειςΡενάτα1979ManhattanΜανχάτανΜαίρη1981RedsΟι κόκκινοιΛουίζ Μπράιαντ1982Shoot the MoonΔιάστασηΦέιθ Ντάνλαπ1984The Little Drummer GirlΗ μικρή τυμπανίστριαΤσάρλιMrs. SoffelΤο πάθος της κυρίας ΣόφελΚέιτ Σόφελ1986Crimes of the HeartΕγκλήματα καρδιάςΛένι Μαγκράθ1987Radio DaysΜέρες ραδιοφώνουτραγουδίστριαBaby BoomΤζέι Σι Γουάιαρτ1988The Good MotherΗ καλή μητέραΆννα Ντάνλοπ1989The Lemon SistersΕλοΐζ Χέιμερ1990The Godfather Part IIIΟ νονός ΙΙΙΚέι Άνταμς1991Father of the BrideΟ μπαμπάς της νύφηςΝίνα Μπανκς1993Manhattan Murder MysteryΜυστηριώδεις φόνοι στο ΜανχάτανΚάρολ ΛίπτονLook Who's Talking NowΚοίτα ποιος μιλάει τώραΔάφνη (φωνή)1995Father of the Bride Part IIΟ μπαμπάς της νύφης παθαίνει αμόκΝίνα Μπανκς1996The First Wives ClubΚλαμπ χωρισμένων γυναικώνΆνι Μακντάγκαν ΠαραντίMarvin's RoomΣταγόνες αγάπηςΜπέσι1997The Only ThrillΑληθινή αγάπηΚάρολ Φιτζίμονς1999The Other SisterΜια αλλιώτικη αγάπηΕλίζαμπεθ2000Hanging UpΗ κλήση σας προωθείταιΤζόρτζια2001Town & CountryΑιτία διαζυγίουΈλιPlan BΦραν Βαρέκιο2003Something's Gotta GiveΚάλλιο αργά παρά αργότεραΈρικα Μπάρι2005The Family StoneΗ πέτρα του σκανδάλουΣίμπιλ ΣτόουνTerminal Impactαφηγήτρια (φωνή)2006Surrender, DorothyΝτόροθι, παραδώσουΝάταλι Σουέρντλοου2007Because I Said SoΗ μάνα έχει πάντα δίκιοΔάφνη ΓουάιλντερMama's BoyΟ μαμάκιαςΓιαν Μάνους2008Mad MoneyΕύκολο χρήμαΜπρίτζετ ΚάρντιγκανSmotherΣτενός κορσέςΜέριλιν Κούπερ2010Morning GloryΠρωινό ξύπνημαΚολίν Πεκ2012Darling CompanionΑτίθαση συντροφιάΜπεθ2013The Big WeddingΟ γάμος της χρονιάςΈλι2014And So It GoesΚι όμως... γίνεταιΛι5 Flights UpΡουθ Κάρβερ2015Love the CoopersΜια φορά τον χρόνοΣάρλοτ2016Finding DoryΨάχνοντας την ΝτόριΤζένι (φωνή)2017HampsteadΑπροσδόκητος έρωταςΈμιλι Γουόλτερς2018Book ClubΝταϊάν2019PomsΚορίτσια κάποιας ηλικίαςΜάρθα2020Love, Weddings & Other DisastersΣάρα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Βραβευμένες με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένες με BAFTA Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένες με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)
Κατηγορία:Αμερικανοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Αγνωστικιστές
Κατηγορία:Αμερικανοί κωμικοί
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανίδες φωτογράφοι
Κατηγορία:Αμερικανοί απομνημονευματογράφοι
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί φωνής