Έφοροι

Οι έφοροι (), ετυμολογούμενο από τις λέξεις  και , ήταν από τους πιο ισχυρούς άνδρες στην Αρχαία Σπάρτη. Η εμφάνιση τους συμπίπτει με την περίοδο του Λυκούργου, ενώ άκμασαν κατά τον 7ο και τον 6ο αιώνα π.Χ. Το σώμα των εφόρων φαίνεται να σταμάτησε να λειτουργεί μετά την κατάληψη της Σπάρτης από τους Ρωμαίους.

Ιστορία

Οι έφοροι εμφανίστηκαν είτε χάρη στη νομοθεσία του Λυκούργου, είτε χάρη στον βασιλιά Θεόπομπο.Το Σύνταγμα της Αρχαίας Σπάρτης , Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νομικής, Σταύρος Δημητρόπουλος, Αθήνα 2004, σελ. 29 Κατά τον 7ο και, κυρίως, τον 6ο αιώνα π.Χ, οι έφοροι άρχισαν να κυριαρχούν στην πολιτική πλατφόρμα της Σπάρτης.Αριστοτέλης, Πολιτικά Β, 1271a, σημ. 5 Σε σύγχρονες μελέτες αναφέρεται ότι οι έφοροι οδήγησαν τη Σπάρτη, παρά την αντίθεση του βασιλιά Αρχιδάμου, στον Πελοποννησιακό ΠόλεμοΤο Σύνταγμα της Αρχαίας Σπάρτης , Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νομικής, Σταύρος Δημητρόπουλος, Αθήνα 2004, σελ. 30, ενώ νωρίτερα οδήγησαν τον στρατηγό Παυσανία στον θάνατο. Οι έφοροι σταμάτησαν να υπάρχουν κατά την κατάληψη της Σπάρτης απ' τους Ρωμαίους (2ος αιώνας π.Χ).

Εξουσία
Κατά τον Ξενοφώντα, οι βασιλιάδες ορκίζονταν να τηρούν τους νόμους της πόλης, ενώ οι έφοροι ορκίζονταν να διατηρούν τη βασιλείαΞενοφών, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, XV, σημ. 7: καὶ ὅρκους δὲ ἀλλήλοις κατὰ μῆνα ποιοῦνται, ἔφοροι μὲν ὑπὲρ τῆς πόλεως, βασιλεὺς δὲ ὑπὲρ ἑαυτοῦ. ὁ δὲ ὅρκος ἐστὶ τῷ μὲν βασιλεῖ κατὰ τοὺς τῆς πόλεως κειμένους νόμους βασιλεύσειν, τῇ δὲ πόλει ἐμπεδορκοῦντος ἐκείνου ἀστυφέλικτον τὴν βασιλείαν παρέξειν..  Οι έφοροι ανέρχονταν στους πέντε και προφανώς προέκυπταν από τις πέντε σπαρτιατικές κώμες. Εκλέγονταν από τους Όμοιους, με θητεία ενός έτους. Ήταν υπεύθυνοι για τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής (ξενηλασίας)Πρακτική που αποσκοπούσε στην εκδίωξη των ξένων από τη Σπάρτη., τα οποία δεν αναλάμβανε η Απέλλα, καθώς και για τα θέματα της εσωτερικής πολιτικής (αστυνόμευση πόλης, αγωγή των παιδιών, δικαστήρια).Το Σύνταγμα της Αρχαίας Σπάρτης , Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νομικής, Σταύρος Δημητρόπουλος, Αθήνα 2004, σελ. 31. Οι έφοροι επέβλεπαν τη δραστηριότητα του ναύαρχου και άλλων σημαντικών αξιωματούχων. Επίσης, είχαν την εξουσία όσον αφορά στους περίοικους και στους είλωτες, στους οποίους μπορούσαν να επιβάλλουν τη θανατική ποινή.Το Σύνταγμα της Αρχαίας Σπάρτης , Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νομικής, Σταύρος Δημητρόπουλος, Αθήνα 2004, σελ. 32 Όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης, οι έφοροι εκλέγονταν από τους πολίτες (Απέλλα) - ο Αριστοτέλης τους χαρακτηρίζει «ισοτύραννους», οι οποίοι απώλεσαν την πόλη.Αριστοτέλης, Πολιτικά, Β, 1270b: διαφθαρέντες γὰρ ἀργυρίῳ τινές, ὅσον ἐφ' ἑαυτοῖς, ὅλην τὴν πόλιν ἀπώλεσαν, καὶ διὰ τὸ τὴν ἀρχὴν εἶναι λίαν μεγάλην καὶ ἰσοτύραννον δημαγωγεῖν.

Παραπομπές

Πηγές
 Το Σύνταγμα της Αρχαίας Σπάρτης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νομικής, Σταύρος Δημητρόπουλος, Αθήνα 2004, σελ. 29-33

Κατηγορία:Αρχαία Σπάρτη
Κατηγορία:Τίτλοι στην Αρχαία Ελλάδα