Άρης Καλαϊζής

Ο Άρης Καλαϊτζής (Aris Kalaizis, γεννημένος στη Λειψία της Γερμανίας το 1966) είναι Γερμανός παραστατικός ζωγράφος ελληνικής καταγωγής. Είναι εκπρόσωπος της Νέας Σχολής της Λειψίας.

 Βιογραφία 
Ο Άρης Καλαϊτζής, μεγάλωσε ως γιος Ελλήνων μεταναστών. Οι γονείς του, η Λαμπρινή και ο Πασχάλης, αναγκάστηκαν το 1949, ως παιδιά να μεταναστεύσουν στη Λειψία λόγω του Εμφυλίου Πολέμου στην Ελλάδα (1946–1949) (Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949), στη Λειψία της Γερμανίας.  

Μεγαλώνοντας σ' ένα μικροαστικό οικογενειακό περιβάλλον έκανε τα πρώτα καλλιτεχνικά του βήματα στα μέσα της δεκαετίας του 1980 στη Λειψία, όπου αρχικά, ως μέλος μιας μουσικής υποκουλτούρας, δημιούργησε εξώφυλλα δίσκων για διάφορα τοπικά συγκροτήματα Punk, Metal  και New-Wave. Μέσα από την εκπαίδευσή του ως τυπογράφος όφσετ στα μέσα της δεκαετίας του ’80 καθώς και τη φιλία του με τον Holger Oley, γνωστός ως Makarios, μουσικό και επικεφαλής του underground συγκροτήματος Die Art, (ο οποίος υποστήριξε τον καλλιτεχνικό δρόμο του Καλαΐτζή στη ζωγραφική), ξεκίνησε το 1992 τις σπουδές του στη ζωγραφική στην Ακαδημία Γραφικών Τεχνών και Βιβλιοτεχνίας της Λειψίας με τον Άρνο Ρίνκ (Arno Rink) και τον βοηθό του Νέο Ράουχ (Neo Rauch). Ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1997 με διάκριση. Από το 1997 έως το 2000 παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές με υποτροφία από το Κρατίδιο της Σαξωνίας ως επίλεκτος μαθητής του Άρνο Ρίνκ (Arno Rink). 

Σε μεταγενέστερες δημοσιεύσεις, ο Καλαϊτζής τόνισε ότι είχε με τον δάσκαλό του "μια εξαιρετικά ανοιχτή, έντονη και γόνιμη σχέση''. Εκτός από τον Άρνο Ρίνκ, που τον καθοδηγούσε σ΄ όλη την διάρκεια των σπουδών του, στις αρχές της δεκαετίας του '90 επηρεάστηκε επίσης από τον Τζουτζέπε ντε Ριμπέρα και τον Φράνσις Μπέικον. Η ζωγραφική του, ωστόσο, έχει έκτοτε αλλάξει και εξελιχθεί σημαντικά, αποκτώντας σήμερα ένα ξεχωριστό αναγνωρίσιμο ύφος. 

Πριν ακόμη ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές του σπουδές, ίδρυσε το 1999 μαζί με τον φίλο του Tόρστεν Ράϊτερ (Torsten Reiter) την maerzgalerie στη Λειψία (σήμερα Reiter-Galleries). Η ίδρυση της γκαλερί συνέπεσε με μια δύσκολη περίοδο. Η τέχνη και η διάδοσή της είχαν εκείνα τα χρόνια πολύ λιγότερη σημασία σε σύγκριση με σήμερα. Μετά από δύσκολα πρώτα χρόνια, όμως, η γκαλερί εδραιώθηκε σταδιακά. Μετά από 13 χρόνια εξαιρετικά επιτυχημένης συνεργασίας, ο Καλαϊτζής αποχώρησε από τη γκαλερί, ανοίγοντας το δρόμο για μια πιο αυτοκαθοριζόμενη νέα πορεία. 

To 2002 τιμήθηκε με το γερμανικό καλλιτεχνικό βραβείο των Τραπεζών Φόλκς και Ράιφφαϊσεν (Volksbank and Raiffeisenbank). Το 2005 στο Καλλιτεχνικό Εκθεσιακό Κέντρο του Μάρμπουργκ (Marburg) πραγματοποιήθηκε η πρώτη αναδρομική του έκθεση, που περιλάμβανε έργα δέκα ετών καλλιτεχνικής πορείας. Επιπλέον to 2007 του έτυχε αναγνώρισης και στις ΗΠΑ με Βραβείο από το Υπουργείο Τεχνών (Award from the Ministry of Arts - The Greater Columbus Art Council). Το ίδιο έτος, ο Καλαϊτζής παρουσίασε στο πλαίσιο μιας υποτροφίας εργασίας, την πρώτη του ατομική έκθεση στην Motti-Hasson-Gallery στη Νέα Υόρκη. 

Στο διεθνές κοινό έγινε γνωστός το 2010 με τη συμμετοχή του στην Μπιενάλε της Βενετίας (12η Διεθνής Έκθεση Αρχιτεκτονικής)(Mostra Internazionale di Architettura) καθώς και το 2011 μέσω της συμμετοχής του στην 4η Τριενάλε στη Γκουαντζού (Guangzhou) στην Κίνα στο Μουσείο Γκουανγκντόνγκ (Guangdong Museum) όπου παρουσιάστηκαν οκτώ έργα μεγάλων διαστάσεων.

Μια έκθεση ιδιαίτερα πρωτοποριακή έκθεση πραγματοποιήθηκε το 2011 με τον τίτλο «Η διπλή θέα» στο Ανακτορικό Μουσείο της πόλης Γκράιτζ (Schlossmuseum Greiz), όπου ο  Καλαϊτζής τοποθέτησε για πρώτη φορά ιστορικούς χώρους σε σύγχρονο πλαίσιο. 

Τα επόμενα χρόνια πραγματοποιήθηκαν μουσειακές εκθέσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Υπάρχουν επίσης θεωρητικά κείμενα. Στο μουσείο Άνγκερλεχνερ της πόλης Ταλχάιμ (Museum Angerlehner Thalheim), ο Καλαϊτζής δημοσίευσε ένα θεωρητικό κείμενο τέχνης που αποτυπώνει τις απόψεις του για την τέχνη. Επιπλέον, το 2014 τοποθετήθηκε σχετικά με την οικονομική κρίση και την κρίση της Ευρώπης, την οποία θεώρησε έκφραση μιας «απώλειας ενσυναίσθησης».

Το 2019, στο διοικητικό δικαστήριο της Λειψίας, εκφώνησε ομιλία με τίτλο «Γιατί ζωγραφίζω ένα πορτρέτο». Αφορμή για την ομιλία ήταν η παράδοση ενός πίνακα του Καλαϊτζής στο Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, που ο καλλιτέχνης ζωγράφισε κατόπιν επιθυμίας της πρώτης γερμανίδας ομοσπονδιακής δικαστού Μάριον Έκερτζ-Χόφερ (Marion Eckertz-Höfer) και εκ μέρους του δικαστηρίου.

Το 2023, η ARD παρήγαγε μια ντοκιμαντέρ με τίτλο «Aris Kalaizis. Η δυνατότητα του θαυμαστού». Το 2024, ο Michael Imhof Verlag δημοσίευσε μια πενταετή μονογραφία με τίτλο «Aris Kalaizis. Ζωγραφική ως όραμα». Στο βιβλίο παρουσιάζονται 73 έργα μαζί με 73 σύντομα κείμενα διαφορετικών συγγραφέων.

Από το 2000 ζει ως ανεξάρτητος ζωγράφος στη Λειψία με τη σύζυγό του Ανέτ (Annet). Η κόρη τους Νίκη (Nike) ζει επίσης με την οικογένειά της στη Λειψία. Τα έργα του βρίσκονται σε πολλά μουσεία και συλλογές τέχνης στην Γερμανία και άλλες χώρες.

Περισσότερες πληροφορίες για τη βιογραφία του Άρη Καλαϊτζή μπορείς να βρεις στην ιστοσελίδα του καλλιτέχνη .
Γενικότερα, οι πίνακές του, οι οποίοι είναι εμπνευσμένοι ως επί το πλείστον από τα όνειρα, σχεδιάζονται με τη βοήθεια διαφόρων φωτογραφιών. Αμέσως μετά την αρχική σύλληψη, ο Καλαϊτζής χτίζει ένα πραγματικό σκηνικό, το οποίο να μπορεί όσο το δυνατόν καλύτερα να εκφράσει αυτό που μέχρι τότε κινούνταν στη σφαίρα του φανταστικού, και κατόπιν το φωτογραφίζει. Η συγκεκριμένη φωτογραφία λειτουργεί ως βάση για το στήσιμο της σύνθεσης. Κάθε περιττό στοιχείο της παραλείπεται αργότερα στο στούντιο ώστε οι επιφάνειες και οι μορφές να είναι, στο βαθμό του δυνατού, αφηρημένες. Ο καλλιτέχνης, όπως έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις του, στη συνέχεια καρφιτσώνει τη φωτογραφία πάνω από το κρεβάτι του και επιδίδεται σε ένα είδος ευλαβικού διαλογισμού. Σκοπός του διαλογισμού είναι να καταλήξει στον τρόπο διαχείρισης του υλικού - σκηνικού. Κατά αυτή τη φάση παραγωγής της εικόνας ο καλλιτέχνης απέχει εντελώς από το σχέδιο, από τη ζωγραφική καθεαυτή. Δε ζωγραφίζει, αλλά γράφει ένα σενάριο στο οποίο συμπεριλαμβάνονται όλες οι απαραίτητες παράμετροι (κουστούμια, στάση μορφών, δραματουργία κτλ). Στη συνέχεια, αφού ολοκληρώσει τη συγγραφή του σεναρίου, τραβά επιπλέον απαραίτητες φωτογραφίες.

Οι χαρακτήρες του, ως επί το πλείστον φίλοι ή απλοί γνώριμοι του καλλιτέχνη, καλούνται στο στούντιο για φωτογράφιση. Κατόπιν ο καλλιτέχνης καρφιτσώνει τις κατά μέσω όρο 6 με 12 φωτογραφίες στο καβαλέτο του. Αυτό σηματοδοτεί το πέρασμα στο στάδιο της ζωγραφικής. Μια τέτοιου είδους προσέγγιση διακρίνει τον καλλιτέχνη από πολλούς φωτορεαλιστές, καθώς οι δεύτεροι δεν εκβιάζουν μια νέα πραγματικότητα, όπως κάνει ο Άρης Καλαϊτζής.

Οι πίνακές του περιέχουν σουρεαλιστικά στοιχεία, αλλά δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως αμιγώς σουρεαλιστικοί. Επίσης, δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ρεαλιστικοί, παρά τα ρεαλιστικά τους στοιχεία. Έτσι, η Αμερικανίδα ιστορικός τέχνης Κάρολ Στρίκλαντ εισήγαγε για να τους περιγράψει τον όρο «Σοττορεαλισμό» (Sottorealism), με σεβασμό στο έργο του καλλιτέχνη. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στο δοκίμιό της «Aris Kalaizis – Detour as a route to unity and order». «Sotto» σημαίνει «υπόγειος» ή «υποβόσκων» και υποδηλώνει μια καλά κρυμμένη μυστική «συμφωνία».

Το έργο του Καλαϊτζή περιέχει το στοιχείο της βίας. To αντιφατικό και συνάμα σαγηνευτικό στοιχείο του έργου του είναι το ότι, παρ όλη τη διαύγειά του, είναι ανοιχτό σε πολλές ερμηνείες και δεν αποχωρίζεται το πέπλο του μυστηρίου. Μερικά αντικείμενα και φιγούρες (η κόρη, η γυναίκα, οι φίλοι) συχνά επαναλαμβάνονται ακόμη και στον ίδιο πίνακα, και συμπλέκονται δημιουργώντας μία ιστορία. Ο καλλιτέχνης, όταν ρωτάται για τη διάσταση πραγματικότητας και φαντασίας, συχνά επικαλείται τα λόγια του σουρεαλιστή Αντρέ Μασόν: «δεν υπάρχει τίποτα πιο φανταστικό από την ίδια την πραγματικότητα».

 Διακρίσεις 
 1997 Κρατική υποτροφία από το Κρατίδιο της Σαξωνίας
 2001 Καλλιτεχνικό βραβείο από τις Τράπεζες Volks και Raiffeisen
 2005 ΗΠΑ (Columbus, OH) Υποτροφία από το Υπουργείο Επιστημών και Τεχνών.
 2007 ISCP-Residency, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.
 2016 Πεκίνο-Residency, Πεκίνο, Κίνα.

 Σημειώσεις 
 "Ο Εξπρεσιανισμός στην Ανατολική Γερμανία"(2006), http://www.csmonitor.com/2006/0929/p11s02-alar.html
 "Gettersby".Ένας ζωγραφος από τη Λειψία στη Νέα Υόρκη (2007), https://web.archive.org/web/20071208134131/http://www.hustlerofculture.com/me_we/2007/10/nyc---gettersby.html
 "Gettersby".Ανακοίνωση Τύπου για την πρώτη έκθεση του Άρη Καλαϊζή στην Αμερική (2007), https://web.archive.org/web/20110714120413/http://www.motihasson.com/exhibitions/kalaizis/workslist.html
 „ Ο Άρης Καλαϊτζής στη Λειψία και το Βερολίνο" (2009), http://www.welt.de/die-welt/article3831413/Maerzgalerie-zeigt-Aris-Kalaizis-in-Leipzig-und-Berlin.html
 „Ο ζωγράφος Άρης Καλαϊτζής από τη Λειψία" (2005), http://www.philosophia-online.de/mafo/heft2005-2/Aris_Kalaizis.htm 

 Συνεντεύξεις 
 "Συζήτηση με τον ζωγράφο Άρη Καλαϊτζή."(2022), https://exantas.de/el/sysitisi-aris-kalaizis/

 Εκδόσεις 
 Of Gradual Reconciliation, catalogue 1997
 Athletik und Sinnmonarchie, catalogue, 2000
 Brancard, catalogue, 2003
 Uncertain Pursuits, catalogue, 2005
 Rubbacord, catalogue, 2006
 Making Sky, monograph with catalogue raisonné, 2009
 The Double View, catalogue at the Schloßmuseum Greiz, 2011
 The Fourth Guangzhou Triennial catalogue. Guangdong Museum of Art (China), Guangzhou, 2011
Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα
 Ο Άρης Καλαϊζής στη Μαερτζγκαλερί


Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι του 21ου αιώνα
Κατηγορία:Γερμανοί ζωγράφοι
Κατηγορία:Έλληνες ζωγράφοι του 20ού αιώνα