Χάρβεϊ Καϊτέλ

Ο Χάρβεϊ Καϊτέλ (, 13 Μαΐου 1939) είναι Αμερικανός ηθοποιός. 

Κάποιοι από τους σημαντικούς πρωταγωνιστικούς του ρόλους είναι στις ταινίες Κακόφημοι δρόμοι (Mean Streets, 1973) και Ο ταξιτζής (Taxi Driver, 1976) σε σκηνοθεσία του Μάρτιν Σκορσέζε, Οι μονομάχοι (The Duellists, 1977) και Θέλμα & Λουίζ (Thelma & Louise, 1991), Reservoir Dogs (1992) και Pulp Fiction (1994) του Κουέντιν Ταραντίνο, Μαθήματα πιάνου (The Piano, 1993) σε σκηνοθεσία της Τζέιν Κάμπιον και Ξενοδοχείο Grand Budapest (The Grand Budapest Hotel, 2014) του Γουές Άντερσον.

Πρώιμη ζωή
Γεννήθηκε στο Μπρούκλιν στις 13 Μαΐου 1939, από γονείς βιοπαλαιστές μετανάστες Εβραίους της Πολωνίας και της Ρουμανίας και είναι ο μικρότερος από τα τρία παιδιά της οικογένειας. Σε ηλικία 17 ετών κατετάγη στο Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ, και μετά την απόλυση του, δούλεψε για δέκα χρόνια ως στενογράφος στα δικαστήρια.

Καριέρα
 1967–1988 

Ο Καϊτέλ σπούδασε κοντά στην Στέλλα Άντλερ, στον Λι Στράσμπεργκ και στο HB Studio,HB Studio Alumni και έκανε το ντεμπούτο του σε ανεξάρτητες θεατρικές παραγωγές. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Καϊτέλ πέρασε από οντισιόν για τον σκηνοθέτη Μάρτιν Σκορσέζε και κέρδισε έναν πρωταγωνιστικό ρόλο ως "J.R.", στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, Ποιος μου χτυπά τη πόρτα; (1967).  Από τότε, ο Σκορσέζε και ο Καϊτέλ έχουν συνεργαστεί σε πολλά έργα. Ο Καϊτέλ είχε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία του Σκορσέζε Κακόφημοι δρόμοι, η οποία ήταν η πρώτη ταινία του Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Ο Καϊτέλ συνεργάστηκε ξανά με τον Σκορσέζε για το Η Αλίκη δε μένει πια εδώ (1974), στο οποίο είχε τον ρόλο του κακού και εμφανίστηκε ξανά με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο στο Ο Ταξιτζής (1976), παίζοντας το ρόλο του μαστροπέα του χαρακτήρα της Τζόντι Φόστερ.

Το 1977 και το 1978, ο Καϊτέλ πρωταγωνίστησε στο σκηνοθετικό ντεμπούτο του Πολ Σρέιντερ (Θάνασιμη απειλή, με συμπρωταγωνιστές τους Ρίτσαρντ Πράιορ και Γιάφετ Κότο), του Ρίντλεϊ Σκοτ (Οι μονομάχοι, με συμπρωταγωνιστή τον Κιθ Καραντάιν) και του Τζέιμς Τόμπακ (Ο δολοφόνος του Μανχάταν, στο οποίο ο Καϊτέλ έπαιξε έναν παραβατικό των δρόμων με φιλοδοξίες να γίνει πιανίστας – ένας ρόλος που έγραψε ο Τόμπακ για να παίξει ο ντε Νίρο). Το 1979, του επιλέχτηκε ως λοχαγός Γουίλαρντ στην ταινία του Φράνσις Φορντ Κόπολα Αποκάλυψη, Τώρα! (1979). Ο Καϊτέλ εντάχθηκε την πρώτη εβδομάδα γυρίσματος στις Φιλιππίνες. Ο Κόπολα δεν ήταν ευχαριστημένος με την άποψη του Καϊτέλ για τον Γουίλαρντ, δηλώνοντας ότι ο ηθοποιός «βρήκε δύσκολο να τον παίξει ως παθητικός θεατής». Αφού είδε τα πλάνα της πρώτης εβδομάδας, ο Κόπολα αντικατέστησε τον Καϊτέλ με έναν αγαπημένο του κάστινγκ, τον Μάρτιν Σιν.

Ο Καϊτέλ συνέχισε να δουλεύει τόσο στη σκηνή όσο και στην οθόνη τη δεκαετία του 1980, συχνά στον στερεοτυπικό ρόλο του μαφιόζου. Ο Καϊτέλ έπαιξε έναν διεφθαρμένο αστυνομικό στο θρίλερ του 1983 Εντολή δολοφονίας (συμπρωταγωνιστής τον μουσικό Τζον Λίντον), πριν πάρει δεύτερο ρόλο στο ρομαντικό δράμα Μια αγάπη γεννιέται (1984), με πρωταγωνιστές τους Ρόμπερτ ντε Νίρο και Μέριλ Στριπ. Μεταξύ 1985 και 1988, ήταν ένας από τους πιο πολυάσχολους ηθοποιούς του κόσμου, εμφανιζόμενος σε 16 ταινίες και τηλεταινίες, συμπεριλαμβανομένης της μαφιόζικης κωμωδίας του Μπράιαν Ντε Πάλμα Οι εξυπνάκηδες (1986), με πρωταγωνιστές τον Ντάνι Ντε Βίτο και τον Τζο Πίσκοπο, και ως Ιούδας ο Ισκαριώτης στο αμφιλεγόμενο Ο τελευταίος πειρασμός του Μάρτιν Σκορσέζε (1988).


 1990–2007 

Συμπρωταγωνίστησε με τον Τζακ Νίκολσον στο σίκουελ της ταινίας Chinatown Οι δύο Τζέικ (1990), σε σκηνοθεσία του Νίκολσον. Ο Ρίντλεϊ Σκοτ έκανε τον Καϊτέλ ως τον συμπαθή αστυνομικό στο Θέλμα & Λουίζ το 1991. Την ίδια χρονιά, ο Καϊτέλ απέκτησε έναν ρόλο στην ταινία του Μπάρι Λέβινσον Μπάγκσι, για την οποία έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου. Την επόμενη χρονιά, έπαιξε έναν άλλο μαφιόζο στην κωμωδία με πρωταγωνίστρια την Γούπι Γκόλντμπεργκ Τρελές αδελφές, η οποία γνώρισε εμπορική επιτυχία στο box office.

Ο Καϊτέλ πρωταγωνίστησε (και ήταν και συμπαραγωγός) στη ταινία του Κουέντιν Ταραντίνο, Reservoir Dogs όπου η ερμηνεία του ως «Mr. White» ανέβασε την καριέρα του σε άλλο επίπεδο. Έκτοτε, επέλεξε τους ρόλους του με προσοχή, επιδιώκοντας να αλλάξει την εικόνα του και να δείξει ένα ευρύτερο φάσμα υποκριτικής. Ένας από αυτούς τους ρόλους ήταν ο χαρακτήρας του τίτλου στο Bad Lieutenant, σχετικά με έναν υπαστυνόμο που απεχθάνεται τον εαυτό του, είναι εθισμένος στα ναρκωτικά που προσπαθεί να λυτρωθεί. Συμπρωταγωνίστησε στην ταινία της Τζέιν Κάμπιον Μαθήματα πιάνου το 1993 και έπαιξε τον ρόλο του Γουίνστον "The Wolf" Γουλφ στο Pulp Fiction του Ταραντίνο, μια προφανής επανάληψη του χαρακτήρα του Victor the Cleaner από την ταινία του 1993 Κωδικό όνομα: Νίνα. Ο Καϊτέλ πρωταγωνίστησε ως ντετέκτιβ στο Clockers του Σπάικ Λι (μια μεταφορά του μυθιστορήματος του Ρίτσαρντ Πράις, συμπαραγωγής Μάρτιν Σκορσέζε). Το 1995, πρωταγωνίστησε στη βραβευμένη με το Μεγάλο Βραβείο του Φεστιβάλ των Καννών ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου Το βλέμμα του Οδυσσέα, πλάι στον Έρλαντ Γιόσεφσον, την Μάγια Μόργκενστερν, τον Θανάση Βέγγο, και τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο. Το 1996, έπαιξε τον δεύτερο ρόλο στην ταινία του Κουέντιν Ταραντίνο και του Ρόμπερτ Ροντρίγκες From Dusk till Dawn και το 1997 πρωταγωνίστησε στο αστυνομικό δράμα Cop Land, στο οποίο πρωταγωνιστούσαν επίσης οι Σιλβέστερ Σταλόνε, Ρέι Λιότα και Ρόμπερτ ντε Νίρο.


Οι μετέπειτα ρόλοι του περιλαμβάνουν τον Διάβολο στο Little Nicky, έναν σοφό αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού στη ταινία U-571, τον επιμελή πράκτορα του  FBI Sadusky στο National Treasure και το sequel του τελευταίου National Treasure: Book of Secrets. Το 1999, ο Keitel αντικαταστάθηκε από τον Σίντνεϊ Πόλακ στα γυρίσματα της ταινίας του Στάνλεϊ Κούμπρικ Μάτια Ερμητικά Κλειστά, καθώς παραιτήθηκε αφού έκανε 68 λήψεις για μια σκηνή του χαρακτήρα του, περνώντας από την πόρτα, και εμφανίστηκε στο βραβευμένο σκηνοθετικό ντεμπούτο του Βιετναμέζου Τόνι Μπούι, Three Seasons (του οποίου ο Καϊτέλ ήταν επίσης εκτελεστικός παραγωγός). Συνεργάστηκε ξανά με την Τζέιν Κάμπιον για το Holy Smoke!, με συμπρωταγωνίστρια τη Κέιτ Γουίνσλετ.

Το 2001 ο Καϊτέλ έπαιξε αντίθετους ρόλους. Έπαιξε ως ερευνητής αποναζισμού του στρατού των ΗΠΑ στην ταινία Taking Sides και ως αξιωματικός των SS στην ταινία Η Γκρίζα Ζώνη. Το 2002, στο 24ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας, ο Καϊτέλ τιμήθηκε με το Βραβείο Στανισλάφσκι για το εξαιρετικό του επίτευγμα στην καριέρα της υποκριτικής και την αφοσίωσή του στις αρχές της μεθόδου Στανισλάφσκι.

 2008–σήμερα

Τον Ιανουάριο του 2008, ο Keitel έπαιξε τον Τζέρι Σπρίνγκερ στην πρεμιέρα του Jerry Springer: The Opera στο Carnegie Hall της Νέας Υόρκης. Το 2008, ο Keitel επιλέχθηκε για τον ρόλο του ντετέκτιβ Τζιν Χαντ στο βραχύβιο ριμέικ της επιτυχημένης βρετανικής αστυνομικής δραματικής σειράς χρονοταξιδιών του ABC, Life on Mars. Τον Ιούνιο του 2009, έκανε μια καμέο εμφάνιση στο βιντεοκλίπ του Jay-Z για το "D.O.A. (Death of Auto-Tune), μια τιμή για τον ίδιο και για την καταγωγή του από το Μπρούκλιν. Το 2013, εμφανίστηκε στο βιντεοκλίπ για το "Pretty Hurts" της Μπιγιόνσε. Το 2013 πρωταγωνίστησε στην ανεξάρτητη ταινία A Farewell to Fools.

Από το 2014 έως τις αρχές του 2020, επανέλαβε τον ρόλο του Winston Wolf από το Pulp Fiction ως μέρος μιας τηλεοπτικής διαφημιστικής καμπάνιας 40 εκατομμυρίων λιρών για τη βρετανική ασφαλιστική εταιρεία Direct Line. Το 2021, έλαβε ένα τιμητικό Βραβείο Συνολικής Προσφοράς στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Νιούπορτ. Το 2022, ο Keitel πρωταγωνίστησε στο νουάρ θρίλερ του Στίβεν Μπραντ Joe Baby μαζί με τους Ντίχεν Λάχμαν, Γουίλα Φιτζέραλντ και Ρον Πέρλμαν. Ο Καϊτέλ έχει συνεργαστεί με τον Γουές Άντερσον παίζοντας σε δευτερεύοντες ρόλους στις ταινίες του Moonrise Kingdom (2012), Ξενοδοχείο Grand Budapest (2014) και Isle of Dogs (2018). Ξαναβρέθηκε με τον Μάρτιν Σκορσέζε μετά από 30 χρόνια εμφανιζόμενος ως ο αρχιμαφιόζος της Φιλαδέλφεια Άντζελο Μπρούνο στη γκανγκστερική ταινία του Ο Ιρλανδός (2019) δίπλα στους Ρόμπερτ ντε Νίρο και Τζο Πέσι. Επανέλαβε τον ρόλο του πράκτορας του FBI Πίτερ Σαντούσκι στην σειρά του Disney+ National Treasure: Edge of History (2022).

Προσωπική ζωή
Ο Καϊτέλ ήταν σε μακροχρόνια σχέση με την Αμερικανίδα ηθοποιό Λορεΐν Μπράκο από το 1982 έως το 1993, αλλά η σχέση έληξε σκληρά και πυροδότησε μια παρατεταμένη μάχη για την επιμέλεια της κόρης τους, Στέλλα (γεννημένη το 1985). Το 2001, παντρεύτηκε την Καναδή ηθοποιό Ντάφνα Κάσνερ. Απέκτησε άλλα δύο παιδιά μετά τη Στέλλα: τον Χάντσον από τη σχέση του με τη Λίζα Καρμάζιν και τον Ρόμαν από τον γάμο του με την Κάσνερ." Harvey Keitel, wife and son Roman in Soho". People. March 14, 2007.

Ο Καϊτέλ, εκτός από την αμερικανική, έχει επίσης τιμητική ρουμανική υπηκοότητα.

Φιλμογραφία
+ΈτοςΠρωτότυπος τίτλοςΤίτλος στα ελληνικάΡόλοςΔεκαετία 19601967Reflections in a Golden EyeΑνταύγειες σε χρυσά μάτιαστρατιώτηςI Call FirstΠοιος μου χτυπά την πόρτα;Τζέι ΑρΔεκαετία 19701973Mean StreetsΚακόφημοι δρόμοιΤσάρλι1974Alice Doesn't Live Here AnymoreΗ Αλίκη δε μένει πια εδώΜπεν1975That's the Way of the WorldΚόλμαν Μπακμάστερ1976Taxi DriverΟ ταξιτζήςΜάθιου ΣπορτMother, Jugs & SpeedΑτσίδες του Λος ΆντζελεςΣπιντBuffalo Bill and the Indians or Sitting Bull's History LessonΜπούφαλο ΜπιλΕντ ΓκούντμανWelcome to L.A.Κεν Χουντ1977The DuellistsΟι μονομάχοιΓκαμπριέλ Φερό1978Blue CollarΘανάσιμη απειλήΤζέριFingersΟ δολοφόνος του ΜανχάτανΤζίμι Φίνγκερς1979Apocalypse NowΑποκάλυψη τώρα!Μπέντζαμιν ΓουίλαρντEagle's WingΤα φτερά των αετώνΧένριΔεκαετία 19801980La mort en directΠρομελετημένη δολοφονίαΡόντιSaturn 3Κρόνος 3: Επανάσταση στα άστραΜπένσονBad TimingΗ δύναμη της σάρκαςεπιθεωρητής Νέτουσιλ1982The BorderΟ άνθρωπος των συνόρωνΚατLa nuit de VarennesΗ νύχτα της ΒαρενέςΤόμας Πέιν1983Copkiller (l'assassino dei poliziotti)Εντολή δολοφονίαςΦρεντ ΟκόνορExposedΕκτεθειμένηΡίβαςUne pierre dans la boucheΤόνι1984Falling in LoveΜια αγάπη γεννιέταιΕντ ΛάσκιNemoκύριος Λέτζεντ1985Un complicato intrigo di donne, vicoli e delittiΚαμόραΦράνκιEl caballero del dragónΟ ιππότης των άστρωνΚλέβερ1986Off BeatΜίκιWise GuysΟι εξυπνάκηδεςΜπόμπι ΝτιλέαThe Men's ClubΛέσχη μόνο για άντρεςΣόλι ΜπερλίνερLa sposa americanaΣάσα1987L'inchiestaΠόντιος ΠιλάτοςBlindsideΠένφιλντ ΓκρούμπερThe Pick-up ArtistΤεχνίτης στις γυναίκεςΑλόνζο1988The Last Temptation of ChristΟ τελευταίος πειρασμόςΙούδας ο ΙσκαριώτηςGrandi cacciatoriΤόμαςCaro GorbaciovΝικολάι Μπουχάριν1989The January ManΟ άνθρωπος του ΓενάρηΦρανκ ΣτάρκιΔεκαετία 19901990Due occhi diaboliciΔιαβολικά μάτιαΡόντρικ ΆσερThe Two JakesΟι δύο ΤζέικΤζέικ ΜπέρμανLa batalla de los Tres ReyesΣαντομπάλ1991Mortal ThoughtsΘανάσιμες σκέψειςντετέκτιβ Τζον ΓουντςThelma & LouiseΘέλμα & Λουίζ|Χαλ
|-
|Bugsy|Μπάγκσι|Μίκι Κόεν
|-
| rowspan="3" |1992
|Reservoir Dogs|
|κύριος Γουάιτ / Λάρι
|-
|Bad Lieutenant|Διαφθορά|υπαστυνόμος
|-
|Sister Act|Τρελές αδελφές|Βινς Λαρόκα
|-
| rowspan="5" |1993
|Point of No Return|Κωδικό όνομα: Νίνα|Βίκτορ
|-
|The Piano|Μαθήματα πιάνου|Τζορτζ Μπέινς
|-
|Rising Sun|Ανατέλλων ήλιος|Τομ Γκράχαμ
|-
|Snake Eyes|Επικίνδυνο παιχνίδι|Έντι Ίσραελ
|-
|The Young Americans|Τα νέα είδωλα|Τζον Χάρις
|-
| rowspan="4" |1994
|Monkey Trouble|Μαϊμουδο-μπελάδες|Άζρο
|-
|Pulp Fiction|
|Γουλφ
|-
|Somebody to Love|Κάποιον ν' αγαπάς|Χάρι Χάρελσον
|-
|Imaginary Crimes|Λάθος όνειρα|Ρέι Γουάιλερ
|-
| rowspan="5" |1995
|Smoke|Καπνός
| rowspan="2" |Ογκάστους Ρεν (Όγκι)
|-
|Blue in the Face|Λίγος καπνός ακόμη|-
|Το βλέμμα του Οδυσσέα|Το βλέμμα του ΟδυσσέαΑClockersΤα βαποράκιαΡόκο ΚλάινGet ShortyΠιάστε τον κοντόΧάρβεϊ Καϊτέλ1996From Dusk Till DawnΑπό το σούρουπο ως την αυγήΤζέικομπ ΦούλερHead Above WaterΠικρή ιστορία για ένα πτώμαΤζορτζ1997City of IndustryΗ προδοσίαΡόι ΊγκανCop LandΡέι ΝτόνλανFairyTale: A True StoryΝεραϊδο-Ιστορίες: Ένα αληθινό παραμύθιΧάρι Χουντίνι1998ShadrachΒέρνονLulu on the BridgeΕρωτευμένοι ως την αιωνιότηταΊζι ΜόρερFinding GracelandΣτο δρόμο για το ΜέμφιςΈλβις ΠρίσλεϊIl mio WestΤζόνι Λόουεν1999Ba mùaΤρεις εποχέςΤζέιμς ΧάγκερHoly SmokeΙερός καπνόςΠι Τζέι ΓουότερςPresence of MindΠαιχνίδια του μυαλούκύριοςΔεκαετία 20002000U-571U-571: Το χαμένο υποβρύχιοαρχηγόςPrince of Central ParkΟ πρίγκιπας του Σέντραλ ΠαρκΚηδεμόναςLittle NickyΟ γιος του ΔιαβόλουπατέραςViperaΛεόνε2001NailedΣε δύσκολη θέσηΤόνι ΡομάνοThe Grey ZoneΓκρίζα ζώνηΜάσφελντTaking SidesΑπόδειξη ενοχήςΣτιβ Άρνολντ2002NowhereΓκρίνγκοGinostraGinostra: Η γη των αποκαλύψεωνΜατ ΜπένσονRed DragonΚόκκινος δράκοςΤζακ ΚρόφορντBeeperΖόλο2003Crime SpreeΗ σπείραΦράνκι ΤσαμέτιWho Killed the Idea?ιδιωτικός αστυνομικόςEl misterio GalíndezΦάκελος ΓκαλίντεζΈντουαρντ ΡόμπαρτςDreaming of JuliaΤσεChasing the Elephantμυστηριώδης άντρας2004Puerto Vallarta SqueezeΑντίστροφη μέτρησηΓουόλτερ ΜαγκρέινNational TreasureΣτα ίχνη του χαμένου θησαυρούΣαντούσκιThe Bridge of San Luis ReyΤο μυστικό της γέφυραςθείος ΠίοDieses Jahr in CzernowitzΧάρβεϊ Καϊτέλ2005Be CoolΝικ ΚαρThe Shadow DancerΣτη σκιά του ήλιουΓουέλντονUn attore contro - Gian Maria VolontéΧάρβεϊ Καϊτέλ2006One Last DanceΠληρωμένος φονιάςΤερτάνοA CrimeΈνοχο μυστικόΡότζερ ΚάλκινIl mercante di pietreΔιαμάντια και αίμαέμποροςArthur et les MinimoysΟ Άρθουρ και οι ΜινιμόιΜάιρο (φωνή)2007My Sexiest YearΖόουιNational Treasure: Book of SecretsΣτα ίχνη του χαμένου θησαυρού: Το βιβλίο με τα μυστικάΣαντούσκι2009Inglourious BasterdsΆδωξοι μπάσταρδηδιοικητής Γραφείου Στρατηγικών ΥπηρεσιώνThe MinistersΤζόζεφ ΜπρούνοWrong Turn at TahoeΣτροφή χωρίς φρένοΝίνοΔεκαετία 20102010A Beginner's Guide to EndingsΝτιουκ ΓουάιτLittle FockersΓονείς της συμφοράςΡάντι ΓουάιρThe Last Godfatherντον Καρίνι2012Moonrise KingdomΟ έρωτας του φεγγαριούΠιρς2013A Farewell to Foolsπατήρ ΙωάννηςThe CongressΠέρα από το όνειροΑλ2014Two Men in TownΔύο ξένοι στην ίδια πόληΜπιλ ΑγκάτιThe Grand Budapest HotelΞενοδοχείο Grand BudapestΛούντνβιχRio, Eu Te AmoΡίο, σ' αγαπώηθοποιόςBy the GunΌταν τα όπλα μιλάνεΣαλβατόρε ΒιτάλιαGandhi of the MonthΈντουαρντ Μπέικερ2015YouthΝιότηΜικ ΜπόιλOutlawsσκηνοθέτηςThe Ridiculous 66 και γελοίοιΣμάιλιDietro gli occhiali bianchiΧάρβεϊ Καϊτέλ2016ChosenΟ επίλεκτοςΣόνσονThe ComedianΜακ Σιλτς2017MadameΚυρία από τύχηΜπομπLies We TellΝτέμι Λάμπρος2018First We Take BrooklynΑνατόλιIsle of DogsΤο νησί των σκύλωνΓκόντο (φωνή)2019The Last ManΝώεEsauΑβραάμThe Painted BirdΤο βαμμένο πουλίιερέαςThe IrishmanΟ ΙρλανδόςΆντζελο ΜπρούνοΔεκαετία 20202020Fatimaκαθηγητής Νίκολς2021Just NoiseΤο ματωμένο στέμμαστρατηγός Χάντερ ΜπλερLanskyΟ αρχηγός της μαφίαςΜέγερ Λάνσκι2022The BakerΟ Αρτοποιός έμπορος2023Paradox Effect Σίλβιο

 Παραπομπές 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου