Χριστίνα της Σουηδίας

Η Χριστίνα (σουηδ. Kristina av Sverige, 18 Δεκεμβρίου 1626 - 19 Απριλίου 1689) του Οίκου των Βάσα ήταν βασίλισσα της Σουηδίας (1632-54). 

Παραιτήθηκε από το θρόνο, όταν ασπάστηκε τον Καθολικισμό, και πέρασε τα τελευταία χρόνια της στη Γαλλία και τη Ρώμη, όπου και πέθανε σε ηλικία 62 ετών. Ήταν η τελευταία του Οίκου της.

 Βιογραφία 

 Πρώτα χρόνια 
Η Χριστίνα Αυγούστα ή Χριστίνα Αλεξάνδρα ήταν το τέταρτο και μοναδικό επιζήσαν παιδί του Γουσταύου Β΄ Αδόλφου της Σουηδίας και της Μαρίας Ελεονώρας των Χοεντσόλλερν, κόρης του Ιωάννη Σιγισμούνδου του Βρανδεμβούργου. Γεννήθηκε στο Κάστρο Τρε Κρούνουρ (= Τριών Κορώνων) στη Στοκχόλμη και η γέννησή της συνέπεσε με ένα σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, που προκάλεσε πολλές φήμες ως προς την επιρροή που το παιδί θα είχε στο μέλλον. Ο Βασιλιάς είχε ήδη δύο κόρες που πέθαναν και όλοι ήλπιζαν πως το βρέφος θα ήταν αγόρι. Η πρώτη κόρη του Βασιλιά γεννήθηκε και πέθανε το 1620, η δεύτερη, που είχε επίσης το όνομα Χριστίνα, γεννήθηκε το 1623 και πέθανε την επόμενη χρονιά, ενώ το 1625 γεννήθηκε ένα θνησιγενές αγόρι. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της βασίλισσας Μαρίας Ελεονώρας, οι προσδοκίες ήταν τεράστιες και όταν το παιδί γεννήθηκε, το παλάτι γέμισε από χαρά. Στις 18 Δεκεμβρίου η Βασίλισσα γέννησε ένα παιδί, που στην αρχή θεωρήθηκε πως ήταν αγόρι - ήταν μαλλιαρό και έκλαιγε με μια δυνατή, βραχνή φωνή. Όταν γεννήθηκε, οι νοσοκόμες απρόσεκτα άφησαν το βρέφος να τους πέσει στο πάτωμα. Ο ένας ώμος της έσπασε, με αποτέλεσμα ο ένας ώμος να είναι χαμηλότερος από τον άλλο για όλη της τη ζωή.  

Ο Βασιλιάς συνδέθηκε άμεσα με τη μικρή του κόρη, η οποία τον θαύμαζε. Η Βασίλισσα, όμως, παρέμεινε απόμακρη, λόγω της απογοήτευσής της που το παιδί ήταν κορίτσι. Ο πατέρας της έδωσε διαταγές, όπως η Χριστίνα μεγαλώσει σαν ένας πρίγκιπας. Η ίδια ορκίστηκε στον θρόνο ως βασιλιάς και όχι βασίλισσα, κάτι που της έδωσε το παρωνύμιο Το Κορίτσι Βασιλιάς. Η μητέρα της Χριστίνας καταγόταν από την οικογένεια Χοεντσόλλερν και, καθώς ήταν ευέξαπτη, προσπάθησε να «ενοχοποιήσει» τη Χριστίνα για τις δύσκολες ώρες της γέννας που πέρασε. Αυτός ήταν ίσως ο λόγος  που η ίδια η Χριστίνα δεν απέκτησε ποτέ της δικά της παιδιά. 

 Βασίλισσα της Σουηδίας 
Πριν αναχωρήσει για τον Τριακονταετή Πόλεμο, ο Γουσταύος Β΄ εξασφάλισε το δικαίωμα της πεντάχρονης κόρης του στο θρόνο, σε περίπτωση που δε θα γυρνούσε. Σκοτώθηκε στο μέτωπο τον Νοέμβριο του 1632. Η Χριστίνα έκλαψε για τρεις ημέρες μετά την αναχώρηση του πατέρα της. Τα γράμματα που έγραφε στον πατέρα της στα γερμανικά ακόμα διασώζονται. Η μητέρα της ζήτησε να φέρουν το Βασιλιά από τη Γερμανία μέσα σε ένα φέρετρο. Ζήτησε να μην ταφεί μέχρι να πεθάνει η ίδια και να ενταφιαστεί μαζί του. Ζήτησε, ακόμη, το φέρετρο να παραμείνει ανοικτό, και το έβλεπε κάθε δύο μέρες, αγγίζοντάς το, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την αποσύνθεση του πτώματος. Τελικά, τάφηκε στις 22 Ιουνίου 1634, 18 μήνες μετά το θάνατό του. Ακόμη και μετά την ταφή του, η Βασίλισσα άρχισε να επισκέπτεται τον τάφο, προσπαθώντας να δει το πτώμα. Στο τέλος, ο καγκελλάριος Άξελ Ούξενχανα ζήτησε να μπει στην είσοδο ένας φρουρός, για να μην προκληθούν περαιτέρω επεισόδια.

Η Πριγκίπισσα, που κληρονόμησε τη φυσιογνωμία του πατέρα της, έγινε πλέον το κέντρο της προσοχής της μητέρας της. Από πλήρη αδιαφορία, η συμπεριφορά της Βασίλισσας μεταβλήθηκε σε υπερπροστατευτική. Ο Γουσταύος Β΄ Αδόλφος είχε αποφασίσει ότι, σε περίπτωση θανάτου του, το κορίτσι θα μεγάλωνε με την αδελφή του, Αικατερίνη, που ήταν παντρεμένη με τον Ιωάννη Καζίμηρο του Παλατινάτου-Κλέεμπουργκ, έχοντας  θείο της, βαρόνο Καρλ Γκύλλενχιελμ, αντιβασιλέα. Η Χριστίνα γνώριζε αυτό το ζεύγος πολύ καλά. Τα παιδιά τους ήταν η Μαρία Ευφροσύνη, που αργότερα παντρεύτηκε έναν από τους καλύτερους φίλους της Χριστίνας, και ο Κάρολος Γουσταύος που τελικά τη διαδέχθηκε στο θρόνο. Αυτή η διευθέτηση δεν άρεσε καθόλου στη Βασίλισσα, που απαγόρευσε την είσοδο της Αικατερίνης στα ανάκτορα. Ήθελε η ίδια να επιβληθεί της ανατροφής της Πριγκίπισσας, η οποία υπέφερε από τις κρίσεις θλίψης της μητέρας της, κλεισμένη στα ιδιαίτερα διαμερίσματα όπου η Βασίλισσα απαγόρευσε το φως του ηλίου. Ο καγκελλάριος Ούξενχανα αποφάσισε να στείλει τη Βασίλισσα εξορία στο Κάστρο Γκρίπσχολμ, ενώ η συνέλευση θα αποφάσιζε πότε θα έβλεπε την εννιάχρονη κόρη της. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τρία όμορφα χρόνια, κατά τα οποία η Χριστίνα έζησε χαρούμενα στο πλευρό της θείας της. Αικατερίνης. και της οικογένειάς της. Όμως. όταν η Αικατερίνη πέθανε το 1639, ο Ούξενχανα ζήτησε από την οικογένειά της να φύγει από τα ανάκτορα.

 Μόρφωση 
Η Χριστίνα ήταν πολύ καλή στην ιππασία και έπαιρνε μαθήματα ξιφασκίας και σκοποβολής. Ήταν ιδιαίτερα ώριμη για την ηλικία της. Στις 15 Μαρτίου 1633 έγινε βασίλισσα στα έξι της και το πρώτο της επίσημο καθήκον ήταν να υποδεχθεί την αποστολή της ρωσικής πρεσβείας. Ο βασιλιάς Γουσταύος Β΄ Αδόλφος εξασφάλισε πως ο θεολόγος Γιοχάννες Ματτίε Γκότους θα ήταν ο καθηγητής της. Τη δίδαξε θρησκευτικά, φιλοσοφία, αρχαία ελληνικά και λατινικά. Παράλληλα, μελέτησε τη σουηδική ιστορία, καθώς και ξένες γλώσσες, όπως ολλανδικά, δανικά, αραβικά και εβραϊκά, για τις οποίες διέθετε ένα μοναδικό ταλέντο. Όταν ο Γάλλος πρέσβης έφθασε στη Στοκχόλμη το 1645, δήλωσε ότι η Χριστίνα "μιλά γαλλικά σαν να έχει γεννηθεί στο Λούβρο!" Ο Όττο Σπέρλινγκ, γιατρός της κόρης του Χριστιανού Δ΄ της Δανίας, συνάντησε τη Χριστίνα στη Στοκχόλμη το 1653 και της μίλησε στα ιταλικά, τα οποία αυτός γνώριζε έχοντας ζήσει στην Ιταλία για τέσσερα χρόνια. Έμεινε έκπληκτος που εκείνη, μη έχοντας επισκεφθεί την Ιταλία, μπορούσε να μιλήσει τη γλώσσα αυτή σαν μητρική. Η Χριστίνα μελέτησε και το Ισλάμ, αλλά και το σύγγραμμα Οι τρεις σφετεριστές, ένα έργο που παρέθετε αμφιβολίες για όλες τις μορφές οργανωμένης θρησκείας.

 Πολιτική 
Το 1644 η δεκαοχτάχρονη Χριστίνα ανακηρύχθηκε ενήλικη, αλλά η στέψη της έγινε το 1650 λόγω του ενδιάμεσου Πολέμου του Τόρστενσον μεταξύ Σουηδίας και του ενωμένου βασιλείου της Δανίας-Νορβηγίας, κατά τον οποίο η Σουηδία εισέβαλε στη Δανία με σκοπό να κατακτήσει σημαντικές περιοχές που βρίσκονταν κοντά στα σύνορά της. Τελικά, η Συνθήκη του Μπρέμσεμπρο έφερε στη Σουηδία τις δανικές περιοχές του Γκότλαντ και το Έσελ (νυν Σάαρεμαα της Εσθονίας) και τις νορβηγικές περιοχές του Γιέμτλαντ και Χαργιεντόλεν. Η Σουηδία ήταν πλέον το κυρίαρχο κράτος της Βαλτικής και είχε δίοδο προς τη Νορβηγική Θάλασσα.

Το 1645 έγινε φανερή η διαφορά απόψεων μεταξύ της Χριστίνας και του καγκελλάριου Ούξενχανα σχετικά με την ειρήνη με την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: εκείνη ήθελε πάση θυσία ειρήνη και έστειλε απεσταλμένο στο συνέδριο στο Οσναμπρύκ της Σαξονίας το Γιόχαν Άντλερ Σάλβιους, ενώ εκείνος πόλεμο και απέστειλε για τον ίδιο σκοπό το γιο του, Γιόχαν. Εν τέλει, η Συνθήκη της Βεστφαλίας υπογράφηκε το 1648 και έδωσε τέλος στον Τριακονταετή Πόλεμο και όλους τους ευρωπαϊκούς θρησκευτικούς πολέμους. Η Σουηδία έλαβε 5 εκατομμύρια τάλερ ως ασφάλεια και έτσι πλήρωσε τα στρατιωτικά της έξοδα, ενώ απέκτησε τις περιοχές Δυτική Πομερανία και Βίσμαρ τα αρχιεπισκοπικά πριγκιπάτα της Βρέμης και του Βέρντεν, λαμβάνοντας έτσι θέση και ψήφο στο Αυτοκρατορικό Συμβούλιο και σε άλλες τρεις δίαιτες. Λίγο πριν την ολοκλήρωση της συμφωνίας, η Χριστίνα τοποθέτησε το Σάλβιους στο βασιλικό συμβούλιο παρά τις αντιδράσεις του Ούξενχανα· ο Σάλβιους δεν ήταν αριστοκράτης, αλλά η Χριστίνα ήθελε κάποιον να αντιτίθεται στα συμφέροντα της αριστοκρατίας. Το επόμενο έτος (1649), με τη βοήθεια του θείου της, Ιωάννη Καζιμήρου, όρισε τον εξάδελφό της, Κάρολο Γουσταύο, ως διάδοχο του θρόνου σε μια προσπάθεια να περιορίσει την εξουσία του Ούξενχανα. Το 1650 αντιστάθηκε στις απαιτήσεις των ηγετών των σουηδικών επαρχιών για μείωση των φόρων, ενώ ενίσχυσε το εμπόριο με την αποικιακή Χρυσή Ακτή (νυν Γκάνα) μέσω της νεοϊδρυθείσας Σουηδικής Εταιρείας της Αφρικής. Η Σουηδία είχε ήδη αποικίες στην Αμερική (Νέα Σουηδία, κοντά στις εκβολές του ποταμού Ντέλαγουερ), όμως το 1655 τις κατέκτησε η Ολλανδική Δημοκρατία.

 Πρόγονοι 

Πηγές
 Åkerman, S. (1991). Queen Christina of Sweden and her circle: the transformation of a seventeenth century philosophical libertine. New York: E.J. Brill. ISBN 978-90-04-09310-2.
 Buckley, Veronica (2004). Christina; Queen of Sweden. London: Harper Perennial. ISBN 978-1-84115-736-8.
 Clarke, Martin Lowther (1978) "The Making of a Queen: The Education of Christina of Sweden." In: History Today, Volume 28 Issue 4, April 1978

Κατηγορία:Βασιλείς της Σουηδίας
Κατηγορία:Οίκος των Βάσα
Κατηγορία:ΛΟΑΤ ιστορία τον 17ο αιώνα