Επαρχία Εορδαίας

Η Επαρχία Εορδαίας (ή λανθασμένα Επαρχία Πτολεμαΐδας, παλαιότερα Επαρχία Καϊλαρίων) ήταν μία από τις τρεις επαρχίες του Νομού Κοζάνης και σήμερα ευρύτερα γνωστή ως γεωγραφική περιοχή. Καταλάμβανε το βόρειο τμήμα του νομού και έδρα της ήταν η Πτολεμαΐδα. Οι δυο υπόλοιπες επαρχίες ήταν η Επαρχία Κοζάνης και η Επαρχία Βοΐου ή Ανασελίτσας στα δυτικά του νομού.Ιστ. Συλλόγου Ποντίων Πτολεμαϊδας, Ποντιακή Ιστορία: Εγκατάσταση Προσφύγων στην Δυτική Μακεδονία

Διοικητικές μεταβολές

Προσαρτήθηκε στην Ελλάδα το 1912 μετά την επιτυχή κατάληξη για την ελληνική κυβέρνηση των Βαλκανικών Πολέμων.  Αμ. Κουδούνη, Μ. Νικολακοπούλου, Στ. Χασομέρη, "Δομή και λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης",ΤΕΕ, Αθήνα Φεβρ., 2005, Απόσπασμα σ.11 "...1913-1914: Απελευθερώνονται οι βόρειες ελληνικές περιοχές και τίθεται το θέμα της πολιτικής τους διοίκησης. Με τους Νόμους ΔΡΛΔ/1913 και 524/1914 επαναφέρεται ο θεσμός των Γενικών Διοικήσεων. Η Μακεδονία, η Ήπειρος και τα νησιά του Αιγαίου (νέες Γενικές Διοικήσεις) μπορούν να υποδιαιρεθούν και σε Υποδιοικήσεις...". Η επαρχία στην αρχή ονομαζόταν Επαρχία Καϊλαρίων μέχρι την αλλαγή του ονόματος της επαρχίας το 1927  και η οποία τελικώς καταργήθηκε το 1997 με το Σχέδιο Καποδίστριας. Στην θέση της δημιουργήθηκαν οι δήμοι Πτολεμαΐδας, Αγίας Παρασκευής, Μουρικίου, Βερμίου και η κοινότητα Βλάστης. Με το σχέδιο Καλλικράτης που εφαρμόστηκε το 2011, η επαρχία αποτέλεσε πάλι αυτοδιοικούμενη μονάδα ως Δήμος Εορδαίας.

Ιστορία

Το όνομα της διοικητικής περιφέρειας το δανείζεται η επαρχία από την αρχαία περιοχή της Άνω Μακεδονίας, την Εορδαία. Σήμερα η ιστορική γεωγραφική περιοχή είναι διαμελισμένη ανάμεσα στις Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης, όπου περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Αρχαίας Εορδαίας, άλλα και την σύγχρονη πόλη της Πτολεμαΐδας, η οποία είναι το σύγχρονο διοικητικό κέντρο ολόκληρης της περιοχής, Φλώρινας, η οποία περιλαμβάνει το βόρειο τμήμα της αρχαίας Εορδαίας με τις τέσσερις λίμνες, Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα στα δυτικά και Βεγορίτιδα και Πετρών ή Αμυνταίου, στα ανατολικά, και σημαντικά σύγχρονα διοικητικά κέντρα τις κωμοπόλεις Αμύνταιο και Νυμφαίο, ενώ ένα πολύ μικρό μέρος της περιοχής ανήκει σήμερα διοικητικά στην Πέλλα, με σημαντικούς οικισμούς την Άρνισσα και τον Άγιο Αθανάσιο.

Σύλλογοι της περιοχής και σημαντική μερίδα του πληθυσμού, πριν την κατάργηση του νομών με το σχέδιο Καλλικράτης και την υπαγωγή του Νομού Κοζάνης στην διευρυμένη περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, αξίωναν την δημιουργία ενός ξεχωριστού νομού Εορδαίας που θα περιλαμβάνει δήμους της ιστορικής επαρχίας. Εφημερίδα Κοζάνη: Απόσπασμα:"Ζητούν την ίδρυση Νομού Εορδαίας και σχεδόν όλα να μεταφερθούν στην Πτολεμαϊδα",Ιούλιος 2007,Αναδημοσίευση άρθρου σε φόρουμ 28/07/2011: "...Μπροστάρηδες σ’ αυτή την προσπάθεια, δύο φορείς της περιοχής, ο Πολιτιστικός – Οικολογικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας και η Κίνηση Πολιτών για την ίδρυση του νομού Εορδαίας, οι οποίοι συνέταξαν, ψήφισαν και απέστειλαν προς τον πρωθυπουργό και τα κόμματα και το σχετικό ψήφισμα. Εκείνο που τονίζουν είναι πως η προσπάθειά τους αυτή είναι η μόνη που μπορεί να ανατρέψει την υπανάπτυξη και τη συρρίκνωση της περιοχής, η οποία, όπως πιστεύουν, εδώ και δεκαετίες βρίσκεται σε τέλμα και απειλείται από ερήμωση. Δε ζητούν όμως μόνο την ίδρυση νομού Εορδαίας αλλά προχωρούν ακόμα περισσότερο, καθώς μέσω του ψηφίσματός τους ζητούν, περίπου τα πάντα να μεταφερθούν στην Πτολεμαΐδα..."

Οικισμοί της Εορδαίας
Δήμος Εορδαίας
 Βλάστη
 Άγιος Χριστόφορος
 Εμπόριο
 Ανατολικό Βερμίου
 Πύργοι
 Άρδασσα
 Περδίκκας
 Κομνηνά
 Σπηλιά
 Ασβεστόπετρα
 Ολυμπιάδα
 Μηλοχώρι
 Φούφας
 Ερμακιά
 Κόμανος
 Παλιά Αμπέλια
 Πτολεμαΐδα
 Μαυροπηγή
 Προάστιο

Δήμος Αμυνταίου
 Φιλώτας
 Αντίγονο
 Λεβαία (ή Λακκιά)
 Φαράγγι
 Βέγορα
 Λιμνοχώρι
 Σωτήρας

Δήμος Έδεσσας
 Άνω Γραμματικό
 Κάτω Γραμματικό
 Περαία

Δήμος Κοζάνης
 Ποντοκώμη

Πληθυσμιακά στοιχεία

Δείτε επίσης εσωτερικούς συνδέσμους με την ίδια ονομασία
Επαρχίες της Ελλάδας
Δήμος Εορδαίας
Αρχαία Εορδαία
Αρχαία πόλη Εορδαία
Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας

Αθλητικές ενώσεις με την ίδια ονομασία
Εορδαϊκός

Εξωτερικοί σύνδεσμοι με την ίδια ονομασία
 Ιστοσελίδα Δήμου Εορδαίας
 Ιστοσελίδα εφημερίδας: Πτολεμαίος: Καθημερινή, Εορδαϊκός Παλμός: Εβδομαδιαία
 Eordaia.Com: Ηλεκτρονική εφημερίδα: Τα Νέα της Εορδαίας 
 Eordaia.Org: Ηλεκτρονική εφημερίδα: Τα Νέα της Πτολεμαΐδας 

Παραπομπές-Σημειώσεις

Κατηγορία:Επαρχίες του Νομού Κοζάνης