Μπεζεστένι

Το μπεζεστένι (· , που θα πει «υφασματαγορά», εκ του αραβικού μπεζ που θα πει «ύφασμα ή «ένδυμα») ήταν ένας κομβικός θεσμός των αστικών κέντρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ουσιαστικά επρόκειτο για έναν τύπο στεγασμένης αγοράς ή στοάς, ο οποίος αποτελούσε το κεντρικό κτίριο μιας εμπορικής συνοικίας. Εκεί φυλάσσονταν τα πολυτιμότερα αγαθά της περιοχής προς πώληση, από υφάσματα μέχρι κοσμήματα, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούσε ως χώρος αποθήκευσης επίσημων εγγράφων και περιουσιακών στοιχείων. Οι πωλήσεις ή συναλλαγές των προϊόντων πραγματοποιούνταν κατόπιν ελέγχου της ποιότητάς τους και καθορισμού των νομισμάτων. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των μπεζεστενιών ήταν η αρχιτεκτονική τους, η οποία ακολουθούσε αυτή των ισλαμικών τεμένων, δηλαδή λιθόκτιστη κατασκευή με θολωτή στέγαση, συνήθως οργανωμένη σε συμμετρική κάτοψη με τρούλους που προσέδιδαν τόσο ανθεκτικότητα όσο και μνημειακότητα στο οικοδόμημα. Ο θεσμός των μπεζεστενιών απέκτησε με την πάροδο του χρόνου τέτοια διάδοση και σημασία, ώστε η ύπαρξή τους κατέστη κριτήριο αστικής ανάπτυξης. Κατά συνέπεια, οι οθωμανικές πόλεις διακρίνονταν πλέον σε εκείνες που διέθεταν μπεζεστένι, και, άρα, συγκροτημένο εμπορικό και διοικητικό κέντρο, και σε εκείνες που στερούνταν αυτού του θεσμού,Kreiser, Klaus: „Bedesten-Bauten im Osmanischen Reich. Ein vorläufiger Überblick auf Grund der Schriftquellen.“, in: Istanbuler Mitteilungen (Deutsches Archäologisches Institut, Abteilung Istanbul) 2, pp.367-400 (Tübingen 1979), reprint  in Istanbul und das Osmanische Reich. Derwischwesen, Baugeschichte, Inschriftenkunde. Istanbul: Isis 1995. 286 S. (Analecta Isisiana. 14) pp.61-96. γεγονός που υποδήλωνε χαμηλότερο βαθμό οικονομικής οργάνωσης και αστικής λειτουργίας. 

Πηγές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι