Γοργόμυλος Πρέβεζας

Ο Γοργόμυλος είναι χωριό (Δημοτικό διαμέρισμα) του Καλλικρατικού Δήμου Ζηρού της Περιφερειακής Ενότητας Πρέβεζας.  Είναι χτισμένο στις πλαγιές και στους πρόποδες του όρους Ξηροβούνι (στη δυτική πλευρά) σε υψόμετρο 700 μέτρα. Ο Γοργόμυλος ανήκε, πριν την εφαρμογή του σχεδίου Καλλικράτης, στον δήμο Ανωγείου. Η παλαιά του ονομασία μέχρι το 1927 ήταν Μουλιανά.

Η Δημοτική Κοινότητα Γοργομύλου αποτελείται από τους οικισμούς: Γοργόμυλος, Αγία Παρασκευή, Βαθύ, Γεροπλάτανος, Γκούρα, Καστρί, Μαρκάτες, Νέος Γοργόμυλος, Ξηρόκαμπος και Χαλίκια.

Σύμφωνα με την οθωμανική στατιστική του 1895, ο πληθυσμός των Μουλιανών ανερχόταν σε 345 κατοίκους (198 άνδρες και 147 γυναίκες) που ήταν κατανεμημένοι σε 62 φορολογικούς χανέδεςΜιχάλης Κοκολάκης, Η τουρκική στατιστική της Ηπείρου στο Σαλναμέ του 1895, στο Τετράδια Εργασίας, τεύχος 18, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, Αθήνα 2008, σελ. 308..

Η πρώτη ελληνική απογραφή που διενεργήθηκε το 1913 στα νέα εδάφη που προσάρτησε το ελληνικό κράτος, βρήκε στο χωριό πληθυσμό 837 κατοίκων(436 άρρενες 401 θήλεις)Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Απαρίθμησις των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913, σελ.74..

Κατά την απογραφή του 1991,  η κοινότητα Γοργομύλου τότε, αριθμούσε 1.107 κατοίκους.

Κατά την απογραφή του 2001 παρουσίασε πληθυσμό 1.035 ατόμων. Αποτελείται από τους οικισμούς Γοργόμυλος [40], Αγία Παρασκευή [49], Βαθύ [132], Γεροπλάτανος [67], Γκούρα [43], Καστρί [144], Μαρκάτες [55], Νέος Γοργόμυλος [343], Ξηρόκαμπος [121] και Χαλίκια [41].

Στην απογραφή του 2011 η Δημοτική Κοινότητα Γοργομύλου  παρουσίασε μεγάλη πληθυσμιακή πτώση. Συνολικά απογράφηκαν 604 άτομα. Αναλυτικά οι οικισμοί Γοργόμυλος [19], Αγία Παρασκευή [23], Βαθύ [69], Γεροπλάτανος [52], Γκούρα [22],  Καστρί [102], Μαρκάτες [32], Νέος Γοργόμυλος [187], Ξηρόκαμπος [71] και Χαλίκια [27].«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011 », σελ. 10592 (σελ. 118 του pdf)

Στην απογραφή του 2021 παρουσίασε πληθυσμό  522 ατόμων. Αναλυτικά οι οικισμοί Γοργόμυλος [20], Αγία Παρασκευή [18], Βαθύ [66], Γεροπλάτανος [40], Γκούρα [19],  Καστρί [72], Μαρκάτες [25], Νέος Γοργόμυλος [173], Ξηρόκαμπος [70] και Χαλίκια [19].

Γεωγραφική Θέση

Ο Γοργόμυλος βρίσκεται  ΒΔ της πόλης της Άρτας και ΒΑ της Φιλιππιάδας.

Το χωριό συνορεύει:
ΒΑ με το Ανώγειο.
ΒΔ με το Τσαγκαρόπουλο.
Δ με τον Κερασώνα  παλαιά ονομασία Κεράσοβο.
ΝΑ με τον Αμμότοπο, παλαιά ονομασία Κουμζιάδες ή Κουμτζάδες ή Κουμουτζάδες.
ΝΔ με τον Γυμνότοπο, παλαιά ονομασία Γκουλιάδες.

Διοικητική Εξέλιξη

14/08/1919 :  Σύσταση της Κοινότητας Μουλιανών με έδρα τον οικισμό Μουλιανά

14/08/1919 : Ο οικισμός Τσαγκαρόπουλον προσαρτάται στην Κοινότητα Μουλιανών	

18/12/1920 :Αναγνώριση του οικισμού Δρυμών και προσάρτηση του στην Κοινότητα

30/03/1927: Η Κοινότητα καταργείται και συνενούται με την Κοινότητα Γκολιάδων

25/05/1927: Επανασύσταση της Κοινότητας μετά την ανάκληση της κατάργησης και προσάρτησης της στην Κοινότητα Γυμνοτόπου

14/05/1928: Η Κοινότητα Μουλιανών μετονομάζεται σε Κοινότητα Γοργομύλου

16/10/1940: Αναγνώριση του οικισμού Κουτικάται και προσάρτηση του στην Κοινότητα

16/10/1940: Αναγνώριση του οικισμού Χαλίκια και προσάρτηση του στην Κοινότητα

16/10/1940: Αναγνώριση του οικισμού Μπιλιάριον και προσάρτηση του στην Κοινότητα

16/10/1940: Αναγνώριση του οικισμού Γκούρα και προσάρτηση του στην Κοινότητα

16/10/1940: Αναγνώριση του οικισμού Πουλιάνα και προσάρτηση του στην Κοινότητα	

07/04/1951: Αναγνώριση του οικισμού Μαρκάται και προσάρτηση του στην Κοινότητα

07/04/1951: Αναγνώριση του οικισμού Καστρίον και προσάρτηση του στην Κοινότητα

07/04/1951: Αναγνώριση του οικισμού Νέος Γοργόμυλος και προσάρτηση του στην Κοινότητα

07/04/1951: Αναγνώριση του οικισμού Βαθύ και προσάρτηση του στην Κοινότητα

19/06/1951: Ο οικισμός Τσαγκαρόπουλον αποσπάται από την Κοινότητα και ορίζεται έδρα της Κοινότητας Τσαγκαροπούλου

10/10/1955: Ο οικισμός Μπιλιάριον της Κοινότητας μετονομάζεται σε Αγία Παρασκευή

10/10/1955: Ο οικισμός Κουτικάται της Κοινότητας μετονομάζεται σε Γεροπλάτανος

19/03/1961: Ο οικισμός Δρυμών αποσπάται από την Κοινότητα και προσαρτάται στην Κοινότητα Τσαγκαροπούλου

15/02/1964: Ο οικισμός Πουλιάνα της Κοινότητας μετονομάζεται σε Λεύκη

04/05/1968: Μεταφέρεται η έδρα της Κοινότητας από τον οικισμό Γοργόμυλος στον οικισμό Νέος Γοργόμυλος

14/03/1971: Αναγνώριση του οικισμού Ξηρόκαμπος και προσάρτηση του στην Κοινότητα	

14/03/1971: Ο οικισμός Λεύκη καταργείται.	

04/12/1997: Ο οικισμός Γοργόμυλος αποσπάται από την Κοινότητα και ορίζεται έδρα του Δήμου Ανωγείου

04/12/1997: Η Κοινότητα καταργείται και συνενούται με το Δήμο Ανωγείου

Πρόσβαση
Η συνηθέστερη διαδρομή για το Γοργόμυλο είναι από τη Φιλιππιάδα είναι:
Φιλιππιάδα - Καμπή Άρτας - Αμμότοπος (περιφερειακά) - Καστρί Γοργομύλου -  Γυμνότοπος (περιφερειακά) - Ξηρόκαμπος (Γοργόμυλος) - Νέος Γοργόμυλος - Ανώγειο(περιφερειακά)- Πέντε πηγάδια - Τέροβο... Ιωάννινα.
Με την ολοκλήρωση της Ιόνιας οδού η πρόσβαση στον Γοργόμυλο γίνεται μέσω του ανισόπεδου κόμβου Γοργομύλου.

Αξιοθέατα της περιοχής

Στη θέση Κάστρο, Νότια του οικισμού Καστρί Γοργομύλου, βρίσκεται ένας αρχαιολογικός χώρος ιδιαίτερης ιστορικής αξίας. Είναι η Αρχαία Πόλη Όρραον, γνωστή και ως Καστρόπολη όπου σώζονται ερείπια κάστρου, διάφορα οικοδομή­ματα, δεξαμενή, νεκροταφείο και δρόμοι και η ίδρυση της χρονολογείται από την εποχή της Κασσώπης.

Στον Ανω Γοργόμυλο μεταξύ των συνοικισμών Γεροπλατάνου (Κουτικατών) και Γεροδημάτων υπάρχει μια μικρή  Εκκλησία  αφιερωμένη στην κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου.  Το όνομά της είναι Παναγία Αγιοσπηλιώτισσα, λόγω του ότι κτίστηκε πολύ κοντά στην Αγιοσπηλιά των Μολιανών (εκεί που βρέθηκε περί τα μέσα του 10ου αιώνα μ.Χ. η εικόνα της Παναγίας, απ’ όπου και η Σπηλιά ονομάσθηκε Αγιοσπηλιά).

Το Εκκλησάκι αυτό μαζί με εκείνα των Αγίων Αποστόλων στη Γκούρα, των Αγίων Ταξιαρχών στο Βαθύ και του Αγίου Δημητρίου στις Μαρκάτες έχουν κριθεί διατηρητέα από την Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Λοιπές Πληροφορίες

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Γοργόμυλος Ν.Πρεβέζης
 Δήμος Ανωγείου, Νομός Πρέβεζας
Υπουργείο Εσωτερικών, δήμοι του σχεδίου Καποδίστριας 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Πρέβεζας
Κατηγορία:Δήμος Ζηρού