Δίδιος Ιουλιανός

Ο Μάρκος Δίδιος Σάλβιος Ιουλιανός (Marcus Didius Salvius IulianusΣτην κλασική λατινική, το όνομα του Ιουλιανού θα αναγραφόταν ως MARCVS DIDIVS SEVERVS IVLIANVS, 30 Ιουνίου 133 ή 2 Φεβρουαρίου 137 – 1 Ιουνίου 193)  ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας για εννέα εβδομάδες κατά τη διάρκεια του έτους 193, του έτους των πέντε αυτοκρατόρων. 

Ανέβηκε στον θρόνο εξαγοράζοντάς τον από την πραιτωριανή φρουρά, που προηγουμένως είχε δολοφονήσει τον προκάτοχό του Περτίνακα. Ακολούθησε ένας εμφύλιος πόλεμος, στον οποίο τρεις αντίπαλοι στρατηγοί διεκδίκησαν τον αυτοκρατορικό θρόνο. Ο Δ. Ιουλιανός εκδιώχθηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο από τον διάδοχό του Σεπτίμιο Σεβήρο.

 Νεανικά χρόνια 
Ο Δίδιος Ιουλιανός ήταν παιδί του Κόιντου Πετρόνιου Δίδιου Σεβήρου και της Αιμιλίας Κλάρας Historia Augusta, Didius Julianus, 1.2. Ο πατέρας του προερχόταν από γνωστή οικογένεια του Μεδιολάνου (Μιλάνου) και η μητέρα του ήταν Αφρικανή, αλλά με Ρωμαϊκές ρίζες και σχέσεις με την τάξη των υπάτων. Αδέλφια του ήταν οι Δίδιος Πρόκουλος και ο Δίδιος Νούμμιος Αλβίνος. Η γέννησή του αναφέρεται είτε στις 30 Ιανουαρίου του 133 (από τον Δίωνα Κάσσιο Cassius Dio, lxxiv, 17.5) ή στις 2 Φεβρουαρίου 137 (στην «Ιστορία των Αυγούστων» Historia Augusta, Didius Julianus, 9.3). Ο Ιουλιανός μεγάλωσε με τη Δομιτία Καλβίλα, μητέρα του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου Historia Augusta, Didius Julianus, 1.3. Με τη βοήθειά της κατάφερε πολύ νέος να διοριστεί ένας των 26 αξιωματούχων (Vigintisexviri, θέση που του άνοιξε τις πόρτες προς μεγαλύτερες πολιτικές θέσειςHistoria Augusta, Didius Julianus, 1.4. Νυμφεύτηκε τη Μανλία Σκαντίλλα και περί το 153 απέκτησαν τη μοναχοκόρη τους Δίδια Κλάρα Historia Augusta, Didius Julianus, 3.4.

 Σταδιοδρομία 
Εργάστηκε διαδοχικά σαν ταμίας (κυαίστωρας)  (κατήγορος), αγορανόμος (αιδίλιος) Historia Augusta, Didius Julianus, 1.5 (αγορανόμος) και γύρω στο 162 ως Πραίτωρας. Προτάθηκε να γίνει διοικητής της ΧΧΙΙ Λεγεώνας "Πριμιγένια" στο ΜογοντιάκουμHistoria Augusta, Didius Julianus, 1.6 (σημερινό Μάιντς της Γερμανίας). Ξεκινώντας στα 170, έγινε έπαρχος (praefectus) της Βελγικής Γαλατίας για πέντε χρόνιαHistoria Augusta, Didius Julianus, 1.7. Λόγω της ανδρείας του στην κατάπνιξη της ανταρσίας της γερμανικής φυλής των ΧάττωνΣτράβων, «Γεωγραφικά» http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0197:book=7:chapter=1στον Έλβα ποταμό, διορίστηκε ύπατος (consul) μαζί με τον Περτίνακα το 175 . Διακρίθηκε επίσης σε άλλη εκστρατεία εναντίον των ΧάττωνHistoria Augusta, Didius Julianus, 1.8, 2.3; Pertinax, 14.5, ενώ κυβέρνησε τη Δαλματία Historia Augusta, Didius Julianus, 1.9, την Ελάσσονα Γερμανία Historia Augusta, Didius Julianus, 2.1 και αργότερα έγινε υπεύθυνος για τη διανομή χρημάτων σε άπορους της Ιταλίας . Εκείνη την εποχή κατηγορήθηκε ότι συνωμότησε για να σκοτώσει τον Κόμμοδο, αλλά αθωώθηκε και είχε την τύχη να δει να τιμωρείται ο κατήγορός του. Κυβέρνησε επίσης τη Βιθυνία και διαδέχτηκε τον Περτίνκα ως ανθύπατος (proconsul) της ΑφρικήςHistoria Augusta, Didius Julianus, 2.3; Pertinax, 4.1, 14.5.

 Άνοδος στην εξουσία 
Μετά τη δολοφονία του Περτίνακα (28 Μαρτίου 193), οι Πραιτωριανοί εκτελεστές ανακοίνωσαν ότι ο θρόνος θα «πωληθεί» σε όποιον προσέφερε τα περισσότεραHerodian, ii.6.4. Ο έπαρχος της Ρώμης Τίτος Φλάβιος Σουλπικιανός (πεθερός του νεκρού Περτίνακα), που βρισκόταν σε στρατόπεδο με σκοπό να κατευνάσει τα εκεί στρατεύματα, έκανε την πρώτη προσφοράCassius Dio, lxxiv, 11.1; Historia Augusta, Didius Julianus, 2.4, 2.6. Ο Δ. Ιουλιανός ξύπνησε από τη γυναίκα και την κόρη του, μετά από ένα μικρό συμπόσιοHerodian, ii.6.7 και έτρεξε στο σημείο, αλλά του αρνήθηκε η είσοδος. Έτσι, αναγκάστηκε να κάνει τη δική του προσφορά έξω από τη πύλη φωνάζονταςCassius Dio, lxxiv, 11.3; Herodian, ii.6.8. Καθώς η δημοπρασία συνεχιζόταν, οι στρατιώτες ενημέρωναν τους δύο αντιπάλους (εντός και εκτός του στρατώνα) για τις προσφορές του άλλου. Τελικά, ο Σουλπικιανός υποσχέθηκε 20.000 σεστέρτια σε κάθε στρατιώτη και ο Ιουλιανός, φοβούμενος πως θα χάσει το θρόνο, προσέφερε 25.000Cassius Dio, lxxiv, 11.5. Οι φρουροί έκλεισαν συμφωνία με τον Δ. Ιουλιανό αμέσως, άνοιξαν τις πύλες και τον αναφώνησαν «Κόμμοδο», δίδοντάς του τον τίτλο τού ΑυτοκράτοραCassius Dio, lxxiv, 11.5; Historia Augusta, Didius Julianus, 2.7; Herodian, ii.6.11. Υπό τη στρατιωτική απειλή, η Σύγκλητος τον αποδέχθηκε ως ΑυτοκράτοραCassius Dio, lxxiv, 12; Historia Augusta, Didius Julianus, 3.3. Η γυναίκα και η κόρη του έλαβαν επίσης τον τίτλο της «Αυγούστας» Historia Augusta, Didius Julianus, 3.4, 4.5.

 Διακυβέρνηση 
Ο Δ. Ιουλιανός υποτίμησε αμέσως το ρωμαϊκό νόμισμα, μειώνοντας τη συγκέντρωση (πυκνότητα) αργύρου στο δηνάριο από 87% στο 81,5%, έτσι το ακριβές βάρος του ασημιού έπεσε από 2,75 σε 2,40 γραμμάριαTulane University "Roman Currency of the Principate" . Παρά το γεγονός ότι η αρχική σύγχυση υποχώρησε, οι Ρωμαίοι δεν δέχθηκαν το συμβάν αυτό, που θεωρήθηκε προσβολήCassius Dio, lxxiv, 13.2–5; Historia Augusta, Didius Julianus, 4.2–7; Herodian, ii.7.3. Κάθε φορά που ο Δ. Ιουλιανός εμφανιζόταν δημοσίως, οι πολίτες τον αποδοκίμαζαν με βογγητά και κατάρες, αποκαλώντας τον «πατροκτόνο» και «ληστή» Cassius Dio, lxxiv, 13.3. Ο όχλος προσπάθησε να τον παρεμποδίσει να μεταβεί στη Σύγκλητο και του πέταξε ακόμη και πέτρεςHistoria Augusta, Didius Julianus, 4.2, 4.4. Όταν τα νέα της δημόσιας ανταρσίας διαδόθηκαν στην Αυτοκρατορία, οι στρατηγοί Πεσκένιος Νίγηρας της Συρίας, Σεπτίμιος Σεβήρος της Παννονίας και Κλαύδιος Αλβίνος της Βρετανίας (ο καθένας με τρεις λεγεώνες στη διάθεσή του) αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τη νομιμότητα του Δ. ΙουλιανούCassius Dio, lxxiv, 14.3–4; Historia Augusta, Didius Julianus, 5.1–2. 

Ο Δ. Ιουλιανός ανακήρυξε τον Σ. Σεβήρο υπ'αριθμόν ένα εχθρό τουHistoria Augustius Severus'', 5.5, καθώς ο τελευταίος ήταν ο πιο κοντινός γεωγραφικά αντίπαλός του. Διορίστηκε καινούριος στρατηγός στη θέση τουHistoria Augusta, Didius Julianus, 5.4–8 και απεστάλη εκατονταρχία για να τον σκοτώσει. Όμως η Πραιτωριανή Φρουρά, που είχε καιρό να ασχοληθεί με πραγματικές μάχες σε μέτωπα, αποσύρθηκε στο Πεδίον του Άρεως και άρχισε να εκπαιδεύεται στην κατασκευή φραγμάτων και άλλων πολεμικών έργωνCassius Dio, lxxiv, 16.1–2; Historia Augusta, Didius Julianus, 5.9; Herodian, ii.11.9. Εν τω μεταξύ, ο Σεβήρος, που κέρδισε την εύνοια του Αλβίνου που τον αποδέχθηκε ως ΚαίσαραCassius Dio, lxxiv, 15.1–2, προέλαυνε προς τη Ρώμη, αποκτώντας τον έλεγχο του στόλου της Ραβέννας Cassius Dio, lxxiv, 16.5; Historia Augusta, Didius Julianus, 6.3 και νικώντας τον πραιτωριανό Τούλιο Κρισπίνο, που προσπάθησε να τον σταματήσειHistoria Augusta, Didius Julianus, 6.4. Ο Σεβήρος πήρε επίσης με το μέρος του τους συμβούλους τού Ιουλιανού, που επιχείρησαν να μεταβάλλουν τη γνώμη των στρατιωτών του Cassius Dio, lxxiv, 17.1; Historia Augusta, Septimius Severus, 5.6. 
Η πραιτωριανή φρουρά, βουτηγμένη στην κραιπάλη και τη νωθρότητα, δεν μπόρεσε φυσικά να φέρει την πραγματική αντίστασηCassius Dio, lxxiv, 16.3. Καθώς τα πράγματα γίνονταν απελπιστικά, ο Ιουλιανός προσπάθησε να διαπραγματευτεί, προσφέροντας το μοίρασμα του θρόνου στον αντίπαλό τουCassius Dio, lxxiv, 17.2; Historia Augusta, Didius Julianus, 6.9, Septimius Severus, 5.7; Herodian, ii.12.3. Ο Σεβήρος αγνόησε την πρόταση αυτή και προχώρησε προς την Ιταλία, με τον λαό να τον υποστηρίζει παντού στο πέρασμά τουHerodian, ii.11.6.

Εν τέλει, όταν οι πραιτωριανοί έλαβαν τη διαβεβαίωση ότι δε θα πάθαιναν κάτι αν έδιναν τα ονόματα των δολοφόνων του Περτίνακα, συνέλαβαν τους πρωτεργάτες και ενημέρωσαν τη Σύγκλητο για τα πεπραγμένα τουςCassius Dio, lxxiv, 17.3. Η Γερουσία πέρασε πρόταση, που ανακήρυττε τον Σεπτίμιο Σεβήρο Αυτοκράτορα, θεοποιώντας τον Περτίνακα και καταδικάζοντας παράλληλα τον Δ. Ιουλιανό σε θάνατοCassius Dio, lxxiv, 17.4; Historia Augusta, Didius Julianus, 8.7; Herodian, ii.12.6. Ο Δ. Ιουλιανός εγκαταλείφθηκε από όλους, εκτός ενός εκ των πραιτωριανών και του γαμπρού του Ρεπεντίνου Historia Augusta, Didius Julianus, 8.6. Σκοτώθηκε στο παλάτι του από έναν στρατιώτη, τον τρίτο μήνα της κυριαρχίας του (Ιούνιος του 193) Cassius Dio, lxxiv, 17.5; Historia Augusta, Didius Julianus, 8.8. Ο Σεβήρος εκτέλεσε τους δολοφόνους του Περτίνακα και απέλυσε το σώμα των πραιτωριανώνCassius Dio, lxxv, 1.1. Σύμφωνα με τον Δίωνα Κάσσιο, που ζούσε στη Ρώμη την εποχή εκείνη, τα τελευταία λόγια του Ιουλιανού ήταν «Μα, τι κακό έκανα; Ποιόν σκότωσα;»  Το πτώμα του δόθηκε στη σύζυγο και την κόρη του, που το έθαψαν στον τάφο του προπάππου του επί της Λαβικάνας Οδού Historia Augusta, Didius Julianus, 8.10.

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 
 Δίων Κάσσιος, Roman History, Epitome of Book LXXIV, 11–17
 Ιστορία των Αυγούστων, Didius Julianus
 Ηρωδιανός, Roman History , ii.6–13

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

  Coinage of Didius Julianus
  A biography
  Livius.org: Didius Julianus 

Κατηγορία:Ρωμαίοι αυτοκράτορες