Καστάνιτσα Αρκαδίας

Η Καστάνιτσα (), παλαιότερα γνωστή ως Καστανίτσα, είναι ορεινό χωριό της Αρκαδίας, χτισμένο στις πλαγιές του Πάρνωνα σε υψόμετρο 840 μέτρων. Ανήκει στα Τσακωνοχώρια, στα χωριά δηλαδή που ιδρύθηκαν από Τσάκωνες. Βρίσκεται κοντά στα σύνορα των νομών Αρκαδίας και Λακωνίας. Απέχει 72 χλμ. από την Τρίπολη και 65 χλμ. από την Σπάρτη. Κοντινότερα χωριά σε αυτή είναι η Σίταινα που βρίσκεται βορειότερα της σε απόσταση 6 χλμ. και ο Πραστός που βρίσκεται ανατολικότερα σε απόσταση 7 χλμ. Ο πληθυσμός του χωριού ανέρχεται σε 204 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Το χωριό διατηρεί αναλλοίωτα στοιχεία της Τσακώνικης παράδοσης και έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός.

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Καστάνιτσα ιδρύθηκε από Τσάκωνες οι οποίοι κατέφυγαν στα ορεινά του Πάρνωνα κατά τη διάρκεια των Σλαβικών επιδρομών στην Πελοπόννησο στα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ. Αναφέρεται για πρώτη φορά σε Χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου το 1293 μ.Χ, με την ονομασία Κωστάντζα και είναι το πρώτο Τσακωνοχώρι για το οποίο υπάρχει γραπτή αναφορά. Η Καστάνιτσα ήταν χτισμένη πάνω σε πέρασμα στρατηγικής σημασίας, για τη φύλαξη του οποίου είχε χτιστεί κάστρο στην κορυφή του λόφου, πάνω από τον οικισμό, ερείπια του οποίου διατηρούνται μέχρι σήμερα. Αναφορές για το χωριό συνεχίζουν να υπάρχουν κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Το χωριό έδωσε το παρόν στην επανάσταση του 1821. Οι Καστανιτσιώτες αντιστάθηκαν σθεναρά στα στρατεύματα του Ιμπραήμ, που εισέβαλαν στην περιοχή το 1826, σώζοντας το χωριό από την καταστροφή.

Μετά την απελευθέρωση αποτέλεσε αρχικά έδρα του δήμου Σιταίνης, ο οποίος καταργήθηκε μετά από λίγα χρόνια λειτουργίας και εντάχθηκε στον δήμο Βρασιών. Στο διάστημα 1912-1998 αποτέλεσε ξεχωριστή κοινότηταΔιοικητικές μεταβολές ΟΤΑ, Κοινότητα Καστάνιτσας ενώ από το 1999 ανήκει διοικητικά στον δήμο Βόρειας Κυνουρίας.

Ο οικισμός αποτελεί τόπο καταγωγής του λογοτέχνη Γεωργίου Στρατήγη (1860-1938).
μικρογραφία|upright=0.75|Γειτονιά στην Καστάνιτσα
μικρογραφία|upright=0.75|Άποψη της Καστάνιτσας

 Ο οικισμός 
μικρογραφία|κέντρο|500px|Γενική άποψη της Καστάνιτσας
Το χωριό είναι σκαρφαλωμένο σε μία πλαγιά του Πάρνωνα, σε υψόμετρο 840 μέτρων. Είναι χτισμένο κατά μήκος του αυχένα που συνδέει δύο υψώματα. Διατηρεί αναλλοίωτη την παραδοσιακή τσακώνικη αρχιτεκτονική με τα χαρακτηριστικά πυργόσπιτα με τις στέγες από τοπικό σχιστόλιθο. Στην κορυφή του βόρειου υψώματος πάνω από τον οικισμό, διατηρούνται ερείπια του παλιού πύργου, που χτίστηκε από Βυζαντινούς του Δεσποτάτου του Μυστρά, τον 14ο αιώνα με σκοπό την οχύρωση της περιοχής.

Η Καστάνιτσα ήταν στο παρελθόν γνωστή για την παραγωγή ασβέστη. Υπήρξε περίοδος κατά την οποία λειτουργούσαν τριάντα με σαράντα ασβεστοκάμινα, ενώ σήμερα λειτουργούν ελάχιστα.

 Δημογραφική εξέλιξη 
Απογραφή  Πληθυσμός  Διάγραμμα εξέλιξης πληθυσμού1879536188948018965721907584 1920 620 1928 858 1940 795 1951 656 1961 592 1971 465 1981 484 1991 256 2001 203 2011 175 2021 204Απογραφή 2021: Ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας αναλυτικά ανά δημοτική κοινότητα - Arcadia Portal

 Δείτε επίσης 
 Κατάλογος παραδοσιακών οικισμών της Ελλάδας
 Τσάκωνες
 Τσακωνική διάλεκτος
 Τσακώνικη ενδυμασία

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 ιστοσελίδα για την Καστάνιτσα 
 Πληροφορίες για την Καστάνιτσα

Κατηγορία:Δήμος Βόρειας Κυνουρίας
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας
Κατηγορία:Χωριά του Πάρνωνα
Κατηγορία:Τσακωνιά
Κατηγορία:Παραδοσιακοί οικισμοί της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας