Χρήστος Χρηστοβασίλης

Ο Χρήστος Χρηστοβασίλης (20 Ιουλίου 1862, Μικρό Σουλόπουλο Ιωαννίνων - 21 Φεβρουαρίου 1937, Ιωάννινα) ήταν Έλληνας συγγραφέας και δημοσιογράφος, εκπρόσωπος της ηρωικής και βουκολικής λογοτεχνίας και σημαντική μορφή της λογοτεχνίας της Ηπείρου κατά τα τέλη του 19ου και αρχές του 20ού αιώνα.

Βίος
Ο Χρηστοβασίλης γεννήθηκε στο χωριό Μικρό Σουλόπουλο ΙωαννίνωνΚατσίλα, Δροσιά (2004, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Ο βίος και το έργο του Χρήστου Χρηστοβασίλη: γραμματολογική και αρχειακή μελέτη στον ποταμό Καλαμά, κοντά στα Ιωάννινα, όταν η περιοχή ήταν ακόμη υπό οθωμανική κατοχή. Ως έφηβος έφυγε από το σχολείο για να συμμετάσχει στην Ηπειρώτικη Επανάσταση του 1878 και εντάχθηκε σε αντάρτικα σώματα στην περιοχή των Αγίων Σαράντα. Οι οθωμανικές αρχές τον συνέλαβαν δύο φορές και τον καταδίκασαν σε θάνατο, όμως κατάφερε και δραπέτευσε προς την απελευθερωμένη Ελλάδα. Το 1885 βρίσκεται στην Αθήνα, όπου και σπούδασε, συνέλεξε υλικό και εξέδωσε μεγάλο αριθμό έργων σχετικά με την ελληνική ιστορία. Τον Δεκέμβριο του 1889 κέρδισε το λογοτεχνικό βραβείο της εφημερίδας Ακρόπολις για το έργο του Διηγήματα της Στάνης. Με το πέρας των Βαλκανικών Πολέμων το μεγαλύτερο μέρος της Ηπείρου εντάχθηκε στην Ελλάδα, δραστηριοποιήθηκε στα Ιωάννινα όπου και εξέδιδε την εφημερίδα Ελευθερία, ενώ το 1936 το πολιτισμικό περιοδικό Ηπειρωτικά Φύλλα.

Ο Χρηστοβασίλης εκλέχθηκε δύο φορές βουλευτής Ιωαννίνων στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, το 1926 και 1935.

Έργο
Το έργο του Χρήστου Χρηστοβασίλη εμπνεόταν από την καθημερινότητα των παραδοσιακών και αγροτικών πληθυσμών της Ηπείρου, ενώ υπήρξε κύριος εκπρόσωπος της βουκολικής λογοτεχνίας εκείνης της εποχής. Έγραφε μόνο σε δημοτική γλώσσα, την οποία αποκαλούσε «Κοινή του μέλλοντος». Ολόκληρη η εργογραφία του Χρηστοβασίλη διακατέχονταν από πατριωτικό αίσθημα ενάντια στον οθωμανικό ζυγό. Το αρχείο του σώζεται σε απογόνους του στην Πάτρα.   

Συλλογές διηγημάτων   
Διηγήματα της Στάνης (1898)
Διηγήματα της ξενιτειάς (1899)
Διηγήματα θεσσαλικά (1900)
Διηγήματα του βουνού και του κάμπου (1902)
Διηγήματα. Από τα χρόνια της σκλαβιάς (1927)
Διηγήματα του Μικρού Σκολειού (Απομνημονεύματα της μαθητικής μου ζωής) (1934)
Ηρωϊκές ιστορίες του σπιτιού μου (ανέκδοτη)
Ιστορικά διηγήματα

 Ο Κατσαντώνης (1904)
 Σουλιώτες και Λιάπηδες (1905) 
 Ο καπετάν Καλόγηρος (1905)

Θεατρικά

 Ο ερωτόληπτος υποδηματοποιός (πεζό, 1893)
 Αγώνες του Σουλίου – Για την πατρίδα (έμμετρο δράμα, 1900)
 Διά την τιμή (τραγωδία, έμμετρο 1904)

Ανέκδοτα έμμετρα δράματα

 Ο Χριστός και ο Μωχαμέτης (Παιδομάζωμα)
 Αντίοχος και Στρατονίκη
 Καταστροφή του Γαρδικιού
 Κυρά Φροσύνη

Ποιήματα που εκδόθηκαν αυτοτελώς

 Στ’ αδέρφια μας (1881)
 Η αγάπη (1897)
 Ο μαρμαρωμένος βασιληάς (1901)
 Οι δύο Κωνσταντίνοι (1917)
 Ο Μάρκο Μπότσαρης (1923)
 Η ώμορφη νύφη (1931)
 Οι θερίστρες (1933)

Ανέκδοτη ποιητική συλλογή 

 Ώρες

Ιστορικά – λαογραφικά

 Εθνικά Άισματα 1453-1821 (1902)
 Η δύναμις του ελληνισμού εν Ηπείρω και τα δίκαια αυτού (1902)
 Ήπειρος και Αλβανία (1904)
 Η Ήπειρος γεωγραφικώς και εθνολογικώς από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον (1905)
 Ηπειρωτικά παραμύθια (1906)
 Το ιστορικόν της αρπαγής των 16 χωρίων της επαρχίας Φιλιατών (1914)
 Η Ιμπλιακοποίησις των 79 χωρίων της Ηπείρου και οι αγώνες των κατοίκων των προς ανάκτησιν αυτών επί τε Τουρκοκρατίας και Ελληνικοκρατίας (1915)

Ανέκδοτες παραμένουν οι μεταφράσεις και τα γλωσσάρια.

 Παραπομπές 

Πηγές
Χρήστος Χρηστοβασίλης . Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.
Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, 1987. Εκδοτική Αθηνών.

Περαιτέρω μελέτη
Έργα του Χρήστου Χρηστοβασίλη:
openarhives.gr
βικιθήκη

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Βουλευτές Ιωαννίνων