Διοικητική διαίρεση της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η Κυπριακή Δημοκρατία χωρίζεται σε διοικητικές διαιρέσεις και υποδιαιρέσεις. Η πρώτη διοικητική διαίρεση είναι οι επαρχίες. Η δεύτερη διοικητική διαίρεση είναι οι δήμοι και οι κοινότητες.

 Επαρχίες 

μικρογραφία|313x313εσ|Διοικητικός χάρτης της Κύπρου.
Η Κύπρος διαιρείται σε έξι επαρχίες: Αμμοχώστου, Κερύνειας, Λάρνακας, Λεμεσού, Λευκωσίας, και Πάφου. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και την κατάληψη μεγάλου μέρους των εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας από τα τουρκικά στρατεύματα, ολόκληρη η επαρχία Κερύνειας, το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Αμμοχώστου, μεγάλο μέρος της επαρχίας Λευκωσίας και μικρό μέρος της επαρχίας Λάρνακας τελούν υπό κατοχή.

Η κάθε επαρχία διοικείται από την Επαρχιακή Διοίκηση, επικεφαλής των οποίων είναι ένας έπαρχος. Ο κάθε έπαρχος είναι ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, υπαγόμενος στο Υπουργείο Εσωτερικών.

 Τοπικές Αρχές 
Οι επαρχίες της Κύπρου διαιρούνται σε δήμους και κοινότητες.

 Δήμοι 

Οι δήμοι αποτελούν το δεύτερο επίπεδο διοικητικής διαίρεσης της Κύπρου (μαζί με τις κοινότητες), μετά τις επαρχίες. Σήμερα η Κύπρος έχει 39 δήμους οι οποίοι λειτουργούν με βάση τον περί Δήμο νόμο του 1985. Οι Δήμαρχοι και τα Δημοτικά Συμβούλια εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες, μέσω των δημοτικών εκλογών, για πενταετή θητεία. Όλοι οι δήμοι αποτελούν μέλη της Ένωσης Δήμων Κύπρου.

Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η διοικητική έκταση εννέα δήμων της Κύπρου καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό. Λόγω αυτού, οι δήμοι αυτοί δεν ασκούν πλέον τις συνηθισμένες δημοτικές εξουσίες και αρμοδιότητες. Ωστόσο, διατηρούν τη νομική τους υπόσταση και έχουν την έδρα τους στις περιοχές που ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία.

 Κοινότητες 

Οι κοινότητες αποτελούν το δεύτερο επίπεδο διοικητικής διαίρεσης της Κύπρου (μαζί με τους δήμους), μετά τις επαρχίες. Σήμερα η Κύπρος έχει 576 κοινότητες οι οποίες λειτουργούν με βάση τον περί Κοινοτήτων νόμο του 1999. Η διοίκηση των κοινοτήτων ανήκει στην αρμοδιότητα των Κοινοτικών Συμβουλίων. Ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου ονομάζεται κοινοτάρχης. Όλες οι κοινότητες αποτελούν μέλη της Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου.

Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η διοικητική έκταση 172 κοινοτήτων της Κύπρου καταλήφθηκε -πλήρως ή μερικώς- από τον τουρκικό στρατό. Λόγω αυτού, οι κοινότητες αυτές δεν ασκούν πλέον τις συνηθισμένες κοινοτικές εξουσίες και αρμοδιότητες. Ωστόσο, διατηρούν τη νομική τους υπόσταση και έχουν την έδρα τους στις περιοχές που ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Δύο ή περισσότερες κοινότητες που συνορεύουν μπορούν να αιτηθούν να δημιουργήσουν ένα σύμπλεγμα κοινοτήτων.

 Συνοικίες, Ενορίες, Οικισμοί 
Οι δήμοι διαιρούνται σε συνοικίες και αυτές σε ενορίες ή οικισμούς. Σε κάθε συνοικία ορίζεται από το δήμαρχο ένας κοινοτάρχης ο οποίος είναι λειτουργός του Δήμου και έχει τα καθήκοντα ποιστοποιών υπαλλήλου. Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου μια συνοικία ενός Δήμου είναι αρκετά μεγάλη, τότε μπορεί να οριστούν κοινοτάρχες για τις ενορίες της συνοικίας αντί ένας κοινοτάρχης για ολόκληρη τη συνοικία. 

Οι κοινότητες διαιρούνται σε ενορίες ή οικισμούς. Οι ενορίες μιας κοινότητας ουσιαστικά είναι εκκλησιαστικές ενορίες με βάσει τον/τους ιερο/ούς ναο/ούς που υπάρχει/ουν στην κοινότητα. Οι Οικισμοί οι οποίοι είναι κάτω από την διοίκηση των κοινοτήτων μπορεί είτε να είναι δύο χωριά τα οποία γειτνιάζουν και δημιούργησαν ένα σύμπλεγμα κοινοτήτων κάτω από μια διοίκηση, είτε πρόκειται για κάποιο εγκαταλελειμμένο χωριό ή εργατικός/αιγοτροφικός οικισμός που έχει εγκαταληφθεί από τους μόνιμους ή εποχικούς κατοίκους του και για διοικητικούς σκοπούς έχει περάσει στην δικαιοδοσία άλλης γειτνιάζουσας κοινότητας. Η τελευταία περίπτωση κοινοτικών οικισμών είναι αυτή ενός αρχαίου οικισμού που αποτελεί αρχαιολογικός χώρος συνήθως.

 Σχέδιο για Νέα Διοικητική διαίρεση της Κυπριακής Δημοκρατίας 
Έχει προταθεί πολλές φορές ειδικότερα τα έτη 1964 (Διακοινοτικές ταραχές), 1974 (Τουρκική εισβολή στην Κύπρο), 1983 (έτος ανακύρηξης «ανεξαρτησίας» της ΤΔΒΚ) και 2004 (δημοψήφισμα Ανάν), αλλά και από το 1960 (έτος ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας) μέχρι και σήμερα αλλαγή στην Διοικητική διαίρεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά όλες δεν έχουν γίνει πράξη λόγω της μη επίλυσης του Κυπριακού, 50 χρόνια τώρα. Η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που χωρίζεται σε 6 Επαρχίες (με την Επαρχία Κερύνειας να είναι εξ ολοκλήρου διοικούμενη από την Τουρκοκυπριακή Διοίκηση καθώς, και μεγάλο μέρος της Επαρχίας Αμμόχωστου, τμήμα της Επαρχίας Λάρνακας και η μίση έκταση της Επαρχίας Λευκωσίας διοικούμενες επίσης από την Τουρκοκυπριακή Διοίκηση) και πολυάριθμους δήμους και αυτόνομες κοινότητες διαιρούνται σε συνοικίες και αυτές σε ενορίες ή οικισμούς, και δεν εναμορνίζονται με τους Ευρωπαϊκούς κανόνες. Έχουν πέσει στο τραπέζι τα εξής:
 Ομοσπονδιακό Κράτος στο Πρότυπο του Βασιλείου του Βελγίου: Αυτονομία σε Βορρά (Τουρκοκύπριοι), και Νότο (Ελληνοκύπριοι) και αυτόνομη Λευκωσία με επίσημες γλώσσες τα Ελληνικά και τα Τουρκικά, καθώς και κατάργηση της Πράσινης Γραμμής.
 Ανταλλαγή εδαφών μεταξύ της ΤΔΒΚ και της Ελεύθερης Κυπριακής Δημοκρατίας.
 Συγχώνευση όλων των Αυτόνομων Κοινοτήτων σε Δήμους, και διεύρυνση Δήμων, για καλύτερη διοίκηση, και δημιουργία νέων Δήμων σε Λευκωσία και Λεμεσό για πλυθυσμιακούς λόγους (στα πρότυπα αυτοδίοικησης της Ελλάδας).
 Προνόμια αυτοδιοικήσης σε μειονότητες (Άραβες της Κύπρου, Αρμένιοι και άλλοι).
 Δημιουργία νέων Επαρχιών σε άλλες μεγάλεις πόλεις της Κύπρου σε Ελέυθερες και Κατεχόμενες Περιοχές (Πόλη της Χρυσοχούς, Παραλίμνι Αμμοχώστου, Ριζοκάρπασο και άλλες).

 Παραπομπές 

*