Ορθόδοξη Εκκλησία της Φινλανδίας

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Φινλανδίας (φινλανδικά: Suomen ortodoksinen kirkko, σουηδικά: Finlands ortodoxa kyrka) είναι αυτόνομη Ορθόδοξη Εκκλησία στην Φινλανδία. 

Η αυτονομία της αποδόθηκε το 1921 από την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και το 1923 από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, στο οποίο υπάγεται πνευματικά. Έχει νομική κατοχύρωση ως εθνική εκκλησία της χώρας, όπως και η Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία της Φινλανδίας.

Από το 2024, πρωθιεράρχης της Φινλανδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ο Αρχιεπίσκοπος Ελσίνκι και πάσης Φινλανδίας Ηλίας, μετά την παραίτηση του προκατόχου του, Αρχιεπισκόπου Λέων. 
Η ενθρόνισή του νέου Αρχιεπισκόπου έγινε στις 15 Δεκεμβρίου 2024 στον Καθεδρικό ναό Ουσπένσκι (Κοιμήσεως της Θεοτόκου).

Ιστορικά στοιχεία
Πρώτα χρόνια
Ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός εξαπλώθηκε στην περιοχή της σημερινής Καρελίας και της Νοτιοανατολικής Φινλανδίας τον 11ο αιώνα από ιεραποστόλους που προέρχονταν από το πριγκιπάτο του Νόβγκοροντ. Τον ίδιο αιώνα, η Καρελία ενσωματώθηκε χαλαρά στην Αρχιεπισκοπή του Νόβγκοροντ. Ιεραπόστολοι από το Νόβγκοροντ ίδρυσαν πιθανώς το μοναστήρι Βάλαμο στα νησιά Λάντογκα τον 12ο αιώνα και το μοναστήρι Konevitsa τον 14ο αιώνα. Μέχρι τον 16ο αιώνα, η Ορθοδοξία είχε εδραιωθεί στην Καρελία. Η ειρήνη του Pähkinäsaari προώθησε τη διαίρεση της σημερινής Φινλανδίας σε Καθολικό και Ορθόδοξο τμήμα.

Με την ειρήνη της Stolbova, η Καρελία περιήλθε σε σουηδική κυριαρχία, αλλά στον πληθυσμό της επετράπη να ασκεί την ορθόδοξη θρησκεία. Ωστόσο, σύντομα η το βασίλειο υιοθέτησε τον Λουθηρανισμό, στον οποίο ωθήθηκε και ο πληθυσμός. Με εντολή της κυβέρνησης, ο ορθόδοξος πληθυσμός έπρεπε να συμμετέχει στις λουθηρανικές λειτουργίες και οι ορθόδοξοι ιερείς επιτρεπόταν να εργάζονται μόνο μεταξύ του ρωσόφωνου πληθυσμού. Κατά τη γνώμη του Λουθηρανού επισκόπου Johannes Gezelius του Νεότερου, ο οποίος ήταν και τοποτηρητής στην Ιγγρία, η Ορθοδοξία ήταν «σχεδόν συγκρίσιμη με την πίστη του σκότους και του διαβόλου, του Ισλάμ και των ειδωλολατρών».

μικρογραφία|left|Ο Καθεδρικός Ναός Ουσπένσκι (Κοιμήσεως της Θεοτόκου)

Ρωσική κυριαρχία
Με την ειρήνη του Τούρκου, οι ορθόδοξες περιοχές περιήλθαν στον ρωσικό έλεγχο και η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας βελτιώθηκε. Μετά την ειρήνη της Χαμίνα, ορθόδοξες εκκλησίες ιδρύθηκαν επίσης στη Δυτική Φινλανδία, μεταξύ άλλων στη Βάασα, το Τούρκου, το Τάμπερε και το Ελσίνκι. Από το 1865, οι λειτουργίες γίνονταν στη δημοτική φινλανδική αντί της εκκλησιαστικής σλαβονικής. Το 1892, οι Φινλανδικές Ορθόδοξες εκκλησίες σχημάτισαν τη δική τους επισκοπή, η οποία άρχισε να λειτουργεί το 1895. Κατά τη διάρκεια περιόδων καταπίεσης, η Ρωσία προσπάθησε να χρησιμοποιήσει την εκκλησία ως εργαλείο εκρωσισμού, στις οποίες ο φινλανδόφωνος ορθόδοξος κλήρος αντιτάχθηκε.

Ανεξαρτησία Φινλανδίας
Μετά την ανεξαρτησία της Φινλανδίας, το κράτος αναγνώρισε την Ορθόδοξη Μητρόπολη της Φινλανδίας ως ανεξάρτητη εκκλησία το 1918 και το Πατριαρχείο Μόσχας έδωσε τη δική του αναγνώριση το 1921. Ωστόσο, το φινλανδικό κράτος ήθελε να διαχωρίσει την εκκλησία από τη σφαίρα επιρροής της Μόσχας και για αυτό τον λόγο, το 1923 η Φινλανδική Ορθόδοξη Εκκλησία περιήλθε υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως ως αυτόνομη εκκλησία. Αν και η Εκκλησία επιθυμούσε Αυτοκεφαλία, η Κωνσταντινούπολη δεν την παραχώρησε, θεωρώντας ότι μια τέτοια λύση θα εξόργιζε τη Μόσχα.

Μεταπολεμική κατάσταση
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα μέλη της Φινλανδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας μειώνονταν επί πολλά χρόνια με ρυθμό αρκετών εκατοντάδων ατόμων ετησίως, κυρίως επειδή σε μικτούς γάμους μεταξύ Λουθηρανών και Ορθοδόξων, ο Ορθόδοξος σύζυγος εντασσόταν συχνότερα στη Λουθηρανική Εκκλησία και τα παιδιά του ζευγαριού βαφτίζονταν, συχνά λόγω κοινωνικής πίεσης, ως Λουθηρανοί.

Από τη δεκαετία του 1970, η φήμη και το κύρος της Ορθοδοξίας άρχισε να αλλάζει, καθώς ο φινλανδικός εθνικισμός και η λουθηρανική ταυτότητα ατόνισαν, ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1960. Ο αριθμός όσων εγκατέλιπαν την εκκλησία μειώθηκε και από το 1991 τα μέλη της εκκλησίας άρχισαν να αυξάνονται. Αυτό διήρκεσε ως το 2013, μετά το οποίο ο αριθμός των μελών της εκκλησίας μειώνεται κατά περίπου 500-600 ετησίως. Η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Φινλανδία είναι σχετικά ισχυρότερη στην Ανατολική Φινλανδία, αν και η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της εκκλησίας ζει σήμερα στη Νότια Φινλανδία. Η αύξηση του αριθμού των μελών της Φινλανδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας έχει επίσης επηρεαστεί σημαντικά από τη μετανάστευση Ρώσων, και ένα σημαντικό μέρος αυτών που προσχωρούν στην εκκλησία είναι μετανάστες.

 100 χρόνια αυτονομίας 
Με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από την απόδοση καθεστώτος αυτονομίας στην Φινλανδική Ορθόδοξη Εκκλησία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, πραγματοποίησε επίσκεψη στη χώρα τον Σεπτέμβριο του 2023. Ο  Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε συναντήσεις με την πολιτειακή και πολιτική ηγεσία και προεξήρχε στη δοξολογία, για την εκατονταετηρίδα της αυτονομίας, στον Καθεδρικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Ελσίνκι.

μικρογραφία|300px|Το κεντρικό κτήριο διοίκησης της Εκκλησίας στο Κουόπιο.
Η Εκκλησία σήμερα
Σήμερα (2022) η Εκκλησία έχει τρεις επισκοπές με 53.871 μέλη, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 1% του πληθυσμού της Φινλανδίας. Από 1 Ιανουαρίου 2018, έδρα της Εκκλησίας είναι η πόλη του Ελσίνκι, όπου υπάρχει και ο μεγαλύτερος αριθμός πιστών.

Γενική Εκκλησιαστική Συνέλευση
Γενική Εκκλησιαστική ΣυνέλευσηΜητροπολίτηςΙδιότηταΑρχιεπίσκοπος Ελσίνκι και πάσης ΦινλανδίαςΠρόεδροςΜητροπολίτης Κουπίου και ΚαρελίαςΜέληΜητροπολίτης ΌουλουΕπίσκοπος ΓιοένσουΔιευθυντής Γραφείου Εκκλησιαστικού Διοικητικού Σώματος32 Αιρετά Μέλη

Εκκλησιαστικές Επαρχίες
μικρογραφία|right|Μητροπόλεις και Ενορίες της Ορθόδοξης Αυτόνομης Εκκλησίας της Φινλανδίας.|473x473εσ

 Ιερά Μητρόπολη Ελσινκίου 
Η Μητρόπολη Ελσινκίου έχει τους περισσότερους πιστούς ανάμεσα στις Μητροπόλεις της Ορθόδοξη Αυτόνομη Εκκλησία της Φινλανδίας, πάνω από 28.000.

Η Μητρόπολη περιλαμβάνει οκτώ ενορίες, στις οποίες λειτουργούν περίπου 50 ιερείς. Έδρα της Μητρόπολης είναι ο Καθεδρικός Ναός Ουσπένσκι στο Ελσίνκι.

Την Δευτέρα 1 Ιανουαρίου 2018 ο Μητροπολίτης Ελσινικίου Αμβρόσιος, παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του, μετά από 29 χρόνια διακονίας και ακολούθως με απόφασή του ο Αρχιεπισκόπου Λέοντος, ο προκαθήμενος της Φιλανδικής Εκκλησίας θα φέρει τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου Ελσίνσκι και πάσης Φινλανδίας.Αλλαγή τίτλου και έδρας για τον Αρχιεπίσκοπο Φινλανδίας

Προκαθήμενος της Εκκλησίας Φιλανδίας αλλά και της Ιεράς Μητροπόλεως Ελσινκίου είναι ο Αρχιεπίσκοπος Ηλίας.

Ιερά Μητρόπολις Κουπίου και Καρελίας
Η έδρα της Μητροπόλεως Κουπίου και Καρελίας βρίσκεται στο Κουόπιο.

Η Μητρόπολη Κουπίου και Καρελίας έχει 22.000 μέλη σε 12 ενορίες. Ο αριθμός των ιερέων στη μητρόπολη είναι περίπου 45 και εκκλησίες και παρεκκλήσια συνολικά άνω των 80. Η μητρόπολη περιλαμβάνει επίσης τα μοναδικά ορθόδοξα Μοναστήρια στη Φινλανδία.

Στην έδρα της Μητροπόλεως, το Κουόπιο, λειτουργεί το Μουσείο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φινλανδίας.

Απο το 2018, με απόφασή του Αρχιεπισκόπου Λέων, ο προκαθήμενος της Φιλανδικής Εκκλησίας φέρει τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου Ελσίνσκι και πάσης Φινλανδίας.

Μητροπολίτης Κουπίου και Καρελίας είναι ο Αρσένιος (Heikkinen).

μικρογραφία|Ο Καθεδρικός Ναός Όουλου.|228x228εσ

Ιερά Μητρόπολις Όουλου
Η Μητρόπολη Όουλου έχει πέντε ενορίες, εκ των οποίων η μεγαλύτερη βρίσκεται στο Όουλου.

Η μητρόπολη ιδρύθηκε το 1980. Έχει λιγότερα από 10.000 μέλη. Έδρα της Μητροπόλεως είναι ο Καθεδρικός Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας Όουλου.

Μετά την εκλογή του μητροπολίτη Ηλία, ως Αρχιεπισκόπου στις 28 Νοεμβρίου 2024, η θέση παραμένει κενή.

Μονές
Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού - Ανδρική Μονή
Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος - Γυναικεία Μονή

 Αρχιεπισκοπικός Κατάλογος 
+ΑρχιεπίσκοποςΕικόναΈναρξη ΠοιμαντορίαςΛήξη ΠοιμαντορίαςΣημειώσειςΓερμανός (Αάβ)κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|117x117εσ13 Ιουλίου 19251945Από Επίσκοπος Καρελίας  
Ως Αρχιεπίσκοπος Σορταβάλλας και πάσης Φινλανδίας 19451 Ιουλίου 1960Ως Αρχιεπίσκοπος Καρελίας και πάσης Φινλανδίας
ΠαραίτησηΠαύλος (Όλμαρι)κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|92x92εσ29 Αυγούστου 19601987Από Επίσκοπος Λαπωνίας  
ΠαραίτησηΙωάννης (Ρίννε)κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|117x117εσ15 Οκτωβρίου 198730 Σεπτεμβρίου 2001Από Μητροπολίτης Ελσινκίου
Σε Μητροπολίτης Γέρων ΝικαίαςΛέων (Μακκόνεν)κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|119x119εσ27 Οκτωβρίου 20011 Ιανουαρίου 2018 Από Μητροπολίτης Ελσινκίου
Ως Αρχιεπίσκοπος Καρελίας και πάσης Φινλανδίας1 Ιανουαρίου 2018 1 Δεκεμβρίου 2024Ως Αρχιεπίσκοπος Ελσινκίου και πάσης Φινλανδίας
ΠαραίτησηΗλίας (Βαλγκρέν)κέντρο|χωρίς-πλαίσιο|123x123εσ28 Νοεμβρίου 2024ΣήμεραΑπό Μητροπολίτης Όουλου

 Εορτασμός του Πάσχα 
Η Φινλανδική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μοναδική Ορθόδοξη Εκκλησία που χρησιμοποιεί το Γρηγοριανό ημερολόγιο και για τον υπολογισμό του Πάσχα.Φινλανδία: Εκεί που ήδη ο “Χριστός Ανέστη”, 23/4/2019, orthodoxianewsagency.gr Το ίδιο ίσχυε και για τους Ορθοδόξους της Εσθονίας μέχρι το 1945, όταν πέρασαν στην δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας, κάτι που ακολουθεί η Εσθονική Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία, σύμφωνα με το Ορθόδοξο Πασχάλιο.ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2023, 16/4/2023, Εσθονική Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία, εσθονικά

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Η επίσημη σελίδα της Φινλανδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας

Κατηγορία:Ανατολικές Ορθόδοξες Εκκλησίες
Κατηγορία:Επαρχίες του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Κατηγορία:Ορθοδοξία
Ορθοδοξη
Φινλανδια