Εμπρόσνερος Χανίων

Ο Εμπρόσνερος (ή Μπρόσνερος) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Αποκορώνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Την περίοδο 1999-2010 υπαγόταν στον δήμο Κρυονερίδος.

Γεωγραφικά στοιχεία και παρουσίαση

Ο Εμπρόσνερος βρίσκεται 38 χλμ νοτιοανατολικά των Χανίων στους πρόποδες των Λευκών Ορέων σε υψόμετρο 260 μέτρων στην είσοδο των στενών της Κράπης και του Κατρέ, που οδηγούν στην περιοχή των Σφακίων.
Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, έχει πληθυσμό 268 κατοίκων που ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία, την ελαιοκαλλιέργεια, την αμπελοκαλλιέργεια και την καλλιέργεια χαρουπιών. Η περιοχή είναι πλούσια σε υδάτινους πόρους και σε αυτούς οφείλεται κατά πολλές εκδοχές, η ονομασία του χωριού αλλά και της ευρύτερης περιοχής η οποία πριν την διοικητική αναδιάρθρωση του 2010 ονομαζόταν Δήμος Κρυονερίδος, με πρωτεύουσα τις Βρύσες.

 Ιστορικά στοιχεία 
Το χωριό έχει αρχαιολογικό και τουριστικό ενδιαφέρον. Σε ανασκαφές που έχουν γίνει βρέθηκαν πήλινα αγγεία, τάφοι και πέτρινα τοιχώματα, που ίσως ανήκουν σε αγωγούς ύδρευσης αρχαίας πόλης. Η παλαιότερη μνεία του χωριού γίνεται το 1355 όπου αναφέρεται ως Brusnero. 

Ο Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 αναφέρει το χωριό ως Obrosnero, ενώ στην απογραφή του Καστροφύλακα το 1583 (Κ237) αναφέρεται ως Brosnero με 389 κατοίκους και στο Κ223 ως Ombros nero.

Στον Εμπρόσνερο είχε την κατοικία του ο περιώνυμος Τουρκοκρητικός γενίτσαρος, Αληδάκης αγάς. Το 1774, Έλληνες από τα Σφακιά επιτέθηκαν στον Εμπρόσνερο επιτυγχάνοντας ύστερα από φονική μάχη να εξοντώσουν τον Αληδάκη καθώς και αρκετούς Τουρκοκρητικούς. 

Η προσωρινή διοίκηση της Κρήτης το 1822 είχε την έδρα της στο χωριό. Στο χωριό γεννήθηκε το 1873 ο αγιορείτης μοναχός Αβιμέλεχ, κατά κόσμον Γεράσιμος ΜπονάκηςΒιβλιοπαρουσίαση: Γέροντας Αβιμέλεχ ο Αγιορείτης.. 

Από το χωριό κατάγεται και ο σωματοφύλακας του Ελευθερίου Βενιζέλου Ιωάννης Μαρκάκης ο οποίος τραυματιστεί σοβαρά στην απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου στις 6 Ιουνίου 1933 και υπέκυψε στα τραυματά του 3 ημέρες αργότερο 

Το 1950 γεννήθηκε στο Εμπρόσνερο ο ανθυποσμηναγός Κλαπάκης Στυλιανός .Εισήλθε στη Σχολή Ικάρων τον Οκτώβριο του 1969 και αποφοίτησε τον Αύγουστο του 1973 με το βαθμό του ανθυποσμηναγού.Σκοτώθηκε την 1η Αυγούστου 1975 κατά την ε­κτέλεση διατεταγμένης πτήσεως, όταν το αεροσκάφος του F-84F της 340 Μοίρας Διώξεως – Βομβαρδισμού, κατευθυνόμενο από Κομοτηνή προς Τανάγρα, κατέπεσε 15 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Κύμης Ευβοίας και βυθίστηκε. 

Στο Εμπρόσνερο γεννήθηκε ο Μιχάλης Μυριδάκης υπασπιστής του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα . Ο Μιχάλης Μυριδάκης συμμετέχει εκτός των άλλων και ατην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου 25 Νοεμβρίου 1942 ως επικεφαλής του τμήματος του ΕΔΕΣ .Επίσης από τον Εμπρόσνερο κατάγεται η οικογένεια Μεγαλακάκη και η ηθοποιός Ελπίδα Μπραουδάκη.Πέθανε η ηθοποιός Ελπίδα Μπραουδάκη

Στον Εμπρόσνερο λειτουργεί συνεχώς από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα διθέσιο ολοήμερο Δημοτικό σχολείο 

Απογραφές πληθυσμού

Απογραφή188119001913192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός882Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, τόμος Β', Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, σελ 131.937Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, τόμος Β', Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, σελ 165.902Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Απαρίθμησις των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913, Εν Αθήναις 1915, σελ 82.788Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ 222.759665 Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951, Εν Αθήναις, 1955, σελ 185.568Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοίκων της 19 Μαρτίου 1961, τόμος I, Πληθυσμός κατά γεωγραφικάς και διοικητικάς υποδιαιρέσεις, Αθήναι 1964, σελ 315.421353341376Εμπρόσνερος ( συμπεριλαμβάνονται και οι κάτοικοι του οικισμού Βατουδιάρη ) .268
2021

249

 Δείτε επίσης 
Κοινότητα Εμπροσνέρου

Λιμαντζάκης Γιώργος, Αποκόρωνας, ταξίδι στη φύση και την ιστορία, Δήμος Αποκορώνου, 2021, σ. 84-89.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Χανίων
Κατηγορία:Δήμος Αποκορώνου