Εντ Χάρις

Ο Εντ Χάρις (αγγλικά: Ed Harris, γενν. 28 Νοεμβρίου 1950) είναι Αμερικανός ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης, γνωστός για τις ερμηνείες του στις ταινίες Μια θέση στην καρδιά, Appaloosa, Ο βράχος, Η άβυσσος, Απόλλων 13, Ένας Υπέροχος Άνθρωπος, Το τέλος της βίας, Ζωντανή μετάδοση: The Truman Show και Pollock. Το 1998 κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του στην ταινία Ζωντανή Μετάδοση: The Truman Show και το 2012 για την ερμηνεία του στην τηλεταινία Game Change. Επίσης προτάθηκε τέσσερις φορές για Όσκαρ. Από το 2016 πρωταγωνιστεί στην τηλεοπτική σειρά Westworld ως ο Άνδρας με τα Μαύρα και έχει προταθεί για Βραβείο Έμμυ.

 Βιογραφία 
Ο Εντ Χάρις γεννήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 1950 στο Ένγκλγουντ του Νιού Τζέρσεϊ των ΗΠΑ. Η μητέρα του ήταν ταξιδιωτική πράκτορας, ενώ ο πατέρας του δούλευε στο βιβλιοπωλείο του Ινστιτούτου Τέχνης του Σικάγου. Μεγάλωσε σε μια πρεσβυτεριανική οικογένεια. Σπούδασε αρχικά στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, ενώ αργότερα σπούδασε υποκριτική στο Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα. Ο πρώτος του σημαντικός ρόλος ήταν στην ταινία Borderline μαζί με τον Τσαρλς Μπρόνσον. Απέκτησε, όμως, μεγαλύτερη φήμη όταν υποδύθηκε τον αστροναύτη Τζον Γκλεν στην ταινία Οι κατάλληλοι άνθρωποι. Το 1995 έλαβε την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ για την ταινία Απόλλων 13 για την ερμηνεία του στον ρόλο του διευθυντή αποστολής της NASA Τζιν Κρανζ. Ακολούθησαν άλλες 3 υποψηφιότητες για Όσκαρ το 1998, το 2001 και το 2003 για τις ταινίες Ζωντανή μετάδοση: The Truman Show, Pollock και Οι ώρες αντίστοιχα. Το 2000, έκανε το ντεμπούτο του στη σκηνοθεσία με την ταινία «Pollock», η οποία είχε ως κύριο θέμα τη ζωή του διάσημου Αμερικανού ζωγράφου Τζάκσον Πόλοκ στην οποία και πρωταγωνίστησε. Η ταινία ήταν υποψήφια για 2 βραβεία Όσκαρ. Το 2005 έπαιξε μαζί με τον Κέισι Άφλεκ και τον Μόργκαν Φρίμαν στην ταινία Το τέλος της βίας. Είναι παντρεμένος με την ηθοποιό Έιμι Μάντιγκαν και έχουν αποκτήσει μια κόρη.

 Προσωπική ζωή 
 Γάμος 
Ο Χάρις παντρεύτηκε την ηθοποιό Έιμι Μάντιγκαν στις 21 Νοεμβρίου 1983, ενώ γύριζαν μαζί την ταινία Μια θέση στην καρδιά. Απέκτησαν μια κόρη, τη Λίλι, το 1993.  Ο Χάρις έχασε το σπίτι του στο Μαλιμπού σε πυρκαγιά τον Ιανουάριο του 2025. 

 Πεποιθήσεις και στιλ 
Στις 21 Μαρτίου 1999, στη διάρκεια της 71ης απονομής των βραβείων Όσκαρ, ο Εντ Χάρις μαζί με την Έιμι Μάντιγκαν έδειξαν ανοιχτά την περιφρόνησή τους για τον Ελία Καζάν, ο οποίος είχε λάβει Τιμητικό Βραβείο Όσκαρ, παραμένοντας στις θέσεις τους χωρίς να χειροκροτούν. Αυτό οφειλόταν στην κατάθεση του Καζάν ενώπιον της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων της Βουλής των Αντιπροσώπων το 1952, στην οποία ο ίδιος κατονόμασε τους φίλους του από το Group Theatre ως κομμουνιστές, με αποτέλεσμα να μπουν στη Μαύρη Λίστα του Χόλυγουντ, κάτι για το οποίο ο Καζάν δεν είχε ζητήσει ποτέ συγγνώμη. 

Στις 20 Μαρτίου 2012, η Ένωση Ηθοποιών Κινηματογράφου (SAG) και η Αμερικανική Ομοσπονδία Καλλιτεχνών Τηλεόρασης και Ραδιοφώνου (AFTRA) συγχωνεύθηκαν για να σχηματίσουν ένα νέο σωματείο, το SAG-AFTRA. Ο Χάρις, μαζί με άλλους, όπως οι Εντ Άσνερ, Μάρτιν Σιν, Βάλερι Χάρπερ, Μάικλ Μπελ και Γουέντι Σάαλ, ήταν αντίθετοι στη συγχώνευση και έκαναν αγωγή στον πρόεδρο της SAG, Κεν Χάουαρντ, και αρκετούς αντιπροέδρους της, επιδιώκοντας την ακύρωση της συγχώνευσης. Οι προσφυγές αυτές δεν ήταν επιτυχείς.  Η αγωγή απορρίφθηκε στις 22 Μαΐου 2012.  Στις 30 Μαρτίου 2012, η SAG και η AFTRA ολοκλήρωσαν τη συγχώνευσή τους σχηματίζοντας ένα νέο σωματείο, το SAG-AFTRA. Οι ενάγοντες απέσυραν την αγωγή τους αρκετούς μήνες αργότερα. 

Ο Χάρις έχει τη φήμη ότι είναι σοβαρός στο πλατό. Είπε σε έναν δημοσιογράφο το 2006: «Δεν μου αρέσουν οι ανοησίες».  Στις 13 Μαρτίου 2015, τιμήθηκε με ένα αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ για το έργο του στον κινηματογράφο.   Ο Χάρις έλαβε τιμητικό πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Muhlenberg στις 17 Μαΐου 2015. 

Το περιοδικό New York περιέγραψε κάποτε τον Χάρις ως «το σύμβολο του σεξ για τη σκεπτόμενη γυναίκα». 
 Φιλμογραφία 
+ΈτοςΠρωτότυπος τίτλοςΤίτλος στα ελληνικάΡόλοςΔεκαετία 19701977The Amazing Howard HughesΡας1978ComaΤο μυστήριο του θαλάμου 8ασθενήςΔεκαετία 19801980The Aliens Are ComingΤσακ ΠόλτσεκBorderlineΗ γραμμή των συνόρωνΧότσκις1981KnightridersΟι μονομάχοι της ασφάλτου Μπίλι1982CreepshowΧανκ Μπλέιν1983Under FireΑποστολή στη ΝικαράγουαΌουτςThe Right StuffΟι κατάλληλοι άνθρωποιΤζον Γκλεν1984Swing ShiftΣτρατιώτες δίχως όπλαΤζακ ΓουόλςPlaces in the HeartΜια θέση στην καρδιά Γουέιν ΛόμαξA Flash of GreenΤζίμι Γουίνγκ1985Alamo BayΆλαμο Μπέι ΣανγκCode Name: EmeraldΚωδικός EmeraldΓκας ΛανγκSweet DreamsΤα όνειρα μιας γυναίκας Τσάρλι Ντικ1987The Last Innocent ManΟ ιστός της αλήθειαςΧάρι ΝαςWalkerΓουόκερ ο κατακτητής Γουίλιαμ Γουόκερ1988To Kill a PriestΥπόθεση δολοφονίας Στέφαν1989Jacknife ΝτέιβField of DreamsΟ ξυπόλητος ΤζοφωνήThe AbyssΗ άβυσσος Μπαντ ΜπρίγκμανΔεκαετία 19901990State of GraceΧαριστική βολή Φράνκι1991Paris TroutΟ μισαλλόδοξος Χάρι Σίγκρεϊβς1992Glengarry Glen RossΟικόπεδα με θέα Ντέιβ ΜοςRunning MatesΑντίπαλοι εραστέςΧιου Χάθαγουεϊ1993The FirmΗ φίρμα Γουέιν ΤάρανςNeedful ThingsΧρήσιμα αντικείμενα σερίφης Άλαν Πάνγκμπορν1994China MoonΦονικό φεγγάρι Κάιλ ΜποντάινMilk MoneyΜία γυναικάρα για τον μπαμπά Τομ1995Just CauseΑναζητώντας τη δικαιοσύνη Μπλερ ΣάλιβανApollo 13Απόλλων 13 Τζιν ΚραντςNixonNixonΧάουαρντ Χαντ1996Eye for an EyeΟφθαλμόν αντί οφθαλμού Μακ ΜακάνRiders of the Purple SageΗ οργή της μοίραςΤζιμ ΛάσιτερThe RockΟ βράχος στρατηγός Φράνσις Χάμελ1997Absolute PowerΑπόλυτη δύναμη Σεθ Φρανκ1998The Truman ShowΖωντανή μετάδοση: The Truman Show ΚριστόφStepmomΗ ζωή σε δύο πράξεις Λουκ Χάρισον1999The Third Miracle Φρανκ ΣορΔεκαετία 20002000Waking the DeadΕπικίνδυνες αναμνήσειςΤζέρι ΚαρμάικλThe Prime GigΤο τέλειο δόλωμα Κέλι ΓκραντPollockΠόλοκ, ο ασυμβίβαστος Τζάκσον Πόλοκ2001Enemy at the GatesΕχθρός προ των πυλών ταγματάρχης ΚένινγκBuffalo SoldiersΗ συμμορία με τα χακί συνταγματάρχης ΜπέρμανA Beautiful MindΈνας υπέροχος άνθρωπος Πάρτσερ2002Just a DreamΧένρι ΣτάρμπακThe HoursΟι ώρες Ρίτσαρντ Μπράουν2003Masked and AnonymousΗ μάσκα του ανώνυμου Όσκαρ ΒόγκελThe Human StainΤο ανθρώπινο στίγμα Λέστερ ΦάρλεϊRadioΑγώνας για τη νίκη προπονητής Τζόουνς2005A History of ViolenceΤο τέλος της βίας Καρλ ΦόγκαρτιWinter PassingΤο πέρασμα του χειμώναΝτον Χόλντεν2006Two Tickets to ParadiseΕισιτήριο για τον ΠαράδεισοΜέλβιλCopying BeethovenΑντιγράφοντας τον Μπετόβεν Λούντβιχ βαν Μπετόβεν2007Gone Baby GoneΧωρίς ίχνη Ρεμί ΜπρεσάνCleaner Έντι ΛορέντσοNational Treasure: Book of SecretsΣτα ίχνη του χαμένου θησαυρού: Το βιβλίο με τα μυστικά Μιτς Γουίλκισον2008Touching HomeΠίσω στο σπίτι Τσάρλι ΓουίνστονAppaloosa Βέρτζιλ ΚόουλΔεκαετία 20102010Once FallenΖεις μόνο μια φορά ΛίαμThe Way Back ΣμιθVirginia Ρίτσαρντ Τίπτον2011Salvation BoulevardΆγιος με το ζόρι Πίτερ ΜπλέιλοκThat's What I AmΑυτός είμαι Σάιμον2012Man on a LedgeΣτενά περιθώρια Ντέιβιντ ΊνγκλαντερGame ChangeΗ μεγάλη ανατροπή Τζον Μακέιν2013Sweetwaterσερίφης ΤζάκσονPhantom ΝτέμιPain & Gain Εντ ΝτιμπουάSnowpiercer ΓουίλφορντGravityΒαρύτητακέντρο ελέγχου (φωνή)The Face of LoveΤο πρόσωπο του έρωτα Γκάρετ Μάθις / Τομ Γιανγκ2014Το πρόσωπο του έρωταΡόιPlanes: Fire & RescueΑεροπλάνα 2: Ιπτάμενοι πυροσβέστες Μπλέιντ ΡέιντζερCymbelineΑναρχία Κυμβελίνος2015Run All NightΝυχτερινή καταδίωξη Σον Μακ ΓκουάιαρThe Adderall DiariesΝιλ Έλιοτ2016Buried ChildΝτοντζIn Dubious BattleΤζόιRules Don't ApplyΜπράνσφορντ2017A Crooked SomebodyΣαμ ΒονMother!Μητέρα! άνδραςKodachromeΖωή σε φιλμ ΜπενGeostormΠαγκόσμιος κίνδυνος: Geostorm Λέοναρντ Ντέκομ2019The Last Full MeasureΡέι ΜοτΔεκαετία 20202020ResistanceΤζορτζ Σμιθ Πάτον2021The Lost DaughterΗ χαμένη κόρη Λάιλ2022Top Gun: Maverick Τσέστερ ΚέινGet Away If You CanΆλαν2024Love Lies BleedingΜατωμένος δεσμόςΛου Λάνγκστον
 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Β΄ Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί φωνής