Σίρλεϊ Μακ Λέιν

μικρογραφία|260x260εσ|Με την Όντρεϊ Χέπμπορν (αριστερά) και τον Τζέιμς Γκάρνερ σε σκηνή από την ταινία Οι ψίθυροι (1961)
μικρογραφία|260x260εσ|Με τον Τζον Μακμάρτιν σε σκηνή της ταινίας Γλυκιά Τσάριτι (1969)
Η Σίρλεϊ Μακ Λέιν (αγγλικά: Shirley MacLean Beaty, 24 Απριλίου 1934) είναι Αμερικανίδα ηθοποιός, χορεύτρια, πολιτική ακτιβίστρια και συγγραφέας. Έχει γράψει πολλά αυτοβιογραφικά βιβλία, στα οποία αναφέρεται στην καριέρα της στο Χόλιγουντ, καθώς και στη σχέση της με μεταφυσικά θέματα. Η Μακ Λέιν το 1983 βραβεύτηκε με βραβείο Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για τη συμμετοχή της στην ταινία Σχέσεις στοργής του Τζέιμς Λ. Μπρουκς. Είναι η μεγαλύτερη αδελφή του ηθοποιού και σκηνοθέτη Γουόρεν Μπίτι.

 Πρώτα Βήματα 
Η Μακ Λέιν γεννήθηκε στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνιας το 1934. Οι γονείς της, ο καθηγητής ψυχολογίας Άιρα Όουενς Μπίτι και η καθηγήτρια υποκριτικής Κάθλιν Κορίν Μακ Λέιν, της έδωσαν το όνομά της για να τιμήσουν την ηθοποιό παιδί-θαύμα Σίρλεϊ Τεμπλ. Όταν η Μακ Λέιν ήταν ακόμη σε μικρή ηλικία, η οικογένειά της μετακόμισε αρχικά στο Νόρφολκ κι έπειτα στο Άρλινγκτον, όπου ο πατέρας της διορίστηκε στο γυμνάσιο Τόμας Τζέφερσον.

Η Μακ Λέιν, ως παιδί είχε αδύναμους αστραγάλους και η μητέρα της αποφάσισε να την πάει να μάθει μπαλέτο. Δούλεψε σκληρά ώστε να γίνει καλή μπαλαρίνα και δεν έχασε ούτε ένα μάθημα κατά τη διάρκεια της εφηβείας της. Ήταν η ψηλότερη της τάξης της και συχνά αναλάμβανε ανδρικούς ρόλους σε κλασικά έργα όπως Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα του Προκόφιεφ και Η ωραία κοιμωμένη του Τσαϊκόφσκι. Σύντομα όμως αποφάσισε ότι δε θα μπορούσε ποτέ να γίνει επαγγελματίας μπαλαρίνα, καθώς ήταν πολύ ψηλή και δεν είχε την σωματική διάπλαση χορεύτριας κλασικού μπαλέτου. Μετά την ενηλικίωση της, κατέφυγε στο Μπρόντγουεϊ για να γίνει χορεύτρια, αλλά την κέρδισε η υποκριτική. 

Φοίτησε στο λύκειο Ουάσινγκτον-Λι, όπου συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις. Το καλοκαίρι πριν από τη χρονιά της αποφοίτησής της βρισκόταν στη Νέα Υόρκη και κατάφερε να βρει δουλειά στο Μπρόντγουεϊ ως αντικαταστάτρια της ηθοποιού Κάρολ Χέινι στο μιούζικαλ The Pajama Game. Όταν η Χέινι έσπασε τον αστράγαλό της, την αντικατέστησε η Μακ Λέιν. Μερικούς μήνες μετά και αφού η Χέινι ανάρρωνε ακόμη, βρέθηκε στο κοινό ο παραγωγός Χαλ Ουόλις που πρόσεξε τη Μακ Λέιν. Η Μακ Λέιν με τη βοήθεια του Ουόλις υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρία Paramount. Μερικούς μήνες αργότερα όμως η Μακ Λέιν έσπασε το συμβόλαιο με την εταιρία λόγω διαφωνιών και έκανε αγωγή στον ΟυόλιςHanrihan v. Parker, 19 Misc. 2d 467, 469 (N.Y. Misc. 1959).

 Καριέρα 
Η Μακ Λέιν έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο το 1955 στην ταινία του Άλφρεντ Χίτσκοκ Ποιος σκότωσε το Χάρι; (The Trouble with Harry) για την οποία κέρδισε Χρυσή Σφαίρα ως καλύτερη νεαρή ηθοποιός της χρονιάς. Την επόμενη χρονιά συμμετείχε στη μεταφορά του μυθιστορήματος του Ιούλιου Βερν Ο γύρος του κόσμου σε 80 μέρες. Δυο χρόνια αργότερα, συμπρωταγωνίστησε με το Φρανκ Σινάτρα στην ταινία του Βινσέντε Μινέλι Το στίγμα του κολασμένου (Some Came Running, 1958) και απέσπασε την πρώτη της υποψηφιότητα για όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου, καθώς και στην ταινία Ερωτική Εγκατάλειψη (Hot Spell) πλάι στη Σίρλεϊ Μπουθ. Η δεύτερή της υποψηφιότητα για όσκαρ ήρθε το 1960, όταν υποδύθηκε την Φραν Κιούμπελικ στο πλευρό του Τζακ Λέμον, στην ταινία του Μπίλι Γουάιλντερ Η γκαρσονιέρα (The Apartment). Η ταινία κέρδισε 5 βραβεία όσκαρ, συμπεριλαμβανομένου και του Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, αλλά η Μακ Λέιν έχασε από την Ελίζαμπεθ Τέιλορ που κέρδισε για την ταινία Ζήσαμε στην αμαρτία (BUtterfield 8). Η Μακ Λέιν αργότερα δήλωσε ότι: 

Την επόμενη χρονιά συμπρωταγωνίστησε με την Όντρεϊ Χέπμπορν στην ταινία του Γουίλιαμ Γουάιλερ Οι ψίθυροι που αποτελεί μεταφορά του θεατρικού έργου της Λίλιαν Χέλμαν, The Children's Hour. Δυο χρόνια αργότερα ξαναβρέθηκε στη λίστα των υποψηφίων των βραβείων Όσκαρ για την ταινία του Μπίλι Γουάιλντερ Η τροτέζα (Irma La Douce, 1963). Αυτή τη φορά έχασε από την Πατρίσια Νιλ που κέρδισε το όσκαρ για την ταινία Άγριος σαν θύελλα (Hud). Το 1970 ο Ντον Σίγκελ, σκηνοθέτης της στην ταινία Οι γύπες πετούν χαμηλά (Two Mules for Sister Sara), είπε για εκείνη:

Η Μακ Λέιν το 1970, άσκησε αγωγή στην 20th Century Fox για αθέτηση συμβολαίου, όταν η εταιρία ανέβαλε την παραγωγή της ταινίας Bloomer Girl, στην οποία επρόκειτο να πρωταγωνιστήσει. Η εταιρία, προκειμένου να μην της παράσχει αποζημίωση, της πρότεινε κάποιο ρόλο στην ταινία Big Country, Big Man. Όταν η Μακ Λέιν δε δέχτηκε, η υπόθεση πήγε στο ανώτατο δικαστήριο της Καλιφόρνιας. 

Το 1977 έλαβε την τέταρτή της υποψηφιότητα για όσκαρ για την ταινία Η κρίσιμη καμπή, όπου υποδύθηκε στο πλευρό της Αν Μπάνκροφτ μια μπαλαρίνα που αποσύρεται από το μπαλέτο. Το 1983 ήρθε η ώρα της να κερδίσει το πολυπόθητο αγαλματίδιο με τη συμμετοχή της στην ταινία του Τζέιμς Λ. Μπρουκς Σχέσεις στοργής (Terms Of Endearment). Στην ταινία αυτή που κέρδισε και το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας εκείνη τη χρονιά υποδυόταν την ψυχρή μητέρα της Ντέμπρα Ουίνγκερ. Το 1988 κέρδισε ακόμη μια χρυσή σφαίρα για την ταινία Μαντάμ Σουζάτσκα (Madame Sousatzka). 

Η Μακ Λέιν συνέχισε να συμμετέχει σε σημαντικές παραγωγές, όπως την ταινία του 1989 Ανθισμένες μανόλιες (Steel Magnolias), όπου πρωταγωνίστησε πλάι στις Σάλι Φιλντ και Τζούλια Ρόμπερτς, ενώ το 2000 έκανε το σκηνοθετικό της ντεμπούτο στην ταινία Bruno. Άλλες σημαντικές ταινίες που κοσμούν τη φιλμογραφία της είναι οι εξής: Γλυκιά Τσάριτι (Sweet Charity, 1970) σε σενάριο Φεντερίκο Φελίνι, Να είσαι εκεί, κύριε Τσανς (Being There, 1979) στο πλευρό του Πίτερ Σέλερς, Φλερτάροντας τη ζωή (Postcards From The Edge, 1990), πλάι στη Μέριλ Στριπ, Ξεχωριστοί άνθρωποι (Used People, 1992) και Ο φρουρός της Τες πλάι στον Νίκολας Κέιτζ. 

Πιο πρόσφατες συμμετοχές της στη μεγάλη οθόνη αποτελούν οι ταινίες Οι φήμες λένε (Rumor Has It, 2005) πλάι στον Κέβιν Κόστνερ και την Τζένιφερ Άνιστον και το Έλα στη θέση μου (In Her Shoes, 2005) πλάι στην Κάμερον Ντίαζ. 

Η Μακ Λέιν έχει επίσης συμμετάσχει σε τηλεοπτικές παραγωγές, όπως την τηλεταινία του 2000 These Old Broads, πλάι στις Ελίζαμπεθ Τέιλορ, Τζόαν Κόλινς και Ντέμπι Ρέινολντς, καθώς και την τηλεταινία του 2010 Coco, βασισμένη στη ζωή της Κοκό Σανέλ, για την οποία προτάθηκε για βραβείο Έμμυ. 

Το 2012 συμπρωταγωνίστησε με τον Τζακ Μπλακ στην κωμωδία Μπέρνι (Bernie) κι εμφανίστηκε πλάι στη Μάγκι Σμιθ στην τηλεοπτική σειρά Ο πύργος του Ντάουντον (Downton Abbey). Την ίδια χρονιά έγινε η 7η κατά σειρά ηθοποιός που έλαβε το τιμητικό βραβείο για τη συνεισφορά της στην 7η τέχνη από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

 Προσωπική Ζωή 
Η Μακ Λέιν υπήρξε παντρεμένη με τον επιχειρηματία Στιβ Πάρκερ, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη, τη Σάχι, από το 1952 μέχρι και το 1982. 

 Φιλμογραφία 
 Έτος Ταινία Ελληνικός τίτλος Σημειώσεις 1955  The Trouble with Harry  Ποιος σκότωσε το Χάρι; Υποψηφιότητα — Βραβείο της Βρετανικής ακαδημίας κινηματογράφου (BAFTA) - Καλύτερη ξένη ηθοποιόςArtists and Models  Λόρδοι, λόρδα και φιλότιμο 1956  Around the World in Eighty Days  Ο γύρος του κόσμου σε 80 μέρες 1958  Some Came Running  Το στίγμα του κολασμένου Υποψηφιότητα — Όσκαρ Α' Γυναικείου ΡόλουΥποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Δράμα The Sheepman  Η κοιλάς των κεραυνών Hot Spell  Ερωτική εγκατάλειψη The Matchmaker  Έτοιμοι για γάμο Ask Any Girl  Ό,τι επιθυμεί η κάθε γυναίκα Υποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποιόςΝίκη - Φεστιβάλ του Βερολίνου - Αργυρή Άρκτος (Καλύτερη Ηθοποιός)Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιούζικαλ 1959  Career  Η αγάπη είναι πρώτη 1960  Ocean's Eleven   Η συμμορία των 11 Σύντομο πέρασμα Can-Can  Καν καν The Apartment  Η γκαρσονιέρα Νίκη — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποιόςΝίκη - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή ΜιούζικαλΦεστιβάλ της Βενετίας - Κύπελλο Βόλπι (Καλύτερη Ηθοποιός)Υποψηφιότητα — Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου 1961  The Children's Hour  Οι ψίθυροι Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Δράμα All in a Night's Work  Για ένα μισόγυμνο κορίτσι Two Loves Οι δυο μου αγάπες 1962  Two for the Seesaw  Το παιχνίδι της μοναξιάς My Geisha  Αγαπημένη μου γκέισα 1963  Irma la Douce  Η τροτέζα Υποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποιόςΝίκη - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή ΜιούζικαλΥποψηφιότητα — Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου 1964  The Yellow Rolls-Royce  Η κίτρινη Ρολς-Ρόις What a Way to Go!  Η κυρία και οι άνδρες της Υποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποιός 1965  John Goldfarb, Please Come Home  Η Σίρλεϊ και το χαρέμι της 1966  Gambit  Η κλέφτρα Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιούζικαλ 1967  Woman Times Seven  Εφτά φορές γυναίκα Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιούζικαλ 1968  The Bliss of Mrs. Blossom  Η ευτυχία της κας Μπλόσομ 1969  Sweet Charity  Γλυκιά Τσάριτι Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιούζικαλ 1970  Two Mules for Sister Sara  Οι γύπες πετούν χαμηλά 1971  Desperate Characters  Συζυγικές ανησυχίεςΝίκη - Φεστιβάλ του Βερολίνου - Αργυρή Άρκτος (Καλύτερη Ηθοποιός) 1972  The Possession of Joel Delaney  Υπόθεση: Τζον Ντελάνεϊ1975The Other Half of the Sky: A China MemoirΝτοκυμαντέρΣυγγραφέας, σκηνοθέτης, παραγωγόςΥποψηφιότητα — Όσκαρ καλύτερου ντοκυμαντέρ 1977  The Turning Point  Η κρίσιμη καμπήΥποψηφιότητα — Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου 1979  Being There  Να είσαι εκεί, κύριε Τσανς Υποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποίοςΥποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιούζικαλ 1980  A Change of Seasons  Να γδυθώ ή να με γδύσεις; Loving Couples  Έλα να αλλάξουμε τις γυναίκες μας 1983  Terms of Endearment  Σχέσεις στοργής Νικήτρια - Όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου - Νικήτρια - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη γυναικεία ερμηνεία σε δράμα Νικήτρια - Βραβείο κύκλου κριτικών Νέας Υόρκης - Καλύτερη ερμηνεία από γυναίκα σε πρωταγωνιστικό ρόλοΝικήτρια - Βραβείο Νταβίντ ντι Ντονατέλλο καλύτερης ξένης ηθοποιούΝικήτρια - Βραβείο κύκλου κριτικών του Λος Άντζελες - Α' γυναικείος ρόλοςΝικήτρια - Βραβείο National Board Of ReviewΥποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποίος 1984  Cannonball Run II  Κάνονμπολ νούμερο 2 1987  Out on a Limb   τηλεοπτική σειρά 1988  Madame Sousatzka  Μαντάμ Σουζάτσκα Νίκη - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε ΔράμαΝίκη - Φεστιβάλ της Βενετίας - Κύπελλο Βόλπι (Καλύτερη Ηθοποιός) 1989  Steel Magnolias  Ανθισμένες μανόλιες Υποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Β' γυναικείος ρόλος 1990  Postcards from the Edge  Φλερτάροντας τη ζωή Υποψηφιότητα — Βραβείο BAFTA - Καλύτερη ξένη ηθοποίοςΥποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Β' γυναικείος ρόλος Waiting for the Light   1991  Defending Your Life  Υπερασπίζοντας τη ζωή μας 1992  Used People  Ξεχωριστοί άνθρωποι Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιόυζικαλ 1993  Wrestling Ernest Hemingway   1994  Guarding Tess  Ο Φρουρός της Τες Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη Γυναικεία Ερμηνεία Σε Κωμωδία ή Μιόυζικαλ 1995  The West Side Waltz   1996  The Evening Star  Το βραδινό άστρο Mrs. Winterbourne  Άφραγκη και έγκυοςΥποψηφιότητα - Βραβεία Satellite - Καλύτερη ηθοποιός 1997  A Smile Like Yours  Ένα χαμόγελο σαν το δικό σου  1999  Joan of Arc    2000  Bruno   Σκηνοθετημένο από τη Μακ Λέιν 2001  These Old Broads   2002  Salem Witch Trials   Hell on Heels: The Battle of Mary Kay  Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη γυναικεία ερμηνεία σε τηλεταινία 2003  Carolina  Καρολίνα 2005  Rumor Has It…  Οι φήμες λένε  Bewitched  Η μάγισσα In Her Shoes  Έλα στη θέση μου Υποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Β' γυναικείος ρόλοςΥποψηφιότητα - Βραβεία Satellite - Καλύτερη ηθοποιός 2007  Closing the Ring  Ο κύκλος έκλεισε 2008  Coco Chanel  Υποψηφιότητα - Βραβείο Έμμυ καλύτερης ηθοποιού σε τηλεοπτική σειρά ή τηλεταινίαΥποψηφιότητα - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη γυναικεία ερμηνεία σε τηλεταινίαΥποψηφιότητα - Screen Actors Guild Awards - Καλύτερη γυναικεία ερμηνεία σε τηλεταινία Anne of Green Gables: A New Beginning 2010 Valentine's Day Valentine's Day 2012 Μπέρνι Bernie

 Τηλεόραση 
 Shirley's World (1971–1972) και ένα ωριαίο επεισόδιο το 1977.
 Where Do We Go From Here? (1978) 
 Out on a Limb (1987)
 Downton Abbey (2012)

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 









  (Published in Europe as: )



 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Η Σίρλεϊ Μακ Λέιν στο cine.gr

Κατηγορία:Αμερικανοί χορευτές
Κατηγορία:Βραβευμένες με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένες με BAFTA Α' Γυναικείου Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένες με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Δράμα)
Κατηγορία:Βραβευμένες με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)
Κατηγορία:Νικήτριες Κυπέλλου Βόλπι Καλύτερης Ηθοποιού
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Συγγραφείς της Νέας Εποχής
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανίδες ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Αμερικανοί βιογράφοι