Α΄ Ελληνική Δημοκρατία

Α΄ Ελληνική Δημοκρατία ονομάζεται το προσωρινό ελληνικό κράτος κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.Who Governs Southern Europe?: Regime Change and Ministerial Recruitment, 1850-2000 Pedro Tavares De Almeida, António Costa Pinto, Nancy Gina Bermeo, σελ. 157, Routledge, 2003Constitutional law in Greece, Philippos K. Spyropoulos, P. C. Spyropoulos, Théodore Fortsakis, Kluwer Law International 2009, σελ. 41Greek orders and medals, Volume 1, George D. Dimacopoulos, 1961 «It was named «0rder of the Phoenix» after the mythological bird, which every five hundred years burns, and is then reborn from its own ashes, and which was the symbol of the Rebirth of Hellenism and of the First Greek Republic (1827-1832)» Πρόκειται για ένα καθαρά ιστοριογραφικό όρο, τονίζοντας το συνταγματικό και δημοκρατικό χαρακτήρα του επαναστατικού καθεστώτος πριν από την ίδρυση του ανεξάρτητου Βασιλείου της Ελλάδας, και συνδέει αυτή την περίοδο της ελληνικής ιστορίας με το μεταγενέστερο της Δεύτερης και της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας. Ο όρος «Α΄ Ελληνική Δημοκρατία» αναφέρεται σπάνια στη βιβλιογραφία, σε αντίθεση με τον όρο «Β΄ Ελληνική Δημοκρατία» (1924–1935) που έχει μικρή, περιορισμένη χρήση και με τον όρο «Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία» (1974–σήμερα) ο οποίος βρίσκεται σε ευρεία χρήση. Υπάρχουν επίσης κάποιες (κυρίως ξενόγλωσσες) πηγές που αναφέρουν ως «Α΄ Ελληνική Δημοκρατία» την περίοδο που άρχισε από το 1923 ή 1924, μέχρι το 1935,Western Europe 2000, Wayne C. Thompson, Mark H. Mullin - 2000 «The first Greek Republic was established in 1923, followed by military coups in 1925, 1926, 1933 and 1935, and a restoration of the monarchy in 1935»  αυτή που αναφέρεται συχνότερα δηλαδή ως «Β΄ Ελληνική Δημοκρατία».

 Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος (1822–1827) 

Στα πρώτα στάδια της επανάστασης του 1821, διάφορες περιοχές εξέλεξαν τα δικά τους περιφερειακά συμβούλια. Αυτά υποκαταστάθηκαν από την κεντρική διοίκηση στην Α΄ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου στις αρχές του 1822, η οποία ενέκρινε επίσης το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα, σηματοδοτώντας τη γέννηση μιας προσωρινής επαναστατικής διοίκησης, πρόδρομης ενός σύγχρονου ελληνικού κράτους. Τα συμβούλια συνέχιζαν να υφίστανται, ωστόσο, η κεντρική εξουσία δεν είχε εδραιωθεί μέχρι το 1824/1825. Η διοίκηση των επαναστατημένων Ελλήνων δεν αναγνωρίζεται από τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, το οποίο, μετά τις αρχικές επιτυχίες, απειλείται με κατάρρευση από το εσωτερικό, λόγω εμφυλίου πολέμου και από τις νίκες του Τούρκο-αιγυπτιακού στρατού του Ιμπραήμ Πασά.

Ωστόσο, από αυτή τη φορά (1827), οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν συμφωνήσει στην σύσταση ενός αυτόνομου ελληνικού κράτους υπό οθωμανική κυριαρχία, όπως ορίζεται στη Συνθήκη του Λονδίνου. Η Οθωμανική άρνηση σε αυτούς τους όρους οδήγησε στη ναυμαχία του Ναυαρίνου, η οποία εξασφάλισε την οριστική ολοκλήρωση της ελληνικής ανεξαρτησίας.

 Διοικήσεις της Ελλάδας (1822–1827) 
Η διοίκηση του επαναστατημένων Ελλήνων γινόταν από τις Εθνικές Συνελεύσεις, τα Εκτελεστικά Σώματα και τις Διοικητικές Επιτροπές:
 Εκτελεστικόν Σώμα (15 Ιανουαρίου 1822 – 25 Απριλίου 1823)«Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832» , Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Β', Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, σελ. 14 (Διαταγή του Προέδρου του Εκτελεστικού Α. Μαυροκορδάτου για την έκδοση του Οργανικού Νόμου -δηλ. του Προσωρινού Πολιτεύματος της Ελλάδος-, 25 Φεβρουαρίου 1822, με τίτλο Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος)
 Εκτελεστικόν Σώμα (25 Απριλίου 1823 – 10 Οκτωβρίου 1824)
 Εκτελεστικόν Σώμα (10 Οκτωβρίου 1824 – 17 Απριλίου 1826)Θέσπισμα του Βουλευτικού Σώματος περί συστάσεως Κεντρικού Σχολείου στο Άργος, Πρόεδρος Πανούτσος Νοταράς, 22 Νοεμβρίου 1824 εν Ναυπλίω που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελληνικά Χρονικά, Μεσολόγγι, 14 Φεβρουαρίου 1825, Σάββατο, Αρ. 13, Δεύτερον Έτος  (Τίτλος: «Προσωρινή Διοικ. της Ελλάδος»), αναδημοσίευση από την Εφημερίδα της Διοικήσεως Επιστολή του Εκτελεστικού προς το Υπουργείο των Εσωτερικών, επιγραφόμενη «Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος»
 Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος (17 Απριλίου 1826 – 6 Απριλίου 1827)«Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» , Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Ε', 1839, σελ. 90 (Επιστολή του Εκτελεστικού σώματος «προς το Σεβαστόν Βουλευτικόν» επιγραφόμενη «Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος» με ημερομηνία 1η Απριλίου 1826)

 Ελληνική Πολιτεία (1827–1833) 

Το 1827, στην τρίτη Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας ιδρύθηκε το ελληνικό κράτος (Ελληνική Πολιτεία). Ταυτόχρονα εξελέγη ο κόμης Ιωάννης Καποδίστριας ως Κυβερνήτης της Ελλάδας. Μετά την άφιξή του στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1828, ο Καποδίστριας προσπάθησε να δημιουργήσει ένα λειτουργικό κράτος επιχειρώντας να λύσει τα προβλήματα της κατεστραμμένης από τον πόλεμο χώρας. Σύντομα όμως βρέθηκε σε σύγκρουση με ισχυρούς τοπικούς παράγοντες εξουσίας: προκρίτους και οπλαρχηγούς. Δολοφονήθηκε από τους πολιτικούς του αντιπάλους το 1831, και η χώρα βυθίστηκε σε εμφύλιο πόλεμο. Τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Αυγουστίνος, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί μετά από έξι μήνες. Για άλλη μια φορά οι τρεις «Προστάτιδες Δυνάμεις» (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία και Ρωσία) παρενέβησαν, κηρύσσοντας την Ελλάδα βασίλειο στη Διάσκεψη του Λονδίνου του 1832, με τον Βαυαρό πρίγκιπα Όθωνα των Βίττελσμπαχ ως βασιλιά.

 Διοικήσεις της Ελλάδας (1827–1833) 
 Αντικυβερνητική επιτροπή (6 Απριλίου 1827 – 18 Ιανουαρίου 1828)
 Κυβέρνηση Ιωάννη Καποδίστρια (18 Ιανουαρίου 1828 – 27 Σεπτεμβρίου 1831)
 Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος (27 Σεπτεμβρίου 1831 – 8 Δεκεμβρίου 1831)
 Κυβέρνηση Αυγουστίνου Καποδίστρια (8 Δεκεμβρίου 1831 – 27 Μαρτίου 1832)
 Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος (28 Μαρτίου 1832 – 25 Ιανουαρίου 1833)

Μετά την ανάληψη της διοίκησης από την Αντιβασιλεία του Όθωνα Α΄, η Ελληνική Πολιτεία μετονομάστηκε σε «Βασίλειον της Ελλάδος».

 Δείτε επίσης 
 Β΄ Ελληνική Δημοκρατία
 Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία

 Παραπομπές 

*
Κατηγορία:Πολιτική ιστορία της Ελλάδας
Κατηγορία:Πολιτειακοί Θεσμοί της Ελληνικής Επανάστασης του 1821