Τομ Κρουζ

Ο Τομ Κρουζ (), (γενν. 3 Ιουλίου 1962) είναι Αμερικανός ηθοποιός. Ξεκίνησε την καριέρα του το 1981 με τις ταινίες Ατελείωτη αγάπη (Endless Love) και Ταπς, η σάλπιγγα της ανταρσίας (Taps). Υποδύθηκε τον πρώτο του πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία Οι Πονηρές Δουλειές ενός Πρωτάρη (Risky Business) το 1983. Απέκτησε παγκοσμία αναγνωρισιμότητα με τον πρωταγωνιστικό ρόλο που είχε στην ταινία Τοπ Γκαν (Top Gun) το 1986 και ο  πιο διάσημος ρόλος του είναι αυτός του Ίθαν Χαντ στην επιτυχημένη σειρά ταινιών Επικίνδυνη Αποστολή (Mission: Impossible). Έχει πρωταγωνιστήσει σε αρκετές επιτυχημένες ταινίες όπως: Το χρώμα του χρήματος (The Color of Money, 1986), Ο άνθρωπος της βροχής (Rain Man, 1988), Μέρες Κεραυνού (Days of Thunder, 1990), Ζήτημα τιμής (A Few Good Men, 1992), Vanilla Sky (2001), Minority Report (2002), Ο τελευταίος σαμουράι (The Last Samurai, 2003), Η Διαδρομή (Collateral: Η διαδρομή, 2004), Ο πόλεμος των κόσμων (War of the Worlds, 2005) και Επιχείρηση Βαλκυρία (Valkyrie, 2008)

Από το 2005 οι Κρουζ και Πόλα Γουάγκνερ είναι υπεύθυνοι του κινηματογραφικού στούντιο United Artists. Ο Κρουζ είναι επίσης γνωστός για την υποστήριξή του στην Εκκλησία της Σαηεντολογίας. Ο Κρουζ έχει λάβει συνολικά τρεις υποψηφιότητες για Όσκαρ και έχει βραβευτεί με τρεις Χρυσές Σφαίρες για τις ταινίες Γεννημένος την 4η Ιουλίου (Born on the Fourth of July, 1989), Τζέρι Μαγκουάιρ (Jerry Maguire, 1996) και Μανόλια (Magnolia, 1999).

 Πρώτα χρόνια 
Ο Τομ Κρουζ γεννήθηκε στο Σίρακιουζ της Νέας Υόρκης από τους Μέρι Λι και Τόμας Κρουζ Μάποθερ τον 3ο. Είναι γερμανικής, ιρλανδικής και αγγλικής καταγωγής. Μεγάλωσε στη φτώχεια, σε μια καθολική οικογένεια την οποία κακοποιούσε ο πατέρας τους. Ο Κρουζ έχει περιγράψει τον πατέρα του ως "αγγελιοφόρος του χάους". Έχει κακοποιηθεί και ο ίδιος από τον πατέρα του, σχολιάζοντας "Ήταν το είδος ανθρώπου που όταν κάτι πήγαινε στραβά, σε κλώτσαγε. Ήταν ένα μεγάλο μάθημα -σε καθησύχαζε, σε έκανε να αισθανθείς ασφαλής και μετά, μπαμ! Για μένα ήταν κάπως 'Κάτι δεν πάει καλά με αυτόν τον τύπο. Μην τον εμπιστεύεσαι. Να προσέχεις'".

Ο Κρουζ πέρασε ένα μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας στον Καναδά. Η οικογένεια αργότερα μετακόμισε στο Μπίκον Χιλ, ώστε ο πατέρας του να πιάσει δουλειά ως σύμβουλος άμυνας στον καναδικό στρατό. Στο σχολείο ο Κρουζ ήταν δραστήριος στην άθληση, παίζοντας χόκεϊ επί δαπέδου. Παράλληλα ασχολήθηκε και για πρώτη φορά με τη δραματική τέχνη.

 Καριέρα 
 1980-1989 
Οι πρώτες κινηματογραφικές εμφανίσεις του Κρουζ έγιναν το 1981 στις ταινίες Ατελείωτη Αγάπη (Endless Love) και Ταπς, η Σάλπιγγα της Ανταρσίας (Taps), στην οποία υποδύθηκε έναν τρελαμένο μαθητή στρατιωτικού σχολείου. Ο πρώτος του πρωταγωνιστικός ρόλος έγινε το 1983 στην κωμωδία Losin' It. Την ίδια χρονιά εμφανίστηκε στις ταινίες Τομ Κρουζ, ο Ασυγκράτητος (All the Right Moves) και Οι Πονηρές Δουλειές ενός Πρωτάρη (Risky Business). Το 1985 πρωταγωνίστησε σην ταινία Θρύλος (Legend) σε σκηνοθεσία Ρίντλεϊ Σκοτ. Την επόμενη χρονιά ο Κρουζ έγινε παγκοσμίως γνωστός με το ρόλο του Πιτ "Μάβερικ" Μίτσελ στη μεγάλη εισπρακτική επιτυχία Τοπ Γκαν (Top Gun). Το Τοπ Γκαν έλαβε πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ, κερδίζοντας ένα και απέφερε 353,8 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.

Μετά την επιτυχία του Τοπ Γκαν, ο Κρουζ πρωταγωνίστησε με τον Πολ Νιούμαν στην ταινία Το Χρώμα του Χρήματος (The Color of Money, 1986). Το 1988 έπαιξε στο Κοκτέιλ (Cocktail). Η ταινία αν και συγκέντρωσε 171,5 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως έλαβε κυρίως αρνητικές κριτικές και κέρδισε δύο Χρυσά Βατόμουρα στις κατηγορίες Χειρότερη Ταινία και Χειρότερο Σενάριο ενώ ο Κρουζ έλαβε υποψηφιότητα για Χειρότερος Ηθοποιός. Ακολούθησε η ταινία Ο άνθρωπος της βροχής (Rain Man), η οποία βραβεύτηκε με το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Το 1989 ο Κρουζ υποδύθηκε τον αληθινό βετεράνο του Πολέμου του Βιετνάμ Ρον Κόβικ στην ταινία Γεννημένος την 4η Ιουλίου (Born on the Fourth of July). Για την ερμηνεία του βραβεύτηκε με Χρυσή Σφαίρα α' ανδρικού ρόλου - δράμα και έλαβε υποψηφιότητα για BAFTA και Όσκαρ α' ανδρικού ρόλου.

 1990-1999 
Το 1990 πρωταγωνίστησε με τη Νικόλ Κίντμαν στο Μέρες Κεραυνού (Days of Thunder) και το 1992 με τους Τζακ Νίκολσον, Ντέμι Μουρ και Κέβιν Μπέικον στο δικαστικό δράμα Ζήτημα τιμής (A Few Good Men). Ο Κρουζ έλαβε υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα α' ανδρικού ρόλου - δράμα ενώ η ίδια η ταινία έλαβε πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Καλύτερη Ταινία. To Ζήτημα τιμής αποδείχτηκε και μεγάλη εισπρακτική επιτυχία αποφέροντας 243,2 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Ακολούθησε η ταινία Η Φίρμα (The Firm) το 1993 και την επόμενη χρονιά ο Κρουζ πρωταγωνίστησε μαζί με τους Μπραντ Πιτ και Αντόνιο Μπαντέρας στην ταινία Συνέντευξη με έναν Βρικόλακα (Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles), βασισμένη στην ομότιτλη νουβέλα της Αν Ράις. Παρά το γεγονός ότι η ταινία έλαβε θετικά σχόλια από τους κριτικούς, η Ράις αρχικά ήταν αντίθετη με την επιλογή του Τομ Κρουζ. Αφού είδε την ταινία, όμως, επαίνεσε την ερμηνεία του και απολογήθηκε για τις προηγούμενες αμφιβολίες της για το πρόσωπο του Κρουζ.

Το 1996 ο Κρουζ ανέλαβε τον πρωταγωνιστικό ρόλο του πράκτορα Ίθαν Χαντ στην περιπετειώδη ταινία Επικίνδυνη Αποστολή (Mission Impossible) βασισμένη στην ομώνυμη τηλεοπτική σειρά. Η ταινία αποτέλεσε την πρώτη ανάμεσα στις 4 συνολικά ταινίες και έγινε τεράστια εισπρακτική επιτυχία με 457,6 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Την ίδια χρονιά πρωταγωνίστησε στο Τζέρι Μαγκουάιρ (Jerry Maguire), για το οποίο βραβεύτηκε με τη δεύτερη Χρυσή Σφαίρα και έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ α' ανδρικού ρόλου. Το 1999, ο Κρουζ συνεργάστηκε ξανά με τη Νικόλ Κίντμαν στην ταινία Μάτια Ερμητική Κλειστά] (Eyes Wide Shut) σε σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ και έπαιξε στο πλάι των Τζούλιαν Μουρ και Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στην ταινία Μανόλια (Magnolia). Για την ερμηνεία του στο Μανόλια ο Κρουζ βραβεύτηκε με την τρίτη του Χρυσή Σφαίρα και έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ β' ανδρικού ρόλου.

 2000-2009 
Το 2000, ο Κρουζ επανέλαβε τον ρόλο του Ίθαν Χαντ στη συνέχεια Επικίνδυνη Αποστολή 2 (Mission: Impossible II). Την ταινία σκηνοθέτησε ο Τζον Γου και όπως ο προκάτοχός του έγινε τεράστια εισπρακτική επιτυχία συγκεντρώνοντας 546,3 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Την επόμενη χρονιά πρωταγωνίστησε μαζί με τις Κάμερον Ντίαζ και Πενέλοπε Κρουζ στο αισθηματικό θρίλερ Vanilla Sky και το 2002 στην περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας Minority Report σε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ. Το 2003 πρωταγωνίστησε στο ιστορικό δράμα Ο Τελευταίος Σαμουράι (The Last Samurai) για το οποίο έλαβε υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα α' ανδρικού ρόλου. Ακολούθησαν οι ταινίες Η Διαδρομή (Collateral: Η διαδρομή, 2004) και Ο Πόλεμος των Κόσμων (War of the Worlds, 2005) όπου ξανασυνεργάστηκε με τον Σπίλμπεργκ.

Το 2006, υποδύθηκε για τρίτη φορά τον Ίθαν Χαντ στην τρίτη προσθήκη της σειράς ταινιών Επικίνδυνη Αποστολή, Επικίνδυνη Αποστολή ΙΙΙ (Mission: Impossible IIΙ). Η ταινία έλαβε κυρίως θετικές κριτικές αλλά κινήθηκε λιγότερο ικανοποιητικά από τις προηγούμενες της σειράς αποφέροντας 397,8 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Την επόμενη χρονιά εμφανίστηκε στο πλευρό των Ρόμπερτ Ρέντφορντ και Μέριλ Στριπ στην εισπρακτική αποτυχία Λέοντες αντί Αμνών (Lions for Lambs) και το 2008 έκανε μια μικρή εμφάνιση στην κωμωδία Τροπική Καταιγίδα (Tropic Thunder). Για την ερμηνεία του στην ταινία έλαβε υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα β' ανδρικού ρόλου. Το 2009 πρωταγωνίστησε στο ιστορικό θρίλερ Επιχείρηση Βαλκυρία (Valkyrie) σε σκηνοθεσία του Μπράιαν Σίνγκερ.

 2010-σήμερα 
Τον Μάρτιο του 2010 ο Κρουζ ολοκλήρωσε τα γυρίσματα της κωμικής περιπέτειας Επικίνδυνες Παρέες (Knight and Day) στην οποία ξανασυνεργάστηκε με την Κάμερον Ντίαζ. Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους τον Ιούνιο του 2010. Τον Φεβρουάριο του 2010, ο Κρουζ επιβεβαίωσε την επιστροφή του στην τέταρτη ταινία της σειράς Επικίνδυνη Αποστολή. Το Επικίνδυνη Αποστολή – Πρωτόκολλο: Φάντασμα (Mission: Impossible – Ghost Protocol) κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο του 2011. Η ταινία έλαβε θερμής αποδοχής από κοινό και κριτικούς και έφτασε τα 693 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις παγκοσμίως και αποτελεί τη μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία του Κρουζ.

Στα μέσα του 2011 ο Κρουζ ξεκίνησε τα γυρίσματα της ταινίας Ροκ για Πάντα (Rock of Ages), η οποία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους τον Ιούνιο του 2012. Την ίδια χρονιά πρωταγωνίστησε στην περιπέτεια Jack Reacher. Επόμενη ταινία του θα είναι το περιπετειώδης θρίλερ επιστημονικής φαντασίας Oblivion.

 Προσωπική ζωή 
100px|thumb|upright|right|Οι Τομ Κρουζ και Κέιτι Χολμς το Μάιο του 2009
Ο Κρουζ είχε σχέση με τη συμπρωταγωνίστριά του στην ταινία Οι Πονηρές Δουλειές ενός Πρωτάρη (Risky Business) Ρεμπέκα Ντε Μορνέ, με την οποία συζούσαν στη Νέα Υόρκη από το 1983 μέχρι το 1985.

Το Μάιο του 1987 παντρεύτηκε την ηθοποιό Μίμι Ρότζερς και χώρισαν το Φεβρουάριο του 1990. Η Ρότζερς φημολογείται ότι εισήγαγε τον Κρουζ στην Σαηεντολογία. Γνώρισε τη δεύτερη σύζυγό του, Νικόλ Κίντμαν στα γυρίσματα της ταινίας Μέρες Κεραυνού (Days of Thunder). Παντρεύτηκαν το Δεκέμβριο του 1990. Μαζί υιοθέτησαν δύο παιδιά, την Ιζαμπέλα Τζέιν και τον Κόνορ Άντονι. Χώρισαν το Φεβρουάριο του 2001. Ο Κρουζ διατηρούσε σχέση με την Πενέλοπε Κρουζ, συμπρωταγωνίστριά του στο Vanilla Sky. Η σχέση τους τελείωσε το 2004.

Τον Απρίλιο του 2005 ο Κρουζ ξεκίνησε να βγαίνει με την Κέιτι Χολμς. Ένα μήνα αργότερα, ο Κρουζ εξέφρασε δημοσίως την αγάπη του για τη Χολμς στην εκπομπή της Όπρα Γουίνφρεϊ. Τον Οκτώβριο του 2005, το ζευγάρι ανακοίνωσε ότι περιμένουν παιδί. Η κόρη τους, Σούρι, γεννήθηκε τον Απρίλιο του 2006. Παντρεύτηκαν στις 18 Νοεμβρίου 2006 στην Ιταλία. Στις 29 Ιουνίου 2012, ανακοινώθηκε ότι η Χόλμς κατέθεσε αίτηση διαζυγίου μετά από πεντέμιση χρόνια γάμου.

 Φιλμογραφία 
+  Έτος Τίτλος Ρόλος Σημειώσεις1981 Ατελείωτη Αγάπη (Endless Love) Μπίλι  Ταπς, η Σάλπιγγα της Ανταρσίας (Taps) Ντέιβιντ Σον 1983 Αουτσάιντερς, Επαναστάτες Χωρίς Αύριο (The Outsiders) Στιβ Ραντλ Losin' It Γούντι Τομ Κρουζ, ο Ασυγκράτητος (All the Right Moves) Στέφαν "Στεφ" Τζόρτζεβιτς Οι Πονηρές Δουλειές ενός Πρωτάρη (Risky Business)  Τζόελ Γκούντσον Υποψηφιότητα Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου - Κωμωδία/Μιούζικαλ 1985 Θρύλος (Legend) Τζακ Ο' Δε Γκριν1986 Τοπ Γκαν (Top Gun) Πιτ "Μάβερικ" Μίτσελ Το Χρώμα του Χρήματος (The Color of Money) Βίνσεντ Λόρια 1987 Εφιάλτης στο Δρόμο με τις Λεύκες Νο 3 (A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors)  έκτακτη εμφάνιση1988 Κοκτέιλ (Cocktail) Μπράιαν Φλάναγκαν Ο άνθρωπος της βροχής (Rain Man) Τσάλρι Μπάμπιτ  1989 Γεννημένος την 4η Ιουλίου (Born on the Fourth of July) Ρον Κόβικ Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου - ΔράμαΥποψηφιότητα Όσκαρ Α' Ανδρικού ΡόλουΥποψηφιότητα BAFTA Καλύτερου Ηθοποιού σε Πρωταγωνιστικό Ρόλο 1990 Μέρες Κεραυνού (Days of Thunder) Κόουλ Τρικλ 1992 Μακρινός Ορίζοντας (Far and Away) Τζόσεφ Ντόνελι  Ζήτημα τιμής (A Few Good Men) Ντάνιελ Κάφι Υποψηφιότητα Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου - Δράμα 1993 Η Φίρμα (The Firm) Μιτς ΜακΝτιρ 1994 Συνέντευξη με έναν βρικόλακα (Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles) Λεστάτ ντε Λάιονκορτ 1996 Επικίνδυνη Αποστολή (Mission Impossible) Ίθαν Χαντ Τζέρι Μαγκουάιρ (Jerry Maguire) Τζέρι Μαγκουάιρ Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου - Κωμωδία/ΜιούζικαλΥποψηφιότητα Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου Υποψηφιότητα Screen Actors Guild Award Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας σε Πρωταγωνιστικό Ρόλο1999 Eyes Wide ShutΜπιλ Χάρφορντ Μανόλια (Magnolia) Φρανκ Τ. Τζ. Μάκι Χρυσή Σφαίρα Β' Ανδρικού Ρόλου Υποψηφιότητα Όσκαρ Β' Ανδρικού ΡόλουΥποψηφιότητα Screen Actors Guild Award Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας σε Δευτεραγωνιστικό ΡόλοΥποψηφιότητα Screen Actors Guild Award Συνολικής Ερμηνείας από Καστ 2000 Επικίνδυνη Αποστολή 2 (Mission: Impossible II) Ίθαν Χαντ 2001 Stanley Kubrick: A Life in Pictures Αφηγητής Vanilla Sky Ντέιβιντ Έιμς 2002 Space Station 3D Αφηγητής Minority Report Τζον Άντερτον  Austin Powers: Το Χρυσό Εργαλείο  (Austin Powers in Goldmember)  κάμεο εμφάνιση 2003 Ο τελευταίος σαμουράι (The Last Samurai) Νέιθαν Άλγκριν Υποψηφιότητα Χρυσή Σφαίρα Α' Ανδρικού Ρόλου - Δράμα 2004 Collateral: Η διαδρομή: Η Διαδρομή (Collateral: Η διαδρομή) Βίνσεντ  2005 Ο Πόλεμος των Κόσμων (War of the Worlds) Ρέι Φέριερ  2006 Επικίνδυνη Αποστολή III (Mission: Impossible IIΙ) Ίθαν Χαντ  2007 Λέοντες αντί Αμνών (Lions for Lambs) Γερουσιαστής Τζάσπερ Ίρβινγκ2008 Επιχείρηση Βαλκυρία (Valkyrie) Κλάους φον Στάουφενμπεργκ  Τροπική Καταιγίδα (Tropic Thunder) Λες Γκρόσμαν Υποψηφιότητα Χρυσή Σφαίρα Β' Ανδρικού Ρόλου 2010 Επικίνδυνες Παρέες (Knight and Day) Ρόι Μίλερ 2011 Επικίνδυνη Αποστολή – Πρωτόκολλο: Φάντασμα (Mission: Impossible – Ghost Protocol) Ίθαν Χαντ 2012 Ροκ για Πάντα (Rock of Ages) Στέισι Τζαξ  Jack Reacher Τζακ Ρίτσερ  2013 Oblivion Τζακ Χάρπερ 2014 Edge of Tomorrow Τ/χης Ουίλιαμ "Μπιλ" Κέιτζ 2015 Επικίνδυνη: Αποστολή: Μυστικό Έθνος Ίθαν Χαντ 2017 Mena Μπάρυ ΣηλΗ Μούμια (The Mummy)Νικ ΜόρτονAmerican MadeΜπάρι Σιλ2018Επικίνδυνη Αποστολή: Η ΠτώσηΊθαν Χαντ2022Top Gun: MaverickΠιτ "Μάβερικ" Μίτσελ2023Επικίνδυνη Αποστολή: Θανάσιμη Εκδίκηση – Μέρος ΠρώτοΊθαν ΧαντΕπίσης παραγωγός2025Επικίνδυνη Αποστολή: Η Έσχατη ΤιμωρίαΕπίσης παραγωγός, μετά-παραγωγή

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Δράμα)
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Β΄ Ανδρικού Ρόλου