Ιάσων Ζηργάνος

Ο Ιάσων Ζηργάνος (Βόλος, 30 Σεπτεμβρίου 1909 – 27 ή 28 Σεπτεμβρίου 1959) ήταν Έλληνας μόνιμος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και κολυμβητής μεγάλων αποστάσεων. Υπήρξε ο δεύτερος στην ιστορία και πρώτος επίσημα καταγεγραμμένος, από τους αρμόδιους φορείς, Έλληνας που διήλθε το στενό της Μάγχης κολυμπώντας, ο δε μοναδικός έως σήμερα που το έχει πετύχει τέσσερις φορές (στο διάστημα 1949-1954). Πραγματοποίησε την έκτη και τελευταία του προσπάθεια μερικές εβδομάδες πριν αποβιώσει εκτός χώρας.

 Στρατιωτική σταδιοδρομία 
Ο Ιάσων Ζηργάνος γεννήθηκε στο Βόλο.Ιάσων Ζηργάνος • Ένας υπεραθλητής αξιωματικός του Πυροβολικού , άρθρο Αθηνόδωρου Ι. Μοσχόπουλου, ιλάρχου και M.Sc στο ψηφιακό περιοδ. «Αθλητική Επιστήμη & Ένοπλες Δυνάμεις», Αθήνα Ιούνιος 2014, τόμος 2, τεύχος 2, σελ. 15 Το 1929 εισήχθη στη Σχολή Ευελπίδων, από όπου το 1933 αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού.Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου Έλαβε μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41 με το βαθμό του λοχαγού στο Γ΄ σύνταγμα Βαρέος Πυροβολικού. Κατά τις μάχες του Εμφυλίου στο Γράμμο τραυματίστηκε ελαφρά. Στις αρχές του 1950 παραιτήθηκε από το Στρατό για να αφοσιωθεί στην κολυμβητική ενασχόληση.

 Κολυμβητής 
Άρχισε το άθλημα στον τοπικό Γυμναστικό Σύλλογο από ηλικία 6 ετών. Στη διάρκεια της στρατιωτικής του υπηρεσίας, έκανε προπονήσεις στην Κόνιτσα και τον Αώο ώστε να λάβει μέρος σε αθλητικούς αγώνες των Ενόπλων Δυνάμεων. Τον Σεπτέμβριο του 1946 διήνυσε την απόσταση Αίγινα–Παλαιό Φάληρο σε 11,5 ώρες. Το χειμώνα του 1948 προπονούταν υπό συνθήκες δριμύτατου ψύχους στον Αώο και τη λίμνη των Ιωαννίνων.

Την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 1949, ξεκίνησε μόνος από το ακρωτήρι Γκρι Νε της Γαλλίας και έφτασε σε 18,5 ώρες την αγγλική ακτή του Φαν Μπέι κοντά στο Ντόβερ,Ο Έλλην Ταγματάρχης Ζηργάνος διήλθε κολυμβών την Μάγχην εις 18 1)2 ώρας, Βασ. Καζαντζής στην εφημ. «ΕΘΝΟΣ» 19.09.1949, σελ. 1Ο Ιάσων Ζηργάνος διέπλευσεν την Μάγχην, Δημήτριος Καπλάνογλου στην εφημ. «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 20.9.1949, σελ.2 πετυχαίνοντας τον διάπλου της Μάγχης για δεύτερη φορά από Έλληνα κολυμβητή, έπειτα τον πρόσκοπο Εμμανουήλ Βελισσάριο το 1930.Ο ταγματάρχης κ. Ζηργάνος διέπλευσε την Μάγχην, εφημ. «ΕΜΠΡΟΣ» 20.09.1949 Τα ξένα μέσα ενημέρωσης χαιρέτισαν με ιδιαίτερα εγκωμιαστικό τρόπο το γεγονός, καθώς αντίθετα με τους περισσότερους επιχειρήσαντες δεν προηγήθηκε επί τόπου προπόνηση και γιατί αποτέλεσε την πρώτη απόπειρα του Ζηργάνου. Στις 22 Αυγούστου 1950, επανέλαβε το εγχείρημα κατά τον διεθνή κολυμβητικό μαραθώνιο που είχε προκηρύξει η βρετανική εφημερίδα Daily Mail, όταν και κατέλαβε την 7η θέση με χρόνο 16 ώρες και 19 λεπτά. Διέπλευσε το στενό άλλες δύο φορές το 1951 και το 1954, ενώ δεν ολοκλήρωσε την προσπάθεια το 1952 και το 1959.Μοσχόπουλος, ό.π, σελ. 18-19 Την τελευταία φορά εγκατέλειψε λόγω σφοδρής θαλασσοταραχής.Ο Ι. Ζηργάνος απέθανε ενώ εκολυμβούσε, Δημήτριος Καπλάνογλου στην εφημ. «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 28.9.1959, σελ.3 Εκτός από την κολύμβηση, ασχολήθηκε επιπλέον με τα ακοντισμό, μονόζυγο, πυγμαχία, ξιφασκία, αναρρίχηση, ιππασία, ελληνορωμαϊκή πάλη και δρόμο των 1500 μέτρων.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 1959 και, παρότι είχε ήδη επιχειρήσει πρόσφατα να διασχίσει εκ νέου τη Μάγχη, αποπειράθηκε το ίδιο στο Βόρειο Κανάλι μεταξύ Ιρλανδίας και Σκοτίας. Κατόπιν 17 ωρών και αφού διένυσε περίπου 27 χιλιόμετρα (τα τρία τέταρτα της απόστασης), έχασε τις αισθήσεις του στα νερά της παλίρροιας και γρήγορα απεβίωσε, παρά την ιατρική επέμβαση για καρδιακές μαλάξεις με τη χρήση απλώς ενός σουγιά.

Ο Ζηργάνος ήταν επίσης ο πρώτος που κολύμβησε τον γύρο του Μανχάταν και με επιτυχία τον διάπλου του Βοσπόρου.Ζηργάνος Ιάσων (με κάποια στοιχεία ανακριβή), Θ. Καστρινός στο Βιβλίο των Ελληνικών Ρεκόρ

 Συγγραφικό έργο 
Το βιβλίο από τον Σ.Ζ (πιθανώς ο αδελφός του Στάθης) «Πώς πέρασα τη Μάγχη, Αφηγείται ο Ταγματάρχης Ιάσων Ζηργάνος» (Εκδόσεις Λαγούση-Χρυσοχόου, Αθήνα 1950) αφορά στην «εξιστόρηση της περιόδου που προηγήθηκε του πρώτου διάπλου» του.Μοσχόπουλος, ό.π. σελ. 20-21 Το 1959 εξέδωσε εφημερίδα με θέμα το θαλάσσιο αθλητισμό και τον Ιούνιο είχε ολοκληρώσει μελέτη για το κολύμπι ελεύθερου στυλ (κρόουλ). Προγραμμάτιζε την κυκλοφορία μίας σειράς που «θα περιληφθούν τα υπόλοιπα είδη κολυμβήσεως, ήτοι πρόσθιο, ύπτιο, πεταλούδα, συστήματα προπονήσεως κολυμβητών, διατροφή, μασσάζ, Ναυαγωσωστική κλπ», με στόχο «την θεωρητικήν κατάρτισιν των κολυμβητών και προπονητών μας. Για το παραπάνω έργο και τελικά το 1961 ανέλαβε την έκδοση η χήρα του.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 "Μαθήματα κολυμβήσεως: «Το κρόουλ»", Ιάσων Ζηργάνος, Εκδόσεις Θαλασσίου Αθλητισμού (τυπογραφείο Παναγ. Μπετσάκου), Αθήνα Ιούνιος 1959 (έκδοση συζύγου και τέκνου Ι. Ζηργάνου τον Απρίλιο 1961)
 Ιάσων Ζηργάνος • Ένας υπεραθλητής αξιωματικός του Πυροβολικού , άρθρο Αθηνόδωρου Ι. Μοσχόπουλου, ιλάρχου και M.Sc στο ψηφιακό περιοδ. «Αθλητική Επιστήμη & Ένοπλες Δυνάμεις», Αθήνα Ιούνιος 2014, τόμος 2, τεύχος 2, σελ. 15-21

Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Λιμενικού Σώματος
Κατηγορία:Έλληνες αθλητές της κολύμβησης