Άγιος Ανδρέας (Πατήσια)

Για τη μεσαιωνική εκκλησία του Αγίου Ανδρέα στα Κάτω Πατήσια στην Αθήνα, δείτε αυτό το άρθρο.

Ο Άγιος Ανδρέας είναι μεσαιωνική εκκλησία στην Αττική. Βρίσκεται κοντά στην πλατεία Αμερικής επί της οδού Λευκωσίας. Χρονολογείται από το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Παλαιότερα αποτελούσε το καθολικό μονυδρίου, το οποίο ήταν μετόχι της μονής της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας, στην Αθήνα.  

Ο ναός είναι ρυθμού βασιλικού, τρίκλιτος. Είχε ξύλινη στέγη, και στο εσωτερικό του βρίσκονται έξι μαρμάρινοι κίονες. Κάτω από το δάπεδο διακρίνονται τάφοιΑ. Ορλάνδος, «Δύο ανέκδοτοι ναοί των Αθηναίων Μπενιζέλων», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ. Η΄(1931), σσ. 318-323· Ορλάνδος, Μεσαιωνικά μνημεία της πεδιάδος των Αθηνών και των κλιτυών Υμηττού – Πεντελικού, Πάρνηθος και Αιγάλεω, Αθήνα 1923, σ. 133.. 

Μπροστά στο τέμπλο του ναού σώζεται μέχρι σήμερα η κολόνα, όπου λέγεται ότι μαρτύρησε η Αγία Φιλοθέη το 1588, αφού υπέστη βασανιστήρια από τους Τούρκους. Ενταφιάστηκε στη δεξιά πλευρά του βήματος του Αγίου Ανδρέα, αλλά αργότερα μεταφέρθηκε στη Μητρόπολη Αθηνών. 

Το εκκλησάκι αναστηλώθηκε το 1942 από τον Αναστάσιο Ορλάνδο και αγιογραφήθηκε από τον αγιογράφο Φώτη Κόντογλου. 

Λέγεται πως χτίστηκε πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού, καθώς υπάρχουν πολλά σπαράγματα γύρω και μέσα στον Ναό.

Παραπομπές

 Πηγές 

Καμπούρογλου Δημήτριος, Μνημεία της ιστορίας των Αθηναίων /  δημοσιευόμενα υπό Δημητρίου Γρ. Καμπούρογλου, Τόμος 1, Αλ. Παπαγεωργίου, Αθήνα: 1889, σ. 151
 Καμπούρογλου Δημήτριος, Αθηναϊκόν Αρχοντολόγιον / Α', Οι Άρχοντες Μπενιζέλοι, Ιω. Ν. Σιδέρη, Αθήνα: 1921, σ. 80

Ανδρεας Πατησια