Μόργκαν Φρίμαν

Ο Μόργκαν Φρίμαν (αγγλικά: Morgan Freeman, 1 Ιουνίου 1937) είναι Αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης. Γνωστός για την διακεκριμένη βαθιά φωνή του, Ο Φρίμαν έχει διαδραματίσει πολυποίκιλους ρόλους σε διάφορα είδη ταινιών. Κατά την διάρκεια της πενηντάχρονης καριέρας του έχει λάβει πολλά βραβεία για τις ερμηνείες του. Βραβεύτηκε με Όσκαρ Β΄ Ανδρικού ρόλου για την ερμηνεία του στην ταινία Million Dollar Baby και έχει προταθεί για όσκαρ άλλες τέσσερις φορές, εκ των οποίων τρεις φορές για όσκαρ Α΄ ανδρικού ρόλου για τις ταινίες: Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι (Driving Miss Daisy, 1989), Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ (The Shawshank Redemption, 1994) και Ανίκητος (Invictus, 2009), καθώς και μια φορά για όσκαρ Β' ανδρικού ρόλου για την ταινία Το δόκανο (Street Smart, 1988).

Γεννημένος στο Μέμφις του Τενεσί, ο Φρίμαν μεγάλωσε στο Μισισίπι όπου άρχισε να παίζει σε σχολικές παραστάσεις. Σπούδασε θέατρο στο Λος Άντζελες και εμφανίστηκε σε σκηνικές παραγωγές στην αρχή της καριέρας του. Έγινε γνωστός στη δεκαετία του 1970 για τον ρόλο του στην παιδική τηλεοπτική σειρά The Electric Company. Στη συνέχεια, ο Φρίμαν εμφανίστηκε στα σαιξπηρικά έργα Κοριολανός and Ιούλιος Καίσαρας, το πρώτο από τα οποία του χάρισε ένα βραβείο Obie. Ο ρόλος που τον έκανε γνωστό ήταν στην ταινία Το δόκανο (1987), υποδυόμενος έναν βομβαρδιστή, κάτι που του χάρισε μια υποψηφιότητα για Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου. Γνώρισε ακόμη μεγαλύτερη αναγνώριση στο Glory - Ο δρόμος για τη δόξα (1989), το βιογραφικό δράμα Στηρίξου πάνω μου (1989) και το κωμικό δράμα Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι (1989), η τελευταία του χάρισε μάλιστα την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου.

Το 1992, ο Φρίμαν πρωταγωνίστησε μαζί με τον Κλιντ Ίστγουντ στην ταινία γουέστερν Οι ασυγχώρητοι, αυτή θα ήταν η πρώτη από τις πολλές συνεργασίες με τον Ίστγουντ. Το 1994, πρωταγωνίστησε στο δράμα Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ για το οποίο έλαβε άλλη μια υποψηφιότητα για Όσκαρ. Ο Φρίμαν πρωταγωνίστησε επίσης στο αστυνομικό θρίλερ του Ντέιβιντ Φίντσερ Seven (1995) και στο ιστορικό δράμα του Στίβεν Σπίλμπεργκ Amistad (1997). Ο Φρίμαν κέρδισε το Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του στο δράμα του Κλιντ Ίστγουντ το 2004 Million Dollar Baby. Το 2009, έλαβε την πέμπτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ για τον ρόλο του πρώην προέδρου της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα στην ταινία Ανίκητος του Ίστγουντ. Ο Φρίμαν είναι επίσης γνωστός για την ερμηνεία του ως Λούσιους Φοξ στην τριλογία του Σκοτεινού ιππότη του Κρίστοφερ Νόλαν (2005–2012).

Εκτός από την υποκριτική, ο Φρίμαν έχει σκηνοθετήσει το δράμα Παράλογη εξουσία (1993). Ίδρυσε επίσης την εταιρεία παραγωγής ταινιών Revelations Entertainment με τη συνεργάτιδα του, Λόρι Μακ Ρίρι. Έχει τιμηθεί με το Kennedy Center Honor, το AFI Life Achievement Award, το Βραβείο Σεσίλ Ντε Μιλ και το Screen Actors Guild Life Achievement Award. Για τις ερμηνείες του σε θεατρικές παραγωγές, έχει κερδίσει τρία βραβεία Obie, μια από τις πιο σημαντικές διακρίσεις για την αναγνώριση της αριστείας του στο θέατρο.

 Πρώτα χρόνια 
Ο Μόργκαν Φρίμαν γεννήθηκε την 1η Ιουνίου 1937 στο Μέμφις του Τενεσί. Είναι γιος της Μάμι Έντνα (1912–2000), δασκάλας, και του Μόργκαν Πόρτφιλντ Φρίμαν (6 Ιουλίου 1915 – 27 Απριλίου 1961), ενός κουρέα, ο οποίος πέθανε από κίρρωση το 1961. Έχει τρία μεγαλύτερα αδέρφια. Σύμφωνα με ανάλυση DNA, μερικοί από τους προγόνους του ήταν από τους λαούς Songhai και Tuareg του Νίγηρα. Μερικοί από τους προ-προ παππούδες του Φρίμαν ήταν σκλάβοι που μετανάστευσαν από τη Βόρεια Καρολίνα στο Μισισιπή. Ο Φρίμαν ανακάλυψε αργότερα ότι ο καυκάσιος προ-προπάππος του από τη μητέρα του είχε συγκατοικήσει και θάφτηκε δίπλα στην Αφροαμερικανή προγιαγιά του Φρίμαν στον Νότο, καθώς οι δυο τους δεν μπορούσαν νόμιμα να παντρευτούν εκείνη την εποχή. Το τεστ DNA έδειξε ότι μεταξύ όλων των Αφρικανών προγόνων του, λίγο περισσότερο από το ένα τέταρτο προέρχονταν από την περιοχή που εκτείνεται από τη σημερινή Σενεγάλη έως τη Λιβερία και τα τρία τέταρτα προέρχονταν από την περιοχή Κονγκό-Αγκόλα.

Ως βρέφος, ο Φρίμαν στάλθηκε στη γιαγιά του από τον πατέρα του στο Τσάρλεστον του Μισισιπή. Μετακόμιζε συχνά κατά τη διάρκεια της παιδικής του ηλικίας, ζώντας στο Γκρίνγουντ του Μισισιπή, στο Γκάρι της Ιντιάνα και τέλος στο Σικάγο του Ιλινόις. Όταν ο Φρίμαν ήταν 16 ετών, προσβλήθηκε από πνευμονία. Έκανε το ντεμπούτο του ως ηθοποιός σε ηλικία εννέα ετών, παίζοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια σχολική παράσταση. Στη συνέχεια πήγε στο λύκειο Broad Street, ένα κτίριο που λειτουργεί σήμερα ως δημοτικό σχολείο, στο Γκρίνγουντ του Μισισιπή. Σε ηλικία 12 ετών, κέρδισε έναν κρατικό διαγωνισμό δράματος, και ενώ εγκαταστάθηκε στο σχολείο, ανακάλυψε τη μουσική και το θέατρο.

Ο  Φρίμαν αποφοίτησε από το λύκειο το 1955, αλλά απέρριψε μια μερική υποτροφία για τη δραματική σχολή από το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Τζάκσον, επιλέγοντας αντ' αυτού να καταταγεί στην Πολεμική Αεροπορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπηρέτησε ως επισκευαστής ραντάρ αυτόματης παρακολούθησης, φτάνοντας στο βαθμό του αεροπόρου πρώτης τάξης. Αφού υπηρέτησε από το 1955 έως το 1959, μετακόμισε στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια, και παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής στο Pasadena Playhouse. Σπούδασε επίσης θέατρο στο Los Angeles City College, όπου ένας δάσκαλος τον ενθάρρυνε να ξεκινήσει μια καριέρα χορού.

 Φιλμογραφία 

 Κινηματογράφος 
ΧρονιάΠρωτότυπος τίτλοςΤίτλος στα ελληνικάΡόλος1964The PawnbrokerΟ ενεχυροδανειστήςάνδρας στο δρόμο1966A Man Called AdamΟ τραγουδιστής με τη χρυσή τρομπέταπροσκεκλημένος1968Where Were You When the Lights Went Out?Τι έκανες όταν έσβησαν τα φώτα;επιβάτης τρένου1971Who Says I Can't Ride a Rainbow!Άφρο1973BladeΚρις1980BrubakerΜπρουμπέικερ, το πιο σκληρό αγκάθι στη ζούγκλα με τα σίδεραΓουόλτερAtticaΦυλακές ΆτικαΧαπ Ρίτσαρντς1981EyewitnessΑυτόπτης μάρτυραςΜπλακ1984TeachersΚόντρα στο σύστημαΆλαν ΛιούιςHarry & SonΧάρι & γιος - Η σύγκρουσηΣιμανόβσκι1985MarieΜαρί: Μια αληθινή ιστορίαΤσαρλς ΤράουμπερThat Was Then... This Is NowΟ απροσάρμοστοςΤσάρλι Γουντς1987Street SmartΤο δόκανοΦαστ Μπλακ1988Clean and SoberΟ νικητήςΚρεγκ1989GloryΓκλόρι: Ο δρόμος για τη δόξαΤζον ΡόλινςDriving Miss DaisyΟ σοφέρ της κυρίας ΝτέιζιΧόουκ ΚόλμπερνLean on meΣτηρίξου πάνω μουδιευθυντής Τζο ΚλαρκJohnny HandsomeΟ ωραίος ΤζόνιΑ. Ζ. Ντρόουνς1990The Civil WarΒόρειοι και ΝότιοιΦρέντερικ Ντάγκλας / Τζον Μπόστον (φωνή)The Bonfire of the VanitiesΗ απατηλή λάμψη της ματαιοδοξίαςδικαστής Λέοναρντ Γουάιτ1991Robin Hood: Prince of ThievesΡομπέν των Δασών: Ο πρίγκιπας των κλεφτώνΑζίμThe True Story of Glory Continuesαφηγητής (φωνή)1992UnforgivenΟι ασυγχώρητοιΝεντ ΛόγκανThe Power of OneΗ δύναμης του ενόςΓκιλ Πάιετ1994The Shawshank RedemptionΤελευταία έξοδος: Ρίτα ΧέιγουορθΈλις Μπόιντ Ρέντινγκ (Ρεντ)1995SevenΓουίλιαμ ΣόμερσετOutbreakΤο ξέσπασμαστρατηγός Μπίλι Φορντ1996Moll FlandersΗ ιστορία μιας γυναίκαςΧιμπλChain ReactionΑλυσιδωτή αντίδρασηΠολ Σάνον1997Kiss the GirlsΦιλιά που σκοτώνουνδρ Άλεξ ΚροςAmistadΘίοντορ Τζόντσον1998Hard RainΚαταδίωξη μέσα στην καταιγίδαΤζιμDeep ImpactΟλέθρια σύγκρουσηπρόεδρος Μπεκ2000Under SuspicionΒασικός ύποπτος για φόνοΒίκτορ ΜπένεζετNurse BettyΝοσοκόμα ΜπέτιΤσάρλι2001Along Came a SpiderΗ μέθοδος της αράχνηςΆλεξ Κρος2002High CrimesΥψηλά εγκλήματαΤσαρλς Γ. ΓκράιμςThe Sum of All FearsΑπόλυτος κίνδυνοςΓουίλιαμ Κάμποτ2003LevityΗ εξιλέωσηΜάιλς ΈβανςDreamcatcherΟνειροπαγίδασυνταγματάρχης Άμπραχαμ ΚέρτιςBruce AlmightyΘεός για μια εβδομάδαΘεός2004The Big BounceΤο μεγάλο δίλημμαΓουόλτερ ΚρουςMillion Dollar BabyΈντι Σαρπ2005Danny the DogΣαμLa marche de l'empereurΤο ταξίδι του αυτοκράτορααφηγητής (φωνή)War of the WorldsΟ πόλεμος των κόσμωνBatman BeginsΛούσιους ΦοξEdisonΆσφορντAn Unfinished LifeΑγεφύρωτες σχέσειςΜιτς Μπράντλεϊ2006Lucky Number SlevinΤο στοίχημα του Σλέβιναφεντικό10 Items or LessΤυχερή συνάντησηαυτόςThe ContractΤο συμβόλαιοΚάρντεν2007Evan AlmightyΝώε για μια εβδομάδαΘεόςGone Baby GoneΧωρίς ίχνηΤζακ ΝτόιλFeast of LoveΠάνω απ' όλα ο έρωταςΧάριThe Bucket ListΕπιθυμίες στο παρά πέντεΚάρτερ2008A Raisin in the SunΜια θέση στον ήλιοαφηγητής (φωνή)WantedΣλόανThe Dark KnightΟ σκοτεινός ιππότηςΛούσιους Φοξ2009Thick as ThievesΕντιμότατοι διαρρήκτεςΡίπλεϊThe Maiden HeistΤσαρλς ΠίτερσονInvictusΑνίκητοςΝέλσον Μαντέλα2010REDRED: Πράκτορες παροπλισμένοι αλλά πάντα επικίνδυνοιΤζον Μάθεσον2011Conan the BarbarianΚόναν ο βάρβαροςαφηγητής (φωνή)Dolphin Taleδρ Κάμερον Μακάρθι2012The Magic of Belle IsleΞαναβρίσκοντας τη μαγείαΜόντι ΓουάιλντχορνThe Dark Knight RisesΟ σκοτεινός ιππότης: Η επιστροφήΛούσιους Φοξ2013Olympus Has FallenΟ Όλυμπος έπεσεΤράμπουλOblivionΜπιτςNow You See MeΗ συμμορία των μάγωνΘάντεους ΜπράντλεϊLast VegasΆρτσι2014The Lego MovieΗ ταινία LegoΒιτρούβιος (φωνή)TranscendenceΚυριαρχίαΤζόζεφ ΤάγκερLucyκαθηγητής Νόρμαν5 Flights UpΑσανσέρ για δύοΆλεξ ΚάρβερDolphin Tale 2δρ Κάμερον Μακάρθι2015Last KnightsΟι τελευταίοι ιππότεςΜπάρτοκTed 2Πάτρικ ΜέιχανMomentumΜομέντουμγερουσιαστής2016London Has FallenΤο Λονδίνο έπεσεΆλαν ΤράμπουλNow You See Me 2Η συμμορία των μάγων 2Θάντεους ΜπράντλεϊBen-HurΜπεν-ΧουρΊλντεριμ2017Going in StyleΕκδίκηση με στιλΓουίλι ΝτέιβιςJust Getting StartedΝτιουκ2018Alphaαφηγητής (φωνή)Brian BanksΤζερόμ ΤζόνσονThe Nutcracker and the Four RealmsΟ καρυοθραύστης και τα τέσσερα βασίλειαΝτροσελμάγιερ2019The Poison RoseΣκοτεινό αμάρτημαΝτοκAngel Has FallenΟ φύλακας άγγελος έπεσεπρόεδρος Τράμπουλ2020The Comeback TrailΠώς να σκοτώσεις τον πρωταγωνιστή σουΡέτζι Φοντέιν2021Coming 2 AmericaΟ πρίγκιπας της Ζαμούντα 2Μόργκαν ΦρίμανVanquishΦύλακας άγγελοςΝτέιμονHitman's Wife's BodyguardΟ σωματοφύλακας της γυναίκας του εκτελεστήΜάικλ Μπράις ο πρεσβύτερος2022Paradise HighwayΠαράνομο φορτίοΓκέρικThe Minute You Wake Up Deadσερίφης Θέρμοντ Φάουλερ2023The Ritual KillerΤελετουργία θανάτουδρ ΜακλςA Good PersonΜια απροσδόκητη σχέσηΝτάνιελ57 SecondsΆντον Μπάρελ2024My Dead Friend Zoeδρ ΚόουλGunnerΚέντρικ Ράικερ
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο  
Παραπομπές

Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Κωμωδία ή Μιούζικαλ)