Λιβίλλα

Η Κλαυδία Λιβία Ιουλία (Claudia Livia Giulia, λατινική γλώσσα:  LIVIA•IVLIA<ref>Groag Ε, A. Stein, L. Petersen - e.a. (edd.), Prosopographia Imperii Romani saeculi I, II et III (''PIR), Βερολίνο, 1933 - L 303</ref>, 13 π.Χ. – 31), γνωστή ως Λιβίλλα''' (δηλαδή «μικρή Λιβία») ήταν η μοναχοκόρη του Νέρωνα Κλαύδιου Δρούσου και της Αντωνίας της Νεότερης. Παντρεύτηκε δύο φορές υποψήφιους αυτοκράτορες της Δυναστείας των Ιουλίων-Κλαυδίων, πρώτα τον εγγονό τού Αύγουστου, τον Γάιο Καίσαρα (πεθ. 4) και αργότερα τον γιο τού Τιβέριου, τον Δρούσο Ιούλιο Καίσαρα. Φαίνεται πως βοήθησε τον εραστή της Σηιανό να δηλητηριάσει τον άνδρα της· πέθανε λίγο μετά την πτώση του Σηιανού το 31.

 Γάμοι 
Η Λιβίλλα παντρεύτηκε δύο φορές, την πρώτη φορά το 2 π.Χ. τον Γάιο Καίσαρα, εγγονό και διάδοχο του Αυγούστου. Ουσιαστικά, ο Αύγουστος την είχε επιλέξει ως γυναίκα του επόμενου αυτοκράτορα. Ο μεγαλοπρεπής γάμος έδωσε στη Λιβίλλα μεγάλες προσδοκίες για το μέλλον της, σε βάρος των φιλοδοξιών της εγγονής τού Αυγούστου Αγριππίνας της Πρεσβύτερης και της Ιουλίας της Νεότερης. Όμως ο Γάιος απεβίωσε το 4 αναστέλλοντας τα σχέδια του Αυγούστου και της Λιβίλλας. 
Τον ίδιο χρόνο η Λιβίλλα παντρεύτηκε τον εξαδελφό της Δρούσο Ιούλιο Καίσαρα, γιο του Τιβέριου. Όταν ο Τιβέριος διαδέχτηκε τον Αύγουστο το 14, η Λιβίλλα έγινε και πάλι σύζυγος ενός πιθανού διαδόχου. Το ζευγάρι απέκτησε τρία παιδιά: το 5 μ.Χ. την Ιουλία Λιβία και το 19 μ.Χ. τα δίδυμα αγόρια Γερμανικό Γέμελλο (πεθ. 23) και Τιβέριο Γέμελλο.

  Η θέση της στην οικογένεια 
Σύμφωνα με τον Τάκιτο, η Λιβίλλα ήταν εκπληκτικά όμορφη γυναίκα, αν και γενικά αδέξια ως παιδίTacitus, Annals, 4.3. Φαίνεται πως είχε την εκτίμηση του θείου και πεθερού της Τιβέριου, και της γιαγιάς της Λιβίας Δρουσίλλας Annelise Freisenbruch, Caesars' wives: Sex, Power and Politics in the Roman Empire. Free Press, New York, 2010, p. 90.. 
Ο Τάκιτος αναφέρει, πως ζήλευε την κουνιάδα της Αγριππίνα την Πρεσβύτερη (γυναίκα του αδελφού της Γερμανικού). με την οποία συγκρινόταν δυσμενώςTacitus, Annals, 2.43. Όντως, η Αγριππίνα ήταν περισσότερο επιτυχής στην ανατροφή διαδόχων (ήταν μητέρα του αυτοκράτορα Καλιγούλα και της Αγριππίνας της Νεότερης), αλλά και πιο δημοφιλής. Ο Σουητώνιος λέει, πως αντιπαθούσε τον αδελφό της Κλαύδιο και ότι όταν άκουσε, ότι αυτός θα γινόταν αυτοκράτορας, εκδήλωσε δημόσια τη θλίψη της για την τύχη που θα περίμενε τον ρωμαϊκό λαό σε αυτό το ενδεχόμενοSuetonius, Vita Claudii, 2.2.. 

 Σχέση με τον Σηιανό 
Η Λιβίλλα είχε σχέση με τον πραιτωριανό Λεύκιο Αίλιο Σηιανό ενδεχομένως και πριν από τη γέννηση των διδύμων της. Αργότερα, αρκετοί -συμπεριλαμβανομένου του Τιβέριου- πίστευαν, ότι πατέρας των διδύμων ήταν ο ίδιος ο Σηιανός. Ο Δρούσος, που ήταν ο νέος διάδοχος μετά το θάνατο του Γερμανικού το 23, πέθανε την ίδια χρονιά, αφού πρώτα επιτέθηκε στον Σηιανό κατά τη διάρκεια μιας διαμάχης μεταξύ τους. Σύμφωνα με τον Τάκιτο, τον Σουητώνιο και τον Δίωνα Κάσσιο, ο Σηιανός είχε δηλητηριάσει τον Δρούσο, όχι μόνο επειδή φοβόταν την οργή του επερχόμενου αυτοκράτορα, αλλά επίσης διότι στόχευε στο ανώτατο αξίωμα ο ίδιος με συνεργό τη Λιβίλλα. Πάντως, αν όντως ο Δρούσος δηλητηριάστηκε, ο θάνατός του δεν θεωρήθηκε ύποπτος εκείνη την εποχή. 
Ο Σηιανός στη συνέχεια θέλησε να νυμφευτεί τη χήρα Λιβίλλα. Το 25 ο Τιβέριος αρνήθηκε κάτι τέτοιο, αλλά υποχώρησε έξι χρόνια μετά, το 31. Σχεδόν ταυτόχρονα ο αυτοκράτορας έλαβε γνώση των σχεδίων για την ανατροπή του από τον Σηιανό, μέσω της κουνιάδας του Αντωνίας της Νεότερης. Ο Τιβέριος τον κατήγγειλε μπροστά στη Σύγκλητο, τον συνέλαβε και τον έσυρε στη φυλακή, ώσπου να τον εκτελέσει. Ακολούθησε η σφαγή ολόκληρης της οικογένειας του Σηιανού, ακόμα και των παιδιών του.

 Κατηγορίες και θάνατος  
Με το που άκουσε για τον θάνατο των παιδιών της, η πρώην γυναίκα του Σηιανού, η Απικάτα, αυτοκτόνησε. Πριν τον θάνατό της, έστειλε γράμμα στον Τιβέριο, κατηγορώντας τον Σηιανό και τη Λιβίλλα, ότι είχαν δηλητηριάσει τον Δρούσο. Ο οινοχόος του Δρούσου και ο γιατρός της Λιβίλλας (ο Εύδημος) ομολόγησαν τις κατηγορίες της Απικάτας, ύστερα από βασανιστήρια. Η Λιβίλλα πέθανε λίγο αργότερα, είτε εκτελούμενη, είτε αυτοκτονώντας. Για το περιστατικό αυτό ο Δίων Κάσσιος αναφέρει, ότι ο Τιβέριος παρέδωσε τη Λιβίλλα στη μάνα της, την Αντωνία τη Νεότερη, που την κλείδωσε σε ένα δωμάτιο, ώσπου να πεθάνει από την πείναDio Cassius, 58.11.7. 

Στις αρχές του 32 η Σύγκλητος πρότεινε ψήφισμα κατά της μνήμης και των αγαλμάτων της (damnatio memoriae) Tacitus, Annals 6.2. Μετά το θάνατό της κατηγορήθηκε για μοιχεία με τον ΕύδημοPliny Natural History 29.20. και με τον συγκλητικό και ποιητή Μαμέρκο Αιμίλιο Σκαύρο Tacitus, Annales 6.29. Dio Cassius 58.24.5. 
Λόγω της επίσημης διαγραφής της μνήμης της, δεν έχουμε μπορέσει ακόμα και σήμερα να ταυτοποιήσουμε το πρόσωπό της. Η μορφή του αγάλματος δεξιά (έχουν βρεθεί αρκετά αντίγραφά του) φαίνεται, πως ήταν αυτή της Λιβίλλας, καθώς η κόμη της είναι χαρακτηριστική της τιβεριανής εποχής, ενώ το πρόσωπό της μοιάζει πολύ με αυτό της μητέρας της, Αντωνίας της Νεότερηςfigure 10.

  Παραπομπές 

Λιβίλλα