Μπίλι Γουάιλντερ

Ο Μπίλι Γουάιλντερ (Billy Wilder, 22 Ιουνίου 1906 - 27 Μαρτίου 2002) ήταν Αυστριακός σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, καλλιτέχνης και δημοσιογράφος, με καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η καριέρα του διήρκεσε περισσότερο από 50 χρόνια. Θεωρείται ως ένας από τους πιο ιδιοφυείς σκηνοθέτες της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ, λόγω της ευρείας γκάμας ταινιών που σκηνοθέτησε. Η βράβευσή του με τρία όσκαρ τόσο για την παραγωγή, όσο και για τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας Η γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960), τον κατέστησε ως έναν από τους μόλις πέντε καλλιτέχνες, που έχουν καταφέρει αυτό το επίτευγμα.

Ο Γουάιλντερ άρχισε να ασχολείται με τη συγγραφή σεναρίου ενώ ζούσε στο Βερολίνο στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ, ο Γουάιλντερ, ο οποίος ήταν Εβραίος, έφυγε για το Παρίσι, όπου έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με την ταινία Ο κακός δρόμος (Mauvaise graine, 1934). Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Χόλιγουντ και το 1939 είχε την πρώτη του επιτυχία στο Χόλιγουντ με τη συμμετοχή του στη συγγραφή του σεναρίου της σατιρικής ταινίας του Ερνστ Λιούμπιτς Νινότσκα (Ninotcha). Πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Γουάιλντερ στο Χόλιγουντ ήταν με την ταινία Υπερφυσική μπεμπέκα (The Major And The Minor, 1942), ενώ η σκηνοθεσία του φιλμ νουάρ Κολασμένη αγάπη (Double Indemnity) δυο χρόνια αργότερα του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για όσκαρ σκηνοθεσίας. Το 1945 ο Γουάιλντερ κέρδισε όσκαρ σκηνοθεσίας καθώς και όσκαρ διασκευής σεναρίου για την ταινία Το χαμένο Σαββατοκύριακο (The Lost Weekend) και το 1950 συνέγραψε και σκηνοθέτησε τη θρυλική ταινία Η λεωφόρος της Δύσης (Sunset Boulevard).

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 ο Γουάιλντερ γύριζε κυρίως κωμωδίες. Μερικές από τις σημαντικότερες ταινίες του, εκείνης της περιόδου, είναι οι: Γλυκιά μου Σαμπρίνα (Sabrina, 1954), Επτά χρόνια φαγούρα (The Seven Year Itch, 1955), Μερικοί το προτιμούν καυτό (Some Like It Hot, 1959) και Η γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960). Δεκατέσσερις από τους ηθοποιούς που σκηνοθέτησε ο Γουάιλντερ προτάθηκαν για όσκαρ. Το 1986 τιμήθηκε για την προσφορά του στην έβδομη τέχνη από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. Τιμήθηκε επίσης με το Irving G. Thalberg Memorial Award το 1988 και με το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών το 1993.

Το πρωτοπόρο ύφος του Γουάιλντερ σε συνδυασμό με τα αμφιλεγόμενα θέματα που πραγματεύτηκε σε κάποιες από τις ταινίες του, διεύρυναν το φάσμα του αποδεκτού και συνετέλεσαν τόσο στην εξέλιξη του αμερικανικού κινηματογράφου, όσο και στην αφύπνιση του κοινού.

 Σκηνοθεσία 
Ως Σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός
 Έτος  Τίτλος  Ελληνικός τίτλος  Σημειώσεις 1934  Mauvaise Graine (γνωστό και ως Bad Seed)  Ο κακός δρόμος  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1942  The Major and the Minor  Υπερφυσική Μπεμπέκα  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1943  Five Graves to Cairo  Κατάσκοποι του Αλαμέιν  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1944  Double Indemnity  Κολασμένη αγάπη  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1945  The Lost Weekend  Το χαμένο Σαββατοκύριακο  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1945  Death Mills   Σκηνοθέτης 1948  The Emperor Waltz  Το βαλς του αυτοκράτορα  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1948  A Foreign Affair  Φλόγα και πάθος  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1950  Sunset Boulevard  Η λεωφόρος της Δύσης  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1951  Ace in the Hole  Το τελευταίο ατού  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1953  Stalag 17  Ο καταδότης του θαλάμου 17  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1954  Sabrina  Γλυκιά μου Σαμπρίνα  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1955  The Seven Year Itch  Επτά χρόνια φαγούρα Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1957  The Spirit of St. Louis  Λίντμπεργκ, η οδύσσεια ενός γενναίου  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1957  Love in the Afternoon  Αριάν Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1957  Witness for the Prosecution  Μάρτυς κατηγορίας (ταινία, 1957)  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1959  Some Like It Hot  Μερικοί το προτιμούν καυτό  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1960  The Apartment  Η γκαρσονιέρα  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1961  One, Two, Three  Ένα... Δύο... Τρία  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1963  Irma la Douce  Η τροτέζα  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1964  Kiss Me, Stupid  Φίλησέ με, κουτέ  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1966  The Fortune Cookie  Ένας υπέροχος απατεώνας  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1970  The Private Life of Sherlock Holmes  Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς  Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1972  Avanti!  Αβάντι! Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1974  The Front Page  Η πρώτη σελίδα  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1978  Fedora  Φαιδώρα Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος 1981  Buddy Buddy  Τα φιλαράκια  Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος

Ως Σεναριογράφος (επιλεγμένη)
1939 - Ninotchka - ΝινότσκαΝινότσκα
1939 - Midnight - Η βαρώνη του μεσονυχτίου
1940 - Arise, My Love - Εξωτικό κυνήγι
1941 - Hold Back The Dawn - Αύριο δεν θα ξημερώσει
1941 - Ball Of Fire - Γιαμ-Γιαμ / Ο καθηγητής και η γυμνή χορεύτρια

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Ο Μπίλι Γουάιλντερ στο cine.gr 

Κατηγορία:Πολωνοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Αμερικανοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Αυστριακοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Πολωνοί σεναριογράφοι
Κατηγορία:Εβραίοι καλλιτέχνες
Κατηγορία:Αμερικανοεβραίοι
Κατηγορία:Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Αυστριακοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας