Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας

Η Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας είναι μια από τις Μητροπόλεις των λεγομένων «Νέων Χωρών». 

Έδρα της είναι η Φλώρινα, και η έκταση της Ιεράς Μητρόπολης εκτείνεται στο βορειοδυτικό τμήμα της Ελλάδας. Στη Μητρόπολη υπάγονται ιερατικά η πόλη της Φλώρινας και η ευρύτερη περιοχή της, οι περιοχές του Αμυνταίου και των Πρεσπών (εκτός από ορισμένα χωριά τους), αρκετά χωριά του Δήμου Έδεσσας (Παλαιός και Νέος Άγιος Αθανάσιος, Γραμματικό, Ζέρβη, Παναγίτσα, Νέα Ξανθόγεια, Άγιος Δημήτριος και Περαία), τα οποία ανήκουν διοικητικά στην περιφερειακή ενότητα Πέλλας, καθώς και η Πτολεμαΐδα και η ιστορική περιοχή της Εορδαίας η οποία ανήκει διοικητικά στην περιφερειακή ενότητα Κοζάνης. Η πόλη της Πτολεμαΐδας, αντίστοιχα αποτελεί τη μεγαλύτερη πληθυσμιακά πόλη, εντός των ορίων της Ιεράς Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας. Παλαιότερα στη Μητρόπολη ανήκε μέχρι και το 1967 και η περιοχή της Αλμωπίας της περιφερειακής ενότητας Πέλλας.

Μητροπολίτης της είναι από τις 22 Οκτωβρίου 2023 ο Ειρηναίος (Λαφτσής).

Ιστορία
Το 1943 πραγματοποιείται για πρώτη φορά αναφορά για την Ιερά Μητρόπολη Φλωρίνης, Αλμωπίας και Εορδαίας. Έπειτα από απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος στις 22 Ιουνίου 1967, η εκκλησιαστική περιφέρεια της Αλμωπίας ενσωματώθηκε στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης και έτσι η Μητρόπολη της Φλώρινας μετονομάστηκε σε Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας.

Την τοπική Εκκλησιαστική και Επισκοπική Ιστορία έχει καταγράψει ενδελεχώς σε εκδοθέν πόνημα ο Πρωτοσύγκελος της Μητροπόλεως, αρχιμανδρίτης Νικηφόρος Μανάδης.

Επισκοπικός κατάλογος
 Όνομα  Έτη  ΣημειώσειςΜογλενών Ιλαρίων  1134 – 1164  Όσιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας Ανώνυμος  1217 – 1235  Αναφέρεται από τον Δημήτριο Χωματηνό Νήφων  1321  Νήφων  1390  Αναφέρεται σε κτιτορική επιγραφή του Ι.Ναού Αναλήψεως Εμποριού Εορδαίας Παχώμιος  1532  Θεοφάνης  1589  Ήταν στη Ρωσία για έρανο και παρέστη στη χειροτονία του Μητροπολίτη Κιέβου Μιχαήλ Ιωσήφ  1606  Θεοφάνης  1624  Υπέγραψε μαζί με τον Αχρίδος Πορφύριο επιστολή προς τον Πάπα Ουρβανό Η΄ Κοσμάς 1629  Αναφέρεται σε επιστολή του Αχρίδος Αβραμίου (31 Ιανουαρίου 1629) Χαρίτων  1631 – 1634  Αναφέρεται από τον Αχρίδος Αβράμιο Σωφρόνιος  1634  Διονύσιος Α΄  1644 – 1649  Ιγνάτιος Α΄  1653 – 1670   Νικόδημος 1668, 1670, 1676  Η αρχιερατεία του διακόπτεται για άγνωστους λόγους Παλλάδιος  1683   Άνθιμος  1691 – 1699  Αναφέρεται ως «Μογλαινών και Μολεσχών» Διονύσιος Β΄ Κόκκινος 1691 – 1699  Καθαιρέθηκε για σιμωνία Ιγνάτιος Β΄  1706  Σε συνταγμάτιο του Χρυσάνθου Ιεροσολύμων αναφέρεται ως «Μογλενών και Μολισκού ήτοι Χλωρινού» Γαβριήλ Α΄  1714 – 1719  «Μογλαινών και Μολοσχών» Παρθένιος  1725  «Μογλαινών και Μολισχού» Πρόχορος  1736  Θεοδώρητος  1740  Άνθιμος  1740  Γαβριήλ Β΄  1743 – 1762  Ιωακείμ  1743 – 1762  Η υπογραφή του ως «Μητροπολίτου Μογλενών ή Μογλενών και Κατρανίτσης» υπάρχει σε πολλά σωζόμενα έγγραφα Γερμανός  1762 – 1767  Καθαιρέθηκε λίγο μετά την κατάργηση της Αρχιεπισκοπής Αχριδών Ναθαναήλ  Απρίλιος 1767 – Ιούνιος 1767  κατόπιν Πελαγονίας Γεδεών  Ιούνιος 1767 – 9 Σεπτεμβρίου 1774  παραιτήθηκε Αγαθάγγελος  1774 – 1783  Γερμανός  Αύγουστος 1783 – 1798 †  Τιμόθεος  Ιανουάριος 1798 – 1824 †  Νεόφυτος  12 Απριλίου 1824 – Νοέμβριος 1858 †  Μεταφέρεται η έδρα της Μητρόπολης στη Φλώρινα Μελέτιος  10 Νοεμβρίου 1858 – 11 Απριλίου 1865 †  από Δεβρών και Βελισσού Προκόπιος  1 Μαΐου 1865 – 2 Μαΐου 1877  από Κλαυδιουπόλεως, κατόπιν Βεροίας Γερμανός (Αποστολίδης)  2 Μαΐου 1877 – 31 Οκτωβρίου 1881  από Ειρηνουπόλεως, κατόπιν Σηλυβρίας Καλλίνικος  11 Νοεμβρίου 1881 – 29 Ιανουαρίου 1891  από Δεβρών, παραιτήθηκε Αβέρκιος  5 Φεβρουαρίου 1891 – Απρίλιος 1894  από Καλλιουπόλεως και Μαδύτου, παραιτήθηκε λόγω γήρατος Ιωαννίκιος (Μαργαριτιάδης)  30 Απριλίου 1894 – 31 Μαρτίου 1905  Ανήγειρε το σημερινό μητροπολιτικό μέγαρο, κατόπιν Ίμβρου Άνθιμος (Σαρίδης)  31 Μαρτίου 1905 – 19 Φεβρουαρίου 1908  από Ροδοστόλου, κατόπιν Βιζύης και Μηδείας Σμάραγδος (Χατζηευσταθίου)  21 Φεβρουαρίου 1908 – 5 Αυγούστου 1910  από Μυριοφύτου και Περιστάσεως, κατόπιν Φιλιππουπόλεως Κωνστάντιος (Ρούσης ή Καπιτζόγλου)  8 Αυγούστου 1910 – 26 Ιουνίου 1912  κατόπιν ΒοδενώνΜογλενών και Φλωρίνης Πολύκαρπος (Σακελλαρόπουλος)  28 Ιουνίου 1912 – 27 Μαρτίου 1926  Επί των ημερών του απελευθερώθηκε η Φλώρινα. Τέλεσε δοξολογία και υποδέχτηκε τον Διάδοχο. Κατόπιν Βεροίας.Φλωρίνης Χρυσόστομος (Καβουρίδης)  27 Μαρτίου 1926 – 1932  Από Φιλιατών. Παραιτήθηκε. Περιέπεσε σε σχίσμα το 1935 μη αποδεχόμενος το γρηγοριανό ημερολόγιο και στις 14 Ιουνίου 1935 καθαιρέθηκε. Ιωακείμ  1932 Φλωρίνης, Αλμωπίας και Εορδαίας Βασίλειος (Παπαδόπουλος)  Οκτώβριος 1932 – 24 Ιανουαρίου 1967  αποχώρησε λόγω ορίου ηλικίαςΦλωρίνης, Πρεσπών & Εορδαίας Αυγουστίνος (Καντιώτης)  25 Ιουνίου 1967 – 14 Ιανουαρίου 2000  Παραιτήθηκε λόγω γήρατος Θεόκλητος (Πασσαλής)  23 Ιανουαρίου 2000 – 1 Οκτωβρίου 2023 Παραιτήθηκε λόγω γήρατος Ειρηναίος (Λαφτσής) 22 Οκτωβρίου 2023 – σήμερα 

Αγιολογία
Στους τοπικούς αγίους της Μητροπόλεως συμπεριλαμβάνονται οι εξής:

Ο άγιος Αγαθάγγελος, από τη Φλώρινα, ασκούσε το επάγγελμα του υποδηματοποιού στο Μοναστήρι. Διαμαρτυρόμενος για τους βίαιους εξισλαμισμούς που συνηθίζονταν από τους μουσουλμάνους κατά το Μπαϊράμι, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη και απέσπασε ένα φιρμάνι που απαγόρευε τις πρακτικές αυτές. Για τον λόγο αυτό οι Τούρκοι της περιοχής του τον συνέλαβαν και, αφού τον βασάνισαν άγρια, τον αποκεφάλισαν στις 17 Φεβρουαρίου του 1727.

Ο άγιος Υπάτιος, ήταν επίσκοπος Γαγγρών, πόλης της Παφλαγονίας της Μικράς Ασίας. Συμμετείχε στην Α' Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (325 μ.Χ.) και επέδειξε σημαντική δράση κατά των αιρέσεων. Για τη δράση του αυτή μαρτύρησε από ειδωλολάτρες, οι οποίοι του επιτέθηκαν με ξύλα και πέτρες και τον άφησαν ημιθανή. Πριν ξεψυχήσει, μία από τις αιρετικές γυναίκες τον θανάτωσε διά λίθου. Ο άγιος, αποτελούσε τον πολιούχο και προστάτη της πόλης των Γαγγρών στην οποία υπήρχε προς τιμήν του ναός έως τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 οπότε και αφανίστηκε. Η ιερά εικόνα του, όμως, μεταφέρθηκε από τον ναό με μέριμνα των Μικρασιατών προσφύγων στη νέα τους πατρίδα, το χωριό Αντίγονος Φλώρινας. Η εφέστιος αυτή εικόνα φυλάσσεται πλέον στον νέο περικαλλή ναό του Αγίου Υπατίου του Αντιγόνου που εγκαινιάστηκε το 1976.

Η αγία Παρασκευή η Επιβατινή, καταγόταν από τους Επιβάτες Θράκης. Ασκήτεψε στους Αγίους Τόπους και εγκαταστάθηκε σε μια γυναικεία Μονή, όπου για αρκετά χρόνια ασκήθηκε στην αρετή. Έπειτα αναχώρησε πάλι στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί στην Καλλικράτεια της Ανατολικής Θράκης, όπου παρέμεινε δύο χρόνια στον ναό των Αγίων Αποστόλων και εκεί απεβίωσε ειρηνικά. Προς τιμήν της Οσίας Παρασκευής έχουν κτισθεί στην Ελλάδα ναοί, στα μέρη όπου κατέφυγαν ανατολικοθρακιώτες πρόσφυγες, όπως ο Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου και Οσίας Παρασκευής Επιβατινής Πτολεμαΐδας.

Ο Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης και οι συν αυτώ Μικρασιάτες Νεομάρτυρες. Η μνήμη τους τιμάται κάθε Σεπτέμβριο, την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στον Ιερό Ναό Μικρασιατών Νεομαρτύρων Πτολεμαΐδας, καθώς πολλοί Έλληνες από τη Μικρά Ασία εγκαταστάθηκαν στην πόλη. Τον ναό θεμελίωσαν το 1981 γέροντες επιζώντες της Μικρασιατικής Καταστροφής, μετά από πρόσκληση του Μητροπολίτη Αυγουστίνου.Ιερός Ναός Αγίων Νεομαρτύρων της Μικρασιατικής Καταστροφής, Δήμος ΕορδαίαςΟδοιπορικό στα μνημεία της Εορδαίας: Ο Ναός των Αγίων Νεομαρτύρων στην Πτολεμαΐδα, 16/07/2015, e-ptolemeosΝαοί του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και των Μικρασιατών Μαρτύρων

Αρχιερατικές Περιφέρειες
Η Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας, διαιρείται στις κάτωθι Αρχιερατικές Περιφέρειες:
 Αρχιερατική Περιφέρεια  Έδρα  Εκκλησιαστική Υποδιαίρεσηα) Φλωρίνης  Φλώρινα β) Πρεσπών  Άγιος Γερμανός  Στη Μητρόπολη Φλωρίνης δεν ανήκουν οι εξής δεκαεπτά οικισμοί, του Νομού Φλώρινας: Βατοχώρι, Ανταρτικό, Τρίγωνο, Κώττας, Κρυσταλλοπηγή, Κορυφή και Πράσινο του Δήμου Πρεσπών καθώς και τα χωριά Αετός, Αγραπιδιά, Βαλτόνερα, Σκλήθρο, Λέχοβο, Πεδινό, Βαρυκό, Νυμφαίο, Λιμνοχώρι και Ασπρόγεια του Δήμου Αμυνταίου, τα προαναφερθέντα υπάγονται εκκλησιαστικά στη Μητρόπολη Καστορίας.γ) Αμυνταίου  Αμύνταιο  Στη Μητρόπολη Φλωρίνης ανήκουν επίσης εκκλησιαστικά και οι εξής πέντε οικισμοί του Νομού Πέλλας: Παλαιός και Νέος Άγιος Αθανάσιος, Γραμματικό, Ζέρβη και Περαία, του Δήμου Έδεσσας.δ) Εορδαίας  Πτολεμαΐδα 

Ιερές Μονές
Στην Ιερά Μητρόπολη υπάγονται οι παρακάτω μονές Ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας 

Ανδρικές
Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κλαδορράχης
Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής Μηλοχωρίου
Ιερά Μονή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού Αρδάσσης - Κρυοβρύσης
Ιερά Μονή Αγίου Γρηγορίου Παλαμά Αντιγόνου

Γυναικείες
Ιερά Μονή Αγίου Μάρκου Πρώτης Φλωρίνης
Ιερά Μονή Αγίου Αυγουστίνου Φλωρίνης
Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος και Αγίας Ευβούλης Αμύνταιου

Ποιμαντική διακονία
Το Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο, το οποίο εκφράζει στο μεγαλύτερο βαθμό το φιλανθρωπικό, ποιμαντικό και κοινωνικό έργο της Ιεράς Μητροπόλεως. Φροντίζει για την εξασφάλιση των αναγκαίων στους πάσχοντες συνανθρώπους μας και στηρίζει κάθε ενέργεια αρωγής των πασχόντων που έχει εν γνώσει αυτού.
Λειτουργεί επί δεκαετίες το "ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΕΙΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΝ", το οποίο παρέχει υγιές και πρέπον περιβάλλον σε άνδρες και γυναίκες που έχουν την ανάγκη στήριξης. Είναι ένα πόνημα του Μακαριστού Μητροπολίτου κ. Αυγουστίνου, το οποίο συνεχίζεται παρ' όλες τις δυσκολίες των εποχών. Τέλος, οι γέροντες και γερόντισσες που διαμένουν σε αυτό αισθάνονται περίσσεια την οικογενειακή θαλπωρή.
Λειτουργεί το Ίδρυμα Κακοποιημένων Γυναικών "ΣΩΣΣΑΝΑ", όπου δίνεται καταφυγή και στήριξη σε κάθε κακοποιημένη γυναίκα.
Κάθε Κυριακή ιεροκήρυκες της Ιεράς Μητροπόλεως επισκέπτονται χωριά, επιτελώντας τη Θεία Λειτουργία και κηρύττοντας το λόγο του Θεού.
Στους Ναούς της Ιεράς Μητροπόλεως πραγματοποιούνται κατηχητικές συνάξεις για παιδιά και ενήλικες, με σκοπό τη διδαχή του Ευαγγελίου, τους βίους των Αγίων και τη διαδοχή Χριστιανικών αξιών και ιδανικών, καλλιεργώντας τον καθένα και ενισχύοντάς τον πνευματικά.
Λειτουργούν Εκκλησιαστικές Κατασκηνώσεις, οι οποίες τηρούν όλες τις απαιτούμενες Ευρωπαϊκές Προδιαγραφές. Η πορεία των Κατασκηνώσεων σηματοδοτεί την Ιερά Μητρόπολη καθώς έχει περάσει από αυτές πλήθος παιδιών. Οι κατασκηνώσεις λειτουργούν τους καλοκαιρινούς μήνες και συμμετέχουν σε αυτές παιδιά, έφηβοι και ενήλικες. Χωρίζονται σε περιόδους αρρένων και θηλέων. Βρίσκονται στο χωριό Πρώτη, λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη της Φλώρινας.
Πραγματοποιούνται συνάξεις κατηχητών και στελεχών με σκοπό την πληρέστερη επιτυχία του κατηχητικού έργου και τη σταδιακή οργάνωση της λειτουργίας των Εκκλησιαστικών Κατασκηνώσεων της προσεχούς καλοκαιρινής περιόδου. Λαμβάνουν χώρα ομιλίες από κληρικούς, επιστήμονες και στελέχη.
Λειτουργεί Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο & Λύκειο, το οποίο προσφέρει στους μαθητές τη δυνατότητα να σπουδάσουν σε αυτό καθώς και να διαμείνουν στο Οικοτροφείο των μαθητών.
Από το σχολικό έτος 2016-2017, λειτουργεί στους χώρους του εκκλησιαστικού σχολείου το Κοινωνικό Φροντιστήριο της Ι.Μ. Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας. Συμμετέχουν μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.
Λειτουργεί Σχολή Βυζαντινής Μουσικής, υπό τη Διεύθυνση του Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Στεφάνου Δόντσιου. Δίνεται, μέσω αυτής, η δυνατότητα στους ενδιαφερομένους να ασχοληθούν και να διδαχθούν την Εκκλησιαστική Βυζαντινή Μουσική.
Δραστηριοποιούνται Ορθόδοξες Χριστιανικές Αδελφότητες, οι οποίες ενισχύουν το φιλανθρωπικό, ποιμαντικό και κοινωνικό έργο της Ιεράς Μητροπόλεως ποικιλοτρόπως.
Εκδίδεται το μηνιαίο περιοδικό "ΣΑΛΠΙΓΞ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ". Το πόνημα αυτό περιέχει τον χαιρετισμό του Ποιμενάρχου, λόγους θεολόγων, κείμενα προβληματισμού, υλικό από θρησκευτικές εκδηλώσεις και, τέλος, τα χρονικά της Ιεράς Μητροπόλεως καθ΄ έκαστον μήνα.
Λειτουργεί Εκκλησιαστικός Ραδιοφωνικός Σταθμός "ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ" στους 98,3 και 98,8 FM. Μέσω του σταθμού ακούγονται ομιλίες και προσφέρεται στους ακροατές η δυνατότητα να ωφεληθούν ψυχικά και πνευματικά.

Υποσημειώσεις και παραπομπές
Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές



Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας 
Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο - Γυμνάσιο Φλώρινας

*
Φλωρινης