Κολλέγιο Ανατόλια

Mε έτος ίδρυσης το 1886 στη Μερζιφούντα του Πόντου της Μικράς Ασίας και με έδρα του πλέον τη Θεσσαλονίκη από το 1924, το Αμερικανικό Κολλέγιο Ανατόλια είναι ένας ιδιωτικός, μη-κερδοσκοπικός εκπαιδευτικός οργανισμός που συνδυάζει στοιχεία της ελληνικής και αμερικανικής εκπαίδευσης.

Σήμερα, το Ανατόλια αποτελεί μία ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή κοινότητα, η οποία απαρτίζεται από τις ακόλουθες βαθμίδες:

Το Anatolia Elementary School, που εξυπηρετεί όλες τις τάξεις από τα Προνήπια έως και τη ΣΤ’ Δημοτικού.

Το Anatolia High School, στο οποίο λειτουργούν δύο Γυμνάσια και δύο Λύκεια, καθώς και το διετές Πρόγραμμα Διεθνούς Απολυτηρίου (International Baccalaureate Diploma Programme), που αντιστοιχεί στη Β’ και Γ’ Λυκείου και προετοιμάζει τους μαθητές για την είσοδό τους στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.

To Pinewood, το Αμερικανικό Διεθνές Σχολείο, που ανοίγει τον οργανισμό στη διεθνή κοινότητα, προσφέροντας πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε ένα εξ ολοκλήρου αγγλόφωνο περιβάλλον.

Το ACT (American College of Thessaloniki), το τμήμα πτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών του οργανισμού, αναγνωρισμένο στις ΗΠΑ από την Επιτροπή για Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης NECHE (New England Commission of Higher Education) με πιστοποιημένα πτυχιακά προγράμματα στην Ευρώπη μέσω του Open University (OU).

Tο Κέντρο για Χαρισματικά – Ταλαντούχα Παιδιά, CTY Greece, το οποίο ιδρύθηκε σε συνεργασία με το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Johns Hopkins και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, για να προσφέρει τη δυνατότητα σε μαθητές/-τριες από όλη την Ελλάδα, την Κύπρο και τον κόσμο να καλλιεργήσουν στο έπακρο τις δυνατότητές τους μέσα από ειδικά σχεδιασμένα εξωσχολικά προγράμματα που ανταποκρίνονται στις ξεχωριστές ανάγκες μάθησης και γνώσης τους.

Το σχολείο
Ιστορικά γεγονότα
Αρχικά το Ανατόλια λειτουργούσε στην Μερζιφούντα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, νοτιοανατολικά της Σαμψούντας, ως σχολείο για Έλληνες και Αρμένιους. Οι χώροι του σχολείου στην Μικρά Ασία εμπεριείχαν 40 κτίρια Αμερικανικού αρχιτεκτονικού ρυθμού, συμπεριλαμβανομένου και του μεγαλύτερου νοσοκομείου στην Μικρά Ασία. Ο ιδρυτής του σχολείου ήταν ο Τσάρλς Τρέισι (Αγγλικά: Charles Tracy). Το σχολείο έχει κοινές ρίζες με το Robert College (Ροβέρτειος Σχολή) στην Κωνσταντινούπολη, ένα από τα πιο φημισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Τουρκίας.

Βάσει των επίσημων αρχείων του κολεγίου, όταν ιδρύθηκε, η πλειονότητα των μαθητών του ήταν Αρμενικής καταγωγής και ελάχιστοι Έλληνες. «Αυτό οφειλόταν κυρίως στην κακή οικονομική κατάσταση των Αρμενίων αλλά και στο πιο έντονο εθνικό συναίσθημα των Ελλήνων». Δημήτρης Κεραμιδάς, Ανατόλια, στο: Συλλογικό: Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τομ.1, εκδ.Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσ/ίκη, 2007, σελ.410

Τα πρώτα χρόνια του σχολείου σκιάστηκαν από πολλαπλές βαρβαρότητες. Το 1915 οι αρχές του Σουλτάνου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πήραν Αρμένιες φοιτήτριες του σχολείου ως αιχμάλωτες, μέρος της Γενοκτονίας των Αρμενίων, όμως σώθηκαν από τις προσπάθειες μίας Αμερικανίδας καθηγήτριας του σχολείου. Ξανά το 1920, τα μέλη της Λέσχης Ποντίων του σχολείου εκτελέστηκαν από επαναστάτες του κινήματος των Νεότουρκων, μαζί με τον υπεύθυνο καθηγητή τους.

Οι Τουρκικές αρχές ανάγκασαν το σχολείο να κλείσει οριστικά το 1921, αλλά μετά από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου προς τον τότε πρόεδρο του σχολείου, George E. White, το Ανατόλια ξανάνοιξε στην Θεσσαλονίκη το 1924. Μέχρι την αγορά του οικοπέδου στο οποίο βρίσκονται σήμερα οι εγκαταστάσεις του σχολείου, λειτουργούσε σε ένα πρώην κτίριο Καζίνο στην Χαριλάου, με μόλις 115 μαθητές. Το 1933 άρχισαν οι εργασίες στην τωρινή τοποθεσία του σχολείου.

Το Ανατόλια έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο στην Γερμανική κατοχή. Το κεντρικό κτίριο του σχολείου, το «Μακεδονία» (κοινώς Macedonia Hall), χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς ως γενικό επιτελείο για τα Βαλκάνια λόγω της πανοραμικής άποψης της Θεσσαλονίκης που δίνει η τοποθεσία του σχολείου, και στις αίθουσες του «Μακεδονία» υπογράφτηκε η συνθηκολόγηση της Ελλάδος το 1941. Υπενθύμιση της ιστορίας του σχολείου είναι τα εκτεταμένης έκτασης υπόγεια καταφύγια που έσκαψαν οι Γερμανοί κάτω από το σχολείο, τα οποία υπάρχουν ακόμα και σήμερα. Πριν την άφιξη των Γερμανών στην Θεσσαλονίκη εκτέλεσε χρέη στρατιωτικού νοσοκομείου, ενώ μετά την έξοδο των Γερμανών περιήλθε στην κατοχή της Τέταρτης Ινδικής Μεραρχίας του Βρετανικού στρατού μέχρι το 1949.

Ακαδημαϊκά στοιχεία
Το σχολείο διαθέτει δύο γυμνάσια, δύο λύκεια και ένα τμήμα International Baccalaureate. Στον ίδιο χώρο λειτουργούν επίσης και το νηπιαγωγείο καθώς και το δημοτικό σχολείο Ανατόλια. Το Αμερικανικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης (κοινώς American College of Thessaloniki ή ACT), το οποίο προσφέρει πανεπιστημιακά πτυχία, στεγάζεται σε έναν ξεχωριστό χώρο ακριβώς δίπλα από το γυμνάσιο-λύκειο. Ο Σύλλογος Αποφοίτων Αμερικανικού Κολλεγίου Ανατόλια (ΣΑΑΚ) είναι ιδιαίτερα ενεργός και εκδίδει το τριμηνιαίο περιοδικό "Anatolia Alumnus" από το 1982. Ο αριθμός των καθηγητών ανέρχεται στους 126 (γυμνάσια/λύκεια), αρκετοί από τους οποίους είναι από το εξωτερικό (π.χ. Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο και Αυστραλία). Το Ανατόλια ακολουθεί το πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας, εκτός από το πρόγραμμα του Ι.Β, το οποίο ακολουθεί το δικό του πρόγραμμα. 

Το Ανατόλια θεωρείται ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδος, κάτι το οποίο εδραίωσε η φήμη του σχολείου ως ένα μοντέρνο ίδρυμα (ήταν το πρώτο σχολείο στην βόρεια Ελλάδα με δανειστική βιβλιοθήκη, καθώς και το πρώτο με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, με εργαστήρια χημείας, κ.ά.) καθώς και οι ακαδημαϊκές επιδόσεις των φοιτητών. Είναι χαρακτηριστικό πως σε πρόσφατες Πανελλαδικές Εξετάσεις οι μαθητές του σχολείου είχαν επιτυχία 100% (2008 και 2010).

Εγκαταστάσεις
Το σχολείο έχει τρεις βιβλιοθήκες. Η πρώτη είναι η βιβλιοθήκη των γυμνασίων/λυκείων (γνωστή και ως Βιβλιοθήκη «Ελευθεριάδης» ή "Eleftheriades" Library), η οποία είναι ανοιχτή για την χρήση όλων των μαθητών του σχολείου και περιέχει 30.000 τόμους βιβλίων. Το σημερινό κτήριο της βιβλιοθήκης αυτής εγκαινιάστηκε το 1989, και περιέχει σπάνια βιβλία από την αρχική βιβλιοθήκη του σχολείου στην Μικρά Ασία, καθώς και e-books, DVD, CD-ROM και άλλα. Η δεύτερη βιβλιοθήκη είναι η βιβλιοθήκη Bissell, η οποία ολοκληρώθηκε το 2002 και είναι από τις πιο άρτια εξοπλισμένες βιβλιοθήκες της Ανατολικής Ευρώπης· αυτή είναι ανοιχτή μόνο στους μαθητές της πανεπιστημιακής μονάδας του σχολείου, καθώς και (υπό κάποιες προϋποθέσεις) στους μαθητές του Ι.Β. και των γυμνασίων/λυκείων. Η βιβλιοθήκη Bissell περιέχει 25.000 βιβλία, 30 βάσεις δεδομένων και πάνω από 51.000 ηλεκτρονικά αρχεία (e-book, DVD και άλλα).Η Βιβλιοθήκη του Anatolia Elementary School, δημιουργήθηκε με την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2015 - 2016, για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της σχολικής κοινότητας, που μέχρι τότε εξυπηρετούνταν από την Βιβλιοθήκη Ελευθεριάδης.

Η βιβλιοθήκη του Δημοτικού ως νέο μέλος του Δικτύου Βιβλιοθηκών του Κολλεγίου Ανατόλια φιλοδοξεί να αναπτύξει μια κουλτούρα φιλαναγνωσίας στους μαθητές, τους γονείς και το εκπαιδευτικό προσωπικό, εμφυτεύοντας τον σπόρο της αγάπης για το διάβασμα. Επιδιώκει να αναπτύξει  τον ενθουσιασμό και την περιέργεια και να υποστηρίξει την αποτελεσματική χρήση και δημιουργία πληροφόρησης και ιδεών. Εμπλουτίζει συνεχώς την συλλογή της  και βελτιώνει τις εγκαταστάσεις και τις υπηρεσίες της ώστε να προωθήσει  και να υποστηρίξει την φιλαναγνωσία, την διδασκαλία και την μάθηση σε ολόκληρη την σχολική κοινότητα.

Διοίκηση
Πρόεδροι

 Charles Tracy (1886 - 1890 & 1893 - 1914)
 George Herrick (1890 - 1893)
 Dr. George White (1914 - 1933)
 Ernest Riggs (1933 - 1950)
 Dr. Carl Compton (1950 - 1958)
 Dr. Howard Johnston (1958 - 1964)
 Robert Hayden (1964 - 1972)
 Joseph Kennedy (1972 - 1974)
 Dr. William McGrew (1974 - 1999)
 Richard Jackson (1999 - 2009)
 Dr. Hans Giesecke (2009 - 2012)
 Dr. Panos Vlachos (2013 - σήμερα)

 Αθλητικές δραστηριότητες 

Το κολλέγιο διαθέτει από το 1937 αθλητικό σύλλογο με την ονομασία Σ.Α.Α.Κ. Ανατόλια (Συλλογος Αποφοίτων Αμερικανικού Κολεγίου Ανατόλια) με έδρα την Πυλαία.Κλειστά Γυμναστήρια

Τμήμα καλαθοσφαίρισης
Tη σεζόν 1961-’62 έλαβε χώρα το ντεμπούτο των «κυανοκίτρινων» στην κορυφαία τη τάξει Εθνική Κατηγορία, στην οποία αγωνίστηκαν συνολικά τρεις χρονιές (1961-’62, 1962-’63 και 1966-’66), έχοντας τοπ-σκόρερ τον Κώστα Παρίση και άξιους συμπαραστάτες τους Παπαϊωάννου, Γέσιο. Έκτοτε και για μεγάλο διάστημα ο μακεδονικός σύλλογος έδινε με συνέπεια το «παρών» στα Εθνικά Πρωταθλήματα.ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ: Το κολέγιο πρότυπο 

Τα τελευταία 20 περίπου χρόνια άρχισε η φθίνουσα πορεία και από τη Γ’ Εθνική όπου αγωνιζόταν τη δεκαετία του ’90, το Ανατόλια υποβιβάστηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του στην Α’ ΕΚΑΣΘ τη σεζόν 2000-’01. Την επόμενη χρονιά έπεσε στην αμέσως κατώτερη κατηγορία, κατάφερε ωστόσο να επιστρέψει αμέσως στην Α’ ΕΚΑΣΘ και από τότε κατάφερε με αργά, αλλά σταθερά βήματα να ξεφύγει από τα τοπικά πρωταθλήματα.

Ο ΣΑΑΚ εχει αγωνιστεί 6 φορές στη Β΄ Εθνική καλαθοσφαίρισης ανδρών. Επίσης συμμετείχε και στο Πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης Α΄ εθνικής κατηγορίας ανδρών 1963-1964 τερματίζοντας 9ος. Το τελευταίο μεγάλο ταλέντο που ξεπήδησε από το Ανατόλια είναι ο άλλοτε αρχηγός της Εθνικής Εφήβων και πρώην παίκτης, μεταξύ άλλων, του ΠΑΟΚ, του Παναθηναϊκού, του Άρη και του Πανιωνίου, Δημήτρης Βεργίνης.

Τίτλοι
Α'  ΕΚΑΣΘ: 1985-86, 2007-08
Γ΄ Εθνική καλαθοσφαίρισης ανδρών: 2013-14
Β΄ Εθνική καλαθοσφαίρισης ανδρών: 2018-19
Τουρνουά καλαθοσφαίρισης «Μαυροσκούφεια»: 2012

Τμήμα πετοσφαίρισης
Η ομάδα βόλεϊ γυναικών έχει αγωνιστεί και στην Α1 Εθνική.

Τίτλοι
Α2 Εθνική Πετοσφαίρισης Γυναικών: 2008-09, 2015-16
Α' ΕΠΕΣΘ: 2004-05
Β' ΕΠΕΣΘ: 2000-01
Κύπελλο ΕΠΕΣΘ: 2005

 Παραπομπές 

Πηγή
Δημήτρης Κεραμιδάς, Ανατόλια, στο: Συλλογικό: Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, τομ.1, εκδ.Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσ/ίκη, 2007, σελ.408-411
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ανατολια
Κατηγορία:Εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Θεσσαλονίκη
Κατηγορία:Κτίρια και κατασκευές στη Θεσσαλονίκη
Κατηγορία:Επαρχία Αμάσειας