Πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης Α΄ εθνικής κατηγορίας ανδρών 1972-1973

Το πρωτάθλημα μπάσκετ της περιόδου 1972–73 ήταν η δέκατη διοργάνωση από την καθιέρωση της Α' Εθνικής. Διεξήχθη με τη συμμετοχή δεκατεσσάρων ομάδων, οκτώ ομάδες της Αττικής, πέντε της Θεσσαλονίκης καθώς και τη Νίκη Βόλου, η οποία έγινε μόλις η δεύτερη επαρχιακή ομάδα που συμμετείχε στην Α' Εθνική.

 Το πρωτάθλημα 
Διεκδικητές του τίτλου υπήρξαν οι τρεις μεγάλοι του κέντρου, Παναθηναϊκός, Ολυμπιακός και ΑΕΚ. Η ολοκλήρωση του κανονικού προγράμματος των αγώνων στις αρχές Απριλίου βρήκε τον ΠΑΟ πρωταθλητή με 50 βαθμούς έναντι 49 του Ολυμπιακού και 47 της ΑΕΚεφ. "Αθλητική Ηχώ", φύλλο 09/04/1973 σελίδα 11Εφ. "Μακεδονία", 10/04/1973 σελίδα 4.. Ενάμιση μήνα αργότερα, βγαίνει απόφαση υπέρ της ΑΕΚ στην ένσταση που είχε υποβάλλει για τον αγώνα με τον Παναθηναϊκό στο κλειστό της Λεωφόρου (νίκη των πράσινων με 73-72)Εφ. "Μακεδονία", 18/05/1973 σελίδα 9.. Ο αγώνας ορίζεται να επαναληφθεί στις 3 Ιουνίουεφ. "Αθλητική Ηχώ", φύλλο 03/06/1973 σελίδα 8Εφ. "Μακεδονία", 03/06/1973 σελίδα 8., σχεδόν δύο μήνες μετά την ολοκλήρωση του πρωταθλήματος. Στο παιχνίδι που αποτέλεσε ένα ντέρμπι τίτλου αλλά με μονόπλευρο ενδιαφέρον, ο Παναθηναϊκός επικρατεί με 85–83 και εξασφαλίζει την κατάκτηση του πρωταθλήματος, καθώς σε περίπτωση ήττας του θα χρειαζόταν η διεξαγωγή αγώνα μπαράζ με τον Ολυμπιακό.εφ. "Αθλητική Ηχώ", φύλλο 04/06/1973 σελίδα 8Εφ. "Μακεδονία", 05/06/1973 σελίδα 4.

Στη μάχη του υποβιβασμού, ο Απόλλων Καλαμαριάς κατάφερε να παραμείνει στην κατηγορία με δύο καθοριστικές νίκες τις τελευταίες ημέρες, αρχικά με 70-62 επί του Έσπερου -που εν τέλει υποβιβάστηκε με ένα βαθμό διαφορά από την ομάδα της Καλαμαριάς-, και λίγες μέρες μετά με 95-94 επί του Άρη στην παράταση. Υποβιβάστηκε επίσης η Νίκη Βόλου, που δεν μπόρεσε να φανεί ανταγωνιστική απέναντι στα σωματεία Αττικής και Θεσσαλονίκης, χάνοντας σε όλους τους αγώνες που έδωσε.

 Γήπεδα 
Η περίοδος 1972–73 ήταν η πρώτη στην εποχή των κλειστών γηπέδων που είχαν αρχίσει να κατασκευάζονται κατά τη δεκαετία του '60, που έγινε προσπάθεια οι ομάδες να χρησιμοποιούν σταθερά ένα κλειστό ως έδρα για τους αγώνες τους. Αυτό ίσχυσε για τις ομάδες της Αττικής, καθώς στη Θεσσαλονίκη τα πράγματα παρέμειναν ως είχαν, και το Αλεξάνδρειο συνέχισε να αποτελεί την κοινή έδρα όλων των ομάδων της πόλης. 

Τα προηγούμενα χρόνια, τα λίγα κλειστά της πρωτεύουσας (κυρίως αυτά του Παναθηναϊκού, του Σπόρτιγκ και της Γλυφάδας) χρησιμοποιούνταν από τις ομάδες ως ουδέτερες έδρες, ενώ χρησιμοποιούνταν και το ανοικτό γήπεδο του Παναθηναϊκού Σταδίου, αλλά και της ΧΑΝΘ από τις ομάδες της Θεσσαλονίκης.

Παναθηναϊκός (κλειστό Λεωφόρου), Μαρούσι (κλειστό "Σπύρος Λούης"), Σπόρτιγκ (κλειστό Σπόρτιγκ) χρησιμοποίησαν σταθερά τα κλειστά γήπεδα τους για τους εντός έδρας αγώνες, ενώ η Νίκη αγωνίστηκε στην πόλη της. Ο Ολυμπιακός ξεκίνησε τη σεζόν αγωνιζόμενος στο κλειστό της Γλυφάδας, ενώ στη συνέχεια μετακινήθηκε στο Παπαστράτειο του Πειραιά, που αποτέλεσε την έδρα του για τις επόμενες δύο δεκαετίες. Τέλος, τα κλειστά του Σπόρτιγκ και της Γλυφάδας χρησιμοποιήθηκαν από τις υπόλοιπες ομάδες της Αττικής. Συγκεκριμένα, ΑΕΚ, Πανελλήνιος και Έσπερος χρησιμοποίησαν κατά κύριο λόγο το γήπεδο του Σπόρτιγκ, δίνοντας μερικούς αγώνες σε αυτό της Γλυφάδας. Το Παγκράτι έδωσε όλους τους αγώνες του στο γήπεδο της Γλυφάδας.

 Αλεξάνδρειο Μέλαθρο: Απόλλων, Άρης, Ηρακλής, ΠΑΟΚ, ΧΑΝΘ
 Κλειστό Γλυφάδας: Παγκράτι, Ολυμπιακός (4 αγώνες), Έσπερος (4), Πανελλήνιος (2), ΑΕΚ (1)
 Κλειστό Λεωφόρου Αλεξάνδρας: Παναθηναϊκός, Μαρούσι (1)
 Κλειστό Πειραιώς "Παπαστράτειο": Ολυμπιακός (9)
 Κλειστό Σπόρτιγκ: Σπόρτιγκ, ΑΕΚ (12), Πανελλήνιος (11), Έσπερος (9)
 Κλειστό Αμαρουσίου "Σπύρος Λούης": Μαρούσι (12)
 Γήπεδο Βόλου: Νίκη

 Τελική βαθμολογία 
Ομάδα Πόντοι Αποτέλεσμα 1 Παναθηναϊκός Α.Ο. 50 26 24 2 2096–1752 +344 Κύπελλο Πρωταθλητριών 2 Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. 49 26 23 3 2085–1709 +376 Κύπελλο Κυπελλούχων 3 Α.Ε.Κ. 47 26 21 5 2053–1749 +304 Κύπελλο Κόρατς 4 Χ.Α.Ν.Θ. 41 26 15 11 1807–1692 +115 Κύπελλο Κόρατς 5 Π.Α.Ο.Κ. 41 26 15 11 1882–1724 +158  6 Γ.Σ. Ηρακλής 39 26 13 13 1917–1893 +24 7 Πανελλήνιος Γ.Σ. 38 26 12 14 1825–1855 −30 8 Α.Ο. Σπόρτιγκ 37 26 11 15 1749–1781 −32 9 Α.Σ. Άρης 37 26 11 15 1979–1933 +46 10 Γ.Σ. Αμαρουσίου 37 26 11 15 1729–1804 −75 11 Α.Ο. Παγκρατίου 37 26 11 15 1777–1788 −11 12 Μ.Γ.Σ. Απόλλων Καλαμαριάς 34 26 8 18 1680–1859 −179 13 Π.Ο.Κ. Έσπερος 33 26 7 19 1803–1961 −158 Υποβιβασμός  στη Β' Εθνική 14 Γ.Σ. Νίκη Βόλου 26 26 0 26 1329–2211 −882 

 Αποτελέσματα 
 width="100" ΑΕΚΑΠΟΛΑΡΗΣΕΣΠΗΡΑΜΑΡΝΙΚΗΟΛΥΠΑΓΚΠΑΟΠΓΣΠΑΟΚΣΠΟΡΧΑΝΘ ΑΕΚ  96–57 62–54 69–61 93–77 65–52 95–66 59–58 98–77 71–77 75–67 92–74 68–62 64–49 Απόλλων Καλ. 69–90  88–65 70–62 65–56 59–71 84–51 64–78 54–58 70–87 52–81 49–58 62–61 61–71 Άρης 79–86 94–95  68–67 64–65 73–74 110–35 88–93 76–69 75–80 89–93 79–75 85–67 80–75 Έσπερος 75–99 66–55 75–85  85–70 55–65 95–64 66–94 70–73 63–85 73–63 70–93 67–62 72–83 Ηρακλής 68–90 70–63 72–64 83–72  83–65 102–48 76–80 75–70 80–85 96–97 75–85 76–67 62–61 Μαρούσι 54–68 68–65 75–79 81–64 74–66  87–57 65–72 68–64 69–90 70–71 51–73 58–78 68–78 Νίκη Βόλου 54–89 55–77 51–65 55–70 69–93 50–64  50–122 61–81 39–84 54–69 46–83 46–66 50–76 Ολυμπιακός 64–52 81–62 83–72 91–71 70–57 66–65 88–53  76–50 78–77 103–68 90–77 69–61 75–69 Παγκράτι 79–96 87–75 75–71 72–68 89–70 65–69 81–56 58–64  68–65 68–47 59–55 52–63 58–60 Παναθηναϊκός 85–83 79–53 88–68 87–74 75–67 96–69 103–44 78–77 76–68  70–63 76–70 90–70 75–73 Πανελλήνιος 76–69 61–68 73–84 68–65 63–70 65–72 93–56 72–75 61–59 65–68  54–82 77–69 63–57 ΠΑΟΚ 73–78 66–53 66–62 72–63 69–74 70–60 91–43 75–77 58–55 61–78 77–72  74–73 73–75 Σπόρτιγκ 68–81 72–62 67–63 81–57 68–66 68–57 68–45 53–93 83–70 71–75 72–82 54–68  62–57 ΧΑΝΘ 74–65 75–48 84–87 73–77 62–68 64–58 75–31 71–68 73–72 63–67 62–61 66–64 81–63 

 Κορυφαίοι σκόρερ 
ΠαίκτηςΣύλλογος Πόντοι Κώστας Διαμαντόπουλος Σπόρτιγκ <center>673 Μιχάλης Γιαννουζάκος ΑΕΚ <center>590 Χάρης Παπαγεωργίου Άρης <center>576 Απόστολος Κόντος Παναθηναϊκός <center>536 Δημήτρης Φωσσές Μαρούσι <center>523 Βαγγέλης Αλεξανδρής Άρης

 Παραπομπές 

 Πηγές 
Συλλογικό, 100 χρόνια μπάσκετ 1891–1991, έκδοση «Τρίποντο», Αθήνα 1991, σελίδα 209
Ψηφιακό αρχείο της ΕΟΚ
εφημερίδα Αθλητική Ηχώ
φύλλο 4/11/1972 σελίδα 3, αφιέρωμα στο πρωτάθλημα
εφημερίδα Μακεδονία

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Ανασκόπηση του πρωταθλήματος Αθλητική Ηχώ, 12 Ιουνίου 1973, σελ.5

Κατηγορία:Α εθνική κατηγορία καλαθοσφαίρισης ανδρών
Πρωταθλημα Ελλαδος Α Ανδρων 1972 1973
Πρωταθλημα Ελλαδος Α Ανδρων 1972 1973