Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Κόλλια 1967

Η Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Κόλλια 1967 (Απρίλιος - Δεκέμβριος 1967) ήταν η πρώτη κυβέρνηση της Στρατιωτικής Δικτατορίας που επιβλήθηκε στη χώρα, με το Πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

Συνθήκες σχηματισμού της κυβέρνησης

Αφού οι πραξικοπηματίες έχοντας τον έλεγχο μονάδων του Στρατού Ξηράς (Τεθωρακισμένα, ΕΣΑ και Ευέλπιδες), κατέλαβαν στρατηγικής σημασίας σημεία της Αθήνας (Πεντάγωνο, Αεροδρόμιο, κτίριο ΟΤΕ επί της οδού Πατησίων, ΕΙΡ, Παλαιά Ανάκτορα), συνέλαβαν τον μέχρι τότε Πρωθυπουργό, Παναγιώτη Κανελλόπουλο, και τους πολιτικούς Γεώργιο και Ανδρέα Παπανδρέου, Παναγή Παπαληγούρα, Ηλία Ηλιού, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, Μανώλη Γλέζο, Λεωνίδα Κύρκο κ.α., καθώς και 8. 270 πολίτες αριστερών κυρίως πεποιθήσεων τους οποίου η Αστυνομία Πόλεων συγκέντρωσε στον Ιππόδρομο του Φαλήρου, το γήπεδο Καραϊσκάκη και το γήπεδο της ΑΕΚ, περικύκλωσαν τα Ανάκτορα του Τατοΐου όπου διέμενε τότε ο Βασιλιάς, και η ηγετική τριανδρία (Παπαδόπουλος, Μακαρέζος, Παττακός) απαίτησαν από τον Βασιλιά τη νομιμοποίηση του Πραξικοπήματος. Φώτος Λαμπρινός : «ΧΟΥΝΤΑ ΕΙΝΑΙ ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ; ΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ (1967-1974)», εκδ. "Καστανιώτης, 2013 

Οι πραξικοπηματίες υπέδειξαν στον Βασιλιά σαν Πρωθυπουργό τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου του ΓΕΣ (Α/ΓΕΣ) στρατηγό Γρηγόριο Σπαντιδάκη,ο οποίος θεωρείτο άνθρωπος των Ανακτόρων, αλλά είχε τελικά συνταχθεί μαζί τους. Ωστόσο ο Βασιλιάς διαφώνησε με την επιλογή, και ύστερα από διαπραγματεύσεις κατέληξαν στον φιλοβασιλικό και έμπιστο του Παλατιού Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Κόλλια. Ο Κωνσταντίνος, σύμφωνα με τις μεταγενέστερες εξηγήσεις για τη στάση του, απέρριψε την υποψηφιότητα του Σπαντιδάκη και αντιπρότεινε τον έμπιστο του Παλατιού Κωνσταντίνο Κόλλια. Ήλπιζε -κατά τη διήγησή του πάντοτε- ότι έτσι «θα κέρδιζ[ε] χρόνο δίνοντας την ευκαιρία σε άλλες [μη πιστές στη Χούντα] αξιόμαχες μονάδες [των ενόπλων δυνάμεων] να αντιληφθούν ότι [ήταν] εναντίον του πραξικοπήματος». «Βασιλεύς Κωνσταντίνος : Χωρίς τίτλο». Εκδόσεις "Το Βήμα", 2015, β΄ τόμος,

|εναλλ.=

Στις 6:30 το πρωί της 21ης Απρίλη το ραδιόφωνο μετέδωσε :{{cquote
| « Λόγω της δημιουργηθείσης εκρύθμου καταστάσεως από του μεσονυκτίου ο Στρατός ανέλαβε την διακυβέρνησιν της Χώρας.»}}

Στις 7 το πρωί μεταδόθηκε επίσης το βασιλικό διάταγμα υπ' αριθμόν 280 «περί κηρύξεως της χώρας εις κατάστασιν πολιορκίας και αναστολής άρθρων του συντάγματος»  (διαβάστε το ΦΕΚ εδώ:Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, αριθμ. 57, 21 Απριλίου 1967). Πρόκειται στην ουσία για την πρώτη πλαστογραφία του νέου καθεστώτος αφού ο Βασιλιάς δεν είχε υπογράψει το διάταγμα. Όπως αναφέρει ο καθηγητής της Νομικής, Αστέριος Μπουζιάς : «Με τη δημοσίευση του πλαστού διατάγματος, οι πραξικοπηματίες επιδίωκαν να προκαλέσουν σύγχυση στην κοινή γνώμη και στο στράτευμα, κυρίως σε όσα στελέχη του δεν είχαν συμμετάσχει στη συνωμοσία. Ο στόχος τους ήταν να δοθεί η εντύπωση ότι πίσω από το πραξικόπημα βρισκόταν ο βασιλιάς και γενικότερα, να δημιουργηθεί μία επίφαση νομιμότητας.»https://www.syntagmawatch.gr/trending-issues/diktatoria-ton-syntagmatarxon-oi-syntagmatikoi-peiramatismoi-1967-1974/

Η κυβέρνηση ορκίστηκε στις 7 το απόγευμα της 21ης Απριλίου και αμέσως μετά ο νέος Πρωθυπουργός εκφώνησε το παρακάτω διάγγελμα :

Η ανεπιτυχής προσπάθεια του Βασιλιά Κωνσταντίνου στις 13 Δεκεμβρίου 1967 να ανατρέψει το χουντικό καθεστώς και να αναλάβει και πάλι την ηγεσία όλων των Ενόπλων Δυνάμεων, που έμεινε γνωστή ως «Αντικίνημα της 13ης Δεκεμβρίου» οδήγησε στη διάλυση της κυβέρνησης Κόλλια, στη φυγή του Βασιλιά στο εξωτερικό και στην παγίωση του δικτατορικού πολιτεύματος με τη νέα κυβέρνηση του Γεωργίου Παπαδόπουλου.
Σύνθεση υπουργικού συμβουλίου
«Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης», https://gslegal.gov.gr/?p=1258
 «Πρωθυπουργός» - («Πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου»): Κωνσταντίνος Κόλλιας - (Εισαγγελέας Αρείου Πάγου)

 «Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης» : Γρηγόριος Σπαντιδάκης - (Αρχηγός Γ.Ε.Σ.)

 «Υπουργός Συντονισμού» : Νικόλαος Μακαρέζος - (Συνταγματάρχης Πυροβολικού)
 «Αναπληρωτής Υπουργός Συντονισμού» : -
 «Υφυπουργός Συντονισμού»: Ιωάννης Ροδινός - Ορλάνδος - (Οικονομολόγος)
 «Υπουργός Εθνικής Αμύνης» : Γρηγόριος Σπαντιδάκης
 «Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης» : Γεώργιος Ζωιτάκης - (Αντιστράτηγος, Διοικητής Γ΄ Σώματος Στρατού)
 «Υπουργός Εξωτερικών» : Παύλος Οικονόμου - Γκούρας - (Πρέσβυς ε.ε.)
 - αντικαταστάθηκε στις 3 Νοεμβρίου από τον Πρωθυπουργό
 - αντικαταστάθηκε στις 20 Νοεμβρίου από τον Παναγιώτη Πιπινέλη Η δήλωση του νέου Υπουργού Εξωτερικών την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του: «Ανταποκρινόμενος εις την πρόσκλησιν της κυβερνήσεως,αναλαμβάνω από της σήμερον την διεύθυνσιν του υπουργείου εξωτερικών. Τούτο πράττω εν τη συνειδήσει ότι η σοβαρότης των σημερινών περιστάσεων κατέστησε δι΄εμέ την αποδοχήν της προσκλήσεως της κυβερνήσεως εκτέλεσιν καθήκοντος προς την χώραν. Πέραν τούτου θα είμαι ιδιαιτέρως ευτυχής να βοηθήσω την κυβέρνησιν εις την ευόδωσιν της μεγάλης εθνικής της αποστολής, οία κατ΄επανάληψιν διεγράφη υπό του κ. Πρωθυπουργού, επανεχόμενος μετά την ολοκλήρωσιν αυτής οριστικώς εις τον ιδιωτικόν βίον.» Εφημερίδα "Μακεδονία", φύλλο της 21ης Νοεμβρίου 1967, σελ. 1 - (πολιτικός)
 «Υφυπουργός Εξωτερικών» : -
 «Μόνιμος Υφυπουργός Εξωτερικών» : Γεώργιος Χριστόπουλος (πρέσβυς ε.ε) (από 24 Απριλίου) 
 «Υπουργός Δικαιοσύνης» : Λεωνίδας Ροζάκης - (Αρεοπαγίτης)
 - αντικαταστάθηκε την 1η Νοεμβρίου 1967 από τον Κωνσταντίνο Καλαμποκιά
 «Υπουργός Εσωτερικών» : Στυλιανός Παττακός - (Ταξίαρχος Τεθωρακισμένων)
 «Υπουργός Δημοσίας Τάξεως»: Παύλος Τοτόμης - (Οικονομολόγος)
 «Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων» : Κωνσταντίνος Καλαμποκιάς - (Αρεοπαγίτης)
 - αντικαταστάθηκε την 1η Νοεμβρίου 1967 από τον Θεοφύλακτο Παπακωνσταντίνου
 «Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων» : -
 «Υπουργός Οικονομικών» : Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος - (Δικηγόρος)
 «Υφυπουργός Οικονομικών» : Σπυρίδων Λιζάρδος (από 26 Απριλίου) 
 «Υπουργός Εμπορίου» : Γεώργιος Παπαδημητρακόπουλος - (Βιομήχανος)
 «Υφυπουργός Εμπορίου» : Γεώργιος Γεωργακέλος - (Αντιπρόεδρος του Εμπορικού τμήματος του «Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών» (ΕΒΕΑ))(από 26 Απριλίου) 
 «Υπουργός Βιομηχανίας» : Νικόλαος Οικονομόπουλος - (Αρεοπαγίτης)
 - παραιτήθηκε την 1η Νοεμβρίου και τα καθήκοντά του ανατέθηκαν στον Υπουργό Εμπορίου
 «Υφυπουργός Βιομηχανίας»Η θέση συστάθηκε την 1η Νοεμβρίου 1967: Κωνσταντίνος Κυπραίος - (Χημικός) (από 1η Νοεμβρίου) 
 «Υπουργός Δημοσίων Έργων»: Παναγιώτης Τσαρούχης - (Αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου)
 - παραιτήθηκε την 1η Νοεμβρίου 
 - στις 3 Νοεμβρίου ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου
 «Υφυπουργός Δημοσίων Έργων» : - 
  «Υπουργός Συγκοινωνιών»  : Δημήτριος Οικονομόπουλος - (Αρεοπαγίτης)
 - αντικαταστάθηκε στις 26 Απριλίου από τον Ιωάννη Τσαντίλα - (Εισαγγελέας Εφετών)
  «Υφυπουργός Συγκοινωνιών» : -
 «Υπουργός Γεωργίας» : Αλέξανδρος Ματθαίου - (καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης)
 «Υφυπουργός Γεωργίας» : -
 «Υπουργός Κοινωνικής Προνοίας»: Ευστάθιος Πουλαντζάς - (πρώην Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Υγιεινής)
 «Υφυπουργός Κοινωνικής Προνοίας» : Σπυρίδων Λαμπίρης - (Γιατρός) (από 1η Νοεμβρίου)
 «Υπουργός Υγιεινής» : Ευστάθιος Πουλαντζάς
 «Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας : Αθανάσιος Αθανασίου - (Αντιναύαρχος ε.α.)
 «Υπουργός Εργασίας» : Αλέξανδρος Λέκκας - (Νομικός Σύμβουλος του Κράτους) (από 26 Απριλίου) 
 - αντικαταστάθηκε την 1η Νοεμβρίου από τον Ιωάννη Ξυδόπουλο - (δικηγόρος)
 - αντικαταστάθηκε στις 24 Νοεμβρίου από τον Δημήτριο Πουλέα
 «Υπουργός Προεδρείας της Κυβερνήσεως» : Γεώργιος Παπαδόπουλος - (Συνταγματάρχης Πυροβολικού)
 «Υφυπουργός της Προεδρείας της Κυβερνήσεως» : Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου - (Δημοσιογράφος) (από 24 Ιουλίου)
 «Υπουργός Βορείου Ελλάδος» : Δημήτριος Πατίλης - (Υποστράτηγος ε.α.) (από 5 Μαΐου)

Κυβερνητικό έργο
Η κυβέρνηση Κόλλια δημιούργησε το θεσμικό πλαίσιο με το οποίο κυβερνήθηκε η χώρα τα επόμενα 7 χρόνια. 
Με την καταστατική συντακτική πράξη Α’ της 5ης/6ης Μαΐου 1967 «περί ασκήσεως της συντακτικής και νομοθετικής εξουσίας και τροποποιήσεως του Συντάγματος»'', η κυβέρνηση πήρε στα χέρια της και τη συντακτική και τη νομοθετική εξουσία, ενώ διοικούσε με συντακτικές πράξεις, αναγκαστικούς νόμους και νομοθετικά διατάγματα. 
Αυτή η εκτροπή από τον κοινοβουλευτισμό, έγινε δεκτή από τα ανώτατα δικαστικά σώματα της χώρας, αφού τόσο το Συμβούλιο της Επικρατείας όσο και ο Άρειος Πάγος, με αποφάσεις τους, αναγνώρισαν την εγκυρότητα των συντακτικών πράξεων των δικτατορικών κυβερνήσεων. Ειδικώς, ο Άρειος Πάγος, με την 496/1970 απόφασή του, έκανε λόγο για κυβέρνηση προερχόμενη «εξ επαναστάσεως ήτις δημιουργεί δίκαιον...» https://www.syntagmawatch.gr/trending-issues/diktatoria-ton-syntagmatarxon-oi-syntagmatikoi-peiramatismoi-1967-1974.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης αυτής κυβέρνησης και με τη συναίνεση του Βασιλιά, είχαν εκδοθεί 35 νέες συντακτικές διατάξεις και 215 αναγκαστικοί νόμοι.

Παραπομπές

 Δείτε 
 «Ελληνικά Επίκαιρα»: 

Κ
1967
Κατηγορία:Ελληνικές κυβερνήσεις επί Κωνσταντίνου Β΄ (1964 - 1973)
Κατηγορία:1967