Κουρουνοχώρι Νάξου

Το Κουρουνοχώρι είναι χωριό της πεδινής δυτικής Νάξου σε υψόμετρο 130-170 μέτρων και έχει 105 κατοίκους (απογραφή 2011). Βρίσκεται επί του οδικού άξονα Χώρας Νάξου - Κυνιδάρου και μεταξύ των χωριών Μέλανες και Μύλους. Είναι κτισμένο σε πλευρά λόφου απέναντι από τους Μύλους.Κυρίαρχη θέση κρατεί ο Ενετικός Πύργος, το αρχοντικό των Μαυρογέννηδων, το μαρμάρινο τραπέζι με τη χαραγμένη αφιέρωση του Βασιλιά Όθωνα τα καταπράσινα περιβόλια με τα τρεχούμενα νερά και ο Ναός του Σωτήρος. 
Το Κουρουνοχώρι όπως και οι Μέλανες στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μαζί και με τ΄ άλλα γύρω χωριά ήταν αγροτικοί τροφοδότες των ορεινών χωριών της Νάξου και κυρίως του Κυνιδάρου, της Κεραμωτής και της Κορώνου. Ο ιερός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.
Το 1983 ιδρύθηκε ένας κοινός πολιτιστικός σύλλογος με το χωριό Μύλοι που φέρει το όνομα "Μορφωτικός και Εξωραϊστικός σύλλογος Κουρουνοχωρίου Μύλων Νάξου. Σήμερα το Κουρουνοχώρι υπάγεται στο Δημοτικό διαμέρισμα των Μελάνων του Δήμου Νάξου. Έχει χαρακτηριστεί από το 1988 παραδοσιακός οικισμός.«ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΝΑΞΟY» από old.domiki.gr. Αρχειοθετήθηκε 01/09/2018. Ανακτήθηκε 31/08/2018.«ΦΕΚ-504Δ-14/06/1988» από αναζήτηση ΦΕΚ. Ανακτήθηκε 31/08/2018.

 Πληθυσμιακά στοιχεία  
Έτος1920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός104113138186159121111111105Πηγές«Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την απογραφή της 19 Δεκεμβρίου 1920», σελ. 183 (σελ. 204 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/06/2015. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 15-16 Μαϊου 1928», σελ. 216 (σελ. 236 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 04/03/2016. Ανακτήθηκε 08/01/2018.Η απογραφή αναφέρει 258 κατοίκους. Πιθανόν να είναι λάθος και να συμπεριλαμβάνει και τους κατοίκους του οικισμού Μύλοι επειδή δεν έχει απογραφή για τους Μύλους ενώ θα έπρεπε. «Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940», σελ. 244 (σελ. 268 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/04/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογαφήν της 7ης Απριλίου 1951», σελ. 121 (σελ. 121 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/03/2017.  Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 19ης Μαρτίου 1961», Πίνακας 1, σελ. 276 (σελ. 346 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 6/03/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971», σελ. 115 (σελ. 115 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/10/2014. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Αποτελέσματα απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 5ης Απριλίου 1981», σελ. 449 (σελ. 449 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 08/01/2018. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 κατά νομούς, επαρχίες, δήμους, κοινότητες και οικισμούς», σελ. 149 (σελ. 151 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 20/8/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης Μαρτίου 2001», σελ. 272 (σελ. 274 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 29/7/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού », σελ. 10850 (σελ. 376 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011 » στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ . Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018.

 Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1920, στην απογραφή ο οικισμός αναγνωρίζεται και προσαρτάται στην κοινότητα Μελάνων.«ΦΕΚ 244Α 27/12/1921» σελ. 183 (σελ. 185 του pdf) από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 09/03/2018. Ανακτήθηκε 21/03/2018.
 Το 1997, με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97),  ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Νάξου.«ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997»σελ. 8815 (σελ. 27 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 30/03/2017. Ανακτήθηκε 27/02/2018. Συγκεκριμένα, με το πρόγραμμα Καποδίστριας υπαγόταν στο Δημοτικό Διαμέρισμα Μελάνων, του Δήμου Νάξου, του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων.«ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010»σελ. 1791 (σελ. 7 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 27/02/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί μαζί με τους οικισμούς Άγιο Θαλέλαιο ( 106 κ.), Μέλανες ( 414 κ.) και Μύλους ( 27 κ.) την Τοπική Κοινότητα Μελάνων ( 652 κ.). Η τ.κ. Μελάνων υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Νάξου, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου (του πρώην νομού Κυκλάδων), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

 Κουρουνοχωρίτες 
 Στάθης Δρογώσης: τραγουδοποιός

Συλλογή φωτογραφιών

 Παραπομπές 

Πηγές
"Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ.ΙΕ΄, σελ.80

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Νάξου