Σταθμός Σύνταγμα

Ο Σταθμός Σύνταγμα είναι υπόγειος σταθμός του μετρό της Αθήνας, επί των γραμμών 2 και 3. Βρίσκεται κάτω από τη Λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, προ του μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, στην Αθήνα και πήρε το όνομά του από την Πλατεία Συντάγματος, επί της οποίας βρίσκεται η κεντρική είσοδος - έξοδός του. Είναι εξ ολοκλήρου υπόγειος τετραώροφος σταθμός, με σταθερές και κυλιόμενες ηλεκτρικές κλίμακες και ανελκυστήρες, και προσφέρει τη δυνατότητα μετεπιβίβασης μεταξύ των δύο γραμμών που εξυπηρετεί.

 Ιστορικό 
Ο σταθμός εγκαινιάστηκε στις 28 Ιανουαρίου 2000. Μέχρι τις 15 Νοεμβρίου 2000 ήταν ο νότιος τερματικός σταθμός της γραμμής 2 και μέχρι τις 22 Απριλίου 2003 ήταν ο δυτικός τερματικός σταθμός της γραμμής 3.

 Λειτουργίες 
Ο σταθμός διαθέτει δύο πλευρικές αποβάθρες για τη γραμμή 2 στο γ΄ επίπεδο του, που είναι σε βάθος 17 μέτρων. Οι δύο πλευρικές αποβάθρες της γραμμής 3 βρίσκονται ένα επίπεδο πιο κάτω, στο δ΄ επίπεδο του σταθμού, τοποθετημένες κάθετα σε σχέση με αυτές της 2, και είναι σε βάθος 28 μέτρων. Οι αποβάθρες των γραμμών 2 και 3 συνδέονται κατευθείαν μεταξύ τους με ξεχωριστά κλιμακοστάσια, έτσι ώστε να μην χρειάζεται η μετεπιβίβαση να γίνει διαμέσου του επιπέδου διακίνησης επιβατών.

Ο σταθμός Σύνταγμα αποτελεί κεντρικό σταθμό του δικτύου του μετρό της Αθήνας. Εκεί εδρεύει το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας του μετρό (πίσω από τα σκαλοπάτια στο επίπεδο έκδοσης εισιτηρίων), καθώς και διάφορες υπηρεσίες όπως γραφείο απωλεσθέντων αντικειμένων, γραφείο πληροφοριών, γραφείο παραπόνων, πληρωμής προστίμων κ.ά. Ο σταθμός διαθέτει επίσης εκθεσιακό χώρο (στο α΄ υπόγειο επίπεδο), ο οποίος διαθέτει χώρο έκθεσης αρχαιολογικών ευρημάτων και αίθουσα πολλαπλών χρήσεων.

Από τη σήραγγα που συνδέει τον σταθμό Σύνταγμα με τον σταθμό Πανεπιστήμιο, μία διακλάδωση της γραμμής 2 οδηγεί σε σήραγγα μονής γραμμής που συνδέει τις γραμμές 2 και 3 του αθηναϊκού μετρό. Η κατάληξη αυτής της συνδετήριας γραμμής βρίσκεται στη σήραγγα  της γραμμής 3 που συνδέει τον σταθμό Σύνταγμα με τον σταθμό Ευαγγελισμός και οι αιχμές των αλλαγών τροχιάς της βλέπουν προς τους σταθμούς Πανεπιστήμιο και Ευαγγελισμός. Η συνδετήρια αυτή σήραγγα δεν χρησιμοποιείται από συρμούς που εκτελούν δρομολόγια, αλλά μόνο από κενούς ή υπηρεσιακούς.

 Παρεμβάσεις 

Κατά την κατασκευή του σταθμού ανευρέθησαν αρχαιολογικά ευρήματα μεγάλης σημασίας, καθώς και ευρήματα από νεώτερες εποχές (βυζαντινής και οθωμανικής περιόδου, καθώς και της περιόδου του νέου ελληνικού κράτους). Εντός του σταθμού εκτίθενται δείγματα αυτών των ευρημάτων, καθώς και μία ιστορική - γεωλογική τομή που αφέθηκε άθικτη μετά την αποπεράτωση του σταθμού, όπου διακρίνονται διάφορα κατάλοιπα κτηρίων και εγκαταστάσεων παλαιοτέρων εποχών. 

Ο σταθμός διαθέτει και μοντέρνα αισθητικά στοιχεία, όπως το λεγόμενο Ρολόι του Μετρό, δημιουργία του γλύπτη Θόδωρου Παπαδημητρίου. Επίσης, εκτίθεται το έργο Atrium (ή Αίθριο) του Γιώργου Ζογγολόπουλου, μια εγκατάσταση με αιωρούμενες ομπρέλες και σκάλες σε φρεάρ στην οροφή της αποβάθρας της γραμμής 3 προς Δημοτικό Θέατρο. Το τοίχωμα του φρέατος είναι επενδυμένο με φύλλα ανοξείδωτου χάλυβα και οι συνολικές διαστάσεις του είναι 20 μέτρα ύψος και 8 μέτρα διάμετρος.

 Εκθεσιακός χώρος 
Ο εκθεσιακός χώρος του σταθμού βρίσκεται στο πρώτο υπόγειο επίπεδο. Διαθέτει τμήμα όπου εκτίθενται αρχαιολογικά ευρήματα καθώς και Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων, η οποία χρησιμοποιείται για διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις (εκθέσεις, προβολές, συναυλίες), αλλά και για φιλανθρωπικά παζάρια.

 Αρχαιολογικά εκθέματα 
Στο πρώτο υπόγειο επίπεδο του σταθμού σε έκταση 500 τ.μ. εκτίθεται ένας μεγάλος αριθμός αρχαιολογικών ευρημάτων και πιστών αντιγράφων που ανακαλύφθηκαν κατά τη διάνοιξη της σήραγγας του μετρό και του σταθμού. Η είσοδος στον χώρο είναι ελεύθερη και δεν απαιτεί την πληρωμή εισιτηρίου.

Κάποια από τα ευρήματα που εκτίθενται είναι τμήμα ψηφιδωτού δαπέδου του 4ου-5ου αι. μ.Χ., στελέχη του «Πεισιστράτειου υδραγωγείου», διάφοροι τύποι αγωγών, δακρυδόχοι και οξυπύθμενοι αμφορείς του 2ου-1ου αι. π.Χ., λυχνάρια και αγνύθες διαφόρων τύπων. Επίσης εκτίθενται αντίγραφα επιτύμβιων κιονίσκων ελληνιστικών χρόνων, μαρμάρινης λουτροφόρου του 4ου αι. π.Χ., ιωνικού κιονόκρανου, επιτύμβιας στήλης με αετωματική απόληξη και διαφόρων αγγείων.

Ακόμη εκτίθεται τμήμα της κοίτης του Ηριδανού ποταμού, καθώς και ο αρχαίος δρόμος που από τις πύλες του τείχους οδηγούσε στους δήμους της Μεσογαίας.https://www.ametro.gr/?page_id=256

 Σταθμός ανταπόκρισης με αστικά λεωφορεία και τρόλεϊ 
Στον σταθμό ανταπόκρισης με αστικά λεωφορεία και τρόλεϊ που βρίσκεται πλησίον του σταθμού του μετρό έχoυν αφετηρία/τέρμα ή διέρχονται 29 λεωφορειακές γραμμές και 7 γραμμές τρόλεϊ: 1, 2, 3, 4, 5, 11, 12, 15, Α2, Α3, Α5, Ε14, Χ14, Χ80, Χ95, 031, 040, 060, 112, 115, 203, 204, 204Β, 209, 211, 214, 220, 221, 227, 230, 235, 400, 409, 416, 608, 622, 815, 856.

 Είσοδοι - Έξοδοι 
 Λεωφόρος Αμαλίας / Εθνικός Κήπος
 Οδός Πανεπιστημίου / Μεγάλη Βρετάνια (μόνο σταθερές κλίμακες)
 Δύο (2) είσοδοι - έξοδοι στην Πλατεία Συντάγματοςhttp://www.stasy.gr/index.php?id=52&selectedstation=22

 Δομή σταθμού 

ΕπίπεδοΕ1Γραμμή 515px|link=Τραμ Αθήνας προς Πικροδάφνη (Ζάππειο) ←Κεντρική αποβάθραΓραμμή 615px|link=Τραμ Αθήνας προς Πικροδάφνη  (Ζάππειο) ←Επίπεδο
Ε0Επίπεδο οδών & πλατείας ΣυντάγματοςΕίσοδοι - Έξοδοι από/προς Μετρό και ΤραμΕπίπεδοΕ-1Εκθεσιακός χώρος Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων
 Τμήμα Εξυπηρέτησης Επιβατών
 Έκθεση αρχαιολογικών ευρημάτωνΕπίπεδο
Ε-2Επίπεδο Διακίνησης ΕπιβατώνΕξυπηρέτηση πελατών, εκδοτήρια εισιτηρίων, επικύρωση εισιτηρίων.ΕπίπεδοΕ-3Πλευρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά του συρμού.Γραμμή 1 προς Ανθούπολη (Πανεπιστήμιο) ←Γραμμή 2 προς Ελληνικό (Ακρόπολη) →Πλευρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά του συρμού.ΕπίπεδοΕ-4Πλευρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά του συρμού.Γραμμή 2 προς Δημοτικό Θέατρο (Μοναστηράκι) ←Γραμμή 1 προς Αεροδρόμιο (Ευαγγελισμός) →Πλευρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά του συρμού.

 Στάση Τραμ 

Η στάση Σύνταγμα του τραμ της Αθήνας εξυπηρετείται από τη γραμμή 6 της οποίας αποτελεί τερματική στάση. Εγκαινιάστηκε στις 19 Ιουλίου 2004 και διαθέτει μία κεντρική αποβάθρα. Προσφέρει τη δυνατότητα μετεπιβίβασης μεταξύ του τραμ και του μετρό της Αθήνας, μέσω του ομώνυμου σταθμού του μετρό, ο οποίος βρίσκεται υπόγεια, εν μέρει κάτω από τη στάση του τραμ. Μέχρι το 1953 υπήρξε ως η στάση Ανάκτορα των παλαιών γραμμών τραμ 1, 2 και 12.

Το 2018 η στάση / τερματικός καθώς και όλο το τμήμα του τραμ μεταξύ Συντάγματος και Κασομούλη τέθηκαν εκτός λειτουργίας, καθώς είχαν εκφραστεί φόβοι διάβρωσης του εδάφους από την υποκείμενη κοίτη του Ιλισού. Λίγο καιρό μετά αποκαλύφθηκαν σχέδια ανάπλασης της περιοχής που περιλάμβαναν την οριστική καταστροφή και κατάργηση του τραμ σε αυτό το τμήμα και την αποκάλυψη της κοίτης του Ιλισσού. Η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη το 2019 εναντιώθηκε σε αυτό το πλάνο και ξεκίνησαν μελέτες σχετικά με την ασφάλεια του εν λόγω τμήματος. Σύμφωνα με τις έρευνες, η γραμμή κρίθηκε ασφαλής και τον Νοέμβριο του 2020 η λειτουργία του τραμ μεταξύ Συντάγματος και Κασομούλη αποκαταστάθηκε.https://www.athenstransport.com/2020/11/tram-syntagma-6/

 Φωτογραφικό υλικό 
 Απόψεις του σταθμού 

 Αρχαιολογικά εκθέματα 

 Παραπομπές 

Συνταγμα
Συνταγμα
Συνταγμα