Τόσκες Αχαΐας

Οι Τόσκες ήταν χωριό της Αχαΐας που ανήκε στο τότε δημοτικό διαμέρισμα Κριθαρακίων του δήμου ΦαρρώνΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Τοσκών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.. Ο χώρος της περιφέρεια του χωριού απαλλοτριώθηκε, ερημώθηκε και εγκαταλείφθηκε υποχρεωτικά από τους κατοίκους του το 2009 επειδή εκεί προγραμματίστηκε να δημιουργηθεί ο κυρίως ταμιευτήρας του Φράγματος Πείρου - ΠαραπείρουΤο ert.gr στο φράγμα Πείρου – Παραπείρου στην Αχαΐα. ert.gr. 28 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε: 24/11/2017.. Ο χώρος του ταμιευτήρα κατακλύστηκε το 2020 δημιουργώντας την Τεχνητή Λίμνη Αστερίου βυθίζοντας έτσι το χώρο που βρισκόταν άλλοτε το χωριό.

Γεωγραφία
Ο οικισμός βρισκόταν χτισμένος σε υψόμετρο 180 μ. περίπου, στις ανατολικές απολήξεις του Κομποβουνίου και στις νότιες παρυφές της πεδιάδας των Φαρρών, ενώ πολύ κοντά στο χωριό περνά ο ποταμός Παραπείρος. Τις Τόσκες διέσχιζε η Εθνική Οδός Πατρών-Τριπόλεως (Ε.Ο. "111") .

Ιστορικά στοιχεία
Η παλιά ονομασία του οικισμού ήταν Τόσκεσι και πιθανόν να συνδέεται με την αντίστοιχη ονομασία της Τοσκικής διαλέκτουΤριανταφύλλου 1995, λήμμα Τόσκεσι. της αλβανικής γλώσσαςΛουλούδης 2010, σελ. 274-275.. Πρώτοι οικιστές του χωριού φέρεται, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, ότι υπήρξαν κάτοικοι των Νεζερών από το παλιό χωριό του ΚομπηγαδίουΓκουρβέλος 2007, σελ. 218.. Στις Τόσκες είχε χάνι και μύλο ο Ανδρέας Χριστοδούλου ΛόντοςΚορύλλου 1891, σελ. 8-9.. Το 1901 αναφέρεται ως θέση χωρίς πληθυσμό και ότι απείχε 6 ώρες από την Πάτρα και 2 από την Προστοβίτσα, την έδρα του τότε Δήμου Τριταίας στην περιφέρεια του οποίου βρισκότανΝουχάκης 1901, σελ. 532.. Το 1903 το χωριό συνδέθηκε για πρώτη φορά με δρόμοΚορύλλου 1903..

Διοικητικές μεταβολές
Το 1828 αναφέρεται με 7 οικογένειες και ότι ανήκε διοικητικά στη Βουντούχλα. Στις 20/04/1835 προσαρτήθηκε στον τότε Δήμο Φαρρών ενώ στις 08/12/1845 (ΦΕΚ 32Α) αποτέλεσε τμήμα του τότε Δήμου Τριταίας. Με το ΦΕΚ 50Α της  25/07/1879 καταργήθηκε ως οικισμός και αναγνωρίστηκε εκ νέου με το ΦΕΚ 173Α της 25/08/1928 με το οποιο αποσπάστηκε από την τότε Κοινότητα Χιόνας, στην οποια ανήκε γεωγραφικάΔεν υπάρχει διοικητική πράξη/απόφαση ένταξης του οικισμού στην Κοινότητα Χιόνας. Λουλούδης 2010, σελ. 274., και υπήχθη στην τότε Κοινότητα ΣταροχωρίουΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Σταροχωρίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 12/11/2017.Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Χιόνας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.. Στις 26 Σεπτεμβρίου 1946 (με το ΦΕΚ 290Α) αποσπάται από την Κοινότητα Σταροχωρίου και γίνεται οικισμός της τότε νεοπαγούς Κοινότητας ΚριθαρακίωνΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Κριθαρακίων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.. Στις 07/04/1951 η παλιά ονομασία "Τόσκεσι" διορθώθηκε σε "Τόσκαι". Από το 1997 με το "Σχέδιο Καποδίστριας" γίνεται οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος Κριθαρακίων του Δήμο Φαρρών. Στις 09/05/2011 καταργήθηκε επίσημα ως οικισμός.

Δημογραφική εξέλιξη
Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφέςΨηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017. είναι η εξής:
 1830 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 20017 οικογ.Λουλούδης 2010, σελ. 274.7 οικογ. - 35 κατ.Αναφέρεται ως Toskessi. Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 287 [υποσημείωση 3].5210 οικογ. - 42 κατ.12 κατ. - Δεν απογράφεται καθότι δεν είχε το καθεστώς αναγνωρισμένου οικισμού μεταξύ 1879-1928. Βλ. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Τοσκών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017. -  - Δεν απογράφεται, ωστόσο αναφέρεται ότι υπάρχει ως οικισμός. Νουχάκης 1901, σελ. 532· Λουλούδης 2010, σελ. 287· Λουλούδης 2010, σελ. 287 [υποσημείωση 7]. - Δ/ΑΔεν απογράφεται αυτόνομα αλλά ο πληθυσμός του οικισμού απογράφεται ως τμήμα της Κοινότητας Σταροχωρίου στην οποια ανήκε μεταξύ 1928-1946. Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 287 [υποσημείωση 12].Δ/ΑΔ/Α5452Ο ιστορικός Κώστας Τριανταφύλλου αναφέρει λανθασμένα ως πληθυσμό 115 κατοίκους. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Τόσκεσι.49555263Μόνιμος πληθυσμός: 64 κάτοικοι. Βλ. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.
 Σπυρίδων Ν. Γκουρβέλος, «Εν ταις των Νεζερών κώμαις». Ιστορία των Νεζερών, εκδ. Γραφικές Τέχνες Πέτρος Κούλης, Πάτρα 2007. ISBN 978-960-930162-6.
 Ελληνική χωρογραφία: Γεωγραφία, Ιστορία, Στατιστική πληθυσμού και αποστάσεων συνταχθείσα και εκδοθείσα υπό Ιωάννου Εμμ. Νουχάκη, Έκδοσις Τρίτη, Εκδότης Σπυρίδων Κουσουλίνος, Εν Αθήναις 1901.
 Χ.Π. Κορύλλου-Στ. Θεοχάρη, Πεζοπορία από Πατρών είς Καλάμας, Τυπογραφείον «Ο Κάδμος», Εν Πάτραις 1891.
 Χρήστου Π. Κορύλλου, Χωρογραφία της Ελλάδος. Α'. Νομός Αχαΐας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων "Ανέστη Κωνσταντινίδου", Εν Αθήναις 1903.

Βιβλιογραφία

 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Τόσκεσι.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 «Αυτό είναι το χωριό που θυσιάστηκε για να ξεδιψάσει η Πάτρα! ΒΙΝΤΕΟ ». thebest.gr, 25/3/2019. Ανακτήθηκε: 4/2/2021.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Τοσκών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Κριθαρακίων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Σταροχωρίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 12/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Χιόνας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
 Ελευθερία Μακρυγένη, «Έφτασε η ώρα να βυθιστεί το χωριό Τόσκες της Αχαΐας λόγω Πείρου Παραπείρου - ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟ». thebest.gr, 7/5/2019. Ανακτήθηκε: 4/2/2021.
 «Η «Ατλαντίδα της Πελοποννήσου»: Το βυθισμένο χωριό -φάντασμα που «θυσιάστηκε»… Βυθίζεται μέρα με την ημέρα και το τελευταίο εκκλησάκι!». gargalianoionline.gr, 31/1/2021. Ανακτήθηκε: 4/2/2021.
 «Λίγο πριν το τέλος - Στο χωριό Τόσκες Αχαΐας ο χρόνος έχει σταματήσει (pics)». patrasevents.gr, 18/2/2020. Ανακτήθηκε: 4/2/2021.

Κατηγορία:Εγκαταλελειμμένα χωριά της περιφερειακής ενότητας Αχαΐας
Κατηγορία:Δήμος Φαρρών
Κατηγορία:Δήμος Ερυμάνθου