Έλληνες της Αυστρίας

Η παρουσία των Ελλήνων στην Αυστρία ανάγεται στη ρωμαϊκή εποχή και τεκμηριώνεται βάσει των ελληνικών επιγραφών του 1ου-3ου μ.Χ. αι. που βρέθηκαν στο Carnuntum. Ανάμεσα στους λεγεωναρίους ήταν Έλληνες από τη Μακεδονία και την Κάτω Ιταλία. 
Επί Βυζαντιου ενισχύεται η παρουσία Ελλήνων στην Αυστρία καθώς ο Αυτοκράτορας Μανουήλ Α΄ Κομνηνός έδωσε την ανιψιά του Θεοδώρα Κομνηνή ως σύζυγο του Ερρίκου Β' Μπάμπενμπερκ. Η Θεοδώρα απεβίωσε το 1184. Ο τάφος της βρίσκεται στην Κρύπτη του Schottenstift, μοναστήρι στην καρδιά της Βιέννης,του οποίου υπήρξε κτήτορας του, μαζί με τον σύζυγο τηςΘεοδώρα Κομνηνή Δούκισσα της ΑυστρίαςἘκδήλωση στὴ μνήμη τῆς Θεοδώρας Κομνηνῆς στὸ Schottenstift - Ιερά Μητρόπολη Αυστρίας. 

Ήδη πριν από την Α' Σταυροφορία κατοικούσαν Έλληνες στη Βιέννη. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας πολλοί Έλληνες εγκαταστάθηκαν ως έμποροι. Στις 17 Ιανουαρίου το 1686 ο Έλληνας Johannes Theodat απέκτησε το προνόμιο να ανοίξει το πρώτο καφέ της Βιέννης.
 18ος αιώνας 
Η Μαρία Θηρεσία θέλοντας να βελτιώσει την οικονομία της χώρας της και να αναπτύξει το εμπόριο προωθεί τις εμπορικές σχέσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία: παραχωρεί αρχικά εμπορικά προνόμια και ατέλειες τελωνειακές σε εμπόρους εξ Ανατολών, έτσι Αρμένιοι, Εβραίοι και Έλληνες φτάνουν στα εδάφη τηςΣάσα Μόσχου-Σακορράφου, «Οι Έλληνες της Βιέννης», Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.71 (Μάιος 1974), σελ.53. Έπειτα, έδωσε την αυστριακή υπηκότητα στους Έλληνες, έχασαν όμως τα προνόμια ως ξένοι πολίτες. Γι' αυτό το λόγο ορισμένοι Έλληνες δήλωναν Οθωμανοί.
Οι Γρηγόριος Κωνσταντάς και Δανιήλ Φιλιππίδης στο βιβλίο τους Νεωτερική Γεωγραφία που εκδόθηκε στη Βιέννη το 1791 σημειώνουν Εις την επικράτειαν της Αουστρίας είναι περισσότερες από ταις 80 χιλιάδες φαμιλιαίς ΤουρκομερίταιΣάσα Μόσχου-Σακορράφου, «Οι Έλληνες της Βιέννης», Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.71 (Μάιος 1974), σελ.54

Η Βιέννη είναι τόπος έκδοσης σειράς ελληνικών εντύπων, όπως της «Εφημερίδος», με πρώτη έκδοση στις 31 Δεκεμβρίου 1790, όπως επίσης των βραχύβιων «Ειδήσεις διά τα ανατολικά μέρη», με πρώτη έκδοση τον Ιούλιο του 1811 από τον του Ευφρόνιο Πόποβιτς και «Ελληνικός Τηλέγραφος», με έτος πρώτης έκδοσης το 1813. Το 1811 εκδίδεται το πρώτο ελληνικό φιλολογικό περιοδικό, ο Λόγιος ΕρμήςΣάσα Μόσχου-Σακορράφου, «Οι Έλληνες της Βιέννης», Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.71 (Μάιος 1974), σελ.54,57.

Από το 1790 ο Ρήγας Βελεστινλής κατέφυγε στη Βιέννη, την οποία έκανε έδρα της επαναστατικής δράσης του. Όπως υποστηρίζει ο Μιχαήλ Γούδας (στο σύγγραμμά του «Βίοι Παράλληλοι», Β΄ τόμος, σελ. 117): Ο Ρήγας ανέλαβε επικεφαλής της επαναστατικής οργάνωσής του στα 1794, αλλά δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς είχε ιδρυθεί η τελευταία αλλά και σε ποια πόλη, τη Βιέννη ή το Βουκουρέστι Στη Βιέννη ταξίδεψε μαζί με τον Αυστριακό βαρώνο Ελληνικής καταγωγής Χριστόδουλο Λάνγκενφελτ-Κιρλιανό, ο οποίος τον έφερε σε επαφή με άλλους ομογενείς. Στη Βιέννη συνεργάτες του ήταν κυρίως Έλληνες έμποροι ή σπουδαστές. Στη Βιέννη τύπωσε ο Ρήγας τον Θούριο και την Χάρτα που φιλοτεχνήθηκε από τον Αυστριακό λιθογράφο Φρανσουά Μίλλερ, την επαναστατική του προκήρυξη σε χιλιάδες αντίτυπα, προκειμένου να μοιραστούν στους Έλληνες των υπόλοιπων φιλελεύθερων περιοχών των Βαλκανίων, το Σχολείον των ντελικάτων Εραστών, το Φυσικής απάνθισμα, το Ηθικός Τρίπους, Το Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας, Τα Δίκαια του ανθρώπου, καθώς και τον 1ο τόμο του Νέου Αναχάρσιδος. Ο Ρήγας απέβλεπε στην απελευθέρωση και ενοποίηση όλων των Βαλκανικών λαών και φυσικά όλου του ελληνικού στοιχείου που ήταν διασκορπισμένο στην Ανατολή και τα ευρωπαϊκά κέντρα.Αναστάσιος Γούδας, Βίοι παράλληλοι των επί της αναγεννήσεως της Ελλάδος διαπρεψάντων ανδρών, Τόμοι Β΄και Γ΄, Αθήναι, 1870Γεώργιος Θεοφίλου, Βιογραφία Ρήγα Φεραίου, Αθήναι, 1896

 19ος αιώνας 
Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής επανάστασης η Βιέννη, και ιδιαίτερα η ελληνική γειτονιά (Griechenviertel), αποτελούν κέντρα της Διασποράς. 

 20ός αιώνας 
Ένα μεγάλο κύμα μεταναστών πήγε στην Αυστρία κατά τη διάρκεια τις δεκαετίας του 1950 - 1970. Πολλοί Έλληνες από τη Μακεδονία και τη Θράκη εργάζονταν σε εργοστάσια και έργα όπως της κατασκευής των σιδηροδρόμων στις ορεινές περιοχές της Αυστρίας.

Η πόλη του Γκρατς με το Πανεπιστήμιο του Γκρατς και το Πολυτεχνείο του Γκρατς ήταν προορισμός Ελλήνων φοιτητών. Το 1954 ιδρυσαν τον Σύλλογο Ελλήνων Σπουδαστών κι Επιστημόνων Γκρατς και η πρώτη γενική συνέλευση έλαβε χώρα την Κυριακή 31 Οκτωβρίου 1954.

Με την παροδο του χρόνου και επειδη ο αποδημος Ελληνισμος στο Γκρατς και στην Στυρια άλλαξε σύνθεση και η πλειοψηφια δεν ειναι φοιτητες και επιστήμονες, εγινε αλλαγη του ονοματος και του καταστατικου του συλλογου με Ελληνικός Σύλλογος Γκράτς και Στυρίας ΣΕΣΕΓ - Ετος ίδρυσης 1969για να εκπληρεί τις αναγκες και απαιτησεις της ομογενειας και να την αντιπροσωπεύει στις Ελληνικές και Αυστριακες αρχες.

Το 1997 ιδρύθηκε το Ελληνικο Σχολειο στο Γκρατς και λειτουργει συνεχως υπο την αιγιδα του συλλογου Ελληνικός Σύλλογος Γκράτς και Στυρίας ΣΕΣΕΓ - Ετος ίδρυσης 1969 και διδάσκει στα νεα Ελληνοπουλα την Ελληνικη Παιδεια.Ελληνικο Σχολειο Γκρατς

 21ός αιώνας 
Ένα τελευταίο μεγάλο κύμα μεταναστών πήγε στην Αυστρία μετά την οικονομικη κριση στην Ελλαδα.

Στην πολη του Γκρατς εγκατασταθηκαν πολλες νεες οικογενειες με γονεις επιστημονες που βρηκαν θεση εργασιας στις εταιριας υψηλης τεχνολογιας στην περιοχη της Στυριας. 

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Σάσα Μόσχου-Σακορράφου, «Οι Έλληνες της Βιέννης», Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.71 (Μάιος 1974), σελ.52-59
 Βάσω Σειρηνίδου, Ελληνες στη Βιεννη (18ος - ΜΕΣΑ 19ου ΑΙΩΝΑ) (Δεκέμβριος 2011)
 Σταικος.Σπ.Κ, Τα Τυπωμένα Στη Βιέννη Ελληνικά Βιβλία 1749-1800, Die in Wien Gedruckten Griechischen Bücher: 1749-1800
 Αικατερίνη Κουμαριανού, Ο ελληνικός προεπαναστατικός τύπος: Βιέννη – Παρίσι (1784-1821)

 Βιβλιογραφία 
 Ενεπεκίδης Πολυχρόνης, «Συμβολαί εις την μυστικήν πνευματικήν και πολιτικήν κίνησιν των ελλήνων της Βιέννης προ της επαναστάσεως : beitrge zur Kulturellen und politischen Geheimttigkeit der Griechen in Wien von dem Griechischen Aufstand», Akademie Verlag 1960
Ενεπεκίδης Πολυχρόνης, «Συμβολαί εις την ιστορίαν του ελληνικού τύπου και τυπογραφείων της Βιέννης 1790-1821 : επί τη βάσει των αρχειακών εγγράφων της Βιέννης : Beitrge zur Geschichte der griechischen Presse und Druckereien Wiens 1790-1821 : auf Grund der akten der Wiener Archive», 1965Λουκάτος Σπυρίδων, "Ο πολιτικός βίος των Ελλήνων της Βιέννης κατά την Τουρκοκρατίαν και τα αυτοκρατορικά προς αυτούς προνόμια", Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος 15 (1961), σ. 287-350
 Λυριτζής Γεώργιος, Αι μακεδονικαί κοινότητες της Αυστροουγγαρίας επί Τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη 1953.
 Νικολαϊδου Ελευθερία, "Συμβολή στην ιστορία τεσσάρων ελληνικών κοινοτήτων της Αυστροουγγαρίας (Zemun, Novi Sad, Orsova, Temesvar)", Δωδώνη 9 (1980), σ. 323-373.
 Τσιρπανλής Ζαχαρίας, "Η 'Σοσιετά των Γραικών' στην αυτοκρατορία των Αψβούργων, 1720", Δωδώνη 3 (1974), σ. 153-170.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Οι ελληνικές παροικίες της Αυστρίας: ο Ελληνισμός της Βιέννης 


Κατηγορία:Ελληνική διασπορά ανά χώρα