Χοσέ Μουχίκα

Ο Χοσέ Μουχίκα (José Alberto Mujica Cordano, 20 Μαΐου 1935 – 13 Μαΐου 2025), γνωστός και ως El Pepe, ήταν πολιτικός και αγρότης από την Ουρουγουάη, ο οποίος υπηρέτησε ως πρόεδρος της χώρας από το 2010 έως το 2015. Ως πρόεδρος έγινε γνωστός για τον εξαιρετικά ταπεινό τρόπο ζωής του, το παρελθόν του ως αντάρτης και τις προοδευτικές του πολιτικές.

Ο Μουχίκα υπήρξε αντάρτης της αριστερής επαναστατικής οργάνωσης Τουπαμάρος και ήταν φυλακισμένος για 12 χρόνια κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας της Ουρουγουάης στις δεκαετίες του 1970 και 1980. Ως μέλος του αριστερού συνασπισμού "Διευρυμένο Μέτωπο", υπηρέτησε ως Υπουργός Κτηνοτροφίας, Γεωργίας και Αλιείας από το 2005 έως το 2008. Ως υποψήφιος του Διευρυμένου Μετώπου, κέρδισε τις Προεδρικές Εκλογές του 2009 με ποσοστό 54.63%.

Έχει περιγραφεί ως «ο πιο ταπεινός ηγέτης του κόσμου», λόγω του λιτού τρόπου ζωής του και το γεγονός ότι δώριζε περίπου 90% του μηνιαίου του μισθού ως Πρόεδρος σε φιλανθρωπικές οργανώσεις. Ο Μουχίκα έχει επαινεθεί για τις αλλαγές που έκανε ως πρόεδρος, όπως η νομιμοποίηση της άμβλωσης και του γάμου ομοφυλόφιλων, η αποποινικοποίηση της κάνναβης, η αναδιανομή του πλούτου και η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 250%. Κατά τη διακυβέρνησή του, το ποσοστό ανεργίας έπεσε από 13% σε 7% και το ποσοστό φτώχειας από 40% σε 11%. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του BBC Ουάιρ Ντέιβις, στη λήξη της θητείας του Μουχίκα, η χώρα είχε "μια σχετικά υγιή οικονομία και μια κοινωνική σταθερότητα που οι μεγαλύτεροι γείτονες θα μπορούσαν μόνο να ονειρευτούν".

 Πρώτα χρόνια και δράση 
Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1935. Από νεαρή ηλικία ήταν ενεργός στους κόλπους του Εθνικού Κόμματος. Εν συνεχεία όμως μεταπήδησε στην αντάρτικη δράση και έγινε μέλος του αριστερού κινήματος Τουπαμάρος στη δεκαετία του 1960. Στόχος του κινήματος ήταν η ανατροπή της τότε κυβέρνησης. Το 1972 συνελήφθη και μετά από το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1973 μεταφέρθηκε σε στρατιωτική φυλακή, όπου παρέμεινε έγκλειστος επί 14 χρόνια. Επί δύο και πλέον χρόνια μάλιστα ήταν υπό περιορισμό στον πυθμένα ενός πηγαδιού. Κατά την περίοδο της φυλάκισής του κατάφερε να διατηρήσει επαφές με άλλα κορυφαία στελέχη των Τουπαμάρος. Το 1985 ο Μουχίκα απελευθερώθηκε έπειτα από την επιστροφή της δημοκρατίας και την συνακόλουθη γενική αμνηστία, με την οποία απελευθερώθηκαν όλοι οι φυλακισμένοι, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών κρατουμένων.

 Πολιτική σταδιοδρομία 
Αρκετά χρόνια αργότερα, ο Μουχίκα ίδρυσε μαζί με άλλα μέλη των Τουπαμάρος ένα πολιτικό κόμμα, με την ονομασία Κίνημα για τη Λαϊκή Συμμετοχή. Το κόμμα αυτό ανήκε στους κόλπους του συνασπισμού «Διευρυμένο Μέτωπο» και κέρδισε περισσότερους από 300.000 ψήφους - το μεγαλύτερο ποσοστό από τα κόμματα του συνασπισμού- στις εθνικές εκλογές του 2004.

Μετά την εκλογή του αριστερού προέδρου Ταμπαρέ Βάσκες, διορίστηκε την 1η Μαρτίου 2005 ως υπουργός γεωργίας, κτηνοτροφίας και αλιείας. Όταν έγινε υπουργός παραιτήθηκε από γερουσιαστής. Παρέμεινε στο υπουργικό αξίωμα έως το 2008 οπότε παραιτήθηκε και επέστρεψε στην έδρα του στη Γερουσία. Νέος υπουργός γεωργίας ανέλαβε ο Ερνέστο Αγάτσι.

Ο Μουχίκα επιλέχθηκε στις 14 Δεκεμβρίου του 2008 από το έκτακτο συνέδριο του Διευρυμένου Μετώπου ως υποψήφιος για την ηγεσία του κόμματος και στις 28 Ιουνίου 2009 κέρδισε και το χρίσμα για να είναι υποψήφιος τις προεδρικές εκλογές του 2009, με υποψήφιο αντιπρόεδρο τον Ντανίλο Αστόρι.

 Εκλογή στην προεδρία 
Στις 25 Οκτωβρίου 2009 προηγήθηκε στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, με ποσοστό 47,9% έναντι 29% για τον πρώην πρόεδρο, Λουίς Αλμπέρτο Λακάγιε. Στον δεύτερο και τελικό γύρο, που διεξήχθη στις 29 Νοεμβρίου, ο Μουχίκα εξελέγη πρόεδρος με ποσοστό 52,3% των ψήφων έναντι 43,5% για τον ΛακάγιεΤα Νέα , 29 Νοεμβρίου 2009, ανάκτηση 30-11-2009.. Η ορκωμοσία του στο ύπατο αξίωμα έγινε την 1η Μαρτίου του 2010Εξπρές , 29 Νοεμβρίου 2009, ανάκτηση 30-11-2009.. Έχει δηλώσει ότι είναι υπέρ συμφωνίας για ελεύθερο εμπόριο με τις ΗΠΑΡιζοσπάστης, Στο δεύτερο γύρο η ανάδειξη του προέδρου, 27 Οκτωβρίου 2009..

 Προσωπική ζωή και θάνατος 
Ήταν νυμφευμένος από το 2005 με την Αντιπρόεδρο της Ουρουγουάης (2017-2020) και πρώην αντάρτισσα Τουπαμάρο, Λουσία Τοπολάνσκι, με την οποία ήταν σε σχέση για αρκετά χρόνια, ενώ δεν απέκτησαν παιδιά. Κατοικούσε σε μια φάρμα στα περίχωρα του Μοντεβιδέο, όπου με τη σύζυγό του καλλιεργούσαν χρυσάνθεμα.

Όταν ο Μουχίκα εκλέχθηκε Πρόεδρος αρνήθηκε να κατοικήσει στο Προεδρικό Μέγαρο και παρέμεινε στη φάρμα του για όλη του τη θητεία.

Απεβίωσε από καρκίνο του οισοφάγου στην αγροικία του στις 13 Μαίου 2025, μία εβδομάδα πριν τα 90ά γενέθλιά του.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

  Mujica, el viaje de un tupamaro
  Mujica por Pagina 12: “En mi paisito vale la pena invertir”

Κατηγορία:Πρόεδροι της Ουρουγουάης
Κατηγορία:Αγρότες
Κατηγορία:Ουρουγουανοί φεμινιστές