Ύηττος

Ο Ύηττος ήταν αρχαία Βοιωτική πόλη ανάμεσα στις αρχαίες πόλεις Κώπες, Κύρτωνες και Όλμωνες, στις πλαγιές του όρους Χλωμό. Η πόλη ιδρύθηκε από τον Αργείο φυγά Ύηττο, στον οποίο παραχωρήθηκε η περιοχή από τον Βασιλιά του Ορχομενού  Ὕηττος ἀφέστηκε κῶμαι νῦν τε οὖσαι καὶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς: μοίρας δὲ ἐμοὶ δοκεῖν τῆς Ὀρχομενίας εἰσὶ καὶ αὗται καὶ πεδίον τὸ Ἀθαμάντιον. καὶ ὅσα μὲν ἐς Ὕηττον ἄνδρα Ἀργεῖον καὶ Ὄλμον τὸν Σισύφου λεγόμενα ἤκουον, προσέσται καὶ αὐτὰ τῇ Ὀρχομενίᾳ συγγραφῇ: θέας δὲ ἄξιον ἐν μὲν Ὄλμωσιν οὐδ' ἐπὶ βραχύτατον παρεῖχον οὐδέν Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Βοιωτικά

Αρχαιολογικός Χώρος της Υηττού
Ο αρχαιολογικός χώρος της Υηττού βρίσκεται βόρεια του Παύλου Βοιωτίας, σε απόσταση 3 χλμ. Η περιοχή κατοικείται συνεχώς από τη λίθινη εποχή έως και τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ιδρυτής της πόλης ήταν ο Μινύας άρχοντας Υηττός, ο οποίος εγκατέλειψε την πατρίδα του και ζήτησε άσυλο στον Ορχομενό, αφού σκότωσε τον εραστή της γυναίκας του.
Το διοικητικό κέντρο της πόλης βρισκόταν στην Ακρόπολη, στον λόφο του Αγίου Αθανασίου, με υψόμετρο 320 μ. και έκταση 40.000 τ.μ. Η Ακρόπολη περιβάλλεται από ισχυρό τείχος με δύο πύλες: τη δυτική (κεντρική) πλάτους 3,5 μ. και τη μικρότερη νότια. Το δάπεδο της κεντρικής πύλης είναι λιθόστρωτο, και στην περιοχή έχουν βρεθεί επιγραφές με ονόματα Υηττίων που προσέφεραν σημαντικές υπηρεσίες στην πόλη.
Η πόλη της Υηττού ήταν πάντα δορυφόρος της πόλης-κράτους της Ορχομενίας και δεν υπήρξε ποτέ ανεξάρτητη. Γνώρισε ακμή κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, αποκτώντας πολυπολιτισμικό χαρακτήρα με κατοίκους Ρωμαίους, Αιγύπτιους και Ιουδαίους. Επίσης, κατά τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους αποτέλεσε έδρα επισκόπου.
Σημαντικά σημεία της αρχαίας πόλης:
 Ναός του Ηρακλή με λατρευτικό στοιχείο έναν αερόλιθο στο ανατολικό άκρο της Ακρόπολης.
 Δημόσια κτήρια και υπόγειες δεξαμενές νερού.
 Αγορά με βωμό του Αγοραίου Διός στο κέντρο του οικισμού.
 Κρήνη στη νότια πλευρά και απέναντι ο Ναός του Σωτήρος Ασκληπιού.
 Ναός του Διονύσου εντός «Πολυδενδρίου Άλσους», ο οποίος δεν έχει εντοπιστεί ακόμα.
Κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας, η Υηττός ήταν διοικητικό κέντρο της περιοχής. Οι Ενετοί έκτισαν τον ναό του Αγίου Μάρκου με χρήση αρχαίων δομικών υλικών, προσανατολισμένο νοτιοανατολικά αντί για ανατολικά.
Η πόλη άκμασε μέχρι τον 18ο αιώνα, οπότε οι κάτοικοι εκδιώχθηκαν από τους Τούρκους. Μεταφέρθηκαν στο Παύλο Βοιωτίας, ενώ πολλά αρχαία στοιχεία ενσωματώθηκαν σε χριστιανικούς ναούς.
Πηγή:
 Άγγελος Φ. Ζάντζας, ΟΡΧΟΜΕΝΙΑ - ΥΗΤΤΙΑ - ΠΑΥΛΟ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΚΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ (Μύθος – Ιστορία – Έθιμα)

Παραπομπές

Υηττος