Φοινικούντα

Η ΦοινικούνταΔημοτική Ενότητα Μεθώνης , από την ιστοσελίδα: www.pylos-nestor.gr του Δήμου Πύλου - Νέστορος. ή Φοινικούδα ή ο Φοινικούντας, αναφερόμενος επίσημα ως ο Φοινικούς και παλαιότερα ως η Ταβέρνα ή η Παραλία Λαχανάδας, είναι παραθαλάσσιος οικισμός κοντά στη Μεθώνη και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλου - Νέστορος, του Νομού Μεσσηνίας.

Η Φοινικούντα είναι σήμερα ένα μεγάλο ψαροχώρι στην ομώνυμη παραλία, με σημαντική τουριστική ανάπτυξη και βρίσκεται νότια της Λαχανάδας, της οποίας αποτελεί το επίνειο (=λιμάνι). Είναι κτισμένη μαζί με την γειτονική της Λούτσα στη δυτική γωνία της βάσης ενός νοητού ισοσκελούς τριγώνου, στραμμένου προς τον Νότο, που σχηματίζει το Ακρωτήριο Ακρίτας (γνωστό και ως Κάπο – Γκάλο ή Καβογάλο).Σταύρος Π. Τσώνης (2010), σελ. 86-90.

Τοποθεσία
Η Φοινικούντα βρίσκεται νοτιοανατολικά της Μεθώνης, από την οποία απέχει περίπου 10 χιλιόμετρα, νοτιοδυτικά της Πύλου, από την οποία απέχει περίπου 20 χιλιόμετρα και δυτικά της Κορώνης, από την οποία απέχει περίπου 18,5 χιλιόμετρα. Βρίσκεται πάνω στη 13η Επαρχιακή Οδό Χαρακοπιού - Μεθώνης, έχει υψόμετρο 0,5Φοινικούντα, από την ιστοσελίδα: buk.gr μέτρα και βρέχεται από τη θάλασσα. Κοντά στη Φοινικούντα βρίσκονται επίσης, προς τα βόρειά της η Λαχανάδα, σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων, προς τα ανατολικά της, η Υάμεια στα 7 χιλιόμετρα, το Ακριτοχώρι στα 4 χιλιόμετρα και η Λούτσα σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων και προς τα δυτικά της ο Ανεμόμυλος, ο οποίος απέχει μόλις 850 περίπου μέτρα.

 Ιστορία
Η περιοχή του χωριού, έχει μακρόχρονη ιστορία που ακολουθεί την ιστορία της Μεσσηνίας και της ευρύτερης περιοχής τόσο της Μεθώνης, όσο και της Πυλίας. Κατά την αρχαιότητα, ήταν τμήμα του βασιλείου του Νέστορα, της αρχαίας Πύλου. Υποστηρίζεται από ερευνητές, ότι ιδρύθηκε από τους Φοίνικες που αποίκησαν τα παράλια της Πελοποννήσου στο σημείο αυτό,Γεώργιος Διον. Κούβελας, «Φοινικούντα, Ιστορία και ζωή», Καλαμάτα 1997, σελ. 21-28. αν και δεν συμφωνούν όλοι με αυτήν την εκτίμηση.Σταύρος Π. Τσώνης (2010), σελ. 90-91. Στο νεότερο παρελθόν ήταν μικρό ψαροχώρι που ιδρύθηκε, τουλάχιστον από τα μέσα του 19ου αιώνα, και σύμφωνα με την τοπική παράδοση, τη δεκαετία του 1840, από κάτοικους της κοντινής  Λαχανάδας, οι οποίοι ήταν πρόσφυγες από την Κρήτη."Messinia: Olive Culture in the land of Messinia" - "Μεσσηνία. Ο Πολιτισμός της Ελιάς στη Μεσσηνιακή Γη", Biotourism Guide - Βιοτουριστικός Οδηγός, από την ιστοσελίδα: biopolitics.gr, Biotourism – Olive Culture in the land of Messinia, έκδοση: "Biopolitics International Organisation" - "Διεθνής Οργάνωση Βιοπολιτικής", Αθήνα 2015, ISBN 978-960-7508-55-3, ενότητα: "Περιήγηση στην μαγευτική τοπική κοινότητα Φοινικούντος. Ο δημοφιλής Φοινικούς.", σελ. 215-218.  Αρχικά ονομάζονταν "Ταβέρνα" (1879-1928), λόγω της ταβέρνας, που υπήρχε εκεί. Η ταβέρνα αυτή είναι γνωστή με βάση την τοπική παράδοση ως η «Ταβέρνα του Μπαγάσα» (Παναγόπουλου), ο οποίος θεωρείται ότι ήταν και ο πρώτος κάτοικος του χωριού. Το 1928 μετονομάστηκε προσωρινά σε "Παραλία Λαχανάδας" (1928-1930),Πανδέκτης, μετονομασίες, Ταβέρνα-Παραλία Λαχανάδας ενώ το 1930 έλαβε την σημερινή της ονομασία ως ο "Φοινικούς".Πανδέκτης, μετονομασίες, Παραλία Λαχανάδας-Φοινικούντα Τις τελευταίες δεκαετίες έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά θέρετρα της Μεσσηνίας, εκμεταλλευόμενη κυρίως το γεγονός πως περιβάλλεται από μεγάλες αμμουδερές παραλίες. Η περιοχή έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια πλήρη τουριστική υποδομή, διαθέτοντας πολυάριθμα ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία, πέντε κάμπινγκ και έναν μεγάλο αριθμό εστιατορίων, καφετεριών και τουριστικών καταστημάτων.Φοινικούντα, από την ιστοσελίδα: greece.terrabook.com
αριστερά|μικρογραφία|250x250εσ|Το λιμάνι Φοινικούντας

Ο Φοινικούς Λιμήν
Μπροστά από τη Φοινικούντα και τη γειτονική της Λούτσα βρισκόταν, κατά την αρχαιότητα, ο "Φοινικούς λιμήν", τον οποίο αναφέρει ο Παυσανίας στα «Μεσσηνιακά» του.Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», «Μεσσηνιακά», IV.34.12: [...] "ἀνέχει δὲ ἐς θάλασσαν ὁ Ἀκρίτας, καὶ νῆσος Θηγανοῦσσά ἐστιν ἔρημος πρὸ αὐτοῦ: μετὰ δὲ τὸν Ἀκρίταν λιμήν τε Φοινικοῦς καὶ νῆσοι κατ' αὐτὸν Οἰνοῦσσαι". [...]

Διοικητική ιστορία
Η ΤαβέρναΔιοικητικές Μεταβολές Οικισμών > Ταβέρνα - Παραλία Λαχανάδας - Φοινικούς (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr προσαρτήθηκε επίσημα, το 1889,ΦΕΚ 251Α - 04/10/1889. στον παλαιό Δήμο Μεθώνης,Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών > Δ. Μεθώνης (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr όπου και παρέμεινε ως το 1912 που ο δήμος καταργήθηκε. Το 1912ΦΕΚ 262Α - 31/08/1912. η Ταβέρνα προσαρτάται στην Κοινότητα Λαχανάδας,Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών Κ. Λαχανάδας (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr με έδρα την Λαχανάδα. Στην κοινότητα αυτή προσαρτήθηκε επίσης ο οικισμός Γρυζόκαμπος. Η Ταβέρνα, το 1928,ΦΕΚ 193Α - 20/09/1928. μετονομάσθηκε αρχικά σε Παραλία Λαχανάδας. Ένα μόλις χρόνο μετά, το 1929,ΦΕΚ 221Α - 06/07/1929. ο οικισμός αποσπάται από την Κοινότητα Λαχανάδας και ορίζεται ως έδρα της Κοινότητας Παραλίας Λαχανάδας,Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών Κ. Παραλίας Λαχανάδας (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr ενώ δυο χρόνια μετά, το 1930,ΦΕΚ 51Α - 19/02/1930. η Παραλία Λαχανάδας και η Κοινότητα Παραλίας Λαχανάδας μετονομάζονται εκ νέου, ως ο Φοινικούς και η Κοινότητα Φοινικούντος αντίστοιχα. Το 1957ΦΕΚ 54Α - 05/04/1957. αποσπάται από την Κοινότητα Λαχανάδας και προσαρτάται στην Κοινότητα Φοινικούντος και ο Γριζόκαμπος, ενώ σταδιακά το 196119/03/1961. αναγνωρίζεται και προσαρτάται στην Κοινότητα Φοινικούντος ο οικισμός της νήσου Σχίζας και στη συνέχεια το 197114/03/1971. ο οικισμός της Λούτσας. Το χωριό παρέμεινε ως οικισμός και έδρα της Κοινότητας Φοινικούντος, με τις αλλαγές στις ονομασίες, από το 1929 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», ο Φοινικούς υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Μεθώνης,Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών > Δ. Μεθώνης (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.grΦΕΚ 244Α - 04/12/1997. ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» ο Φοινικούς ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος.ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010.Διοικητικές μεταβολές οικισμών > Δ. Πύλου-Νέστορος (Μεσσηνίας), από την ιστοσελίδα: www.eetaa.gr Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων Δήμων Κορώνης, Μεθώνης, Παπαφλέσσα, Πύλου, Νέστορος και Χιλιοχωρίων. Ο Φοινικούς σήμερα είναι οικισμός και έδρα της Κοινότητας Φοινικούντας του Δήμου Πύλου-Νέστορος, στην οποία υπάγονται επίσης οι εξής οικισμοί: Ο Ανεμόμυλος, ο Γριζόκαμπος, η Λούτσα, τα Χουνάκια, καθώς και τα ακατοίκητα σήμερα νησιά της Αγία Μαριανής ή Αγίας Μαρίνας  και της Σχίζας.

Κάτοικοι
Ο οικισμός, με βάση την Απογραφή του 2011, έχει 592 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται σε διάφορες αγροτικές εργασίες, την αλιεία, το εμπόριο και τον τουρισμό.

+ Εξέλιξη Πληθυσμού του Φοινικούντος ΜεσσηνίαςΑπογραφή  Πληθυσμός  Διάγραμμα εξέλιξης Πληθυσμού 1889 126Υπουργείο Εσωτερικών, Τμήμα Δημόσιας Οικονομίας και Στατιστικής, "Στατιστική της Ελλάδος - Πληθυσμός - Απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889", Μέρος Δεύτερον - Πίνακες Α', εκ του Εθνικού Τυπογραφείου και Λιθογραφείου, Εν Αθήναις 1890, σελ. 89. 1896 170Υπουργείο Εσωτερικών, Τμήμα Δημόσιας Οικονομίας και Στατιστικής, "Στατιστικά Αποτελέσματα της Απογραφής του Πληθυσμού, κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896", Μέρος Δεύτερον - Πίνακες - Α' Πληθυσμός κατά Νομούς, Επαρχίας, Δήμους, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου και Λιθογραφείου, Εν Αθήναις 1897, σελ. 105. 1907 180Υπουργείο των Εσωτερικών, Υπηρεσία Απογραφής, Στατιστικά Αποτελέσματα της Γενικής Απογραφής του Πληθυσμού, κατά την 27 Οκτωβρίου 1907", Επιμέλεια: Γεωργίου Χωματιανού, τόμος δεύτερος, εκ του Τυπογραφείου Μιχαήλ Νικολαΐδου, Εν Αθήναις 1909, σελ. 394. 1920 187Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1921. Επίσης: "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920",  σελ. 236. 1928 338Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928". (Πραγματικός πληθυσμός κυρωθείς δια του από 23 Νοεμβρίου 1928 διατάγματος), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1935. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928",  σελ. 276. 1940 410Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1950. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940",  σελ. 304. 1951 452Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1955. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951 ", σελ. 148. 1961 457Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ. 46929/6877/1961 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1962. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961", σελ. 144. 1971 476Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους , κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ, 3893/Ε637/1972 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Βοηθού Πρωθυπουργού και Εσωτερικών), Αθήναι 1972. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971", σελ. 139. 1981 517Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, 
"Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981". (Κυρώθηκε με την 7908/Δ'554/12-4-1982 κοινή απόφαση των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), Αθήναι 1982. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981", σελ. 150. 1991 588Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991". (Κυρώθηκε με την 24197/Γ' 3812/24-11-1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Εσωτερικών), Αθήνα 1994. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991", σελ. 182. 2001 559Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, " Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001". (Κυρώθηκε με την 6821/Γ5-908/4-6-2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης), Αθήνα 2003. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001", σελ. 184. 2011  592"Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. Μόνιμος Πληθυσμός ", Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ).
Επισήμανση: Σύμφωνα με την απογραφή του 1879 οι οικισμοί Λαχανάδα και Ταβέρνα (σήμερα η Φοινικούντα), οι οποίοι απογράφηκαν τότε μαζί, είχαν συνολικά 341 κατοίκους.

 Κτίρια – εκδηλώσεις – αξιοθέατα
Εκτός από τα παραδοσιακά σπίτια, την κεντρική πλατεία, τα μαγαζιά - καταστήματα με τουριστικά και άλλα είδη, τις ταβέρνες, τις καφετέριες και τα λοιπά κέντρα διασκέδασης και αναψυχής στην παραλιακή οδό, το χωριό  υπάρχει το παλαιό κτίριο του Δημοτικού Σχολείου, το οποίο ιδρύθηκε το 1925. Από τον Απρίλιο του 1941 και κατά τη διάρκεια της Κατοχής το οίκημα του Σχολείου επιτάχθηκε από τους Ιταλούς, οι οποίοι εγκατέστησαν εκεί μικρή φρουρά, ενώ παράλληλα ως διδακτήριο χρησιμοποιήθηκε το σπίτι του Κ. Σαρδέλλη.Σταύρος Π. Τσώνης (2010), σελ. 101-102. Πολιούχος και προστάτιδα της Φοινικούντας είναι η Παναγία Τριχερούσα. Στη Φοινικούντα υπάρχει επίσης η μεγάλη εκκλησία της, ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας και γιορτάζεται τον Δεκαπενταύγουστο με διάφορες εκδηλώσεις. Στο μικρό λιμανάκι της Φοινικούντας δένουν επίσης βάρκες, αλιευτικά και εκδρομικά σκάφη. Γενικά η ευρύτερη περιοχή της Φοινικούντας έχει ανεπτυγμένη τουριστική υποδομή, με μεγάλο αριθμό ξενοδοχείων, επιπλωμένων διαμερισμάτων, ενοικιαζομένων δωματίων - διαμερισμάτων, κάμπινγκ, εστιατορίων, καφέ, μπαρ και τουριστικών καταστημάτων.Φοινικούντα, υπέροχες αμμουδιές και κρυστάλλινα νερά , από την ιστοσελίδα: www.diakopes.gr του περιοδικού "Διακοπές". Στη Φοινικούντα υπάρχει επίσης η ομώνυμη παραλία της, η Παραλία της Φοινικούντας, ενώ κοντά στο χωριό βρίσκεται επίσης και ο γραφικός οικισμός της Λούτσας με την παραλία της, που απέχουν μόλις 2 χιλιόμετρα από την Φοινικούντα."Messinia: Olive Culture in the land of Messinia" - "Μεσσηνία. Ο Πολιτισμός της Ελιάς στη Μεσσηνιακή Γη", Biotourism Guide - Βιοτουριστικός Οδηγός, από την ιστοσελίδα: biopolitics.gr, Biotourism – Olive Culture in the land of Messinia, έκδοση: "Biopolitics International Organisation" - "Διεθνής Οργάνωση Βιοπολιτικής", Αθήνα 2015, ISBN 978-960-7508-55-3, ενότητα: "Ο γραφικός οικισμός της Λούτσας", σελ. 226. Από τη Φοινικούντα ο επισκέπτης έχει επίσης θέα στα δύο από τα τρία μεγαλύτερα νησιά του συμπλέγματος των Μεσσηνιακών Οινουσών: Την Σχίζα, η οποία έχει ένα αξιόλογο σπήλαιο και την Αγία Μαριανή, στην οποία βρίσκεται το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας.

Παραλία Φοινικούντας
Σε απόσταση λίγων μέτρων νότια του χωριού βρίσκεται και η παραλία του, η Παραλία της Φοινικούντας,Παραλία Φοινικούντας, από την ιστοσελίδα: greece.terrabook.com με χρυσή άμμο και καθαρά γαλαζοπράσινα νερά, ζεστά και χωρίς μεγάλο βάθος, η οποία αποτελεί ιδανικό προορισμό για οικογένειες με μικρά παιδιά. Η παραλία είναι τόσο καθαρή που έχει πάρει γαλάζια σημαία. Έχει άμεση πρόσβαση, από την (13η) Επαρχιακή Οδό Κορώνης - Μεθώνης και 13η Επαρχιακή Οδό Χαρακοπιού - Μεθώνης, οι οποίες σε πολλές περιοχές συμπίπτουν.

 Προστατευόμενη τοποθεσία 
Η περιοχή είναι προστατευόμενη από το δίκτυο Natura 2000 με κωδικό GR2550003. Χαρακτηρίζεται από θαμνώδη βλάστηση, θαλάσσιους κρημνούς και βραχώδεις ακτές. Στη σημαντική χλωρίδα περιλαμβάνονται τα ενδημικά: Λιμόνιο taxa, Αρενάρια η πελοποννησιακή και η Φριτιλάρια του Ντέιβις. Στην προστατευόμενη πανίδα περιλαμβάνονται τα είδη: Καρέτα καρέτα, μεσογειακή φώκια μοναχός, πράσινη θαλασσοχελώνα. Η περιοχή είναι σημαντική ως σταθμός για μεταναστεύοντα πτηνά.

Προσωπικότητες από τη Φοινικούντα
Από τη Φοινικούντα είναι ο συγγραφέας και λογοτέχνης Γεώργιος Διον. Κούβελας.Γεώργιος Διον.Κούβελας , (βιογραφικό), από την ιστοσελίδα: www.eeel.edu.gr της Εθνικής Εταιρείας των Ελλήνων Λογοτεχνών (ΕΕΕΛ).

 Συλλογή φωτογραφιών 

Δείτε επίσης
 Μεθώνη
 Δήμος Πύλου - Νέστορος
 Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας
 Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας
 πρώην Δήμος Μεθώνης

 Χάρτης περιοχής 

 Παραπομπές 

Πηγές – ενδεικτική βιβλιογραφία
 Αντρέας Πανταζής, «Φοινικούντα», εικονογράφηση Βασίλης Σολιδάκης, Αθήνα 1983.
 Γεώργιος Διον. Κούβελας, «Φοινικούντα, Ιστορία και ζωή», Καλαμάτα 1997.
 Ευάγγελος Κ. Βαλσαμίδης,  «Ονοματολογικά Γ': Φοινικούντα Πυλίας: Τοπωνύμια, ανθρωπωνύμια», εκδόσεις: "Δρομεύς", Αθήνα 1998, ISBN 960-7576-13-6, ISBN 978-960-7576-13-2.
 Σταύρος Π. Τσώνης, «Γριζόκαμπος: Ένα παράξενο χωριό. (Ιστορία - Κοινωνικός βίος - ήθη - μνημεία - γειτονικά χωριά - γριζοκαμπίτικα διηγήματα - γενεαλογικό δένδρο)», (pdf), Αθήνα 2010.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Δήμος Πύλου - Νέστορος, από την ιστοσελίδα: www.pylos-nestor.gr του Δήμου Πύλου - Νέστορος.
 "Φοινικούς Λιμήν": Φοινικούντα, Μεσσηνία, 07/10/2013, από την ιστοσελίδα του τοπικού ΜΜΕ "Αριστομένης ο Μεσσήνιος".
 Φοινικούντα και Παραλία Φοινικούντας, από την ιστοσελίδα: greece.terrabook.com
 Φοινικούντα, υπέροχες αμμουδιές και κρυστάλλινα νερά , από την ιστοσελίδα: www.diakopes.gr του περιοδικού "Διακοπές".
 Φοινικούντα, από την ιστοσελίδα: www.touristorama.com
 Φοινικούντα, από την ιστοσελίδα: www.greekguide.com

Κατηγορία:Τουρισμός στην Ελλάδα
Κατηγορία:Παραλίες της Μεσσηνίας
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Μεσσηνίας
Κατηγορία:Επαρχία Πυλίας
Κατηγορία:Δήμος Πύλου - Νέστορος
Κατηγορία:Υάμεια