ΛΑΡΚΟ

Η Γενική Μεταλλευτική και Μεταλλουργική Ανώνυμη Εταιρεία «ΛΑΡΚΟ» ήταν εταιρεία παραγωγής σιδηρονικελίου. Διέθετε μεταλλεία στην περιοχή της Εύβοιας, στο Νέο Κόκκινο Βοιωτίας, στην Καστοριά και στα Σέρβια Κοζάνης. Η εταιρεία διέθετε επίσης ένα μεταλλουργικό εργοστάσιο στη Λάρυμνα Φθιώτιδας που απασχολούσε την πλειονότητα των εργαζομένων της επιχείρησης.

Η ΛΑΡΚΟ ιδρύθηκε το 1963 από τον Πρόδρομο Αθανασιάδη Μποδοσάκη. Το 1966 ολοκληρώνεται η κατασκευή του εργοστασίου στη Λάρυμνα και το 1968 ολοκληρώνεται η κατασκευή οικισμού για τους εργαζομένους και τις οικογένειές τους. Τα μεταλλεία της Εύβοιας μπαίνουν σε πλήρη εκμετάλλευση το 1969 και το 1972 προστίθενται δύο νέες ηλεκτρικές κάμινοι. Το 1977 εγκαθίσταται η πρώτη σε μήκος μεταφορική ταινία στην Ευρώπη, με μήκος 7,5 χλμ. για να μειώσει το κόστος μεταφοράς του μεταλλεύματος με φορτηγά αυτοκίνητα, αλλα έκλεισε το 2024 

 Σκάνδαλα και προβλήματα 

 Παράνομες κρατικές ενισχύσεις (Ε.Ε.)   
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2014 έκρινε ότι οι ενισχύσεις του ελληνικού κράτους στη ΛΑΡΚΟ παραβίαζαν τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων και διέταξε την ανάκτησή τους, ύψους περίπου €135,8 εκατ.https://www.kathimerini.gr/economy/business/933996/katadiki-elladas-apo-eyrodikastirio-gia-enischyseis-sti-larko/  
Η Ελλάδα δεν συμμορφώθηκε εγκαίρως, οδηγώντας σε απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (CJEU) που επέβαλε πρόστιμα εκατομμυρίων.https://www.ekathimerini.com/news/1175879/greece-slapped-with-5-mln-euro-fine-over-larco-state-aid-and-4-mln-every-6-months/

 Οικονομική κατάρρευση και ειδική διαχείριση   
Η ΛΑΡΚΟ συσσώρευσε χρέη εκατοντάδων εκατ. ευρώ προς ΔΕΗ, τράπεζες και προμηθευτές, με αποτέλεσμα να τεθεί το 2020 σε ειδική διαχείριση.https://www.thenationalherald.com/greece-calls-off-sale-of-empty-indebted-state-mining-firm-larco/  
Το Υπουργείο Οικονομικών εκτίμησε ότι οι συνολικές υποχρεώσεις ξεπερνούσαν τα €600-700 εκατ., εκ των οποίων περίπου €350 εκατ. προς τη ΔΕΗ.https://minfin.gov.gr/i-alitheia-gia-ti-larko/

 Περιβαλλοντικές παραβάσεις   
Η εταιρεία δέχθηκε καταγγελίες και πρόστιμα για σημαντική ατμοσφαιρική και θαλάσσια ρύπανση στις περιοχές δραστηριότητάς της — ζήτημα που έχει προκαλέσει κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις.

 Επιπτώσεις σε εργαζομένους και τοπικές κοινωνίες   
Οι συνέπειες της αποβιομηχάνισης, οι περικοπές προσωπικού και η αβεβαιότητα για το μέλλον των εργαζομένων αποτέλεσαν αντικείμενο ερωτημάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2024-001373_EN.html  
Η διαδικασία εκκαθάρισης παραμένει ανοιχτή, με σημαντικό κοινωνικό κόστος για τη Λάρυμνα και τις μεταλλευτικές περιοχές.https://www.thenationalherald.com/greek-govt-presents-plan-for-restructuring-and-selling-of-larco/

 Αποτίμηση   
Η υπόθεση της ΛΑΡΚΟ θεωρείται ενδεικτική χρόνιων προβλημάτων δημόσιας διοίκησης, κακοδιαχείρισης και πολιτικών παρεμβάσεων, με υψηλό κόστος για το Δημόσιο και τους πολίτες.

Το μετάλλευμα που γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από την εταιρεία είναι ο νικελιούχος λειμωνίτης.British Geological Survey, Σεπτ. 2008 Τα κοιτάσματα που εκμεταλλεύεται η εταιρεία υφίστανται επιφανειακή εξόρυξη (μέθοδος ανοικτού φρέατος) ενώ μόνο το 2% εξορύσσονται υπόγεια. Το τελικό αποτέλεσμα είναι κοκκοποιημένο σιδηρονικέλιο υψηλής καθαρότητας, χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα, το οποίο χρησιμοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα και διακινείται από το λιμάνι της Λάρυμνας.

Τα στάδια πυρο-μεταλλουργικής κατεργασίας του ελληνικού σιδηρονικελιούχου λατερίτη, όπως εφαρμόζονται σήμερα στη ΛΑΡΚΟ, είναι:
 Εξόρυξη, διακίνηση και μηχανική προπαρασκευή (θραύση, ταξινόμηση) των πρώτων υλών.
 Ξήρανση, πύρωση και εκλεκτική προαναγωγή του μεταλλεύματος σε περιστροφικές καμίνους (rotary kilns), 
 Ολοκλήρωση της προθέρμανσης και της αναγωγής, τήξη και διαχωρισμός των φάσεων μετάλλου-σκωρίας σε ηλεκτρικές καμίνους τόξου (electric arc furnace, EAF), 
 «Εμπλουτισμός» και καθαρισμός του μετάλλου σε μεταλλάκτες τύπου OBM
Το 1989 η ΛΑΡΚΟ υφίσταται εκκαθάριση και αλλάζει ιδιοκτησιακό καθεστώς. Μέτοχοι στη νέα εταιρεία γίνονται η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η ΔΕΗ και ο Οργανισμός Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων (ΟΑΕ). Το 1992 ανοίγει νέο ορυχείο στη θέση Ιεροπηγή Καστοριάς. Από το 2004 περνά ξανά σε περίοδο κερδοφορίας και προσπαθεί να ανανεώσει τον εργοστασιακό εξοπλισμό της. Το 2005 ήταν η μόνη ευρωπαϊκή εταιρεία που παρήγαγε νικέλιο από αυτόχθονες πηγές, ενώ κάλυπτε το 6% της πανευρωπαϊκής ζήτησης σε νικέλιο.

320px|right|thumb|Ορυχείο εξόρυξης λατερικού μεταλλεύματος στην Μαγούλα Βοιωτίας, ΛΑΡΚΟ ΓΜΜΑΕ
Το 2009 λόγω κυρίως της παλαιότητας του εξοπλισμού συνέβησαν δύο αλλεπάλληλα ατυχήματα ύστερα από εκρήξεις σε καμίνους.Antenna Online, 26/8/2009 Δόθηκε, επίσης, εντολή προσωρινής αναστολής λειτουργίας στις καμίνους, προκειμένου να ελεγχθούν.

Στις 9/12/2013 ένας 41 χρόνος χάνει τη ζωή του πέφτοντας από ύψος 20 μέτρων.http://www.naftemporiki.gr/story/740462

Το 2013  υπήρξε μια πτώση παραγωγής της τάξης του 10% μετά τις εξαιρετικές επιδόσεις του 2012, χρονιά κατά την οποία η παραγωγή ανήλθε στο επίπεδο των 18.600 tn νικελίου και οι πωλήσεις σε 19.071 tn δημιουργώντας ιστορικό ρεκόρ. Οι εξαγωγές για το 2013 ανήλθαν σε 17.054 tn Ni με παράλληλη εξάντληση των αποθεμάτων ετοίμου προϊόντος.
320px|left|thumb|Εργοστάσιο τήξης νικελίου στη Λάρυμνα.
320px|left|thumb|Σχηματικό διάγραμμα της παραγωγικής διαδικασίας Larco.
Τα εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα που αποτελούν τροφοδοσία του πυρομεταλλουργικού εργοστασίου της Λάρκο  είναι από τα πλέον φτωχά διεθνώς χωρίς παράλληλα να είναι μεγάλα κι ανεξάντλητα. Για τη βιώσιμη και το δυνατόν μακροχρόνια λειτουργία ενός εργοστασίου με την υφιστάμενη πυρομεταλλουργική μέθοδο απαιτούνται μεταλλεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε νικέλιο, τα οποία δεν διατίθενται στον ελλαδικό χώρο.  Επιπλέον προαπαιτείται μια φτηνή πηγή ενέργειας ακριβώς επειδή η χρησιμοποιούμενη μεταλλουργική μέθοδος είναι εξαιρετικά ενεργοβόρος (δουλεύει σε θερμοκρασίες 900 °C-1.500 °C) επιμερίζοντας το μισό και πλέον του συνολικού κόστους παραγωγής για ενέργεια. Σε διεθνές επίπεδο, αλλά και στην Ελλάδα έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες προς την κατεύθυνση της Υδρομεταλλουργίας και των αντίστοιχων μεθόδων αυτής, οι οποίες εξειδικεύονται στη δυνατότητα εκμετάλλευσης λατεριτικών αποθεμάτων με χαμηλή περιεκτικότητα νικελίου (κάτω από 0,7% από περίπου 1% που κατεργάζονται από την εφαρμοζόμενη πυρομεταλλουργική μέθοδο).

Πηγές, παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 http://www.larco.gr
 Η ιστορία των 60+1 ετών της πολύπαθης ΛΑΡΚΟ – Από τον Μποδοσάκη στις ΓΕΚ Τέρνα – AD Holdings , Μάκης Αποστόλου, Money Review, 1/4/2024
 Η ΛΑΡΚΟ και ο «κρυμμένος θησαυρός» της: Τα σενάρια σωτηρίας και η εξυγίανση που δεν ήρθε, Ντίνα Καράτζιου, LiFO, 15/6/2022

Κατηγορία:Ελληνικές εξορυκτικές επιχειρήσεις
Κατηγορία:Ελληνικά εμπορικά σήματα