Παύλος Βοιωτίας

Ο  Παύλος (ή το Παύλο) είναι χωριό  του Δήμου Ορχομενού του νομού Βοιωτίας. Βρίσκεται, βορειοδυτικά του Ορχομενού, σε ένα μικρό λεκανοπέδιο ανάμεσα σε λόφους. Ο πληθυσμός του χωριού, σύμφωνα με την απογραφή 2021, είναι 932 κάτοικοι«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού 2021», σελ. 21771 (σελ. 189 του pdf) οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αμπελουργία. Βορειότερα του χωριού βρισκόταν η αρχαία βοιωτική πόλη ΎηττοςὝηττος ἀφέστηκε κῶμαι νῦν τε οὖσαι καὶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς: μοίρας δὲ ἐμοὶ δοκεῖν τῆς Ὀρχομενίας εἰσὶ καὶ αὗται καὶ πεδίον τὸ Ἀθαμάντιον. καὶ ὅσα μὲν ἐς Ὕηττον ἄνδρα Ἀργεῖον καὶ Ὄλμον τὸν Σισύφου λεγόμενα ἤκουον, προσέσται καὶ αὐτὰ τῇ Ὀρχομενίᾳ συγγραφῇ: θέας δὲ ἄξιον ἐν μὲν Ὄλμωσιν οὐδ' ἐπὶ βραχύτατον παρεῖχον οὐδέν Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Βοιωτικά και δυτικότερα η Ασπληδόνα. 

Υποδομές και καθημερινή ζωή
Το Παύλο διαθέτει δημοτικό σχολείο, νηπιαγωγείο, λαογραφικό μουσείο, δημοτική βιβλιοθήκη, γήπεδο ποδοσφαίρου, μίνι μάρκετ, καφέ, ταβέρνες, κουρείο, φαρμακεία και ενεργούς συλλόγους, όπως ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παύλου "Υηττός", ο Σύλλογος Γυναικών Παύλου και ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων.

Στην καρδιά του χωριού βρίσκονται δύο πλατείες: η παλιά, παραδοσιακή πλατεία με καφέ και ταβέρνες, και η νέα, σύγχρονη πλατεία με υπαίθρια όργανα γυμναστικής, θεατράκι και αναστηλωμένο λιθόκτιστο οικιακό συγκρότημα του 19ου αιώνα.

Ιστορία
Η περιοχή κατοικείται αδιάλειπτα από τη Λίθινη Εποχή. Πάντοτε υπήρξε δορυφόρος της αρχαίας πόλης Υηττού. Η ονομασία «Παύλο» προέρχεται από τον Αρβανίτη ιδρυτή του οικισμού τον 14ο αιώνα, Παύλο Μουζάκη. Ο αδελφός του Παύλο Μαρτίνος Μουζάκης ίδρυσε το Μαρτίνο Φθιώτιδας.

Υπήρξε έδρα κοινότητας στο διάστημα 1912-1998, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκε στον δήμο Ορχομενού οπού παραμένει έως σήμερα.

Δημογραφία
Ο πληθυσμός του παραμένει σχεδόν σταθερός παρουσιάζοντας μικρές διακυμάνσεις.

Πορεία του πληθυσμού τις τελευταίες δεκαετίεςΕθνικό ίδρυμα ερευνών, Εξέλιξη πληθυσμού επαρχίας Λιβαδειάς

 Μνημεία και αξιοθέατα 
 Θρησκευτικά μνημεία 
 Ο Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου (14ος αιώνας), με αγιογραφίες και θολωτή οροφή.
 Ο Ναός του Αγίου Αθανασίου (1892), σε βυζαντινό ρυθμό.
 Ο Ναός του Αγίου Νικολάου, στη θέση αρχαίου ναού του Ασκληπιού, με εντοιχισμένη μαρμάρινη στήλη.
 Ο Ναός του Αγίου Μάρκου, από την εποχή της Ενετοκρατίας, με νοτιοανατολικό προσανατολισμό.
 Οι Ναοί των Αγίων Γεωργίου και Βασιλείου, με αρχαία δομικά υλικά.
 Ο Ναός του Οσίου Δαυίδ, μέσα σε φυσικό τοπίο ιδανικό για περίπατο.
 Η Παναγία της Βαριάς, στην είσοδο του χωριού, και η Παναγία στο Ράδι (14ος αι.), με τοιχογραφίες του 1721.

 Άλλα αξιοθέατα 
 Το παλαιό δημοτικό σχολείο (1911), με σχέδια του Δ. Καλλία, κτισμένο με χρήματα του Ανδρέα Συγγρού και προσωπική εργασία των κατοίκων.
 Το Λαογραφικό Μουσείο Παύλου, με εκθέματα από την καθημερινή ζωή και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
 Παραδοσιακά οικοδομήματα από φαιά πέτρα, χτισμένα από τεχνίτες της Κοζάνης.

 Αρχαιολογικός Χώρος Υηττού 
Σε απόσταση 3 χλμ. βόρεια του Παύλου βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Υηττού, ο οποίος κατοικήθηκε από την αρχαιότητα έως και τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ιδρυτής ήταν ο άρχοντας Υηττός. Η πόλη διέθετε ακρόπολη, τείχη, ναούς (Ηρακλή, Δία, Ασκληπιό, Διόνυσο), αγορά, κρήνες και δεξαμενές.

Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο γνώρισε άνθηση και υπήρξε έδρα επισκόπου στους πρώτους βυζαντινούς χρόνους.

 Παλαιόκαστρο 
Στα βόρεια του χωριού, στον λόφο του Παλαιοκάστρου, υπήρχε αρχαίο κάστρο, φρυκτωρία και ναός. Η θέα από το σημείο είναι πανοραμική.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ακρόπολη αρχαίας Υηττού στο https://www.youtube.com/

Πηγές
 Άγγελος Φ. Ζάντζας – *Ορχομένια-Υηττία-Παύλο Βοιωτίας με τη σκαπάνη του λόγου* (Μύθος – Ιστορία – Έθιμα)

Παραπομπές

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Βοιωτίας
Κατηγορία:Δήμος Ορχομενού
Κατηγορία:Αρβανιτοχώρια της Βοιωτίας