Ευχέλαιο

Ευχέλαιο αποκαλείται από τις Χριστιανικές ομολογίες ένα από τα Ιερά Μυστήρια της Εκκλησίας, το οποίο θεμελιώνεται και στην Καινή Διαθήκη.Ιακώβου 5, 14-15 "14. ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας, καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ' αὐτὸν ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου· 15 καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος· κἂν ἁμαρτίας ᾖ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ." Κατά τη διάρκεια του μυστηρίου, οι ιερείς δια επικλήσεως ευχών και χρίσεως με έλαιο των πιστών, τελούν ιερουργία για σωματική και ψυχική υγεία, καθώς και για άφεση αμαρτιώνΝικόλαος Ματσούκας, "Δογματική και Συμβολική Θεολογία Β΄", Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 2007, σελ. 495. Το Μυστήριο του Ευχελαίου αναγνωρίζει η Ορθόδοξη Εκκλησία, η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, η Αρμενική Εκκλησία και η Εκκλησία των Κοπτών. Οι Εκκλησίες των Διαμαρτυρομένων το έχουν απορρίψει. Ο Μαρτίνος Λούθηρος το είχε "ανεχθεί" ως «καλή παραμυθητική τελετή» για βαριά ασθενείς. Από τους Ρωμαιοκαθολικούς το μυστήριο αυτό καλείται και «έσχατο μυστήριο επί επιθανάτιας κλίνης».Ν. Ματσούκας, ο.π.

 Δογματική 
Το Μυστήριο του Ιερού Ευχελαίου εδράζεται σε δύο χωρία της Καινής Διαθήκης. Το πρώτο είναι από την επιστολή του Ιακώβου του Αδελφοθέου  Ιακ.5.14 και το δεύτερο από τo Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον  Μαρκ.6.13.

Όπως γίνεται φανερό από τα παραπάνω, σκοπός του Ευχελαίου είναι η ίαση οποιασδήποτε ασθένειας, ως διαταραχή της αρμονικής λειτουργίας του σώματος, που κατά την Ορθόδοξη θεολογία οφείλεται σε πνευματικά αίτια και συγκεκριμένα στη διαταραχή των σχέσεων του ανθρώπου με τον Θεό, λόγω των ανθρώπινων αμαρτιών.

 Ιστορία 
Εκτός όμως των παραπάνω αναφορών στη Καινή Διαθήκη, που αποτελούν και τον πυρήνα της καθιέρωσης της τελετουργικής ανάπτυξης αυτού του Ιερού Μυστηρίου, σημειώνεται ότι και από την αρχαιότητα και κατά τους αποστολικούς χρόνους υπήρχαν τα λεγόμενα «ιάματα» ή «χαρίσματα ιαμάτων» με θεραπευτική ιδιότητα, (των οποίων γίνεται λόγος στην Α΄ Επιστολή προς Κορινθίους, ιβ:9) τα οποία έκαναν χρήση και οι πρώτοι χριστιανοί χωρίς όμως αυτά να έχουν σύνδεση με την τάξη των ιερέων. Έτσι γίνεται διάκριση αυτών από το μυστήριο του Ευχελαίου, όπως ορίσθηκε από τους Αποστόλους του Χριστού και δι' αυτών τελείται από επισκόπους και ιερείς.

Κατά τον 4ο αιώνα, υπήρχαν ήδη ειδικές ευχές για την ευλογία του ελαίου."Αποστολικαί Διαταγαί" Η΄ 29 Ομοίως και στο περίφημο «Ευχολόγιο του Σεραπίωνα» όπου περιλαμβάνει μακρά «ευχή ελαίου νοσούντων». Όσον αφορά επί της τελετουργίας φέρεται να καθορίστηκε από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Αρσένιο (1255-1260) αν και προϋπήρχαν σχετικές διατάξεις σε άλλα Πατριαρχεία. Ιδιαίτερο λόγο περί του μυστηρίου του Ευχελαίου έχει κάνει ο Συμεών Θεσσαλονίκης, με τον τίτλο «Περί της ιεράς τελετής του αγίου ελαίου».

 Ιεροτελεστία 
Στην χριστιανική τελετουργική, το Eυχέλαιο αποτελεί ιδιαίτερη τελετή και είναι ένα από τα επτά Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που άλλοτε ακολουθούσε το Μυστήριο της εξομολόγησης. Στην χριστιανική λειτουργική, το Eυχέλαιο αποτελεί ιδιαίτερη ακολουθία, χαρακτηριζόμενη ως «ακολουθία του ευχελαίου».

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τομ. ΙΑ΄, σελ. 833.
 Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τομ. 8ος, σελ. 573.

Κατηγορία:Λειτουργική
Κατηγορία:Επτά μυστήρια
Κατηγορία:Μεγάλη Εβδομάδα
Κατηγορία:Θρησκευτικές εορτές και τελετές