Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο

Το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο (European Southern Observatory, E.S.O.), είναι ένας διεθνής οργανισμός αστρονομικής έρευνας, στον οποίο συμμετέχουν δεκατέσσερις Ευρωπαϊκές χώρες μέλη. Ιδρύθηκε το 1964 με σκοπό την κατασκευή και διαχείριση σύγχρονων εγκαταστάσεων για την παρατήρηση του Νότιου Ουρανού από ευρωπαίους αστρονόμους. Το επίσημο όνομά του είναι European Organization for Astronomical Research in the Southern Hemisphere (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Αστρονομικής Έρευνας στο Νότιο Ημισφαίριο). 

Είναι γνωστό για τη κατασκευή και λειτουργία μερικών από τα μεγαλύτερα και πλέον προηγμένα τεχνολογικά τηλεσκόπια στον κόσμο, όπως το Τηλεσκόπιο Νέας Τεχνολογίας (New Technology Telescope - ΝΤΤ), στο οποίο εφαρμόστηκε πρωτοποριακά η τεχνολογία ενεργών οπτικών, και το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (Very Large Telescope), αποτελούμενο από τέσσερα κύρια τηλεσκόπια διαμέτρου 8 μέτρων και τέσσερα βοηθητικά διαμέτρου 1,8 μέτρων. Επί του παρόντος είναι υπό κατασκευή το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο, το οποίο όταν ολοκληρωθεί θα έχει ένα κάτοπτρο διαμέτρου 39,3 μέτρων, το μεγαλύτερο στον κόσμο.

Από τις πολυάριθμες εγκαταστάσεις αστρονομικής παρατήρησης που διαθέτει έχουν γίνει πολλές ανακαλύψεις και έχουν συνταχθεί αρκετοί αστρονομικοί κατάλογοι. Μεταξύ των πρόσφατων ανακαλύψεών του περιλαμβάνεται ο εντοπισμός της πλέον απομακρυσμένης έκρηξης ακτίνων-γ και στοιχεία για μία μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας. Το 2004 αστρονόμοι με την βοήθεια του VLT έλαβαν την πρώτη φωτογραφία εξωπλανήτη, του 2M1207b, ο οποίος περιφέρεται γύρω από έναν καφέ νάνο αστέρα σε απόσταση 173 ετών φωτός. Ο φασματογράφος HARPS συνέβαλε στην ανακάλυψη πολλών άλλων εξωπλανητών, συμπεριλαμβανόμενων 5 με μάζα περίπου όση της Γης οι οποίοι περιφέρονται γύρω από έναν ερυθρό νάνο, τον Gliese 581c. Με τη χρήση του VLT επίσης, ανακαλύφθηκε ο γαλαξίας Abell 1835 IR1916, ίσως ο πλέον απομακρυσμένος γαλαξίας που έχει παρατηρηθεί ποτέ.

 Χώρες μέλη 
 Χώρες μέλη Ένταξη   1962   1962   1962   1962    1962   1967   1981    1982, 24 Μαΐου  2000, 27 Ιουνίου  2002, 8 Ιουλίου    2004, 1 Ιουλίου   2006, 1 Ιουλίου  2007, 1 Ιανουαρίου  2008, 1 Ιουλίου  2014, 28 Οκτωβρίου  2018, 28 Σεπτεμβρίου

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Atacama Large Millimeter Array 
 APEX telescope 
 ESO 
 ESO Top 100 Images 
 Webpage for the ESO telescopes at La Silla Observatory  
 Paranal Observatory 
 James Bond at Paranal  
 ESOcast 
 ESO Vimeo channel 
 2011 video explaining the current and planned work of ESO