Σεύθης Γ΄

Ο Σεύθης Γ΄ ήταν βασιλιάς των Οδρυσών της Θράκης (342 - 300 π.Χ.).Bunbury, Edward Herbert (1859). "Seuthes III". In Smith, William (ed.). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. Vol. 3. Boston: Little, Brown and Company, σ. 809 Την εποχή που ο Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας προχώρησε σε εκστρατείες (347/342 π.Χ.) ένα μεγάλο τμήμα της Θράκης υποτάχθηκε στους Μακεδόνες. Την δεκαετία του 340 π.Χ. τα τρία βασίλεια της Θράκης εξαφανίστηκαν από τις ιστορικές πηγές αλλά η τύχη των γηγενών Θρακών παραμένει ασαφής. Οι βασιλείς της Μακεδονίας κυβερνούσαν την Θράκη μέσω στρατιωτικών αρχηγών που έμειναν γνωστοί ως Στρατηγοί: Αλέξανδρος ο Αερόπου (341/334 π.Χ.), Μέμνων (334/327 π.Χ.) και Ζωπυρίων (327/325 π.Χ.). Με την δολοφονία του Φιλίππου Β΄ (336 π.Χ.) οι Θρακικές φυλές εξεγέρθηκαν εναντίον του διαδόχου του Μεγάλου Αλεξάνδρου ο οποίος νίκησε τους Γέτες και τον βασιλιά των Τριβαλλών Σύρμο. Άλλοι επιφανείς Θράκες πρίγκιπες όπως ο Σιτάλκης ενώθηκαν με τον στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην εκστρατεία που ακολούθησε στην Ανατολή.Werner 1961: 114

Βιογραφία

Η καταγωγή του Σεύθη Γ΄ παραμένει ασαφής, πατέρας του ίσως ήταν ο Κερσοβλέπτης γιος του Κότυς Α΄ των Οδρυσών, αδελφός του ίσως ήταν ο στρατηγός Σιτάλκης που υπηρέτησε τον Μέγα Αλέξανδρο.Werner 1961: 114 Δεν καταγράφονται ωστόσο επίσημα ο Σεύθης και ο Σιτάλκης ανάμεσα στους γιους του Κερσοβλέπτη αλλά ούτε ως αδελφοί του δηλαδή γιοι του Κότυς Α΄.Manov 2019: 104 Μια άλλη θεωρία ταυτίζει τον Σεύθη Γ΄ με τον Ύπαρχο του Κερσοβλέπτη Σεύθη ο οποίος ήταν στενός συγγενής του και απόγονος του Σεύθη Α΄.Tačeva 2006: 187 Σε ένα Αθηναϊκό διάταγμα (330 π.Χ.) ο Ρηβούλας και ο Κότυς συνδέονται σαν αδέλφια και γιοι του Σεύθη, με αυτό αναγνωρίζονται σαν γιοι του Σεύθη Γ΄ από κάποιον πρώτο γάμο.Tačeva 2006: 186–187 Η επιγραφή προηγείται ωστόσο από την πρώτη αναφορά σχετικά με τον Σεύθη Γ΄, ο συγκεκριμένος Σεύθης συνεπώς αναγνωρίζεται από μερικούς ως ο Σεύθης Α΄ ή ο Σεύθης Β΄.Delev 2015: 52Beloch 1923: 90–91 Οι νεότερες μελέτες οδήγησαν σε πιθανό συμπέρασμα ότι ο Σεύθης Γ΄ ήταν γιος κάποιου αντιπάλου του Κερσοβλέπτη όπως ο Τήρης Γ΄ και συνεπώς ανήκε σε κάποιον νεότερο κλάδο των Οδρυσών.Topalov 2001: 273–278. Mladjov, Rulers of Thrace, University of Michigan Σε περίπτωση που ο Σεύθης Γ΄ κυβερνούσε την δεκαετία του 330 π.Χ. δεν φαίνεται ότι συμμετείχε στην εξέγερση του Μακεδόνα κυβερνήτη Μέμνων εναντίον του αντιβασιλέως των Μακεδόνων Αντιπάτρου (331 π.Χ.).Tačeva 2006: 186, 189 Ο Σεύθης Γ΄ επαναστάτησε εναντίον των Μακεδόνων (325 π.Χ.) την εποχή που ο κυβερνήτης Ζωπυρίων σκοτώθηκε σε μάχη εναντίον των Γετών.Curtius, Quintus (1946). History of Alexander, with an English Translation by John C. Rolfe, Books VI-X. Loeb classical library. Τομ. 2. Cambridge, Massachusetts and London: Harvard University Press and William Heinemann Ltd Με τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323 π.Χ.) συνέχισε την σύγκρουση εναντίον του διαδόχου του και βασιλέως της Θράκης Λυσιμάχου. Ο Σεύθης συγκρότησε έναν στρατό με 8.000 ιππείς και 20.000 πεζούς (322 π.Χ.) και έστειλε πρεσβεία στην Αθήνα υπό τον υιό του Ρεβούλα πετυχαίνοντας συμμαχία εναντίον του Λυσιμάχου.Διόδωρος Σικελιώτης, 18.14.204; Tačeva 2006: 190 Ο πόλεμος έληξε χωρίς νικητή και οι δύο αντίπαλοι αποσύρθηκαν, ο Σεύθης Γ΄ παρέδωσε τον Εύξεινο πόντο στον Λυσίμαχο.https://archive.org/details/B-001-002-518/page/n33/mode/2up Ο Σεύθης Γ΄ συνέχισε να αναγνωρίζει την υψηλή εξουσία του Λυσίμαχου, έκτισε την πρωτεύουσα του Σευθόπολις στην σημερινή Καζανλούκ και της έδωσε το όνομα του κατά μίμηση του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. 

Ο Σεύθις Γ΄ υποστήριξε την επανάσταση της Μανγκάλια εναντίον του Λυσιμάχου, συμμάχησε με άλλες πόλεις και φυλές καταλαμβάνοντας τις διαβάσεις του Όρους Αίμου. Οι σύμμαχοι ηττήθηκαν από τον Λυσίμαχο, εγκατέλειψαν την πολιορκία για να αποκρούσουν την επίθεση του στρατηγού του Αντιγόνου του Μ<ονόφθαλμου Παυσανία που έσπευσε να βοηθήσει τους πολιορκημένους.https://archive.org/details/B-001-002-519/page/n23/mode/2up Ο Σεύθης Γ΄ εξακολουθούσε παρά την ήττα του να διατηρεί την αυτονομία του, φαίνεται ότι προχώρησε σε συμμαχία με τον Λυσίμαχο που υπέταξε τελικά την Μανγκάλια (310 π.Χ.).Tačeva 2006: 191 Τα νομισματικά ευρήματα δείχνουν ότι ο Σεύθης Γ΄ εξακολουθούσε να κυβερνά όταν πέθανε ο βασιλιάς Κάσσανδρος (297 π.Χ.).Tačeva 2006: 194–201 Η μόνη μαρτυρία μετά το 313 π.Χ. εκτός από τα νομίσματα ήταν η "μεγάλη επιγραφή της Σευθόπολης" (290/280 π.Χ.) που καταγράφει την σύζυγο του Βερενίκη και τους τέσσερις γιους τους Εβρυζέλμις, Τήρης, Σάτοκος και Σαδάλας. Ο Σεύθης Γ΄ ίσως είχε πεθάνει ή ίσως να ήταν ακόμα ζωντανός αλλά ανίκανος ή ετοιμοθάνατος, η Βερενίκη βρισκόταν σε συνενόηση με τον ηγεμόνα της Καβύλης Σπάρτοκο.Tačeva 2006: 202–210; Devlev 2015: 62; Dana 2015: 248 Η επιστολή δείχνει ότι ο Σεύθης Γ΄ ήταν σπουδαίος ηγεμόνας, αντιστάθηκε επιτυχώς στους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, έκτισε μια μεγάλη πόλη, επιβλητικό τάφο και έκοψε πολλά νομίσματα. Ο Σεύθης Γ΄ είχε κυβερνήσει μόνο ένα τμήμα της Θράκης μαζί με τον διάδοχο του Μεγάλου Αλεξάνδρου Λυσίμαχο και άλλους ηγεμόνες όπως ο Σπάρτοκος. Οι πληροφορίες σχετικά με την διαδοχή του Σεύθη Γ΄ παραμένουν άγνωστες, αν ο Κότυς και ο Ρεβούλας που καταγράφονται στο Αθηναϊκό διάταγμα ήταν πραγματικά γιοι του πολύ πιθανό ο Κότυς Β΄ να ήταν ένας από τους διαδόχους του. Ο Ρόιγος που είχε ταφεί στον Θρακικό Τύμβο του Καζανλούκ έχει αναγνωριστεί σαν γιος του Σεύθη Γ΄, πιθανότατα προέρχεται από κάποιον προηγούμενο γάμο από την Βερενίκη.Kojčev 2008: 128–130 Η πιθανότερη από τις προηγούμενες συζύγους του ήταν ίσως κάποια Γονιμάση που είχε ταφεί κοντά στο Σμιάδοβο, ίσως ήταν η μητέρα του Κότυ και του Ρεβούλα αν και δεν έχει αποδειχτεί τίποτα.Dana 2015: 246-247Manov 2019: 105Kojčev 2008: 129 Ο Σεύθης Δ΄ καταγράφεται σε ένα δακτυλίδι ως γιος κάποιου Τήρη, ίσως να πρόκειται για τον Τήρη της επιγραφής, στην περίπτωση αυτή ο Τήρης είναι ο Τήρης Δ΄, πατέρας του Σεύθη Δ΄, του πιθανού πατέρα του Ροίγου.https://sites.google.com/a/umich.edu/imladjov/chronologies Ο Σεύθης Γ΄ έκοψε νομίσματα, που στη μία όψη είχαν παράσταση ιππέα και επιγραφή ΣΕΥΘΟΥ, και στην άλλη κεφαλή Διός. 

Τάφος του Σεύθη Γ΄

Ο Τάφος του βασιλιά της Θράκης Σεύθη Γ΄ βρίσκεται στη Βουλγαρία στην τούμπα Γκολιαμάτα Κοσμάτκα, σε απόσταση 1 χλμ νότια από την πόλη της Σίπκα, βόρεια της πόλης Καζανλούκ.https://www.atlasobscura.com/places/the-tomb-of-seuthes-iii-shipka-bulgaria Ανακαλύφθηκε το 2004 από το Βούλγαρο αρχαιολόγο Γκεόργκι Kίτοφ. Ο τάφος κατασκευάστηκε το δεύτερο μισό του 5ου αι. π.Χ. Μεταξύ των αντικειμένων που βρέθηκαν εκεί, περιλαμβάνονται: το χρυσό στεφάνι του ηγεμόνα, μία χρυσή κύλικα (ρηχό κύπελλο κρασιού), επιγονατίδες και κράνος, και επιθέματα αναβατήρων για άλογο, που όλα εκτίθενται στο ιστορικό μουσείο της πόλης Καζανλούκ. Αξιοσημείωτη είναι η χάλκινη κεφαλή του αγάλματος του Σεύθη Γ΄, θαμμένη τελετουργικά μπροστά από την πρόσοψη, που είναι αρκετά λεπτομερής. Πρόκειται για ένα σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο των Θρακικών Ορφικών τελετουργιών. Ο ταφικός ναός αποτελείται από έναν διάδρομο, έναν προθάλαμο, έναν στρογγυλό θάλαμο που τον καλύπτει υψηλός θόλος και έναν ορθογώνιο θάλαμο, κατασκευασμένο ως σαρκοφάγο από δύο μονόλιθους, που ο ένας ζυγίζει περισσότερο από 60 τόνους. Οι τρεις αίθουσες είναι κατασκευασμένες από ορθογώνιους ογκόλιθους και καλύπτονται με πλάκες. Μια δίφυλλη μαρμάρινη πύλη κλείνει την είσοδο προς τον κυκλικό θάλαμο. Οι ανώτερες ζώνες της είναι διακοσμημένες με εικόνες του θεού Διόνυσου, που στο ανατολικό τμήμα ενσαρκώνει τον ήλιο και στο δυτικό τη γη και τη νύχτα.

Η τελετουργική κλίνη και ο τελετουργικός κοιτώνας βρίσκονται στον ορθογώνιο θάλαμο. Καλύφθηκαν με ύφασμα από χρυσή κλωστή, μετά την τέλεση μίας λαμπρής κηδείας του ηγεμόνα. Επάνω στο φιαλίδιο, την κανάτα και το κράνος ήταν χαραγμένο το όνομα του Σεύθη, γεγονός που αποδεικνύει ότι στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. θάφτηκε εδώ ο Σεύθης Γ΄, ο περίφημος Θράκας ηγεμόνας τού βασιλείου των Οδρυσών.Kitov, G., 2005. The newly discovered tomb of the Thracian ruler Seuthes III, Archaeologia Bulgarica 9(2): 52 Η πρωτεύουσα τού βασιλείου του, που ονομαζόταν Σευθόπολις, βρίσκεται περίπου δέκα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από τον τάφο, στο κάτω μέρος του φράγματος Κόπρινκα. Το κεφάλι τού αγάλματος του Σεύθη είναι θαμμένο στον τάφο και αντίγραφό του τοποθετήθηκε σε ένα βάθρο στην πρωτεύουσα Σευθόπολη. Τα προσωπικά αντικείμενα και τα δώρα, που απαιτούντο για τη μετά θάνατο ζωή του ηγεμόνα, είναι τοποθετημένα προσεκτικά μέσα στον θάλαμο. Μετά την ταφή σφραγίστηκε η είσοδος του κυκλικού θαλάμου και του προθάλαμου, το άλογο τού ηγεμόνα θυσιάστηκε και μετά ο διάδρομος κάηκε τελετουργικά. Ο τάφος αποτελεί τμήμα της Κοιλάδας των Θρακών Βασιλέων, που περιλαμβάνει επίσης τον τάφο του Καζανλάκ (αναγνωρισμένο ως μέρος της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO), καθώς και τους τάφους και τους ναούς που βρέθηκαν στα αναχώματα Γκολιάμα Αρσενάλκα, Σούσμανετς, Χελβέτσια, Γκρίφονι, Σβέτιτσα και Όστρουσα.

Παραπομπές


Πηγές

Κουρτίδης Κωνσταντίνος, Ιστορία της Θράκης από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 54 μ.Χ., Τυπογραφείο Αλευρόπουλου, Εν Αθήναις 1932, σελ. 59
K. J. Beloch, Griechische Geschichte, vol. 3/2, Berlin, 1923.
D. Dana, Inscriptions, in: J. Valeva et al. (eds.), A Companion to Ancient Thrace, Wiley, 2015: 243–264.
P. Delev, “Filip II i zalezăt na Goljamoto Odrisko carstvo v Trakija,” Šumenski universitet “Episkop Konstantin Preslavski,” Trudove na katedrite po istorija i bogoslovie 1 (1997) 7–40.
P. Delev, Thrace from the Assassination of Kotys I to Koroupedion (360-281 BC), in: J. Valeva et al. (eds.), A Companion to Ancient Thrace, Wiley, 2015: 48–58.
A. Kojčev, “Trakijskite odriski carski pogrebenija, hramove i grobnici – opit za opredeljane na vladetelskata prinadležnost,” in T. Kănčeva-Ruseva (ed.), Arheologičeski i istoričeski proučvanija v Novozagorsko 2, Sofija 2008: 120–174.
M. Manov, "The Hellenistic Tomb with Greek Inscription from Smyadovo, Bulgaria - Reconsidered," Journal of Ancient History and Archaeology 6/3 (2019) 99–118.
M. Tačeva, The Kings of Ancient Thrace, vol. 1, Sofia, 2006.
S. Topalov, Contributions to the Study of the Coinage and History in the Lands of Eastern Thrace from the End of the 4th C. B.C. to the end of the 3rd C. B.C., Sofia, 2001.
R. Werner, in: W.-D. von Barloewen (ed.), Abriss der Geschichte antiker Randkulturen, Munich, 1961: 83–150, 239–242.

Κατηγορία:Βασιλείς των Οδρυσών