Μιχάλης Τυρίμος

Ο Μιχάλης Τυρίμος (1907-1945) ήταν κορυφαίο στέλεχος του ΚΚΕ, βουλευτής και διευθυντής του Ριζοσπάστη. Κατά τη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας μετατράπηκε σε πράκτορα των αρχών Ασφαλείας, ήταν βασικό στέλεχος της Προσωρινής Διοίκησης του ΚΚΕ. Εκτελέστηκε από την ΟΠΛΑ τον Ιανουάριο του 1945.

 Τα πρώτα χρόνια 
Ο Μιχάλης Τυρίμος γεννήθηκε το 1907 στη Λαφιώνα Λέσβου.Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ. 191 Ήταν γιος του δασκάλου Ιωάννη Τυρίμου και της Μαριάνθης Πετριανού. Φοίτησε  στο δημοτικό σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του φοίτησε στο Διδασκαλείο Μυτιλήνης και  αποφοίτησε με το δίπλωμα δασκάλου.

 Η Κομμουνιστική δράση 
Το 1926 εντάχθηκε στο ΚΚΕ και δημιούργησε ο ίδιος την Οργάνωση Λέσβου της ΟΚΝΕ. Το επάγγελμά του ήταν τυπογράφος.Άγγελος Ελεφάντης: Η επαγγελία της αδύνατης Επανάστασης:ΚΚΕ και αστισμός στο Μεσοπόλεμο,Εκδόσεις Θεμέλιο,σελ.423 Το 1929 φυλακίστηκε λόγω του Ιδιωνύμου και ένα χρόνο αργότερα στρατεύτηκε και στάλθηκε, μαζί με άλλους εξόριστους Κομμουνιστές στον πειθαρχικό ουλαμό ΚαλπακίουΦύλλο 3 Φλεβάρη 1936 του Ριζοσπάστη με σύντομο βιογραφικό του Μιχάλη Τυρίμου.

Μετά τη λήξη της λεγόμενης φραξιονιστικής πάλης χωρίς αρχές της περιόδου 1929-1931 με την επέμβαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς και την ανάθεση της θέσης του Γενικού Γραμματέα του κόμματος στο Νίκο Ζαχαριάδη, ο Τυρίμος ανέλαβε διάφορες ανώτατες καθοδηγητικές θέσεις στο κόμμα. Παράλληλα, σπούδασε στις κομματικές σχολές ΚUΤV (Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο Εργαζομένων της Ανατολής) στη ΜόσχαΗ επαγγελία της αδύνατης Επανάστασης, ό.π.σελ.158. Τον Μάρτιο του 1934 στο 5ο Συνέδριο του ΚΚΕ εκλέχθηκε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, όπως και στο 6ο Συνέδριο τον Δεκέμβριο του 1935.

Τον Αύγουστο του 1935 μετείχε στην οκταμελή αντιπροσωπεία του ΚΚΕ που έλαβε μέρος στο 7ο Συνέδριο της Κομιντέρν στη Μόσχα.Γκουντουβάς (2019), σελ. 192

Τον Ιανουάριο του 1936 ο Τυρίμος εκλέχθηκε βουλευτής Λέσβου του ΚΚΕ με το Παλλαϊκό Μέτωπο ενώ ανέλαβε και τη διεύθυνση του Ριζοσπάστη. Ως βουλευτής ο Τυρίμος ζήτησε τη δημιουργία Εφετείου στη Λέσβο, ωστόσο ο αγώνας του διακόπηκε από το ξέσπασμα της μεταξικής δικτατορίας.

Το κομματικό του ψευδώνυμο ήταν "Σβίγκος".

 Η δικτατορία Μεταξά και η μεταστροφή του Τυρίμου 
Μετά το ξέσπασμα της μεταξικής δικτατορίας, ο Τυρίμος πέρασε στην παρανομία. Συνελήφθη το 1938 και μεταφέρθηκε στις φυλακές της Αίγινας. Την Άνοιξη του 1939, οι μεταξικές αρχές τον μετέφεραν στις φυλακές της Κέρκυρας, στην Αχτίνα Θ''' στην οποία κρατούνταν πολλά κορυφαία στελέχη του ΚΚΕ. Ελάχιστο διάστημα μετά τη μεταφορά του, κατά το οποίο απέφυγε κάθε επικοινωνία με τα υπόλοιπα στελέχη - τα οποία επικοινωνούσαν μεταξύ τους κυρίως με σήματα μορςΒασίλης Νεφελούδης: Αχτίνα Θ', Αναμνήσεις 1930-1940, Εκδόσεις Εστίας- ο Τυρίμος υπέγραψε Δήλωση μετανοίας, και ζήτησε να περάσει στην υπηρεσία του μεταξικού καθεστώτος.Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ. 43-45

Η προσχώρηση του Τυρίμου στη δικτατορία, σύμφωνα με μια εκδοχή, ήταν αποτέλεσμα της είδησης της εκτέλεσης του μικρότερου αδερφού του Γιώργου στην ΕΣΣΔ ως τροτσκιστή, κατά τη διάρκεια των σταλινικών εκκαθαρίσεων (1936-38)Περικλής Ροδάκης:Νίκος Ζαχαριάδης,Εκδόσεις Επικαιρότητα, σελ. 115-116. Όμως ο αδερφός του Γιώργος δεν εκτελέστηκε και επέστρεψε το 1960 από την ΕΣΣΔ,Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ.195 οπότε τη φήμη της εκτέλεσής του την διοχέτευσε εντέχνως η Ασφάλεια για να τον "σπάσει" και το επέτυχε πλήρως.

Το καλοκαίρι του 1939 μεταφέρθηκε στις φυλακές Συγγρού και στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος και εντάχθηκε στις αρχές Ασφαλείας.Γκουντουβάς (2019), σελ. 194 Ο Τυρίμος τέθηκε επικεφαλής της επιχείρισης δίωξης του Κομμουνισμού και αποτέλεσε τον κυριότερο σύμβουλο των Μανιαδάκη - Παξινού. Στα τέλη του 1939 πρωτοστάτησε μαζί με τον Γιάννη Μιχαηλίδη, τον Δημήτρη Κουτσογιάννη, τον Τηλέμαχο Μύτλα, ίσως και τον Μανώλη Μανωλέα στη συγκρότηση του νέου -υπό τη διεύθυνση της Ασφάλειας- καθοδηγητικού οργάνου του ΚΚΕ, της Προσωρινής Διοίκησης (ΠΔ). Στόχος της ΠΔ ήταν να προκαλέσει σύγχυση στους κόλπους των κομμουνιστών, να οδηγήσει στη σύλληψη τα ελεύθερα στελέχη του ΚΚΕ που αγνοούσαν το ρόλο της και να εξαρθρώσει τον πραγματικό παράνομο καθοδηγητικό μηχανισμό του ΚΚΕ, τη λεγόμενη Παλιά Κεντρική Επιτροπή (ΠΚΕ).Γρηγόρης Φαράκος:Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, Σχέσεις ΚΚΕ και Διεθνούς Κομμουνιστικού Κέντρου, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα,σελ. 317-320Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ. 48 κ.ε

Παρά το γεγονός ότι ο ρόλος της Προσωρινής Διοίκησης είχε καταγγελθεί από την ΠΚΕ και τον Νίκο Πλουμπίδη που είχε την καθοδήγηση της, ακόμη και από τον Θανάση Κλάρα (Άρη Βελουχιώτη) που είχε περάσει από τους κόλπους της, η ΠΔ κατάφερε να επηρεάσει πολλά ανυποψίαστα μέλη του ΚΚΕΠέτρος Ρούσος:Η Μεγάλη Πενταετία,Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή,σελ. 63-64. Ακόμα και ο Νίκος Ζαχαριάδης τάχθηκε με το μέρος της ΠΔ καταγγέλοντας την Παλιά Κεντρική Επιτροπή σαν ασφαλίτικη και χαφιέδικη.Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ. 65 κ.ε

Ο ρόλος της ΠΔ άρχισε να αποκαλύπτεται προς τα τέλη του 1940, όταν ο πλαστός Ριζοσπάστης άρχισε να υμνεί τον Μεταξά και να αποκτά έντονο εθνικιστικό και φιλοκαθεστωτικό λόγο.Το ΚΚΕ στον ιταλοελληνικό πόλεμο του 1940-41 (2015), σελ. 100-102
Ο Τυρίμος αποχώρησε από την ΠΔ στις αρχές καλοκαιριού του 1941 και προσχώρησε σε φιλοναζιστικές οργανώσεις, ενώ η Ελλάδα τελούσε υπό τριπλή Κατοχή.

Διαγράφηκε από το ΚΚΕ με απόφαση της Β' Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ τον Δεκέμβριο του 1942 γιατί "πρόδωσε το Κόμμα και το λαό μας και συνθηκολόγησε με τον εχθρό στην περίοδο της 4ης Αυγούστου''".

 Η δράση του στην Κατοχή 
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο Τυρίμος κλήθηκε από αξιωματικούς της Ασφάλειας να συμμετάσχει στην συγκρότηση της νεοϊδρυθείσας ΕΣΠΟ, αλλά παρά την αρχική συμμετοχή του, γρήγορα διαχώρισε τη θέση του. Αργότερα συμμετείχε στην υπηρεσία πληροφοριών του Τσιγάντε. Παράλληλα συνδέθηκε και με κύκλους του ΕΔΕΣ και της Ρ.Α.Ν.Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ. 195

Τον Οκτώβριο του 1943 η ΟΠΛΑ επιχείρησε να τον εκτελέσει στην πλατεία Συντάγματος, αλλά σώθηκε με βαριά τραύματα.Ι. Χανδρινός (2012), σελ. 134 Μαζί του ήταν και τραυματίστηκε και ο Βύρων Καστρινός στέλεχος της Π.Δ.

Το καλοκαίρι του 1944 κλήθηκε από αξιωματικούς της Ασφάλειας στην Εύβοια, όπου συμμετείχε στη συγκρότηση των τοπικών Ταγμάτων Ασφαλείας. Κατά την περίοδο των Δεκεμβριανών συνελήφθη από την Πολιτοφυλακή του ΕΛΑΣ στην Χαλκίδα και οδηγήθηκε στην καθοδήγηση του ΚΚΕ στη Θήβα. Εκεί έγραψε λεπτομερείς εκθέσεις για τη στάση του την περίοδο 1936-1944.Σωτήρης Γκουντουβάς (2019), σελ. 194-195

Τον Γενάρη του 1945, λίγο πριν τη Συνθήκη της Βάρκιζας, εκτελέστηκε από την ΟΠΛΑ ως δωσίλογος και προδότης του ΚΚΕ.Σχέσεις ΚΚΕ και Διεθνούς Κομμουνιστικού Κέντρου, ό.π. σελ. 319-320

Πηγές

Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Α΄ τόμος 1919-1949, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2012
Το ΚΚΕ στο ιταλοελληνικό πόλεμο του 1940-41, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2015
Άγγελος Ελεφάντης "Η επαγγελία της αδύνατης επανάστασης", Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1976
Δημήτρης Μιχελίδης: "Ο μυστικός πράκτορας στο ΚΚΕ", Εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα 1986
Βασίλης Νεφελούδης: Αχτίνα Θ'. Αναμνήσεις, 1930-1940, Εκδόσεις της Εστίας, Αθήνα 2007
Περικλής Ροδάκης: "Νίκος Ζαχαριάδης", Εκδόσεις Επικαιρότητα, Αθήνα 2007
Γρηγόρης Φαράκος: "Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: Σχέσεις του ΚΚΕ και Διεθνούς Κομμουνιστικού Κέντρου", εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2004

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Έλληνες κομμουνιστές
Κατηγορία:Βουλευτές Λέσβου
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το Παλλαϊκό Μέτωπο
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το ΚΚΕ
Κατηγορία:Τάγματα ασφαλείας
Κατηγορία:Έλληνες αντικομμουνιστές
Κατηγορία:Εκτελεσθέντες της ΟΠΛΑ