Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος (1832)

Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος (28 Μαρτίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833) ονομάστηκε το κυβερνητικό σχήμα που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα από την παραίτηση του Αυγουστίνου Καποδίστρια μέχρι και την έλευση του βασιλιά Όθωνα (Αντιβασιλεία).

Αμέσως μετά την παραίτηση και αποχώρηση από την Ελλάδα του Αυγουστίνου Καποδίστρια, και με έντονες τις πιέσεις των ξένων Αντιπρέσβεων (Edward Dawkins – Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, βαρώνος Achille de Rouen – Βασίλειο της Γαλλίας και βαρώνος Rückmann – Ρωσική Αυτοκρατορία) που είχαν πάρει εντολή από την μόνιμη Διάσκεψη του Λονδίνου (με το πρωτόκολλο της 7ης Μαρτίου 1832), να επιδιώξουν κυβέρνηση με την συμμετοχή όλων των παρατάξεων, η Γερουσία αποφάσισε να δημιουργήσει τη Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος, για να κατευθύνει τις τύχες της χώρας μέχρι την προγραμματισμένη έλευση του βασιλιά.

(...)...Η σύνθεση της νέας Διοικητικής Επιτροπής, που προέκυψε μετά από ατέρμονες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στον Κωλέττη, την Καποδιστριακή Γερουσία, τους Ρουμελιώτες οπλαρχηγούς και τους αντιπρέσβεις, αντιπροσώπευε ένα μείγμα αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων σε τέτοια αναλογία που η λήψη οποιασδήποτε απόφασης, ακόμα και για επουσιώδη ζητήματα, ήταν πρακτικά αδύνατη. Στο εξής, η εκτελεστική εξουσία παρέλυσε εντελώς. Επί εννέα μήνες η χώρα τελούσε εν αναμονή της αντιβασιλείας.(...)Γαρδίκα - Κατσιαδάκη, σελ. 268

Κύριο έργο της Διοικητικής Επιτροπής ήταν η σύγκληση νέας Εθνοσυνέλευσης, η οποία ως μόνη αρμόδια θα έλυνε το κυβερνητικό αδιέξοδο. Η επίσημη έναρξη των συνεδριάσεων, έγινε στις 14 Ιουλίου 1832 (π. ημ.) και η συνέλευση ονομάστηκε Δ΄ κατά συνέχειαν Εθνική των Ελλήνων Συνέλευση. Το σημαντικότερο ίσως ψήφισμα της Εθνοσυνέλευσης και αυτό που σίγουρα προκάλεσε την μεγαλύτερη αναρχία τους επόμενους μήνες ήταν το Γ΄ Ψήφισμα της 27ης Ιουλίου 1832, το οποίο διέλυσε τη Γερουσία και ζήτησε την αυθημερόν παράδοση του αρχείου της και της σφραγίδας της.https://paligenesia.parliament.gr/periexomena.php?tm=5#

Η Γερουσία, αντέδρασε και αρνήθηκε να διαλυθεί, καταγγέλλοντας μάλιστα την Εθνοσυνέλευση, (ότι...) ήθελε παραβή ουσιωδώς τα καθήκοντα της, εάν παρέδιδε την δύναμιν, την οποίαν ενεπιστεύθη εις ταύτην η ομόφωνος θέλησις του Έθνους εις την εν Αργεί Συνέλευσιν του αειμνήστου Κυβερνήτου Ι. Καποδίστρια (...). Η Εθνοσυνέλευση μετά από αυτήν την πράξη διαλύθηκε βίαια, και δεν τελείωσε ποτέ τις εργασίες της.Αλέκα Μπουτζουβή-Μπανιά: «Το Καποδιστριακό Κόμμα 1832 – 1833 | Από την ήττα στον παραγκωνισμό και την καταδίωξη» σελ. 91

Μετά τη διάλυση της Εθνοσυνελεύσεως και την μείωση των μελών της «Διοικητικής Επιτροπής» (θάνατος Δημητρίου Υψηλάντη, αναχώρηση για το Μόναχο, των Κώστα Μπότσαρη και Δημήτρη Πλαπούτα προκειμένου να συνοδεύσουν στην Ελλάδα τον Όθωνα), η αναρχία κορυφώθηκε. Η Ελλάδα, και κυρίως η Πελοπόννησος, είχαν παραδοθεί στα άτακτα σώματα στρατιωτών που λεηλατούσαν αδιάκοπα. Οι οπλαρχηγοί - Ρουμελιώτες και Πελοποννήσιοι- αποφάσισαν προκειμένου να επιβάλλουν την τάξη να ιδρύσουν μια «Στρατιωτική επιτροπή», η οποία διαιρεμένη σε τρεις γεωγραφικές περιφέρειες, προσπάθησε να επιβάλει την τάξη.

Τον Σεπτέμβριο του 1832 μετά την αποχώρηση και του Γεωργίου Κουντουριώτη η Γερουσία (που δεν είχε, φυσικά, αποδεχτεί την διάλυσή της) διόρισε τα εναπομείναντα μέλη (Ανδρέα Ζαΐμη, Ανδρέα Μεταξά και Ιωάννη Κωλέττη) ως νέα «Διοικητική επιτροπή». Οι διαφωνίες των μελών της επιτροπής ήταν τόσες που ουσιαστικά δεν της επέτρεπαν να λειτουργεί, ενώ το υπουργικό συμβούλιο είχε αναλάβει (παράτυπα) το κυβερνητικό έργο και την έκδοση διαταγμάτων. Πάντως, η εξουσία και των δυο αυτών οργάνων περιορίζονταν μέσα στην πόλη του Ναυπλίου μόνο, και αυτό χάρις στην δύναμη των όπλων του Γαλλικού στρατού,Φιλαδελφεύς, σελ. 48 ενώ στο υπόλοιπο κράτος τοπικές αρχές προσπαθούσαν να διατηρήσουν τον έλεγχο. Η Γερουσία, αρχές Νοεμβρίου του 1832 κατέφυγε στο Άστρος και από εκεί, μαζί με όλους τους Έλληνες, περίμενε την Αντιβασιλεία.
Επιστολή του κατοίκων Καλίανης προς τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη

Προς τον εκλαμπρότατον αρχιστράτηγον της Πελοποννήσου.
Δια επίτηδες χωριανού μας σας εστείλαμεν αναφοράν μας παρακαλούντας θερμώς να μας θεραπεύσετε, και γλυτώσετε, από τον Σπύρον Μήλιον, διότι μας εκυνήγησαν μέσα εις τα όρη, και σπήλαια, μας εχάλασεν τα γεννήματά μας; μας ζητούν και ήδη 17 χιλιάδες γρόσια και μας φοβερίζουν αν δεν δώσωμεν τα γρόσια θέλουν μας εξολοθρεύσει, καθώς είδατε και τα γράμματά του όπου προχθές εις την αναφοράν μας, σας επερικλείσαμεν.
Διά τούτο σπεύδομεν να σας ειδοποιήσωμεν πάλιν παρακαλούντας σας θερμώς και μετά δακρύων, όπου να κάμετε ένα έλεος εις ημάς τους δυστυχείς, διότι από το ένα μέρος φοβερίζει ο Σπύρος Μήλιος να μας κατακαύση και λεϊλατήση και από το άλλο μέρος έστειλεν ο Κ. Γιαννάκης Γιουρούκος και επάτησε το χωρίον μας με 150 στρατιώτας, και ένεκα τούτου ημπορεί να ανοίξη κανένας πόλεμος εις το μεταξύ των και να αφανισθώμεν παντάπασιν.
Αναπαρακαλούμεν λοιπόν να μας ταχύνετε την ταχείαν σας βοήθεια δια να γλυτώσωμεν από τον νυν κίνδυνον, και είμεθα πεπεισμένοι ότι δεν θέλετε παρακούσει τα μεγάλα παράπονα και μένομεν με όλην την βαθύτατην υπόληψιν.

Τη 26 Αυγούστου 1832. εκ του σπηλαίου Καλιανίου

Οι κάτοικοι του χωριού Καλίανη
Ο δημογέρων Αναστάσης Καρατάσης, Γεωρ. Παππαδόπουλος, Δημ. Καρκιώτης, και λοιποί κάτοικοι
Φιλαδελφεύς, σελ.93-94

 Μέλη της Διοικητικής Επιτροπής 
Καθώς ο σχηματισμός της Διοικητικής Επιτροπής της Ελλάδος ήταν προϊόν ατέρμονων διαβουλεύσεων και συναλλαγών μεταξύ καποδιστριακών και συνταγματικών, τα μέλη της άλλαξαν πολλές φορές.Δημακόπουλος, σελ. 151 - 152

 28 Μαρτίου 1832 
Η πρώτη «Διοικητική Επιτροπή» διορίστηκε από την Γερουσία στις 28 Μαρτίου 1832. Αποτελούνταν δε από τους:
 Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καποδιστριακός
 Ανδρέα Ζαΐμη καποδιστριακός
 Ιωάννης Κωλέττη συνταγματικός
 Ανδρέα Μεταξά καποδιστριακός
 Βασίλειο Μπουντούρη καποδιστριακόςΔημακόπουλος, σελ. 144

 2 Απριλίου 1832 
Αυτήν την απόφαση της Γερουσίας δεν την παραδέχτηκαν οι συνταγματικοί ζητώντας μεγαλύτερη συμμετοχή στην κυβέρνηση. Έτσι στις 2 Απριλίου 1832, και με δεδομένη την απόφαση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη να μην συμμετέχει στην Επιτροπή η Γερουσία αποφάσισε «(...)η συσταθείσα διοικητική επιτροπή καθίσταται επταμελής συγκειμένη εκ των κυρίων Γ. Κουντουριώτου, Δ. Υψηλάντου, Α. Ζαιμη, Α. Μεταξά, Ιω. Κωλέττη, Δ. Πλαπούτα και Σ. Τρικούπη (τον Τρικούπη τελικά, αντικατέστησε ο Κώστας Μπότσαρης) και αύτη θέλει αναλάβη τα χρέη της νομοτελεστικής εξουσίας υπό το όνομα διοικητική επιτροπή της Ελλάδος και θέλει κυβερνήσει μέχρι της ελεύσεως του ηγεμόνος της Ελλάδος,ή του τοποτηρητού αυτού, και κατά τα υπ' αριθμ. 277 καθήκοντα της παυσάσης τριμελούς διοικητικής επιτροπής (...)»Ψήφισμα αριθμός 330 της Γερουσίας, με ημερομηνία 2 Απριλίου 1832, Χρήστος Νικολαΐδης-Φιλαδελφεύς: «Διάφορα έγγραφα και επιστολαί εκ της συλλογής του υποστρατήγου Γενναίου Κολοκοτρώνη, αφορώντα τας κατά το 1832 μετά τον θάνατον του Κυβερνήτου Ι. Καποδίστρια συμβάσας κατά την Ελλάδα ανωμαλίας και αναρχίας», Αθήνα, 1855 σελ.14
 Γεώργιος Κουντουριώτης συνταγματικός - Πρόεδρος της Διοικητικής Επιτροπής. Παραιτήθηκε και αναχώρησε για την Ύδρα στις 9 Σεπτεμβρίου 1832.
 Δημήτριος Υψηλάντης συνταγματικός - Απεβίωσε στις 5 Αυγούστου 1832.
 Ανδρέας Ζαΐμης καποδιστριακός
 Ανδρέας Μεταξάς καποδιστριακός
 Ιωάννης Κωλέττης συνταγματικός
 Δημήτριος Πλαπούτας καποδιστριακός - Αναχώρησε στις 7 Σεπτεμβρίου 1832 για το Μόναχο, ως μέλος της Επιτροπής υποδοχής του νέου Βασιλιά.
 Κώστας Μπότσαρης ανεξάρτητος - Αναχώρησε στις 7 Σεπτεμβρίου 1832 για το Μόναχο ως μέλος της Επιτροπής υποδοχής του νέου Βασιλιά.Ο Μπότσαρης κατέλαβε τη θέση αντί του Αθανασίου Λιδωρίκη ο οποίος δεν αποδέχτηκε τον διορισμό του. Ο Λιδωρίκης είχε επίσης καταλάβει τη θέση αντί του πρώτου διορισθέντος Σπυρίδωνα Τρικούπη που παραιτήθηκε αμέσως μετά τον διορισμό του. Δημακόπουλος, σελ.145

 21 Σεπτεμβρίου 1832 
Στις 21 Σεπτεμβρίου 1832 η Γερουσία, διόρισε ως Διοικητική Επιτροπή τα τρία εναπομείναντα μέλη τα οποία και παρέδωσαν την εξουσία στο βασιλιά Όθωνα και στην Αντιβασιλεία, στις 25 Ιανουαρίου 1832 (π. ημ.):Δημακόπουλος, σελ.141 
 Ανδρέας Ζαΐμης 
 Ανδρέας Μεταξάς 
 Ιωάννης Κωλέττης

 Γραμματείς (Υπουργοί) 
 Γραμματεύς Επικρατείας (ή επί των Εσωτερικών): Δημήτριος Χρηστίδης (14 Απριλίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833)
 Γραμματεύς επί των Εξωτερικών και του Εμπορικού Ναυτικού: Σπυρίδων Τρικούπης (8 Απριλίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833)
 Γραμματεύς Δικαίου: Χριστόδουλος Κλωνάρης (30 Απριλίου - 25 Ιανουαρίου 1833)
 Γραμματεύς Δημοσίας Εκπαιδεύσεως και Θρησκευτικών: Νικόλαος Χρυσόγελος (27 Μαρτίου - 30 Απριλίου 1832)  - Αντικαταστάθηκε από τον Ιάκωβο Ρίζο Νερουλό  (30 Απριλίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833)
 Γραμματεύς επί των Ναυτικών: Δημήτριος Βούλγαρης (14 Απριλίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833)
 Γραμματεύς επί των Στρατιωτικών: Κωνσταντίνος Ζωγράφος (14 Απριλίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833)
 Γραμματεύς επί της Οικονομίας: Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (14 Απριλίου 1832 - 25 Ιανουαρίου 1833)

 Παραπομπές 

 Πηγές 

1832
Κατηγορία:1832