Χρήστος Παναγούλιας

Ο Χρήστος Παναγούλιας ήταν αγωνιστής του αγώνα του 1821.

Ο Χρήστος Παναγούλιας γεννήθηκε στο Βαλτεσινίκο Γορτυνίας περί το έτος 1745. Ήταν γόνος οικογένειας αρματολών και κλεφτών, όπως ο Γιάννης και ο Πανάγος Παναγούλιας. Είχε στενές σχέσεις με την οικογένεια Δεληγιάνη από τα Λαγκάδια Γορτυνίας.

Ο Μαγουλιανίτης ιστορικός Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθακόπουλος), αγωνιστής της Επανάστασης και υπασπιστής του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη στο έργο του «ΒΙΟΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΩΝ ΑΝΔΡΩΝ» σελ. 146, αναφέρει επί λέξει τα εξής για τον Χρήστο Παναγούλια:

«Κατήγετο από το Βαλτεσινίκο και εγένετο καπετάνιος δια την παλαιάν καταγωγήν του, διότι ήτο κλέφτης από τον πατέρα του. Υπηρέτησε παντού και εις όλας τας μάχας, έως ότου έπεσε μαχόμενος εις την μάχην των Τρικόρφων».

Εν συνεχεία τον μνημονεύει (βλ. σελ.233) ως αξιωματικό του Σώματος του Κολοκοτρώνη.

Ο επίσης ιστορικός και λόγιος Δημητσανίτης Τάκης Κανδηλώρος στο έργο του «Η ΓΟΡΤΥΝΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΩΝ ΚΑΘ’ ΗΜΑΣ» (έκδοση 1898) γράφει (σελ.282) ότι μαζί με τον Αναγνώστη Παπαδημητρακόπουλο, ηγούντο  των όπλων του Βαλτεσινίκου. Η συγκεκριμένη αναφορά του έχει ως εξής:

«Των όπλων εν Βαλτεσινίκω ηγούντο ο Χρ. Παναγούλιας και Αναγν. Παπαδημητρακόπουλος και φονευθέντων τούτων εν Τρικόρφοις, ο Κ. Φράγγος ή Οικονομόπουλος, ο Γ. Κούνας και τα τέκνα του κλέπτου Π. Παναγούλια, Γεώργιος και Κανέλλος»

Στο βιβλίο του Βαλτεσινιώτη δικηγόρου Νέστορα Μπούμπουλη «ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΛΤΕΣΙΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΑ ΓΥΡΩ ΧΩΡΙΑ» (έκδοση 1978) σελ. 431-432, διαβάζουμε για τον Χρήστο Παναγούλια, μεταξύ των άλλων, ότι ο γιός του Δημήτρης, υπέβαλε στην Επιτροπή Εκδουλεύσεων του 1885, την εξής αναφορά:

«Ο πατήρ του ευσεβάστως υποφαινομένου Χρήστος Παναγούλιας εκ της κωμοπόλεως Βαλτεσινίκου, γνωστός εις το Πανελλήνιον, μεμυημένος εις το μυστήριον της απελυεθερώσεως της πατρίδος, αρματολός πρότερον μετά του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη και του Δημητρίου Πλαπούτα επί της Οθωμανικής … και συντηρούμενος εν τοις μυχοίς της καρδίας του την έκρηξιν της επαναστάσεως αυθημερόν επί κεφαλής 200 περίπου εμπειροπολέμων οπλιτών Βαλτεσινίκου και των παραπλησίων χωρίων Κερπινής, Γλανιτσιάς κ.λπ. εξ ιδίων θυσιάζων προς συντήρησίν των, όστις άμα ήχησεν η σάλπιξ της ανεξαρτησίας της πατρίδος ετέθη υπό τας διαταγάς των αειμνήστων της Πελοποννήσου Θ. Κολοκοτρώνη και Δ. Πλαπούτα, Κανέλλου Δεληγιάννη, Νικολάου Μπούκουρα μετά των περί αυτών 200 στρατιωτών, συμπαρακολουθούντων αυτών και απαρτίζων ίδιον σώμα, επολέμησε γενναιότατα κατά των εχθρών και παρευρέθη εις όλας τας κατά τούτου μάχας και ιδία εις την πολιορκίαν και πτώσι του Λάλα ή Μπούσι μάχης, εις την Τριπόλεως και των Παλαιών Πατρών, την του Ναυπλίου, της Μπολιανής και τελευταίως εις την εν Τρικόρφοις  τρομεράν μάχην, όπου έμπροσθεν του αντιστρατήγου, όστις τον εθεώρει ως δεξί του χέρι, απωλέσας τότε σώμα εκ 500 περίπου ανδρών …»

Για τους αγώνες του προήχθη στον βαθμό του Αξιωματικού Ζ΄ τάξεως.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Χρήστος Παναγούλιας κυριολεκτικά περιφρονούσε τον θάνατο και έφθασε να αγωνίζεται υπέρ της Πατρίδας, ακόμη και τότε που ήταν στα βαθιά του γεράματα. Έτσι, η τελευταία μάχη στην οποία συμμετείχε, ήταν αυτή των Τρικόρφων όπου έπεσε στις 23 Ιουνίου 1825 μαχόμενος κατά του Ιμπραήμ. Τότε ήταν άνω των 80 ετών. Τέτοια είναι η αγάπη και η αφοσίωσή του για την Πατρίδα. Πραγματικά πρόκειται για παράδειγμα προς μίμηση. 

Επ’ αυτού είναι πολύ χαρακτηριστικά αυτά που αναφέρει και πάλι ο ιστορικός και αγωνιστής Φωτάκος στα απομνημονεύματά του (Τόμος Β΄, σελ. 102):

«Αυτός αν και ήτο γέρων, όμως εστάθη εις ένα ριζοσπήλι και εσκότωσε δυο – τρεις Τούρκους και ούτω τους εχασομέρησεν. Ήτο παλαιός κλεφτοκαπετάνιος και κατήγετο από επίσημον οικογένειαν. Όταν δεν είχαμεν πόλεμον τον επειράζαμεν, λέγοντες προς αυτόν ότι θα μας φέρει εμπόδιον εις καμμίαν μαχην, διότι έγινεν άχρηστος δια τα γηρατειά του και δεν θα ημπορεί να φύγη. Και εις απάντησιν μας έλεγεν ότι οι Τουρκοι θα μας κυνηγούν, ημείς θα φεύγωμεν και αυτός θα σταθεί να πολεμή, θα χασομερήση τους Τούρκους και θα μας σώσει. Και αληθώς ούτως έγινε καθώς εμάντευσεν»

Πηγές


Κατηγορία:Αγωνιστές του 1821