Κέρτεζη Αχαΐας

Η Κέρτεζη είναι χωριό του Δήμου Καλαβρύτων στην ορεινή Αχαΐα.

 Τοποθεσία 
Η Κέρτεζη απέχει 200 χλμ. από την Αθήνα, 80 χλμ. από την Πάτρα και 15 χλμ. από τα Καλάβρυτα. Βρίσκεται στους πρόποδες του Ερύμανθου, σε παρυφάδα του που αποκαλείται Τρεις Γυναίκες (Καλλιφώνι) και σε υψόμετρο περίπου 820 μέτρων, στις αρχές της κοιλάδας του Βουραϊκού. Περιβάλλεται από έλατα, βαλανιδιές, πουρνάρια και καστανιές. Έχει άφθονα νερά από τις πολλές πηγές που αναδύονται μέσα από τα βουνάΜπούρδαλας Παναγιώτης, Κούρτης Παναγιώτης, "Κέρτεζη". discoverkalavrita.gr. Δεκεμβριος 2020. Ανακτήθηκε: 25 Δεκεμβρίου 2021.Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, Τα νερά των Βουνών και η Κέρτεζη, Αρμός, Αθήνα 2018, τόμος Α΄, σελ. 15-16, 21..

 Γενικά στοιχεία 
Διαθέτει αρκετές παραδοσιακές οικίες (τα λεγόμενα «βαρβαρίτικα» σπίτια). Από την Κέρτεζη ξεκινάει ο Βουραϊκός ποταμός. Μέχρι τη δεκαετία του 1960 είχε έντεκα μύλους (δέκα νερόμυλους και ένα πετρελαιόμυλο). Διαθέτει πληθώρα πηγών (π.χ. Κεφαλόβρυσο, Νερομάνα, Κόντη Βρύση) και ένα πλήρες δίκτυο ύδρευσης, έργο των αρχών του 20ού αιώναΜπούρδαλας, 2018, σελ. 43-44..

 Ιστορία 
Η περιοχή κατοικείται από την αρχαιότητα. Αναφέρεται σαν οικισμός για πρώτη φορά το 1402. Το όνομα Κέρτεζη πιθανόν να είναι αρβανίτικης ετυμολογίας και να σημαίνει «σκιερός τόπος».

Κατά την Τουρκοκρατία αποτέλεσε έδρα του Καζά των Καλαβρύτων μέχρι το 1780. Από την Κέρτεζη καταγόταν ο οπλαρχηγός και αγωνιστής του 1821, Αναγνώστης Στροφτόμπολας. Στα τέλη Μαρτίου του 1821 η Κέρτεζη απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό.

Με το Β.Δ. της 20ης Ιανουαρίου του 1870 γίνεται πρωτεύουσα του Δήμου Καλλιφωνίας έως το 1912Ανδρέας Χρυσ. Βορύλλας, Κέρτεζη. Η ιστορική της πορεία, Παρασκήνιο, Αθήνα 1994, σελ. 103..Το 1899 είχε 200 οικογένειεςΚορύλλου 1889, σελ. 17.. Με το ΦΕΚ 256Α - 28/08/1912 ορίστηκε ως ανεξάρτητη κοινότητα του Νομού Αχαΐας και Ήλιδος.

Την περίοδο του Εθνικού Διχασμού πραγματοποιήθηκε στο χωριό επιδρομή Κρητών χωροφυλάκων λόγω της ύπαρξης σε αυτό πολλών βασιλόφρονων λιποτακτών, με αποτέλεσμα ξυλοδαρμούς και κακοποιήσεις κατοίκων. Λίγο αργότερα, η Κέρτεζη χτυπήθηκε από την Ισπανική γρίπη. Την ίδια περίοδο αναπτύχθηκαν τοπικές βιοτεχνίες και οικοτεχνίες, οι οποίες όμως παρήκμασαν τη δεκαετία του 1960Μπούρδαλας, 2018, σελ. 117-118.. Εκκλησιαστικά, μερίδα των κατοίκων πρόσκειται στο Παλαιό Ημερολόγιο.

Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 γνωστό σαν «Σχέδιο Καποδίστριας» καταργείται η Κοινότητα και γίνεται Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Καλαβρύτων. Από το 2011 βάσει της διοικητικής μεταρρύθμισης «Καλλικράτης» αποτελεί Τοπική Κοινότητα του διευρυμένου Δήμου ΚαλαβρύτωνΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Κέρτεζης Αχαΐας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 29/04/2017. Από το 2019 και με την μεταρρύθμιση «Κλεισθένης» η Κέρτεζη απέκτησε πενταμελές κοινοτικό συμβούλιο.

 Δημογραφική εξέλιξη 
Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού κατά τα τελευταία έτη, είναι η εξής:
 Έτος  Πληθυσμός 1991  472 2001  400 2011  365ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011 2021  335

 Πολιτισμός 
Στο χωριό καλλιεργούνται τα ονομαστά «κερτεζίτικα φασόλια»"Καλλιέργειες παραδοσιακών λαχανικών ποικιλιών στην Αχαΐα". ftiaxno.gr. 28/05/2013. Ανακτήθηκε: 06/09/2014. Με δεδομένο αυτό, τα τελευταία χρόνια διοργανώνεται στο χωριό από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κερτεζιτών η λεγόμενη «Γιορτή Φασολάδας»"Καλάβρυτα: Όλοι στην Κέρτεζη απόψε για την 9η Γιορτή της Φασολάδας!". thebest.gr. 06/09/2014. Τα τελευταία χρόνια διεξάγεται επίσης στο χωριό η λεγόμενη «Γιορτή του Τσοπάνη»"Δαγκωτό" διασκέδαση ψήφισε η Κέρτεζη στην Γιορτή του Τσοπάνη. kalavrytanews.com. 04/07/2015. Ανακτήθηκε: 01/11/2015Η γιορτή του Τσοπάνη στην Κέρτεζη. kalavrytanews.com. 17 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε: 17/08/2019..

 Πρόσωπα 
 Ιωάννης Οικονόμου
 Αναγνώστης Στριφτόμπολας

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Βορύλλας, Α. (1999). Κέρτεζη: βιοτεχνίες – σύνεργα και εργαλεία των εποχών που έφυγαν, Αθήνα 1999.
 Χ. Π. Κορύλλου, Πεζοπορία από Πατρών εις Σπάρτην: Από Πατρών διά Θαλάσσης εις Γύθειον και εκείθεν διά Σπάρτης εις Ταΰγετον. Επάνοδος εις Πάτρας διά Ναυπλίου και Κορίνθου, Τυπογραφείον "Ο Κάδμος", Εν Πάτραις 1889.
 Μπούρδαλας, Παναγιώτης (2018). Τα νερά των Βουνών και η Κέρτεζη, Αθήνα: Εκδόσεις Αρμός. 
 Μπούρδαλας Παναγιώτης, Κούρτης Παναγιώτης, "Κέρτεζη". discoverkalavrita.gr. Δεκεμβριος 2020. Ανακτήθηκε: 25 Δεκεμβρίου 2021.



Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αχαΐας
Κατηγορία:Δήμος Καλαβρύτων