Θωμάς Σίδερης

Ο Θωμάς Σίδερης (1967) είναι διδάκτορας ανθρωπογεωγραφίας (PhD, MD Human Geography) και βραβευμένος δημοσιογράφος και κινηματογραφιστής.

Βιογραφία
Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Δημόσια Διοίκηση στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, με κατεύθυνση μέσα ενημέρωσης και παρακολούθησε μαθήματα σκηνοθεσίας στη Σχολή Κινηματογράφου Τηλεόρασης Λ. Σταυράκου. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στην Ανθρωπογεωγραφία από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Αναγορεύθηκε σε διδάκτορα Ανθρωπογεωγραφίας από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Η διδακτορική διατριβή του έχει τίτλο «Δρομολόγια της ταυτότητας: ανυπεράσπιστα σώματα, ρευστές χωρικές πραγματικότητες και συνθήκες εγκλωβισμού: οικιστικοί θύλακες, εστίες και καταφύγια από ασθενείς, πρόσφυγες, μετανάστες και νομάδες του αστικού χώρου».

Επιστημονικές και άλλες ιδιότητες
Είναι μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών, με έδρα τη Φλόριντα των ΗΠΑ και μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

Δημοσιογραφία
Μέχρι τον Ιούνιο του 2025 εργαζόταν στον τομέα ενημέρωσης της ΕΡΤ ως δημιουργός θεματικών κύκλων ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ, με έμφαση σε θέματα υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδιαίτερα προσφύγων και μεταναστών. Είναι μεταξύ άλλων δημιουργός των ραδιοφωνικών σειρών "Αφύλαχτη Διάβαση", "Στα γήπεδα της Ιστορίας" και "Έλα απόψε στου Θωμά". Από τον Ιούλιο του 2025 συνεργάζεται με την Εφημερίδα των Συντακτών, όπου και συνεχίζει την Αφύλαχτη Διάβαση με την μορφή podcasting.

Τον Δεκέμβριο του 2025, η ραδιοφωνική σειρά "ΑΦΥΛΑΧΤΗ ΔΙΑΒΑΣΗ" άρχισε να μεταδίδεται από τον δημοτικό ραδιοφωνικό σταθμό του δήμου Αθηναίων "ΑΘΗΝΑ 9,84". Η θεματολογία της εκπομπής παρέμεινε η ίδια, διατηρώντας στο ακέραιο τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της. 

Η σειρά "Αφύλαχτη Διάβαση" αλλά και οι ραδιοφωνικές σειρές "Το απουσιολόγιο του χρόνου", "Τα γήπεδα της Ιστορίας" και "Έλα απόψε στου Θωμά" μεταφέρθηκαν στην "Εφημερίδα των Συντακτών" με τη μορφή ηχητικών ντοκιμαντέρ από τον Δεκέμβριο του 2025. 

Ο Θωμάς Σίδερης έχει υλοποιήσει ραδιοφωνικά ντοκιμαντέρ ενάντια στον ρατσισμό, την ξενοφοβία και τον αντισημιτισμό και είναι παραγωγός περισσότερων από 40 ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ με κεντρικό θέμα το Ολοκαύτωμα, με προφορικές μαρτυρίες από την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως την Τσεχία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία.

Τον Απρίλιο του 2022 οδηγήθηκε σε παραίτηση από το Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ μετά το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ που υλοποίησε τον Μάρτιο για τη δράση του Τάγματος Αζόφ στην Ουκρανία, διερευνώντας τις ναζιστικές καταβολές του στρατιωτικού σώματος και την πιθανή ναζιστική δράση του. Η ετήσια έκθεση του Συμβουλίου της ΕυρώπηςWar in Europe and the Fight for the Right to Report χαρακτηρίζει την υπόθεση περιστατικό εκφοβισμού και απειλών.

Τον Ιούνιο του 2025 παύτηκε από το πρόγραμμα της ΕΡΤ, μετά την αιφνιδιαστική απόφαση της διοίκησής της για ανάκληση της μετάταξης του από την Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. Η απομάκρυνσή του προκάλεσε την συλλογή υπογραφών διαμαρτυρίας και την συγκέντρωση πολιτών έξω από το Ραδιομέγαρο Αγίας Παρασκευής, ενώ κατατέθηκε ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων από έντεκα βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.

Βραβεύσεις
μικρογραφία| Ο Σίδερης με την Αμερικανίδα βετεράνο δημοσιογράφο Joyce M. Davis
Το 2017 τιμήθηκε από την αυστριακό οργανισμό "ALBERT SCHWEITZER", παγκόσμιο εταίρο του ΟΗΕ με έδρα την Βιέννη, για το δημοσιογραφικό έργο του στην εκπομπή Αφύλαχτη Διάβαση και συγκεκριμένα για το διμερές αφιέρωμα στη γενοκτονία της πληθυσμιακής ομάδας Γιαζίντι που ζουν σε θύλακα του Βόρειου Ιράκ.

Το 2018 του απονεμήθηκε τιμητική διάκριση από το Ίδρυμα Προαγωγής Δημοσιογραφίας Αθανασίου Μπότση για το ντοκιμαντέρ του «Η θηλιά».

Τον Μάιο του 2021 του απονεμήθηκε το βραβείο "Torch Award" από το World Affairs Council of Harrisburg και έγινε ο πρώτος μη Αμερικανός πολίτης που τιμήθηκε με το βραβείο αυτό, για το ντοκιμαντέρ του "LET ME BREATHE".

Για τα ντοκιμαντέρ του έχει βραβευτεί σε Ευρώπη, Ασία, Αφρική και Αμερική, με περισσότερα από 40 βραβεία και τιμητικές διακρίσεις.  Ξεχωρίζoυν το βραβείο "Κοινωνικής Δικαιοσύνης" από το κινηματογραφικό φεστιβάλ LANAFF (υπό την αιγίδα του Κρατικού Πανεπιστημίου Southern Connecticut και το 2ο βραβείο στο αμερικανικό κινηματογραφικό φεστιβάλ "I, IMMIGRANT" του οργανισμού CINEMA WITHOUT BORDERS για την ταινία "Μαραμπού".  

Εργογραφία
Ντοκιμαντέρ
THE RETURN OF INAN, Greece, 2025 (scenario, research, direction)
GAS STATION or THE PIGEONS OF LAHORE, Pakistan, 2024 (scenario, research, direction)
THE WEDDING IN AFRIN, Syria, 2023 (scenario with he cooperation of Merwan Berekat, research, direction)
THE POMEGRANATES OF NAGORNO KARABAKH, Greece-Armenia, 2022 (scenario, research, direction)
JORDAN RIVER (THE MUDDY RIVER OF BAASIM), Syria, 2021-2024 (scenario with he cooperation of Merwan Berekat, research, direction)
EXODUS, Greece-Armenia, 2021 (scenario, research, direction)
MARABOU, USA, 2021 (scenario, research, direction)
LET ME BREATHE, USA, 2020 (scenario, research with the cooperation of Joyce Davis, direction)
LIKE THE SEAGULLS OVER THE GOLDEN HORN, Greece, 2019 (scenario, research, direction)
ELEONAS (Used belongings and bodies), Greece, 2016 (scenario, research, direction)
THE NOOSE/ILMIK/DIE SCHLΙNGΕ/Η ΘΗΛΙΑ, Turkey-Germany-Greece, 2015 (scenario, research, direction)

Βιβλία
ΠΟΤΕ ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ, Γεωμετρία του Εγκλωβισμού στη Δυτική Όχθη και στη Γάζα, Η αρχιτεκτονική της κατοχής, Οι γεωγραφίες του φόβου, του χρόνου, του κατακερματισμού και της αποσύνδεσης New Star Cinema, 2025
ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΤΣΙΜΙΝΕΡΑΣ, εκδόσεις Ταξιδευτής, 2025
ΤΑ ΤΡΕΝΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2019, εκδόσεις Ταξιδευτής, 2023
ΤΟ ΜΕΣΟΦΟΡΙ ΠΟΥ ΧΟΡΕΥΕ, μυθιστόρημα, εκδόσεις έπαρσις, 2017
ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΜΑΣ ΞΕΝΟΙ, μαρτυρίες, εκδόσεις CMYK, 2013
ΤΟ ΑΠΟΥΣΙΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ιστορική έρευνα, εκδόσεις Μ. Γκιούρδας, 2010
ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ, ιστορική έρευνα, εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2003
ΤΟ ΣΙΩΠΗΤΗΡΙΟ ΔΕΝ ΑΚΟΥΣΤΗΚΕ ΑΚΟΜΑ, διηγήματα, εκδόσεις Δελφίνι, 1992
ΒΑΓΟΝΙΑ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ, διηγήματα, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 1988

Θέατρο
ΚΑΠΟΥΤ (2024), μετάφραση-διασκευή στο έργο του Άλντο Νικολάι "Η σιδερένια γενιά", θέατρο "Αλκμήνη"
ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΑΝΝΥ ΣΑΛΙΒΑΝ (2008) (μετάφραση-διασκευή), Θέατρο Άλφα, 2008-2009
ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΠΙΡΤΟ (2014), Life and Art Theater, με την Ευτυχία Φαναριώτη, σε σκηνοθεσία Σάββα Πασχαλίδη
Η ΑΝΤΟΧΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ, Θεατρική σκηνή Altera Pars, σε σκηνοθεσία Σάββα Πασχαλίδη

Άλλα Βραβεία
Έχει τιμηθεί από τον διεθνή ανθρωπιστικό οργανισμό Άλμπερτ Σβάιτσερ, παγκόσμιο εταίρο του ΟΗΕ, για την εκπομπή του ΑΦΥΛΑΧΤΗ ΔΙΑΒΑΣΗ στο Πρώτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, καθώς και για τα βιβλία του "ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΜΑΣ ΞΕΝΟΙ" και "ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ".
Ήταν υποψήφιος για το βραβείο καλύτερου Ευρωπαίου δημοσιογράφου για τα έτη 2018 και 2019 (European Journalist of the Year) του θεσμού PRIX EUROPA για το σύνολο της ερευνητικής εργασίας του και εισήλθε και τις δύο φορές στην τελική λίστα των υποψηφίων.

Παραπομπές

Κατηγορία:Έλληνες δημοσιογράφοι του 20ού αιώνα