Εξοχή Αχαΐας

Η Εξοχή, παλαιότερα γνωστή ως Αράχωβα ή ΡάχωβαΜιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 222-223., είναι ορεινό χωριό του δήμου Αιγιαλείας στην Αχαΐα της Πελοποννήσου. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ανέρχεται στους 34 κατοίκουςΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011.

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Η Εξοχή είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.100 μέτρων στις πλαγιές της κορυφής Μαρμάρι των Αροανίων, ανατολικά της Πάτρας. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ήταν γνωστή ως Αράχωβα ή Ράχωβα και στα τέλη του 18ου αιώνα ήταν διαιρεμένη σε δύο συνοικίες (άνω και κάτω), οι οποίες χωρίζονταν από ένα μικρό ποτάμι. Λόγω της μορφολογίας του εδάφους, η πλειοψηφία των κατοίκων ασχολείτο διαχρονικά κυρίως με την κτηνοτροφίαΓεωργίου Αγγ. Κανελλοπούλου, Ιστορία και λαογραφία των χωριών και οικισμών της περιοχής Ανατολικής Αιγιαλείας-Καλαβρύτων. Ήτοι των περιλαμβανομένων στον χώρο των τέως δήμων Αιγείρας, Ακράτας, Κραθίδος, Νωνάκριδος και Φελλόης, Αθήνα 1981, σελ. 573-574..

Γύρω στο 1830 αναφέρεται ότι στο χωριό υπήρχαν αλληλοδιδακτικό σχολείο και ελληνική σχολή που λειτουργούσαν με πρωτοβουλίαΑνδρέας Μουγγολιάς, Το Α΄ Γυμνάσιον εν Πάτραις, ιστορική και εκπαιδευτική διαδρομή, Εκτυπωτική Αττικής, Πάτρα 2001. ISBN 960-91579-0-4 του ντόπιου ευεργέτη Ανδρούτσου ΣπανούΚανελλοπούλου, 1981, σελ. 579-580.. Το 1853 η Εξοχή αναφέρεται στον δεύτερο τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή ως χωριό του δήμου Φελλόης όπου κατοικούσαν 563 άτομα, κατανεμημένα σε 116 οικογένειεςΙακώβου Ρ. Ραγκαβή, Τα Ελληνικά. ήτοι περιγραφή γεωγραφική, ιστορική, αρχαιολογική και στατιστική της αρχαίας και νέας Ελλάδος, Εκ του τυπογραφείου Κ. Αντωνιάδου, Εν Αθήναις, 1853, τόμος δεύτερος, σελ. 203..

Σταδιακά αρκετοί κτηνοτρόφοι της Αράχωβας που περνούσαν τους χειμερινούς μήνες κοντά στη Ακράτα, εγκαταστάθηκαν εν τέλει μόνιμα σε χωριά όπως η ΆμπελοςΠερικλής Α. Τρακαδάς, Περικαλλής Αχαϊκή Γη. Οδοιπορικό, Έκδοση Πέτρος Κούλης, Πάτρα 2010, σελ. 224. ISBN 978-960-93-2120-4, ο Ριζόμυλος, το Βέλο Κορινθίας κ.ά. Στη διάρκεια της Κατοχής, οι γερμανικές δυνάμεις εκτέλεσαν στην Εξοχή τέσσερις κατοίκους των ΑμπελόκηπωνΚανελλοπούλου, 1981, σελ. 607.. Το 1940 το όνομα του οικισμού τροποποιήθηκε σε Αράχοβα Φελλόης, ενώ το 1955 έλαβε τη σημερινή του ονομασία. Εκκλησιαστικά, η Εξοχή υπάγεται στη μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας και η ενοριακή εκκλησία της είναι αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο. Ακόμη, στο χωριό υπάρχουν οι ναοί της Κοίμησης της Θεοτόκου, των Ταξιαρχών, του Αγίου Αθανασίου, το εξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία κ.άΚανελλοπούλου, 1981, σελ. 578-579..

Διοικητικά αναγνωρίστηκε το 1912 ως έδρα κοινότητας της επαρχίας Καλαβρύτων και το 1944 περιήλθε στην επαρχία Αιγιαλείας, όπου παρέμεινε μέχρι το 1997. Έπειτα ανήκε στον δήμο Αιγείρας, ενώ από το 2011 υπάγεται στη δημοτική ενότητας Αιγείρας του δήμου Αιγιαλείας.

 Προσωπικότητες 
Στην Εξοχή γεννήθηκαν ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Δοσίθεος Β΄Πηνελόπη Στάθη, Χρύσανθος Νοταράς, Πατριάρχης Ιεροσολύμων. Πρόδρομος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, ΑΠΘ-Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 1995, σελ. 3. (1641-1707), ο γεωγράφος Εμμανουήλ ΣκαρπέτηςΚανελλοπούλου, 1981, σελ. 577-578. (18ος αιώνας), ο τοπικός ευεργέτης Ανδρούτσος Σπανός (δολοφονήθηκε το 1830) και ο Ελληνοαμερικανός ζωγράφος Τζορτζ Κόνσταντ (1892-1978).

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή18791896192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός70157379179384551160809234

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).

 Βιβλιογραφία 

 Περικλής Α. Τρακαδάς: Περικαλλής Αχαϊκή Γη. Οδοιπορικό, Έκδοση Πέτρος Κούλης, Πάτρα 2010, ISBN 978-960-93-2120-4

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αχαΐας
Κατηγορία:Δήμος Αιγείρας
Κατηγορία:Δήμος Αιγιαλείας