Τραμ Αθήνας

Το Tραμ Αθήνας είναι το δίκτυο τροχιοδρόμου στην Αθήνα. Αποτελεί ένα επίγειο και ελαφρύ μεταφορικό μέσο σταθερής τροχιάς, όπου στη σύγχρονη μορφή του λειτουργεί από το 2004, ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Ιδιοκτήτης και διαχειριστής του δικτύου είναι η δημόσια σιδηροδρομική εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες Μονοπρώσωπη Ανώνυμη Εταιρεία (ΣΤΑ.ΣΥ. Μ.Α.Ε.).

Το δίκτυο διαθέτει δύο γραμμές. Η πρώτη συνδέει το κέντρο της Αθήνας (στάση Σύνταγμα) με την παραλιακή στο ύψος της Μαρίνας Αλίμου (στάση Πικροδάφνη) διερχόμενη από τον Νέο Κόσμο, την Νέα Σμύρνη και το Παλαίο Φάληρο. Η δεύτερη ακολουθεί το παραλιακό μέτωπο ξεκινώντας από τον Πειραιά (στάση Ακτή Ποσειδώνος) και καταλήγοντας στην Βούλα (στάση Ασκληπιείο Βούλας) διερχόμενη από τον Φαληρικό Όρμο, τον Άλιμο, το Ελληνικό και την Γλυφάδα. Οι δύο γραμμές έχουν ανταπόκριση στις στάσεις Έδεμ και Πικροδάφνη.

 Ιστορικό 
μικρογραφία|δεξιά|Συρμός τραμ του 2004 (πρώτης παραλαβής) στην αφετηριακή στάση «Σύνταγμα».

Μετά τη λήξη της πρώτης περιόδου του τραμ Αθήνας το 1977, σοβαρή πρόθεση επαναφοράς των τροχιοδρόμων και προετοιμασίας νέων γραμμών εκδηλώθηκε για πρώτη φορά το 1981 από τον υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Αντώνη Τρίτση.Α. Τρίτσης περί μετρό/τραμ και εγκλήματος του αεροδρομίου των Σπάτων Το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας του 1983 προέβλεπε, ως συμπληρωματικό στο Μετρό της Αθήνας, δίκτυο τραμ τύπου ελαφριού μετρό, μήκους 19,5 χιλιομέτρων σε Πατήσια, Πατησίων, Αμπελόκηπους, Πανεπιστημίου, Συγγρού, Βουλιαγμένης, Υμηττού, Βασιλίσσης Σοφίας, Αλεξάνδρας και Αρεοπαγίτου, καθώς και σε λεωφόρους όπως η Κηφισίας και η Συγγρού με υπέργειο χαρακτήρα και με πρότυπο το τραμ της Γκρενόμπλ.

Το δίκτυο της νέας γενιάς τροχιοδρόμων της Αθήνας, που τελικά δημιουργήθηκε, ακολούθησε τους σχεδιασμούς της Μελέτης Ανάπτυξης του Μετρό της Αθήνας. Ο σχεδιασμός περιλάμβανε την κατασκευή δύο γραμμών, «Τ1: Ζάππειο – Φάληρο» και «Τ2: Φάληρο – Γλυφάδα» εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Κατά την κατασκευή των γραμμών και ενώ είχε προγραμματιστεί η αφετηρία να βρίσκεται στο Ζάππειο, ο σχεδιασμός μεταβλήθηκε λόγω της διέλευσης από την Πύλη Αδριανού, που θεωρήθηκε αρχαιολογικός χώρος (λόγω φόβου επιπτώσεων στην Πύλη Αδριανού από τους κραδασμούς των συρμών), με αποτέλεσμα η αφετηρία να μεταφερθεί από το Ζάππειο στο Σύνταγμα.

Το σύγχρονο δίκτυο του τραμ εγκαινιάστηκε στις 19 Ιουλίου 2004.Πραγματοποιήθηκε το πρώτο δρομολόγιο του τραμ από το Σύνταγμα προς την παραλιακή Τρία χρόνια αργότερα, στις 15 Νοεμβρίου 2007, λειτούργησε μία μικρή επέκταση, από το Κολυμβητήριο της Γλυφάδας μέχρι το Ασκληπιείο Νοσοκομείο της Βούλας, με μία νέα στάση με την ονομασία «Ασκληπιείο Βούλας».Το τραμ έκανε τρία χρόνια να φτάσει στη Βούλα.

Το 2009 πραγματοποιήθηκε ο διαγωνισμός για την κατασκευή της επέκτασης του τραμ από το Φάληρο προς τον Πειραιά,Προσωρινός μειοδότης για την επέκταση του τραμ ενώ τα έργα ξεκίνησαν το 2013, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2015.Πράσινο φως για την επέκταση του τραμ προς το λιμάνι του Πειραιά Ωστόσο, προσφυγές κατοίκων στη Δικαιοσύνη λόγω ενστάσεων ότι η επέκταση του τραμ στον Πειραιά θα πυροδοτούσε ακόμα μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση, αρχαιολογικά ευρήματα, μια πυρκαγιά σε εγκαταλειμμένο κτήριο και τα έργα ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου καθυστέρησαν την παράδοση του έργου.«Ξεκόλλησε» η επέκταση του τραμ στον ΠειραιάΈνα «γεφύρι της Άρτας» στον Πειραιά – Το ιστορικό της κατασκευής της επέκτασης του Τραμ Τελικά, η επέκταση παραδόθηκε σε λειτουργία στις 15 Δεκεμβρίου 2021, εκτός από τον τερματικό σταθμό της Ακτής Ποσειδώνος, οποίος θα παραδοθεί σε μεταγενέστερο χρόνο. Η επαναλειτουργία αυτή συνδυάστηκε με την επίσημη λειτουργία σε όλο το δίκτυο της δεύτερης παραλαβής συρμών τραμ, από την Alstom, χρώματος πορτοκαλί.Τραμ: Επίσημη πρεμιέρα στον Πειραιά στις 8 ΔεκεμβρίουΤραμ - Μέσα μεταφοράς: Από την Τετάρτη η λειτουργία του τραμ προς Πειραιά, από πού θα περνούν οι δύο νέες γραμμές.

Παράλληλα, αναδιοργανώθηκαν και οι γραμμές, με το δίκτυο να αποτελείται πλέον από δύο γραμμές: «Τ6: Πικροδάφνη – Σύνταγμα» και «Τ7: Ασκληπιείο Βούλας – Ακτή Ποσειδώνος».Τραμ: Ξεκινά η λειτουργία της επέκτασης προς Πειραιά με 11 νέες στάσεις.

Στις 18 Φεβρουαρίου 2026 λειτούργησε η τερματική στάση «Ακτή Ποσειδώνος».Σε λειτουργία από την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου η στάση Τραμ “Ακτή Ποσειδώνος” στη Γραμμή 7

 Γραμμές 
Το σύγχρονο δίκτυο τραμ της Αθήνας διαθέτει δύο γραμμές:
ΓραμμήΔιαδρομήΠλήθος στάσεωνΜήκος (χλμ.)Διάρκεια διαδρομήςκέντρο|25x25εσ|Γραμμή 6 (Τραμ Αθήνας)Σύνταγμα – Πικροδάφνη199,6 33⭣/35⭡ λεπτάκέντρο|25x25εσ|Γραμμή 7 (Τραμ Αθήνας)Ακτή Ποσειδώνος – Ασκληπιείο Βούλας43 (37⭣/38⭡)18,254⭣/59⭡ λεπτά
 Τροχαίο υλικό 

+Τροχαίο Υλικό Τραμ ΑθήναςΓενιάΤύποςΠλήθος ΙδιοκτησίαΧρήση / ΕκμετάλλευσηΈναρξη Λειτουργίας1η γενιάAnsaldo Breda Sirio35 συρμοίΣταθερές Συγκοινωνίες Μ.Α.Ε.Σταθερές Συγκοινωνίες Μ.Α.Ε.19 Ιουλίου 20042η γενιάAlstom Citadis 305 25 συρμοίΕλληνικό Μετρό Μ.Α.Ε.Σταθερές Συγκοινωνίες Μ.Α.Ε.29 Νοεμβρίου 2021

 Μελλοντικές επεκτάσεις 

Στο πρόσφατο παρελθόν έχουν μελετηθεί οι εξής επεκτάσεις:

 Μελέτη «Ελληνικό Μετρό Α.Ε.» 
Περιλαμβάνει τις εξής διαδρομές:Αττικό Μετρό - Επέκταση του Τραμ προς Πειραιά

 Δημοτικό Θέατρο/Δημαρχείο (Κέντρο Πειραιά) - Χατζηκυριάκειο/Φρεαττύδα
 2η Αγίου Κοσμά - Αργυρούπολη επί του Μητροπολιτικού Πόλου ΕλληνικούΣε σταθερή τροχιά από το 1869 έως σήμερα Από τον ΣΑΠ στη ΣΤΑ.ΣΥ. Αθήνα 2021 σελ.274-275
 Σύνταγμα - Πλατεία Αιγύπτου (Πεδίον του Άρεως)
 Ακτή Ποσειδώνος - Λιμήν Κερατσινίου

 Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθηνών (2014) 
Περιλαμβάνεις τις εξής διαδρομές:ΦΕΚ Α΄ 156/1.8.2014

 Σύνταγμα - Πλ. Αιγύπτου - Άνω Πατήσια (χρόνος ολοκλήρωσης 4 χρόνια)Eλευθεροτυπία 15/10/2003 σελ.46
 Σταθμός Λαρίσης - Mετρό Αλεξάνδρας - Αμπελόκηποι - Νοσοκομεία Παίδων/Γουδί
 Καμίνια - Κέντρο Πειραιά - Φρεαττύδα/Χατζηκυριάκειο
 Πειραιάς - Κερατσίνι - Πέραμα - Σαλαμίνα
 Ελληνικό - Σταθμός Μετρό Αργυρούπολης.
 Λιμένας Κρουαζιερόπλοιων (Πειραϊκή) - Ακτή Ξαβερίου - Ακτή Κονδύλη - Ηετιώνεια Ακτή - Δραπετσώνα

 Φωτογραφίες 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου, Οι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι: Η διαδρομή τους από το 1869 έως σήμερα, Αθήνα: Μίλητος, 1997. ISBN 9608460077.
 Νικόλαος Γ. Κοντοσόπουλος - Δανιήλ Αθ. Ορφανουδάκης, Τό Τραμ, χθές και σήμερα, Πειραιάς 2001. ISBN 960-90621-2-1.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Σταθερές Συγκοινωνίες 
 Ολοκληρωμένο δίκτυο τραμ στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών (ερευνητικό πρόγραμμα από το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Ε.Μ.Π.)
 Παλαιά Τροχιοδρομικά Δίκτυα Αθηνών και Πειραιώς έως 1960, σελ.39.