Κεντρική Αιτωλοακαρνανίας

Η Κεντρική είναι ορεινό χωριό της Ναυπακτίας στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας.

 Γεωγραφικά στοιχεία 
Η Κεντρική είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.050 μέτρων στις δυτικές πλαγιές των Βαρδουσίων (οροσειρά της Παπαδιάς) ανάμεσα στα βουνά Τσακαλάκι (Δ.), Σύρτα (Β.) και Μακριά Ράχη (ΝΑ.). Η γύρω περιοχή είναι κατάφυτη από έλατα, καστανιές και δρυς και πρόκειται για ένα από τα ορεινότερα χωριά της Αιτωλοακαρνανίας. Απέχει 48 χλμ. ΒΑ από τη Ναύπακτο, μέσω Ευπαλίου και Λιμνίτσας. Η παλαιά σλαβική ονομασία του, μέχρι το 1928, ήταν Ανδροβίτσα ή Ανδρίβιστα.

 Τοποθεσίες 
Σε υψόμετρο περίπου 700 μέτρα βρίσκεται ο οικισμός ''Πλάγια'' που είναι ακατοίκητος εδώ και πολλές δεκαετίες.

Σε υψόμετρο 712 μέτρα αντίστοιχα βρίσκεται ο "Σέλλος" που αναφέρεται σε  ιστορικά βιβλία εδώ  και εκατοντάδες χρόνια. Ο Σέλλος αποτελείται από ένα κατάφυτο δάσος με πουρνάρια.
Ιστορικά στοιχεία
Ο οικισμός χρονολογείται από την τουρκοκρατία: αρχικά βρισκόταν νοτιότερα, αλλά μεταφέρθηκε λόγω προβλήματος ύδρευσης ή και εμφάνισης λοιμού. Η περιοχή αρχικά αποτελούσε τσιφλίκι μεγαλογαιοκτημόνων, που μεταβιβαζόταν διαδοχικά από τον ένα στον άλλο: οι ιδιοκτήτες της γης προσλάμβαναν εργάτες για την καλλιέργεια των χωραφιών, οι οποίοι εγκαθίσταντο στην περιοχή κι έτσι δημιουργήθηκε ο πρώτος οικισμός.

Αρχικά, ανήκε στην επαρχία Κραβάρων, αλλά το 1825 περιελήφθη στο Δήμο Αποδωτίας και από το 2010 με το Πρόγραμμα Καλλικράτης ανήκει στον Δήμο Ναυπακτίας. Ο Γάλλος περιηγητής Φρανσουά Πουκεβίλ την αναφέρει, την περίοδο της τουρκοκρατίας, μεταξύ των χωριών της περιοχής των Κραβάρων να κατοικείται από 6 οικογένειεςΒ. Σταυρογιαννόπουλος, Κράβαρα τα περήφανα, Αθήνα 1982, σελ.33

Διαδραμάτισε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του 1821 καθώς στα όρια της ευρύτερης περιοχής της Κεντρικής έλαβαν χώρα οι μάχες "της Παπαδιάς" και "των Μυρμηγκιαρίων". Η μάχη στα "Μυρμηγκιάρια" έγινε στις στις 22 Οκτωβρίου 1828 και ήταν συνέχεια της πολιορκίας των Τούρκων που είχε ξεκινήσει από το Σεπτέβριο στο χωριό Λομποτινά, σημερινή Άνω Χώρα, και με αρχηγό τον Σουλιώτη Κίτσο ΤζαβέλλαΒ. Σταυρογιαννόπουλος, Κράβαρα τα περήφανα, Αθήνα 1982, σελ.58. Επίσης, τα "Ταμπούρια του Καπετάν Σαφάκα" στα βορειοδυτικά της Κεντρικής είναι εκεί και μαρτυρούν την ύπαρξη των κλεφτών κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

 Διοικητικά στοιχεία 
Η Κεντρική ανήκε στον Δήμο Αποδοτίας και ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ήταν 78 κάτοικοι. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης μαζί με τον ακατοίκητο οικισμό Σέλλο συναποτελούν τη Τοπική Κοινότητα Κεντρικής που ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Αποδοτίας του  Δήμου Ναυπακτίας και ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 103 κάτοικοι.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού Απογραφής 2011 », σελ. 10721 (σελ. 247 του pdf)

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή19511961197119811991200120112021Πληθυσμός24917513612421178103111
Με την απογραφή του 2021 οι κάτοικοι απαριθμούνται στους 111.
Παραπομπές

Πηγές
 Δ. Αινιάν, Καραϊσκάκης. Τελευταία εκστρατεία
 Σπ. Τρικούπη, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως
 Π. Χρηστίδη, Κεντρική Ναυπακτίας. Λαογραφική Μελέτη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Δήμος Ναυπακτίας 
 Πολιτιστικός Σύλλογος Απανταχού Κεντρικιωτών Ναυπακτίας ΄΄Η Αγία Παρασκευή΄΄ 

Κατηγορία:Κράβαρα
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας
Κατηγορία:Δήμος Ναυπακτίας