Ζαχαρίας Παπαδάς

Ο Ζαχαρίας Παπαδάς ή καπετάν Φούφας (1876 – 8 Μαΐου 1907) ήταν Έλληνας αξιωματικός, μακεδονομάχος, οπλαρχηγός από το Πλατανάκι Αρκαδίας.

Βιογραφικά στοιχεία
μικρογραφία|αριστερά|250px|Ο Ζαχαρίας Παπαδάς ή καπετάν Φούφας.
Ο μακεδονομάχος Ζαχαρίας Παπαδάς ή Ανδρούτσος ή καπετάν Φούφας γεννήθηκε στο χωριό Πλατανάκι της επαρχίας Κυνουρίας Αρκαδίας το 1876. Βλ. Ερατώ Ζέλλιου-Μαστοροκώστα, «Ανέκδοτα έγγραφα για το Μακεδονικό Αγώνα από τα αρχεία Σ. Γ. Αστεριάδη, Γ. Τσόντου», Μακεδονικά 30, 1996, Θεσσαλονίκη, σελ. 103-104. Όπου, αναφορά σε επιστολή (αριθ. 7) του Ζαχαρία Παπαδά, με υπογραφή ως Φούφας, σελ. 103-104. Για το ψευδώνυμο Φούφας βλ. παραπομπή 57, σελ. 104. Ήταν γιος του Ευστρατίου Π. Ανδρούτσου. Όταν αργότερα υιοθετήθηκε από ξάδελφο του πατέρα του, πήρε το επώνυμο του νέου του πατέρα, Παπαδάς. Η οικογένεια μετακόμισε στην Αθήνα το 1884.

Τελείωσε το Γυμνάσιο στο Βαρβάκειο και εισήλθε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τελειώνοντας το γυμνάσιο και σε ηλικία μόλις 17 ετών έφυγε κρυφά από τους γονείς του για τη Μασσαλία της Γαλλίας για να καταταχθεί στη Λεγεώνα των Ξένων, σε σώμα που θα μετέβαινε στη Δαχομέη της Αφρικής, την οποία οι Γάλλοι είχαν εκείνη την εποχή προσαρτήσει. Με ενέργειες του πατέρα του επέστρεψε στην Ελλάδα.

Το 1897 ενώ ήταν ακόμη φοιτητής, αναχώρησε για την Κρήτη ως αρχηγός εθελοντικού σώματος όπου και διακρίθηκε για την ανδρεία και τη μαχητικότητα του.

Αφού πήρε το πτυχίο της Νομικής, κατατάχθηκε στο Πεζικό ως λοχίας και μετά εισήλθε στη Σχολή Υπαξιωματικών από όπου και αποφοίτησε με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού του Πεζικού το 1905. 

Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα εντάχθηκε στις ένοπλες δυνάμεις που δρούσαν στη Δυτική Μακεδονία, όπου ανέλαβε διοικητής σώματος ανταρτών. Από τις αρχές του 1906 συμμετείχε σε επιχειρήσεις στην περιοχή του Βιτσίου, της Φλώρινας και του Περιστερίου, όπου συμμετείχε σε σειρά συγκρούσεων με οθωμανικές και βουλγαρικές δυνάμεις.

Tον Μάρτιο του 1906, συμμετείχε σε συμπλοκή στα Κορέστια, αποκρούοντας επίθεση πολυάριθμου τουρκικού αποσπάσματος. Δύο μήνες αργότερα, τον Μάιο του 1906, το σώμα του ενεπλάκη σε μάχη στο χωριό Λεσκοβέτσι (σημερινό Leskoec, Βόρεια Μακεδονία) κατά την οποία εξουδετερώθηκε ομάδα Βουλγάρων ενόπλων.

Το βράδυ της 7ης προς 8η Μαΐου 1907 ηγήθηκε των ανδρών τού σώματός του και σε συνεργασία με το σώμα του καπετάν Φαρμάκη, επιτέθηκαν εναντίον βουλγαρικών ομάδων στο χωριό Παλαιοχώρι. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, και στην προσπάθεια να εισέλθουν στην οικία του Κύρου, σκοτώθηκε μαζί με τέσσερις συντρόφους του. Μεταξύ των συντρόφων του ήταν ο 19χρονος Σκορδάκος με καταγωγή από το Γύθειο της Μάνης.

Απόδοση τιμών
μικρογραφία|350px|Ο καπετάν Φούφας με το Σώμα του το 1906.
Ο θάνατός του προκάλεσε ευρεία συγκίνηση στην Αθήνα και σε ολόκληρη την Ελλάδα. 

Ο Κωστής Παλαμάς έγραψε προς τιμήν του το ακόλουθο ποίημα, με τίτλο Καπετὰν Φούφας, αφιερωμένο στον ήρωα.Δημοσιεύτηκε στον τύπο της εποχής και στο περιοδικό Νουμάς. Βλ.  Βλ. επίσης 

 Σὲ κλαῖνε τοῦ χλωρότατου Μοναστηριοῦ τἀηδόνια, 
 σὲ διαλαλοῦν ἀπ' τὶς κορφὲς ἀϊτοὶ μακεδονῖτες. 
 Σιγαλὸς, ἥμερος καὶ ἁγνὸς κι' ἀντρειωμένος, καὶ εἶχες
 τριαντάφυλλο στὴν ὅψη σου κι' ἀτσάλι στὴν καρδιά σου,
 κ' ὑψώνοσουν, ὀμορφονιὲ, σὰν ἕνα κυπαρίσσι,
 ποὺ τοῦ σαλεύει τὴν κορφὴ κ' ἕν ἀλαφρὸ ἀγεράκι,
 κι' ἀπ' τὸν κορμό του πλάθεται τὸ δυνατὸ καράβι.
 Στὸν τόπο ποὺ σκοτώθηκες φύτρωσε δένδρο· παίρνουν
 τἄνθια του οἱ νιὲς καὶ τοὺς βαθειοὺς ὡριοστολίζουν κόρφους
 κι᾿ ὅσοι τοῦ τρῶνε τοὺς καρποὺς γίνονται παλληκάρια.

Στις 20 Μαΐου 1907 τελέστηκε στη Μητρόπολη Αθηνών πάνδημη επιμνημόσυνη δέηση στη μνήμη του καπετάν Φούφα, παρουσία των θετών γονιών του, μεγάλου πλήθους και εκπροσώπων της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν ο πρόεδρος της Βουλής Νικόλαος Λεβίδης, ο δήμαρχος Αθηναίων Σπυρίδων Μερκούρης, οι βουλευτές Στέφανος Δραγούμης και Γεώργιος Μπαλτατζής, αξιωματικοί του στρατού και μέλη μακεδονικών συλλόγων.

Στις 26 Αυγούστου 1912, στην γενέτειρα του, το Πλατανάκι Κυνουρίας, έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του.

Το 1932, η Κοινότητα Παλαιοχωρίου, του σημερινού Δήμου Εορδαίας, όπου είχε πέσει μαχόμενος ο καπετάν Φούφας, μετονόμασε το χωριό σε Φούφας, προς τιμήν του.

Κάθε χρόνο τελείται στο Πλατανάκι Αρκαδίας, τον τόπο γέννησής του, ετήσιο μνημόσυνο στη μνήμη του."Ετήσιο μνημόσυνο για τον καπετάν Φούφα στο Πλατανάκι", 7 Ιουνίου 2015, από την ιστοσελίδα: www.leonidion.gr

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ερατώ Ζέλλιου-Μαστοροκώστα, «Ανέκδοτα έγγραφα για το Μακεδονικό Αγώνα από τα αρχεία Σ. Γ. Αστεριάδη, Γ. Τσόντου», περιοδικό Μακεδονικά, Νο. 30, Θεσσαλονίκη 1996, σελ. 81-113.
 Νέα πορίσματα και έρευνες της Ελληνικής Ιστορίας στο ΛΕ΄ Πανελλήνιο Ιστορικό Συνέδριο - Ο καπετάν Φούφας στον Μακεδονικό Αγώνα", 2 Ιουνίου 2014, στο περιοδικό Αρχαιολογία, με πηγή από: ΑΠΕ-ΜΠΕ, στην ιστοσελίδα: www.archaiologia.gr 
 "Εορδαία: Με ολική κατάρρευση απειλείται το σπίτι όπου άφησε την τελευταία του πνοή ο Καπετάν Φούφας", από την ιστοσελίδα: www.kozan.gr

Κατηγορία:Μακεδονομάχοι
Κατηγορία:Έλληνες αξιωματικοί του Στρατού Ξηράς