Πύρρα Τρικάλων

Η Πύρρα είναι ορεινό χωριό του νομού Τρικάλων. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.000 μέτρων στις πλαγιές της νότιας Πίνδου και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Τρικάλων. Υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Πύλης και ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 19 κάτοικοι.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10627 (σελ. 153 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011» στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018.

 Γενικά και ιστορικά στοιχεία 
Η Πύρρα αποτελεί ένα από τα βλαχοχώρια της περιοχής του Ασπροποτάμου.Αστέριος Ι. Κουκούδης, Μελέτες για τους Βλάχους, τόμος Β΄. Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων, εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2000, σελ. 77-78. Ιστορικά καταγράφεται για πρώτη φορά στην οθωμανική απογραφή του 1454/1455 ως ιδιοκτησία σπαχήδων από τα ΤρίκαλαΒασίλειος Κ. Σπανός, Οι οικισμοί της Βορειοδυτικής Θεσσαλίας κατά την Τουρκοκρατία (από τον ΙΔ΄ έως τον ΙΘ΄ αιώνα). Εισαγωγή στην Ιστορία της Θεσσαλίας από την Ύστερη Βυζαντινή Εποχή έως τα τέλη του 19ου αιώνα, Εκδοτικός Οίκος Αντ. Σταμούλη, Αθήνα 2004, σελ. 125, 482., ενώ η ονομασία της είναι ελληνικής προέλευσηςΣπανός, 2004, σελ. 132-133..

Κατά τα τέλη του 18ου αιώνα και τις αρχές του 19ου, ο οικισμός ελεγχόταν ουσιαστικά από την ισχυρή οικογένεια των Πυργιωταίων, ενώ αρκετοί κάτοικοι της Πύρρας εργάζονταν ως πλανόδιοι τεχνίτες.Κουκούδης, 2000, σελ. 119-120. Λίγο αργότερα, η Πύρρα (όπως και αρκετά από τα χωριά της ευρύτερης περιοχής) αναφέρεται ως τσιφλίκι του Αλή ΠασάΚουκούδης, 2000, σελ. 130. αν και σύμφωνα με άλλη ερμηνεία παρέμεινε κεφαλοχώρι, με τον πασά των Ιωαννίνων να έχει υπό την κατοχή του ορισμένες εκτάσεις.Σπανός, 2004, σελ. 483-484.

Το 1806 ο Γάλλος περιηγητής Φ. Πουκεβίλ ανέφερε πως στον οικισμό ζούσαν 200 οικογένειες. Ωστόσο το 1820, ο κώδικας της Τρίκκης, που συντάχτηκε με εντολή του Αλή Πασά για φορολογικούς λόγους, κατέγραψε μόλις 75 οικογένειες.Κουκούδης, 2000, σελ. 131-132. Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης η Πύρρα καταστράφηκε το 1823 από τα στρατεύματα του Αλβανού οπλαρχηγού Σιλιχτάρ Μπόντα που είχαν εισβάλει στον Ασπροπόταμο. Οι καταστροφές της περιόδου, οδήγησε μερίδα κατοίκων της Πύρρας στην απόφαση να καταφύγουν στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, όπου εγκαταστάθηκαν κυρίως στην περιοχή της Θήβας.Κουκούδης, 2000, σελ. 135-136. Το 1881, η Πύρρα προσαρτήθηκε μαζί με το μεγαλύτερο κομμάτι της Θεσσαλίας, στην Ελλάδα.

Την περίοδο της Κατοχής υπέστη καταστροφές, ενώ μετά την Απελευθέρωση, το δημοτικό σχολείο του χωριού καταγράφεται ως ολοσχερώς κατεστραμμένο.Μαρούλα Κλιάφα, Η Παιδεία παίζει…Η εκπαίδευση στη Δυτική Θεσσαλία μετά την ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος 1881-1950, Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2016, σελ. 210.

Αξιοθέατα του χωριού είναι τα απομεινάρια της μονής του Προφήτη Ηλία ή Αγίου Μοδέστου (1859), ο ναός του Αγίου Νικολάου που χρονολογείται ανάμεσα στον 17ο και 18ο αιώνα και ο ναός της Αγίας Παρασκευής (1892). Ακόμη, κοντά στην Πύρρα βρίσκεται το σπήλαιο Σαρμανίτσα.

 Πληθυσμιακή εξέλιξη 
Έτος18831889189619071920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός137744681471251142081341701311121501719Πηγές«ΦΕΚ 126Α - 02/04/1883» σελ. 660 (σελ. 18 του pdf), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 15/10/2018. Ανακτήθηκε 15/10/2018.Αναφέρονται 37 άρρενες και 37 θήλεις. «Πληθυσμός: απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889», σελ. 151 (σελ. 174 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.Αναφέρονται 262 άρρενες και 206 θήλεις. «Στατιστικά αποτελέσματα της απογραφής του πληθυσμού κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896», σελ. 161 (σελ. 300 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.Αναφέρονται 77 άρρενες και 70 θήλεις. «Στατιστικά αποτελέσματα της γενικής απογραφής του πληθυσμού κατά την 27 Οκτωβρίου 1907», σελ. 423 (σελ. 426 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.Αναφέρονται 57 άρρενες και 68 θήλεις. «Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την απογραφή της 19 Δεκεμβρίου 1920», σελ. 295 (σελ. 316 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/06/2015. Ανακτήθηκε 08/01/2018.Αναφέρονται 60 άρρενες και 54 θήλεις. «Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 15-16 Μαϊου 1928», σελ. 339 (σελ. 359 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/3/2016. Ανακτήθηκε 8/1/2018.Αναφέρονται 106 άρρενες και 102 θήλεις. «Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940», σελ. 372 (σελ. 396 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/4/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογαφήν της 7ης Απριλίου 1951», σελ. 173 (σελ. 173 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/3/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 19ης Μαρτίου 1961», Πίνακας 1, σελ. 196 (σελ. 266 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 6/3/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971», σελ. 163 (σελ. 163 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/10/2014. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Αποτελέσματα απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 5ης Απριλίου 1981», σελ. 353 (σελ. 353 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 8/1/2018. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 κατά νομούς, επαρχίες, δήμους, κοινότητες και οικισμούς», σελ. 214 (σελ. 216 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 20/08/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης Μαρτίου 2001», σελ. 202 (σελ. 204 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 29/07/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.

 Διοικητικές μεταβολές 

 Το 1883, ο οικισμός Πύρρα με  πληθυσμό 137 κατοίκους, προσαρτάται στο δήμο Αιθίκων, με έδρα τον οικισμό Τύρνα τη σημερινή Ελάτη.
 Το 1912, ο οικισμός Πύρρα λόγω του ότι έχει δική του κοινοτική περιουσία και ετήσιο εισόδημα άνω των 2.000 δραχμών, αποσπάται από το δήμο Αιθίκων και ορίζεται έδρα της της νεοσυσταθείσας ομώνυμης κοινότητας.«ΦΕΚ 261Α 31/8/1912» σελ. 1519 (σελ. 7 του pdf), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 16/06/2012. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
Το 1997, με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97), ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Αιθήκων.«ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997» σελ. 8828, γραμμή 45.1 (σελ. 40 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 30/03/2017. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), ο οικισμός αποσπάται από τον καταργηθέντα δήμο Αιθήκων και προσαρτάται στο δήμο Πύλης.«ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010» σελ. 1793, γραμμή 45.1 (σελ. 9 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 27/02/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.

Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αιθήκων του δήμου Πύλης της περιφερειακής ενότητας Τρικάλων.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Τρικάλων
Κατηγορία:Δήμος Πύλης