Σατραπεία

Η Σατραπεία ήταν αρχαία διοικητική ημιαυτόνομη περιφέρεια της Περσικής Αυτοκρατορίας, καθώς και ο χρόνος άσκησης της διοίκησης σ'αυτήν. Η διοικητική διαίρεση της Αυτοκρατορίας σε Σατραπείες ξεκίνησε από τον Κύρο τον Μέγα και  ολοκληρώθηκε επί βασιλείας του Δαρείου του Α΄"Ποιήσας δὲ ταῦτα ἐν Πέρσῃσι ἀρχὰς κατεστήσατο εἴκοσι, τὰς αὐτοὶ καλέουσι σατραπηίας· καταστήσας δὲ τὰς ἀρχὰς καὶ ἄρχοντας ἐπιστήσας ἐτάξατο φόρους οἱ προσιέναι κατὰ ἔθνεά τε καὶ πρὸς τοῖσι ἔθνεσι τοὺς πλησιοχώρους προστάσσων, καὶ ὑπερβαίνων τοὺς προσεχέας τὰ ἑκαστέρω ἄλλοισι ἄλλα ἔθνεα νέμων. 2 ἀρχὰς δὲ καὶ φόρων πρόσοδον τὴν ἐπέτειον κατὰ τάδε διεῖλε. τοῖσι μὲν αὐτῶν ἀργύριον ἀπαγινέουσι εἴρητο Βαβυλώνιον σταθμὸν τάλαντον ἀπαγινέειν, τοῖσι δὲ χρυσίον ἀπαγινέουσι Εὐβοϊκόν...." - Ηρόδοτος, Θάλεια, 89 που όρισε 20 Σατραπείες καθορίζοντας και την ανάλογη ετήσια εισφορά της κάθε μιας εξ αυτών.

Ο διοικητής της κάθε τέτοιας περιφέρειας λεγόταν Σατράπης και ορίζονταν από τον Βασιλέα και κατά το πλείστον  ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας ή μέλος της περσικής αριστοκρατίας, της απολύτου εμπιστοσύνης του Βασιλέως. Ο χρόνος άσκησης της εξουσίας των διοικητών αυτών ήταν αόριστος. Ο Σατράπης εν προκειμένω ήταν ο ανώτατος δικαστής της περιφέρείας του, ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής και υπεύθυνος οργάνωσης και συντήρησης στρατού  αλλά και υπεύθυνος για την συλλογή των διαφόρων φόρων, της τάξης και της ασφάλειας των μεγάλων συγκοινωνιακών οδών. Για την αποτροπή τυχόν υπερβάσεων ή καταχρήσεων εκ μέρους των Σατραπών, ο Δαρείος είχε εισαγάγει ένα σύστημα διοικητικού ελέγχου αυτών από βασιλικούς επιθεωρητές, λεγόμενοι «οφθαλμοί του Βασιλέως» που πραγματοποιούσαν αιφνίδιες περιοδικές επιθεωρήσεις των Σατραπειών. Τόσο οι Σατράπες όσο και οι ανώτατοι αξιωματούχοι των Σατραπειών και διοικητές των διαφόρων φρουρίων της υπαίθρου ήταν υπόλογοι έναντι του Μεγάλου Βασιλέως.

Από τον 5ο αιώνα π.Χ. και μετά, που άρχισε σιγά σιγά να μειώνεται ο κεντρικός έλεγχος αυτών, οι Σατραπείες άρχισαν ουσιαστικά να συμπεριφέρονται ως τελείως ανεξάρτητες και αυτόνομες περιοχές. Όταν ο Μέγας Αλέξανδρος έφθασε στη περιοχή και κατέλυσε την Περσική Αυτοκρατορία όχι μόνο διατήρησε το διοικητικό σύστημα των Σατραπειών, το οποίο και συνέχισαν αργότερα και οι Επίγονοι, αλλά σε ορισμένες εξ αυτών διατήρησε τους ίδιους Σατράπες

Παρόμοιο διοικητικό σύστημα Σατραπειών τηρούσαν επίσης και πολλοί φύλαρχοι Σάκες που εξουσίαζαν σημερινά τμήματα της δυτικής και βόρειας Ινδίας, του Πακιστάν και του ανατολικού Αφγανιστάν, την ίδια εποχή με του Δαρείου.

Οι 20 Σατραπείες
Ακολουθεί πίνακας με τις 20 Σατραπείες που δημιούργησε ο Δαρείος Α΄ με τις αντίστοιχες εισφορές εκάστης στη Περσική Αυτοκρατορία.

ΣατραπείαΦόρος σε τάλαντα αργύρου και σε είδος  Ιωνία: 400  Λυδία: 500   Ελλησπόντου: 360   Κιλικίας: 500 και 360 άλογα   Φοινίκης και Κύπρου: 350   Αιγύπτου: 700 και σιτάρι    Σατταγυδών : 170   Βαβυλώνας: 1.000 και 500 ευνούχους   Σούσων: 300   Εκβατάνων: 450   Κασπιών: 200   Βακτριανής: 360   Ινδιών: 360 και ψήγματα χρυσού   Πάρθων: 300   Πακτύων: 400   Σαγαρτίων: 600   Σακών: 250   Παρικανίων και Αιθιόπων: 400   Μόσχων και Τιβαρηνών: 300   Ματιηνών και Σασπείρων: 200   Σύνολο14.560 τάλαντα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο περσικός πολιτισμός 

Κατηγορία:Περσία
Κατηγορία:Ιστορία του Ιράν