Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών Βραζιλίας

To Βραζιλιάνικο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου (πορτογαλικά: Campeonato Brasileiro Série A), γνωστό και ως Μπραζιλεϊράο (Brasileirão) ή και απλά Σέριε Α (Série A), είναι η σπουδαιότερη ποδοσφαιρική διοργάνωση της Βραζιλίας και ένα από θεαματικότερα πρωταθλήματα παγκοσμίως.

Διοργανώνεται από τη Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου Βραζιλίας (CBF) και διεξάγεται από το Μάιο έως το Δεκέμβριο, δηλαδή μία αγωνιστική περίοδος συμπίπτει με το πραγματικό ημερολογιακό έτος. Η διαφορά αυτή σε σχέση με τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα οφείλεται στη θέση της χώρας στο Νότιο Ημισφαίριο: οι ζεστοί θερινοί μήνες είναι στη μέση του χρόνου, αλλά στην αρχή του.

Ως θεσμός έχει υποστεί πάμπολλες αλλαγές από το 1971 που ξεκίνησε. Στην παρούσα μορφή του, συμμετέχουν είκοσι ομάδες που διαγωνίζονται σύστημα δύο γύρων. Το 2021 ανακηρύχθηκε καλύτερο πρωτάθλημα του κόσμου από την Διεθνής Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του Ποδοσφαίρου (IFFHS). Μάλιστα ήταν η πρώτη φορά από το 1991 που δίνεται η διάκριση, που πρωτάθλημα εκτός της Ευρώπης, κερδίζει τον τίτλο.

Πρωταθλήτρια για την περίοδο 2024 είναι η Μποταφόγκο.

 Ιστορία 
Η τεράστια γεωγραφική έκταση της Βραζιλίας (είναι λίγο μικρότερη από την Ευρώπη) καθιστούσε απαγορευτική κάθε σκέψη για ένα παμβραζιλιανικό πρωτάθλημα έως και τη δεκαετία του 1960. Κάθε πολιτεία διοργάνωνε δικό της πρωτάθλημα, π.χ. το «Καριόκας» στην πολιτεία του Ρίο Ντε Τζανέιρο ή το «Παουλίστα» στην πολιτεία του Σάο Πάολο. Κάποιες χρονιές, μετά τη λήξη των πολιτειακών πρωταθλημάτων, οι πρωταθλήτριες ομάδες τους συμμετείχαν σε τουρνουά (Taça Brasil, Torneio Pedrosa) με σκοπό την ανάδειξη του «υπερπρωταθλητή», αλλά επρόκειτο για ημιεπίσημες διοργανώσεις.

Η πρόοδος στις εναέριες μεταφορές και η βούληση της δικτατορικής κυβέρνησης (που ηγείτο πολιτικά τότε στη χώρα) να εισαγάγει έναν ενιαίο ποδοσφαιρικό θεσμό, οδήγησαν στη διοργάνωση του πρώτου εθνικού πρωταθλήματος το 1971. Τα πολιτειακά πρωταθλήματα δεν καταργήθηκαν, αντίθετα σε κάποιο βαθμό αποτελούσαν κριτήριο για τη συμμετοχή στο εθνικό πρωτάθλημα. Όμως το νέο πρωτάθλημα ήταν αναξιόπιστο, με σύστημα διεξαγωγής που άλλαζε σχεδόν κάθε χρόνο, διάτρητο σε κάθε είδους κυβερνητικές ή παραγοντικές παρεμβάσεις.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 1979, όταν οι Γκουαρανί και Παλμέιρας αποφασίσθηκε να προκριθούν αυτόματα στην τελική φάση του πρωταθλήματος, με το αιτιολογικό ότι ήταν οι δύο κορυφαίες ομάδες της προηγούμενης περιόδου. Αυτό οδήγησε πολλούς μεγάλους συλλόγους να αποσυρθούν για μία χρονιά σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Τελικά η Παλμέιρας τερμάτισε τρίτη ανάμεσα σε 96 ομάδες έχοντας δώσει μόλις πέντε αγώνες, ενώ η Γκουαρανί με μόλις τρεις αγώνες τερμάτισε στην πρώτη 12άδα.

Άλλο ένα ενδεικτικό παράδειγμα είναι η Γιουβέντους Σάο Πάολο που το 1984 ξεκίνησε στην Α' Κατηγορία, μεσούσης της αγωνιστικής περιόδου υποβιβάσθηκε στη Β' Κατηγορία την οποία παρ' όλα αυτά κέρδισε, αλλά δεν προβιβάσθηκε ξανά στην Α'!

Το 1987 οι μεγαλύτεροι σύλλογοι συνέστησαν δική τους ένωση (Clube dos 13, Λέσχη των 13) και διοργάνωσαν χωριστό πρωτάθλημα (Copa União) για εκείνη τη χρονιά.

 Παρούσα μορφή 
Τελικά το Βραζιλιάνικο Πρωτάθλημα απέκτησε σαφές σύστημα διεξαγωγής μόλις το 2003, υιοθετώντας τα ευρωπαϊκά πρότυπα με κλειστές κατηγορίες (ασύνδετες με τα πολιτειακά πρωταθλήματα), δύο γύρους (όλοι εναντίον όλων μία φορά εντός έδρας και μία εκτός), κατάργηση των αγώνων κατάταξης (play-offs) και ανάδειξη του πρωταθλητή με το σύστημα των βαθμών (3 για νίκη και 1 για ισοπαλία). Τα πολιτειακά πρωταθλήματα εξακολουθούν να υφίστανται, αλλά διεξάγονται τους πρώτους μήνες του χρόνου και δεν εξαρτάται από αυτά η συμμετοχή στο εθνικό πρωτάθλημα - υπάρχουν μάλιστα ομάδες που για διάφορους λόγους (αποφυγή εξόδων, επικέντρωση σε πιο εφικτούς στόχους) προτιμούν να αγωνίζονται μόνο σε αυτά και δε διεκδικούν είσοδο στις εθνικές κατηγορίες.

Στην παρούσα μορφή του Πρωταθλήματος, συμμετέχουν 20 ομάδες. Οι τέσσερις τελευταίοι υποβιβάζονται στην Β' Κατηγορία, ενώ οι τέσσερις πρώτοι κερδίζουν δικαίωμα συμμετοχής στους ομίλους του Κόπα Λιμπερταδόρες (το λατινοαμερικανικό διασυλλογικό κύπελλο αντίστοιχο του Τσάμπιονς Λιγκ) και ο πέμπτος με τον έκτο της βαθμολογίας συμμετέχουν στα πλει οφ του Λιμπερταδόρες. Επίσης οι ομάδες από την 7η ως την 12η θέση της βαθμολογίας, βάσει ενός συνδυασμού κριτηρίων, αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής στο Κόπα Σουδαμερικάνα, τη δεύτερη τη τάξει ηπειρωτική διοργάνωση.

 Πρωταθλητές 

 Τάσα Μπραζίλ (1959-1968)                 
195923x23εσ|EC Bahia Μπαΐα196023x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας196123x23εσ|Santos FC Σάντος196223x23εσ|Santos FC Σάντος (2)196323x23εσ|Santos FC Σάντος (3)196423x23εσ|Santos FC Σάντος (4)196523x23εσ|Santos FC Σάντος (5)196623x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο196723x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (2)196823x23εσ|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο

 Τορνέιο Ρομπέρτο Γκόμεζ Πεδρόζα (1967-1970) 
196723x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (3)196823x23εσ|Santos FC Σάντος (6)196923x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (4)197022x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε

 Καμπεονάτο Μπραζιλεϊράο (1971-σήμερα) 
197123x23εσ|600px Nero e Bianco Strisce con CAM Ατλέτικο Μινέιρο197223x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (5)197323x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (6)197423x23εσ|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα197523x23εσ|600px SCI artistico su sfondo Rosso Ιντερνασιονάλ197623x23εσ|600px SCI artistico su sfondo Rosso Ιντερνασιονάλ (2)197723x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο197823x23εσ|Guarani FC Γκουαρανί197923x23εσ|600px SCI artistico su sfondo Rosso Ιντερνασιονάλ (3)198023x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο198122x22εσ|Gremiofake Γκρέμιο198223x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (2)198323x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (3)198422x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε (2)198523x23εσ|Coritiba FC Κοριτίμπα198623x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο (2)1987 Σπορτ Ρεσίφε198823x23εσ|EC Bahia Μπαΐα (2)198923x23εσ|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα (2)199023x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς199123x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο (3)199223x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (4)199323x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (7)199423x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (8)199523x23εσ|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο (2)199622x22εσ|Gremiofake Γκρέμιο (2)199723x23εσ|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα (3)199823x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (2)199923x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (3)200023x23εσ|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα (4)200123x23εσ|600px Nero e Rosso Strisce con CAP Αθλέτικο Παραναένσε200223x23εσ|Santos FC Σάντος (7)200323x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο (2)200423x23εσ|Santos FC Σάντος (8)200523x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (4)200623x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο (4)200723x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο (5)200823x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο (6)200923x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (5)201022x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε (3)201123x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (5)201222x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε (4)201323x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο (3)201423x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο (4)201523x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (6)201623x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (9)201723x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (7)201823x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (10)201923x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (6)202023x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (7)202123x23εσ|600px Nero e Bianco Strisce con CAM Ατλέτικο Μινέιρο (2)202223x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (11)202323x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (12)202423x23εσ|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο (3)202523x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (8)

 Τίτλοι ανά σύλλογο 
ΟμάδεςΤίτλοιΣεζόν23x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας121960, 1967, 1967, 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2016, 2018, 2022, 202323x23εσ|Santos FC Σάντος81961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968, 2002, 200423x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο81980, 1982, 1983, 1992, 2009, 2019, 202023x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς 71990, 1998, 1999, 2005, 2011, 2015, 201723x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο61977, 1986, 1991, 2006, 2007, 200822x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε41970, 1984, 2010, 201223x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο41966, 2003, 2013, 201423x23εσ|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα41974, 1989, 1997, 200023x23εσ|600px SCI artistico su sfondo Rosso Ιντερνασιονάλ31975, 1976, 197923x23εσ|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο31968, 1995, 202422x22εσ|Gremiofake Γκρέμιο21981, 199623x23εσ|EC Bahia Μπαΐα21959, 198823x23εσ|600px Nero e Bianco Strisce con CAM Ατλέτικο Μινέιρο21971, 202123x23εσ|Coritiba FC Κοριτίμπα1198523x23εσ|600px Nero e Rosso Strisce con CAP Ατλέτικο Παραναένσε1200123x23εσ|Guarani FC Γκουαρανί11978	 Σπόρτ Ρεσίφε11987

 ¹ Το 1987 η Σπορτ Ρεσίφε κατέκτησε το πρωτάθλημα που διοργάνωσε η Συνομοσπονδία.² Το πρωτάθλημα του 1979 στιγματίστηκε από την άρνηση πολλών μεγάλων ομάδων να λάβουν μέρος σε αυτό.

 Τίτλοι ανά πολιτεία 
ΠολιτείαΤίτλοιΟμάδα Σάο Πάολο3423x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας (12) 23x23εσ|Santos FC Σάντος (8) 23x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς (7) 23x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο (6) 23x23εσ|Guarani FC Γκουαρανί (1) Ρίο ντε Τζανέιρο1923x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο (8) 22x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε (4) 23x23εσ|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα (4) 23x23εσ|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο (3) Μίνας Ζεράις623x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο (4) 23x23εσ|600px Nero e Bianco Strisce con CAM Ατλέτικο Μινέιρο (2) Ρίο Γκράντε ντο Σουλ523x23εσ|600px SCI artistico su sfondo Rosso Ιντερνασιονάλ (3) 22x22εσ|Gremiofake Γκρέμιο (2) Μπαΐα223x23εσ|EC Bahia Μπαΐα (2) Παρανά223x23εσ|Coritiba FC Κοριτίμπα (1) 23x23εσ|600px Nero e Rosso Strisce con CAP Αθλέτικο Παραναένσε (1) Περναμπούκο1 Σπόρτ Ρεσίφε (1)

 Γενική βαθμολογία πρωταθλημάτων (1937, 1959-2023) 
Ο πίνακας περιλαμβάνει τις 10 ομάδες με την καλύτερη συγκομιδή πόντων στο πρωτάθλημα διαχρονικά (1937, 1959-2023). 
ΘέσηΟμάδες123x23εσ|600px Rosso Bianco e Nero con SPFC Σάο Πάολο2368161470347843323231667 +656223x23εσ|600px SCI artistico su sfondo Rosso Ιντερνασιονάλ2308159569544845221561633 +523323x23εσ|600px Nero e Bianco Strisce con CAM Ατλέτικο Μινέιρο2295161669744347623471873 +474423x23εσ|SE Palmeiras Παλμέιρας2294154170842440922861640 +646523x23εσ|CR Flamengo Φλαμένγκο2281162268845148322671832 +435623x23εσ|Santos FC Σάντος2278163068146148823681850 +518723x23εσ|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista Κορίνθιανς2267159767847144820851659 +426822x22εσ|Gremiofake Γκρέμιο2223158967943347721341697 +437923x23εσ|Cruzeiro EC Κρουζέιρο2133151964741745521661710 +4561022x22εσ|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε2051155560942252420771866 +211
 Πολυνίκης ομάδα ανά περίοδο 
Ο κάτωθι πίνακας αναφέρει τα συνολικά χρόνια κατά τα οποία οι αναφερόμενες ομάδες κατείχαν τα περισσότερα πρωταθλήματα. Στην τρίτη στήλη αναφέρεται η χρονική περίοδος στην οποία η κάθε ομάδα κατείχε τα πρωτεία. Δεν υπολογίζονται τα έτη που την πρώτη θέση κατείχαν και μοιράζονταν παραπάνω από μία ομάδες.

Το πρωτάθλημα Βραζιλίας είναι από τα δυσκολότερα στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο εξαιτίας του γεγονότος ότι τον τίτλο διεκδικούν κάθε χρόνο πολλές «μεγάλες» ομάδες. Από το 1959 μέχρι το 1961, από το 1973 έως το 1992 και από το 2004 έως το 2015, καμία ομάδα δεν ήταν μόνη πρώτη σε τίτλους. Η ιστορική ομάδα της Σάντος με μπροστάρη τον Πελέ, κατέκτησε πέντε από τα οκτώ συνολικά πρωταθλήματα της την δεκαετία του 1960 και μάλιστα συνεχόμενα (1961–1965). Μέχρι και το 1972 η Σάντος ήταν πολυνίκης του θεσμού αλλά από το 1973 έως και το 1992 υπήρξε ισοπαλία στους τίτλους με την Παλμέιρας η οποία από το 1993 και μετά κατέχει τα πρωτεία με εξαίρεση την περίοδο 2004–2015 που η Σάντος μοιραζόταν την πρωτιά (8 πρωταθλήματα). Τα δύο πρωταθλήματα της Παλμέιρας, το 2016 και το 2018 είχαν επαναφέρει ξανά την διαφορά δύο πρωταθλημάτων, ενώ με τις δύο συνεχόμενες κατακτήσεις της Παλμέιρας το 2022-2023 η διαφορά από την δεύτερη Σάντος είναι τώρα στα 4 πρωταθλήματα. 

Το μεγαλύτερο σερί πρωταθλημάτων είναι τα πέντε της Σάντος (1961–1965) και έπειτα τα τρία της Σάο Πάολο (2006–2008). Επτά φορές έχουν κατακτηθεί δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα, τρεις φορές από την Παλμέιρας, δύο από την Φλαμένγκο και από μια φορά οι Κορίνθιανς, Κρουζέιρο, Ιντερνασιονάλ. 

 Αγώνες με την μεγαλύτερη προσέλευση 
Πηγή: Περιοδικό Placar (Μάιος 2010, σελ.121, Οδηγός για το πρωτάθλημα του 2010)
ΘέσηΑγώναςΣκορΓήπεδο1155.52320x20px|CR Flamengo Φλαμένγκο – Σάντος 20x20px|Santos FC3–0Μαρακανά29/5/19832154.33520x20px|CR Flamengo Φλαμένγκο – Ατλέτικο Μινέιρο 20x20px|600px Nero e Bianco Strisce con CAM3–2Μαρακανά1/6/19803146.04320x20px|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε – Κορίνθιανς 20x20px|600px Bianco e Nero con ancora Rossa e bandiera paulista1–1Μαρακανά5/12/19764138.10720x20px|CR Flamengo Φλαμένγκο – 22x22εσ|Gremiofake Γκρέμιο 1–1Μαρακανά4/4/19825135.48720x20px|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο – Φλαμένγκο 20x20px|CR Flamengo3–1Μαρακανά19/4/19816128.78120x20px|600px Amaranto e Verde (Strisce) alternati con Bianco Φλουμινένσε – Βάσκο ντα Γκάμα 20x20px|CR Vasco da Gama0–0Μαρακανά27/5/19847122.00120x20px|600px Nero con stella Bianca Μποταφόγκο – Φλαμένγκο 20x20px|CR Flamengo2–2Μαρακανά19/7/19928121.35320x20px|CR Flamengo Φλαμένγκο – Βάσκο ντα Γκάμα 20x20px|CR Vasco da Gama1–1Μαρακανά8/5/19839120.44120x20px|CR Flamengo Φλαμένγκο – Γκουαρανί 20x20px|Guarani FC2–1Μαρακανά11/4/198210118.77720x20px|CR Vasco da Gama Βάσκο ντα Γκάμα – Ιντερνασιονάλ 20x20px|600px SCI artistico su sfondo Rosso2–2Μαρακανά28/7/1974

Στατιστικά παικτών

+Κορυφαίοι σε συμμετοχές Θέση  Παίκτης  Συμμ.1 Fábio6522 Rogério Ceni5753 Diego Souza5034 Leonardo Moura4905 Wellington Paulista4316 Paulo Baier4297 Fábio Santos4188 Zinho3719 Clemer368 Ramon368

+Κορυφαίοι σκόρερ Θέση  Παίκτης  Γκολ1 Roberto Dinamite1902 Fred 1583 Romário1544 Edmundo1535 Diego Souza1446 Zico1357 Túlio1298 Serginho Chulapa1279 Washington12610 Luis Fabiano117

 Δείτε επίσης 
 Σύστημα ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος Βραζιλίας

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Οι πρωταθλητές Βραζιλίας

Κατηγορία:Ποδοσφαιρικές διοργανώσεις Βραζιλίας
Βραζιλια
Κατηγορία:Ανώτατα εθνικά ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα
Κατηγορία:Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Α