Πόρτο Κάγιο Λακωνίας

Το Πόρτο Κάγιο είναι παραθαλάσσιο χωριό του Δήμου Ανατολικής Μάνης, στο ανατολικό τμήμα της Χερσονήσου της Μάνης στην Ελλάδα. Βρίσκεται επί ενός μικρού κολπίσκου στον Λακωνικό Κόλπο, σε απόσταση περίπου τριών μιλίων στα βόρεια του Κάβου Ματαπά, του νοτιότερου άκρου της Χερσονήσου της Μάνης, καθώς και της ηπειρωτικής Ελλάδας.

 Ιστορία 
Το αρχαίο του όνομα ήταν «Ψαμαθός», το οποίο και αναφέρεται από τον Παυσανία. Το σύγχρονο όνομα προήλθε από το ενετικό Porto Quaglio και το γαλλικό Port des Cailles, το οποίο Λιμάνι των Ορτυκιών.Paul Cartledge, Sparta and Lakonia: A Regional History 1300-362 BC, 2013, ISBN 1135864489, p. 19 Η παλαιότερη μνεία στο λιμάνι γίνεται σε έγγραφο του 1278 ως Portu Qualiarum, όπου αναφέρεται ως καταφύγιο πειρατών.

Ορισμένοι χάρτες, χρονολογούμενοι από τον 17ο και τον 18ο αιώνα, το αναφέρουν ως «Μαΐνη», με αποτέλεσμα ορισμένοι συγγραφείς να το θεωρούν ως την πιθανή τοποθεσία του κάστρου της Μεγάλης Μαΐνης, ωστόσο ουδεμία αναφορά γίνεται από τις μεσαιωνικές πορτολάνες για κάποιο κάστρο στην τοποθεσία αυτή.

Οι Οθωμανοί έχτισαν κάστρο στην συγκεκριμένη τοποθεσία προς το 1568, ώστε να προστατεύουν το λιμάνι, το οποίο χρησιμοποιούνταν από γαλέες που περιπολούσαν τα Στενά των Κυθήρων. Οι Ενετοί επιτέθηκαν στο κάστρο το 1570, ενώ οι Οθωμανοί συνθηκολόγησαν και το εγκατέλειψαν.J. M. Wagstaff, "Further Observations on the Location of Grand Magne", Dumbarton Oaks Papers 45:141-148 (1991)  Το 1670, οι Οθωμανοί επέστρεψαν και έχτισαν νέο κάστρο. Εκδιώχθηκαν από αυτό, το 1770, στην διάρκεια των Ορλωφικών. Το Πόρτο Κάγιο αποτέλεσε ορμητήριο του πειρατικού στόλου του Λάμπρου Κατσώνη, καθώς και ο τόπος όπου τελικώς αφανίστηκε. 

Η παλαιότερη μνεία οργανωμένου οικισμού στο Πόρτο Καγιό γίνεται στο έγγραφο Etat du Magne (Η Κατάσταση της Μάνης) του 1813. Το συγκεκριμένο έγγραφο εστάλη από τον Γάλλο πρόξενο μεταφρασμένο από τον πίνακα κάποιου Μανιάτη οπλαρχηγού και αναφέρεται ως Bertucana με 20 μάχιμους άντρες. Στην στατιστική της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής του 1829 αναφέρεται ως Πόρτο Καγιό στον τομέα της Λάγιας με 16 νοικοκυριά και 76 κατοίκους. Ο οικισμός αναφέρεται για πρώτη φορά ως ανεξάρτητος οικισμός στις απογραφές του ελληνικού κράτους το 1971, όταν είχε 6 κατοίκους.

Στην διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το Πόρτο Κάγιο ήταν η τοποθεσία από την οποία σημαντικός αριθμός Βρετανών στρατιωτών διέφυγε προς την Αίγυπτο.

 Δημογραφική εξέλιξη 
Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού είναι η εξής:
 Έτος  Πληθυσμός 1991  28 2001  24 2011  19«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10767 (σελ. 293 του pdf) 2021  14

 Παραπομπές 

Πηγές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λακωνίας
Κατηγορία:Μάνη
Κατηγορία:Δήμος Ανατολικής Μάνης