Τέμενος Εσκί Ιμαρέτ

Το Τέμενος Εσκί Ιμαρέτ (Τούρκικα: Eski İmaret Camii μεταφράζεται ως Παλαιό Ιμαρέτ/Πτωχοκομείο Τέμενος) ήταν το Ορθόδοξο μοναστήρι μονή του Παντεπόπτου στην Κωνσταντινούπολη.

 Περιγραφή της μονής 
Η μονή ήταν χτισμένη πάνω σε θολωτά υπόγεια και γι'αυτό ήταν υπερυψωμένη. Τα υπόγεια αυτά ήταν σιτοφυλάκια και αποθήκες της μονής. Δεξιά της μονής βρίσκεται ξηρό αγίασμα, το λεγόμενο «του Αγίου Νικολάου». Η εκκλησία όλη περιβάλλεται με τείχος.
Επρόκειτο για ένα συγκρότημα αποτελούμενο από τρεις εκκλησίες με παλιότερη και μεγαλύτερη από τις τρεις τη νότια την αφιερωμένη στον Παντοκράτορα, τετράστηλη σταυροειδή, ίσως αρχικά με περιστώο και τώρα πάντως με διπλό νάρθηκα, που κτίστηκε από τον Ιωάννη Β΄, ίσως με πρωτοβουλία της γυναίκας του Ειρήνης, από την Ουγγαρία  περί το 1118-1124. Αργότερα ο Ιωάννης έκτισε τη βόρεια Εκκλησία, πριν από το 1136, αφιερωμένη στην Ελεούσα, όπου μεταφερόταν κάθε εβδομάδα η θαυματουργή εικόνα της Οδηγήτριας για προσκύνηση, στον ίδιο τετράστυλο τύπο, καθώς και τη μεσαία μονόχωρη εκκλησία, στενότερη αυτή , που σκεπάζεται με με δύο άνισους τρούλους, χωρίς κολόνες. .Είναι αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ , ως νεκρικό παρεκκλήσι, γιατί εκεί ήταν οι τάφοι της δυναστείας των ΚομνηνώνΜανώλης Χατζηδάκης, «Τέχνη-Μεσοβυζαντινή τέχνη 1071-1204. Αρχιτεκτονική: Κωνσταντινούπολη-Θράκη», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , εκδ. Εκδοτική Αθηνών, τομ. Θ, Αθήνα, 1980, σελ.395

 Ιστορία της Μονής 
μικρογραφία|αριστερά|300px|Χαρακτικό του Τεμένους το 1877.
Η μονή κτίστηκε από την Άννα Δούκαινα, μητέρα του Αλέξιου του Κομνηνού. Δεν ξέρουμε με σιγουριά αν η μονή ήταν ανδρών ή γυναικών. Ο κλεινός Πατριάρχης Κωνστάντιος λέει ότι υπήρχαν δύο μονές, μια ανδρών και μια άλλη γυναικών, ενώ ο Νικήτας Χωνιάτης και ο Παχυμέρης λένε ότι η μονή ήταν από την αρχή ανδρώα. Στην μονή αυτή ενεκλείνονταν οι απειθούντες κληρικοί. Επί της ηγεμονίας των Λατίνων ήταν εκκλησία λατινική. Κατά της εφόδου των σταυροφόρων, κατά τα μέρη του Πετρίου, μέσον Φαναρίου και Μπαλατά, στις 9 Απριλίου 1204, ο Μούρτζουφλος με τον Βυζαντινό στρατό στρατοπέδευσε στον περίβολο της μονής, επειδή είχε καλή ορατότητα στο λιμάνι και σε μεγάλο μέρος του Βοσπόρου. Ο Σεΐδ Αλή αναφέρει ότι η μονή μετατράπηκε από τους Οθωμανούς σε τροφείο και κτίστηκαν οκτώ τεμένη διδακτήρια. Σήμερα ο ναός ονομάζεται Εσκί Ιμαρέτ Τέμενος.

 Κειμήλια της Μονής 
Σύμφωνα με τον Δάνδολο, κατά το 1221 μετακομίσθη από την μονή αυτή και εστάλη στην Βενετία το λείψανο του Αγίου Παύλου, μάρτυρα της εποχής του Κωνσταντίνου του Κοπρωνύμου. Από τον ναό αυτό οι Λατίνοι αφαίρεσαν έναν ιερόν ήλον και ιεράς ακάνθας, κειμήλια που σήμερα σώζονται στην Βενετία. Επίσης μετακόμισαν τα ιερά λείψανα του Αγίου Παύλου του μάρτυρα, του Αγίου Παύλου Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως και της Αγίας Μαρίνας. Τα λείψανα αυτά χάθηκαν.

 Παραπομπές 

 Πηγές 


Μανώλης Χατζηδάκης, «Τέχνη-Μεσοβυζαντινή  τέχνη 1071-1204. Αρχιτεκτονική: Κωνσταντινούπολη-Θράκη», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους , εκδ. Εκδοτική Αθηνών, τομ. Θ, Αθήνα, 1980, σελ.394-400.

Παντεποπτου
Κατηγορία:Τζαμιά στην Κωνσταντινούπολη
Κατηγορία:Κεράτιος Κόλπος