Χάρης Παμπούκης

Ο Χάρης Παμπούκης (Αθήνα, 29 Ιουνίου 1958) είναι Έλληνας Ακαδημαϊκός, Ομότιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών στο Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών (1991-2025), Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνούς Δικαίου, και πρώην Υπουργός Επικρατείας (και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα και Αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης) στην κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου (2009-2011). Είναι συγγραφέας πλήθους άρθρων στα ελληνικά, τα γαλλικά και τα αγγλικά ενώ έχει δημοσιεύσει εκτενώς νομικές μονογραφίες και πολιτικά δοκίμια. 

Βιογραφία

Νομική σταδιοδρομία

Σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Πανθεόν - Σορβόννη του Παρισιού και ανακηρύχθηκε αριστούχος διδάκτορας του ίδιου Πανεπιστημίου το 1990 (Docteur d'Etat en droit). Η διατριβή του, για την οποία έλαβε διάκριση, είχε τίτλο «L 'acte public étranger en droit international privé», εκδόθηκε το 1993 στη Γαλλία, με πρόλογο από τον εξέχοντα Γάλλο Ακαδημαϊκό Paul Lagarde.

Από το 1990 έως το 1996 υπήρξε αρχισυντάκτης του επιστημονικού περιοδικού Revue Hellenique de Droit International.

Είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω από το 1996 και έχει διατελέσει επιστημονικός επιβλέπων της επιτροπής του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών αναφορικά με τον εκσυγχρονισμό του νομικού επαγγέλματος. Επιπλέον, έχει παρασταθεί ως δικηγόρος στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Στρασβούργο) και στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Λουξεμβούργο), ενώ έχει διατελέσει διαιτητής σε πολλές θεσμικές και ad hoc διαιτησίες, τόσο ημεδαπές όσο και θεσμικές- ιδίως ενώπιον του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου.

Ως νομικός, ασχολείται κυρίως με το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο, το Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών, τη Διεθνή Διαιτησία και τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης διαφορών. Υπήρξε επίσης, τακτικό μέλος του Ειδικού Δικαστηρίου (κακοδικίες και μισθοδικείο). Από το 2004 έχει ιδρύσει δική του δικηγορική εταιρία, η οποία διακρίνεται στους ως άνω τομείς δικαίου.

Τον Αύγουστο του 2025 εκλέχτηκε μέλος του Ινστιτούτου Διεθνούς Δικαίου (Institut de Droit International).

Πανεπιστημιακή σταδιοδρομία

Το 1991 εξελέγη ομόφωνα Λέκτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και από τον Οκτώβριο του 2009, με ομόφωνη εκλογή, διετέλεσε καθηγητής Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου και Δικαίου Διεθνών Συναλλαγών στη Νομική Σχολή Αθηνών, τόσο στον προπτυχιακό όσο και στο μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών. Από το 2014 μέχρι την αφυπηρέτησή του είχε αναλάβει την επιστημονική επίβλεψη και καθοδήγηση της oμάδας προπτυχιακών φοιτητών της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών για το διεθνή διαγωνισμό Willem C. Vis. 

Το 2003 δίδαξε μάθημα στην Ακαδημία Διεθνούς Δικαίου της Χάγης, με θέμα την «Ενότητα ή ετερότητα ως προς τη διεθνή δικαιική ρύθμιση-διεθνές ομοιόμορφο δίκαιο» που δημοσιεύτηκε στη Συλλογή μαθημάτων της Ακαδημίας Διεθνούς Δικαίου το 2008. 

Το 2017 δίδαξε το Ειδικό Μάθημα στην Ακαδημία Διαιτησίας Διεθνούς Δικαίου (Arbitration Academy of International Law), υπό τον τίτλο: "Η ακυρωθείσα διαιτητική απόφαση" (‘The annulled arbitral award’). 

Το 2024 παρέδωσε το γενικό μάθημα του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου στην Ακαδημία Διεθνούς Δικαίου της Χάγης με τον τίτλο "Οι μεταμορφώσεις του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου" (‘Les métamorphoses en droit international privé’) (στα γαλλικά). 

Επίσης το 2024 υπήρξε επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris I – Panthéon Sorbonne. 

Τον Ιούνιο του 2025 αφυπηρέτησε από τη Νομική Σχολή Αθηνών, παραδίδοντας την τελευταία του ως εν ενεργεία Καθηγητής διάλεξη με θέμα την «Αξιακή Διάσταση του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου», εμβαθύνοντας στις μεταμορφώσεις του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου, καθώς και στην εξέλιξη της έννοιας της διεθνούς δικαιοσύνης στο ιδιωτικό δίκαιο, αλλά και τη διαχρονικότητα των ερμηνευτικών επιλογών προς την παγκοσμιοποίηση του δικαίου.

Πολιτική σταδιοδρομία

Έχει διατελέσει ειδικός σύμβουλος του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών (1996 - 1997) και στη συνέχεια Γενικός Γραμματέας Διοίκησης και Οργάνωσης του Υπουργείου Εξωτερικών (1999-2000), υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου. Κατά την περίοδο αυτή (1999) συμμετείχε στην προετοιμασία του Ελσίνκι και στη σύνοδο της Κοπεγχάγης, οι οποίες ήταν καθοριστικές για τα Ευρωπαϊκά τεκταινόμενα, καθώς και για τις διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, καθώς μεταξύ άλλων αποφασίσθηκε η άνευ όρων είσοδος της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατ’ επίλυση των πολύπλοκων ζητημάτων που αντιμετωπίζονταν ως τότε.

Τον Οκτώβριο του 2009 ορκίσθηκε Υπουργός Επικρατείας στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου. Στο διάστημα αυτό θεωρείται ο εμπνευστής του γεωπολιτικού σχεδιασμού ανοιγμάτων στα BRICS (Ρωσία, Κίνα) προς τον αραβικό κόσμο και το Ισραήλ (2010), μέσω του προσανατολισμού των στρατηγικών συνεργασίας με τα ως άνω Κράτη.

Ως Υπουργός, είχε δημόσια ταχθεί από την αρχή υπέρ της πολιτικής ενότητας και της πολιτειακής συνεννόησης, είχε προτείνει σε συνέντευξη του στο Έθνος τη δημιουργία ενός αναπτυξιακού πακέτου Μάρσαλ, ενώ είχε προσδιορίσει ως μεγάλο κομβικό πρόβλημα τη πολυνομία και κακονομία, προτείνοντας μια επιχείρηση νομικής χωροταξίας για την αποκατάσταση της ευνομίας.

Εμπνεύστηκε και ψήφισε το νόμο για το fast track που περιόριζε τη γραφειοκρατία και διευκόλυνε τις μεγάλες επενδύσειςΝόμος 3894/2010, ΦΕΚ Α' 204,  «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων». Στο πεδίο της προσέλκυσης επενδύσεων, υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με το Κατάρ, ύψους 5 δις ευρώ, προετοίμασε την εκμετάλλευση του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού δημιουργώντας όλο τον σχεδιασμό και την εταιρία Ελληνικό ΑΕ και συνέβαλε στη μορφοποίηση της αποζημίωσης από τη Siemens για την ηθική βλάβη του ελληνικού δημοσίου.

Υπήρξε επίσης ο εμπνευστής και ο συντονιστής κατά τη σύνταξη των νόμων για την διαφάνεια και την αλλαγή του πτωχευτικού κώδικα (του τότε άρθρου 99).Νόμος 4738/2020, ΦΕΚ Α 207, "Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας και άλλες διατάξεις".

Τον Ιούνιο του 2011 ανέλαβε Αναπληρωτής Υπουργός Ναυτιλίας, προτείνοντας την επανασύσταση του υπουργείου. Παραιτήθηκε από την Κυβέρνηση στις 25 Αυγούστου 2011.

Έχει διατελέσει μέλος της Ελληνικής Επιτροπής Ιθαγένειας και του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου.

Διετέλεσε επίσης εκπρόσωπος της Ελλάδας στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της Χάγης και στην Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο του Διεθνούς Εμπορίου (UNCITRAL).

Άλλες δραστηριότητες

Έχει συγγράψει βιβλία με απόψεις για την πολιτεία και την πολιτική. Μεταξύ άλλων:
 Περί Ελπίδας - Για ένα εθνικό σχέδιο υπέρβασης της κρίσης, Εκδ. Λιβάνη 2016
 Για την Ανώτατη παιδεία του Μέλλοντος, Εκδ. Λιβάνη, 2007
 Λόγος Κοινός, Εκδ. Λιβάνη, 2008 
 Τρία Ζητούμενα, Εκδ. Λιβάνη, 2006

Έχει επίσης αρθρογραφήσει κατά την περίοδο της ελληνικής οικονομικής κρίσης και μετά σε πλήθος ελληνικών και διεθνών εφημερίδων.

Είναι μέλος των Διοικητικών Συμβουλίων της DANAOS Corp. , του Ομίλου Εταιρειών AKTOR (από το 2022), της AlterEgo Media (από το 2024) καθώς και του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (από το 2016).

Τέλος, έχει τιμηθεί με το Βραβείο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής (Legion d’ honneur) από τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας.

 Ακαδημαϊκή Βιβλιογραφία 
Επιλεκτικά αναφέρεται βιβλιογραφία και αρθρογραφία, μεταξύ άλλων:

 Διαιτησία, Νομική Βιβλιοθήκη, 2024.
 Μεθοδολογία Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου, 2η έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, 2021.
 Ιδιωτικό διεθνές δίκαιο, Νομική Βιβλιοθήκη, 2020.
 Αναγνώριση & Εκτελεστότητα Αλλοδαπών Διαιτητικών Αποφάσεων σύμφωνα με τη Σύμβαση της Νέας Υόρκης (1958), Νομική Βιβλιοθήκη, 2019.
 Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών, Νομική Βιβλιοθήκη, 2009.
 Droit international privé holistique : droit uniforme et droit international privé, RCADI, Tome 330 (2008), 9-474.
 Η Lex Mercatoria ως εφαρμοστέο δίκαιο στις διεθνείς συμβατικές ενοχές, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλας, 1996.
 L'acte public étranger en droit international privé, pref. P. Lagarde, Paris, LGDJ, 1993, 360+XXII p.

 Le contrat de transfert de techniques en droit international privé, Athènes, PUG, 1990, 91p.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί Σύνδεσμοι 
 Επίσημο profile στο Linkedin
 Πανεπιστημιακή σελίδα 
 Συγγραφικό Έργο

Κατηγορία:Καθηγητές νομικής Αθηνών
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Επικρατείας
Κατηγορία:Έλληνες αναπληρωτές υπουργοί Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας