Πείσανδρος ο Αθηναίος

Ο Αθηναίος δημαγωγός Πείσανδρος ήταν ο πρωτεργάτης της μεταβολής του πολιτεύματος των Αθηνών προς το ολιγαρχικότερο, κατά το έτος 411 π.Χ., που έγινε με την ανάδειξη της λεγόμενης «Βουλής των Τετρακοσίων».

Αυτό έγινε αφού η Εκκλησία του Δήμου είχε εκλέξει τον Πείσανδρο μαζί με 10 άλλους πολίτες να μεταβούν στη Μικρά Ασία για να έλθουν σε συνεννόηση με τον Αλκιβιάδη και τον Τισσαφέρνη. Αλλά ο Τισσαφέρνης προτίμησε να ακολουθήσει πολιτική φιλική προς τους Σπαρτιάτες και έθεσε στους Αθηναίους πρέσβεις όρους που δεν ήταν δυνατό να τους δεχθούν. Τότε ο Πείσανδρος με τους άλλους πρέσβεις, με βάση τις αρχές που είχαν προτείνει οι αξιωματικοί του στόλου και στρατού που βρισκόταν στη Σάμο, αποφάσισαν τη μεταβολή του πολιτεύματος στην Αθήνα, οπότε ο ίδιος με τους 5 από τους πρέσβεις επέστρεψε στην Αθήνα, ενώ οι άλλοι 5 ανέλαβαν την εισαγωγή του νέου πολιτικού συστήματος στις πόλεις της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Η μεταρρύθμιση αυτή πέτυχε στην Αθήνα αμέσως μετά την επιστροφή του Πεισάνδρου εκεί, τον Μάρτιο του 411 π.Χ., επειδή οι οπαδοί του είχαν στο μεταξύ προετοιμάσει τα πάντα γι' αυτό, όμως κράτησε λίγους μόνο μήνες. Μετά την κατάλυσή της ο Πείσανδρος, προβλέποντας την καταδίκη του από τους Αθηναίους, κατέφυγε στην αντίπαλη Σπάρτη. Το ίδιο εξάλλου έπραξαν τότε και άλλοι ολιγαρχικοί, όπως ο Αρίσταρχος και ο Ονομακλής.

Πηγές
 Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος: Ιστορία του ελληνικού έθνους, έκδοση 5η («Ελευθερουδάκης», Αθήνα 1925), τόμος Α΄, Βιβλίον 4, σελ. 279 κ.ε.
 Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν «Ηλίου», τόμος 15, σελίδα 683

Πεισανδρος
Πεισανδρος