Γερλήδες

Επί Τουρκοκρατίας λέγονταν Γερλήδες (από την τουρκική λέξη yer = γη) οι ντόπιοι κάτοικοι μιας περιοχήςΜέρος Β' - Οι Βούλγαροι εν Θράκη. Ειδικότερα, όμως, αποκαλούνταν με αυτό το όνομα οι γενίτσαροι Κρήτες (τουρκ. yerli yeniceri) Λεξιλόγιο Τουρκοκρητικής Ελληνόγλωσσης Λογοτεχνίας, Σταύρος Γ. Πλανάκης.

Οι Γερλήδες αποτελούσαν ένα τάγμα (ορντά) που συγκροτούνταν από 28 λόχους (οτζάκια), δηλαδή συνολικά από 2.500 άνδρες. Ο αρχηγός τους λεγόταν Γερλή Αγάς ή Γερλήαγας. Έδρα των Γερλήδων ήταν το Ηράκλειο. Εξάλλου, σε μια έκθεση του 1783 αναφέρεται ότι στα Χανιά υπηρετούσαν 1200 γερλήδες και 1150 στρατιώτες του πεζικού.P. De Bonneval-M. Dumas, 2000, σ. 35

Ο Γερλή Αγάς ήταν την εποχή εκείνη αντίστοιχος με τον στρατιωτικό διοικητή περιφέρειας. Φαίνεται, μάλιστα, να λογιζόταν ένα από τα πλέον σημαίνοντα πρόσωπα της Κρήτης που όταν συνέβαινε κάτι συνέρχονταν σε σύσκεψη, όπως τούτο φανερώνει σχετικό ποίημα κάποιου Παύλου Πρεσβυτέρου από τις Αρχάνες:

Από τη δράση των διαφόρων Γερλη-αγάδων γνωστότερη είναι η εκστρατεία του Γερλή αγα Ομέρ στα Σφακιά το 1821, κατά την οποία, τα οθωμανικά στράτευμα που είχαν σταλθεί για να καταπνίξουν την καρδιά της κρητικής επανάστασης, υπέστησαν μεγάλη καταστροφή από τους Σφακιανούς επαναστάτες στην περιοχή της Αμπέλου. Στην μάχη αυτή σκοτώθηκε και ο ίδιος ο Γερλής Αγας. Γενικότερα, μαζί και με τους αυτοκρατορικούς γενίτσαρους, είχαν τη φήμη ότι δεν υπάκουαν σε κανένα νόμο και δεν ανέχονταν κανένα περιορισμό Ι.Δ. Μουρέλλος, 1950, σ. 353.

Παραπομπές

Πηγές
Τουρκοκρητικοί-Γενίτσαροι, Γερλήδες

Κατηγορία:Στρατιωτικοί σχηματισμοί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Κατηγορία:Οθωμανική Κρήτη