Γρηγόριος Παλαιολόγος

Ο Γρηγόριος Παλαιολόγος (1794 - 1844) ήταν Έλληνας πεζογράφος, λόγιος και γεωπόνος, της εποχής του ελληνικού διαφωτισμού.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του 18ου αιώνα, πιθανώς περί το 1783. Μεγάλωσε στην Βλαχία, όπου ο πατέρας του ήταν επιτετραμμένος του οσποδάρου στην Οθωμανική Πύλη. Ολοκλήρωσε σπουδές στην Πατριαρχική Ακαδημία (σήμερα Μεγάλη του Γένους Σχολή).

Τα επόμενα χρόνια, με δαπάνες της Φιλελληνικής Επιτροπής του Παρισιού (1825-1827), σπουδάζει πρακτική και θεωρητική γεωργία στην Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία και Ελβετία.

Πρώτα ταξιδεύει στην Αγγλία για την εξασφάλιση μεσολάβησης της αγγλικής κυβέρνησης με σκοπό την απόδοση σε αυτόν κάποιων κτημάτων του στην Βλαχία. Ταυτόχρονα όμως ήθελε με την πράξη αυτή να αποκτήσει επαρκή οικονομική άνεση προκειμένου να τελειοποιήσει τις γνώσεις του των αγγλικών και να παρακολουθήσει μαθήματα «πολιτικής». Ωστόσο, το εγχείρημα αυτό δεν ευοδώθηκε. Έπειτα αποπειράθηκε να διδάξει έναντι αμοιβής την ελληνική γλώσσα στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, εν τούτοις η προσπάθεια αυτή αποδείχθηκε εξίσου άκαρπη. Εν τέλει μετέφρασε στα αγγλικά το θεατρικό έργο του Ν.Σ. Πικκόλου, «Ο θάνατος του Δημοσθένους», έργο το οποίο αποσκοπούσε στην ευαισθητοποίηση της συνείδησης των Άγγλων ανθρωπιστών ως προς την ελληνική υπόθεση.

Το 1827, στον πρόλογο του έργου του, τυπωμένου στο Παρίσι υπό το όνομα «Esquisses de moeures turques de XIXe siècle», αναφέρει ότι ολοκλήρωσε τις σπουδές του και ετοιμάζεται να φύγει. Ωστόσο λαμβάνει υποτροφία από την Φιλελληνική Εταιρεία (Societe Philanthropique en faveur des Grecs) και μένει ως σπουδαστής τα επόμενα δύο χρόνια στο Παρίσι. Τον ίδιο καιρό γίνονται θερμές συστάσεις προς τον Καποδίστρια για τον Παλαιολόγο, που ενδιαφερόταν για νέους οι οποίοι θα τον βοηθούσαν να ανασυγκροτήσει την Ελλάδα.

Το 1828, κατά την διάρκεια αυτής της υποτροφίας, εκδίδει το έργο του «Ἑρμηνεία τῆς καλλιεργείας τοῦ γεωμήλου» με την τυπογραφία του Φιρμίνου Διδότου (Firmin Didot), ο ίδιος μέλος της Φιλελληνικής Επιτροπής. Για το έργο αυτό ο Παλαιολόγος έπλασε την λέξη γεώμηλον ως απόδοση του γαλλικού pomme de terre. Επαινώντας το φυτό αυτό, γράφει: 

Το 1829, ήρθε στην Ελλάδα και διορίστηκε από τον Καποδίστρια διευθυντής του «Προτύπου Αγροκηπίου» της Τίρυνθας, θέση που διατήρησε έως το 1831. Στη συνέχεια υπηρέτησε στη δημόσια διοίκηση. Εισήγαγε στην Ελλάδα τη βουτυρομηχανή και έγραψε αρκετές επιστημονικές πραγματείες (Περί αμπελουργίας και οινοποιίας, Ερμηνεία περί ανατροφής του μεταξοσκώληκος και άλλες). Εξέδιδε το περιοδικό Τριπτόλεμος.

Το 1839 εξέδωσε το δίτομο μυθιστόρημά του Ο πολυπαθής, ένα από τα πρώτα νεοελληνικά μυθιστορήματα. Στη συνέχεια διορίστηκε στην ελληνική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί εξέδωσε το δίτομο μυθιστόρημα Ο ζωγράφος και το Επιστολάριον. Πέθανε το 1844 στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Πολυπαθής ακολουθεί δεδηλωμένα το πρότυπο των ευρωπαϊκών περιπετειωδών μυθιστορημάτων. Ο Παλαιολόγος αποκαλούσε τον ήρωά του «ο ελληνικός Ζιλβλάσιος», εννοώντας το πικαρέσκ μυθιστόρημα Ιστορία του Ζιλ Μπλας ντε Σαντιλιάν του Γάλλου  Αλαίν Ρενέ Λεσάζ. Ωστόσο, αυτό δεν μειώνει την αξία του και τη σημασία του για τα ελληνικά γράμματα. Ο Ζωγράφος είναι «αθηναϊκό» μυθιστόρημα.

Ο Πολυπαθής είναι ένα έργο που μεταφέρει τον αναγνώστη από την Οθωμανική Κωνσταντινούπολη της δεκαετίας του 1770 στην Ελλάδα του βασιλιά  Όθωνα και τελειώνει με τον πολυβασανισμένο ήρωα να ξαναβρίσκει στα 60 του χρόνια την χαμένη του αγάπη και να καταλήγει να καλλιεργεί τον κήπο του.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Βιογραφικό και πλήρης εργογραφία
 Απόσπασμα από τον Πολυπαθή

 Έργα 
 Ἑρμηνεία τῆς καλλιεργείας τοῦ γεωμήλου καὶ τῶν ὠφελιμοτέρων αὐτοῦ χρήσεων (1828) Ἐν Παρισίοις, ἐκ τῆς τυπογραφίας τοῦ Φιρμίνου Διδότου

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Έλληνες λογοτέχνες
Κατηγορία:Νεοέλληνες λογοτέχνες