Τζον Γουέιν

Ο Τζον Γουέιν (αγγλικά: John Wayne, πραγματικό όνομα: Marion Robert Morrison, 26 Μαΐου 1907 – 11 Ιουνίου 1979), ήταν Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός ταινιών. Αποτέλεσε την ενσάρκωση του αρρενωπού άνδρα και αποτελεί πλέον αμερικανικό είδωλο. Έμεινε διάσημος για τη χαρακτηριστική του φωνή, το βάδισμα και το υψηλό του ανάστημα. Ήταν γνωστός επίσης για τις συντηρητικές πολιτικές ιδέες του και για τις αντικομμουνιστικές θέσεις του κατά την περίοδο του μακαρθισμού στην Αμερική της δεκαετίας του 1950. 
μικρογραφία|Ο Γουέιν με τη Νάνσι Όλσον στην ταινία του 1952 Κεραυνός στη Χαβάη.
μικρογραφία|Ο Γουέιν με τον Ντιν Μάρτιν στην ταινία του 1959 Ρίο Μπράβο.
Ο Γουέιν τοποθετήθηκε στην τρίτη θέση μιας λίστας με τους αγαπημένους Αμερικανούς σταρ. Είναι κι ο μοναδικός μη εν ζωή σταρ που κοσμεί τη συγκεκριμένη λίστα, κάθε χρονιά από το 1994. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει 13ο στη λίστα με τους 25 μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών.
μικρογραφία|Ο Γουέιν σε ταξίδι του στην Αυστραλία το 1943 για την εμψύχωση του στρατεύματος κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

 Βιογραφία 

Ο Γουέιν άλλαξε πολύ μικρός το μεσαίο από Ρόμπερτ σε Μίτσελ, όταν οι γονείς του αποφάσισαν να ονομάσουν τον επόμενο γιο τους Ρόμπερτ. Η οικογένειά του ήταν πρεσβυτεριανή. Ο πατέρας του, Κλάιντ Λέοναρντ Μόρισον (1884-1937), γιος του Αμερικανού βετεράνου του εμφυλίου πολέμου Μάριον Μίτσελ Μόρισον (1845-1915), ήταν ιρλανδικής, σκωτσέζικης και αγγλικής καταγωγής.

Η μητέρα του, η Μαίρη Μπράουν (1885-1970), ήταν από το Λάνκαστερ της Νεμπράσκας. Ο Γουέιν έκανε αίτηση να μπει στην Αμερικανική Ναυτική Ακαδημία, αλλά δεν έγινε αποδεκτός. Σπούδασε αντ' αυτού νομική στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC).

Ο Γουέιν ήταν μέλος της ομάδας αμερικάνικου ποδοσφαίρου του πανεπιστημίου, με προπονητή του τον θρυλικό Χάουαρντ Τζόουνς. Ένας τραυματισμός σταμάτησε την αθλητική σταδιοδρομία του. Έχασε έτσι την αθλητική υποτροφία του και, χωρίς χρήματα, αναγκάστηκε να αφήσει το πανεπιστήμιο.

 Ηθοποιός 

Εργάστηκε στην αρχή ως κομπάρσος για την εταιρεία ταινιών Fox Film Corporation (από το 1935 και μετά 20th Century Fox και τον Ιανουάριο του 2020 μετονομάστηκε σε 20th Century Studios) και η αμοιβή του ανερχόταν στα 75 δολάρια την εβδομάδα. Το 1930, ο σκηνοθέτης Ράουλ Γουόλς του προσέφερε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία The Big Trail. Ως καλλιτεχνικό ψευδώνυμο, ο Γουόλς του πρότεινε το «Άντονι Γουέιν», ονοματεπώνυμο του στρατηγού της Αμερικανικής Επανάστασης Mad Anthony Wayne. Ο Γουίνφιλντ Σίναν, διευθυντής του στούντιο, το απέρριψε, καθώς ακουγόταν πολύ ιταλικό. Ως εναλλακτική λύση ο Γουόλς πρότεινε το Τζον Γουέιν. Ο Σίναν συμφώνησε και από τότε ο Γουέιν είναι γνωστός με αυτό το όνομα. Μετά τη συμμετοχή του στο The Big Trail η αμοιβή του αυξήθηκε. Πλέον εισέπραττε 105 δολάρια εβδομαδιαίως.

Ο ρόλος που απογείωσε την καριέρα του Γουέιν ήταν ο πρωταγωνιστικός στο κλασικό γουέστερν Η ταχυδρομική άμαξα (Stagecoach, 1939) σε σκηνοθεσία του Τζον Φορντ. Ο Φορντ δυσκολεύτηκε να βρει χρηματοδότες για την ταινία, λόγω του γεγονότος ότι ο άσημος ακόμη Γουέιν δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως εγγύηση για την εμπορική επιτυχία της ταινίας. Ο Γουέιν μετά την προβολή της ταινίας καθιερώθηκε ως αστέρας του κινηματογράφου και η επιτυχία της σφράγισε τη φιλία του με τον Φορντ, με τον οποίο συνεργάστηκε σε περισσότερες από 20 ταινίες.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του πρωταγωνίστησε σε 142 ταινίες. Ειδική μνεία πρέπει να γίνει στις ταινίες: Ο ήσυχος άνθρωπος (The Quiet Man, 1952), Η αιχμάλωτος της ερήμου (The Searchers, 1956) σε σκηνοθεσία του Τζον Φορντ και Το κόκκινο ποτάμι (Red River, 1948) και Ρίο Μπράβο (Rio Bravo, 1959) σε σκηνοθεσία του Χάουαρντ Χοκς. Ο Γουέιν βραβεύτηκε με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου για την ταινία του 1969, Αληθινό θράσος (True Grit).

 Φιλμογραφία 
ΈτοςΠρωτότυπος τίτλοςΕλληνικός τίτλοςΡόλος1920-19291926Brown of Harvardπαίκτης αμερικανικού ποδοσφαίρουBardelys the MagnificentΜπάρντελαϊς ο μεγαλοπρεπήςφρουρόςThe Great K & A Train Robberyκομπάρσος1927Annie LaurieκομπάρσοςThe Drop Kickπαίκτης αμερικανικού ποδοσφαίρουMother Machreeκομπάρσος1928Four SonsαξιωματικόςHangman's Houseθαμώνας ιπποδρόμουNoah's ArkΗ κιβωτός του Νώεκομπάρσος1929SpeakeasyκομπάρσοςWords and MusicΝεανικές τρέλεςΠιτ ΝτόναχιουSaluteΜπιλThe Forward PassΤο ματς της δόξαςπαίκτης αμερικανικού ποδοσφαίρου1930-19391930Men Without WomenΤο υποβρύχιο 13ασυρματιστήςBorn RecklessΓεννημένος ατρόμητοςκομπάρσοςRough RomanceΆγριο ρομάτσοξυλοκόποςCheer Up and SmileΡόιThe Big TrailΜπρεκ Κόουλμαν1931Girls Demand ExcitementΠίτερ ΜπρουκςThree Girls LostΓκόρντον ΓουέιλςArizonaυπολοχαγός Μπομπ ΝτέντονThe Deceiverπτώμα του Ρίτσαρντ ΘορπThe Range FeudΜια δικαστική πλάνηΚλιντ ΤέρνερMaker of MenΝτάστι Ρόουντς1932The Shadow of the EagleΚρεγκ ΜακόιTexas CycloneΚυκλών του ΤέξαςΣτιβ ΠίκετTwo-Fisted LawΟ νόμος της γροθιάςΝτιούκLady and GentΜπαζ ΚίνεϊThe Hurricane ExpressΛάρι ΜπέικερRide Him, CowboyΕκτελεστικό απόσπασμαΤζον ΝτρούριThe Big StampedeΟ άρχων των ορέωνΤζον ΣτιλThat's My BoyΤέιλορHaunted GoldΣτοιχειωμένος χρυσόςΤζον Μέισον1933The Telegraph TrailΤζον ΤρεντThe Three MusketeersΤζον ΓουέινCentral AirportΣήμα κινδύνουσυγκυβερνήτηςSomewhere in SonoraΟι γίγαντες του ΜεξικούΤζον ΜπίσοπThe Life of Jimmy DolanΤο δίλημμαΣμιθHis Private SecretaryΝτικ ΓουόλαςBaby FaceΣκιές που περνούνΤζίμι ΜακόιThe Man from MontereyΟ αετός της ΙσπανίαςΤζον ΧολμςRiders of DestinyΟ τραγουδιστής ΣάντιΣάντι ΣόντερςCollege CoachφοιτητήςSagebrush TrailΤζον Μπραντ (Σμιθ)1934The Lucky TexanΟ τυχερός του ΤέξαςΤζέρι ΜέισονWest of the DivideΑδελφοί στον κίνδυνοΤεντ ΧέιντενBlue SteelΤζον ΚαρούδερςThe Man from UtahΟ άνδρας από τη ΓιούταΤζον ΓουέστονRandy Rides AloneΡάντι ΜπάουερςThe Star PackerΤζον ΤράβερςThe Trail BeyondΡοντ ΝτρουThe Lawless FrontierΤζον Τόμπιν'Neath the Arizona SkiesΑτσαλένιες γροθιέςΚρις Μορέλ1935Texas TerrorΤζον ΧίγκινςRainbow ValleyΣτην κοιλάδα του χρυσούΤζον ΜάρτινThe Desert TrailΤζον ΣκοτThe Dawn RiderΤζον ΜέισονParadise CanyonΤζον ΓουάιατWestward HoΉρωες της ΔύσεωςΤζον ΓουάιατThe New FrontierΤζον ΝτόσονLawless RangeΤζον Μίντλετον1936The Oregon TrailΑτρόμητος εκδικητήςΤζον ΝτέλμοντThe Lawless NinetiesΑτρόμητος φρουρόςΤζον ΤίπτονKing of the PecosΤζον ΚλέιμπορνThe Lonely TrailΤζον ΆσλεϊWinds of the WastelandΤζον ΜπλερSea SpoilersΝαυτική περίπολοςΜπομπ ΡάνταλConflictΟ Πατ νικά τον ΚάριγκανΠατ Γκλέντον1937California Straight Ahead!Ο δρόμος προς την ΚαλιφόρνιαΜπιφ ΣμιθI Cover the War!Πολεμική περιπέτειαΜπομπ ΆνταμςIdol of the CrowdsΟ άσος της περιπέτειαςΤζόνι ΧάνσονAdventure's EndΘαλασσινή περιπέτειαΝτιού ΣλέιντBorn to the WestΝτέαρ Ραντ1938Pals of the SaddleΣτόουνι ΜπρουκOverland Stage RaidersSanta Fe StampedeRed River Range1939StagecoachΗ άμαξα της αγωνίαςΡίνγκο ΚιντThe Night RidersΣτόουνι ΜπρουκThree Texas SteersWyoming OutlawNew FrontierΤο καραβάνι προς τη ΔύσηAllegheny UprisingΟ αντάρτηςΤζιμ Σμιθ1940-19491940Dark CommandΟ μαύρος ιππότηςΜπομπ ΣέτονThree Faces WestΗρωικοί πρωτοπόροιΤζον ΦίλιπςThe Long Voyage HomeΠεριπέτεια στον ωκεανόΌλσενSeven SinnersΟι επτά αμαρτωλοίΝταν1941A Man BetrayedΛιν ΧόλιστερLady from LouisianaΗ λέσχη του θανάτουΤζον ΡέινολντςThe Shepherd of the Hillsμικρός Ματ Μάθιους1942Lady for a NightΤζάκσον ΜόργκανReap the Wild WindΜατωμένοι πειρατέςΤζακ ΣτιούαρτThe SpoilersΨυχές στον βόρβοροΡόι ΓκλένιστερIn Old CaliforniaΑίμα στην ΚαλιφόρνιαΤομ ΚρεγκFlying TigersΙπτάμενοι τίγρειςΤζιμ ΓκόρντονPittsburghΈνα χαμόγελο στην κόλασηΠίτσμπουργκ ΜάρκαμReunion in FranceΜετά την καταισχύνηΠατ Τάλμποτ1943A Lady Takes a ChanceΟ πόθος νικά τον δισταγμόΝτιούκ ΧάντκινςIn Old OklahomaΝταν, ο αλύγιστοςΝτάνιελ Φ. Σόμερς (Νταν)1944The Fighting SeabeesΦλογισμένα νησιάΓουέτζ ΝτόνοβανTall in the SaddleΡόκλιν1945Flame of Barbary CoastΗ πόλη της ακολασίαςΝτιούκ ΦέργκουςBack to BataanΒαταάν, το φρούριο του ΕιρηνικούΤζόζεφ ΜάντενDakotaΤα πιστόλια που σκόρπιζαν τον θάνατοΤζον ΝτέβλινThey Were ExpendableΓίγαντες των κυμάτωνΡάστι Ράιαν1946Without ReservationsΜια βραδιά στην αγκαλιά σουΡάστι Τόμας1947Angel and the BadmanΗ διπλή ενέδραΚουίρτ ΈβανςTycoonΤζόνι1948Fort ApacheΕπέλαση την αυγήΚέρμπι ΓιορκRed RiverΤο κόκκινο ποτάμιΤόμας Ντάνσον3 GodfathersΟι τρεις δραπέτεςΡόμπερτ Μάρμαντιουκ Σάνγκστερ ΧαϊτάουερWake of the Red WitchΔεσμώτες της μαύρης μαγείαςΡαλς1949She Wore a Yellow RibbonΗρωική επέλασηΝέιθαν Κάτινγκ ΜπριτλςThe Fighting KentuckianΟ δαίμων της μάχηςΤζον ΜπρινSands of Iwo JimaΣτους άμμους της ΙβοζίμαΤζον Μ. Στράικερ1950-19591950Rio GrandeΡίο ΓκράντεΚέρμπι Γιορκ1951Operation PacificΚεραυνός των βυθώνΝτιούκ ΓκίφορντFlying LeathernecksΣμηναρχία θανάτουΝτάνιελ Χαβιέ Κέρμπι1952The Quiet ManΟ ήσυχος άνθρωποςΣον ΘόρντονBig Jim McLainΚεραυνός στη ΧαβάηΤζιμ Μακλέιν1953Trouble Along the WayΣτιβ ΓουίλιαμςIsland in the SkyΧαμένη αποστολήΝτούλεϊHondoΧόντοΧόντο Λέιν1954The High and the MightyΌταν σημάνει η ώραΝταν Ρόμαν1955The Sea ChaseΤο γεράκι των πέντε θαλασσώνΚαρλ ΈρλιχBlood AlleyΚίτρινος χείμαρροςΤομ Γουάιλντερ1956The ConquerorΟ δαίμων της ΑσίαςΤεμούχινThe SearchersΗ αιχμάλωτος της ερήμουΊθαν Έντουαρντς1957The Wings of EaglesΟ κυρίαρχος του ΕιρηνικούΦρανκ Γουίντ (Σπιγκ)Jet PilotΑτσαλένια φτεράΤζιμ ΣάνονLegend of the LostΟ δρόμος των χαμένων εραστώνΤζο Τζένιουαρι1958I Married a WomanΚαι η γυνή να φοβήται τον άνδραΤζον ΓουέινThe Barbarian and the GeishaΟ βάρβαρος και η γκέισαΤάουνσεντ Χάρις1959Rio BravoΡίο Μπράβοσερίφης Τζον ΤσανςThe Horse SoldiersΟι γενναίοι δεν διστάζουν ποτέΤζον Μάρλοου1960-19691960The AlamoΆλαμοΝτέιβι ΚρόκετNorth to AlaskaΗ μοίρα των ηρώωνΣαμ Μακόρντ1961The ComancherosΤζέικ Κάτερ1962The Man Who Shot Liberty ValanceΟ άνθρωπος που σκότωσε τον Λίμπερτι ΒάλανςΤομ ΝτόμιφονHatari!Σον ΜέρσερThe Longest DayΗ πιο μεγάλη μέρα του πολέμουΜπέντζαμιν ΒάντερβουρτHow the West Was WonΗ κατάκτηση της Δύσηςστρατηγός Γουίλιαμ Σέρμαν1963Donovan's ReefΓροθιά και γοητείαΜάικλ Πάτρικ Ντόνοβαν (Γκανς)McLintock!Ο μεγάλος ΜακλίντοκΤζορτζ Ουάσινγκτον Μακλίντοκ1964Circus WorldΤο μεγαλύτερο τσίρκο του κόσμουΜατ Μάστερς1965The Greatest Story Ever ToldΗ ωραιότερη ιστορία του κόσμουεκατόνταρχος στη σταύρωσηIn Harm's WayΠρώτη νίκηΡοκThe Sons of Katie ElderΚαι οι τέσσερις ήταν γενναίοιΤζον Έλντερ1966Cast a Giant ShadowΤα τέσσερα λιοντάρια της ερήμουστρατηγός Μάικ ΡάντολφEl DoradoΕλντοράντοΚόουλ Θόρντον1967The War WagonΟι ακατανίκητοιΤόου Τζάκσον1968The Green BeretsΤα πράσινα μπερέσυνταγματάρχης Μάικ ΚέρμπιHellfightersΟι φλόγες της κολάσεωςΤσανς Μπάκμαν1969True GritΑληθινό θράσοςΡούστερ ΚόγκμπερνThe UndefeatedΟι αήττητοιΤζον Χένρι Τόμας1970-19791970ChisumΕναντίον όλων των παρανόμωνΤζον ΤσίζαμRio LoboΡίο ΛόμποΚορντ Μακνάλι1971Big JakeΜονομαχία στη ΔύσηΤζέικομπ Μακάντλς1972The CowboysΟι καουμπόυςΓουίλ ΆντερσενCancel My ReservationΤζον Γουέιν1973The Train RobbersΟι ληστές των τρένωνΛέινCahill U.S. MarshalΤετάρτη πρωί, η εκτέλεσηΤζέι Ντι Καχίλ1974McQΤο βρόμικο κόλπο του επιθεωρητή Μακ ΚιούΜακ Κιού1975BranniganΕπιθεωρητής ΜπράνιγκανΕπιθεωρητής ΜπράνιγκανRooster CogburnΟ μονόφθαλμοςΡούστερ Κόγκμπερν1976The ShootistΜε το χέρι στη σκανδάληΤζέι Μπι Μπρουκς

 Ασθένεια 
Ο Γουέιν ήταν καπνιστής από νεαρός. Το 1964, του διέγνωσαν καρκίνο του πνεύμονα και υποβλήθηκε σε επιτυχή χειρουργική επέμβαση όπου αφαιρέθηκε ολόκληρος ο αριστερός πνεύμονάς του και τέσσερα πλευρά. Παρά τις προσπάθειες από τους συνεργάτες του να κρατηθεί κρυφή η ασθένειά του, της οποίας η αποκάλυψη μπορεί και να του στοίχιζε την κινηματογραφική του καριέρα, ο Γουέιν ανήγγειλε ότι είχε καρκίνο και κάλεσε το κοινό να κάνει προληπτικές εξετάσεις. Πέντε χρόνια αργότερα, δήλωσε ότι είχε απαλλαγεί από τον καρκίνο. Η λειτουργία των πνευμόνων του ήταν μειωμένη και ο οργανισμός του δεν άντεχε την κούραση, με αποτέλεσμα να έχει συχνά ανάγκη από συμπληρωματικό οξυγόνο. Παρ' όλα αυτά μερικά χρόνια αργότερα άρχισε να καπνίζει πούρα.

 Πολιτικά 
Συμμετείχε στη δημιουργία της Ένωση κινηματογραφιστών για την διατήρηση του αμερικανικού ιδεώδους τον Φεβρουάριο του 1944 και εκλέχτηκε πρόεδρος της οργάνωσης το 1947.

Ήταν διακαής αντικομμουνιστής και υποστηρικτής της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων. Ο Γουέιν χρησιμοποίησε την ισχυρή θέση του για να υποστηρίξει συντηρητικές ιδέες, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης για τον Πόλεμο του Βιετνάμ με την παραγωγή της ταινίας Τα πράσινα μπερέ (Green Berets, 1968). Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, εντούτοις, τάχτηκε ενάντια στις συντηρητικές ιδέες με την υποστήριξη της Συνθήκης του Παναμά.

Ο Γουέιν υποστήριξε σε συνέντευξή του στο περιοδικό Playboy ότι υποστήριζε το σοσιαλισμό όταν ήταν φοιτητής και ότι ψήφισε τον δημοκρατικό πρόεδρο Φραγκλίνο Ρούζβελτ στην προεδρική αναμέτρηση του 1936. Εντούτοις, για το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας του ήταν ρεπουμπλικάνος.

 Προσωπική ζωή 
Ο Γουέιν παντρεύτηκε τρεις φορές και χώρισε δύο. Οι σύζυγοί του, όλες τους ισπανικής καταγωγής, ήταν η Τζοζεφίν Αλίσια Σαντς, η Εσπεράντσα Μπάουρ, και η Πιλάρ Παλέτ.

Είχε τέσσερα παιδιά με την Τζοζεφίν:

 Μάικλ Γουέιν (κινηματογραφικός παραγωγός) - γεννημένος στις 23 Νοεμβρίου 1934/ πέθανε στις 2 Απριλίου 2003,
 Μέρι Αντόνια "Τόνι" Γουέιν Λα Κάβα - γεννημένη στις 25 Φεβρουαρίου 1936/ πέθανε στις 6 Δεκεμβρίου 2000 
 Πάτρικ Γουέιν - (ηθοποιός) - γεννημένος στις 15 Ιουλίου 1939 
 Μελίντα Γουέιν Μουνιόθ - γεννημένη στις 3 Δεκεμβρίου 1940

και τρία με την Παλέτ:

 Άισα Γουέιν - (ηθοποιός, τώρα πληρεξούσιος) γεννημένη στις 31 Μαρτίου 1956
 Τζον Ίθαν Γουέιν - (ηθοποιός) - γεννημένoς στις 22 Φεβρουαρίου 1962 
 Μαρίζα Γουέιν (ηθοποιός) - γεννημένη στις 22 Φεβρουαρίου 1966

 Παραπομπές 

 Πηγές 


 Περαιτέρω ανάγνωση 



 Calder, Jenni (1979), John Wayne - Man and Myth of the West, in Bold, Christine (ed.), Cencrastus No. 1, Autumn 1979, pp. 13 – 16 




 Didion, Joan (1968). "John Wayne: A Love Song". In Slouching Towards Bethlehem. New York: Farrar, Straus and Giroux. 


 Jensen, Richard (2012). When the Legend Became Fact – The True Life of John Wayne. Nashville: Raymond Street Publishers, 2012.










 Christian Dureau, John Wayne : Un homme, une légende, Paris, Éditions Dualpha, 2005, 253 pages.
 Anton Giulio Mancino, John Wayne, Paris, Gremese International, 1998, 192 pages.
 Frédéric Valmont, John Wayne, le géant de l'Ouest, Paris, Éditions Didier Carpentier, 2010, 113 p..
 Maurice Zolotow, John Wayne ou l'épopée du courage, Paris, Éditions France-Empire, 1979, 306 p..

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Official John Wayne website


 John Wayne Cancer Foundation
 John Wayne Cancer Institute
 FBI file on John Wayne
 Birthplace of John Wayne official website
 "On the Set of The Alamo": Behind-the-scenes footage from the production of the film, from the Texas Archive of the Moving Image

 John Wayne walks into Stardom
 The Duke
 Wayne & Martin, The Sons of Katie Elder photo: «Too many cooks».

Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί βωβών ταινιών
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Δράμα)