Γευγελή

Η Γευγελή είναι πόλη της  Βόρειας Μακεδονίας και έδρα του ομώνυμου δήμου που υπάγεται στη Νοτιοανατολική Περιφέρεια.

 Ιστορικές αναφορές 
Οι πρώτες γραπτές αναφορές για την πόλη με το σημερινό της όνομα «Γευγελή» υπάρχουν από το 1690.Ιωάννη Βασδραβέλλη, А΄ αρχείον Θεσσαλονίκης Στις 20 Νοεμβρίου 1715 διατάχθηκε με Σουλτανικό φιρμάνι η είσπραξη κεφαλικού φόρου και εκ των Ελλήνων (Γιουνάν), πλην των μουσουλμάνων της Γευγελής.

Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας υπήρχε σημαντική ελληνική κοινότητα με σχολείο, ναούς κ.α. Η πόλη υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Ελληνισμού έως το 1912.Αλησμόνητες πατρίδες του Ελληνισμού, τόμος: ΣΤ΄ (Άνω Μακεδονία), ιστορική εποπτεία: Κωνσταντίνος Απ. Βακαλόπουλος, πολιτιστική εποπτεία: Νικόλαος Μουτσόπουλος, εκδόσεις: Τσιαμπίρης – Πυραμίδα, Θεσσαλονίκη, σσ. 280, 411Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 240 Οι κάτοικοι της περιοχής Γευγελής συμμετείχαν στην Επανάσταση του 1821.Ιστορία της Μακεδονίας 1354-1833, Βακαλόπουλος E. Απόστολος, Εκδόσεις Βάνιας, 1992 Οι Γευγελιώτες συμμετείχαν επίσης, στη Μακεδονική Επανάσταση του 1878, ζητώντας επίμονα οπλισμό από το Ελληνικό προξενείο Θεσσαλονίκης.Ο Βόρειος Ελληνισμός κατά την πρώιμη φάση του Μακεδονικού Αγώνα (1878-1894) - Απομνημονεύματα Αναστάσιου Πηχεώνα, Κωνσταντίνος Απ. Βακαλόπουλος, Εκδοτικός οίκος Αντώνιου Σταμούλη, Θεσσαλονίκη 2004, σελ. 23

Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, ο Δημοσθένης Κύρου συντονίζε και οργάνωνε την άμυνα των Ελλήνων σε όλη την περιοχή. Στη Γευγελή επίσης, ενεργοποιήθηκαν τα σώματα των Χρήστου Δέλλιου και Σίμου Μάλιου.Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 53Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος , Ο ένοπλος αγώνας στη Μακεδονία 1904-1908, Ο Μακεδονικός Αγώνας, εκδόσεις Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 342 Γευγελιώτης ήταν ο Γεώργιος Βαφόπουλος, ο ποιητής «της Μακεδονίας». Γευγελιώτης ήταν και ο καλαθοσφαιριστής, προπονητής και βουλευτής Γιάννης Ιωαννίδης.

Οι Βλάχοι της Γευγελής έλαβαν μέρος, στο 28ο Αντάμωμα των Βλάχων, στην Καλαμπάκα, τον Ιούνιο του 2012 και έκτοτε συμμετέχουν σε όλα τα Πανελλήνια Ανταμώματα των Βλάχων.

 Πληθυσμιακά στοιχεία 
Ο D.M. Brankoff γραμματέας του βουλγαρικού εξαρχάτου δεν κάνει καμιά αναφορά στην παρουσία Μουσουλμάνων ούτε Σέρβων αλλά αθιγγάνων αποκαλώντας όλους τούς εξαρχικούς Βουλγάρους το 1905, ενώ ο Παναγιώτης Χαλκιόπουλος, επίτροπος και αυτός της Ιεράς Συνόδου αλλά και δικαστικός και μέλος του Συμβουλίου Επικρατείας αναφέρεται και σε εξαρχικούς, Σέρβους και Μουσουλμάνους.
 Αριθμός %  Σύνολο 4.287 100 Βούλγαροι   1.840  42,90Πατριαρχικοί 2.255   52,60Τσιγγάνοι    90    2,10Ουνίτες   30  0,70Βλάχοι    72  1,70Πηγή: D.M. Brankoff 1905  
 Αριθμός %  Σύνολο 5.289 100 Πατριαρχικοί  2.305  43,60Εξαρχικοί  1.600  30,30 Μουσουλμάνοι   1.200  22,70Σέρβοι    143  2,70Ουνίτες   14  0,15Βλάχοι   27  0,55Πηγή Χαλκιόπουλος1910    

 Αξιόλογοι Γευγελιώτες 
 Χρήστος Δέλλιος, Μακεδονομάχος οπλαρχηγός
 Βασίλειος Τσορλίνης, Μακεδονομάχος
 Γεώργιος Βαφόπουλος, ποιητής
Γιάννης Ιωαννίδης, καλαθοσφαιριστής, προπονητής καλαθοσφαίρησης, πολιτικός

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Οπτικοακουστικό υλικό
 Επίσημη ιστοσελίδα Δήμου Γεύγελης. 


Κατηγορία:Λήμματα που χρειάζονται αναφορά αριθμού σελίδας
Κατηγορία:Πόλεις της Βόρειας Μακεδονίας
Κατηγορία:Δήμος Γευγελής
Κατηγορία:Συνοριακές διελεύσεις Ελλάδας-Βόρεια Μακεδονίας