Πολύγωνο (Αθήνα)

Το Πολύγωνο είναι συνοικία της Αθήνας. Βρίσκεται στη περιοχή ανάμεσα από το πεδίο του Άρεως και τα Τουρκοβούνια, στων οποίων τις πλαγιές και είναι δομημένο, παρουσιάζοντας έντονες ιδιομορφίες υψομέτρου με πολλές απότομες κλίσεις. Το Πολύγωνο χωρίζει τις περιοχές Γκύζη (όριο η οδός Πριγκηποννήσων), Κυψέλη (όριο η λεωφόρος Κων. Τσαλδάρη) και Νέα Φιλοθέη (όριο η οδός Μπόχαλη), ενώ γειτνιάζει και με τους Αμπελοκήπους στα ανατολικά (όριο η οδός Μπουαίων). Παρόλο που είναι μια πυκνοδομημένη περιοχή, δεν είναι όσο πυκνοκατοικημένη όσο οι γειτονικές της συνοικίες των Αμπελοκήπων, του Γκύζη και της Κυψέλης, καθώς στις περισσότερες επικλινείς περιοχές δεν επιτρέπεται η ανέγερση πολυώροφων οικοδομών. Έτσι η πλειοψηφία των κτιρίων της περιοχής είναι μονοκατοικίες και διώροφα κτίρια. Στο Πολύγωνο κοντά στα όρια με την Κυψέλη βρίσκονται επίσης τα δικαστήρια της Αθήνας.

Παλαιότερα η περιοχή διασχιζόταν από χείμαρρο, η αρχαία ονομασία του οποίου ήταν Ελλέβορος ή Βριλησσός. Σήμερα η κοίτη του χειμάρρου έχει καλυφθεί και δομηθεί, αποτελώντας τον πιο κύριο δρόμο της περιοχής που ενώνει το Πολύγωνο με το Ψυχικό, την Κυψέλη και τα δικαστήρια της οδού Ευελπίδων. Στο Πολύγωνο βρίσκεται και η μοναδική στην Ελλάδα, Αιθιοπική Χριστιανική Εκκλησία.

Η ονομασία της συνοικίας φαίνεται ότι προήλθε από την πολυγωνική εξέδρα που στηνόταν κατά τις παρελάσεις στον χώρο απέναντι από την είσοδο της τότε Σχολής Ευελπίδων (σημερινά Δικαστήρια). Η αρχαία ονομασία της περιοχής ήταν Αγχεσμός. Η περιοχή αναφέρεται και ως Γυπαρέικα, λόγω του ότι εκεί είχε κτήματα ο Παύλος Γύπαρης, σωματοφύλακας του Ελευθερίου Βενιζέλου, γι' αυτό και  η περιοχή ονομάζεται επίσης συνοικία Ελευθερίου Βενιζέλου, όπως και η κεντρική πλατεία της.

Πριν από την δεκαετία το 1960 το όνομα Πολύγωνο σήμαινε μόνο τον προσφυγικό οικισμό, ο οποίος ήταν χτισμένος κατά μήκος του ρέματος.  Άρχιζε περίπου από την σημερινή Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού, κοντά στο Πεδίο του Άρεως και τελείωνε στο άνω μέρος των κτηρίων της πρώην Σχολής Ευελπίδων.  Το Πολύγωνο ήταν στην αρχή μια πυκνοκατοικημένη παραγκούπολη, η οποία εξελίχθηκε σε οικισμό με μικρά τουβλόχτιστα σπιτάκια.  Ήταν χτισμένος δίπλα σε ένα ρέμα, αλλά είχε εσωτερικούς ευθείς δρομίσκους με αρίθμηση και αυτόνομη ζωή (μικρομάγαζα, ταβέρνες κτλ.) .

Κατά την περίοδο της ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης του 1950 και 60, όπως και άλλοι παρόμοιοι προσφυγικοί οικισμοί, το Πολύγωνο κατεδαφίστηκε και πολλοί από τους κατοίκους μετακόμισαν σε νεόδμητες "προσφυγικές" πολυκατοικίες σε πιο απομακρυσμένα προάστια. Μετά λίγα χρόνια, ο χώρος αυτός έγινε το κατώτερο, φαρδύ, μέρος της σημερινής Λεωφόρου Ευελπίδων.  Η βαθμιαία επέκταση του αστικού ιστού προς τις παρυφές των Τουρκοβουνίων μετατόπισε και το τέρμα της λεωφορειακής γραμμής «ΠΟΛΥΓΩΝΟ», με συνέπεια την χρήση του ονόματος Πολύγωνο για την αυτή την νέα περιοχή.

 Συγκοινωνίες 
Γραμμές ΟΑΣΑ

 Γραμμή 224: (Καισαριανή – Ελ. Βενιζέλου)
 Γραμμή 140: (Πολύγωνο – Γλυφάδα)
 Τρόλευ 15:  (Πετράλωνα – Δικαστήρια – Ελ. Βενιζέλου)

 Πλατείες - Άλση 

 Άλσος Πολυγώνου 
 Πάρκο Παπαρσένη
 Πάρκο Διστομίτου και Μητροπέτροβα
 Πάρκο Βαφειοχωρίου
 Πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου
 Πλατεία Καπετάν Γρυπάρη

 Δημοτικό Γυμναστήριο Πολυγώνου 
Στην αρχή της οδού Βριλησσού έχει ανοίξει και λειτουργεί από το 2019, τριώροφο δημοτικό γυμναστήριο 550 τ.μ. του ΟΠΑΝΔΑ αντικαθιστώντας παλαιότερο που λειτουργούσε στη Νέα Φιλοθέη (Χατζή & Μαντζουράκη 16).

 Παραπομπές 
Λατέρνα Φτώχεια και Γαρύφαλλο στον προσφυγικό συνοικισμό του Πολυγώνου http://www.cinemanews.gr/v5/flashback.php?n=11711

Κατηγορία:Συνοικίες και περιοχές Αθήνας