Άλωνα Φλώρινας

Τα Άλωνα (βουλγάρικα, , παλαιότερη ονομασία (μέχρι 20/8/1927 - ΦΕΚ: 179/1927) Αρμένσκον Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Μετονομασίες των οικισμών της Ελλάδος: Αρμένσκον - Άλωνας.) είναι ορεινό χωριό του νομού Φλώρινας. Βρίσκονται σε υψόμετρο 1.000 μέτρων στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα. Τα Άλωνα είναι έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας του Δήμου Φλώρινας και ο πληθυσμός τους, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 211 κατοίκους. Η τοπική κοινότητα Αλώνων είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 28,129 χμ² (2011).https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous
Πληθυσμός
+Μόνιμος https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdfhttps://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdfΈτοςΠληθυσμός199121120012342011211
+Πραγματικός (de facto) ΠΛ 2:624ΠΛΜ 7:224ΈτοςΠληθυσμός196156419713421981254199122020012372011211

Ιστορικά στοιχεία
Το χωριό ιδρύθηκε από Έλληνες που κατέφυγαν εκεί λόγω των διώξεων που είχαν υποστεί από Αλβανούς μουσουλμάνους. Οι διάλεκτοι των ανατολικών νοτιοσλαβικών γλωσσών εισήχθησαν, κατά μια άποψη, μετά τα μέσα του 19ου αιώναΓεώργιος Μόδης, Αγώνες στη Μακεδονία, Εκδόσεις Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 1975, σ. 120. Ακόμα και έως το 1940, σύμφωνα με το μέλος του ΕΑΜ, Παύλο Κούφη από την εποχή που εργαζόταν εκεί ως δάσκαλος, οι κάτοικοι ήταν σλαβόφωνοιΤάσος Κωστόπουλος, Η απαγορευμένη γλώσσα - Κρατική Καταστολή των Σλαβικών Διαλέκτων στην Ελληνική Μακεδονία, σελ. 28.Παύλος Κούφης, Άλωνα Φλώρινας - Αγώνες και θυσίες, Αθήνα 1990, σ. 148., εκτός από ορισμένες οικογένειες Σαρακατσάνων που κατοικούν στο χωριό έως και σήμερα.

Κάτοικοι των Αλώνων συμμετείχαν το 1903 στην εξέγερση του Ίλιντεν με αποτέλεσμα το χωριό να υποστεί σημαντικές καταστροφές και αρκετοί κάτοικοί του να σφαγιαστούν από τις οθωμανικές δυνάμεις όταν αυτές κατέλαβαν τα Άλωνα μετά από μάχη με κομιτατζήδεςΕφημερίδα Σκριπ, 13 Αυγούστου 1903, σ. 1 - 2.. Αρκετοί κάτοικοι των Αλώνων συμμετείχαν στον Μακεδονικό Αγώνα τασσόμενοι είτε με την ελληνική είτε με τη βουλγαρική πλευρά. Τον Σεπτέμβριο του 1905, είκοσι περίπου Μακεδονομάχοι υπό τους Παύλο Κύρου και Στέφο Γρηγορίου εισήλθαν στο χωριό και αιχμαλώτισαν μερικούς ντόπιους ΒούλγαρουςΓ. Χ. Μόδη, Μακεδονικός Αγών και Μακεδόνες αρχηγοί, β' έκδοση, Θεσσαλονίκη 2007, σ. 224 - 225., τους οποίους άφησαν ελεύθερους εκτός από τον ιερέα και έναν ψάλτη (αμφότεροι ένοπλοι) τους οποίους εκτέλεσαν.

Τα Άλωνα το 1940 είχαν 991 κατοίκουςΜιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βαμβά-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, Α΄ τόμος, ΤΑ ΝΕΑ, Αθήνα 2012, σ. 63. εκ των οποίων σύμφωνα με τις αρχές ασφαλείας τα 2/3 είχαν ρευστή ή μη ελληνική συνείδηση. Κατά την περίοδο του Ελληνοϊταλικού πολέμου και της γερμανικής εισβολής σκοτώθηκαν τρεις κάτοικοι του οικισμού. Κατά την πρώτη περίοδο της Κατοχής, μερίδα των κατοίκων (λιποτάκτες του μετώπου και τρία άτομα που γύρισαν από την εξορία) τάχτηκε υπέρ της ΒουλγαρίαςΙωάννου Σ. Κολιοπούλου, Λεηλασία Φρονημάτων, τόμος Α', εκδόσεις Βάνιας, β΄έκδοση, Θεσσαλονίκη 1996, σ. 38.. Αργότερα τέσσερις κάτοικοι εκτελέστηκαν από τις δυνάμεις Κατοχής και άλλοι τρεις σκοτώθηκαν ως αντάρτες του ΕΛΑΣΙωάννου Σ. Κολιοπούλου, Λεηλασία Φρονημάτων, τόμος Β', εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1995, σ. 251..

Στα χρόνια του Εμφυλίου, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσειςAtanas Tane Naumovski, 2014, p. 74., πάνω από 150 κάτοικοι των Αλώνων στρατεύτηκαν στις τάξεις του ΔΣΕ. Από αυτούς, 57 ή 61 σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, εκτελέστηκαν ή πέθαναν στη φυλακή ή στην εξορία, ενώ ένας σκοτώθηκε πολεμώντας στο πλευρό των κυβερνητικών δυνάμεων. Με τη λήξη του Εμφυλίου, οι ηττημένοι αντάρτες κατέφυγαν στις σοσιαλιστικές χώρες, ενώ στις επόμενες δεκαετίες υπήρξε κύμα μετανάστευσης προς τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και τον Καναδά.

 Προσωπικότητες 
Από τα Άλωνα καταγόταν ο οπλαρχηγός του Μακεδονικού αγώνα Σίμος Ιωαννίδης (ή "Στογιάννης" ή "Αρμενσκιώτης")ΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σσ. 133, 301, καθώς και οι μακεδονομάχοι Πέτρος ΑλεξίουΕ. Φωτιάδου, "Η συμμετοχή του νομού Φλωρίνης στο Μακεδονικό Αγώνα", περιοδικό Αριστοτέλης, τεύχος 156 (1982), σσ. 16-20, Πέτρος Στόικου, Σπυρίδων Τάσης και Κωνσταντίνος ΤεμέλκουΑφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια: Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 162. Επίσης, και οι κομιτατζήδες Ιβάν Γκότσεφ ΚουλίνοφНиколов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София 2001, стр. 87. και Αναστάς ΊλιεφМакедонски Алманах, издава Ц.К. на МПО, редактор Петър Ацев, издание на "The Macedonian Tribune", Indianapolis 1940, стр.326-327.. Αλωνιώτης ήταν και ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης και συγγραφέας Παύλος ΚούφηςΆρθρο στην Εφημερίδα Ριζοσπάστης, 16-Απρ-2006: "Μνήμες Αγωνιστών" (1913 - 2003).


 Πολιτισμός 
Χαρακτηριστική είναι η παραδοσιακή φορεσιά των Αλώνων, η οποία αποτέλεσε την έμπνευση για τη στολή των Μακεδονομάχων που αποτελεί σήμερα την επίσημη στολή της Προεδρικής φρουράς και των σκοπών στην Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα. Στον οικισμό οφείλει το όνομά του ο παραδοσιακός χορός αλωνιώτικος ή αρμέντσκοτοΚώστας Τσώνης, Λαϊκοί Οργανοπαίχτες και Μουσικοχορευτική Παράδοση της Φλώρινας, στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, στο E. Close, M. Tsianikas and G. Couvalis (επιμ.) "Greek Research in Australia: Proceedings of the Sixth Biennial International Conference of Greek Studies, Flinders University June 2005", Flinders University Department of Languages - Modern Greek: Adelaide, 2007, σελ. 439-448..

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1981, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Φλώρινας
Κατηγορία:Δήμος Φλώρινας