Οι δύο όψεις ενός εγκλήματος

Το Τέχνασμα με τον καθρέφτη - (They Do It with Mirrors - Το τέχνασμα με τον καθρέφτη) είναι ένα έργο της Αγκάθα Κρίστι που πρωτοεκδόθηκε στις ΗΠΑ από την "Dodd, Mead and Company" το 1952 υπό τον τίτλο Murder with MirrorsJohn Cooper and B.A. Pyke. Detective Fiction - the collector's guide: Second Edition (Pages 82 and 87) Scholar Press. 1994. ISBN 0-85967-991-8American Tribute to Agatha Christie
και στο Ηνωμένο Βασίλειο από το "Collins Crime Club" στις 17 Νοεμβρίου του ίδιου έτουςChris Peers, Ralph Spurrier and Jamie Sturgeon. Collins Crime Club – A checklist of First Editions. Dragonby Press (Second Edition) March 1999 (Page 15) υπό τον αυθεντικό τίτλο της Κρίστι. Η έκδοση των ΗΠΑ κυκλοφόρησε με τιμή 2,50 δολαρίων και η έκδοση του ΗΒ με τιμή δέκα σελίνια και έξι πένες(10/6). Στο βιβλίο πρωταγωνιστεί η Μις Μαρπλ.

Στην Ελλάδα το βιβλίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Λυχνάρι» (αρ. 7 της σειράς «βιβλίων περιπτέρου» με τίτλο «Βιβλιοθήκη Αστυνομικής Φιλολογίας») στις αρχές τις δεκαετίας του 1960, σε μετάφραση του εκδότη Τάσου Λαζαρίδη. Έπειτα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός τον Ιούνιο του 2021 με τίτλο: Το τέχνασμα με τον καθρέφτη. Με Αριθμό 56 από την σειρά της Άγκαθα Κρίστι και μεταφράστηκε από την Χρύσα Θ. Μπάνια. 

Περίληψη πλοκής
Καθώς ανοίγει η ιστορία, η Τζέιν Μαρπλ επισκέπτεται την παλιά της φίλη Ρουθ βαν Ράιντοκ. Η μις Μαρπλ, η Ρουθ, και η αδελφή τής Ρουθ Κάρι Λουίζ ήταν φίλες στο ίδιο σχολείο στην Ιταλία, όταν ήταν κορίτσια. Η Ρουθ ανησυχεί ότι κάτι πηγαίνει λάθος στο Στόνιγκεϊτς, το βικτωριανό μέγαρο όπου ζει η Κάρι Λουίζ με τον 3ο σύζυγό της Λιούις Σέροκολντ. Έπειτα από μία φωτιά στο δωμάτιο της Κάρι Λουίζ που καταστρέφει τα λογιστικά βιβλία, η Ρουθ φοβάται ότι η αδελφή της βρίσκεται σε κίνδυνο. Η Ρουθ ζητά από τη μις Μαρπλ να επισκεφθεί την Κάρι Λουίζ και να μάθει τί συμβαίνει. Η μις Μαρπλ συμφωνεί και επισκέπτεται το Στόνιγκεϊτς. Εντυπωσιάζεται από το μέγεθος του μεγάρου, που τώρα έχει ένα ξεχωριστό κτήριο για ανήλικους, που παρέβησαν τον νόμο.

Η Κάρι Λουίζ ζει με την οικογένειά της: τη Μίλντρεντ Στριτ, κόρη της από τον 1ο της γάμο, που χήρεψε και επέστρεψε στο μέγαρο. Την εγγονή της Τζίνα, κόρη τής Πίπα, υιοθετημένης κόρης της Κάρι Λουίζ και του 1ου συζύγου της· η Τζίνα έχει φέρει από την Αμερική τον σύζυγό της Γουόλτερ Χαντ να γνωρίσει την οικογένειά της. Επίσης τους Στίβεν και Αλέξις, παιδιά του Ρέσταρικ, 2ου συζύγου της Κάρι Λουίζ, από προηγούμενό του γάμο. Η Μις Μαρπλ συναντά στο μέγαρο τον γραμματέα του Λιούις Σέρροκολντ, τον νεαρό Έντγκαρ Λόσον, που δείχνει σημεία παράνοιας.

Η μις Μαρπλ μαθαίνει ότι η Κάρι Λουίζ έχει προβλήματα υγείας λόγω της ηλικίας της. Είναι πάντως ακόμη στοργική και ιδεαλίστρια, όπως την ήξερε. Στο Στόνιγκεϊτς φτάνει απροσδόκητα ο Κρίστιαν Γκάλμπραντσεν, γιος του 1ου συζύγου της Κάρι Λουίζ από προηγούμενο γάμο του. Αυτός είναι ένας από τους υπεύθυνους τού φιλανθρωπικού κληροδοτήματος τού πατέρα του για τον σωφρονισμό των ανηλίκων. Ο Λιούις τον συναντά στη βεράντα και τού ζητά να μην αναφέρει "το πρόβλημα" στην Κάρι Λουίζ. Η μις Μαρπλ, που τους παρακολουθούσε με τα κυάλια παρατήρησης πτηνών που έχει, τους ακούει όταν πλησίασαν. Μετά το δείπνο ο Κρίστιαν αποσύρεται στο δωμάτιό του για να γράψει στη γραφομηχανή.

Μέλη τής οικογένειας τής Κάρι Λουίζ σκηνοθετούν ένα έργο. Όταν παίζεται το θεατρικό στο γραφείο του Λιούις, ξαφνικά σβήνουν τα φώτα τού σαλονιού λόγω υπερφόρτωσης και ο Γουόλτερ πηγαίνει να διορθώσει την ασφάλεια. Τότε ο νεαρός Έντγκαρ κλειδώνει την πόρτα και με ένα όπλο φωνάζει στον Λιούις ότι είναι ο πατέρας του και ότι τον έχει κακομεταχειριστεί. Απειλεί να τον πυροβολήσει· ο Λιούις προσπαθεί να τον ηρεμήσει. Ένας πυροβολισμός ακούγεται από κάπου αλλού. Τελικά η πόρτα ανοίγει και ο Έντγκαρ καταρρέει σε δάκρυα ζητώντας συγγνώμη.

Εν τω μεταξύ η οικονόμος Τζούλιετ Μπέλεβερ ανακαλύπτει δολοφονημένο τον Κρίστιαν από όπλο και ειδοποιεί την αστυνομία. Ο Λιούις πηγαίνει να δει. Έρχεται ο επιθεωρητής Κάρι, που βλέπει ότι δεν ευθύνεται κάποιος από τους υπηρέτες ή τους ανήλικους του ιδρύματος. Ψάχνει το χαρτί, στο οποίο έγραφε ο Κρίστιαν με τη γραφομηχανή. Του το δίνει ο Λιούις, που λέει ότι το πήρε για να μην το βρει η σύζυγός του: ισχυρίζεται ότι ο Κρίστιαν είχε βρει ότι κάποιος προσπαθεί να δηλητηριάσει την Κάρι Λουίζ και πως αυτό δακτυλογραφούσε στο χαρτί. Πράγματι στο φάρμακό της βρίσκουν αρσενικό. Όλοι θεωρούν ύποπτο τον Γουόλτερ για τον φόνο, όμως η μις Μαρπλ παρατηρεί ότι το όπλο του ήταν αυτό που χρησιμοποίησε ο Έντγκαρ. Πράγματι η αστυνομία βρίσκει το όπλο τού φόνου κρυμμένο αλλού.

Ο Στίβεν έπαιζε πιάνο. Ο αδελφός του Αλέξις, καθώς ερχόταν στο σπίτι μέσα στην ομίχλη, άκουσε τον πυροβολισμό και έναν να τρέχει στη βεράντα. Του φάνηκε σαν θεατρικό με σκηνή το μέγαρο. Την επόμενη ημέρα το έργο παίζεται στο κτήριο των ανηλίκων, αλλά εκεί ένα βαρίδι της σκηνής πέφτει και σκοτώνει τον Αλέξις. Η μις Μαρπλ λέει πως προλαβαίνει κάποιος από το γραφείο να τρέξει μέσω της βεράντας στο δωμάτιο του Κρίστιαν, να τον πυροβολήσει και να επιστρέψει τρέχοντας στο γραφείο μέσα σε τρία λεπτά. Σκέφτεται τα λόγια του Αλέξις και τελικά εξηγεί τη λύση της υπόθεσης. Ο Λιούις είναι ο ένοχος. Η απειλή του Έντγκαρ ήταν πλάνη: η σκηνή έγινε στη μπαλκονόπορτα και όλοι έβλεπαν μόνο τον Έντγκαρ. Ο Λούις έτρεξε στο δωμάτιο του Κρίστιαν και όσο να επιστρέψει, ο Έντγκαρ μιμούνταν τη φωνή τού Λούις, κάνοντας ότι μαλώνουν. Η προσπάθεια δηλητηρίασης της Κάρι Λουίζ ήταν παραπλανητική. Ο Κρίστιαν είχε βρει ότι ο Λιούις καταχράται χρήματα από τη δωρεά του Γκάλμπραντσεν. Επίσης ο Έντγκαρ δεν ήταν παρανοϊκός, αλλά νόθο τέκνο τού Λιούις.

Μετά την αποκάλυψη, ο Έντγκαρ διαφεύγει με μία παλιά βάρκα στη λίμνη, όμως η βάρκα αρχίζει να βυθίζεται. Ο Λιούις ρίχνεται στη λίμνη για να τον σώσει, όμως και οι δύο πνίγονται. Μετά από το τέλος της υπόθεσης, η σχέση της Κάρι Λουίζ με την κόρη της Μίλντρεντ αποκαθίσταται, καθώς και η σχέση της Τζίνα με τον Γουόλτερ, που τον ακολουθεί στην Αμερική.

Ο τίτλος
They do it with mirrors είναι ο αγγλικός τίτλος του έργου. Στο κείμενο η μις Μαρπλ λέει ότι το κάνουν με καθρέφτες είναι η αργκό φράση για τις παραπλανήσεις των ταχυδακτυλουργών και των ηθοποιών θεάτρου.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Μυθιστορήματα της Αγκάθα Κρίστι
Κατηγορία:Μυθιστορήματα του 1952