Ευκαρπία Θεσσαλονίκης

Η Ευκαρπία, επίσης γνωστή ως Νέα Ευκαρπία, είναι περιοχή της Δυτικής Θεσσαλονίκης .  Βρίσκεται στη Βορειοανατολική είσοδο της πόλης. Αποτελεί ομώνυμη δημοτική ενότητα του Δήμου Παύλου Μελά από το 2011 με την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης». Θεωρείται μια από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες συνοικίες της πόλης της Θεσσαλονίκης. Ο πληθυσμός ανέρχεται σε 15.416 κατοίκους (Απογραφή του 2021) σε έκταση 13.263 τ.χλμ.

Σε σύγκριση με τους υπόλοιπους δήμους του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης (Π.Σ.Θ) ο πρώην Δήμος Ευκαρπίας κατέχει τη δεύτερη θέση ως προς την έκταση που καταλαμβάνει και τη δέκατη πέμπτη ως προς το μέγεθος του πληθυσμού. Από το 1991 μέχρι και σήμερα ο πληθυσμός του Δήμου παρουσίασε αύξηση της τάξης 22,5% σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή, ενώ η αντίστοιχη αύξηση της χώρας ήταν κατά μέσο όρο 7%.

 Ιστορία 
 Τουρκοκρατία και απελευθέρωση 
250px|μικρογραφία|Το Νοσοκομείο Παπαγεωργίου
Στα τέλη του 19ου αιώνα, το Λεμπέτ, όπως ονομαζόταν, ήταν ένα μικρό τουρκικό αγρόκτημα στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, που ανήκε στο χωριό ανθρακωρύχων μουκάτα. Στην περιοχή του υπάρχουν πηγές από τις οποίες η δυτική Θεσσαλονίκη αντλεί νερό, ακόμη και μετά την έναρξη λειτουργίας του βελγικού υδραγωγείου το 1890. Στην «Εθνογραφία των Βιλαετιών Αδριανούπολης, Μοναστηρίου και Θεσσαλονίκης», που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1878 και παρουσιάζει τα στατιστικά στοιχεία πληθυσμού του 1873, αναφέρεται ως Τσιμπέτ αναφέρεται με 10 νοικοκυριά. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Βασίλ Κάντσοφ («Μακεδονία. Εθνογραφία και Στατιστική»), το 1900 το Λεμπέτ είχε 42 Βούλγαρους κατοίκους. Όλος ο χριστιανικός πληθυσμός του χωριού είναι ελληνόφωνος υπό την κυριαρχία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως - σύμφωνα με στοιχεία του γραμματέα της Βουλγαρικής Εξαρχίας Ντίμιταρ Μίσεφ («La Macédoine et sa Population Chrétienne»), το 1905 υπήρχαν 48 ελληνόφωνοι του Βουλγαρικού Πατριαρχείου στο Λεμπέτ. Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, το 1905 ζούσαν στο Λεμπέτ 25 ορθόδοξοι Έλληνες. 

Η Ευκαρπία, όπως επίσης ονομάζεται, ιδρύθηκε μετά το 1922 από Μικρασιάτες πρόσφυγες από το Ουσάκ (Ευκαρπία) της Μικράς Ασίας, που βρισκόταν κοντά στην αρχαία ελληνική πόλη της Φρυγίας Τημένου Θύραι. Το Ουσάκ ήταν έδρα καζά (υποδιοίκηση) με κύριο άρχοντα τον καϊμακάμη (υποδιοικητή) και βρισκόταν σε έναν από τους εμπορικότερους δρόμους που ένωνε τη Σμύρνη, την Κιουτάχεια, το Αφιόν Καραχισάρ και τη Φιλαδέλφεια. Με τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) οι χριστιανοί κάτοικοι του Ουσάκ επιβιβάστηκαν στα τρένα της σιδηροδρομικής γραμμής – όσοι τα κατάφεραν – με προορισμό τη Σμύρνη  και έφθασαν στην ελεύθερη Ελλάδα ξεκινώντας μια νέα ζωή. Στις 2 Σεπτεμβρίου 1924 ο οικισμός μετονομάζεται από Λεμπέτ Τσιφλίκ σε Ευκαρπία και υπάγεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης.ΦΕΚ 212Α - 02/09/1924 Το 1926 Το Χαρμάνκοϊ (Κορδελιό, κυρίως η περιοχή Ελευθέριο ή Σταθμός), Καραϊσίν (Πολίχνη), Λεμπέτ (Σταυρούπολη), Νέος Κουκλουτζάς (Εύοσμος), Αμπελόκηποι, Μενεμένη και Ευκαρπία συγκροτούν την Κοινότητα Χαρμάνκιοϊ. Το 1930 επανέρχεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης για να αποσπαστεί οριστικά στις 18 Ιανουαρίου 1934.

Στις 31 Ιουλίου 1944, οι γερμανικές ναζιστικές δυνάμεις εκτέλεσαν εν ψυχρώ 14 Ευκαρπιώτες, ως αντίποινα.

 Μεταπολεμικά 
Στην περιοχή υπήρχε παρουσία των Βλάχων από το Πάϊκο (Μικρά και Μεγάλα Λιβάδια), οι οποίοι φτιάχνουν τις πρώτες καλύβες τους στην Ευκαρπία το 1912, ενώ το καλοκαίρι επιστρέφουν στα Μεγάλα Λιβάδια. Αργότερα, εγκαταστάθηκαν Βλάχοι και από άλλες περιοχές, όπως από την περιοχή του Κοκκινοπλού Ολύμπου. Μετά τις βιαιοπραγίες των Γερμανών κατακτητών στην περίοδο της Κατοχής, αρκετοί Κοκκινοπλίτες διασκορπίστηκαν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας (Δίον, Κατερίνη, Λάρισα, Ελασσόνα, Αθήνα και Θεσσαλονίκη). Στην περιοχή της Ευκαρπίας εγκαταστάθηκαν 3 οικογένειες από το Κοκκινοπλό, ενώ μέχρι τη δεκαετία του ΄80 ήταν περίπου 50. Την ίδια περίοδο η Ευκαρπία αναπτύσσεται ραγδαία με την ίδρυση του εργοστασίου της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ στις 7 Φεβρουαρίου 1962 ενώ έχει ήδη προηγηθεί η ίδρυση μια εκ των εμβληματικότερων επιπλοποιείων της χώρας, του Μαρμαρίδη, το 1955 ενώ το 1968 ξεκινά τη λειτουργία της η υποδηματοποιία Adams Shoes και το 1970 η βιοτεχνία εσωρούχων, Minerva ενώ είχε γραμμή παραγωγής και η ΑΒΕΖ 
250px|μικρογραφία|αριστερά|Το εμπορικό κέντρο Ευκαρπίας
Το 1978, μετά από τον καταστροφικό σεισμό, κατεδαφίζεται το παλαιό Δημοτικό Δημοτικό σχολείο της Ευκαρπίας και ανακατασκευάζεται ενώ την επόμενη χρονιά εντάσσεται στην περιοχή εξυπηρέτησης του ΟΑΣΘ. Τα επόμενα χρόνια ξεκίνησε η ανάπτυξη στα ανατολικά της Ευκαρπίας με την ανέγερση, σε δύο κύριες φάσεις, των εργατικών κατοικιών. Παράλληλα, ξεκίνησε, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η ανάπτυξη της Εφεδρούπολης. Το 1993, ξεκινάει η κατασκευή του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου και του, πρότυπου για την εποχή και την περιοχή, εμπορικού κέντρου που στέγασε το σούπερ μάρκετ Continent και το 1999 εξαγοράστηκε από τη Γαλλική Carrefour. Την ίδια χρονιά πραγματοποιούνται και τα εγκαίνια του Παπαγεωργίου. 

Με Προεδρικό Διάταγμα το 2006 έγινε η διοικητική μετατροπή της Κοινότητας Ευκαρπίας σε Δήμο και από το 2011 αποτελεί ομώνυμη δημοτική ενότητα του Δήμου Παύλου Μελά. 

Το 2017 παραδόθηκε το Τμήμα Εύοσμος - Ευκαρπία της Περιφερειακής Οδού μαζί και η πεζογέφυρα. Τον Νοέμβριο του 2021, εγκαινιάστηκε η ανεπλασμένη Πλατεία Κωνσταντίνου και Ελένης.

 Διοικητική ιστορία 
Κοινοτάρχες Ευκαρπίας διετέλεσαν μεταπολιτευτικά οι εξής: 
+Κοινότητα Ευκαρπίας 1975-1978Παναγιώτης Εκμετιτζόγλου1979-1990Δημήτριος Δεδέογλου1991-1998 Πασχάλης Ιωαννίδης1999-2006Γεώργιος ΝιγδέληςΔήμος Ευκαρπίας 2007-2010Χαράλαμπος Πανταζόγλου

Δήμος Παύλου Μελά
+Πρόεδροι Δημοτικής Κοινότητας ΕυκαρπίαςΟνοματεπώνυμοΘητείαΔήμαρχοςΧωρικός ΑντιδήμαρχοςΔομενικιώτης Εμμανουήλ01/09/2011 - 31/08/2014Παπαδόπουλος Διαμαντής -Ασλανίδης Γεώργιος01/09/2014 - 31/08/2019Δεμουρτζίδης Δημήτριος -Σίββας Γεώργιος01/09/2019 - 31/12/2023Δεμουρτζίδης ΔημήτριοςΝιγδέλης Παντελής (11/01/2021 - 31/12/2023)Σίβης Ιωάννης01/01/2024 - σήμεραΑσλανίδης ΔημήτριοςΣίβης Νικόλαος 

 Συγκοινωνία και σημεία ενδιαφέροντος 
250px|μικρογραφία|Λεωφορείο της γραμμής 38
+#ΑφετηρίαΤερματισμόςΠαρατηρήσεις01Τ.Σ. Ευκαρπίας ΣκλαβενίτηςΚΤΕΛ Μακεδονία01Α (Μέσω Αμπελοκήπων)28Τ.Σ. Ευκαρπίας ΣκλαβενίτηςΠανεπιστήμιαΔεν υπάρχει38Νέα ΕυκαρπίαΑριστοτέλουςΔεν υπάρχει 
Εξυπηρετείται κυρίως από τις γραμμές του ΟΑΣΘ 01 (ΤΣ Ευκαρπίας - ΚΤΕΛ), 28 (Τ.Σ. Ευκαρπίας - Σκλαβενίτης - Νοσ.Παπαγεωργίου - 424 Γ.Σ.Ν.Ε - Πανεπιστήμιο), από 01/10/2008 και 38 (Νέα Ευκαρπία - Αριστοτέλους). Πριν από τη 1 Ιανουαρίου 2022, η γραμμή 38 τερμάτιζε στον ΝΣΣ ενώ πριν από το 2000, στην Πλατεία Δικαστηρίων. Στα δυτικά της Ευκαρπίας βρίσκεται ο Σταθμός Μετεπιβίβασης Σταυρούπολης του ΟΑΣΘ.

Στην περιοχή βρίσκονται οι Ιεροί Ναοί Αγίου Γεωργίου, Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου, Αγίων Θεοπατόρων Ιωακείμ & Άννης. Στην πλατεία βρίσκεται το παρεκκλήσιο των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, το οποίο κτίσθηκε σε ανάμνηση του Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης που υπήρχε στην Ευκαρπία (Ουσάκ) της Μικράς Ασίας. Επίσης στην Ευκαρπία βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής στο ρέμα των εργατικών κατοικιών και το Αγίασμα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Στην Ευξεινούπολη εδρεύουν οι ιεροί ναοί,  Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ και Παναγιάς Γιατρίσσας ΓΟΧ. Στον Οικισμο Φιλοθέη βρίσκεται ο Ιερός Ναός Παναγίας Σουμελά, ο οποίος κτίσθηκε απο την αγάπη των Ελληνοποντίων Παλιννοστούντων που εγκταταστάθηκαν στον Οικισμό, προς το πρόσωπο της Παναγίας και ιδιαίτερα της λεγόμενης Παναγίας των Ποντίων την Σουμελά.

Επιπλέον, στην Ευκαρπία εδρεύουν οι Ομάδες Νίκη Ευκαρπίας, Μπαμ FC και Α.Σ. Μακεδονικός. Στην Ευκαρπία υπάρχει το Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο δίπλα στα κοιμητήρια και τον Τερματικό Σταθμό της γραμμής 38, το Δημοτικό Γήπεδο Άλκης Καμπανός , το Δημοτικό Γήπεδο Ευκαρπίας.

 Συνοικίες 
Οι περιοχές της Ευκαρπίας είναι:

 Νέα Ευκαρπία
 Ευξεινούπολη
 Εφεδρούπολη
 Τραυματιούπολη
 Ανθόκηποι
 Φιλοθέη

 Εικόνες 

Στατιστικά
 Απογραφή Πληθυσμός1913-192012819283001940441195192019611.16219712.12419812.705 19913.49220016.5982011 13.9052021 15.416

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Συνοικίες και περιοχές Θεσσαλονίκης