Μογκαντίσου

Η Μογκαντίσου (σομαλικά: Muqdisho, , , Maqdishu) είναι η πρωτεύουσα της Σομαλίας και η μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Η πόλη χρησιμεύει ως ένα σημαντικό λιμάνι της Σομαλίας και έχει εκτιμώμενο πληθυσμό 2.726.815 (2024). Αποτελούσε έναν από τους πρώτους αραβικούς οικισμούς στις ακτές της Ανατολικής Αφρικής, η προέλευση του οποίου χρονολογείται από τον 10ο αιώνα μ.Χ.. Μειώθηκε τον 16ο αιώνα μετά από μια περίοδο εκτεταμένου εμπορίου με τα αραβικά κράτη, αλλά είχε εμπορικές σχέσεις με τους Πορτογάλους και τους ιμάμηδες του Μουσκάτ πριν τεθεί υπό τον έλεγχο του σουλτάνου της Ζανζιβάρης το 1871.

Η πόλη έγινε πρωτεύουσα της ιταλικής Σομαλιλάνδης, στη συνέχεια πρωτεύουσα του εδάφους εμπιστοσύνης της Σομαλίας, για να καταλήξει πρωτεύουσα της ανεξάρτητης Σομαλίας το 1960. Με την κατάρρευση της κυβέρνησης το 1991, η Μογκαντίσου βρισκόταν για 20 χρόνια σε σύρραξη μεταξύ αντίπαλων πολιτοφυλακών. Η χρόνια εμφύλια διαμάχη και οι ανεξέλεγκτες εξεγέρσεις κατά της Αιθιοπίας είχαν μετατρέψει άτυπα τη Μογκαντίσου σε μια από τις πιο επικίνδυνες και άνομες πόλεις στον κόσμο.

 Μεταφορές 
Το λιμάνι εκμισθώθηκε στους Ιταλούς το 1892 και πουλήθηκε σε αυτούς το 1905 υπό την πίεση των Βρετανών, οι οποίοι είχαν δημιουργήσει προτεκτοράτο στο Σουλτανάτο της Ζανζιβάρης. Επεκτάθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ενώ το διεθνές αεροδρόμιο βρίσκεται 8 χιλιόμετρα δυτικά της πόλης.

 Εκπαίδευση 
Στην πόλη ιδρύθηκαν σχολές ισλαμικού δικαίου, κατάρτισης δασκάλων, βιομηχανικών τεχνών, δημόσιας υγείας και κτηνιατρικής επιστήμης και έγινε η έδρα του Εθνικού Μουσείου. Παλιά κτίρια και τζαμιά σε ισλαμικό στυλ συνδυάστηκαν αρμονικά με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σομαλίας και του νοσοκομείου.

 Καταπολέμηση της τρομοκρατίας 
Τον Αύγουστο του 2011, η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση σε συνεργασία με την AMISOM (ειρηνευτική αποστολή υπό την έγκριση των Ηνωμένων Εθνών) κατάφερε να επανακτήσει τη Μογκαντίσου από την τρομοκρατική οργάνωση Αλ-Σαμπάμπ. Το 2014 ξεκίνησε επίσημα ένα έργο ονοματοδοσίας των οδών σε όλη την πόλη, αρίθμησης των κατοικιών και εισαγωγής ταχυδρομικών κωδικών. Το 2021, η πόλη είχε αρχίσει να ανακτά σταδιακά μια κατάσταση ηρεμίας με μόνο περιστασιακές επιθέσεις.

 Ετυμολογία 
Η προέλευση του ονόματος Μογκαντίσου (Muqdisho στα σομαλικά) έχει πολλές θεωρίες. Μία από αυτές αναφέρει ότι πιθανότατα προέρχεται από τις σομαλικές λέξεις "Muuq" και "Disho" που σημαίνει κυριολεκτικά ο "δολοφόνος της όρασης" που πιθανώς αναφέρεται στην εκτυφλωτική ομορφιά της πόλης. Μία άλλη θεωρία προτείναι ότι προέρχεται από την περσική λέξη Maq'ad-i-Shāh (αραβικά: مقعد شاه), που σημαίνει "η έδρα του Σαχ".

 Γεωγραφία 
μικρογραφία|400x400εσ|Το Πανεπιστήμιο της Μογκαντίσου.
Η Μογκαντίσου βρίσκεται στην ακτή του Ινδικού Ωκεανού στο Κέρας της Αφρικής, στη διοικητική περιοχή του Μπανααντίρ (gobol) στη νοτιοανατολική Σομαλία. Η πόλη διαιρείται διοικητικά σε δεκαοκτώ περιοχές. Τα πιο γνωστά μέρη της πόλης είναι η παλιά πόλη Χαμάρ Γουέιν, η αγορά Μπακααρά και η παραλία Τζαζίρα. Οι αμμώδεις παραλίες της Μογκαντίσου έχουν ζωντανούς κοραλλιογενείς υφάλους και αποτελούν το κορυφαίο τουριστικό θέρετρο εδώ και πολλά χρόνια.

Ο ποταμός Σεμπέλ (Webiga Shabelle) προέρχεται από την κεντρική Αιθιοπία και 30 χιλιόμετρα από τον Ινδικό Ωκεανό κοντά στο Μογκαντίσου στρέφεται νοτιοδυτικά. Ο ποταμός παρέχει το απαραίτητο νερό για την καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου, βαμβακιού και μπανάνας.

 Κλίμα 
Το κλίμα στη Μογκαντίσου χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά μεταβλητές συνθήκες θερμοκρασίας και σχετικά μικρή βροχόπτωση (κλιματική ταξινόμηση Κέππεν: Bsh). Η μέση θερμοκρασία βρίσκεται στους 27,8 °C. Ο θερμότερος μήνας, κατά μέσο όρο, είναι ο Απρίλιος με μέση θερμοκρασία 29,4 °C. Ο πιο δροσερός μήνας κατά μέσο όρο είναι ο Ιούλιος, με μέση θερμοκρασία 26,7 °C. Η υψηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία είναι 42,2 °C, η οποία καταγράφηκε τον Μάρτιο. Η χαμηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία είναι 17,8 °C, η οποία καταγράφηκε τον Απρίλιο. Η μέση βροχόπτωση το έτος είναι 411,5 mm. Ο μήνας με τις περισσότερες βροχοπτώσεις κατά μέσο όρο είναι ο Ιούνιος με 78,7 mm. Ο μήνας με τις λιγότερες βροχοπτώσεις κατά μέσο όρο είναι ο Ιανουάριος με 0 mm.

 Διακυβέρνηση 
Ο Ομάρ Φίνις είναι ο δήμαρχος της Μογκαντίσου και ο επικεφαλής της Περιφερειακής Διοίκησης του Μπεναντίρ από τον Αύγουστο 2019. Ο τωρινός δήμαρχος τοποθετήθηκε από τον Πρόεδρο της Σομαλίας έπειτα από τη δολοφονία του πρώην δημάρχου Αμπντιραχμάν Ομάρ Οσμάν, ο οποίος πέθανε από τα τραύματά του μετά τη βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στο γραφείο του.

 Οικονομία 
μικρογραφία|320x320εσ|Η Hormuud Telecom είναι μία από τις πολλές εταιρείες με έδρα τη Μογκαντίσου.
Η Μογκαντίσου είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις στον κόσμο. Αυτή τη στιγμή βιώνει έναν πρωτοφανή ρυθμό αστικοποίησης, που συχνά οδηγείται από σχετική ειρήνη, επαναλαμβανόμενες ξηρασίες και πλημμύρες, εισροές εκτοπισμένων και επαναπατριζόμενους από γειτονικές χώρες, αλλά και από τη Δύση. Η πόλη βρίσκεται στον δρόμο προς την αποκατάσταση μιας λειτουργικής κυβέρνησης που παρέχει υπηρεσίες σε όλους τους κατοίκους της, ξεκινώντας προγράμματα για τη βελτίωση των αστικών υπηρεσιών και τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στην κατασκευή δρόμων. Διεθνείς δωρητές και η σομαλική διασπορά υποστηρίζουν προσπάθειες ανασυγκρότησης και ανάπτυξης.

Οι Σομαλοί που ζουν στο εξωτερικό και έχουν μεγαλώσει και μορφωθεί στη Δύση στέλνουν ετησίως εκατομμύρια δολάρια στη χώρα ως εμβάσματα - συνεισφέροντας έως και το 40 % της οικονομίας της χώρας. Αυτό έχει αποτέλεσμα την ανάπτυξη ακινήτων. Νέες κατασκευές εμφανίζονται παντού στην πρωτεύουσα. Καταστήματα και σπίτια που χτίστηκαν αμέσως μετά την ανεξαρτησία από τη Βρετανία το 1960 κατεδαφίστηκαν και αντικαταστάθηκαν από εμπορικά κέντρα που χτίστηκαν από ντόπιους επιχειρηματίες και μέλη της διασποράς που έχουν επιστρέψει.

Τον Ιούνιο 2013 η τότε κυβέρνηση της χώρας, υπό τον πρωθυπουργό Abdi Farah Shirdon, εισήγαγε με επιτυχία έναν νέο αναπτυξιακό νόμο - αφορούσε κυρίως τη Μογκαντίσου, αλλά και άλλα μέρη της χώρας - με σκοπό την αύξηση των ξένων επενδύσεων, την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για τους κατοίκους της πόλης, ώστε να καταπολεμηθεί η ανεργία.

 Δημογραφικά στοιχεία 
Εκτός από τους Σομαλούς που κατοικούν στην πόλη (περίπου 85%), υπάρχουν επίσης αρκετές μειονότητες. Με την επέκταση του Ισλάμ, στην πόλη εμφανίστηκαν οι πρώτοι Άραβες. Στην περίοδο της αποικιοκρατίας, εμφανίστηκαν οι πρώτοι Ιταλοί. Οι επίσημες γλώσσες ομιλίας στη χώρα είναι τα σομαλικά και τα αραβικά με βάση τον Μεταβατικό Ομοσπονδιακό Χάρτη του 2012. Άλλες γλώσσες που ομιλούνται είναι τα αγγλικά και τα ιταλικά. Η επίσημη θρησκεία είναι το Ισλάμ (σουνισμός).

 Δείτε επίσης 
 Εθνική Βιβλιοθήκη της Σομαλίας

Παραπομπές

Κατηγορία:Πρωτεύουσες της Αφρικής
Κατηγορία:Πόλεις της Σομαλίας