Χαν

Χαν, εξελληνισμένα Χάνος, αποτελεί τίτλο πολιτικής ή στρατιωτικής εξουσίας, ο οποίος ανάγεται στις Ευρασιατικές στέπες. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε αρχικώς από τις αλταϊκές, τουρκομογγολικής καταγωγής, νομαδικές φυλές που κατοικούσαν βόρεια της Κίνας. Φαίνεται ότι η πρώτη τεκμηριωμένη χρήση του απαντά στη συνομοσπονδία των Ξιανμπέι,Henning, W. B., «A Farewell to the Khagan of the Aq-Aqataran», Bulletin of the School of Oriental and African studies - University of London", Vol 14, No 3, 501-522. μεταξύ των ετών 283 και 289,Zhou 1985, 3-6. όπου απένειμαν τον τίτλο στον ανώτατο ηγεμόνα τους. Παράλληλα, απαντά και ως κρατικός τίτλος στην συνομοσπονδία των Ρουράν. Στη συνέχεια, ο τίτλος υιοθετήθηκε από τη φυλή των Ασίνα και, αργότερα, από τους Γκιόκτουρκ και τους Μογγόλους, οι οποίοι συνέβαλαν καθοριστικά στη διάδοσή του σε ολόκληρη την Ασία. Κατά τα μέσα του 6ου αιώνα, ο τίτλος κατέστη γνωστός στους Πέρσες με τη μορφή Χαγάνος, αποδιδόμενος ως «Βασιλεύς των Τούρκων».

Στη σύγχρονη χρήση, ο όρος χαν φέρει ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις, ισοδύναμες με τους όρους «διοικητής», «άρχων» ή «κυβερνήτης». Σήμερα, η χρήση του τίτλου επιβιώνει κυρίως στη νότια και κεντρική Ασία, ιδίως στο Αφγανιστάν και το Ιράν. Τα θηλυκά αντίστοιχα του τίτλου είναι χατούμ και χανούμ. Μετά τις μογγολικές κατακτήσεις, διάφοροι τουρκικοί και μογγολικοί λαοί της Κεντρικής Ασίας προσέδωσαν στον τίτλο νέα αίγλη και ισχύ, μεταφέροντάς τον αργότερα στις περιοχές του Αφγανιστάν και της βόρειας Ινδίας, όπου τελικώς ενσωματώθηκε και ως προσωπικό όνομα.

Ο τίτλος Χαγάνος αποδίδεται ως «Χαν των Χαν» ή «Χάνος των Χάνων» και αντιστοιχεί στον υπέρτατο ηγεμόνα. Με αυτήν τη μορφή φέρεται από τον Τζένγκις Χαν και τους άρρενες απογόνους του, οι οποίοι διαδέχονταν ο ένας τον άλλον στη γραμμή της ανδρικής διαδοχής.Fairbank, John King 1978, The Cambridge History of China . Cambridge University Press, 367

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Fairbank, John King 1978, The Cambridge History of China . Cambridge University Press
 Grousset René 1988, The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Rutgers University Press. ISBN 0-8135-1304-9.
 Henning, W. B., «A Farewell to the Khagan of the Aq-Aqataran», Bulletin of the School of Oriental and African studies - University of London", Vol 14, No 3, 501-522.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 on-line encyclopaedia on all Bengal, Αγγλ
 Etymology OnLine
 RoyalArk- see under each present country
 Princely states in British India 
 WorldStatesmen- see under each present country

Κατηγορία:Τίτλοι ευγενείας
Κατηγορία:Βασιλικοί τίτλοι
Κατηγορία:Τουρκικοί τίτλοι
Κατηγορία:Μογγολική Αυτοκρατορία
Κατηγορία:Μογγολικοί τίτλοι ευγενείας
Κατηγορία:Ανδρικοί κοινωνικοί τίτλοι