Χρήστος Λαδάς

Ο Χρήστος Λαδάς (1891 - 1 Μαΐου 1948) ήταν Έλληνας νομικός και πολιτικός ο οποίος δολοφονήθηκε το 1948 από την ΟΠΛΑ.

Βιογραφικό
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1891 και σπούδασε στην Νομική σχολή Αθηνών. Διορίστηκε δικηγόρος παρά τω Πρωτοδικείο Αθηνών το 1912 και επτά χρόνια αργότερα έγινε δικηγόρος παρά τω Αρείω Πάγω. Εξελέγη βουλευτής με το κόμμα Φιλελευθέρων το 1926, το 1928, το 1932 και το 1936.

Toν Αύγουστο του 1925 η Δικτατορία του Πάγκαλου συνέλαβε και παρέπεμψε σε δίκη 25 ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ, μεταξύ των οποίων και ο Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής Παντελής Πουλιόπουλος, με την κατηγορία της "εσχάτης προδοσίας" για τη θέση του κόμματος στο Μακεδονικό Ζήτημα. Η δίκη διακόπηκε και συνεχίστηκε τον Φεβρουάριο του 1926. Ο Χρήστος Λαδάς, στη λέγομενη δίκη των "αυτονομιστών" για εσχάτη προδοσία ήταν βασικός συνήγορος υπεράσπισης. Σύμφωνα με τους μεταγενέστερους ισχυρισμούς του τότε προσωρινού γραμματέα, Ελευθέριου Σταυρίδη, η επιλογή του Λαδά από την Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ υπαγορεύθηκε από την κρισιμότητα των κατηγοριών και το φόβο αποκεφαλισμού του κόμματος: "ανησυχούντες διά την έκβασιν της δίκης αυτής, φοβούμενοι και διά την ζωήν των κατηγορουμένων, εκρίναμεν σκόπιμον να προσθέσωμεν και έναν εκ των αρίστων αστών δικηγόρων, όστις και ανέλαβε την ηγεσίαν της υπερασπίσεως".

Ο Χρήστος Λαδάς διετέλεσε υφυπουργός Συγκοινωνιών από το 1930 έως το 1932, στην κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου. Εξελέγη ξανά βουλευτής το 1946 και τον επόμενο χρόνο ανέλαβε το Υπουργείο Δικαιοσύνης στην κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον Θεμιστοκλή Σοφούλη. Το 1947 εισηγήθηκε τον νόμο 509/47 «Περὶ μέτρων ασφαλείας του Κράτους, του πολιτεύματος, του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών»,, που έστειλε στο εκτελεστικό απόσπασμα εκατοντάδες κομμουνιστές, ενώ ο ίδιος είχε βάλει την υπογραφή του για την εκτέλεση σημαντικού αριθμού κομμουνιστών. Συνολικά η θητεία του στο Υπουργείο Δικαιοσύνης συνδέθηκε με αυξημένες διώξεις κομμουνιστών, με αποτέλεσμα να αποτελεί μία από τις πλέον αντιδημοφιλείς φιγούρες στους κύκλους του (παράνομου τότε) ΚΚΕ.

Η δολοφονία του
Την 1η Μαΐου του 1948, Μεγάλο Σάββατο, στις εννιά το πρωί, ο Χρήστος Λαδάς πήγε στην εκκλησία του Αγ. Γεωργίου στην Πλατεία Καρύτση στο κέντρο της Αθήνας. Ένα τέταρτο μετά βγήκε από την εκκλησία και μόλις μπήκε στο υπηρεσιακό αυτοκίνητο τον πλησίασε ο 22χρονος κομμουνιστής και μέλος της ΟΠΛΑ Ευστράτιος Μουτσογιάννης, που φορούσε στολή σμηνία και έριξε μέσα στο αυτοκίνητο μια χειροβομβίδα με αποτέλεσμα ο Λαδάς να τραυματιστεί βαριά στην αριστερή και στη δεξιά νεφρική χώρα και στο τριχωτό της κεφαλής. Μεταφέρθηκε στον Ερυθρό Σταυρό με ταξί και παρά τις προσπάθειες των γιατρών εξέπνευσε στις 10.20 το βράδυ. Ο Μουτσογιάννης συνελήφθη λίγο μετά τη δολοφονία του Λαδά, τραυματισμένος στο θώρακα και στο μηρό, και αφού προηγουμένως είχε ρίξει δύο χειροβομβίδες στους αστυνομικούς που τον καταδίωκαν, προκαλώντας το θάνατο του αστυφύλακα Αθανάσιου Πινακούλια.

Η δολοφονία του Λαδά περιγράφηκε από τα έντυπα και τις εφημερίδες της εποχής με αντιδιαμετρικούς χαρακτηρισμούς, αντικοπτρίζοντας το εμφυλιοπολεμικό κλίμα. Για παράδειγμα, στο πρωτοσέλιδο με το οποίο κυκλοφόρησε την ίδια μέρα η εφημερίδα "Το Βήμα"  αναφερόταν:

Αντίστοιχα, η "Καθημερινή" σημείωνε:

Από την άλλη, ο τίτλος στο δισέλιδο δελτίο ειδήσεων του ΔΣΕ της 2ας Μαΐου 1948 ήταν: 

Η δίκη των συλληφθέντων
Στις 17 Ιουνίου του 1948 ξεκίνησε η δίκη του Μουτσογιάννη και άλλων 8 συλληφθέντων για τη δολοφονία Λαδά. Η διαδικασία ήταν συνοπτική και στις 21 Ιουνίου βγήκε η απόφαση σύμφωνα με την οποία καταδικάστηκαν σε θάνατο 8 από τους κατηγορούμενους μεταξύ των οποίων και ο Μουτσογιάννης. Οι έξι από αυτούς εκτελέστηκαν στο Γουδί στις 25 Ιουνίου, Τελικά εκτελέστηκαν έξι: οι Βασ. Ζάννος, Ορ. Μακρίδης, Εμμ. Σαρανταρίδης, Κ. Χατζηκίδης, Κ. Πολατίδης και Χαρ. Ψωμιάδης.

H ποινή του Μουτσογιάννη και του άμεσου συνεργού του Διονυσίου Καμπανίδη μετατράπηκε σε ισόβια δεσμά, ως ανταπόδοση για τη στάση που κράτησαν κατά την ανάκριση και τη δίκη τους. Σύμφωνα με τον αστυνομικό διευθυντή Ν. Αρχιμανδρίτη «και οι δύο προέβησαν εις ομολογίας και κατά τη διάρκεια της δίκης εξέφρασαν την ειλικρινή μεταμέλειά τους για το έγκλημα, κατέκριναν την αντεθνική και εγκληματική πολιτική του ΚΚΕ και γενικώς έδωσαν σαφή δείγματα ότι έπαυσαν να πιστεύουν εις τα κομμουνιστικά κηρύγματα».

Ο Μουτσογιάννης αποφυλακίστηκε το 1964. Σχεδόν έξι δεκαετίες μετά τη δολοφονία Λαδά, σε μια συνέντευξή του παραδέχτηκε ότι οι 2 από τους 6 εκτελεσθέντες (ο Ορέστης Μακρίδης και ο Βασίλης Ζάννος) δεν είχαν καμία σχέση με την υπόθεση και τα ονόματά τους είχαν μπει στο κατηγορητήριο από την Ασφάλεια.

Οι συνέπειες της δολοφονίας
Λίγες ώρες μετά την επίθεση κατά του Χρήστου Λαδά η κυβέρνηση κήρυξε στρατιωτικό νόμο. Το διάταγμα δημοσιεύθηκε σε έκτακτο φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως στο οποίο μεταξύ άλλων οριζόταν η απαγόρευση «της καθ' οιονδήποτε τρόπον δημοσιεύσεως, ανακοινώσεως ή διαδόσεως πληροφοριών ή ειδήσεων δυναμένων να εμβάλουν εις ανησυχίαν τους πολίτας». Στις 4 Μαΐου του 1948 απαγορεύτηκε η διανυκτέρευση παντός ατόμου εκτός της κατοικίας του. Την ίδια μέρα, ως αντίποινα για τη δολοφονία Λαδά, εκτελέστηκαν από τα κακουργιοδικεία 154 καταδικασμένοι: 24 άτομα στην Αθήνα και οι υπόλοιποι σε Αίγινα, Σπάρτη, Τρίπολη, Καλαμάτα, Χαλκίδα, Θεσσαλονίκη.

Παραπομπές

Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Δικαιοσύνης
Κατηγορία:Έλληνες υφυπουργοί Συγκοινωνιών
Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με το Κόμμα Βενιζελικών Φιλελευθέρων
Κατηγορία:Πολιτικές δολοφονίες