Ανταρτικό Φλώρινας

Το Ανταρτικό (παλαιότερη ονομασία ΖέλοβοΜετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Ζέλοβο) είναι ορεινό χωριό του νομού Φλώρινας. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1.044Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή πληθυσμού-κατοικιών, 18 Μαρτίου 2001 , σελ. 412, στο e-demography.gr μέτρων στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Φλώρινας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της απογραφής του 2011, ο πληθυσμός του οικισμού ανέρχεται στους 84 κατοίκους.Απογραφή 2011, σ. 51409.

 Ονομασία 
Η αρχική ονομασία του οικισμού ήταν Ζέλοβο, μετονομάστηκε όμως το 1927 σε Ανταρτικό. Η ονομασία δόθηκε προς τιμήν των πολυάριθμων κατοίκων του χωριού που συμμετείχαν στον Μακεδονικό Αγώνα.

 Ιστορικά στοιχεία 
μικρογραφία|αριστερά|upright=0.75|Ο οπλαρχηγός Παύλος Κύρου
Το χωριό ιδρύθηκε γύρω στα 1800 από οικογένειες Ηπειρωτών, καθώς και Σλάβων από την περιοχή της Δίβρης (Βόρεια Μακεδονία). Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα το Ανταρτικό αποτέλεσε προπύργιο των ελληνικών δυνάμεων ένεκα της επικράτησης της πατριαρχικής παράταξης, η οποία παρά τις απώλειες που είχε υποστεί στις αρχές του 20ού αιώνα με την προσχώρηση αρκετών κατοίκων στη βουλγαρική Εξαρχία, εξακολουθούσε να έχει τον έλεγχο. Η επικράτηση της πατριαρχικής παράταξης, έκανε το Ανταρτικό στόχο των κομιτατζήδικων ένοπλων σωμάτων που ήταν εγκατεστημένα στο γειτονικό Τρίγωνο. Για την προστασία του χωριού, έδρασε κατά τα τέλη του 1904 στην ευρύτερη περιοχή το αντάρτικο σώμα των Καούδη - Κύρου.Βασίλης Κ. Γούναρης (επιμ.), Φθινόπωρο του 1904 στη Μακεδονία - Το ανέκδοτο ημερολόγιο του Μακεδονομάχου Ευθυμίου Καούδη, Μουσείο Μακεδονικού Αγών, Θεσσαλονίκη 1992, σ. 11, 30. Στις 29 Νοεμβρίου του 1904, στο χωριό ξέσπασε μάχη μεταξύ μακεδονομάχων και κομιτατζήδων, η οποία διακόπηκε με την επέμβαση του οθωμανικού στρατού.Παύλου Λ. Τσάμη, Μακεδονικός Αγών, ΕΜΣ, θεσσαλονίκη 1975, σ. 206 - 211. Τον Νοέμβριο του 1906, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικές δυνάμεις σε τοποθεσία κοντά στο Ανταρτικό, ο οπλαρχηγός Δημήτριος ΝταλίπηςΑφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 76.. Την ίδια εποχή, ο οικισμός διέθετε σχολείο αρρένων με τέσσερις τάξεις και 95 μαθητές καθώς και παρθεναγωγείο με 60 μαθήτριες.Βασίλης Κ. Γούναρης (επιμ.), 1992, σ. 35. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, περίπου 100 κάτοικοι του χωριού εξοπλίστηκαν από την δοσιλογική οργάνωση του Βουλγαρικού ΚομιτάτουΡαϋμόνδος Αλβανός, Κοινωνικές συγκρούσεις και πολιτικές συμπεριφορές στην περιοχή της Καστοριάς (1922-1949), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διδακτορική Διατριβή, Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 279. Από την περίοδο του Εμφυλίου και έπειτα, μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού εγκατέλειψε το Ανταρτικό
μικρογραφία|upright=0.75|Γυναικεία παραδοσιακή ενδυμασία

Διοικητικά, ο οικισμός ανήκε μέχρι το 1997 στην επαρχία Φλώρινας. Αργότερα, υπήχθη στα όρια του καποδιστριακού δήμου Πρεσπών ενώ από το 2011 υπάγεται στον διευρυμένο ομώνυμο δήμο που προέκυψε από το Πρόγραμμα «Καλλικράτης».

Από το Ανταρτικό κατάγονταν αρκετοί μακεδονομάχοιΠαύλου Λ. Τσάμη, Μακεδονικός Αγών, ΕΜΣ, θεσσαλονίκη 1975, σ. 154 - 155. (όπως ο Παύλος ΚύρουΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σσ. 110, 111, 131, 133, 134, 136Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 163, ο γιος του Λάζαρος, ο Ναούμ ΑνδρέουΑ, Χοτζίδη (επιμέλεια), Ευθύμιος Καούδης, Ένας Κρητικός αγωνίζεται για τη Μακεδονία. Απομνημονεύματα 1903-1907, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 43, ο Τραϊανός ("Τράικος") Λιαντζάκης ΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σ. 106Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 164, ο Ηλίας Μήρτσιος, ο δάσκαλος Χρήστος Τραϊανός, ο Βασίλειος Μπάλκος κ.ά), καθώς και ο καρδιοχειρουργός και αθλητικός παράγοντας του Άρη, Παναγιώτης Σπύρου.

 Γενικά στοιχεία 
Το Ανταρτικό ανήκει στον δήμο Πρεσπών. Ο οικισμός του Ανταρτικού έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και είναι ανακηρυγμένος ως παραδοσιακός οικισμός ενώ οι κάτοικοί του ασχολούνται κατά κύριο λόγο με την κτηνοτροφία. Αξιοθέατα αποτελούν οι ιεροί ναοί του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Αθανασίου. Σε απόσταση 7 χιλιομέτρων από το Ανταρτικό βρίσκεται η πηγή Πελιόρ.
μικρογραφία|αριστερά

 Απογραφές 
Απογραφή1913192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός1415Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Απαρίθμησις των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913, σ. 42.1.136Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, 2001, σ. 77.1.3451.047605418;133Απογραφή 1991, σ. 9605.;84

 Σημαντικοί άνθρωποι 
 Δημήτριος Ι. Δούκας, Διδάκτωρ Ηλεκτρολόγος μηχανικός, ευεργέτης

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Φλώρινα - Ανταρτικό 
 GTP - Greek Travel Pages

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Φλώρινας
Κατηγορία:Δήμος Πρεσπών