Ανατολική Θράκη

Η Ανατολική Θράκη (, ), επίσης γνωστή ως μέρος της σημερινής Τουρκίας, ως Τουρκική Θράκη ή Ευρωπαϊκή Τουρκία, είναι το τμήμα της χώρας που ανήκει στη νοτιοανατολική Ευρώπη. 

Αντιπροσωπεύει το 3,4% της έκτασης της Τουρκίας, αλλά περιλαμβάνει το 15% του συνολικού πληθυσμού της. Η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής είναι η Κωνσταντινούπολη, που απλώνεται εκατέρωθεν του Βοσπόρου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, και σημαντικές πόλεις της είναι η Αδριανούπολη (Edirne, η ιστορική πρωτεύουσα του άλλοτε οθωμανικού βιλαετιού που αποτελείτο από όλη τη Θράκη), η Ραιδεστός (Tekirdağ), η Τυρολόη (Çorlu), η Αρκαδιούπολη (Lüleburgaz), η Καλλίπολη (Gelibolu) και οι Σαράντα Εκκλησιές (Kırklareli).

Η Ανατολική Θράκη είναι ιστορικής σημασίας, καθώς βρίσκεται δίπλα σε έναν σημαντικό θαλάσσιο εμπορικό διάδρομο και αποτελεί για τους Τούρκους ό,τι έχει απομείνει από την πάλαι ποτέ τεράστια Οθωμανική περιοχή της Ρωμυλίας. Σήμερα είναι επίσης ιδιαίτερης γεωστρατηγικής σημασίας, επειδή ο θαλάσσιος διάδρομος που περιλαμβάνει δύο στενά παρέχει πρόσβαση στη Μεσόγειο Θάλασσα από τη Μαύρη Θάλασσα (Εύξεινος Πόντος) για το ναυτικό πέντε χωρών: Ρωσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Γεωργία. Η περιοχή χρησιμεύει, επίσης, ως μελλοντικός σύνδεσμος των υπαρχόντων τουρκικών, βουλγαρικών και ελληνικών σιδηροδρομικών δικτύων υψηλής ταχύτητας.
μικρογραφία|Το οικόσημο των Κομνηνών και σύμβολο της Θράκης: ο βυζαντινός αετός της οικογένειας των Κομνηνών (από την Κόμνη της Ανατολικής Θράκης καταγόμενων) που απεικονίζεται στον Ναό της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στις Φέρες Θράκης.

Ορισμός
Η Ανατολική Θράκη περιλαμβάνει το ανατολικό τμήμα της ιστορικής περιοχής της Θράκης. Η περιοχή περιλαμβάνει όλα τα εδάφη των τουρκικών επαρχιών Αδριανούπολης, Ραιδεστού και Σαράντα Εκκλησιών, καθώς και τα εδάφη στην ευρωπαϊκή ήπειρο των επαρχιών Τσανάκκαλε και Κωνσταντινούπολης.Τα χερσαία σύνορα της Ανατολικής Θράκης καθορίστηκαν με τη Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1913) και τη Βουλγαρο-Οθωμανική Σύμβαση (1915) και επιβεβαιώθηκαν εκ νέου με τη Συνθήκη της Λωζάνης.
 Πληθυσμός 
Στην Ανατολική Θράκη, η πλειονότητα των μουσουλμανικών πληθυσμών είναι απόγονοι των Μουατζίρων, όπως Βούλγαροι, Γιουρούκοι, Αλβανοί, Βόσνιοι, Πομάκοι, Βλαχομογλενίτες, Έλληνες (Βαλαχάδες), Τάταροι, Κιρκάσιοι και Ρομά που ζουν εκεί.

Κλίμα
Η Ανατολική Θράκη έχει υβριδικό μεσογειακό/υγρό υποτροπικό κλίμα στις ακτές του Αιγαίου και της Θάλασσας του Μαρμαρά (Προποντίδα), ωκεάνιο κλίμα στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας (Εύξεινος Πόντος) και υγρό ηπειρωτικό κλίμα στο εσωτερικό. Τα καλοκαίρια είναι αρκετά ζεστά, υγρά και μέτρια ξηρά, ενώ οι χειμώνες είναι κρύοι και υγροί και μερικές φορές με χιόνι. Το παράκτιο κλίμα διατηρεί τις θερμοκρασίες σχετικά ήπιες.

Γεωγραφία
Η Ανατολική Θράκη έχει έκταση 23.764 τ.χλμ. (3 % της έκτασης της Τουρκίας), ελαφρώς μικρότερη από τη Σαρδηνία, και πληθυσμό 10.000.000 κατοίκους. Η πυκνότητα πληθυσμού είναι περίπου 430 άτομα/τ.χλμ., σε σύγκριση με περίπου 80 άτομα/τ.χλμ. για την Ασιατική Τουρκία, που ονομάζεται επίσης Ανατολία ή Μικρά Ασία. Ωστόσο οι πυκνότητες παραμορφώνονται από τη μητρόπολη της Κωνσταντινούπολης. 

Τις δύο ηπείρους χωρίζουν τα Δαρδανέλια, ο Βόσπορος (συλλογικά γνωστά ως Ελλήσποντος) και η Θάλασσα του Μαρμαρά ή Προποντίδα, μια δίοδος συνολικά 361 χλμ.. Το νοτιότερο τμήμα της Ανατολικής Θράκης ονομάζεται Χερσόνησος της Καλλίπολης. Η Ευρωπαϊκή Τουρκία συνορεύει στα δυτικά με την Ελλάδα για 212 χλμ. και στα βόρεια με τη Βουλγαρία για 269 χλμ., ενώ οριοθετείται από το Αιγαίο Πέλαγος στα νοτιοδυτικά και τη Μαύρη Θάλασσα στα βορειοανατολικά.

Η περιοχή περιλαμβάνει τις τρεις επαρχίες, της Αδριανούπολης, των Σαράντα Εκκλησιών και της Ραιδεστού, μαζί με τα ευρωπαϊκά μέρη της Κωνσταντινούπολης και του Τσανάκκαλε. Αφ' ετέρου, η Κωνσταντινούπολη, η Καλλίπολη - το νοτιότερο τμήμα της Ανατολικής Θράκης - και η Ίμβρος (και οι δύο μέρος της επαρχίας Τσανάκκαλε) δεν θεωρούνται πάντα μέρος της Θράκης από τους Τούρκους σήμερα.

 ΕπαρχίαΈκταση(χλμ²)Πληθυσμός (απογραφή 2008)Πυκνότητα πληθυσμού(ανά χλμ²) Επαρχίες στο παρελθόν στο βιλαέτ της Αδριανούπολης: Αδριανούπολη 6.279 394.644 62,8Σαράντα Εκκλησιές 6.550 336.942 51,4Ραιδεστός 6.218 770.772 123,9Υποσύνολο 19.047 1.502.358 78,8Κωνσταντινούπολη (Ευρωπαϊκό μέρος) 3.421 8.232.849 2406,5Τσανάκκαλε (Ευρωπαϊκό μέρος) (Δαρδανέλλια) 1.296 64.268 49,5Σύνολο 23.764 9.799.745 824,7

Ιστορία
Η Ανατολική Θράκη υπήρξε ο τόπος αρκετών σημαντικών ιστορικών γεγονότων :

 Το 1000 π.Χ. Θρακικά φύλα βρήκαν τους οικισμούς Λυγός και Σημύστρα. Ο Πλίνιος αναφέρει την ίδρυση της Σημύστρας στις ιστορίες του και τα ίχνη του Λυγού τοποθετούνται κοντά στο Σαραϊμπουρνού της Κωνσταντινούπολης.
 Ο Ελληνικός μύθος της Ηρώ και Λέανδρος λαμβάνει χώρα στην αρχαία πόλη της Σηστού.
 Ο Αινείας ίδρυσε την πόλη του Αίνου, ενώ προσπαθούσε να βρει νέες χώρες κατά τις μυθολογικές κατακτήσεις του.
 Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κατά τη λεγόμενη περίοδο των Διαδόχων, ο στρατηγός του Αλέξανδρου Λυσίμαχος (360 - 281 π.Χ.) έγινε βασιλιάς της Θράκης και ίδρυσε την πρωτεύουσά του στη Λυσιμάχεια.
 Η Μάχη της Αδριανούπολης το 378 αποτέλεσε σημαντικό σημείο καμπής για την παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
 To Kάστρο Τζύμπη ήταν το πρώτο ευρωπαικό έδαφος, που καταλήφθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
 Η Αδριανούπολη ήταν η δεύτερη πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά την Προύσα.
 Οι Έλληνες της Θράκης συμμετέχουν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821.
 Η Εκστρατεία της Καλλίπολης, μία από τις σημαντικότερες του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, διεξήχθη κοντά στην Καλλίπολη.


Οι μαζικές δολοφονίες και οι εκτοπισμοί των Θρακών Βουλγάρων το 1913 και η Ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 εκκαθάρισαν εθνοτικά τους ορθόδοξους πληθυσμούς, ενώ οι Εβραίοι εκκαθαρίστηκαν ως αποτέλεσμα των πογκρόμ της Θράκης το 1934.

Κατά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο (1877–1878), τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912–1913) και την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 εγκαταστάθηκαν στην Ανατολική Θράκη Μουατζίρηδες Μουσουλμάνοι διαφόρων εθνικοτήτων από τα πρώην Οθωμανικά εδάφη στα Βαλκάνια. 

Πριν από αυτό η κατανομή των εθνοθρησκευτικών ομάδων στα τοπικά σαντζάκια ήταν η εξής:

 Οθωμανικές Επίσημες Στατιστικές, 1910 Σαντζάκι Τούρκοι Ελληνες Βούλγαροι Αλλοι Σύνολο Αδριανούπολη  128,000 113,500  31,500  14,700  287,700  Σαράντα Εκκλησιές  53,000 77,000 28,500 1,150  159,650 Ραιδεστός  63,500  56,000 3,000  21,800  144,300 Καλλίπολη  31,500  70,500  2,000  3,200  107,200 Τσατάλτσα  18,000  48,500  -  2,340  68,840 Κωνσταντινούπολη  450,000  260,000  6,000  130,000  846,000 Σύνολο % 744,00046.11%  625,50038.76%  71,0004.40%  173,19010.74%  1,613,690 Στατιστικές Οικουμενικού Πατριαρχείου, 1912 Σύνολο%  604,50036.20% 655,60039.27%  71,8004.30%  337,60020.22%  1,669,500

Το μουσουλμανικό μιλλέτ καταγράφηκε ως Toύρκοι, ενώ τα μέλη της εκκλησίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου καταγράφηκαν ως Έλληνες.

Τον περασμένο αιώνα η σύγχρονη Ανατολική Θράκη ήταν το κύριο κομμάτι του Βιλαετίου της Αδριανούπολης, που δεν περιλάμβανε την Κωνσταντινούπολη, αλλά περιλάμβανε τη Δυτική Θράκη και τμήματα της Ροδόπης και του Σακάρ. Μια δημοσίευση από τις 21 Δεκεμβρίου 1912 στο βελγικό περιοδικό Ons Volk Ontwaakt («Το Έθνος μας Ξυπνά») υπολόγιζε 1.006.500 κατοίκους στο βιλαέτι:Published on December 21, 1912 in the Belgian magazine Ons Volk Ontwaakt (Our Nation Awakes) - view the table of Vilajet Manastir: Skynet GodsdBalkan 

Ορθόδοξοι Βούλγαροι - 370.000
Ορθόδοξοι Έλληνες - 220.000
Ορθόδοξοι Αρμένιοι - 30.000
Ορθόδοξοι Αλβανοί - 3.500
Ορθόδοξοι Τούρκοι - 3.000
Μουσουλμάνοι Τούρκοι - 250.000
Πομάκοι - 115.000
Μουσουλμάνοι Ρομά - 15.000

Η Ανατολική Θράκη του 21ου αιώνα αποτελεί ό,τι απομένει από την Τουρκική Ρωμυλία, που κάποτε εκτεινόταν βόρεια ως την Ουγγαρία και δυτικά ως τη Βοσνία. Η Ρωμυλία χάθηκε αποσπασματικά από το 1699 και μετά, ώσπου το 1912 το μεγαλύτερο μέρος της χάθηκε στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο. Κάποιες μικρές ανακτήσεις έγιναν κατά τον Β' Βαλκανικό Πόλεμο. Τα σημερινά σύνορα ορίστηκαν με τη Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1913) και στη Βουλγαρο-Οθωμανική Σύμβαση (1915) και επιβεβαιώθηκαν στη Συνθήκη της Λωζάνης.

Αξιοθέατα και Φεστιβάλ
Μερικά τουριστικά αξιοθέατα είναι το Μουσείο της Αδριανούπολης, το Συγκρότημα του Μουσείου Υγείας του Σουλτάνου Βαγιαζήτ Β', το Μνημείο και Μουσείο της Συνθήκης της Λωζάνης, το Μουσείο των Σαράντα Εκκλησιών και το Παλάτι της Αδριανούπολης. Υπάρχουν πολλά ιστορικά θρησκευτικά κτίρια, όπως το Τέμενος Σελιμιγιέ και τα τεμένη Ουτς Σερεφελί, Παλιό Τζαμί, Μουραντιγέ και η Μεγάλη Συναγωγή της Αδριανούπολης. Υπάρχουν επίσης ιστορικές γέφυρες, όπως οι Φατίχ, Μέριτς και Ουζούνκιοπρου.

Τα φυσικά αξιοθέατα περιλαμβάνουν το Εθνικό Πάρκο της Λίμνης Γκαλά, το Εθνικό Πάρκο των Δασών Ιγκνεαντά, το Καταφύγιο Αγριας Ζωής Σάκα και το Σπήλαιο Ντούπνισα.

Από το 1360 διεξάγεται κάθε χρόνο κοντά στην Αδριανούπολη, συνήθως στα τέλη Ιουνίου, το τουρνουά πάλης με λάδι Kιρκπινάρ. Το φεστιβάλ των Ρομά Kακάβα πραγματοποιείται κάθε χρόνο στην Αδριανούπολη και στις Σαράντα Εκκλησιές.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 




Κατηγορία:Γεωγραφία της Τουρκίας