Σωτηρία η Αριανή

Η ελληνιστική πόλη Σώτειρα (γνωστή και ως Σωτηρία), ιδρύθηκε από τον Σελευκίδη βασιλέα Αντίοχο Α΄ τον Σωτήρα στην επαρχία της Αρείας, του ανατολικού Ιράν. Ίσως το κανονικό της όνομα να ήταν Αντιόχεια η Σώτειρα. Η πόλη αναφέρεται από τον Αππιανό  Αππιανός, «Ρωμαϊκά», «Συριακὴ και Παρθικὴ», Κεφάλαιον 9, 57: [...] "[57] τοσαῦτα μὲν δὴ περὶ τῶν Σελεύκῳ προμαντευθέντων ἐπυθόμην: γίγνεται δ᾽ εὐθὺς Ἀλεξάνδρου μεταστάντος ἡγεμὼν τῆς ἵππου τῆς ἑταιρικῆς ἧς δὴ καὶ Ἡφαιστίων ἡγήσατο Ἀλεξάνδρῳ καὶ ἐπὶ Ἡφαιστίωνι Περδίκκας, μετὰ δὲ τὴν ἵππον σατράπης τε τῆς Βαβυλωνίας καὶ βασιλεὺς ἐπὶ τῇ σατραπείᾳ. γενομένῳ δὲ αὐτῷ τὰ ἐς πολέμους ἐπιτυχεστάτῳ Νικάτωρ ἐπώνυμον γίγνεται: τῷδε γὰρ ἀρέσκομαι μᾶλλον τοῦ Νικάτορα κτεῖναι. καὶ τὸ σῶμα ὄντι εὐρώστῳ τε καὶ μεγάλῳ, καὶ ταῦρον ἄγριον ἐν Ἀλεξάνδρου θυσίᾳ ποτὲ ἐκθορόντα τῶν δεσμῶν ὑποστάντι μόνῳ καὶ ταῖς χερσὶ μόναις κατειργασμένῳ, προστιθέασιν ἐς τοὺς ἀνδριάντας ἐπὶ τῷδε κέρατα. πόλεις δὲ ᾤκισεν ἐπὶ τὸ μῆκος τῆς ἀρχῆς ὅλης ἑκκαίδεκα μὲν Ἀντιοχείας ἐπὶ τῷ πατρί, πέντε δὲ ἐπὶ τῇ μητρὶ Λαοδικείας, ἐννέα δ᾽ ἐπωνύμους ἑαυτοῦ, τέσσαρας δ᾽ ἐπὶ ταῖς γυναιξί, τρεῖς Ἀπαμείας καὶ Στρατονίκειαν μίαν. καὶ εἰσὶν αὐτῶν ἐπιφανέσταται καὶ νῦν Σελεύκειαι μὲν ἥ τε ἐπὶ τῇ θαλάσσῃ καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ Τίγρητος ποταμοῦ, Λαοδίκεια δὲ ἡ ἐν τῇ Φοινίκῃ καὶ Ἀντιόχεια ἡ ὑπὸ τῷ Λιβάνῳ ὄρει καὶ ἡ τῆς Συρίας Ἀπάμεια. τὰς δὲ ἄλλας ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἢ Μακεδονίας ὠνόμαζεν, ἢ ἐπὶ ἔργοις ἑαυτοῦ τισιν, ἢ ἐς τιμὴν Ἀλεξάνδρου τοῦ βασιλέως: ὅθεν ἔστιν ἐν τῇ Συρίᾳ καὶ τοῖς ὑπὲρ αὐτὴν ἄνω βαρβάροις πολλὰ μὲν Ἑλληνικῶν πολλὰ δὲ Μακεδονικῶν πολισμάτων ὀνόματα, Βέρροια, Ἔδεσσα, Πέρινθος, Μαρώνεια, Καλλίπολις, Ἀχαΐα, Πέλλα, Ὠρωπός, Ἀμφίπολις, Ἀρέθουσα, Ἀστακός, Τεγέα, Χαλκίς, Λάρισα, Ἥραια, Ἀπολλωνία, ἐν δὲ τῇ Παρθυηνῇ Σώτειρα, Καλλιόπη, Χάρις, Ἑκατόμπυλος, Ἀχαΐα, ἐν δ᾽ Ἰνδοῖς Ἀλεξανδρόπολις, ἐν δὲ Σκύθαις Ἀλεξανδρέσχατα. καὶ ἐπὶ ταῖς αὐτοῦ Σελεύκου νίκαις ἔστι Νικηφόριόν τε ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ καὶ Νικόπολις ἐν Ἀρμενίᾳ τῇ ἀγχοτάτω μάλιστα Καππαδοκίας", τον Στέφανο ΒυζάντιοΣτα Εθνικά του στο λήμμα Σώτειρα: πόλις Αριηνών, Αντιόχου κτίσμα του Σελεύκου. Το εθνικόν δια την χώραν Σωτειρηνός., τον Πλίνιο vi. 15 και τον Στράβωνα xi. 516. Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος στην γεωγραφική υφήγηση τοποθετεί την Σωτηρία περίπου Β.-Β.Α. από την Αλεξάνδρεια ΑριανήΚλαυδίου Πτολεμαίου Γεωγραφική υφήγησις. 

Ακριβώς στα βορειοανατολικά της Αριανής Αλεξάνδρειας υπάρχει η σημερινή αφγανική πόλη Andkhoy. Μερικοί μελετητές βλέπουν στο όνομα αυτό την παραφθορά του ελληνικού Αντιόχεια. Το Andkhoy κατά την Βρεττανική εγκυκλοπαίδεια και ειδικότερα το Bala Andkhoy ιδρύθηκε από τον Μεγάλο Αλέξανδρο το 328 π.Χ. ως φρούριο της περιοχής. Δεν αποκλείεται να επανιδρύθηκε από τον Αντίοχο Σωτήρα ως Αντιόχεια, όταν εξουσίαζε τις ανατολικές σατραπείες κατά τα έτη 292 -281 π.Χ.  

 Παραπομπές 

Πηγές
Johann Gustav Droysen Ιστορία των Επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, εκδ. Ελεύθερη σκέψις.
Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου Ιστορία του ελληνικού έθνους.

Κατηγορία:Ελληνιστικές πόλεις
Κατηγορία:Αρχαίες πόλεις της Περσίας