Τρέξιμο

Το τρέξιμο είναι μια μέθοδος χερσαίας μετακίνησης με την οποία άνθρωποι και ζώα κινούνται γρήγορα με τα πόδια. Χαρακτηρίζεται ως βηματισμός κατά τον οποίο και τα δύο πόδια, σε συγκεκριμένες φάσεις, βρίσκονται ταυτόχρονα στον αέρα (αν και υπάρχουν εξαιρέσεις). Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το περπάτημα, μια πιο αργή μορφή κίνησης, όπου τουλάχιστον ένα πόδι παραμένει πάντα σε επαφή με το έδαφος, τα πόδια παραμένουν σχεδόν ίσια και το κέντρο βάρους του σώματος μετατοπίζεται πάνω από τα πόδια στήριξης, αντί να αιωρείται όπως στο τρέξιμο.Biewener, A. A. 2003. Animal Locomotion. Oxford University Press, US. , books.google.com Κατά το τρέξιμο, η ενέργεια του σώματος αλλάζει συνεχώς μεταξύ κίνησης (κινείται μπροστά) και ύψους (το σώμα σηκώνεται και κατεβαίνει). Μέρος αυτής της ενέργειας αποθηκεύεται στους τένοντες και στους μυς, που λειτουργούν σαν μικρά ελατήρια. Στην επόμενη κίνηση, αυτή η ενέργεια ελευθερώνεται για να βοηθήσει στο επόμενο βήμα. Με λίγα λόγια: το σώμα «συλλέγει» και «επαναχρησιμοποιεί» ενέργεια σαν να έχει φυσικά ελατήρια μέσα του. Ο όρος «τρέξιμο» μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες ταχύτητες, από το χαλαρό τρέξιμο μέχρι το έντονο τρέξιμο σπριντ.

Το τρέξιμο (και η αερόβια άσκηση) συνδέεται με καλύτερη καρδιοαναπνευστική υγεία, μείωση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερίνης, απώλεια βάρους και βελτίωση της ψυχικής υγείας, ενώ μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που τρέχουν τακτικά έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής σε σύγκριση με όσους δεν ασκούνται.

Πιστεύεται ότι οι πρόγονοι του ανθρώπου ανέπτυξαν την ικανότητα να τρέχουν μεγάλες αποστάσεις πριν από περίπου 2,6 εκατομμύρια χρόνια, πιθανότατα για να κυνηγούν ζώα ή για δραστηριότητες που απαιτούσαν ταχύτητα και αντοχή, όπως η συμμετοχή σε πολεμικές μάχες. Αργότερα, το τρέξιμο έγινε οργανωμένο άθλημα, με τους πρώτους καταγεγραμμένους αγώνες τρεξίματος να λαμβάνουν χώρα στην Αρχαία Ελλάδα κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τα Παναθήναια και άλλες αθλητικές διοργανώσεις.https://www.monopoli.gr/2021/07/23/istories/san-simera/493911/olympiakoi-agones-i-istoria-tou-megalyterou-athlitikou-thesmou-kai-i-fetini-diaforetiki-diorganosi/https://www.sansimera.gr/articles/1129Soviet Sport: The Success Story. p. 49, V. Gerlitsyn, 1987

 Η διαδικασία του τρεξίματος συνοπτικά 
Το τρέξιμο εκτελείται ως ακολουθία διασκελισμών, οι οποίοι εναλλάσσονται μεταξύ των δύο ποδιών. Ο διασκελισμός κάθε ποδιού μπορεί να διαιρεθεί κατά προσέγγιση σε τρεις φάσεις: υποστήριξη, κίνηση, και αποκατάσταση. Η υποστήριξη και η κίνηση γίνονται όταν το πόδι είναι σε επαφή με το έδαφος. Η αποκατάσταση γίνεται όταν είναι το πόδι στον αέρα. Δεδομένου ότι μόνο ένα από τα πόδια μπορεί να είναι στο έδαφος, το ένα θα είναι στην αποκατάσταση, ενώ το άλλο στην υποστήριξη και κίνηση. Μετά, καθώς ο δρομέας είναι στον αέρα για σύντομο χρονικό διάστημα και τα δύο πόδια είναι στην αποκατάσταση.

 Στοιχεία καλής τακτικής συνοπτικά 
 Όρθια στάση και μικρή κλίση εμπρός
 Ταχύτητα και τύπος διασκελισμών ανάλογα με την περίπτωση

 Άλλα στοιχεία καλής τεχνικής 
 Ιατρική συμβουλή πριν το ξεκίνημα του αθλήματος
 Ειδικά παπούτσια τρεξίματος: συμπεριλαμβάνουν τύπους για τον συγκεκριμένο τύπο ποδιού και μεθόδου κίνησης.
 Κατάλληλη προθέρμανση και εκθέρμανση. π.χ. 5 λεπτά πριν και μετά απλό περπάτημα.
 Για αυτούς που ξεκινάνε, μόνο λίγα λεπτά τρεξίματος που εναλλάσσονται με περπάτημα. Σταδιακά μπορεί να ανέβει η διάρκεια του κανονικού τρεξίματος.
 Η αναπνοή είναι οδηγός: δεν πρέπει να υπάρχει εξάντληση, ο αθλούμενος να είναι σε θέση κάνει συζήτηση καθώς τρέχει.
 Σωστή ενυδάτωση, σωστή διατροφή και σωστό πρόγραμμα για την παροχή τους.

 Οφέλη στην υγεία 
 Καρδιαγγειακή υγεία 
Το τρέξιμο ωφελεί σημαντικά το καρδιαγγειακό και αναπνευστικό σύστημα. Γενικότερα, βελτιώνει την καρδιαγγειακή φυσική κατάσταση, συμβάλλει στη μείωση της ολικής χοληστερίνης του αίματος και μειώνει τον κίνδυνο καρδιοαγγειακών παθήσεων. Η τακτική συμμετοχή στο τρέξιμο ή σε οποιοδήποτε είδος αερόβιας άσκησης θεωρείται ότι μειώνει κατά 20% την πιθανότητα σοβαρών καρδιακών προβλημάτων, ακόμα και σε άτομα που έχουν ήδη υποστεί έμφραγμα.

Μολονότι μια κατάλληλη ποσότητα αερόβιας άσκησης, όπως το τρέξιμο, μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και μπορεί να αυξήσει το προσδόκιμο ζωής, η υπερβολική άσκηση (π.χ. μαραθώνιοι) μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα και να επιβαρύνει την καρδιά, ενώ συνδέεται με την καρδιοτοξικότητα.

 Μεταβολική υγεία 

Το τρέξιμο μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να χάσουν βάρος, να διατηρηθούν σε καλή φυσική κατάσταση και να βελτιώσουν τη σύσταση του σώματός τους. Έρευνες δείχνουν ότι ένα άτομο μέσου βάρους καίει περίπου 60–65 θερμίδες ανά χιλιόμετρο τρεξίματος. Το τρέξιμο ενεργοποιεί τον μεταβολισμό, ο οποίος συνεχίζει να καίει θερμίδες ακόμη και αφού τελειώσει το τρέξιμο. Αυτό συμβαίνει επειδή το σώμα δεν επιστρέφει αμέσως σε κατάσταση ηρεμίας, μία διαδικασία που διαρκεί μερικά λεπτά έως λίγες ώρες, ανάλογα με την ένταση και διάρκεια της άσκησης. Επιπλέον, η τακτική άσκηση μπορεί να βελτιώσει και τη ρύθμιση της γλυκόζης και των λιπιδίων στο αίμα, υποστηρίζοντας τη μεταβολική υγεία συνολικά.

 Ψυχική υγεία 
Το τρέξιμο μπορεί επίσης να έχει ψυχολογικά οφέλη. Πολλοί συμμετέχοντες στο άθλημα αναφέρουν ότι νιώθουν ευφορία, χαρά και ανάλαφρη διάθεση, μία κατάσταση που οφείλεται σε χημικές αλλαγές στον εγκέφαλο, κυρίως στην απελευθέρωση ενδορφινών και ενδοκανναβινοειδών («ευφορία του δρομέα»). Το τρέξιμο συχνά συνιστάται ως θεραπεία για άτομα με κατάθλιψη και για όσους αντιμετωπίζουν εθισμούς. 

Σε πειράματα που διεξήχθησαν με ζώα αποδείχτηκε ότι το τρέξιμο βοηθά τον εγκέφαλο να δημιουργεί νέα νευρικά κύτταρα. Αυτό το εύρημα είναι σημαντικό καθώς δείχνει ότι το τρέξιμο θα μπορούσε να έχει θετικές επιπτώσεις πάνω στη γήρανση του εγκεφάλου, καθώς και σε λειτουργίες όπως η μάθηση και η μνήμη. Επίσης, μία πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cell Metabolism έδειξε ότι το τρέξιμο σχετίζεται με βελτίωση της μνήμης και με καλύτερες ικανότητες μάθησης.

Το τρέξιμο μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για τη μείωση των φλεγμονών, του άγχους και της κατάθλιψης. Τα άτομα με εποχική συναισθηματική διαταραχή ωφελούνται από το τρέξιμο σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα όταν αυτό γίνεται σε ζεστό και ηλιόλουστο περιβάλλον. Το τρέξιμο μπορεί επίσης να βελτιώσει την πνευματική εγρήγορση και την ποιότητα του ύπνου. Η έρευνα και η κλινική εμπειρία δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να συμβάλει στη θεραπεία της κατάθλιψης και του άγχους, ακόμη και σε σοβαρές περιπτώσεις, γι’ αυτό και ορισμένοι γιατροί τη συνιστούν ως μέρος της θεραπείας στους ασθενείς τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το τρέξιμο μπορεί να έχει πιο μακροπρόθεσμα θετικά αποτελέσματα από τα αντικαταθλιπτικά, όταν χρησιμοποιείται ως μέρος μιας συνολικής θεραπευτικής προσέγγισης.Alic, M. (2012). Mental health and exercise. In J. L. Longe, The Gale encyclopedia of fitness. Farmington, MI: Gale. Retrieved from https://search.credoreference.com/content/entry/galefit/mental_health_and_exercise/0 Το τρέξιμο προσφέρει ένα ήρεμο και ασφαλές περιβάλλον, που μπορεί να κάνει το άτομο να νιώθει ότι καταφέρνει κάτι και ότι ανήκει κάπου, και αυτό μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους με ψυχικά προβλήματα.

 Δείτε επίσης 
 Αθλητισμός
 Ολυμπιακά αθλήματα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 about.com Οδηγός 
 ελληνικός διαδικτυακός τόπος για το τρέξιμο. Εμπεριέχει φόρα.
 διάδρομοι γυμναστικής