Θύαμις

Ο Θύαμις ή Θύαμης ή Καλαμάς είναι ο μεγαλύτερος (σε μήκος) ποταμός της Ηπείρου και ο έβδομος μεγαλύτερος της Ελλάδας. Θύαμις είναι το αρχαίο όνομά του, ενώ Καλαμάς αποκαλούνταν στο παρελθόν ο μεγαλύτερος παραπόταμός του, αλλά με το πέρασμα του χρόνου οι δύο ονομασίες ταυτίστηκαν.

 Υδρολογικά στοιχεία 
Το συνολικό μήκος του Θυάμιδος είναι 115 χιλιόμετρα.Οι πηγές του βρίσκονται στο όρος Δούσκο, κοντά στα σύνορα του νομού Ιωαννίνων με την Αλβανία. Η λεκάνη απορροής του έχει έκταση 1.800 χλμ², περιλαμβάνει πλήθος παραποτάμων και πηγών και σχεδόν ολόκληρη (99%) ανήκει σε ελληνικό έδαφος.Γεωγραφικά στοιχεία Νομού Ιωαννίνων, ιστότοπος Διοκλής του ΔΠΘ.

Με κατεύθυνση από βορρά προς νότο, διασχίζει το επίμηκες λοφώδες οροπέδιο που σχηματίζεται ανάμεσα στα όρη Κασιδιάρης (Δ) και Μιτσικέλι (Α). Η περιοχή αυτή καλείται Κοιλάδα του Άνω Καλαμά (ή απλά κάμπος από τους ντόπιους) και είναι γνωστή ως το σημείο απόκρουσης της ιταλικής εισβολής το 1940 από τις ελληνικές δυνάμεις υπό τον Χ. Κατσιμήτρο, διοικητή της 8ης Μεραρχίας. Στα νότια του Κασιδιάρη, ο ποταμός στρέφεται προς τη Θεσπρωτία, την οποία διαρρέει με κατεύθυνση ανατολικά προς δυτικά. Εκβάλλει στο Ιόνιο Πέλαγος βορείως της Ηγουμενίτσας σχηματίζοντας δέλτα.

Συνολικά ο Θύαμις διαρρέει τα εδάφη δέκα δήμων από τις πηγές έως τις εκβολές του: Άνω Πωγωνίου, Άνω Καλαμά, Καλπακίου, Ευρυμενών, Ζίτσας, Μολοσσών, Παραμυθιάς, Παραποτάμου, Φιλιατών και Σαγιάδας.

 Περιβαλλοντικά προβλήματα 
Ο Θύαμις αποτελεί τις τελευταίες δεκαετίες παράδειγμα υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος εξ αιτίας της αλόγιστης ανθρώπινης δραστηριότητας (γεωργοκτηνοτροφική δραστηριότητα, αστικά και βιομηχανικά λύματα, έλλειψη διαχειριστικού σχεδίου και συντονισμού των αρμόδιων φορέωνΈκθεση του προγράμματος 99/ENV/GR/000557 από τον ιστοχώρο της Περιφέρειας Ηπείρου .). Η μεγαλύτερη εστία ρύπανσης είναι η «τάφρος Λαψίστας» που οδηγεί τα λύματα της πόλης και της βιομηχανικής ζώνης των Ιωαννίνων στον ποταμό - σε μέτρηση που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2008 από μη κυβερνητική οργάνωση, η ρύπανση στα ύδατα που μετέφερε η τάφρος ήταν τόσο υψηλή, που τα ειδικά μηχανήματα αδυνατούσαν να τη μετρήσουν.Σωτήρης Αργύρης, Μπόλικη ρύπανση Ελάχιστοι έλεγχοι από την εφ. Ηπειρωτικός Αγών , φ. 17/09/08.

Αν και η οικολογική υποβάθμιση του Θυάμιδος αποτελεί σημαντικό ζήτημαΥΠΕΧΩΔΕ, Περιβαλλοντικές Επιθεωρήσεις - Συνολική Αποτίμηση 2004 - 2007. για την ελληνική πολιτεία, η γενική εκτίμηση των κατοίκων των παρακαλάμιων περιοχών είναι ότι η επίλυση του προβλήματος εδώ και δεκαετίες περιορίζεται σε ημίμετρα ή υποσχέσεις.Δημοσίευμα  της εφ. Τα Νέα, φ. 11/10/88, από το ιστολόγιο Καλαμάς .Ελένη Ρεμπέλου, Καλαμάς ώρα μηδέν από την εφ. Νέοι αγώνες , φ. 21/07/07.

 Άλλες πληροφορίες 
μικρογραφία|upright=0.75|Το Θεογέφυρο το 2016
Στα αναγεννησιακά χρονια, λόγω της τάσης αναβίωσης του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, κάποιοι λόγιοι καλλιέργησαν την αντίληψη πως ο αγγλικός ποταμός Τάμεσης είχε ονομασθεί έτσι από Κέλτες εις ανάμνησιν του πανάρχαιου περάσματός τους από τη Θεσπρωτία και το Θύαμι. Μάλιστα «διόρθωσαν» το βρυθονικό όνομα του ποταμού, προσθέτοντας το γράμμα h (Temese>Themese>Thamesis) Τελικά η σύνδεση αποδείχθηκε λανθασμένη, όμως η διόρθωση παρέμεινε μέχρι σήμερα (Thames) αν και δεν προφέρεται.

Τμήμα των περιοχών που διασχίζει ο Θύαμις στον νομό Θεσπρωτίας κατοικείτο έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και από αλβανόφωνους. Παλαιότερα οι κάτοικοι της περιοχής ονομάζονταν και Τσάμηδες και η περιοχή Τσαμουριά. Πιθανολογείται ότι το όνομα Τσάμης προέρχεται από παραφθορά του ονόματος του ποταμού (Θύαμις>Τσιάμης)Μπαμπινιώτης Γ. Λεξικό της Σύγχρονης Ελληνικής Γλώσσας (2η Έκδοση 2002, ISBN 9608619017), σελ. 1806. Στο ίδιο λεξικό, παρατίθεται και άλλη εκδοχή του ονόματος Τσάμης, από το αρχαίο θρακο-ιλλυρικό φύλο Σάμεις.. Μέσω αυτών, ο ποταμός έδωσε το όνομά του σε έναν από τους διασημότερους ελληνικούς χορούς, τον τσάμικο.

Κατά τη διαδρομή του ο ποταμός σχηματίζει σε πολλά σημεία μικρούς καταρράκτες. Ο εντυπωσιακότερος από αυτούς έδωσε το όνομά του στο χωριό Καταρράκτης. Επίσης κοντά στο χωριό Λίθινο, ο Θύαμις περνούσε μέσα από έναν τεράστιο διαβρωμένο βράχο, ο οποίος είχε λάβει το σχήμα τοξωτής γέφυρας. Το φυσικό αυτό φαινόμενο ονομαζόνταν «Θεογέφυρο».Φωτογραφία του Θεογέφυρου από τον ιστοχώρο trekearth.com. Κατέρρευσε μετά από έντονες βροχοπτώσεις στις 8 Φεβρουαρίου 2018.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Ποταμοί της Ηπείρου
Κατηγορία:Ποταμοί της Θεσπρωτίας