Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες

Οι Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες είναι 23 αυτόνομες (sui iuris) συγκεκριμένες εκκλησίες που βρίσκονται σε πλήρη κοινωνία με τον Πάπα. Μαζί με τη Λατινική Εκκλησία, συνθέτουν την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Οι λειτουργικές, λατρευτικές και θεολογικές παραδόσεις τους, μοιράζονταν από κοινού με άλλες Ανατολικές Χριστιανικές εκκλησίες με τις οποίες κάποτε συνδέονταν, όπως η Ορθόδοξη Εκκλησία και οι Προχαλκηδόνιες Εκκλησίες.

Από τις 23 Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες η Μαρωνίτικη Εκκλησία θεωρείται ως η μόνη σε διαχρονική, αδιάκοπη και πλήρη κοινωνία με την Αγία Έδρα, ενώ διεκδικούν επίσης αδιάκοπη κοινωνία η Μελχιτική Εκκλησία και η Ιταλοαλβανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες Ανατολικές Εκκλησίες ενώθηκαν με την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία μετά τον 16ο αιώνα.

Το Ανατολικό Κανονικό Δίκαιο διέπει την λειτουργία των 23 αυτόνομων Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών, με 18 εκατομμύρια πιστούς (2019), οι οποίες βρίσκονται σε κοινωνία με την Αγία Έδρα. Το Ανατολικό Κανονικό Δίκαιο περιλαμβάνει δυο μέρη: (α) την κοινή παράδοση των 23 Εκκλησιών, η οποία είναι κωδικοποιημένη στον Κώδικα Κανόνων των Ανατολικών Εκκλησιών (CCEO) (1990) (β) το μέρος του Δικαίου το οποίο σχετίζεται αποκλειστικά με τις παραδόσεις της κάθε ξεχωριστής αυτόνομης Ανατολικής Καθολικής Εκκλησίας  και βρίσκεται σε ισχύ μόνο γι’ αυτήν.

 Ουνία 

Μία από τις Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες είναι η Ελληνόρρυθμη Καθολική Εκκλησία που αποτελεί την κοινότητα των Ρωμαιοκαθολικών του βυζαντινού λειτουργικού τύπου (Ritus Graecus), γνωστών ως Ελληνόρρυθμων Καθολικών ή Ουνιτών. Το τελευταίο όνομα προέρχεται από τη λατινική λέξη unitus, δηλαδή «ενωμένος» και εννοεί την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία που επιχειρήθηκε να ενωθεί με τη Δυτική Εκκλησία κατ' εφαρμογή των αποφάσεων της Συνόδου Φεράρας-Φλωρεντίας (1439). Οι Ελληνόρρυθμοι Καθολικοί έχουν πλήρη κοινωνία με την Εκκλησία της Ρώμης και τον Πάπα, αλλά διατηρούν τις λειτουργικές παραδόσεις και το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αναγνωρίζουν όλα τα δόγματα και τη θεολογία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, ενώ τιμούν όλους τους Ορθοδόξους αγίους, εκτός όσων αναγνωρίστηκαν από τους Ορθοδόξους μετά τη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας (1439).

 Οι 23 Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες 

Οι 23 Ανατολικές Εκκλησίες είναι ομαδοποιημένες σε 5 λειτουργικές παραδόσεις:

I. Αλεξανδρινή λειτουργική παράδοση, με καταγωγή από την Αίγυπτο:

 Κοπτική Καθολική Εκκλησία
 Ερυθραϊκή Καθολική Εκκλησία
 Αιθιοπική Καθολική Εκκλησία

II. Αντιοχειανή λειτουργική παράδοση, με καταγωγή από την Αντιόχεια και την Δυτική Συρία:

 Μαρωνίτικη Εκκλησία
 Συριακή Καθολική Εκκλησία
 Συρο-Μαλανκαρινή Καθολική Εκκλησία

III. Αρμένικη λειτουργική παράδοση:

 Αρμενική Καθολική Εκκλησία

IV. Χαλδαϊκή ή Ανατολική Συριακή λειτουργική παράδοση, με καταγωγή από την Μεσοποταμία:

 Χαλδαϊκή Καθολική Εκκλησία
 Συρο- Μαλαμπαρινή Εκκλησία

V. Βυζαντινή ή Ελληνική λειτουργική παράδοση, με αναφορά στην Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη - Ελληνόρρυθμη Καθολική Εκκλησία:

 Αλβανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Λευκορωσική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Βουλγαρική Ελληνοκαθολική  Εκκλησία
 Ελληνοκαθολική Εκκλησία της Κροατίας και Σερβίας
 Ελληνοκαθολική Εξαρχία της Ελλάδας
 Ουγγρική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Ιταλοαλβανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Μακεδονική Ελληνοκαθολική Εκκλησία (Δημοκρατία Βόρειας Μακεδονίας)
 Μελχιτική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Ρουμανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Ρωσική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Ρουθηνική Ελληνοκαθολική Εκκλησία
 Σλοβακική Βυζαντινή Καθολική Εκκλησία
 Ουκρανική Ελληνοκαθολική Εκκλησία

Ιστορική εξέλιξη

Παραπομπές

Προτεινόμενη βιβλιογραφία
Σπύρος Καρύδης, «Οι απαρχές της ελληνικής Ουνίας (Η αλληλογραφία του Αθηνών Χρυσοστόμου και του Γρατιανουπόλεως Γεωργίου Χαλαβαζή)», Παράδοση, 7 (Β.3), Ιούλ.-Σεπτ.1993, σελ. 281-294

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Στατιστικά Στοιχεία για τις Ανατολικές Καθολικές Εκκλησιες (2017), (αγγλικά)

Κατηγορία:Καθολική Εκκλησία
Κατηγορία:Ανατολικός Χριστιανισμός
*
Κατηγορία:Ανατολικός Καθολικισμός