Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας

Ο Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας (ρωσικά: Герой Социалистического Труда, Γκερόι Σατσιαλιστίτσεσκαβα Τρουντά) ήταν τιμητικός τίτλος στην Σοβιετική Ένωση και άλλες χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Ήταν η μεγαλύτερη διάκριση για εξαιρετικά επιτεύγματα στην εθνική οικονομία και τον πολιτισμό. Είχε δε παρόμοιο κύρος με τον τίτλο «Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης» που απονέμονταν για ηρωικά κατορθώματα, αλλά, αντιθέτως με αυτό, δεν απονέμονταν σε ξένους υπηκόους.

Ο τίτλος συστήθηκε με διάταγμα του Πρεζίντιουμ του Ανωτάτου Σοβιέτ της Σοβιετικής Ένωσης στις 27 Δεκεμβρίου 1938. Δίνονταν σε πολίτες που είχαν συνεισφέρει στην ανάπτυξη της Σοβιετικής βιομηχανίας, γεωργίας, μεταφορών, εμπορίου, επιστήμης και τεχνολογίας και είχαν προάγει την ισχύ και την δόξα της Σοβιετικής Ένωσης.

Στην αρχή απονέμονταν στους Ήρωες της Σοσιαλιστικής Εργασίας η υψηλότερη διάκριση της Σοβιετικής Ένωσης, το Παράσημο Λένιν, και ένα πιστοποιητικό από το Πρεζίντιουμ του Ανωτάτου Σοβιέτ. Για να διακρίνονται οι Ήρωες από τους απλούς αποδέκτες του Παρασήμου Λένιν, συστήθηκε με διάταγμα του Πρεζίντιουμ στις 22 Μαΐου 1940 το χρυσό μετάλλιο «Σφυροδρέπανο» για να συνοδεύει το Παράσημο Λένιν και το πιστοποιητικό. Όπως και το Χρυσό Αστέρι του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης, και αυτό το μετάλλιο έπρεπε να φοριέται αυτούσιο και όχι ως διεμβολή.

Στους Ήρωες της Σοσιαλιστικής Εργασίας με περαιτέρω εξαιρετικά επιτεύγματα απονέμονταν δεύτερο μετάλλιο «Σφυροδρέπανο», ενώ στήνονταν μπρούτζινη προτομή τους στην γενέτειρά τους. Για τους τρις φορές Ήρωες της Σοσιαλιστικής Εργασίας, προβλέπονταν ανέγερση της προτομής τους στον χώρο του Παλατιού των Σοβιέτ, πράγμα που δεν εφαρμόστηκε όμως καθώς τον Παλάτι των Σοβιέτ δεν χτίστηκε τελικά.

Το μετάλλιο είχε σχεδιάσει ο καλλιτέχνης Α. Πομάνσκι. Το μέγεθός του το διάλεξε ο Ιωσήφ Στάλιν, αφού έβαλε ηθοποιούς ντυμένους σαν τυπικοί εργάτες και αγρότες να φορέσουν το μετάλλιο σε διάφορα μεγέθη. Τελικά επιλέχθηκε μετάλλιο με διάμετρο αστεριού 33.5 mm. 

Ο πρώτος που τιμήθηκε ήταν ο ίδιος ο Ιωσήφ Στάλιν, στις 20 Δεκεμβρίου 1939. Ο δεύτερος που έλαβε τον τίτλο ήταν ο σχεδιαστής πολυβόλων Βασίλι Ντεγκτιάριοφ στις 2 Ιανουαρίου 1940. Την τρίτη φορά που απονεμήθηκε ο τίτλος (και τελευταία πριν το ξέσπασμα του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου) το έλαβαν εννέα σχεδιαστές όπλων, μεταξύ των οποίων ο Φιοντόρ Τοχάρεφ, ο Μπορίς Σπιτάλνι, ο Νικολάι Πολικάρποφ, ο Αλεξάντρ Γιάκοβλεφ, ο Εμίλιαν Μπούκοφ και ο Βλαντίμιρ Κλιμόφ. 

Μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 1971 είχαν λάβει τον τίτλο του Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας 16.245 άνθρωποι (μεταξύ των οποίων 4.497 γυναίκες). Σε εκατόν πέντε ανθρώπους (25 γυναίκες) είχε απονεμηθεί ο τίτλος πάνω από μία φορά. Μέχρι το 1991 και την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης ο τίτλος είχε δοθεί σε περίπου 19.000 άτομα.

Μόνο το Πρεζίντιουμ του Ανωτάτου Σοβιέτ της Σοβιετικής Ένωσης είχε την δικαιοδοσία να αφαιρέσει τον τίτλο από κάποιον.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Η ιστορία του βραβείου  

Ηρωας