Κανδήλα Αρκαδίας

Η Κανδήλα είναι χωριό της επαρχίας Μαντινείας, του νομού Αρκαδίας. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 714 μόνιμοι κάτοικοι.

 Τοποθεσία 
Βρίσκεται Β.Α. της Τρίπολης κοντά στον αρχαίο αρκαδικό Ορχομενό, στους πρόποδες του όρους Ολίγυρτος ή Σκήπιζα (1940μ.), το οποίο είναι προέκταση τους όρους Κυλλήνη (Ζήρεια) και στα διοικητικά όρια των νομών Αρκαδίας, Κορινθίας και Αργολίδος. Η Κανδήλα ζωντανή ακόμα σε πείσμα της ερήμωσης της υπαίθρου και με  πολλούς νέους είναι χτισμένη στα 775μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Υπάγεται στον μεγάλο καλλικρατικό Δήμο της πρωτεύουσας του νομού της Τρίπολης. Οι αποστάσεις από την Κανδήλα είναι: Τρίπολη 35χλμ., Αθήνα μέσω σήραγγας  Αρτεμισίου 180χλμ., 165χλμ. μέσω Νεμέας και 170χλμ. μέσω Κιάτου και λίμνης Στυμφαλίας.
μικρογραφία|αριστερά|Οροπέδιο (κλειστή γεωλογική λεκάνη)  Βλαχέρνα-Χωτούσσα-Κανδήλα.
μικρογραφία|Άποψη του θεάτρου του Ορχομενού και το κοίλωμα του καρστικό Οροπέδιο.

 Ιστορία 
Υπάρχουν αναφορές (περιηγητής Παυσανίας) για την ύπαρξη οικισμών στην περιοχή από το 176 μ.Χ. Στη συνέχεια την πρώτη αναφορά το 1467 ως «Κανδήλα καταφύγιο» και κατόπιν το 1700 με την απογραφή που έκαναν οι Βενετοί σε όλη την Πελοπόννησο. Η Κανδήλα αναφέρεται εκεί ως Cadilla. Το 1821 η Κανδήλα είχε σημαντική παρουσία στην πορεία της επανάστασης. Πολλοί αγωνιστές Κανδηλαίοι συμμετείχαν σε μάχες.
Η ιερά Μονή της (10ος αιών) χτισμένη στα 940 μέτρα. εντός σπηλαίου είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Παναγίας, είχε εξέχοντα ρόλο στον αγώνα καθώς υπήρξε άσυλο για τους χριστιανούς της περιοχής, κέντρο εφοδιασμού πυρίτιδας, αλλά και θεραπευτήριο για τους αγωνιστές. Πρωτεργάτης όλου αυτού υπήρξε ο Ηγούμενος της Μονής Καλλίνικος Μιχαλιάδης ο οποίος ασκούσε εμπειρικά την ιατρική σε όποιον την είχε ανάγκη. Για να εμπλουτίσει δε τις γνώσεις του είχε μεταβεί στην Πάδουα της Ιταλίας για να φοιτήσει στην ομώνυμη ιατρική σχολή, φέρνοντας μαζί του στο γυρισμό και ιατρικά εργαλεία. Το 1699 με τα Ορλωφικά η Μονή πυρπολήθηκε και κάηκε ένα μεγάλο μέρος του αρχείου της.
Στις 19 Ιουλίου 1826 στο διάσελο της Κανδήλας και στο μοναστήρι έγινε η νικηφόρα Μάχη της Κανδήλας κατά των τουρκο-αιγυπτίων του Ιμπραήμ με οπλαρχηγούς τον Παναγιωτάκη Νοταρά και τον γενναίο Ηγούμενο Καλλίνικο που σημειωτέον είχε πολεμήσει και σε άλλες πολλές μάχες. Επίσης την Ιερά Μονή είχε επισκεφθεί πολλές φορές και με το γιο του ο ίδιος ο Γέρος του Μοριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ήταν σε στενή επαφή με τον Ηγούμενο, κάτι που το μαρτυρεί και μια ιδιόχειρη επιστολή του, που σώζεται και εκτίθεται στο μοναστήρι με την υπογραφή και τη σφραγίδα του.

 Ιστορικό πληθυσμού 
Απογραφή  Πληθυσμός  Διάγραμμα εξέλιξης πληθυσμού 1951 1.915 1961 1.598 1971 1.289 1981 1.119 1991 933 2001 846 2011 714

 Τουρισμός 
Αναπτύσσεται  τα τελευταία χρόνια, καθώς επισκέπτες προσελκύονται από την Ιερά Μονή Κανδήλας, λόγω της γειτνίασης με το αρχαίο θέατρο του Αρκαδικού Ορχομενού, καθώς και από τις πολύ καλές ταβέρνες που φημίζονται για τις  παραδοσιακές συνταγές τους.

 Αθλητισμός 
Η ποδοσφαιρική ομάδα της περιοχής ονομάζεται Π.Α.Ο. Κανδήλας. Ιδρύθηκε το 1983 και χρώματά της είναι το πράσινο και το λευκό. Αγωνιζόταν στις τοπικές κατηγορίες της Ε.Π.Σ. Αρκαδίας.Πληροφορίες ΠΑΟ ΚΑΝΔΗΛΑΣ  από epsarkadias.gr Από την σεζόν 2023-24 έχει αναστείλει την λειτουργία της. 

Το 2012 ιδρύθηκε ομάδα μπάσκετ με το όνομα ΑΣ Πάνας Κανδήλας ( αργότερα μετονομάστηκε σε Πάνας Τρίπολης )  με χρώματα το πορτοκαλί και το μαύρο , η οποία αγωνίζεται στις τοπικές κατηγορίες της ΕΚΑΣΚΕΝΟΠ.

 Δείτε επίσης 
 Στυμφαλία
 Λίμνη Φενεού
 Βλαχέρνα Αρκαδίας
 Καταβόθρα

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Η αρχική έκδοση του άρθρου χρησιμοποιεί υλικό από την ιστοσελίδα https://web.archive.org/web/20090213190909/http://www.levidionline.com/
Η περιγραφή και το υπόλοιπο κείμενο είναι του Προέδρου του Συλλόγου των εν Αθήναις και Απανταχού Κανδυλιωτών "Η Πρόοδος" Παναγιώτη Χρ. Ευσταθίου . Ο ιστότοπος της Κανδήλας ευρίσκεται στο http://www.kandyliotika.gr
 Ανάλυση παραδοσιακών κτηρίων και συνόλων: Κανδήλα Αρκαδίας, προπτυχιακή εργασία Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ (2007), Ιωσήφ Δακορώνιας-Μαρίνα, Σταύρος Καραγιαννίδης, Άρης Καφαντάρης, Βασιλική Κολιάκη, Ηρακλής Παπαθεοδώρου

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας
Κατηγορία:Δήμος Τρίπολης