Μάνθος και Γεώργιος Ριζάρης

Ο Μάνθος Ριζάρης (1764-1824) και ο Γεώργιος Ριζάρης (Γεώργιος Ραδιόνωφ Ριζάρης) (1769-1842) υπήρξαν εθνικοί ευεργέτες, έμποροι και μέλη της Φιλικής Εταιρείας. 

Οι αδελφοί Ριζάρη κατάγονταν από το Μονοδένδρι Ζαγορίου και από μικρή ηλικία έμειναν ορφανοί. Αρχικά ο Μάνθος πήγε στη Μόσχα, για να δουλέψει για ένα διάστημα σε ένα θείο τους. Στη συνέχεια ξεκίνησε δικές του επιχειρήσεις και γρήγορα έκανε περιουσία. Το 1806 πήγε κοντά του και ο αδελφός του ο Γεώργιος. Ασχολήθηκαν από κοινού με το εμπόριο και σταδιακά κατάφεραν να δημιουργήσουν μεγάλη περιουσία. 

Ο Μάνθος μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1817 και από τότε συνέβαλε στην οικονομική ενίσχυση της Επανάστασης με κάθε μέσο: ενίσχυσε τον Αλέξανδρο Υψηλάντη με 30.000 ρούβλια και καθόλη τη διάρκεια του αγώνα προσέφερε πάνω από 50.000 ρούβλια συνολικά για τους σκοπούς της Επανάστασης. Ο Μάνθος, που υπήρξε ο θεμελιωτής της περιουσίας πέθανε το 1824 στη Ρωσία.

Και τα δύο αδέλφια στήριξαν τον αγώνα για την ανεξαρτησία, με την οικονομική ενίσχυση απόρων ατόμων και ορφανών και δυστυχισμένων από τις κακουχίες του πολέμου οικογενειών. Μετά τον θάνατο του Μάνθου, ο Γεώργιος εγκαταστάθηκε στην Οδησσό, απ’ όπου ενήργησε για την ίδρυση της «Σχολής των Ελληνικών Μαθημάτων» στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Μονοδένδρι. Το σχολείο στεγάστηκε στο πατρικό τους σπίτι, στο οποίο τρόφιμοι υπήρξαν πολλά ορφανά παιδιά.

Το 1837 ο Γεώργιος εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, με κύριο σκοπό να πραγματοποιήσει το όνειρο του ιδίου και του αδελφού του: να ιδρυθεί εκκλησιαστική ακαδημία στην ελεύθερη Ελλάδα. Το 1843 μετά τον θάνατο του Γεώργιου Ριζάρη ιδρύθηκε ιερατική σχολή, η οποία ονομάστηκε Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή σύμφωνα με τη διαθήκη του 1840-1841 και αποδοχή των προτάσεών του από την Πολιτεία το 1841Απόφαση διορισμού μελών στο Συμβούλιο της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής «Έχοντας υπόψη:
1. Την από 1.1.1840 ιδιόγραφη διαθήκη του Γεωργίου Ραδιόνωφ Ριζάρη, τις από 10.1.1840, 25.4.1840 και 1.6.1840 προσθήκες και του από 29.5.1840 κωδικέλλου 
2. Το υπ'αριθμ. 1624/12.5.1841 β.(βασιλικό) διάταγμα αποδοχής των προτάσεων του Γ. Ριζάρη για τη σύσταση Εκκλησιαστικής Σχολής...». Αρχικά η σχολή βρίσκονταν κοντά στο σημερινό ξενοδοχείο Hilton. Σήμερα λειτουργεί στο Χαλάνδρι, ως ανώτερο εκκλησιαστικό φροντιστήριο και γενικό εκκλησιαστικό - πρότυπο λύκειο. 

Επίσης ευεργετήθηκε η ιδιαίτερη πατρίδα τους το Μονοδένδρι (και όχι μόνο), με την ίδρυση της Ριζαρείου Χειροτεχνικής Σχολής και συνέβαλαν επίσης στη συντήρηση του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου. 

Τα κληροδοτήματά τους συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να προσφέρουν σημαντικό έργο.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ριζάρειο Ίδρυμα
 Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή

 Περαιτέρω μελέτη 
 Γιάννενα, πόλη των ευεργετών.

Ριζάρης Μανθος και Γεωργιος