Βαλτεσινίκο Αρκαδίας

Το Βαλτεσινίκο είναι ορεινό χωριό του Νομού Αρκαδίας. Κτισμένο σε υψόμετρο 1.118 μέτρων σε μία πλαγιά του βόρειου Μαινάλου, αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς ή πιο συγκεκριμένα υψηλότερα χτισμένους υψομετρικά, της Αρκαδίας και Πελοποννήσου.Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή πληθυσμού-κατοικιών, 18 Μαρτίου 2001 , σελ. 355, στο e-demography.gr Έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός.

Το Βαλτεσινίκο ανήκει στο Δήμο Γορτυνίας και ο πληθυσμός του, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, είναι 341 κάτοικοι, οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Απέχει 63 χιλιόμετρα από την Τρίπολη.

 Ιστορία 
Ένα χιλιόμετρο μακριά από το χωριό εντοπίζεται η θέση Λενικά, όπου ανακαλύφθηκαν ερείπια αρχαίας πόλης, ναού και μυκηναϊκών τειχών. Το 1939 έγιναν οι πρώτες ανασκαφές από τη Γαλλική Αρχαιολογική Εταιρεία, σύμφωνα με την οποία ο ναός είναι από τον 7ο αιώνα π.Χ. και ήταν αφιερωμένος στη θεά Άρτεμη. 

Το Βαλτεσινίκο ήταν γνωστό κατά τη Φραγκoκρατία ως Βάλτες. Στην κορυφή Παλαιόκαστρο βρίσκονται τα ερείπια μεσαιωνικού οχυρού. Ο πληθυσμός του οικισμού είχε ήδη αρχίσει να αυξάνεται, λόγω των επιδρομών κυρίως Σλάβων στις πεδινότερες περιοχές. 

Από τις αρχές του 15ου αιώνα και μετά εμφανίζονται Τούρκοι στην περιοχή, οι οποίοι ενίοτε παραχωρούν προνόμια στους ντόπιους. Επί Τουρκοκρατίας, το Βαλτεσινίκο παρουσιάζει από τον 18ο αιώνα εμπορική ανάπτυξηΣτάθης Ν. Τσοτσορός, Οικονομικοί και κοινωνικοί μηχανισμοί στον ορεινό χώρο. Γορτυνία 1715-1828, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών-Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 1981, σελ. 135-136.. Το 1770 το χωριό συμμετέχει στα Ορλωφικά, επανάσταση που καταπνίχτηκε με πολλά θύματα και αιχμαλώτους. Αργότερα, κατά τα τελευταία χρόνια πριν την Ελληνική Επανάσταση, μαρτυρείται στο Βαλτεσινίκο η ύπαρξη διαφόρων εργαστηρίων. Παράλληλα, την ίδια περίοδο λειτουργούσε και «κοινό σχολείο»Τσοτσορός, 1981, σελ. 192.. 
αριστερά|μικρογραφία|199x199εσ|Άποψη του χωριού με επίκεντρο τον ναό του Αγίου Γεωργίου.
Το χωριό αποτελούσε ορμητήριο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη κατά την Επανάσταση του 1821, ειδικά μετά την έλευση του Ιμπραήμ και τις σφοδρές συγκρούσεις με τον αιγυπτιακό στρατό. Από τον 19ο αιώνα, άκμασε στο Βαλτεσινίκο η ξυλογλυπτική, με κύριους εκπροσώπους μέλη της οικογένειας ΝτινόπουλουΤσοτσορός, 1981, σελ. 108..  

Με βάση απογραφή που διενεργήθηκε το 1834, στο Βαλτεσινίκο - το οποίο πλέον αποτελούσε έδρα δήμου - ζούσαν 759 κάτοικοι, κατανεμημένοι σε 141 νοικοκυριάΙωάννης Αγγ. Κάππος, Η λειτουργία των θεσμών της εκκλησίας, της εκπαίδευσης και της κοινοτικής αυτοδιοίκησης στην επαρχία Γορτυνίας στα χρόνια της βασιλείας το Όθωνα (1833-1862), ΕΚΠΑ-Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 2001, σελ. 241.. 

Κατά τον Μεσοπόλεμο, οι κύριες ασχολίες των κατοίκων σχετίζονταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφίαΣύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., έκδοσις πέμπτη εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Αθήναι 1964, τόμος 4ος, σελ. 887.. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, κατά την απογραφή του 1940 το Βαλτεσινίκο διέθετε 1270 κατοίκουςΜιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 121.. Μεταπολεμικά ο πληθυσμός του χωριού υπέστη αισθητή μείωση, καθώς μεγάλο μέρος του, ειδικότερα οι νεότερες ηλικίες, μετανάστευσε κινούμενο είτε προς τα αστικά κέντρα (κυρίως στην Αθήνα και τον Πύργο) είτε δευτερευόντως στο εξωτερικό (κυρίως στις ΗΠΑ)Ευάγγελος Καραμανές (επιμ.), Λαογραφικές καταγραφές στο Βαλτεσινίκο Γορτυνίας. Μύθοι ζώων, παραμύθια και τραγούδια, Ακαδημία Αθηνών-Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας, Αθήνα 2009, σελ. 16.. 

 Πολιτισμός - Σημεία ενδιαφέροντος 
Στο χωριό υπάρχει λαογραφικό μουσείο. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ή «Παναγίας της Βαλτεσινιώτισσας», η οποία ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα και ανακαινίστηκε τη δεκαετία του 1990. Στη μονή διασώζονται μεταβυζαντινό καθολικό και αντίστοιχες αγιογραφίεςΑρχιμ. Ιακώβου Κανάκη, Μοναστήρια και ασκητήρια της Γορτυνίας, Παγγορτυνιακή Ένωση, 2024, σελ. 122.. Λίγο μακρύτερα βρίσκεται και η εγκαταλελειμμένη από την περίοδο της Αντιβασιλείας μονή του Αγίου Νικολάου, γνωστή ως «Παλαιομονάστηρο». Κτισμένη σε βράχο, διαθέτει τοιχογραφίες του 16ου αιώναΚανάκη, 2024, σελ. 116..

Στις 16 Αυγούστου γίνεται τοπικό πανηγύρι με πλήθος κόσμου, στο οποίο αναβιώνει από το 1998 το έθιμο του παραδοσιακού αλωνίσματος. Πίσω από τη Μονή της Παναγίας, σε ένα πέτρινο αλώνι, συγκεντρώνονται δεμάτια σοδειάς και άλογα για το αλώνισμα, το οποίο διαρκεί σχεδόν ολόκληρη μέρα.

 Προσωπικότητες 
Το Βαλτεσινίκο αποτελεί γενέτειρα του βιομηχάνου Γιανίμπα (fl. 19ος αιώνας) που δραστηριοποιήθηκε στο ΛονδίνοΤσοτσορός, 1981, σελ. 233., των αγωνιστών της Επανάστασης του 1821 Αναστασίου ΛογιωτάτουΦώτιος Χρυσανθόπουλος, Βίοι Πελοποννησίων ανδρών και των εξώθεν εις την Πελοπόννησον ελθόντων κληρικών, στρατιωτικών και πολιτικών των αγωνισαμένων τον αγώνα της επαναστάσεως, Τυπογραφείο Π. Δ. Σακελλαρίου, Αθήναι 1888, σελ. 126., Χρήστου ΠαναγούλιαΧρυσανθόπουλος, 1888, σελ. 146., Σωτηρίου ΠαπαγιαννόπουλουΤσοτσορός, 1981, σελ. 345. και Αναγνώστη ΠαπαδημητρακόπουλουΤσοτσορός, 1981, σελ. 375., της οικογένειας Ντινόπουλου, μέλη της οποίας διακρίθηκαν στην ξυλογλυπτική, καθώς και του εκπαιδευτικού και συγγραφέα Γρηγόρη Κριμπά (1934). 

 Ιστορικό πληθυσμού 
 Έτος  Πληθυσμός 2001  675 2011  341

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ο Ιστοχώρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Βαλτεσινίκου "Η Κοίμηση της Θεοτόκου" 
 GTP - Greek Travel Pages
 Βαλτεσίνικο Αρκαδίας

 ΕΡΤ - Εκπομπή "Μένουμε Ελλάδα" - Στο Βαλτεσίνικο Αρκαδίας

Κατηγορία:Δήμος Γορτυνίας
Κατηγορία:Δήμος Κλείτορος
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας
Κατηγορία:Χωριά του Μαινάλου
Κατηγορία:Παραδοσιακοί οικισμοί της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας