Καλλικράτης Χανίων

Ο Καλλικράτης είναι ορεινό χωριό της κοινότητας Πατσιανού του δήμου Σφακίων στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Είναι χτισμένο στο ομώνυμο οροπέδιο των Λευκών Ορέων στην επαρχία Σφακίων της Κρήτης με μέσο υψόμετρο 750 μέτρα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 απογράφησαν 46 άτομα. Οι μόνιμοι κάτοικοι του Καλλικράτη πλέον είναι κάτω από δέκα, ωστόσο κατά το καλοκαίρι, πολλοί άνθρωποι που κατάγονται από εκεί τον επισκέπτονται.

 Γενικά στοιχεία 
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Καλλικράτης πήρε το όνομά του από τον Δρουγγάριο Μανούσο Καλλικράτη, ο οποίος το 1453 με 1500 άντρες και 5 πλοία ηγήθηκε μιας εκστρατείας για την υπεράσπιση της Πόλης από τους Οθωμανούς.Από τις παραλειπόμενες άγνωστες επετειακές σελίδες Κρήτης - Κωνσταντινούπολης, Πατρίς onLine, 29 Μαΐου 2006. ()
Το χωριό είναι προσβάσιμο είτε μέσω των γειτονικών χωριών Ασφένδου από τα δυτικά, Ασή Γωνιάς από τα ανατολικά, είτε από έναν ασφαλτοστρωμένο ελικοειδή δρόμο που ξεκινά βόρεια του χωριού Καψοδάσος και καταλήγει στο οροπέδιο του Καλλικράτη. Νοτιοδυτικά του οροπεδίου βρίσκεται το φαράγγι του Καλλικράτη, το οποίο καταλήγει στο χωριό Πατσιανός. Το φαράγγι διασχίζεται από ένα μονοπάτι μήκους 4 χιλιομέτρων. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο Καλλικράτης είναι σχεδόν ακατοίκητος, μια και οι βοσκοί κάτοικοι του κατεβαίνουν με τα κοπάδια τους στα χειμαδιά κοντά στα παράλια του Νότιου Κρητικού Πελάγους.thumb|center|500px|Η θέα από τον δρόμο από Καψοδάσος προς Καλλικράτη
 Ιστορικά στοιχεία 
Ο Καλλικράτης έχει μακρά παράδοση συμμετοχής σε απελευθερωτικούς αγώνες. Κατά τη μεγάλη κρητική επανάσταση του 1867, τουρκικές δυνάμεις υπό την αρχηγία του Ομέρ Πασά προσπάθησαν ανεπιτυχώς να εισβάλουν στα Σφακιά από τον Καλλικράτη.Yule, A.F. A Little Light on Cretan Insurrection, Murray, 1879, pp.72-78 Στις αρχές του 20ου αιώνα, αρκετοί Καλλικρατιανοί εθελοντές (Γ. Δικώνυμος-Μακρής, Ε. Καούδης, Ε. Μπενής, Λ. Βρανάς) πήραν μέρος στον Μακεδονικό αγώνα (1904-1908) επιδεικνύοντας πλούσια δράση. thumb|left|180px|Μνημείο για τις εκτελέσεις του 1943Κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, αντιστασιακές δυνάμεις είχαν εγκαταστήσει έναν ασύρματο στο σπήλαιο Ανεμόσπηλιος κοντά στον Καλλικράτη. Ο αντιστασιακός Γεώργιος Ψυχουντάκης στο βιβλίο του Ο κρητικός δρομέας αναφέρει ότι είχε διαμείνει κρυμμένος στο σπήλαιο αυτό την άνοιξη του 1942, βοηθούμενος από τους ντόπιους. Το 1943, η παραστρατιωτική ομάδα του Φριτς ΣούμπερτΦωτίου, Θανάσης. Η Ναζιστική Τρομοκρατία στην Ελλάδα – Η αιματηρή πορεία του Φριτς Σούμπερτ και του ελληνικού "σώματος κυνηγών" στην κατοχική Κρήτη και Μακεδονία, εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2011, σελ. 175. λεηλάτησε και έκαψε το χωριό αφού εκτέλεσε συνολικά 31 κατοίκουςΚαζαντζάκης, Ν., Καλιτσουνάκης, Ι. και Κακριδής, Ι.Θ. Έκθεσις της Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη. Σύνταξις 29/6 - 6/8/1945. Έκδοση Δήμου Ηρακλείου, 1983. ως αντίποινα για την συμμετοχή των ντόπιων στην Αντίσταση κατά των Ναζί.Μπήβορ, Άντονυ. Κρήτη: Η Μάχη και η Αντίσταση, εκδ. Γκοβόστη, 2004. ISBN 960-270-927-8.Γερωνυμάκης, Κανάκης: Το ολοκαύτωμα του Καλλικράτη το 1943, Χανιώτικα Νέα, 13 Οκτωβρίου 2014.Καλλικράτης Σφακίων, 8 - 11 Οκτωβρίου 1943, 72 χρόνια μετά (αντίγραφο) Στις 3 Οκτωβρίου 2018, ο Καλλικράτης εντάχθηκε από την Πολιτεία στον κατάλογο με τα Μαρτυρικά χωριά και πόλεις της Ελλάδας (Π.Δ. 29/2019, ΦΕΚ Α 54/2.4.2019).Μαρτυρικό χωριό ο Καλλικράτης παρουσία του Προέδρου Πατρίς onLine, 4 Οκτωβρίου 2018. (αντίγραφο)
μικρογραφία|Παραδοσιακή οικία με τη χαρακτηριστική καμάρα και τον σοφά

 Προσωπικότητες 
Στον Καλλικράτη γεννήθηκαν ο επίσκοπος Ιεροσητείας Γρηγόριος Παπαδοπετράκης (1828 - 1889)Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήναι 1965, τόμος 4ος, σελ. 806. και οι μακεδονομάχοι Ευθύμιος ΚαούδηςΓούναρης, Β. Φθινόπωρο του 1904 στη Μακεδονία. Το ανέκδοτο ημερολόγιο του Μακεδονομάχου Ευθύμιου Καούδη. Θεσσαλονίκη 1992, Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, σελ. 10., Γεώργιος Δικώνυμος-Μακρής, Ανδρέας Δικώνυμος, και Λαμπρινός Βρανάς. Είναι επίσης ο τόπος καταγωγής του αγωνιστή των Κρητικών Επαναστάσεων Μανώλη Μπουγιούκαλου και της οικογένειας του γνωστού μουσικού Κώστα Μουντάκη (από τον προπαππού του Μανούσο Μουντάκη, πεσόντα της μάχης του Φραγκοκάστελλου το 1827http://www.apodimoi-krites.gr/ Μονόγραμμα - Κώστας Μουντάκης). Καλλικρατιανή καταγωγή από την πλευρά της μητέρας του είχε και ο οπλαρχηγός Ρούσος Κούνδουρος.

 Λαογραφία 
Ο Καλλικράτης αναφέρεται σε πολλά ριζίτικα τραγούδια, ένα από τα πιο γνωστά από τα οποία αφορά τους φυλακισμένους Σφακιανούς καπετάνιους μετά την επανάσταση του Δασκαλογιάννη το 1770-1773:
Χριστέ να σπούσαν οι φυλακές
να φύγω από το Κάστρο
να πάρω δίπλα τα βουνά,
να βγω στον Ψηλορείτη
να μου βγορίσουν τα Σφακιά,
τ’ αρμί του Καλλικράτη
ν’ ακούσω αρμάτω ταραχή
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Τιμή στη μνήμη των κατοίκων του Καλλικράτη που εκτελέσθηκαν από τους Γερμανούς, Επαρχιακό Φως 13/10/2015, αποθηκευμένο εδώ
 Τα Αντίποινα, Πατρίς onLine 11/01/2021, αποθηκευμένο εδώ

Φωτογραφίες & βίντεο από το φαράγγι του Καλλικράτη

Πηγές

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Χανίων
Κατηγορία:Σφακιά