Άνω Χώρα Αιτωλοακαρνανίας

Η Άνω Χώρα είναι ορεινό χωριό του νομού Αιτωλοακαρνανίας στην περιοχή της ορεινής Ναυπακτίας. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.060 μέτρων στις δυτικές απολήξεις των Βαρδουσίων, στις πλαγιές του υψώματος που ονομάζεται Κερασοβούνι, και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Αιτωλοακαρνανίας. Απέχει περίπου 52 χιλιόμετρα από την Ναύπακτο, που είναι και η κοντινότερη μεγάλη πόλη. Στο παρελθόν ονομαζόταν Μεγάλη Λομποτινά ενώ τη σημερινή της ονομασία την απέκτησε το 1930Πανδέκτης - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Η Άνω Χώρα αποτελεί την Τοπική κοινότητα Άνω Χώρας της Δημοτικής Ενότητας Αποδοτίας που ανήκει στον δήμο Ναυπακτίας και ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2021 είναι 114 κάτοικοι.

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Άνω Χώρα υπήρξε κεφαλοχώρι της ορεινής Ναυπακτίας και κύριο διοικητικό και πνευματικό κέντρο της περιοχής. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας στην Άνω Χώρα λειτούργησε η μοναδική οργανωμένη σχολή της ορεινής Ναυπακτίας, η οποία αναφέρεται ως Σχολή της Λομποτινάς.Ιστορική εξέλιξη του δήμου Αποδοτίας Η σχολή λειτούργησε υπό την προστασία των Καναβαίων, παλιάς εύπορης Βυζαντινής οικογένειας, που αργότερα υπήρξαν κοτζαμπάσηδες στην περιοχή των Κραβάρων. Στη σχολή φοίτησε για δύο χρόνια ο Κοσμάς ο Αιτωλός. Στο διάστημα αυτό δάσκαλος στη σχολή ήταν ο μοναχός Ανανίας Δερβισιάνος.

Μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους η Άνω Χώρα υπήρξε πρωτεύουσα του τοπικού δήμου της περιοχής, του Δήμου Αποδοτίας, ο οποίος λειτούργησε αρχικά στο διάστημα 1835 - 1912. Το 1912 ο δήμος καταργήθηκε και η Άνω Χώρα έγινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Το 1996 επανασυστάθηκε ο δήμος Αποδοτίας με έδρα του πάλι την Άνω Χώρα. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ, Άνω Χώρα Ο δήμος καταργήθηκε για δεύτερη φορά το 2011 με το πρόγραμμα Καλλικράτης και αποτέλεσε μέρος του Δήμου Ναυπακτίας.

Κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα ο πληθυσμός της Άνω Χώρας παρουσίασε μείωση, ακολουθώντας παρόμοια τύχη με τα περισσότερα ορεινά χωριά. Τα τελευταία χρόνια όμως γνωρίζει σημαντική τουριστική ανάπτυξη, συγκρατώντας τον πληθυσμό της. Το χωριό διαθέτει σήμερα ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και εστιατόρια ενώ ως πρώην έδρα δήμου διαθέτει και Κέντρο Υγείας.

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή19511961197119811991200120112021Πληθυσμός730638330381489404225«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού Απογραφής 2011», σελ. 10721 (σελ. 247 του pdf)114

 Πολιτισμός 
Στα πλαίσια της πολιτιστικής προβολής του χωριού λειτουργεί από το 2016 λαογραφικό μουσείοΆνοιξε τίς πύλες του τό εντυπωσιακό Λαογραφικό Μουσείο Άνω Χώρας, e-nafpaktia.gr. 19 Σεπτεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε: 16/10/2016. ενώ από το 1999 διεξάγεται κάθε Οκτώβρη η επονομαζόμενη "Γιορτή κάστανου και τσίπουρου"Γιορτή καστάνου & τσίπουρου , nafpaktos.gr. Ανακτήθηκε: 16/10/2016. με πλήθος επισκεπτών από τις γύρω περιοχές.Ένα κτίσμα με ιστορία αποτελεί ο παλιός νερόμυλος της εκκλησίας που μετρά πολλούς αιώνες παρουσίας στο χωριό. Αδιάψευστος μάρτυρας ο λίθος στην τοιχοποιία του που αναγράφει το έτος 1729. Αναπαλαιώθηκε το 2019 και αποτελεί ένα από τα σημαντικά σημεία αναφοράς του χωριού.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 GTP - Greek Travel Pages
 Αιτωλοακαρνανία - Άνω Χώρα 
 ΕΡΤ - Εκπομπή "Μένουμε Ελλάδα" - Στην Άνω Χώρα της ορεινής Ναυπακτίας

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας
Κατηγορία:Δήμος Ναυπακτίας
Κατηγορία:Κράβαρα