Κουκούλι Ιωαννίνων

Το Κουκκούλι ή Κουκούλι είναι χωριό στο κεντρικό Ζαγόρι της Ηπείρου. Βρίσκεται κοντά στο νότιο άκρο του φαραγγιού του Βίκου, στον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου, σε υψόμετρο 895 μέτρων. Πήρε το όνομα του από τις πολύ μεγάλες πέτρες (από το λατινικό Cuculla = καλύπτρα) που υπάρχουν στην περιοχή, ή κατά άλλη εκδοχή από τη σηροτροφία με την οποία ίσως ασχολήθηκαν παλιότερα οι κάτοικοί του.

 Γενικά στοιχεία 
Συγκροτήθηκε σαν οικισμός τον 13ο ή 14ο αιώνα. Αναφερόταν στην Συνθήκη του Βοϊνίκου το 1430 που σύναψε το κοινό των Ζαγορισίων, το οποίο τότε αποτελούνταν από 14 χωριά του Ζαγορίου με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και όριζε το ειδικό καθεστώς αυτονομίας της περιοχής. Τον 18ο και 19ο αιώνα γνώρισε μεγάλη πνευματική και οικονομική ανάπτυξη, όπως και τα υπόλοιπα χωριά του Ζαγορίου. Πολλοί Κουκουλιώτες ασχολήθηκαν με το εμπόριο και ξενιτεύτηκαν.

Ορισμένα δείγματα ζαγορίσιας αρχιτεκτονικής είναι το κτιριακό συγκρότημα με τις πέντε βρύσες, το παλαιό σχολείο και την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, ο παραδοσιακός ξενώνας (φιλοξενούσε τους Οθωμανούς αξιωματούχους) και το νέο σχολείο του 19ου αιώνα.

Το χωριό διατηρεί την παραδοσιακή ζαγορίσια πετρόκτιστη αρχιτεκτονική στις κατοικίες, τα μονοπάτια και την κεντρική πλατεία (που στα ζαγορίσια ονομάζεται μεσοχώρι). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Φυσικό Μουσείο του Κωσταντίνου Λαζαρίδη, που περιλαμβάνει ιστορική βιβλιοθήκη και συλλογή από βότανα και λουλούδια της περιοχής. 
μικρογραφία|Το γεφύρι του (Κουκουλιώτη) Κόκκορου, 500 μ. νοτίως του χωριού.
Έξω από το χωριό υπάρχουν τα ονομαστά και πολυφωτογραφημένα πετρόκτιστα γεφύρια, τα οποία ανήκουν σε δασικές εκτάσεις του χωριού:

Καλογερικό ή του Πλακίδα, που είναι τρίτοξο
του Κόκκορου ή Νούτσου (κτίσθηκε το 1750)
του Λαζαρίδη ή Κοντοδήμου
του Μίσιου

Εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, σημειώνεται σημαντική αλλά ήπια τουριστική ανάπτυξη, καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Στο χωριό υπάρχει σημαντικός αριθμός κλινών σε ξενώνες, οικίες και ενοικιαζόμενα δωμάτια, ενώ 2 χώροι εστίασης προσφέρουν καφέ και φαγητό. 

 Πρόσωπα 
 Θέμος Αναστασιάδης, εκδότης εφημερίδος "Πρώτο Θέμα"ΘΕΜΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ: Mε ρίζες από το Κουκούλι Ζαγορίου!
 Ελευθέριος Ζαγορίτης, πρώην μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου.
 Πέτρος Κόκκορος, καθηγητής της Ορυκτολογίας και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
 Γιάννης Κουτούζης, έφορος στο Κεντρικό Παρθεναγωγείο Σμύρνης.
 Κωσταντίνος Λαζαρίδης, συγγραφέας, δάσκαλος, ερευνητής και λαογράφος.
 Μάνθος Οικονόμου (1754-1822), Υπουργός Εξωτερικών, Γραμματέας και πρώτος σύμβουλος του Αλη Πασά.
 Χριστόδουλος Οικονόμου, αδελφός του προαναφερόμενου, μέλος της Φιλικής Εταιρείας και γενικός προεστός του Ζαγορίου μετά την πτώση του Αλή Πασά.
 Αλέξιος Πλακίδας, έμπορος και ευεργέτης της περιοχής.
 Ευγένιος Πλακίδας, έμπορος, εθνικός ευεργέτης
 Δημήτριος Στρούμπος, πρώτος καθηγητής των φυσικών επιστημών και πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών (19ος αιώνας).
 Γεώργιος Στρούμπος, σχολάρχης και ιδρυτής του Στρούμπειου Σχολείου Πατρών

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ιωαννίνων
Κατηγορία:Δήμος Τύμφης
Κατηγορία:Δήμος Ζαγορίου