Συναίσθημα

Συναίσθημα είναι μια σύνθετη υποκειμενική συνειδητή εμπειρία: ο συνδυασμός νοητικών και ψυχοσωματικών καταστάσεων, δεν εκφράζεται ως απλή αίσθηση, αλλά ως κάτι βαθύ, εσωτερικό, που επιδρά στο σώμα (π.χ. καρδιακός ρυθμός) και την «ψυχή» του ατόμου, και σχεδόν πάντα εκφράζεται (στο πρόσωπο, στη φωνή, στη στάση του σώματος) και είναι παρατηρήσιμο από τους άλλους.

Το συναίσθημα συναντάται σε όλα τα θηλαστικά, όχι μόνο στον άνθρωπο. Είναι αποτέλεσμα περίπλοκων ορμονικών επιδράσεων και του ασυνείδητου νου. Τα συναισθήματα είναι πολύ δύσκολο να ελέγχονται, με συνειδητή προσπάθεια. Προκαλούν την αλλαγή συμπεριφοράς στα θηλαστικά ανάλογα με την κατάσταση στην οποία αυτά βρίσκονται. Στον άνθρωπο τα συναισθήματα πολλές φορές γίνονται αιτία να μη μπορεί να ζει κανείς με λογικά αποδεκτό τρόπο.

 Διαχωρισμός 

Έχουν διατυπωθεί αμέτρητες θεωρίες και ταξινομήσεις των συναισθημάτων από διάφορους ερευνητές. Ένας από τους γνωστότερους διαχωρισμούς είναι αυτός του Πάροτ στην έρευνα των συναισθημάτων.

 Θεωρία των συναισθημάτων του Πάροτ, 2001 

Ο Ο. Γκέροντ Πάροτ διατύπωσε το 2001 μία θεωρία που αποτελούνταν από δενδροειδή κατάλογο, ο οποίος διείσδυε και σε βαθύτερα συναισθήματα. Αυτός ο κατηγοριοποιημένος κατάλογος περιλαμβάνει πάνω από 100 συναισθήματα - ταξινομημένα όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:  

 Βασικό συναίσθημα Δευτερεύον συναίσθημα Τριτογενές συναίσθημαΑγάπηΣτοργή||ΛατρείαΣτοργικότηταΣυμπάθειαΕλκυστικότηταΦροντίδαΤρυφερότηταΣυμπόνιαΣυναισθηματικότητα|-
|Λαγνεία/Σεξουαλική έλξηΕπιθυμίαΠάθοςΕρωτική τρέλαΛαχτάρα||Λαχτάρα|-
|rowspan="7"|Χαρά||ΚέφιΔιασκέδασηΕυδαιμονίαΕυθυμίαΑνοησίαΔιαχυτικότηταΧαράΤέρψηΑπόλαυσηΕυτυχίαΑγαλλίασηΈξαρσηΙκανοποίησηΈκστασηΕυφορίαΖέση||ΕνθουσιασμόςΖήλοςΈξαψηΣυγκίνησηΧαρμοσύνη|-
|ΟλοκλήρωσηΕυχαρίστησηΥπερηφάνεια||Θρίαμβος|-
|ΑισιοδοξίαΠροθυμίαΕλπίδαΦρενίτιδα||ΈκστασηΔιονυσιασμός|-
|ΑνακούφισηΑνακούφισηΈκπληξηΚατάπληξη||ΣάστισμαΕμβροντησία|-
|rowspan="6"|Θυμός||ΑψιθυμίαΠαροξυσμόςΤαραχήΕνόχλησηΓκρίνιαΣτρυφνότηταΚακοτροπιάΕξόργιση||Αγανάκτηση|-
|ΟργήΘυμόςΕξόργισηΜανίαΜήνιςΕχθρότηταΑγριότηταΠικρίαΜίσοςΠεριφρόνησηΚακεντρέχειαΕκδικητικότηταΑντιπάθειαΔυσανασχέτησηΑηδία||ΑποτροπιασμόςΠεριφρόνησηΣιχαμάρα|-
|ΦθόνοςΖήλειαΒάσανο||Δεινοπάθημα|-
|rowspan="6"|Λύπη||ΤαλαιπωρίαΜαρτύριοΟδύνηΠλήγμαΛύπη||ΚατάθλιψηΑπόγνωσηΚατήφειαΣκυθρωπότηταΔυστυχίαΘλίψηΚαημόςΑλίμονοΑθλιότηταΜελαγχολίαΑπογοήτευση||ΑπογοήτευσηΔυσαρέσκεια|-
|ΝτροπήΕνοχήΜεταμέλειαΤύψειςΠαραμέληση||ΑποξένωσηΗττοπάθειαΑποθάρρυνσηΑμηχανίαΝοσταλγίαΤαπείνωσηΑνασφάλειαΠροσβολήΑπομόνωσηΜοναξιάΑπόρριψη|-
|ΣυμπόνιαΟίκτοςΣυμπόνιαΦόβοςΦρίκη||ΣοκΦόβοςΤρομάραΦρίκηΤρόμοςΠανικόςΥστερίαΕξευτελισμός|-
|Νευρικότητα''ΆγχοςΑγωνίαΑνησυχίαΑπελπισία

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι