Μητροπολίτης Αθηνών Θεόκλητος Α΄

Ο Μητροπολίτης Θεόκλητος Α΄ (κατά κόσμον Θεόδωρος Μηνόπουλος, Τρίπολη, 1848 - Αθήνα, 19 Δεκεμβρίου 1931) ήταν Έλληνας Ορθόδοξος κληρικός, που διετέλεσε προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος, ως Μητροπολίτης Αθηνών, κατά τα έτη 1902-1917 και 1920-1922.

 Βιογραφία 
 Πρώτα χρόνια, σπουδές και πρώιμη εκκλησιαστική διακονία 
Καταγόταν από την Τρίπολη Αρκαδίας, όπου και γεννήθηκε το 1848. 

Σπούδασε την θεολογία στην Θεολογική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και απέκτησε και διδακτορικό στη φιλοσοφία από γερμανικό πανεπιστήμιο.

Εκάρη μοναχός και χειροτονήθηκε διάκονος από τον Αρχιεπίσκοπο Μαντινείας και Κυνουρίας Θεόκλητο. Υπηρέτησε ως ηγούμενος στην Ιερά Μονή Γοργοεπηκόου ΝεστάνηςΜονή Γοργοεπηκόου, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αρκαδίας, έξω από την Τρίπολη. 

Το 1892 εξελέγη Επίσκοπος Μονεμβασίας και Σπάρτης, και χειροτονήθηκε στον επισκοπικό βαθμό στις 4 Δεκεμβρίου. Στα δέκα χρόνια που υπηρέτησε στη Μητρόπολη αυτή άφησε αξιόλογο έργο. Μεταξύ άλλων, εγκαινίασε τον καθεδρικό ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και άλλους ναούς, ίδρυσε ιερατικό σύνδεσμο και σχολή εξομολόγων ιερέων, επαγγελματική σχολή και την Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία «Κωνσταντίνος Παλαιολόγος Δραγάτσης», ενώ εξέδωσε περιοδικό και αναδιοργάνωσε μοναστήρια.

Μητροπολίτης Αθηνών - α' θητεία 
Στις 4 Νοεμβρίου 1902 εξελέγη Μητροπολίτης Αθηνών. Κατά την θητεία του ίδρυσε εκκλησιαστικό ταμείο, ιεροδιδασκαλεία και φιλανθρωπικά ιδρύματα. Αναμείχθηκε, όμως, στις πολιτικές αναταραχές της εποχής. Παλαιότερα ήταν στέλεχος της Εθνικής Εταιρείας, ενώ ως Μητροπολίτης Αθηνών συντάχθηκε με τη βασιλική και αντιβενιζελική παράταξη.Έτσι θέλουμε την Εκκλησία, Νίκος Σηφουνάκης, «Ελευθεροτυπία», 10/02/2008 Πολιτικοποίησε την Εκκλησία, την ανέμειξε στα εθνικά θέματα και πρωταγωνίστησε προσωπικά στην τελετή του «αναθέματος» κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου στο Πεδίον του Άρεως το 1916. Για το λόγο αυτό, το ανώτατο ειδικό εκκλησιαστικό δικαστήριο τον καθαίρεσε το 1917 και στον θρόνο ανέβηκε ο Μητροπολίτης Μελέτιος.

Άρνηση αναγνώρισης της μονής του Αγίου Νεκταρίου Κεφαλά
Ο Νεκτάριος Κεφαλάς, Μητροπολίτης Πενταπόλεως, είχε ζητήσει από τον Θεόκλητο την αναγνώριση της μονής Αγίας Τριάδος που είχε δημιουργήσει στην Αίγινα. Μάλιστα, παρότι είχαν περάσει πάνω από 10 χρόνια από την επαναλειτουργία της μονής Αγίας Τριάδος, ο Μητροπολίτης Θεόκλητος αρνείτο να αναγνωρίσει τη μονή, παρά την αρχική συγκατάθεσή του. Ο μετέπειτα Άγιος Νεκτάριος προσπάθησε να τον μεταπείσει, όμως μέχρι τέλους της ζωής του, δεν είδε το αίτημά του να πραγματοποιείται.Ημερολόγιο –Αγιολόγιο 2020 Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, Εκδόσεις Σαϊτη, ISNB 978-618-83470-2-1.

Μητροπολίτης Αθηνών - β' θητεία και τελευταία χρόνια 
Με την επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄, ο τότε Μητροπολίτης Μελέτιος απομακρύνθηκε ως βενιζελικός με βασιλικό διάταγμα,Γεώργιος-Σπυρίδων Μάμαλος, Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στο επίκεντρο διεθνών ανακατατάξεων (1918-1972), σελ. 17 ενώ ο Θεόκλητος επανήλθε στο θρόνο ως φιλοβασιλικός. Η καθαίρεση του Μελετίου και η τοποθέτηση του Θεόκλητου θεωρήθηκε πράξη αντισυνταγματική και αντικανονική.Μάμαλος, Γεώργιος-Σπυρίδων (2009). Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στο επίκεντρο διεθνών ανακατατάξεων (1918-1972): εξωτερική πολιτική και οικουμενικός προσανατολισμός. Διδακτορική διατριβή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), σελ.17 Ο Θεόκλητος παρέμεινε Μητροπολίτης Αθηνών έως τις 3 Δεκεμβρίου 1922, όπου με βασιλικό διάταγμα επανήλθαν σε ισχύ οι αποφάσεις του Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου του 1917 και θεωρήθηκε και πάλι καθηρημένος. Στις 10 Ιανουαρίου 1923 αποκαταστάθηκε στο αρχιερατικό του αξίωμα με απόφαση Μείζονος Συνόδου, η οποία τον κατέταξε ως εφησυχάζοντα με τον τίτλο «πρώην Αθηνών». Έκτοτε, διέμενε στην Μονή Πετράκη, όπου και απεβίωσε στις 19 Δεκεμβρίου 1931, σε ηλικία 83 ετών.

Έργα
http://www.kenef.phil.uoi.gr/dynamic/bookfull.php?Book_ID=3296&contents= , Αθήνα 1893
http://www.kenef.phil.uoi.gr/dynamic/bookfull.php?Book_ID=37832&contents= , Αθήνα 1893

Παραπομπές

Πηγές
Ιερά Μητρόπολις Σπάρτης, ιστορικά στοιχεία
athos.gr
Εκκλησία εθνάρχουσα και εθνική, Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάνου Ανδρέα, Εκδόσεις Βάνιας, 2002
Αρχιεπισκόπου το ανάγνωσμα, Γιάννης Γιανουλόπουλος, «Ελευθεροτυπία», 25/08/2006

Κατηγορία:Αρχιεπίσκοποι Αθηνών και πάσης Ελλάδος
Κατηγορία:Μητροπολίτες Μονεμβασίας και Σπάρτης
Κατηγορία:Επίσκοποι του 19ου αιώνα
Κατηγορία:Επίσκοποι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών