Εκλογές στο Ανατολικό Τιμόρ

Το Ανατολικό Τιμόρ είναι ανεξάρτητο κράτος από το 2002. Πολίτευμα έχει την Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.Εκλογές διεξάγονται για πρόεδρο, βουλή και έχει διεξαχθεί και ένα δημοψήφισμα.

 Προεδρικές εκλογές 
 Πρόσφατες εκλογές (2022) 

 Προηγούμενες προεδρικές εκλογές 
 2002 
Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Ανατολικό Τιμόρ για πρώτη φορά στις 14 Απριλίου 2002 υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών. Όπως αναμενόταν, ο πρώην πρόεδρος του κινήματος αντίστασης του Ανατολικού Τιμόρ, Conselho Nacional da Resistencia Timorense, Σανάνα Γκουσμάο, κατεβαίνοντας ως ανεξάρτητος υποψήφιος αλλά με την ανεπίσημη υποστήριξη μικρών κομμάτων της αντιπολίτευσης όπως το Δημοκρατικό Κόμμα, κέρδισε με μεγάλη πλειοψηφία (82,6%).

Ο Γκουσμάο είχε μόνο έναν αντίπαλο, τον πρώην πρόεδρο του FRETILIN Φρανσίσκο Ξαβιέρ ντο Αμαράλ, ο οποίος είχε ορκιστεί πρόεδρος όταν το Ανατολικό Τιμόρ κήρυξε την ανεξαρτησία του στις 28 Νοεμβρίου 1975, αν και η θητεία του ήταν βραχύβια καθώς η Ινδονησία εισέβαλε στις 5 Δεκεμβρίου. Ο Ντο Αμαράλ, επικεφαλής πλέον ενός νέου κόμματος, του ASDT, είχε παραδεχτεί ότι περίμενε πλήρως να χάσει από τον Γκουσμάο, αλλά ένιωθε ότι η υποψηφιότητά του ήταν συμβολικά σημαντική, αποδεικνύοντας τη δύναμη της δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ διασφαλίζοντας ότι ο Γκουσμάο είχε ανταγωνισμό στην εκλογική κούρσα. Ο Αμαράλ ήρθε 2ος με ποσοστό 17,3%.

2007 

Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Ανατολικό Τιμόρ το 2007. Ο πρώτος γύρος στις 9 Απριλίου 2007 είδε τον αποκλεισμό έξι από τους οκτώ υποψηφίους."Two set to square off for presidency", AAP (news.com.au), 18 April 2007 Οι εναπομείναντες δύο υποψήφιοι, ο εν ενεργεία πρωθυπουργός Ζοζέ Ράμος-Όρτα και ο πρόεδρος του FRETILIN Φρανσίσκο Γκουτέρες, αναμετρήθηκαν σε έναν επαναληπτικό γύρο στις 9 Μαΐου 2007."East Timor set for presidential run-off", Sydney Morning Herald, 6 May 2007 Ο Ράμος-Όρτα κέρδισε τον δεύτερο γύρο με το 69% των ψήφων.

2012 

Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 17 Μαρτίου και 16 Απριλίου 2012. Ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης Ταούρ Ματάν Ρουάκ κέρδισε στο δεύτερο γύρο τον Φρανσίσκο Γκουτέρες. Η συμμετοχή ήταν 72,1%.

 2017 

Πρόεδρος εξελέγη ο Φρανσίσκο Γκουτέρες με ποσοστό 57,1% των ψήφων.

 Βουλευτικές εκλογές 
 Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2023) 

Στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 21 Μαΐου 2023, το Εθνικό Κογκρέσο για την Ανασυγκρότηση του Τιμόρ κέρδισε ποσοστό 41,5% των ψήφων (31 από τις συνολικά 65 έδρες της εθνοσυνέλευσης), το Fretilin 25,8% (19), το Δημοκρατικό Κόμμα 9,3% (6) και η προσέλευση διαμορφώθηκε στο 77,1%.

 Προηγούμενες βουλευτικές εκλογές 
 1973 
Οι εκλογές για τη Νομοθετική Συνέλευση διεξήχθησαν για πρώτη και μοναδική φορά στο Πορτογαλικό Τιμόρ τον Μάρτιο του 1973.

Στις 2 Μαΐου 1972 η Πορτογαλική Εθνοσυνέλευση ψήφισε τον Οργανικό Νόμο για τις Υπερπόντιες Επικράτειες, ο οποίος προέβλεπε μεγαλύτερη αυτονομία για τα υπερπόντια εδάφη. Το υπάρχον Νομοθετικό Συμβούλιο διευρύνθηκε από 14 σε 21 έδρες, με 10 μέλη να εκλέγονται άμεσα.Chris Lundry (2009) Separatism and State Cohesion in Eastern Indonesia, ProQuest, p244

Οι υποψήφιοι απαιτούνταν να είναι Πορτογάλοι πολίτες που είχαν ζήσει στο Πορτογαλικό Τιμόρ για περισσότερα από τρία χρόνια και να είναι σε θέση να διαβάζουν και να γράφουν πορτογαλικά. Οι ψηφοφόροι απαιτούνταν να είναι εγγράμματοι. Καθώς το πορτογαλικό σύνταγμα απαγόρευε τα πολιτικά κόμματα εκείνη την εποχή, η πλειονότητα των υποψηφίων προτάθηκε από το κυβερνών κίνημα Λαϊκή Εθνική Δράση, αν και επετράπη σε ορισμένες αστικές ενώσεις να ορίσουν υποψηφίους.
Από έναν συνολικό πληθυσμό 610.541 κατοίκων, μόνο 12.644 άτομα εγγράφηκαν για να ψηφίσουν. Συνολικά ψήφισαν 11.052 άτομα, δίνοντας μια συμμετοχή ψηφοφόρων της τάξης του 87,4%.

 Εκλογές υπό ινδονησιακή κατοχή
Εκλογές για το Περιφερειακό Λαϊκό Αντιπροσωπευτικό Συμβούλιο διεξήχθησαν τα έτη: 1982, 1987, 1992, 1997 και 1999.

 2001 
Οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση διεξήχθησαν στο Ανατολικό Τιμόρ στις 30 Αυγούστου 2001, κατά τη δεύτερη επέτειο του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία. Ένα μέλος εξελέγη από καθεμιά από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας, ενώ επιπλέον 75 εξελέγησαν με αναλογική εκπροσώπηση.On the election of a Constituent Assembly to prepare a constitution for an independent and democratic East Timor United Nations Το αποτέλεσμα ήταν μια νίκη για το Fretilin, το οποίο κέρδισε 55 από τις 88 έδρες. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο 93%.Timor-Leste: Elections held in 2001 Inter-Parliamentary Union Μετά τις εκλογές, η Συντακτική Συνέλευση όρισε ένα μεταβατικό Υπουργικό Συμβούλιο με τον Μαρί Αλκατίρι ως Επικεφαλής Υπουργό.On the establishment of the Council of Ministers United Nations

 2007 

Οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στη χώρα διεξήχθησαν στις 30 Ιουνίου 2007.  Παρά τη μικρή πλειοψηφία που πέτυχε στις εκλογές το Επαναστατικό Μέτωπο για ένα Ανεξάρτητο Ανατολικό Τιμόρ (FRETILIN), σχηματίστηκε κυβέρνηση συνασπισμού από τις επόμενες τρεις συμμαχίες κομμάτων. Ο νέος πρωθυπουργός Σανάνα Γκουσμάο από το CNRT ορκίστηκε στις 8 Αυγούστου 2007. Ο Φερνάντο ντε Αραούζο έγινε πρόεδρος του Εθνικού Κοινοβουλίου.

 2012 

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 7 Ιουλίου 2012. Το κόμμα CNRT κέρδισε γύρω στο 36,66% των ψήφων

 2017 

 2018 

 Δημοψηφίσματα
 1999 

Στις 30 Αυγούστου 1999 πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ. Το δημοψήφισμα πραγματοποιήθηκε ύστερα από αίτημα του προέδρου της Ινδονησίας Β. Τ. Χαμπίμπι στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν στις 27 Ιανουαρίου 1999, ώστε τα Ηνωμένα Έθνη να διεξάγουν δημοψήφισμα, σύμφωνα με το οποίο η Ινδονησιακή επαρχία θα έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα σε μεγαλύτερη αυτονομία εντός της Ινδονησίας ή σε ανεξαρτησία της.
Οι ψηφοφόροι απέρριψαν με ποσοστό 78,5% την προτεινόμενη ειδική αυτονομία, οδηγώντας στην απόσχισή τους από την Ινδονησία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα εκτεταμένη βία και την καταστροφή των υποδομών στο Ανατολικό Τιμόρ, προτού το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ επικυρώσει το ψήφισμα στις 15 Σεπτεμβρίου για τον σχηματισμό μιας πολυεθνικής δύναμης (INTERFET), η οποία θα στελνόταν αμέσως στο Ανατολικό Τιμόρ για να αποκαταστήσει την τάξη και την ασφάλεια και να τερματίσει την ανθρωπιστική κρίση. Το Ανατολικό Τιμόρ θα αποκτούσε επίσημα αναγνωρισμένη ανεξαρτησία στις 20 Μαΐου 2002.

 Βιβλιογραφία 








 Παραπομπές