Ζευγολατιό Κορινθίας

Το Ζευγολατιό είναι κωμόπολη και έδρα του Δήμου Βέλου - Βόχας στην Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας  σε υψόμετρο 50 μέτρα και υπάρχει συνολικός πληθυσμός 3.998, σύμφωνα με την απογραφή του έτους 2021. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, ενώ υπάρχουν στο χωριό πολλές βιοτεχνίες και βιομηχανίες τυποποίησης γεωργικών προϊόντων, οξοποιίας και άλλες.

 Ονομασία 
Η λέξη «ζευγολατιό» σημαίνει τον σπαρμένο αγρό.Βλ.  Το τοπωνύμιο, έχει υποστηριχτεί, ότι προέρχεται από το προσηγορικό ζευγηλατείον. Η λέξη είναι βυζαντινή (αρχ. ζευγηλάτης, ζευγολατώ) και σημαίνει το αγρόκτημα το οποίο έχει οίκηματα πολλά. Δικαίος Βαγιακάκος, «Καταγωγή ονομάτων και τοπωνυμιών: Ζευγολατειό», Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.76 (Οκτώβριος 1974), σελ. 143

 Γεωγραφία 
Το Ζευγολατιό είναι κτισμένο επάνω στην εύφορη παραλιακή πεδιάδα της Βόχας που διατρέχει την ακτογραμμή μεταξύ Κιάτου και Κορίνθου. Πρόκειται για ένα πεδινό χωριό χωρίς ιδιαίτερο ανάγλυφο. Το χωριό διατρέχεται από τον χείμαρρο Ζαπάντι (ή Ζαπάντη). Οι πηγές του βρίσκονται στο Ηράκλειο, πλησίον της αρχαίας Νεμέας και καταλήγει στο Βραχάτι. Μόνο το πάνω τμήμα του έχει νερό καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.Βλ. Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών - Ινστιτούτο Εσωτερικών Υδάτων, Απειλούμενα ενδημικά είδη ψαριών της Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου, Μάρτιος 1999, σελ. 41.

 Ιστορία 
Σύμφωνα με βενετικό έγγραφο του έτους 1311 το οποίο βρίσκεται στην υπηρεσία των Γ.Α.Κ. αναφέρονται στην Κορινθία, ανάμεσα σε άλλα, δύο χωριά: το Ζευγολατιό, που καταγράφεται ως Τρανοζευγολατειό, και το Χαλκείον. Στο ίδιο αυτό έγγραφο αναφέρεται ότι το μεν Χαλκείον ήταν γνωστό για τα ορυχεία χαλκού που διέθετε και για το ισχυρό φράγκικο κάστρο της περιοχής (πιθανότατα το μικρό κάστρο - φρούριο στην κορυφή του όρους Φουκάς), το δε Τρανοζευγολατειό επειδή γίνονταν εκεί μεγάλες εμποροπανήγυρεις.

Το επίθετο «Τρανός», σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει η πρώτη ελληνική εγκυκλοπαίδεια, εκδόσεων Ηλίου - 1953, σημαίνει τον τόπο εκείνο που έχει πλούτο, φήμη, δύναμη ή ισχύ. Επιπλέον, σύμφωνα με την καταλογογράφηση των ΦΕΚ της περιόδου 1833-1843,Τα ΦΕΚ αυτά, όπως και όλα τα ΦΕΚ, είναι διαθέσιμα διαδικτυακά  στη σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. το Τρανοζευγολατειό την περίοδο 1833 - 1840 ήταν έδρα του Δήμου Αιγιαλείας και είχε ειρηνοδικείο και εμποροδικείο. Το έτος 1840 ο Δήμος Αιγιαλείας καταργείται και συγχωνεύεται στο Δήμο Κορίνθου.

 Πληθυσμός 

Το Ζευγολατιό έχει γνωρίσει σημαντική πληθυσμιακή αύξηση σε όλες σχεδόν τις απογραφές από το 1879 (με εξαίρεση του 1971 και 2021). Ιδιαίτερη σημαντική υπήρξε η ανάπτυξη του κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. 

 Αθλητισμός 
Στο Ζευγολατιό δραστηριοποιούνται τα εξής αθλητικά σωματεία:

 Α.Γ.Σ. Άπις Ζευγολατιού (Στίβος - Βόλει)
 Α.Ο. Ζευγολατιού (Ποδόσφαιρο)
 Ε.Α. Βόχας (Πινγκ Πονγκ)

 Προσωπικότητες 
 Παναγής Δ. Ζούβας (1910-1992). Ιστορικός - συγγραφέας, λογοτέχνης, επίτιμος δρ Φιλοσοφίας, δημοσιογράφος.Κωνσταντίνος Σχοινοχωρίτης, «Παναγής Δ. Ζούβας (1910-1992)», εφημ. Γνώμη Πολιτών, αρ.φ. 163 (4 Δεκεμβρίου 2018), μέρος α΄, σελ. 20.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Δήμος Βόχας - Ζευγολατιό

Κατηγορία:Κωμοπόλεις της περιφερειακής ενότητας Κορινθίας
Κατηγορία:Δήμος Βέλου-Βόχας