Ψείρα Λασιθίου

Η Ψείρα (ή Κρέουσα) είναι νησίδα της Κρήτης, που υπάγεται στην Κοινότητα Λάστρου του Δήμου Σητείας και της τέως Επαρχίας Σητείας στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου.

Βρίσκεται απέναντι από την παραλία του Θόλου με έκταση 1,518 τ.χλμ. και ψηλότερο σημείο στα 79 μέτρα. Η θέση της είναι στο βορειοανατολικό άκρο του νομού Λασιθίου, στον κόλπο του Μιραμπέλου. Υπάγεται στην Κοινότητα Λάστρου του Δήμου Σητείας και σύμφωνα με την απογραφή 2021 δεν απογράφονται μόνιμοι κάτοικοι. Οφείλει την ονομασία του στο σχήμα του, το οποίο θυμίζει το γνωστό παράσιτο. Σύμφωνα με τα ευρήματα από τις αρχαιολογικές ανασκαφές, το νησί κατοικήθηκε από τους προϊστορικούς χρόνους και καταστράφηκε έπειτα από την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας. Σε κοντινή απόσταση υπάρχει μια νησίδα, που ονομάζεται Κόνιδα.

 Αρχαιολογία 
Οι πρώτες αρχαιολογικές ανασκαφές στο νησί έγιναν το 1908 από τον Richard Seager. Το 1985 έγιναν περαιτέρω αρχαιολογικές έρευνες από το Temple University in Philadelphia, Pennsylvania, από το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Κρήτης και από την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία. Έπειτα από έρευνες, ανακαλύφθηκαν ερείπια οικιών ενός οικισμού, ο οποίος ανάγεται στην Πρωτομινωική Περίοδο. Αυτά προφανώς ήταν πετρόκτιστα και διώροφα. Επίσης, οι ανασκαφές έφεραν στο φως και αγγεία, όπως επίσης και νεκροταφείο. Χαρακτηριστικό δείγμα των αγγείων είναι ο πυθαμφορέας του 1.600-1.500 π.Χ., ο οποίος είναι διακοσμημένος με κεφάλια από βόδια και κλάδους ελιάς σε κάθε πλευρά του. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι αρχαιολόγοι συμπέραναν ότι ο τόπος ήταν πλούσιος και οι κάτοικοι ήταν εύποροι έμποροι και ψαράδες. Επίσης, πιθανότατα ασχολούνταν με την επεξεργασία σφουγγαριών και πορφύρας.

Το 60% έως 70% του εδάφους του νησιού καλύπτεται με πεζούλες με ξερολιθιές, που είχαν δημιουργήσει οι Μινωίτες, για να μπορέσουν να καλλιεργήσουν τη γη. Αμερικανοί ερευνητές ανακάλυψαν δύο φράγματα συλλογής ομβρίων υδάτων, που είχαν κατασκευαστεί από τη Μινωική εποχή και χρησίμευαν για την ύδρευση των κατοίκων του νησιού.

Στην περιοχή γύρω από την Ψείρα υπάρχουν αρχαία ναυάγια.thumb|Η θέση της νησίδας Ψείρα.

Σε ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν από το 1987 μέχρι το 1996 ανακαλύφθηκε στα όρια του μινωικού οικισμού ένας αγροτικός πρωτοβυζαντινός οικισμός. Έχουν αναγνωριστεί τα ερείπια μιας μονόκλιτης εκκλησίας και κεραμική των πρωτοβυζαντινών χρόνων, χρονολογημένη από τα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ. μέχρι τις αρχές του 9ου αιώνα. Η πλειονότητα της κεραμικής κατασκευάστηκε στο νησί. Τα ευρήματα υποδεικνύουν την παρουσία μοναστηριού κατά τον 7ο και 8ο αιώνα. 12ο Διεθνές Συνέδριο Χριστιανικής Αρχαιολογίας, Βόννη - Γερμανία, 22/09/1991-28/09/1991 LRCW2 Late Roman Coarse Wares, Cooking Wares and Amphorae in the Mediterranean: Archaeology and Archaeometry. British Archaeological Reports International Series 1662 (II), 755-766.

 Βιβλιογραφία 
Νέα Εγκυκλοπαιδεία, εκδ. Μαλλιάρης- Παιδεία, 2006, τ. 27, σελ. 321-22.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Εικονική περιήγηση στην «Οικία των Ρυτών»

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Ελληνικές βραχονησίδες
Ψειρα
Κατηγορία:Νησίδες της Κρήτης