Γελένα Ισινμπάγιεβα

Η Γελένα Γκαντζίεβνα Ισινμπάγιεβα (ρωσικά: Еле́на Гаджи́евна Исинба́ева, γεννήθηκε 3 Ιουνίου 1982) είναι Ρωσίδα πρώην αθλήτρια του άλματος επί κοντώ, δύο φορές χρυσή Ολυμπιονίκης (το 2004 και το 2008). Θεωρείται ως η σπουδαιότερη αθλήτρια του αγωνίσματος στην ιστορία και μια από τις καλύτερες αθλήτριες στίβου όλων των εποχών, για πολλούς η κορυφαία. Έχει καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ συνολικά 30 φορές και κατέχει την παγκόσμια επίδοση με 5,06 μέτρα από τις 28 Αυγούστου του 2009 (ήταν το 27ο παγκόσμιο ρεκόρ της). Στον κλειστό στίβο το παγκόσμιο ρεκόρ της είναι 5,01 μέτρα από το 2012. Τον  Αύγουστο του 2024 στο Παρίσι η Διεθνής Ένωση Αθλητικού Τύπου (AIPS) στην επέτειο των 100 χρόνων της την ψήφισε ως τη δεύτερη καλύτερη αθλήτρια στίβου και στην έκτη καλύτερη θέση των αθλητριών όλων των σπορ.

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Βόλγογκραντ της Ρωσίας, στις 3 Ιουνίου του 1982. Η μητέρα της είναι Ρωσίδα, ενώ ο πατέρας της είναι υδραυλικός που κατάγεται από την εθνοτική ομάδα των Ταμπασαράν, οι οποίοι ζουν κυρίως στο Νταγκεστάν. Αρχικά, από την ηλικία των τεσσάρων ετών, ασχολήθηκε με τη ενόργανη γυμναστική, για να την εγκαταλείψει δέκα χρόνια μετά, εξαιτίας του μεγάλου αναστήματός της. Το 2002 εισήλθε στην Κρατική Ακαδημία Φυσικής Πολιτισμού του Βόλγκογκραντ, το 2005 μετά το οποίο έλαβε δίπλωμα δασκάλου φυσικής καλλιέργειας, ενώ κατέχει και βαθμό στο Στρατό της Ρωσίας.

 Καριέρα 

Έξι μήνες μετά την αρχή της καριέρας της στο στίβο κέρδισε την πρώτη της σημαντική νίκη σε ηλικία 16 ετών κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Αγώνων Νέων του 1998 στη Μόσχα της Ρωσίας πηδώντας 4,00 μέτρα. Ήταν ο τρίτος της αθλητικός αγώνας. Πήδηξε στο ίδιο ύψος στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων - Νεανίδων του 1998 στο Ανεσί της Γαλλίας, αλλά αυτό την άφησε 10 εκατοστά μακριά από τις θέσεις των μεταλλίων.
Κατέκτησε το πρώτο της χρυσό μετάλλιο στους Παγκόσμιους Αγώνες Νέων - Νεανίδων στο Μπίντγκοστς της Πολωνίας το 1999, κάνοντας άλμα 4,10 μ. Την επόμενη χρονιά πήδησε 4,20 μ. στους ίδιους αγώνες και πήρε ξανά χρυσό μετάλλιο. Την ίδια χρονιά το άθλημα του άλματος επί κοντώ γυναικών έκανε το ντεμπούτο του ως αγώνισμα στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, με την Ισινμπάγιεβα στα 18 της χρόνια να μην καταφέρνει να προκριθεί στον τελικό.  

Από το 2001 και μετά, η καριέρα της ήταν γρήγορα ανοδική: το 2002 πήδηξε 4,55 μ. στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου του 2002, όπου κέρδισε το πρώτο της μετάλλιο σε αγώνες γυναικών (ασημένιο), τερματίζοντας 5 εκατοστά λιγότερο από τη συμπατριώτισσά της Σβετλάνα Φεοφάνοβα. Στις 13 Ιουλίου 2003, ένα μήνα μετά τα 21α γενέθλιά της,  σημείωσε το πρώτο της παγκόσμιο ρεκόρ σε μια συνάντηση στο Γκέιτσχεντ της Αγγλίας με ύψος 4,82 μ., γεγονός που την έκανε το φαβορί για το χρυσό στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου του 2003 τον επόμενο μήνα. Κατέληξε να κερδίσει το χάλκινο μετάλλιο. Η κορύφωση ήρθε με το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στην Αθήνα με άλμα στα 4,91 μέτρα, 16 εκατοστά περισσότερα από τη δεύτερη, επίδοση που ήταν νέο παγκόσμιο ρεκόρ. Μάλιστα, το αγώνισμα του επι κοντώ ολοκληρώθηκε λίγο μετά τα μεσάνυχτα μέσω έξαλλων επευφημιών του κοινού για την επιτυχία της «τσαρίνας των αιθέρων», όπως αποκαλούνταν στην Ελλάδα. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 4,90 μέτρα, από τις 30 Ιουλίου στο Λονδίνο. Στη συνέχεια κατέρριψε το ρεκόρ στις 3 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες με άλμα 4,92 μ., το όγδοο παγκόσμιο ρεκόρ της στη χρονιά. Η Ισινμπάγιεβα αναδείχθηκε Παγκόσμια Αθλήτρια της Χρονιάς της IAAF.

Το 2005 κατέρριψε πολλές φορές το παγκόσμιο ρεκόρ, φθάνοντας τα 4,95 μέχρι τα μέσα Ιουλίου. Παρόλο που οι αθλητές συνήθως ακολουθούσαν την πρακτική της αύξησης του παγκόσμιου ρεκόρ κατά ένα εκατοστό  κάθε φορά - και μόνο μία φορά ανά διαγωνισμό - προκειμένου να μεγιστοποιήσουν τα οικονομικά οφέλη απόδοσης από τους χορηγούς, η Ρωσίδα προσέγγισε διαφορετικά τον πήχη στο Γκραν Πρι του Λονδίνου στις 22 Ιουλίου του 2005. Ανέβασε το ρεκόρ πρώτα στα 4,96 μέτρα παίρνοντας το με την δεύτερη προσπάθεια και μετά στα 5 μέτρα (με την πρώτη προσπάθεια), καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ δύο φορές σε μία βραδιά. Η Ισινμπάγιεβα, η οποία ανέπτυξε τη φήμη για την ήρεμη αυτοπεποίθηση και το ότι πηδούσε ψηλά σε σημαντικούς αγώνες, ονομάστηκε «Μπούμπκα με φούστα» από Ρώσους αθλητικογράφους που θεώρησαν ότι το ρεκόρ της θύμιζε πρώην κάτοχο του παγκόσμιου ρεκόρ ανδρών Σεργκέι Μπούμπκα. Ο Ουκρανός Ολυμπιονίκης ήταν παρών στην ιστορική βραδιά.

Εξελέγη αθλήτρια της χρονιάς από την IAAF τρεις φορές (2004, 2005 και 2008)  και Αθλήτρια της Χρονιάς από το Laureus. Το 2008 στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Πεκίνο, έκανε άλμα στα 5,05 μέτρα και κατέρριψε ξανά το παγκόσμιο ρεκόρ, κερδίζοντας το δεύτερο συνεχόμενο χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες, με διαφορά μάλιστα 25 πόντων από τη δεύτερη. Πρώτα, πέρασε τα 4,95 μέτρα για να καταρρίψει το δικό της ολυμπιακό ρεκόρ και στη συνέχεια ζήτησε να ανέβει ξανά ο πήχης, αυτή τη φορά στα 5,05 μέτρα, για να καταρρίψει το δικό της ρεκόρ κόσμου. Με το υπόλοιπο πρόγραμμα της βραδιάς στην επονομαζόμενη «Φωλιά των Πουλιών» (το Ολυμπιακό Στάδιο του Πεκίνου) να έχει ήδη ολοκληρωθεί, όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα στη Ρωσίδα και όλο το γήπεδο την επευφημούσε από κοινού. Την τρίτη φορά που προσπάθησε, πέρασε καθαρά τον πήχη. Το πλήθος ξέσπασε σε ομοφωνία χειροκροτημάτων. Στις 15 Φεβρουαρίου του 2009 έγινε η πρώτη γυναίκα που υπερέβη τα πέντε μέτρα στον κλειστό στίβο, στη διάρκεια μίτινγκ στο Ντονέτσκ. Διατήρησε το αήττητο από το 2004 έως τις 25 Ιουλίου 2009, όταν έμεινε δεύτερη στο Γκραν Πρι Αβίβα του Λονδίνου, έχοντας 44 διαδοχικές νίκες. Σε 33 μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις (με το Ντάϊμοντ Λιγκ να υπάγεται σε αυτές με όλα τις συναντήσεις του), έμεινε μόνο 5 φορές εκτός βάθρου, ενώ ήταν πρώτη σε 24 από τις 28. Ψηφίστηκε καλύτερη αθλήτρια της χρονιάς 2009 από την Διεθνή Ένωση Αθλητικών Συντακτών. Στις 28 Αυγούστου στη Ζυρίχη της Ελβετίας, στο τέταρτο από τα έξι Γκραν Πρι της σειράς Γκόλντεν Λιγκ, με άλμα στα 5,06 μέτρα από κατέρριψε το δικό της προηγούμενο παγκοσμίο ρεκόρ. Το Φεβρουάριο του 2010 στο μίτινγκ "Ρωσικός Χειμώνας" στη Μόσχα πέτυχε ρεκόρ διοργάνωσης, με 4,85 μέτρα. Το 2009 της απονεμήθηκε το Βραβείο Πρίγκιπας των Αστουριών, ενώ το περιοδικό Track & Field News την αναγνώρισε ως την καλύτερη αθλήτρια στίβου της δεκαετίας.


Το 2011 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στη Νταεγού πήδηξε μόνο 4,65 μέτρα και έμεινε εκτός μεταλλίων. 
Στις 23 Φεβρουαρίου 2012, η Ισινμπάγιεβα πέρασε τον πήχη στα 5 μέτρα και 1 εκατοστό σε τουρνουά στη Στοκχόλμη. Έκανε νέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου, που ήταν το τελευταίο στην καριέρα της  Ρωσίδας.
Μετά τη νίκη στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου και το παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου, μπήκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012 ως φαβορί, αλλά κέρδισε μόνο χάλκινο μετάλλιο με 4,70 μέτρα. Έκανε την επάνοδο στην κορυφή με τη νίκη στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα το 2013 με άλμα στα 4,89 μέτρα. Στη συνέχεια, γέννησε την κόρη της και με την επιστροφή της στους αγώνες, προκρίθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο ντε Τζανέιρο το 2016. Ωστόσο, δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στους Αγώνες επειδή, τον Ιούνιο του ίδιου έτους, η IAAF απαγόρευσε τη ρωσική ομάδα στίβου από όλους τους διεθνείς αγώνες μετά την ανακάλυψη ενός εκτεταμένου προγράμματος ντόπινγκ με κρατική χορηγία. Την ίδια χρονιά η Ισινμπάγιεβα αποχώρησε οριστικά από την ενεργό δράση σε ηλικία 34 ετών. Η ίδια δε βρέθηκε ποτέ θετική σε έλεγχο ντόπινγκ.

 Μετά την αποχώρησή της από την ενεργό δράση 

Τον Αύγουστο του 2016 επιλέχθηκε ως εκπρόσωπος των αθλητών στη ΔΟΕ για θητεία οκτώ ετών. Το Δεκέμβριο του 2016 διορίστηκε πρόεδρος της ρωσικής υπηρεσίας κατά του ντόπινγκ. Η κίνηση εξέπληξε ορισμένους, δεδομένης της έντονης κριτικής της για την αναστολή του ντόπινγκ. Το Μάιο του 2017 αποχώρησε από τη θέση, ερχόμενη σε σύγκρουση με την Παγκόσμια Ένωση Αντιντόπινγκ (WADA). Ως αξιωματικός του ρωσικού στρατού, ήταν αναμενόμενο να ασκηθούν πιέσεις αποβολής της, ενώ και η ίδια είχε αναπτύξει πολιτική δραστηριότητα υποστηρίζοντας τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Το Μάιο του 2017 το στάδιο στίβου Tρουντ στη Μαχατσκάλα πήρε το όνομά του από τη Ισινμπάγιεβα.

 Διακρίσεις 
ΈτοςΔιοργάνωσηΤόποςΑποτέλεσμαΣημειώσεις1999Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Εφήβων/ΝεανίδωνΜπίντγκοστς, Πολωνία 1ηΝέο Παγκόσμιο Ρεκόρ Νεανίδων, 4,10 μ.2000Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων Σαντιάγο, Χιλή 1ηΝέο Παγκόσμιο Ρεκόρ Νεανίδων, 4,20 μ.2001 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Νέων Γκροσέτο, Ιταλία 1η2002Ευρωπαϊκό ΠρωτάθλημαΜόναχο, Γερμανία 2η2003Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Παρίσι, Γαλλία 3ηΕυρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κάτω των 23 ετών Μπίντγκοστς, Πολωνία 1η2004Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου της IAAF Βουδαπέστη, Ουγγαρία  1ηΝέο Παγκόσμιο Ρεκόρ, 4,86 μ. Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2004 Αθήνα, Ελλάδα 1η Νέο παγκόσμιο ρεκόρ, 4,91 μ.2ος Παγκόσμιος Τελικός Γκραν Πρι Στίβου της IAAF Μόντε Κάρλο, Μονακό 1η2005Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού ΣτίβουΜαδρίτη, Ισπανία 1ηΝέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου, 4,90 μ.Παγκόσμιο πρωτάθλημαΕλσίνκι, Φινλανδία 1ηΝέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου, 5,01 μ.3ος Παγκόσμιος Τελικός Γκραν Πρι Στίβου της IAAFΜόντε Κάρλο, Μονακό 1η2006Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου IAAF Μόσχα, Ρωσία 1ηΕυρωπαϊκό Πρωτάθλημα Γκέτεμποργκ, Σουηδία 1ηΝέο ρεκόρ αγώνων, 4,80 μ.4ος  Παγκόσμιος Τελικός Γκραν Πρι Στίβου της  IAAFΣτουτγάρδη, Γερμανία 1ηΠαγκόσμιο ΚύπελλοΑθήνα, Ελλάδα 1ηΝέο ρεκόρ αγώνων, 4,60 μ.2007Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Οζάκα, Ιαπωνία 1ηΓκόλντεν Λιγκ της IAAF6/6 Νίκες 1ηΝικήτρια τζάκποτ5ος Παγκόσμιος Τελικός Γκραν Πρι Στίβου της IAAFΣτουτγάρδη, Γερμανία 1ηΝέο ρεκόρ αγώνων, 4,87 μ.2008Παγκόσμιο Πρωτάθλημα κλειστού στίβου IAAF Βαλένθια, Ισπανία 1ηΝέο παγκόσμιο ρεκόρ κλειστού στίβου, 5,03 μ.Σούπερ Γκραν Πρι της IAAF Μόντε Κάρλο, Μονακό 1ηΝέο παγκόσμιο ρεκόρ ανοικτού στίβου, 5,04 μ.Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2008 Πεκίνο, Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας 1η Νέο Παγκόσμιο Ρεκόρ, 5,05 μ.2009 Μίτινγκ της IAAF του Γκόλντεν Λιγκ, ΖυρίχηΖυρίχη, Ελβετία 1ηΝέο παγκόσμιο ρεκόρ, 5,06 μ.2010 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού ΣτίβουΝτόχα, Κατάρ 4η 4,60 μ.2011 Παγκόσμιο ΠρωτάθλημαΝταεγού, Νότια Κορέα 6η 4,65 μ.2012 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού ΣτίβουΚωνσταντινούπολη, Τουρκία 1η4,80 μ.Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2012Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο 3η  4,70 μ.2013 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Μόσχα, Ρωσία 1η4,89 μ.

 Ρεκόρ 

ΚατηγορίαΕπίδοσηΤόποςΗμερομηνίαΕφήβων4,10 μ. Μπίντγκοστς, Πολωνία1999 , 18 ΙουλίουΝεανίδων4,20 μ.Σαντιάγο, Χιλή2000 , 8 ΟκτωβρίουΝεανίδων4,46 μ. Βερολίνο, Γερμανία2001, 2 ΑυγούστουΝεανίδων4,47 μ.Βουδαπέστη, Ουγγαρία2001, 10 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (ανοικτός στίβος)4,82 μ. Γκέιτσχεντ, Αγγλία 2003, 14 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,87 μ.  Γκέιτσχεντ, Αγγλία 2004, 27 ΙουνίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,89 μ. Μπέρμιγχαμ, Αγγλία 2004, 25 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,90 μ. Λονδίνο, Αγγλία 2004, 30 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,91 μ.Αθήνα, Ελλάδα2004, 24 ΑυγούστουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,92 μ. Βρυξέλλες, Βέλγιο 2004, 3 ΣεπτεμβρίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,93 μ. Λωζάννη, Ελβετία2005, 5 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)4,95 μ. Μαδρίτη, Ισπανία2005, 16 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος) 4,96 μ. Λονδίνο, Αγγλία2005, 22 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)5,00 μ. Λονδίνο, Αγγλία2005, 22 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)5,01 μ. Ελσίνκι, Φινλανδία2005, 12 ΑυγούστουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)5,03 μ. Ρώμη, Ιταλία2008, 11 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)5,04 μ.Μονακό2008, 29 ΙουλίουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)5,05 μ.Πεκίνο, Κίνα2008, 18 ΑυγούστουΠαγκόσμιο (Ανοικτός στίβος)5,06 μ.Ζυρίχη, Ελβετία2009, 28 ΑυγούστουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,83 μ. Ντονέτσκ, Ουκρανία 2004, 15 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,85 μ. Αθήνα, Ελλάδα 2004, 20 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,86 μ. Βουδαπέστη, Ουγγαρία 2004, 6 ΜαρτίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,87 μ. Ντονέτσκ, Ουκρανία 2005, 12 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,88 μ. Μπέρμιγχαμ, Αγγλία 2005, 18 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,89 μ. Λιεβέν, Γαλλία 2005, 26 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,90 μ. Μαδρίτη, Ισπανία 2005, 6 ΜαρτίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,91 μ. Ντονέτσκ, Ουκρανία 2006, 12 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)4,93 μ. Ντονέτσκ, Ουκρανία 2007, 10 ΦεβρουαρίουΠαγκόσμιο (Κλειστός στίβος)5,00 μ. Ντονέτσκ, Ουκρανία 2009, 15 Φεβρουαρίου'''Ευρωπαϊκό ρεκόρ (κλειστού στίβου)5,00 μ. Ντονέτσκ, Ουκρανία 2009, 15 ΦεβρουαρίουΟλυμπιακοί Αγώνες4,91 μ.Αθήνα, Ελλάδα2004, 24 ΑυγούστουΟλυμπιακοί Αγώνες5,05 μ.Πεκίνο, Κίνα 2008, 18 ΑυγούστουΠαγκόσμιο Πρωτάθλημα (ανοικτού στίβου)5,01 μ. Ελσίνκι, Φινλανδία2005, 12 ΑυγούστουΠαγκόσμιο πρωτάθλημα (κλειστού στίβου)4,86 μ. Βουδαπέστη, Ουγγαρία2004, 6 ΜαρτίουΕυρωπαϊκό πρωτάθλημα (κλειστού στίβου)4,90 μ. Μαδρίτη, Ισπανία 2005, 6 ΜαρτίουΕυρωπαϊκό πρωτάθλημα (ανοικτού στίβου)4,80 μ.Γκέτεμποργκ, Σουηδία 2006, 12 Αυγούστου

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 World Athletics: Yelena ISINBAYEVA
 Επίσημος ιστότοπος
 Елена Исинбаева - Βιογραφία 

Ισινμπ
Ισινμπ
Ισι 
Κατηγορία:Πρωταθλητές Ευρώπης στον στίβο
Ισινμπάγιεβα
Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Κλειστού Στίβου
Κατηγορία:Κάτοχοι μεταλλίων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου 
Κατηγορία:Παγκόσμιοι πρωταθλητές στίβου 
Κατηγορία:Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου
Κατηγορία:Χάλκινοι Ολυμπιονίκες του στίβου
Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2000
Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2004
Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2008
Κατηγορία:Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2012