Πολιτική της Γαλλικής Πολυνησίας

Το 2004 η Γαλλία παραχώρησε στην κτήση της Γαλλικής Πολυνησίας καθεστώς διευρυμένης αυτοδιοίκησης.  Έτσι, Αρχηγός Κράτους είναι έκτοτε όχι μόνο ο Πρόεδρος της Γαλλίας, αλλά και ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης της Γαλλικής Πολυνησίας. Από το 2023 Πρόεδρος είναι ο Μοετάι Μπρόδερμαν. Η Γαλλία εκπροσωπείται από τον Ύπατο Αρμοστή, ο οποίος είναι Γάλλος. Από 1η Σεπτεμβρίου 2025 Ύπατος Αρμοστής τελεί ο Αλεξάντρ Ροσάτ. Πρόεδρος του Κοινοβουλίου (Εδαφική Συνέλευση) είναι ο Γκαστόν Τονγκ Σανγκ από τις 17 Μαΐου 2018 (επίσης αρχηγός της Κυβέρνησης).

 Πολιτικές εξελίξεις 2008-14 
Στις 24 Φεβρουαρίου του 2008 έπειτα από τις βουλευτικές εκλογές νωρίτερα εκείνη τη χρονιά, ο Φλος εξελέγη Πρόεδρος για μία ακόμη φορά, με 29 ψήφους υπέρ έναντι 27 κατά και με τη στήριξη της Ένωσης για τη Δημοκρατία, η οποία είναι υπέρ της ανεξαρτησίας. Οι εκλογές διεξήχθησαν νωρίτερα καθώς επιτεύχθηκε συμφωνία ανάμεσα στα τρία κόμματα γιαRadio New Zealand, 20 Φεβρουαρίου 2008. συνεργασία. Ωστόσο, τον Απρίλιο του 2008, έπειτα από πρόταση μομφής, η κυβέρνηση του Φλος κατέρρευσε και στην προεδρία εξελέγη ο Γκαστόν Τονγκ Σανγκ. Ο τελευταίος ήρθε αντιμέτωπος με βουλευτές που αυτομόλησαν σε άλλα κόμματα, με αποτέλεσμα να παραιτηθεί στις 8 Φεβρουαρίου του 2009, λίγο πριν διεξαχθεί η προγραμματισμένη ψηφοφορία για πρόταση μομφής στην κυβέρνησή του. Από τη διεξαγωγή των εκλογών του 2004 και μετά η Γαλλική Πολυνησία έχει αλλάξει 8 κυβερνήσεις. Το Νοέμβριο του 2009, έπειτα από πρόταση μομφής, κατέρρευσε η κυβέρνηση του Τεμαρού. Πρόεδρος έγινε ξανά ο Τονγκ Σανγκ, στις 25 Νοεμβρίου 2009. Η εναλλαγή Τεμαρού και Τονγκ Σανγκ στην εξουσία  συνεχίστηκε, καθώς τον Απρίλιο του 2011 έπειτα από πρόταση δυσπιστίας παραιτήθηκε ο Τονγκ Σανγκ και αυτομάτως έγινε για 5η φορά πρόεδρος ο Όσκαρ Τεμαρού. Την πρόταση δυσπιστίας υπερψήφισαν τα 29 επί συνόλου 57 μελών του Κοινοβουλίου. RNZI, French Polynesia’s Tong Sang ousted by Temaru, 1 Απριλίου 2011.

Έπειτα από τη διεξαγωγή του δεύτερου γύρου των βουλευτικών εκλογών, στις 5 Μαΐου 2013, το κόμμα Tahoeraa Huiraatira κέρδισε 45,1% των ψήφων (38 επί συνόλου 57 εδρών), η Ένωση για τη Δημοκρατία 29,3% (11), και το κόμμα A Ti'a Porinetia 25,6% (8). Η συμμετοχή στις εκλογές ήταν της τάξης του 72,8%. 

Στις 17 Μαΐου 2013 εξελέγη νέος πρόεδρος από το Κοινοβούλιο ο Γκαστόν Φλος με 38 ψήφους έναντι 11 για τον Αντονί Ζερός (Ένωση για τη Δημοκρατία) και 8 για τον Τέβα Ρόχφριτς (Teva Rohfritsch, από το A Ti'a Porinetia)rulers.org, ανάκτηση 30-6-2013. Έπειτα από την τελεσίδικη καταδίκη του Φλος για διαφθορά, ο τελευταίος αντικαταστάθηκε από τον Εντουάρ Φριτς, το Σεπτέμβριο του 2014.

 Πρόεδροι της Γαλλικής Πολυνησίας 

Πρώτος πρόεδρος ανέλαβε ο Γκαστόν Φλος στις 14 Σεπτεμβρίου 1984 και κυβέρνησε ως τις 12 Φεβρουαρίου 1987, από το κόμμα Tahoera'a Huiraatira.

 Προεδρικές εκλογές 
2009
Η εκλογή του Προέδρου γίνεται από τη Βουλή, με έμμεση ψηφοφορία. Στις 12 Φεβρουαρίου  2009 πρόεδρος εξελέγη για μία ακόμη φορά ο Όσκαρ Τεμαρού. 

Υποψήφιοι στις εκλογές ήταν οι εξής 4:
 Όσκαρ Τεμαρού, από το κόμμα Tavini Huiraatira/Ένωση για τη Δημοκρατία
 Γκαστόν Τονγκ Σανγκ, από το Ο Porinetia To Tatou Ai'a
 Εντουάρ Φριτς, από το Tahoera'a Huiraatira και
 Σάντρα Λεβί Αγκαμί, πρώην μέλος του συνασπισμού του Τονγκ Σανγκ.

 Αποτελέσματα 
Στον πρώτο γύρο ο Τεμαρού έλαβε 24 ψήφους, ο Τονγκ Σανγκ 20, ο Φριτς 12 και η Αγκαμί μία ψήφο.
 Έτσι, ο πρώτος γύρος δεν οδήγησε σε εκλογή προέδρου. Για το λόγο αυτό διεξήχθη το απόγευμα της ίδιας ημέρας ο δεύτερος γύρος. Σε αυτόν αναμετρήθηκαν οι Τεμαρού και Τονγκ Σανγκ. Η Συνέλευση της Γαλλικής Πολυνησίας εξέλεξε τον Τεμαρού νέο πρόεδρο στο δεύτερο γύρο, με 37 ψήφους έναντι 20 για τον Τονγκ Σανγκ. Τον Τεμαρού υποστήριξε το κόμμα Tahoera'a Huiraatira. Ο υποψήφιος του κόμματος αυτού, Εντουάρ Φριτς, είχε αποσυρθεί έπειτα από τη διεξαγωγή του πρώτου γύρου, παρέχοντας την υποστήριξη του κόμματός του στον Τεμαρού. Έτσι, σε διάστημα μικρότερο από 5 χρόνια, ο Τεμαρού έγινε για 4η φορά πρόεδρος της Γαλλικής Πολυνησίας.

 Πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (2023) 

Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν σε δύο γύρους, στις 16 Απριλίου και στις 30 Απριλίου 2023.

Προηγούμενες εκλογές
 Βουλευτικές εκλογές 2004 και 2005 
Οι προηγούμενες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν το 2004 και το 2005.

+ Συνέλευση της Γαλλικής Πολυνησίας, 23 Μαΐου 2004 και 13 Φεβρουαρίου 2005Συνασπισμοί και κόμματαΨήφοι%ΈδρεςTahoera'a Huiraatira (Λαϊκός Συναγερμός) 45,227 Ένωση για τη Δημοκρατία (Union pour la Démocratie)
Tavini Huiraatira (Υπηρέτης του Λαού)
Aia Api (Νέα Γη)
Tapura Amui No Te Faatereraa Manahune - Tuhaa Pae
Tapura Amui No Raromatai49,128Συμμαχία για μια Νέα Δημοκρατία (Alliance pour une Démocratie Nouvelle)
Fetia Api (Nouvelle Etoile/Νέο Αστέρι)
No Oe E Te Nunaa (Αυτή η Χώρα Είναι Δική Σου)2Σύνολο (συμμετοχή 78,3 %) 57Πηγή: Rulers. Επαναληπτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 13 Φεβρουαρίου 2005 στην Ταϊτή και στη Μουρέα έπειτα από την ακύρωση των αποτελεσμάτων σε αυτές τις εκλογικές περιφέρειες (37 επί συνόλου 57 εδρών).

2008

Ένα νέο εκλογικό σύστημα εισήχθη στις εκλογές του 2008.

2013 

Οι βουλευτικές εκλογές του 2013 διεξήχθησαν στις 21 ΑπριλίουTahoeraa dominates first round of French Polynesia election  RZNI, 22 Απριλίου 2013 και στις 5 Μαΐου 2013. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη του κόμματος Tahoera'a Huiraatira, το οποίο κέρδισε 38 επί συνόλου 57 εδρών στη Συνέλευση. 

 2018 
Το 2018 διεξήχθησαν βουλευτικές εκλογές στις 22 Απριλίου και στις 6 Μαΐου. Το νεοσύστατο κόμμα Tapura Huiraatira αναδείχθηκε νικητής των εκλογών και κατέστη το μεγαλύτερο στη συνέλευση, εξασφαλίζοντας τις 38 από τις συνολικά 57 έδρες.

 Δείτε επίσης
Γαλλική Πολυνησία

Παραπομπές