Σάντι Απόστολι, Ρώμη

Η Βασιλική των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων (ιταλ. Basilica dei Santi XII Apostoli), είναι ένας χριστιανικός ναός του 6ου αιώνα στην πόλη της Ρώμης. Βρίσκεται τον Κυρηνάλιο λόφο, στην περιοχή Τρέβι, στην ομώνυμη πλατεία. Κατά τη Βυζαντινή Εποχή ήταν αφιερωμένη στους Αγίους Ιάκωβο και Φίλιππο, κατόπιν σε όλους τους Αποστόλους. Σήμερα η βασιλική αποτελεί την έδρα του Τάγματος των Φραγκισκανών στη Ρώμη.

 Ιστορικά στοιχεία 
Την εκκλησία έχτισε τον 6ο αιώνα ο Πάπας Πελάγιος Α΄ για να τιμήσει τη νίκη του στρατηγού Ναρσή κατά των Οστρογότθων. Η πρώτη εκκλησία καταστράφηκε από ένα σεισμό το 1348 και η τοποθεσία εγκαταλείφθηκε. 

Το 1417, ο Πάπας Μαρτίνος Ε΄, μέλος της οικογένειας Κολόνα, ιδιοκτήτριας του προσκείμενου Παλάτσο Κολόννα, ανοικοδόμησε το ναό, ενώ η πρόσοψη κατασκευάστηκε στα τέλη του ίδιου αιώνα. Στην ίδια περίοδο ανήκει και το περιστύλιο. Η κόγχη διακοσμήθηκε με μία περίφημη τοιχογραφία της Αναλήψεως από τον Μελότσο ντα Φορλί του οποίου το έργο ήταν ξακουστό για τις ρηξικέλευθες τεχνικές προοπτικής που χρησιμοποίησε και αναγνωρίστηκε ως το αριστούργημα του καλλιτέχνη. 

Ο Πάπας Κλήμης ΙΑ΄ παρήγγειλε το 1702 μια δραστική ανακαίνιση στο ναό. Οι τοιχογραφίες του Μελότσο είτε καταστράφηκαν είτε μεταφέρθηκαν στο Βατικανό και το Παλάτσο ντελ Κουιρινάλε. Κατασκευάστηκε ένα νέο Μπαρόκ εσωτερικό από τους Κάρλο και Φραντσέσκο Φοντάνα, το οποίο ολοκληρώθηκε το 1714. Στις εργασίες συμμετείχαν επίσης οι Λουντοβίκο Ρουσκόνι Σάσσι και Νικολά Μικέτι. Η σημερινή εκδοχή της νεοκλασικής προσόψεως ανήκει στον Τζιουζέπε Βαλαντιέ. Το επάνω κομμάτι της προσόψεως, νεοκλασικής τεχνοτροπίας με μεγάλο παράθυρο, κατασκευάστηκε από τον Τζοβάνι Τορλονία το 1827, ο οποίος άφησε μια επιγραφή, σημάδι της δικής του παρέμβασης: "IOANNES DVX TORLONIA FRONTEM PERFECIT A D MDCCCXXVII".

Στην εκκλησία αναπαύονται τα οστά των Αγίων Ιακώβου και Φιλίππου, προς τιμήν των οποίων χτίστηκε ο αρχικός ναός. Για μια σύντομη περίοδο στην εκκλησία αυτή φιλοξενήθηκε ο τάφος του Μιχαήλ Αγγέλου, πριν μεταφερθεί στην Σάντα Κρότσε της Φλωρεντίας. Επίσης στο ναό αυτό βρίσκεται η καρδιά της Μαρία Κλεμεντίνα Σομπιέσκα, συζύγου του Τζέιμς Φράνσις Έντουαρντ Στούαρτ. Μετά το θάνατο του Τζέιμς, το σώμα του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα το 1776 προτού κηδευτεί με τη σύζυγό του στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου.

 Εσωτερική διακόσμηση 
Το εσωτερικό, που χαρακτηρίζεται από μια επιβλητική και αυστηρή αρχιτεκτονική, μπορεί κανείς να θαυμάσει έργα του Αντονιάτσο Ρομάνο, του Μπενεντέττο Λούτι, του Τζιουζέπε Κάντες ( η θαυμάσια Έκσταση του Σαν Τζιουζέπε ντα Κοπερτίνο ) και κάποια ταφικά ανάγλυφα του 15ου αιώνα, εκ των οποίων ένα αποτελεί έργο του Μίνο ντα Φιέζολε. Αξιοθαύμαστος είναι ο Τάφος του Λορέντζο Κολόνα, αναγεννησιακό έργο του Λουίτζι Καπόνι, και ακολούθως του Αντρέα Μπρένιο. Εντυπωσιακή για την ψευδαίσθηση που προκαλεί είναι η τρισδιάστατη απεικόνιση της Πτώσης των Επαναστατημένων Αγγέλων, πάνω από το πρεσβυτέριο, έργο του Τζοβάνι Οντάτσι. Ωστόσο, τα δύο διασημότερα έργα που βρίσκονται στην εκκλησία είναι η τοιχογραφία στο θόλο, ο Θρίαμβος του Τάγματος των Φραγκισκανών από τον Μπατσίτσιο (1707) και το Ταφικό μνημείο του Πάπα Κλήμη ΙΔ΄ , έργο του Αντόνιο Κανόβα (1787). Στο εσωτερικό του προστώου, στα αριστερά, υπάρχει το μνημείο του χαράκτη Τζοβάνι Βολπάτο, έργο επίσης του Κανόβα (1807).

 Εικόνες 
Κάντε κλικ στις παρακάτω εικόνες για μεγέθυνση:

 Παραπομπές 

 Πηγές 

 «Ρώμη», από τη σειρά Οδηγοί του Κόσμου, εκδ. Καθημερινή, Dorling Kindersley 

Απόστολι