Σουν Τσου

Ο Σουν Τσου (/suːn ˈdzuː, suːn ˈsuː/ κινεζικά: 孫子; πινγίν: Sūnzǐ, περίπου 544-496 π.Χ.) ήταν Κινέζος στρατηγός, ειδικός στη στρατιωτική στρατηγική, συγγραφέας και φιλόσοφος. Έζησε στο δεύτερο μισό της Δυναστείας Τζόου, στην «Περίοδο των Ανατολικών Τζόου» και συγκεκριμένα στο τέλος της «περιόδου Άνοιξης και Φθινοπώρου».

Το όνομα Σουν Τσου είναι τιμητικό επίθημα που σημαίνει Μάστερ Σουν, όπου το «Μάστερ» μπορεί να ερμηνευθεί ως «Δάσκαλος» ή «Κύριος». Το όνομά του το προσωπικό, δηλαδή της γέννησης, ήταν Σουν Γου (κιν: 孫武), και το ευγενικό, δηλαδή αυτό που απέκτησε μετά την ενηλικίωσή του, ήταν Τσανγκτσίν (κιν: 長卿).

Θεωρείται ο συγγραφέας της πραγματείας Η Τέχνη του Πολέμου, ενός σημαντικού έργου στρατιωτικής στρατηγικής, που έχει επηρεάσει τόσο τη δυτική όσο και την ανατολική - ασιατική φιλοσοφία, καθώς και τη στρατιωτική σκέψη.

 Η ζωή και το έργο του 
Η ιστορικότητα του Σουν Τσου είναι αβέβαιη. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, τα Χρονικά της Άνοιξης και του Φθινοπώρου, που παραδοσιακά αποδίδονται στον Κομφούκιο, και τα Αρχεία του Μεγάλου Ιστορικού του Σίμα Τσιεν γεννήθηκε στην αρχαία κινεζική πόλη Τσιν στο τέλος της «περιόδου Άνοιξης και Φθινοπώρου». Ήταν στρατηγός του βασιλιά του κράτους του Γου (περιοχή κοντά στον ποταμό Γιανγκτσέ), στο τέλος του 6ου αιώνα π.Χ.

μικρογραφία|Ένα αντίγραφο της Τέχνης του Πολέμου σε μπαμπού.|αριστερά

Η ιδιοσυγκρασία του Σουν Τσου απεικονίζεται από τον Σίμα Τσιεν στην εξής ιστορία: Ο βασιλιάς του Γου, αφού μελέτησε την Τέχνη του Πολέμου ζήτησε από τον Σουν Τσου να εκπαιδεύσει στρατιωτικά τις παλλακίδες του. Ο Σουν Τσου τις χώρισε σε δύο ομάδες και όρισε επικεφαλής δύο ευνοούμενες του βασιλιά. Διέταξε τις ομάδες με στρατιωτικό παράγγελμα να στρίψουν δεξιά, αλλά αυτές γέλασαν. Τότε ο Σουν Τσου ισχυρίστηκε ότι οι εντολές δεν ήταν ξεκάθαρες, οπότε ευθυνόταν ο ίδιος που δεν κατανοούνταν. Αν και επανέλαβαν αρκετές φορές τη διαδικασία, οι γυναίκες δεν υπάκουαν. Τότε ο Σουν Τσου υποστήριξε ότι «Όταν οι εντολές δεν κατανοούνται, φταίει ο στρατηγός. Μα, όταν οι εντολές είναι ξεκάθαρες και δεν υπακούν οι στρατιώτες, τότε φταίνε οι αξιωματικοί». Έτσι, ο Σουν Τσου διέταξε τη θανάτωση των δύο ευνοούμενων παλλακίδων. Ορίστηκαν νέες επικεφαλής, οι δυο ομάδες ανασυντάχθηκαν και τα παραγγἐλματα εκτελέστηκαν παραδειγματικά. Τελικά ο Σουν Τσου διορίστηκε στρατηγός και έφερε μεγάλες νίκες στον βασιλιά.

Αν και δεν αμφισβητείται η αυθεντικότητα της Τέχνης του Πολέμου, η ζωή του συγγραφέα της είναι ένα μυστήριο και αποτελείται κυρίως από υποθέσεις.

Μεταφράσεις του συγγράμματός του
Το σύγγραμμα που κατέλιπε ο Σουν Τσου μεταφράσθηκε από πάρα πολύ νωρίς στην Ευρώπη και αργότερα ενέπνευσε ενδιαφέρον και στην Αμερική.

Στα γαλλικά
Ήδη από τις ιεραποστολές των Ιησουιτών διοχετεύθηκαν πολλές γνώσεις και συγγράμματα στην Ευρώπη. Το 1772, λοιπόν, ένας ιησουίτης που ζούσε στο Πεκίνο, ονόματι Amiet, εξέδωσε μία πρώτη μετάφραση αυτού του έργου. Το 1782 δημοσιεύθηκε και δεύτερη μετάφραση του έργου.

Στα αγγλικά
Το 1905, κάποιος λοχαγός Κάλθροπ (Calthrop) δημοσίευσε μία αγγλική μετάφραση του κειμένου. Ωστόσο η μετάφρασή του δεν ήταν απευθείας από το αρχαίο κινεζικό κείμενο, αλλά από μία ιαπωνική μετάφραση, πράγμα που άφηνε ακάλυπτο τον χώρο για μία μετάφραση από το πρωτότυπο.

Έτσι, το 1910 ακολούθησε η ιστορικής σημασίας μετάφραση του Χέρμπερτ Τζάιλς (Herbert Giles). Η μετάφραση του Τζάιλς θεωρείται ακόμα και σήμερα μία από τις πιο αξιόπιστες, όχι μόνον γιατί πρόκειται για μία μετάφραση από το αρχαίο κινεζικό κείμενο, αλλά και επειδή ο συντάκτης της ήταν  σινολογία και όχι κάποιος ερασιτέχνης φιλόλογος του στρατού. Χάρις στην μετάφραση του Τζάιλς καθιερώθηκε ο τίτλος "Η Τέχνη του Πολέμου" (The Art of War) για το σύγγραμμα του Σουν Τσου, αν και αυτή η απόδοση είναι αρκετά ελεύθερη.

Μία ακόμα σημαντική μετάφραση, η οποία προκάλεσε αρκετή εντύπωση στους αμερικανικούς κύκλους, είναι αυτή του αμερικανού στρατηγού Σάμιουελ Γκρίφιθ (Samuel Griffith), η οποία δημοσιεύθηκε το 1963. Η μετάφραση έδρεψε μικτές κριτικές: ένας πρώην αρχηγός της CIA την εκθείασε σε ένα βιβλίο του, ενώ ο γνωστός σινολόγος D. C. Lau την χαρακτήρισε ως απογοητευτική.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Κινέζοι φιλόσοφοι
Κατηγορία:Κινέζοι συγγραφείς