Μακεμάκε

Ο πλανήτης νάνος Μακεμάκε
ΑνακάλυψηΑνακαλύφθηκε από Μπράουν, Τρουχίλο και ΡαντίνοβιτςΑνακαλύφθηκε στις 31 Μαρτίου 2005Χαρακτηριστικά τροχιάςJPL Small-Body Database Browser, ανακτήθηκε 15 Νοεμβρίου 2009Αφήλιο 7.892.900.000 km  (52,761 AU)Περιήλιο 5.676.950.000 km  (37,948 AU)Ημιάξονας τροχιάς 6.784.900.000 km  (45,354 AU)Εκκεντρότητα 0,1633Περίοδος περιφοράς 111.564 ημέρες  (305,45 χρόνια)Συνοδική Περίοδος - ημέρες Μέση Ταχύτητα Τροχιάς 4,419 km/s Κλίση 29,002° ως προς την Εκλειπτική Μήκος του ανερχόμενου σημείου 79,488° Όρισμα του περιηλίου 295,299° Δορυφόροι 1 Φυσικά Χαρακτηριστικά Ισημερινή Ακτίνα  750 km  Πολική Ακτίνα  - km  Πεπλάτυνση  - Επιφάνεια ~7 ×106 km2  (14,98 γήινες)Όγκος ~1,8 ×109 km3 Μάζα ~4 ×1021 kgΜέση πυκνότητα ~2 g/cm3Επιφανειακή Βαρύτητα στον Ισημερινό ~0,47 m/s2Ταχύτητα Διαφυγής ~0,84 km/sΑστρονομική περίοδος περιστροφής 7,771 ± 0,003 hA. N. Heinze and Daniel deLahunta, The rotation period and light-curve amplitude of Kuiper belt dwarf planet 136472 Makemake, The Astronomical Journal 138 (2009), pp. 428-438. doi: 10.1088/0004-6256/138/2/428 Ταχύτητα περιστροφής στον Ισημερινό - km/s Κλίση άξονα -°Λευκαύγεια 78,2 ± 10,38,6 Φαινόμενο μέγεθος 16,9 Απόλυτο μέγεθος -0,45 Θερμοκρασία
ελάχ.μέσημεγ.
  30-35 K 

Ο Μακεμάκε (επίσημη ονομασία: 136472 Μακεμάκε, σύμβολο: 16px|🝼, προσωρινή: 2005 FY9) είναι ένα από τα δύο μεγαλύτερα κλασικά αντικείμενα της ζώνης του Κάιπερ. Με διάμετρο περίπου 1.500 χιλιόμετρα έχει διάμετρο περίπου τα τρία τέταρτα της διαμέτρου του Πλούτωνα. Είναι το δεύτερο πιο λαμπρό μεταποσειδώνιο αντικείμενο μετά τον Πλούτωνα και λάμπει σαν αστέρας μεγέθους 16,7. Ανακαλύφθηκε στις 31 Μαρτίου 2005 και ανακηρύχθηκε πλανήτης νάνος τις 11 Ιουλίου 2008 από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση.

 Ανακάλυψη 
Ο Μακεμάκε ανακαλύφθηκε στις 31 Μαρτίου 2005 και η ανακάλυψή του ανακοινώθηκε στις 29 Ιουλίου 2005, την ίδια μέρα με την ανακοίνωση της Έριδος και δύο μέρες μετά την ανακοίνωση της Χαουμέιας.

Ο Μακεμάκε, αν και τόσο φωτεινός, ανακαλύφθηκε μόλις το 2005 διότι βρίσκεται στην Κόμη της Βερενίκης, μακριά από την εκλειπτική όπου γίνονται οι περισσότερες έρευνες, διότι υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να ανακαλυφθεί ένα σώμα εκεί. Θα μπορούσε να είχε ανακαλυφθεί το 1930 από τον Κλάιντ Τόμπω (ο οποίος ανακάλυψε τον Πλούτωνα το 1930), όταν βρισκόταν στην εκλειπτική μεταξύ Ταύρου και Ηνίοχου και είχε λαμπρότητα 16, άλλα ήταν κοντά στον γαλαξία, με αποτέλεσμα να μην ξεχωρίζει εύκολα από τα άστρα.

 Όνομα 
Όταν ανακαλύφθηκε ο 2005 FY9 ονομάστηκε Easterbunny (λαγουδάκι του Πάσχα), γιατί ανακαλύφθηκε λίγο μετά το Πάσχα. Μακεμάκε είναι το όνομα του θεού δημιουργού της ανθρωπότητας των κατοίκων του νησιού του Πάσχα, για να διατηρηθεί η σύνδεσή του με το Πάσχα.

 Τροχιά 

Προς το παρόν ο Μακεμάκε βρίσκεται στις 52 αστρονομικές μονάδες, κοντά στο αφήλιό του, και θα φτάσει στο αφήλιό του το 2033. Όπως η Χαουμέια η τροχιά του Μακεμάκε έχει μεγάλη κλίση, περίπου 29 μοίρες, και είναι μετρίως ελλειπτική (εκκεντρότητα 0,16). Όμως ο Μακεμάκε έχει πιο απομακρυσμένο από τον Ήλιο, περιήλιο και μέση ακτίνα τροχιάς από τη Χαουμέια και ολοκληρώνει μία περιστροφή κάθε 305 χρόνια. Και ο Μακεμάκε και η Χαουμέια βρίσκονται προς το παρόν μακριά από την εκλειπτική, σε γωνιακή απόσταση 29 μοίρες.

Ο Μακεμάκε έχει ταξινομηθεί ως κλασσικό αντικείμενο της ζώνης του Κάιπερ, δηλαδή βρίσκεται μακρυά από τον Ποσειδώνα και μπορεί να μείνει σταθερό. Αντικείμενα σαν τον Μακεμάκε έχουν μικρή εκκεντρότητα (> 0,2) και περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο όπως και οι πλανήτες. Μάλλον συμπτωματικά ο Μακεμάκε είναι κοντά σε τροχιακή αντήχηση 6:11 με τον Ποσειδώνα.Preliminary simulation of Makemake (2005 FY9)'s orbit and the 2009-02-04 nominal (non-librating) rotating frame for Makemake.

 Φυσικά Χαρακτηριστικά 
Ο Μακεμάκε είναι το δεύτερο λαμπρότερο Μεταποσειδώνειο αντικείμενο (ΤΝΟ) μετά τον Πλούτωνα, με φαινομενικό μέγεθος 16,9. Το μέγεθος του Μάκεμακε δεν είναι επακριβώς γνωστό και υπολογίζεται, με βάση παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Σπίτζερ, ότι είναι 1.500 ±400200 χιλιόμετρα, το τρίτο μεγαλύτερο υπερποσειδώνιο αντικείμενο μεγαλύτερο από τη Χαουμέια. Μετρήσεις από επιπρόσθηση το 2011 έδειξαν ότι ο Μακεμάκε έχει πεπλατυσμένο σχήμα, με πολική ακτίνα 1.430 ± 9 χλμ. και ισημερινή ακτίνα 1.502 ± 45 χλμ. Η πυκνότητά του είναι 1,7 γραμ./κυβικό εκατοστό. Έχει μεγάλη λευκαύγεια, 0,77 που υποδεικνύει μία εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία, γύρω στους -240 °C.

Είναι ένα κόκκινο αντικείμενο, όπως και ο Πλούτωνας. Στο φάσμα υπάρχει μια ευρεία γραμμή απορρόφησης στο μεθάνιο. Φασματική ανάλυση της επιφάνειας του Μακεμάκε παρουσιάζει ότι καλύπτεται από μεθάνιο σε μορφή μεγάλων κόκκων με διάμετρο πάνω από 1 εκατοστό, θολίνες, στις οποίες οφείλει ο Μακεμάκε το χρώμα του, αιθάνιο και λίγο στερεό άζωτο.

 Ατμόσφαιρα 
Ο Μακεμάκε πιθανολογούνταν πως είχε μια αραιή ατμόσφαιρα παρόμοια με αυτή του Πλούτωνα, εξαιτίας της παρουσίας μεθανίου και πιθανώς αζώτου. Όταν ο Χοσέ Λουίς Ορτίθ μελέτησε φωτογραφίες από μια επιπρόσθηση του πλανήτη νάνου με έναν αστέρα το 2011 ορατή από τη Νότια Αμερική, βρήκαν ότι δεν περιβάλλεται από ατμόσφαιρα, ή αν υπάρχει αυτή είναι πολύ αραιή. Μια άλλη πιθανότητα είναι ο Μακεμάκε να διαθέτει μόνο τοπική ατμόσφαιρα σε κάποια σημεία και όχι παγκόσμια.Dwarf Planet Makemake Lacks Atmosphere: Distant Frigid World Reveals Its Secrets for First Time ScienceDaily, 19 Νοεμβρίου 2012

 Δορυφόροι 
Στις 26 Απριλίου του 2016, οι αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ που είχαν ληφθεί τον Απρίλιο του 2015, ανακοίνωσαν την ανακάλυψη ενός δορυφόρου με διάμετρο ~175 χιλιόμετρα (με υποτιθέμενη λευκαύγεια 4%) σε τροχιά γύρω από τον Μακεμάκε, σε απόσταση ≥ 21.000 χιλιομέτρων και με περίοδο ≥ 12 ημέρες (οι ελάχιστες τιμές είναι αυτές για μια κυκλική τροχιά, η πραγματική τροχιακή εκκεντρότητα είναι άγνωστη). Στον δορυφόρο αυτό δόθηκε το προσωρινό όνομα S/2015 (136472) 1.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 MPEC listing for Makemake
 AstDys orbital elements
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Press release  from WHT and Telescopio Nazionale Galileo on Makemake's similarity to Pluto.
 Makemake chart and Orbit Viewer
 Precovery image with the 1.06 m Kleť Observatory telescope on April 20, 2003
 Makemake of the Outer Solar System APOD July 15, 2008
 Simulation of Makemake (2005 FY9)'s orbit

Κατηγορία:Πλανήτες Νάνοι του Ηλιακού Συστήματος
Μακεμάκε