Άντονι Κουέιλ

Ο Σερ Τζον Άντονι Κουέιλ (αγγλικά: Anthony Quayle, 7 Σεπτεμβρίου 1913 – 20 Οκτωβρίου 1989) ήταν Άγγλος ηθοποιός και σκηνοθέτης. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του στον κινηματογράφο και το θέατρο κέρδισε υποψηφιότητες σε σημαντικά βραβεία, όπως τα Όσκαρ, τις Χρυσές Σφαίρες και τα BAFTA, ενώ τιμήθηκε με βραβεία Emmy και Τόνυ. Υποδύθηκε μια ευρεία γκάμα ρόλων, με εξαιρετικές επιδόσεις σε ρόλους ανθρώπων με εξουσία, που όμως διέθεταν και μία δόση αδυναμίας στο χαρακτήρα τους.

 Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στο Άινσντεϊλ του Σάουθπορτ στο Λάνκασιρ και σπούδασε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης του Λονδίνου. Μετά από εμφανίσεις σε ένα music hall συνεργάστηκε με το Old Vic το 1932. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε ως αξιωματικός του στρατού και ως ένας από τους διοικητές των βοηθητικών μονάδων.Βοηθητικές μονάδες ήταν οι δυνάμεις που έμεναν πίσω στη Μεγάλη Βρετανία για να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο γερμανικής εισβολής. Αργότερα μπήκε στην Ομάδα Εκτέλεσης Ειδικών Επιχειρήσεων και διετέλεσε σύνδεσμος με τους παρτιζάνους στην Αλβανία (πιστεύεται πως η υπηρεσία του στην ομάδα αυτή τον επηρέασε βαθιά και δεν ένιωθε ποτέ άνετα να μιλάει γι’ αυτό το θέμα). Το 1944 ήταν βοηθός του Κυβερνήτη του Γιβραλτάρ την εποχή που συγκρούστηκε το αεροπλάνο του στρατηγού Βλάντισλαβ Σικόρσκι στις 4 Ιουλίου 1943. Περιέγραψε τις εμπειρίες του σε μυθιστορηματική μορφή στο βιβλίο Eight Hours from England.

Από το 1948 μέχρι και το 1956 σκηνοθέτησε στο Shakespeare Memorial Theatre και έθεσε τα θεμέλια για την ίδρυση της Royal Shakespeare Company. Ανάμεσα στους σαιξπηρικούς ρόλους που ο ίδιος υποδύθηκε συναντούμε τον Φάλσταφ, τον Οθέλλο, τον Μπένεντικ στο Πολύ κακό για το τίποτα, και τον Ααρών στον Τίτο Ανδρόνικο στο πλάι του σερ Λόρενς Ολίβιε. Επίσης υποδύθηκε τον Μόσκα στο έργο του Μπεν Τζόνσον με τίτλο Βολπόνε. Ακόμη συμμετείχε σε πολλά σύγχρονα θεατρικά έργα. Ήταν υποψήφιος για βραβείο Τόνυ το 1956 για το έργο Tamburlaine the Great. Δημιούργησε και δική του θεατρική ομάδα, την 'Compass' (σημαίνει “πυξίδα”) που περιόδευε στην επαρχία μυώντας στο θέατρο ένα νέο κοινό.

Στη φιλμογραφία του περιλαμβάνονται ρόλοι στις ταινίες Ice Cold in Alex (1958), Tarzan's Greatest Adventure (1959), Τα Κανόνια του Ναβαρόνε (1961) και Ο Λώρενς της Αραβίας (1962). Έλαβε μια υποψηφιότητα για Όσκαρ Β' Ανδρικής Ερμηνείας το 1969 για την ερμηνεία του στην Άννα των Χιλίων Ημερών. Παίζοντας συχνά τον ρόλο του αξιοπρεπούς Βρετανού αξιωματικού αντλούσε στοιχεία από τα προσωπικά του βιώματα, φέροντας μια νότα αυθεντικότητας που απουσίαζε από τις ερμηνείες των συμπρωταγωνιστών του που δεν είχαν λάβει μέρος στον πόλεμο. Ένας από τους καλύτερούς του φίλους ήταν ο ηθοποιός Άλεκ Γκίνες, τον οποίο και γνώρισε στις ημέρες του στο Old Vic, και με τον οποίο συμπρωταγωνίστησε σε αρκετές ταινίες.

Ο Κουέιλ έκανε το ντεμπούτο του στο Μπρόντγουεϊ στο έργο The Country Wife το 1936. Τριαντατέσσερα χρόνια μετά, κέρδισε τις επιδοκιμασίες των κριτικών για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο ιδιαίτερα επιτυχημένο έργο του Άντονi Σάφερ με τίτλο Sleuth, που του χάρισε ένα Βραβείο Drama Desk.

Στις τηλεοπτικές εμφανίσεις του ηθοποιού περιλαμβάνεται ο πρωταγωνιστικός ρόλος στη δραματική σειρά του ITC με τίτλο Strange Report και ο ρόλος του Γάλλου στρατηγού Βιγιέρ στην μίνι σειρά του 1988 The Bourne Identity. Υπήρξε επίσης ο αφηγητής της αναγνωρισμένης σειράς ντοκιμαντέρ για την αεροπορία με τίτλο Reaching for the Skies.

Ο Κουέιλ έγινε ιππότης το 1985 και έφυγε από τον κόσμο στο Λονδίνο από καρκίνο του ήπατος τον Οκτώβριο του 1989 σε ηλικία 76 ετών. Παντρεύτηκε δύο φορές. Η πρώτη του σύζυγος ήταν η ηθοποιός Ερμιόνη Χάνεν (1913-1983) και η δεύτερη σύζυγός του ήταν η Ντόροθι Χάισον (1914-1997). Με τη Ντόροθι απέκτησε δύο κόρες, τη Τζένη και τη Ροζάννα, και έναν γιο, τον Κρίστοφερ.

 Φιλμογραφία 
+ Κινηματογράφος & ΤηλεόρασηΈτοςΤίτλοςΡόλοςΠρωτότυποςΕλληνικός 1934Moscow NightsΒάνια1938PygmalionΠυγμαλίωνκομμωτής 1948HamletΆμλετ ΜάρκελλοςSaraband for Dead LoversΟ χορός των νεκρών εραστώνΝτιούρερ 1955The Merry Wives of WindsorΟι εύθυμες κυράδες του Ουίνδσορσερ Τζον ΦάλσταφOh... Rosalinda!!Η νυχτερίδαστρατηγός Ορλόφκι 1956 The Battle of the River PlateΦον Σπέε, το καταδρομικό φάντασμααρχιπλοίαρχος ΧάρντγουντThe Wrong Man13 εγκλήματα ζητούν ένοχο Φρανκ Ντ. Οκόνορ 1957 Woman in a Dressing GownΗ γυναίκα με την κόκκινη ρόμπαΤζιμNo Time for TearsΔεν είναι ώρα για δάκρυαδρ Γκράχαμ Σίγκρεϊβ 1958 The Man Who Wouldn't TalkΟ άνθρωπος που δεν ήθελε να μιλήσειδρ Φρανκ ΣμιθIce-Cold in AlexΣταυροί στην έρημοβαν ντερ Πελ 1959Serious ChargeΥπό σοβαράν κατηγορίααιδεσιμότατος Χάουαρντ ΦίλιπςTarzan's Greatest AdventureΤαρζάν, ο κατακτητήςΣλέιντ 1960The ChallengeΗ συμμορία της μαύρης χειρόςΤζιμ1961The Guns of NavaroneΤα κανόνια του Ναβαρόνεταγματάρχης Ρόι Φράνκλιν  1962 H.M.S. DefiantΗ ανταρσία του καταδρομικού “Ατρόμητος”ΒίζαρντLawrence of ArabiaΟ Λόρενς της Αραβίας συνταγματάρχης Μπράιτον 1964 The Fall of the Roman EmpireΗ πτώση της Ρωμαϊκής ΑυτοκρατορίαςΒέρουλοςEast of SudanΑνατολικά του ΣουδάνΜπέικερ1965Operation CrossbowΕπιχείρηση "Σταυρωτό βέλος"ΜπάμφορντA Study in TerrorΣέρλοκ Χολμς, ο τρόμος των παρανόμωνδρ Μάρεϊ 1966 Poppies Are Also FlowersΗ κόκκινη παπαρούναΒάντερμπιλτIncompresoΧωρίς στοργήσερ Τζον Έντουαρντ Ντανκόμπι1969Mackenna's GoldΤο χρυσάφι του Μακέναηλικιωμένος ΆγγλοςBefore Winter ComesΠριν έρθει ο χειμώναςΜπιούλεϊAnne of the Thousand DaysΗ Άννα των χιλίων ημερώνΓουόλσεϊ 1972Everything You Always Wanted to Know About Sex * But Were Afraid to Ask Τα πάντα γύρω από το σεξ βασιλιάς1973Bequest to the NationΓια το μεγαλείο ενός έθνουςλόρδος Μίντο 1974QB VIIΑίθουσα βασιλικών δικαστηρίων νο 7Τομ ΜπάνιστερThe Tamarind SeedΑγάπησα έναν κατάσκοποΤζακ ΛόουντερGreat ExpectationsΜεγάλες προσδοκίεςΤζάγκερςMoses the LawgiverΜωυσήςΑαρών197621 Hours at Munich21 ώρες στο Μόναχοστρατηγός Ζβι ΖαμίρThe Eagle Has LandedΟ αετός πάτησε στη ΓηΒίλχελμ Κανάρις 1977Holocaust 2000Το σπέρμα του Σατανάκαθηγητής Γκρίφιθ 1979 Murder by DecreeΈγκλημα στον Τάμεσησερ Τσαρλς Γουόρεν1981Dial M for Murderκαθηγητής Χάμπαρντ1984The Last Days of PompeiiΟι τελευταίες μέρες της ΠομπηίαςΚουίντος 1988 The Bourne IdentityΧωρίς ταυτότηταστρατηγός Φρανσουά ΒιλιέLa Leggenda del santo bevitoreαξιοσέβαστος κύριοςBuster σερ Τζέιμς Μακντάουελ 1989Magdaleneπατήρ ΝέσλερKing of the Windλόρδος Γκράνβιλ 1995 The Thief and the CobblerΟ κλέφτης κι ο τσαγκάρηςβασιλιάς

 Βραβεύσεις και υποψηφιότητες 

Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου  
Υποψηφιότητα:
 1970: Β' Ανδρικής Ερμηνείας για την ταινία Η Άννα των χιλίων ημερών

Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (BAFTA)  
Υποψηφιότητα:
 1959: Καλύτερου Βρετανού Ηθοποιού για την ταινία Ice-Cold in Alex

Βραβεία Emmy  
Βράβευση:
 1975: Εξαίρετης ατομικής ερμηνείας σε Δεύτερο Ρόλο σε Κωμωδία ή Δράμα Σπέσιαλ για τη μίνι σειρά QB VII

Υποψηφιότητα:
 1981: Εξαίρετη Β' Ανδρική Ερμηνεία σε Μίνι Σειρά ή Σπέσιαλ για τη μίνι σειρά Masada

Χρυσές Σφαίρες  
Υποψηφιότητα:
 1970: Β' Ανδρικής Ερμηνείας για την ταινία Η Άννα των χιλίων ημερών

Πλήρης Κατάλογος Βραβείων: εδώ

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Η ιστοσελίδα του στο IMDb.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η ιστοσελίδα του στο Cine.gr.

Κατηγορία:Άγγλοι σκηνοθέτες
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Άγγλοι ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Βασιλικής Ακαδημίας Δραματικής Τέχνης