Επαρχία Μαλεβιζίου

Η Επαρχία Μαλεβιζίου αποτελούσε μία από τις επτά συνολικά Επαρχίες του Νομού Ηρακλείου. Κατείχε το βορειοδυτικό τμήμα του Νομού και συνόρευε στα βόρεια με το Κρητικό Πέλαγος, στα ανατολικά με την Επαρχία Τεμένους, στα νότια με τις Επαρχίες Καινουργίου και Μονοφατσίου, ενώ στα δυτικά με την Επαρχία Μυλοποτάμου στον Νομό Ρεθύμνης. Τα εδάφη της Επαρχίας ήταν κυρίως γήλοφοι, που καλύπτονταν από ελαιώνες και αμπελώνες. Παρήγαγε τη μεγαλύτερη ποσότητα κρασιών και σταφίδας, εξ ου και η ονομασία πολύοινος. Ονομαστό είναι το κρασί Μαλβαζία ή Μαλεβιζιώτικο (malvasia, vin malvoisie). Εκκλησιαστικώς υπαγόταν στην Αρχιεπισκοπή της Εκκλησίας της Κρήτης. Παλαιότερα, ως το 1821, υπαγόταν στην άλλοτε Επισκοπή Κνωσού, η οποία και καταργήθηκε έπειτα από τη σφαγή του Μητροπολίτη από τους Τούρκους.

 Κοινότητες 
Η Επαρχία Μαλεβιζίου απετελούσε από συνολικώς 31 κοινότητες, οι οποίες σήμερα βρίσκονται στούς δήμους Ηρακλείου, Μαλεβιζίου και Γόρτυνας.
+Κοινότηταπληθυσμός (1981)έκταση (χλμ²)σημερινός δήμοςΑγίου Μύρωνος86911,669ΗρακλείουΆνω Ασιτών45111,595ΗρακλείουΑστυρακίου42916,773ΜαλεβιζίουΑυγενικής7079,091ΗρακλείουΑχλάδας57021,87ΜαλεβιζίουΒουτών6188,623ΗρακλείουΓαζίου (τ. Καβροχωρίου) 2.05721,451ΜαλεβιζίουΓωνιών65728,485ΜαλεβιζίουΔαμάστας29821,658ΜαλεβιζίουΚαλεσιών74110,564ΜαλεβιζίουΚαμαρίου1602,44ΜαλεβιζίουΚαμαριώτου 1757,234ΜαλεβιζίουΚάτω Ασιτών1.0559,174ΗρακλείουΚεραμουτσίου2443,356ΜαλεβιζίουΚερασίων2792,654ΗρακλείουΚορφών6048,561ΜαλεβιζίουΚρουσώνος2.87243,151ΜαλεβιζίουΛουτρακίου1975,518ΜαλεβιζίουΜαράθου32414,599ΜαλεβιζίουΑηδονοχωρίου (Μετοχίων Καμαριώτου)1528,918ΜαλεβιζίουΜονής2863,888ΜαλεβιζίουΠενταμοδίου2422,519ΗρακλείουΠετροκεφάλου2573,094ΗρακλείουΠρινιά45913,37ΓόρτυναςΠυργούς3823,407ΗρακλείουΡοδιάς1.03821,147ΜαλεβιζίουΣάρχου2158,579ΜαλεβιζίουΣίβας2252,218ΗρακλείουΣταυρακίων6228,808ΗρακλείουΤυλίσου1.23020,207ΜαλεβιζίουΦόδελε44523,665Μαλεβιζίου

Ιστορικά στοιχεία
Το όνομα της Επαρχίας οφείλεται στο φρούριο Castel Malvisin ή Malvicino, από το οποίο σώζονται ερείπια σε λόφο, επάνω από τον οικισμό Κεραμούτσι. Η θέση λέγεται ακόμα και σήμερα Καστέλλι. Σύμφωνα με την ετυμολογία, το φρούριο ήταν κακός γείτονας (ενετικό mal vicino) των επαναστατών. Νεότεροι ερευνητές απέδειξαν ότι η ονομασία οφείλεται στην πολιορκητική μηχανή malvesin, που ήταν σε χρήση κατά τον Μεσαίωνα, είδος petriera, η οποία ονομαζόταν από τους Γάλλους και mauvais voisin. Το 1821 η Επαρχία μετονομάστηκε Επαρχία Κνωσού, ονομασία που δεν επικράτησε.

Βιβλιογραφία


Μαλεβιζιου