Καινούργιο Χωριό Ηρακλείου

Το Καινούργιο Χωριό, επισήμως γνωστό ως Καινούργιον Χωρίον, είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Χερσονήσου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Πεδιάδος. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι 18,5 χιλιόμετρα. Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η αμπελοκαλλιέργεια και η ελαιοκομία. Η οικονομία του χωριού βασίζεται στο λάδι και στο κρασί. Το Καινούργιο Χωριό έχει αναγνωριστεί ως παραδοσιακός οικισμός. 

Επίσης δραστηριοποιείται ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η Αγία Αναστασία», ο οποίος έχει ως κύριο στόχο τη διατήρηση, την ανάδειξη και την προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού. Μέσα από τις δράσεις του, συμβάλλει ενεργά στη διατήρηση των παραδόσεων, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην προώθηση του Καινούργιου Χωριού ως προορισμού πολιτιστικού και οινικού τουρισμού.

Ο Σύλλογος διοργανώνει πληθώρα εκδηλώσεων, με σημαντικότερη τα Τρυγοπατήματα, έναν θεσμό που ξεκίνησε το 2012 και αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για την τοπική οινοπαραγωγή. Η εκδήλωση περιλαμβάνει παραδοσιακές αναπαραστάσεις της διαδικασίας παραγωγής κρασιού, ομιλίες για την ιστορία της αμπελουργίας και κρητικό γλέντι.

Επιπλέον, στο χωριό λειτουργεί το Μουσείο Οίνου του Πολιτιστικού Συλλόγου, το οποίο φιλοξενεί εκθέματα σχετικά με την ιστορία της αμπελουργίας και της οινοποίησης στην περιοχή. Το μουσείο αποτελεί έναν χώρο πολιτιστικής αναζήτησης, όπου επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν τη μακραίωνη παράδοση του κρασιού και τη σημασία του για τον τόπο.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η Αγία Αναστασία» συνεχίζει τη δράση του μέσα από εκδηλώσεις, συνεργασίες και πρωτοβουλίες που προβάλλουν την τοπική πολιτιστική ταυτότητα και ενισχύουν την ανάπτυξη του χωριού.

 Ιστορικά στοιχεία 
μικρογραφία|250px|Ο πύργος του Φώσκολου.
Το χωριό αναφέρεται στις ενετικές απογραφές. Το 1583 στον Καστροφύλακα με την ονομασία Chienurio Chorio με 134 κατοίκουςΚαστροφύλακας, K 94, 1583.. Στην ίδια πηγή αναγράφεται και ο οικισμός Γάλυπε, ως Galipe, με 295 κατοίκους.

Στα τέλη του 14ου αιώνα αποτελεί φέουδο της Ενετής Rosa Sagredo, ενώ στα τελευταία χρόνια της Ενετοκρατίας περιέρχεται στη Ενετοκρητική οικογένεια Φώσκολου, εκ της οποίας εικάζεται ότι ήταν και ο συγγραφέας της κωμωδίας Φορτουνάτος, Αντώνιος Μάρκος Φώσκολος (1597-1662). Σήμερα σώζεται η οχυρωματική κατοικία – πύργος που ανήκε στον Ανδρέα Φώσκολο. Ο πύργος υπέστη μετασκευές κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, οπότε και πιθανόν να είχε μετατραπεί σε λουτρό. Το επάνω τμήμα του σωζόταν μέχρι το 1926, οπότε και καταστράφηκε από σεισμό. Στον πύργο βρισκόταν ενεπίγραφη πλάκα η οποία έγραφε ANDREAS FOSC(OLO) RESTAURARE FECIT M... Η επιγραφή πλέον βρίσκεται στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και πιθανόν προέρχεται από παρακείμενη εκκλησία, πιθανόν του μικρού ναού των Αγία Σαράντα, ο οποίος κατεδαφίστηκε τον 20ό αιώνα.

Στο χωριό βρίσκεται ο δίκλιτος ναός της Παναγίας και της Αγίας Παρασκευής. Στο εσωτερικό του ναού, στο ιερό, σώζονται σπαράγματα τοιχογραφιών των ενετικών χρόνων. Στο παρελθόν ήταν η κοιμητηριακή εκκλησία του χωριού, προτού το νεκροταφείο μεταφερθεί εκτός χωριού κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου.

Επίσης σώζονται ενετικά πατητήρια οίνου, από τα μεγαλύτερα της Κρήτης.
 Διοικητικά στοιχεία 
Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 με το ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να προσαρτάται στην κοινότητα Ανωπόλεως και το 1930 στο ΦΕΚ 328Α - 27/09/1930 να αποσπάται από την κοινότητα Ανωπόλεως και ορίζεται έδρα της κοινότητας Καινούργιου Χωριού. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και με την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, μαζί με τον οικισμό Γάλιπε αποτελούν την κοινότητα Καινούργιου Χωριού που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Επισκοπής του δήμου Χερσονήσου ενώ σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 109 κατοίκους.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού », σελ. 10871 (σελ. 397 του pdf)

 Παραπομπές 

 Πηγές 



Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ηρακλείου
Κατηγορία:Δήμος Επισκοπής
Κατηγορία:Δήμος Χερσονήσου