Πεζά Ηρακλείου

Τα Πεζά είναι οικισμός και έδρα ομώνυμης κοινότητος καθώς και του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην επαρχία Πεδιάδος και βρίσκεται στο κέντρο του φερώνυμου λεκανοπεδίου, εν μέσω αμπελώνων και ελαιώνων σε υψόμετρο 310 μέτρα.

 Ασχολίες 
Οι κάτοικοι ασχολούνται με την παραδοσιακή αμπελοκαλλιέργεια και την ελαιοκομία, και πρωτίστως εργάζονται σε επιχειρήσεις στον κατασκευαστικό τομέα (οικοδομές, ελαιοχρωματισμούς) και τις τουριστικές υπηρεσίες, ή ασχολούνται με το εμπόριο. Τα βασικότερα γεωργικά προϊόντα είναι το εκλεκτής ποιότητας λάδι με ονομασία προέλευσης  To Βήμα, Τρίμηνη υπομονή για τη φέτα, 20 Οκτωβρίου 2002. , και το επίσης επώνυμο ΟΠΑΠ κρασί. Δεν εξάγονται πλέον επιτραπέζια σταφύλια στο εξωτερικό (παλιότερα λειτουργούσαν πολλά συσκευαστήρια). Η τυποποίηση των κρασιών και του λαδιού γίνεται σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, οι οποίες βρίσκονται στην "Ένωση Πεζών" (Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Πεζών) και η οποία αποτελείται από δεκαεννέα πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς, που αντιπροσωπεύουν 3.200 παραγωγούς οίνου και ελαιόλαδου.                in.gr Διακοπές.

 Υποδομή 
Η οργάνωση των βιομηχανικών εγκαταστάσεων της ΕνώσεωςΙστοσελίδα της Ένωσης Πεζών είναι άρτια. Στον οικισμό λειτουργούν μεταξύ άλλων Περιφερειακό Ιατρείο, ΚΕΠ, ΚΔΑΠ, Βρεφονηπιακός Σταθμός, Τράπεζα (Παγκρήτια Συνεταιριστική), εμπορικά καταστήματα, ταβέρνες κ.λπ., ενώ το νέο Δημοτικό Κατάστημα είναι στη φάση της κατασκευής. Τα Πεζά ήταν και είναι συγκοινωνιακός κόμβος της περιοχής, ως ενδιάμεσος σταθμός στον εθνικό δρόμο από το Ηράκλειο προς το Αρκαλοχώρι και τη Βιάννο.

Στο χωριό βρίσκεται η αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου (παλιός βενετσιάνικος ναός, μουσουλμανικό τζαμί και δημοτικό σχολείο), ο ναός του Αγίου Νικολάου και η παλιά εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου. Στο ξωκκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου έχουν ανασκαφεί χτιστά μεσαιωνικά πατητήρια.

Ιστορικά στοιχεία
Ο οικισμός είναι πολύ παλιός. Αναφέρεται σε έγγραφα του 1212 με την ονομασία PisciaS. Borsari II Dominio veneziano a Creta, nel XIII secolo, Napoli, p. 14 σε έγγραφο με το οποίο ο Δόγης της Βενετίας Πιέτρο Τσιάνι επιβεβαιώνει την παραχώρηση μερικών χωριών στη μονή της Παναγίας του Σινά, από την εποχή των Βυζαντινών. Εξάλλου, τον οικισμό τον βρίσκουμε και σε συμβόλαια αγοραπωλησίας κρασιού του 1271Guido de Pino habitator in casali Pesee(A. Lombardo, Documenti della colonia veneziana di Creta, p. 43) και αναφέρεται στο δουκικό αρχείο του Χάνδακα. Το 1583 αναγράφεται στον Καστροφύλακα με το όνομα Pesá στην επαρχία Πεδιάδος και με 214 κατοίκουςΚαστροφύλακας, Κ 95, 1583.. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 είχε 5 χριστιανικές και 5 τουρκικές οικογένειες και στην απογραφή του 1881 με 157 Χριστιανούς και 34 Τούρκους. Από το 1920 και μετά ανήκουν στην ομώνυμη κοινότητα, στην οποία παρέμειναν μέχρι τη σύσταση του δήμου Νίκου Καζαντζάκη με το πρόγραμμα Καποδίστριας, και του οποίου ορίστηκαν έδρα. Με το πρόγραμμα Καλλικράτης, τα Πεζά έγιναν έδρα του δήμου Αρχανών-Αστερουσίων.

Δείτε Κοινότητα Πεζών

Πορεία πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή19001920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός222341379382355384387383426441«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10859 (σελ. 385 του pdf)

 Βιβλιογραφία 


Παραπομπές

Πεζα
Πεζα
Κατηγορία:Δήμος Αρχανών - Αστερουσίων