Φικρέτ Μουαλά

Ο Φικρέτ Μουαλά (τουρκ. Fikret Muallâ, Κωνσταντινούπολη, 1903 - Νίκαια, 20 Ιουλίου 1967) ήταν Τούρκος ζωγράφος, γνωστός κυρίως μέσα από τα έργα του που απεικονίζουν τη ζωή στο Παρίσι, καθημερινές σκηνές και τοπία. Το ύφος του χαρακτηρίζεται από εξπρεσιονιστικά στοιχεία, με επιρροές από το κίνημα του φωβισμού, αν και ο ίδιος δεν ακολούθησε συστηματικά τα καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής του. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του ανήκει σήμερα σε ιδιωτικές συλλογές. Φιλοτέχνησε κυρίως υδροκομμιογραφίες (γκουάς) σε χαρτί και μικρής κλίμακας έργα, ενώ λιγοστές είναι οι ελαιογραφίες του.

Βιογραφία
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη. Σε παιδική ηλικία, ένα ατύχημα τού προκάλεσε μερική αναπηρία, το οποίο σε συνδυασμό με το θάνατο της μητέρας του θεωρείται πως συντέλεσε στη διαμόρφωση του ασταθούς χαρακτήρα του. Μετά το γυμνάσιο ξεκίνησε σπουδές μηχανολογίας στη Γερμανία, όπου άρχισε να εκδηλώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ζωγραφική, ταξιδεύοντας στην Ελβετία και στην Ιταλία επισκεπτόμενος μουσεία και εκθέσεις τέχνης. Αργότερα έζησε στο Παρίσι, όπου σπούδασε υπό την επίβλεψη του André Lhote, συχνάζοντας στις καλλιτεχνικές συνοικίες της εποχής. Επιστρέφοντας στη γενέτειρά του δούλεψε ως δάσκαλος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ παράλληλα εργάστηκε ως σχεδιαστής του λυρικού θεάτρου και φιλοτέχνησε εξώφυλλα βιβλίων και περιοδικές εκδόσεις. Στη δεκαετία του 1930, και ενώ αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας και αλκοολισμού, εισήχθη προσωρινά σε νοσοκομείο ψυχικών νοσημάτων, συνέχισε ωστόσο να ζωγραφίζει και την ίδια περίοδο το έργο του άρχισε να αναγνωρίζεται στην Τουρκία, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή του σε διεθνή έκθεση που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1939. Στην ίδια περίοδο ανήκουν και δύο διηγήματα (Masal και Üsera Karargahı) που έγραψε και δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Ses.

Από τις αρχές του 1940 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου έζησε για περισσότερα από 26 χρόνια σε δυσχερή οικονομική κατάσταση και αντιμέτωπος με τον αλκοολισμό και ψυχικά προβλήματα. Ως ζωγράφος απέκτησε μεγαλύτερη φήμη μετά την πρώτη έκθεση έργων του στη γαλλική πρωτεύουσα το 1954, με έργα που είχε φιλοτεχνήσει για την Ντίνα Βιερνί. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 τέθηκε υπό την προστασία της Madame Anglés, η οποία στήριξε τον Μουαλά οικονομικά ενώ παράλληλα υπήρξε από τους κυριότερους αγοραστές έργων του. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έζησε στη Νις. Από το Μάρτιο του 1967 εκδήλωσε εκ νέου συμπτώματα κατάθλιψης και εισήχθη αρχικά σε νοσοκομείο και αργότερα σε οίκο φροντίδας, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Παραπομπές

Πηγές
'Mualla, Fikret', Grove Art Online, Oxford University Press, 2008
Fikret Mualla, από τον ιστότοπο του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Δημοκρατίας της Τουρκίας

Μουαλα Φικρετ