Ιερά Μητρόπολις Καρπάθου και Κάσου

Η Ιερά Μητρόπολις Καρπάθου και Κάσου είναι μια εκκλησιαστική επαρχία της Δωδεκανήσου, που υπάγεται απευθείας στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Περιλαμβάνει τα νησιά της Καρπάθου και της Κάσου και εντός των ορίων της λειτουργούν 20 ενορίες, 320 παρεκκλήσια και 3 μονές. 

Από το 1983 Μητροπολίτης Καρπάθου και Κάσου είναι ο Αμβρόσιος (Παναγιωτίδης).

Ιστορία
Ιδρυτής των πρώτων Χριστιανικών Εκκλησιών στα Δωδεκάνησα θεωρείται ο Απόστολος Παύλος, καθώς αναφέρεται πως στην γ΄ αποστολική περιοδεία του πέρασε από την Κω και τη Ρόδο κατά το ταξίδι της επιστροφής στα Ιεροσόλυμα. Λόγω εγγύτητας με τη δεύτερη, μπορεί να υποτεθεί πως η εκεί κοινότητα είναι υπεύθυνη για τη διάδοση του Χριστιανισμού στην Κάρπαθο και την Κάσο.

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς ιδρύθηκε Επισκοπή στην Κάρπαθο, αλλά ο πρώτος γνωστός σε εμάς επίσκοπος είναι ο Βάσσος , που μετείχε στη Σύνοδο της Σαρδικής το 343/344. Εξ αρχής, η Επισκοπή Καρπάθου περιλάμβανε και την Κάσο και υπάγονταν στη δικαιοδοσία του εκάστοτε Μητροπολίτη Ρόδου.

Η Επισκοπή Καρπάθου έγινε αργότερα Αρχιεπισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Την 1η Μαΐου 1865 προήχθη σε Μητρόπολη, με τον εκάστοτε ιεράρχη της να φέρει τον τίτλο Μητροπολίτης Καρπάθου και Κάσου.

Επισκοπικός κατάλογος
 Όνομα  Χρονική Περίοδος  ΣχόλιαΕπίσκοποι Καρπάθου Βάσσος  343/344  μετείχε στη Σύνοδο της Σαρδικής Φίλων  383 – 400   Ολύμπιος  ~ 431  μετείχε στην Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο Κύρος  τέλη Ε΄ αιώνα   Ζωτικός  518 – 520  μετείχε στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης Μηνάς  536 – 553  μετείχε στην Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο Ιωάννης  ~ 680/1  μετείχε στην ΣT΄ Οικουμενική Σύνοδο Λέων  783 – 787  μετείχε στην Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο Φίλιππος  879/880  μετείχε στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης υπέρ του Φωτίου Ιωαννίκιος  1562 – 1576  ιερομόναχος της Μονής Πάτμου Μακάριος Α΄  1576 – 1583  καθαιρέθηκε Ιωάσαφ Αβούρης  1583 – 1590  εκ Ζακύνθου Θεόδουλος  1590 – 1601  Ιερόθεος  1601 – 1622  καθαιρέθηκεΑρχιεπίσκοποι Καρπάθου και Κάσου Δαμασκηνός Αγαπητός  1622 – 1643  εκ Ζακύνθου, καθαιρέθηκε Αθανάσιος  Νοέμβριος 1643 – Μάιος 1665  από Σάμου, επαύθη λόγω γήρατος Λεόντιος  1665 – 1674 †  ιερομόναχος Μακάριος Β΄  Αύγουστος 1674 – 1680  από Παροναξίας, καθαιρέθηκε Νεόφυτος Α΄ Γριμάνης  1680 – 1722  ανώνυμος  ΙΗ΄ αιώνας  Νικηφόρος Α΄  1722 – 1736   Νικηφόρος Β΄  1736 – 1744  Μακάριος Γ΄  1744 – 1753  Νικηφόρος Γ΄  1753 – 1754  Παρθένιος  Νοέμβριος 1754 – 23 Ιουνίου 1760  παραιτήθηκε Παΐσιος  1760 – 1764  Δανιήλ  1764 – 2 Ιουνίου 1793  Σιναΐτης, παραιτήθηκε Νεόφυτος Β΄  Ιούνιος 1793 – Φθινόπωρο 1832  παραιτήθηκε Μεθόδιος (Σαπουντζάκης)  Φθινόπωρο 1832 – 18 Νοεμβρίου 1864  από Αρχιεπίσκοπος Ρόδου, προεδρικώς, παραιτήθηκε Νεόφυτος Γ΄  13 Μαρτίου 1865 – 1 Μαΐου 1865 Μητροπολίτες Καρπάθου και Κάσου Νικηφόρος Γ΄  1 Μαΐου 1865 – Δεκέμβριος 1868  επαύθη Ιγνάτιος  16 Ιανουαρίου 1869 – 22 Φεβρουαρίου 1875 από Τρωάδος, παραιτήθηκε Γεράσιμος (Πηγάς)  8 Μαρτίου 1875 – 5 Οκτωβρίου 1885 ο Βυζάντιος, εκ Χίου, κατόπιν Πολυανής Νείλος (Σμυρνιωτόπουλος)  23 Ιουνίου 1886 – 5 Αυγούστου 1889 εκ Πιαλίου Τεγέας, παραιτήθηκε Σωφρόνιος (Αργυρόπουλος ή Βουτσάς) 5 Αυγούστου 1889 – 31 Μαΐου 1897 εκ Χώρας Μαρμαρά Προικοννήσου, από Αγχιάλου, κατόπιν Ελασσώνος Αγαθάγγελος (Αρχύτας ή Χατζηνικολάου)  31 Μαΐου 1897 – 31 Ιουλίου 1908 εκ Κυδωνιών Μικράς Ασίας, κατόπιν Κώου Ευγένιος (Μαστοράκης)  31 Ιουλίου 1908 – 28 Μαΐου 1912 † εκ Μεσαθουρίου Άνδρου Γερμανός (Μονωδιάδης ή Μονιούδης)  9 Ιουνίου 1912 – 27 Ιανουαρίου 1940 † εξ Ελάτας Χίου, από Μιλητουπόλεως Απόστολος (Παπαϊωάννου)  13 Ιουλίου 1950 – 13 Φεβρουαρίου 1975 εξ Αγίου Ισιδώρου Ρόδου, κατόπιν Αίνου Γεώργιος (Ορφανίδης)  23 Φεβρουαρίου 1975 – 16 Σεπτεμβρίου 1980 εκ Κωνσταντινουπόλεως, παραιτήθηκε Νεκτάριος (Χατζημιχάλης)  16 Σεπτεμβρίου 1980 – 24 Μαΐου 1983 εκ Χανίων Κρήτης, από Κισάμου και Σελίνου, κατόπιν Λέρου, Καλύμνου και Αστυπαλαίας Αμβρόσιος (Παναγιωτίδης - Λαυριώτης)  19 Ιουνίου 1983 – σήμερα  εκ Ξάνθης (καταγόμενος εκ Μακράς Γεφύρας (Ουζούν Κιοπρού) Ανατ. Θράκης)


Ενορίες
Κάρπαθος

 Αρχιερατική Περιφέρεια Κάτω Καρπάθου 
(Απέρι) Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγία η Χρυσοπολίτισσα)
(Απέρι) Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (Χριστός στη Βαλαντού)
(Απέρι) Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου (Άης Γιάννης στους Λώρους)
(Πηγάδια) Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Παναγία η Ευαγγελίστρια)
(Πηγάδια) Ιερός Ναός Αγίων Αποστόλων
(Αρκάσα) Ιερός Ναός Υπαπαντής του Κυρίου
(Βωλάδα) Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου (Παναγία η Πλαγιά)
(Μενετές) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου
(Μεσοχώρι) Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου (Παναγία η Βρυσιανή)
(Όθος) Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
(Πυλές) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου
(Σπόα) Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου (του Μεθυστή)

 Αρχιερατική Περιφέρεια Ορεινής Καρπάθου 
 (Όλυμπος) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγία η Σελλαγιώτισσα)
 (Διαφάνι) Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής (Παναγία η Διαφανιώτισσα)

Κάσος
μικρογραφία|260px|Ο Άγιος Σπυρίδωνας στο Φρυ, πολιούχος της Κάσου.
 Αρχιερατική Περιφέρεια Κάσου 
(Φρυ) Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος 
(Αρβανιτοχώρι) Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου 
(Αγία Μαρίνα) Ιερός Ναός Αγίας Μαρίνης 
(Αγία Μαρίνα) Ιερός Ναός Τιμίου Σταυρού 
(Πόλι) Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος 
(Παναγία) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Πέρα Παναγία)

Μονές
Κάρπαθος
Ανδρώες
Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Αγίου Γεωργίου Βασσών

Κάσος
Ανδρώες
Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Χαδιών
Ιερά Μονή Αγίου Μάμαντος

Ησυχαστήρια
Κάρπαθος
Ανδρώο
Παναγίας Μυρτώνος Απερίου (Παναγίας της Μερτωνίτισσας)

Αγιολογία
Τοπικές εορτές
Παγκαρπαθιακό και Παγκασιακό Προσκύνημα Γενεσίου της Θεοτόκου Μεσοχωρίου Καρπάθου (με τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Βρυσιανής) (8 Σεπτεμβρίου)
Αγίου Ιωάννη της Βρυκούντος (ή Άη Γιάννη του Βρουκουντίτη) (29 Αυγούστου)
Οσίας Κασσιανής (εν Κάσω) (7 Σεπτεμβρίου)
Αγίου Μάμαντος Κάσου (2 Σεπτεμβρίου)

Τοπικοί Άγιοι
Άγιος Ιωάννης ο εν Καρπάθω ασκήσας (25 Αυγούστου)

Παραπομπές

 Πηγές 





Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητρόπολης Καρπάθου και Κάσου στον επίσημο ιστότοπο του Οικουμενικού Πατριαρχείου 
Ιστολόγιο της Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Βασσών
Ιστολόγιο του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Απερίου Καρπάθου 
Ιστολόγιο του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Μενετών Καρπάθου


Καρπαθου