Δανακός Νάξου

Ο Δανακός είναι ορεινό χωριό στην ανατολική πλευρά της Νάξου σε υψόμετρο 370 - 410 μέτρων, με 108 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Βρίσκεται σε απόσταση 25 χιλιομέτρων από τη Χώρα.  Κατά την παράδοση πρόκειται για ένα από τα πιο παλιά χωριά της Νάξου. Ο ιερός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στη Ζωοδόχο Πηγή, ενώ λίγο πιο πάνω είναι η μονή του Φωτοδότη η οποία σήμερα είναι ανακαινισμένη και γιορτάζει στις 6 Αυγούστου με πανηγυρική τελετή.

Για το πως προήλθε η ονομασία του, υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη, ότι κατοικήθηκε από τους Δαναούς και η δεύτερη ότι στην περιοχή υπήρχαν πολλά καλάμια (δάναξ). Μάλιστα με αυτά τεχνίτες έφτιαχναν καλαμένιες κατασκευές τις οποίες προμήθευαν όλο το νησί και ίσως όχι μόνο.

Το χωριό είναι χτισμένο σε ρεματιά ανάμεσα σε δύο βουνοπλαγιές. Χαρακτηριστικά είναι τα νερά της Βρύσης, τα πλατάνια, οι δρύες και οι καρυδιές. Στην περιοχή καλλιεργούνται πορτοκάλια, μανταρίνια, σύκα, βύσσινα,δαμάσκηνα. Υπάρχουν ακόμη επτά νερόμυλοι που δεν λειτουργούν πια. Οι κάτοικοι ήταν μυλωνάδες, ενώ σήμερα  χτίστες της πέτρας, κτηνοτρόφοι, αλλά και φημισμένοι στιχοπλόκοι. Η αφθονία του νερού είναι αφορμή για καλλιέργειες σε κήπους και μπαξέδες για οικιακή παραγωγή.

Υπάρχει μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο με 4-6 μαθητές, μίνι μάρκετ, ταβερνάκι ..

Σύλλογος των κατοίκων του χωριού είναι ο Σύλλογος Δανακιωτών Νάξου «Η Ζωοδόχος Πηγή» ο οποίος ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες διοργανώνει σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις(συναυλίες, εκθέσεις ζωγραφικής, ποιητικούς αγώνες).

Στο Δανακό γεννήθηκε και έζησε η διάσημη αυτοσχέδια ποιήτρια Ειρήνη Χάλκου (η Χαλκορείνη) η οποία διέθεσε το σπίτι της στο Σύλλογο για να γίνει Λαογραφικό Μουσείο.

Πληθυσμιακή εξέλιξη
Πορεία του επίσημου πληθυσμού του Δανακού:
Έτος18791889189619071920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός151155163196198200250152137131126157153108Πηγές«Πληθυσμός 1879», Μέρος τρίτον σελ. 95 (pdf σελ. 181), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε25/4/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πληθυσμός: απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889», σελ. 109 (pdf σελ. 132), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε7/11/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Στατιστικά αποτελέσματα της απογραφής του πληθυσμού κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896», σελ. 124 (pdf σελ. 230), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε7/11/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Στατιστικά αποτελέσματα της γενικής απογραφής του πληθυσμού κατά την 27 Οκτωβρίου 1907», σελ. 408 (pdf σελ. 411), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε7/11/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την απογραφή της 19 Δεκεμβρίου 1920», σελ. 182 (pdf σελ. 203), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε7/6/2015, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 15-16 Μαϊου 1928», σελ. 215 (pdf σελ. 235), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε4/3/2016, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940», σελ. 243 (pdf σελ. 267), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε25/4/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογαφήν της 7ης Απριλίου 1951», σελ. 121 (pdf σελ. 121), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε4/3/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 19ης Μαρτίου 1961», Πίνακας 1, σελ. 275 (pdf σελ. 345), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε6/3/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971», σελ. 115 (pdf σελ. 115), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε24/10/2014, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Αποτελέσματα απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 5ης Απριλίου 1981», σελ. 448 (pdf σελ. 448), από ΕΛΣΤΑΤ, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 κατά νομούς, επαρχίες, δήμους, κοινότητες και οικισμούς», σελ. 148 (pdf σελ. 150), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε20/8/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης Μαρτίου 2001», σελ. 268 (pdf σελ. 270), από ΕΛΣΤΑΤ, Αρχειοθετήθηκε 29/7/2017, Ανακτήθηκε 8/1/2018«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού », σελ. 10848 (σελ. 374 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011 » στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ . Αρχειοθετήθηκε24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018.
 Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1845, ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Απειράνθου.«ΦΕΚ 32Α - 08/12/1845»από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε18/03/2018 Ανακτήθηκε 18/03/2018.
 Το 1912, καταργείται ο δήμος Απειράνθου και δημιουργείται η κοινότητα Απειράνθου. Ο Δανακός προσαρτάται στην κοινότητα Απειράνθου.«ΦΕΚ 261Α 31/8/1912» σελ. 1514 (σελ. 2 του pdf), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε16/06/2012. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
 Το 1928, υπάγεται στην δημιουργηθείσα κοινότητα Δανακού.«ΦΕΚ 157Α - 08/08/1928» από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε18/03/2018. Ανακτήθηκε 18/03/2018.
 Το 1997, με την εφαρμογή του προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97), ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Δρυμαλίας.«ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997»σελ. 8815 (σελ. 27 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. [https://web.archive.org/web/20170330013622/https://www.eetaa.gr/metaboles/fek/1997/fek_244a_1997.pdf Αρχειοθετήθηκε30/03/2017. Ανακτήθηκε 27/02/2018. Συγκεκριμένα, με το πρόγραμμα Καποδίστριας αποτελούσε το Δημοτικό Διαμέρισμα Δανακού, του Δήμου Δρυμαλίας, του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
 Το 2010, με την εφαρμογή του προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), καταργείται ο δήμος Δρυμαλίας και ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων.«ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010»σελ. 1791 (σελ. 7 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε27/02/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Δανακού, που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Δρυμαλίας, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου (του πρώην νομού Κυκλάδων), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

Συλλογή Φωτογραφιών

Παραπομπές

 Βιβλιογραφικές πηγές 
 Ελληνική χωρογραφία: Γεωγραφία, Ιστορία, Στατιστική πληθυσμού και αποστάσεων συνταχθείσα και εκδοθείσα υπό Ιωάννου Εμμ. Νουχάκη, Έκδοσις Τρίτη, Εκδότης Σπυρίδων Κουσουλίνος, Εν Αθήναις 1901.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Λίγα λόγια για τον Δανακό από thisisnaxos.gr. [https://web.archive.org/web/20180414140754/http://thisisnaxos.gr/page.aspx?itemID=SPG206 Αρχειοθετήθηκε14/04/2018. Ανακτήθηκε 04/03/2014.
Μονή του Χριστού Φωτοδότη (Δανακός)
(Video 8' από youtube) «ΜΙΑ ΠΕΡΑΣΜΈΝΗ ΕΠΟΧΉ ΔΑΝΑΚΟΣ ΝΑΞΟΣ 1967». Το βίντεο είναι προσφορά των Μανώλη Τσάφο, Λευτέρη Τσάφο και Στέλιου Μανιού.

Κατηγορία:Δήμος Δρυμαλίας
Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Νάξου
Κατηγορία:Απείρανθος