Κουρασάο

Το Κράτος του Κουρασάο (, παπιαμέντο: Pais Kòrsou) είναι νησιωτική χώρα του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, που βρίσκεται στο νότιο μέρος της Καραϊβικής Θάλασσας. Αποτελείται από το ομώνυμο νησί Κουρασάο (έκταση 444 τ.χλμ.) και την ακατοίκητη νησίδα (έκταση 1,7 τ.χλμ.) Κλάιν Κουρασάο (Μικρό Κουρασάο). Μέχρι τον Οκτώβριο του 2010 άνηκε στις Ολλανδικές Αντίλλες. Ο πληθυσμός του είναι 156.115 κάτοικοι, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2025. Το Κουρασάο έχει πρωτεύουσα το Βίλλεμσταντ.

 Ιστορία 
μικρογραφία|αριστερά|Χάρτης του 1562 με το Κουρασάο (Curaçao) να αναφέρεται ως Κουρασάο (Qúracao).
μικρογραφία|Χάρτης του Κουρασάο το 1836.|αριστερά
Οι πρώτοι κάτοικοι του Κουρασάο ήταν οι Αραουάκοι. Οι πρόγονοί τους είχαν μεταναστεύσει στο νησί από την ηπειρωτική Νότια Αμερική, πιθανώς εκατοντάδες χρόνια πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων.

 Ισπανικός αποικισμός 
Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που καταγράφηκαν ότι είδαν το νησί ήταν μέλη μιας ισπανικής αποστολής υπό την ηγεσία του Αλόνσο ντε Οχέντα το 1499. Οι Ισπανοί υποδούλωσαν το μεγαλύτερο μέρος των Αραουάκων για καταναγκαστική εργασία στην αποικία τους την Ισπανιόλα, αλλά έδωσαν λίγη προσοχή και στο ίδιο το νησί. Το 1515, σχεδόν όλοι οι 2.000 Αραουάκοι που ζούσαν εκεί μεταφέρθηκαν επίσης στην Ισπανιόλα ως σκλάβοι.

Το 1499 το Κουρασάο καθιερώθηκε ως ισπανικό σημείο εκκίνησης για την εξερεύνηση της βόρειας Νότιας Αμερικής, και το 1527 αποικήθηκε επίσημα από την Ισπανία. Λειτουργούσε ως νησιωτική επέκταση της Βενεζουέλας κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα. Καθώς ο αποικισμός της ηπειρωτικής Νότιας Αμερικής προχωρούσε, η Ισπανία αποσύρθηκε σιγά σιγά από το νησί. Το ληξιαρχείο της πόλης του Καράκας της Βενεζουέλας κατέχει μία από τις παλαιότερες γραπτές αναφορές στο Κουρασάο. Ένα έγγραφο της 9ης Δεκεμβρίου του 1595 αναφέρει ότι ο Francisco Montesinos, ιερέας και εφημέριος του "Yslas de Curasao, Aruba and Bonaire" παρέδωσε το πληρεξούσιό του στον Pedro Gutiérrez de Lugo, κάτοικο του Καράκας, για να εισπράξει τον εκκλησιαστικό μισθό του από το Βασιλικό Θησαυροφυλάκιο του βασιλιά Φίλιππου Β΄ της Ισπανίας.

Οι Ισπανοί εισήγαγαν πολλά είδη δέντρων, φυτών και ζώων στο Κουρασάο, όπως άλογα, πρόβατα, κατσίκες, χοίρους και βοοειδή από την Ευρώπη και άλλες ισπανικές αποικίες. Γενικά, τα εισαγόμενα πρόβατα, κατσίκια και βοοειδή τα πήγαν σχετικά καλά. Τα βοοειδή εκτρέφονταν από τους Αραουάκους και τους Ισπανούς και περιφέρονταν ελεύθερα στις φυτείες και στις σαβάνες.

Δεν τα πήγαιναν όλα τα εισαγόμενα είδη εξίσου καλά και οι Ισπανοί έμαθαν επίσης να χρησιμοποιούν καλλιέργειες και γεωργικές μεθόδους των Αραουάκων, καθώς και εκείνες από άλλα νησιά της Καραϊβικής. Αν και οι ιστορικές πηγές αναφέρουν χιλιάδες ανθρώπους να ζουν στο νησί, οι γεωργικές αποδόσεις ήταν απογοητευτικές και επιπλέον η έλλειψη πολύτιμων μετάλλων στα αλατωρυχεία οδήγησαν τους Ισπανούς να αποκαλούν το Κουρασάο «το άχρηστο νησί».

Με την πάροδο του χρόνου, ο αριθμός των Ισπανών που ζούσαν στο Κουρασάο μειώθηκε ενώ ο αριθμός των αυτόχθονων κατοίκων σταθεροποιήθηκε. Πιθανώς μέσω της φυσικής ανάπτυξης, της επιστροφής και του αποικισμού, ο πληθυσμός των Αραουάκων άρχισε τότε να αυξάνεται. Τις τελευταίες δεκαετίες της ισπανικής κατοχής, το Κουρασάο χρησιμοποιήθηκε ως μεγάλο ράντσο βοοειδών. Σε εκείνο το σημείο, οι Ισπανοί ζούσαν γύρω από τη Σάντα Μπάρμπαρα, τη Σάντα Άνα και στα χωριά στο δυτικό τμήμα του νησιού, ενώ οι Αραουάκοι πιστεύεται ότι ζούσαν διάσπαρτοι σε όλο το νησί.

 Ολλανδική αποικιακή κυριαρχία 
Το 1634, κατά τη διάρκεια του Ογδοηκονταετούς πολέμου ανεξαρτησίας μεταξύ της Ολλανδικής Δημοκρατίας και της Ισπανίας, η Ολλανδική Εταιρεία Δυτικών Ινδιών υπό τον ναύαρχο Γιοχάννες φαν Βάλμπεκ (Johann van Walbeeck) εισέβαλε στο νησί και οι Ισπανοί παραδόθηκαν στο Σαν Χουάν τον Αύγουστο. Περίπου 30 Ισπανοί και πολλοί αυτόχθονες άνθρωποι απελάθηκαν στη συνέχεια στη Βενεζουέλα. Περίπου 30 οικογένειες Ταΐνο επετράπη να ζήσουν στο νησί ενώ Ολλανδοί άποικοι άρχισαν να εγκαθίστανται εκεί.

Η Ολλανδική Εταιρεία Δυτικών Ινδιών ίδρυσε την πρωτεύουσα, Βίλλεμσταντ, στις όχθες μιας εισόδου που ονομάζεται Schottegat, και αυτό το φυσικό λιμάνι αποδείχθηκε ιδανικό μέρος για εμπόριο. Το εμπόριο και η ναυτιλία -και η πειρατεία- έγιναν οι σημαντικότερες οικονομικές δραστηριότητες του Κουρασάο. Αργότερα, η εξόρυξη αλατιού έγινε μια μεγάλη βιομηχανία, το ορυκτό ήταν μια προσοδοφόρα εξαγωγή εκείνη την εποχή. Από το 1662, η Ολλανδική Εταιρεία Δυτικών Ινδιών έκανε το Κουρασάο κέντρο δουλεμπορίου του Ατλαντικού, φέρνοντας συχνά σκλάβους από τη Δυτική Αφρική στο νησί, προτού τους πουλήσει αλλού στην Καραϊβική και την Ισπανία.

Σεφαρδίτες Εβραίοι που διέφυγαν από τις διώξεις στην Ισπανία και την Πορτογαλία αναζήτησαν ασφαλές καταφύγιο στην Ολλανδική Βραζιλία και την Ολλανδική Δημοκρατία. Πολλοί εγκαταστάθηκαν στο Κουρασάο, όπου συνέβαλαν σημαντικά στην κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη και την οικονομική ευημερία. Το 1674 το νησί έγινε ελεύθερο λιμάνι.

μικρογραφία|Το Βίλλεμσταντ το 1885.
Πολλοί Ολλανδοί άποικοι έγιναν εύποροι από το δουλεμπόριο, χτίζοντας εντυπωσιακά αποικιακά κτίρια στην πρωτεύουσα Βίλλεμσταντ, η οποία είναι πλέον Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Το 1795, μια μεγάλη εξέγερση σκλάβων έλαβε χώρα με ηγέτες τους Tula Rigaud, Louis Mercier, Bastian Karpata και Pedro Wakao. Έως και 4.000 σκλάβοι στο βορειοδυτικό Κουρασάο επαναστάτησαν, με περισσότερους από 1.000 να συμμετέχουν σε εκτεταμένες πυρομαχίες. Μετά από ένα μήνα, οι ιδιοκτήτες σκλάβων μπόρεσαν να καταστείλουν την εξέγερση.

μικρογραφία|Luis Brión, ένας Βενεζουελανός ναύαρχος γεννημένος στο Κουρασάο.
μικρογραφία|Τα πολύχρωμα κτίρια του Χαντελσκάντε στο Βίλλεμσταντ του Κουρασάο.
Η εγγύτητα του Κουρασάο με τη Νότια Αμερική είχε ως αποτέλεσμα την αλληλεπίδραση με τους πολιτισμούς των παράκτιων περιοχών περισσότερο από έναν αιώνα μετά την ανεξαρτησία της Ολλανδίας από την Ισπανία. Αρχιτεκτονικές ομοιότητες μπορούν να φανούν μεταξύ των γειτονιών του Βίλλεμσταντ του 19ου αιώνα και της κοντινής πόλης Κόρο (Coro) της Βενεζουέλας, η οποία έχει επίσης χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η Ολλανδία δημιούργησε οικονομικούς δεσμούς με την Αντιβασιλεία της Νέας Γρανάδας που περιλάμβανε τις σημερινές χώρες της Κολομβίας και της Βενεζουέλας. Τον 19ο αιώνα, κάτοικοι του Κουρασάο, όπως ο Manuel Piar και ο Luis Brión, συμμετείχαν σε μεγάλο βαθμό στους πολέμους ανεξαρτησίας τόσο της Βενεζουέλας όσο και της Κολομβίας. Πολιτικοί πρόσφυγες από την ηπειρωτική χώρα, όπως ο Σιμόν Μπολίβαρ, ανασυντάχθηκαν στο Κουρασάο.

Κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα, οι Βρετανοί επιτέθηκαν στο νησί αρκετές φορές, με πιο αξιοσημείωτες το 1800, το 1804 και από το 1807 έως το 1815. Η σταθερή ολλανδική κυριαρχία επέστρεψε το 1815 στο τέλος των Ναπολεόντειων πολέμων, όταν το νησί ενσωματώθηκε στην αποικία του Κουρασάο και των Εξαρτήσεών του.

Οι Ολλανδοί κατάργησαν τη δουλεία το 1863, προκαλώντας τεράστιες αλλαγές στην οικονομία με τη στροφή στη μισθωτή εργασία. Μερικοί κάτοικοι του Κουρασάο μετανάστευσαν σε άλλα νησιά, όπως την Κούβα, για να εργαστούν σε φυτείες ζαχαροκάλαμου. Άλλοι πρώην σκλάβοι δεν είχαν πού να πάνε και συνέχισαν να εργάζονται για ιδιοκτήτες φυτειών στο πλαίσιο του συστήματος των ενοικιαστών αγροτών,Called "Paga Tera" στο οποίο οι πρώην σκλάβοι μίσθωσαν γη από πρώην αφέντες, πληρώνοντας το μεγαλύτερο μέρος της σοδειάς τους στους ιδιοκτήτες ως ενοίκιο. Το σύστημα διήρκεσε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.

Ιστορικά, τα ολλανδικά δεν μιλούνταν ευρέως στο νησί εκτός της αποικιακής διοίκησης, αλλά η χρήση τους αυξήθηκε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.Dede pikiña ku su bisiña: Papiamentu-Nederlands en de onverwerkt verleden tijd. van Putte, Florimon., 1999. Zutphen: de Walburg Pers Οι μαθητές στο Κουρασάο, την Αρούμπα και την Μποναίρ διδάσκονταν κυρίως στα ισπανικά μέχρι τα τέλη του 17ου αιώνα, όταν οι Βρετανοί κατέλαβαν και τα τρία νησιά. Η διδασκαλία των ισπανικών αποκαταστάθηκε όταν η ολλανδική κυριαρχία επανήλθε το 1815. Επίσης, έγιναν προσπάθειες για την εισαγωγή της ευρείας δίγλωσσης ολλανδικής και παπιαμέντο εκπαίδευσης στα τέλη του 19ου αιώνα.Van Putte 1999.

 20ος και 21ος αιώνας 
Όταν ανακαλύφθηκε πετρέλαιο στην πόλη Mene Grande της Βενεζουέλας το 1914, η οικονομία του Κουρασάο άλλαξε δραματικά. Τα πρώτα χρόνια, τόσο η Shell όσο και η Exxon είχαν το δικαίωμα γεωτρήσεων στη Βενεζουέλα, και εξασφάλιζαν συνεχή προμήθεια αργού πετρελαίου στα διυλιστήρια στην Αρούμπα και στο Κουρασάο. Η παραγωγή αργού πετρελαίου στη Βενεζουέλα ήταν φθηνή. Τόσο η Shell όσο και η Exxon έλεγχαν ολόκληρη τη βιομηχανία, από την άντληση, τη μεταφορά και τη διύλιση έως τις πωλήσεις. Τα διυλιστήρια στην Αρούμπα και στο Κουρασάο λειτουργούσαν στις παγκόσμιες αγορές και ήταν κερδοφόρα εν μέρει λόγω του περιθωρίου μεταξύ του κόστους παραγωγής του αργού πετρελαίου και των εσόδων από προϊόντα. Αυτό παρείχε ένα δίχτυ ασφαλείας για απώλειες που προκλήθηκαν λόγω αναποτελεσματικότητας ή υπερβολικού λειτουργικού κόστους στα διυλιστήρια.

Το 1929, το Κουρασάο δέχτηκε επίθεση από τον διοικητή των ανταρτών της Βενεζουέλας Ραφαέλ Σιμόν Ουρμπίνα (Rafael Simón Urbina), ο οποίος, με 250 στρατιώτες, κατέλαβε το φρούριο. Οι Βενεζουελάνοι λεηλάτησαν όπλα, πυρομαχικά και το ταμείο του νησιού. Κατάφεραν επίσης να συλλάβουν τον Κυβερνήτη του νησιού, Leonardus Albertus Fruytier (1882–1972), και τον μετέφεραν στη Βενεζουέλα με ένα κλεμμένο αμερικανικό πλοίο, το Maracaibo. Ο Fruytier επικρίθηκε και έπρεπε να παραιτηθεί από κυβερνήτης. Μετά την επιστροφή του στην Ολλανδία, έγινε επικεφαλής επιθεωρητής στο Μάαστριχτ. Οι Ολλανδοί αύξησαν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί.

Το 1936, μία φλεγόμενη μπάλα βαμβακιού που πετάχτηκε στη θάλασσα από το πλήρωμα του M. S. Colombia, που βρισκόταν αγκυροβολημένο στο Schottegat, προκάλεσε φωτιά στο πετρέλαιο που επέπλεε στο νερό. Χρειάστηκαν μέρες για να τεθεί υπό έλεγχο η φωτιά. Τα σπίτια έπρεπε να εκκενωθούν, αλλά δεν υπήρξαν θύματα.

Το 1954, το Κουρασάο και άλλες ολλανδικές αποικίες της Καραϊβικής ενώθηκαν για να σχηματίσουν τις Ολλανδικές Αντίλλες. Η δυσαρέσκεια με τη φαινομενικά υποδεέστερη σχέση του Κουρασάο με την Ολλανδία, οι συνεχιζόμενες φυλετικές διακρίσεις και η αύξηση της ανεργίας λόγω των απολύσεων στη βιομηχανία πετρελαίου οδήγησαν σε μια σειρά ταραχών το 1969.Anderson & Dynes 1975, p. 81, Oostindie & Klinkers 2013, p. 98, "Striking Oil Workers Burn, Loot in Curacao". Los Angeles Times. 31 May 1969, p. 2. Οι ταραχές είχαν ως αποτέλεσμα δύο νεκρούς, πολλούς τραυματισμούς και σοβαρές ζημιές στο Βίλλεμσταντ. Σε απάντηση, η ολλανδική κυβέρνηση εισήγαγε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, επιτρέποντας στους αφρικανούς του Κουρασάο μεγαλύτερη επιρροή στην πολιτική και οικονομική ζωή του νησιού και αύξησε την εξέχουσα θέση της τοπικής γλώσσας παπιαμέντο.Anderson & Dynes 1975, pp. 100–101, Sharpe 2015, p. 122, Verton 1976, p. 90, "Nieuwe ministers legden eed af" (in Dutch). Amigoe di Curaçao. 12 December 1969, p. 1.
μικρογραφία|δεξιά|Ένας Ολλανδός στρατιώτης σε περιπολία στο Βίλλεμσταντ μετά τις ταραχές του 1969.

Το Κουρασάο γνώρισε οικονομική ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το διυλιστήριο της Shell στο νησί λειτούργησε με σημαντικές απώλειες από το 1975 έως το 1979 και ξανά από το 1982 έως το 1985. Οι επίμονες απώλειες, η παγκόσμια υπερπαραγωγή, ο ισχυρότερος ανταγωνισμός και οι χαμηλές προσδοκίες της αγοράς απείλησαν το μέλλον του διυλιστηρίου. Το 1985, μετά από 70 χρόνια, η Shell αποφάσισε να τερματίσει τις δραστηριότητές της στο Κουρασάο. Αυτό ήρθε σε μια κρίσιμη στιγμή. Η εύθραυστη οικονομία του Κουρασάο ήταν στάσιμη για αρκετό καιρό. Αρκετοί τομείς που παράγουν έσοδα υπέφεραν ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου: ο τουρισμός από τη Βενεζουέλα κατέρρευσε μετά την υποτίμηση του μπολίβαρ και η επιβράδυνση στον τομέα των μεταφορών είχε καταστροφικές συνέπειες για την Antillean Airline Company και την Curaçao Dry Dock Company. Ο κλάδος των υπεράκτιων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών γνώρισε επίσης ύφεση λόγω των νέων φορολογικών νόμων των ΗΠΑ.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, η Shell πούλησε το διυλιστήριό της στο συμβολικό ποσό ενός φιορινιού Ολλανδικών Αντιλλών σε κοινοπραξία τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα τελευταία χρόνια, το παλαιωμένο διυλιστήριο έχει αποτελέσει αντικείμενο αγωγών που ισχυρίζονται ότι οι εκπομπές του, συμπεριλαμβανομένου του διοξειδίου του θείου και των σωματιδίων, υπερβαίνουν κατά πολύ τα πρότυπα ασφαλείας. Η κυβερνητική κοινοπραξία μισθώνει το διυλιστήριο στην κρατική εταιρεία πετρελαίου PDVSA της Βενεζουέλας.

Η συνεχιζόμενη οικονομική δυσπραγία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε ως αποτέλεσμα μεγάλη μετανάστευση στην Ολλανδία.

Την 1η Ιουλίου 2007, το Κουρασάο επρόκειτο να γίνει χώρα εντός του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, όπως η Αρούμπα και οι Ολλανδικές Αντίλλες. Στις 28 Νοεμβρίου 2006, η αλλαγή καθυστέρησε όταν το συμβούλιο του νησιού απέρριψε ένα διευκρινιστικό υπόμνημα για τη διαδικασία. Ένα νέο νησιωτικό συμβούλιο επικύρωσε αυτή τη συμφωνία στις 9 Ιουλίου 2007. Στις 15 Δεκεμβρίου 2008, το Κουρασάο ήταν και πάλι προγραμματισμένο να γίνει ξεχωριστή χώρα εντός του Βασιλείου των Κάτω Χωρών. Ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα πραγματοποιήθηκε στο Κουρασάο στις 15 Μαΐου 2009. Το 52% των ψηφοφόρων το υποστήριξε.

Η διάλυση των Ολλανδικών Αντιλλών τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου 2010. Το Κουρασάο έγινε χώρα εντός του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, με το βασίλειο να διατηρεί την ευθύνη για την άμυνα και την εξωτερική πολιτική. Το βασίλειο ήταν επίσης επιφορτισμένο με την επίβλεψη των οικονομικών του νησιού στο πλαίσιο μιας συμφωνίας ελάφρυνσης του χρέους που συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο.

 Αυτονομία 
Στις 15 Μαΐου του 2009 διενεργήθηκε δημοψήφισμα για το καθεστώς του νησιού. Οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να αποφανθούν για το αν δέχονται την προταθείσα συμφωνία για να γίνει αυτόνομο το Κουρασάο στα πλαίσια του Βασιλείου των Κάτω Χωρών (ως τμήμα της διάλυσης των Ολλανδικών Αντιλλών) ή όχι. Το 52% των ψηφισάντων ενέκριναν τη συμφωνία. Το Κουρασάο απέκτησε Σύνταγμα, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου 2010. Πρώτος κυβερνήτης ανέλαβε ο Φριτς Γκέντγκεντραγκ και πρωθυπουργός ο Γκέριτ Σχότε. Στις 3 Αυγούστου 2012 ο Σχότε παραιτήθηκε από την πρωθυπουργίαhttp://rulers.org/2012-08.html και στη θέση του ανέλαβε προσωρινά ο Στάνλεϊ Μπετριάν, από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012. Το 2015 ο Ιβάρ Ασιές αντικαταστάθηκε στην πρωθυπουργία από τον Μπέρναρντ Γουάιτμαν, ο οποίος παραιτήθηκε το 2016 και την πρωθυπουργία ανέλαβε ο Χένσλεϊ Κούιμαν. Την άνοιξη του 2019 πρωθυπουργός ανέλαβε ο Εζέν Ρούγνατ και το 2021, έπειτα από τη διεξαγωγή των γενικών εκλογών, στη θέση ανέλαβε ο Γκίλμαρ Πίσας.

 Δημογραφία 
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2023 του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Θεμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ήταν 76,8 έτη (72,5 έτη για τους άνδρες και 80,8 έτη για τις γυναίκες) ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 38,2 έτη.

 Εκλογές 

 Κυβερνήτες του Κουρασάο 
Από το 2010, έχουν αναλάβει Κυβερνήτες οι εξής:
 #  Όνομα  Από  Έως  1  Φριτς Γκέντγκεντραγκ (Frits Goedgedrag)  10 Οκτωβρίου 2010  24 Νοεμβρίου 2012 - Αντέλε βαν ντερ Πλούιμ-Φρέντε (Adèle van der Pluijm-Vrede)  24 Νοεμβρίου 2012  4 Νοεμβρίου 2013 2  Λουσίλ Τζορτζ-Βάουτ (Lucille George-Wout)  4 Νοεμβρίου 2013  Σήμερα

 Πρωθυπουργοί του Κουρασάο 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι