Μπούντεσλιγκα

Η Μπούντεσλιγκα (γερμανικά: Fußball-Bundesliga) είναι η ανώτερη κατηγορία στο γερμανικό ποδόσφαιρο. 

Η Μπουντεσλίγκα ιδρύθηκε μετά από απόφαση της Γερμανικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (γερμανικά: Deutscher Fußball-Bund, DFB) στις 28 Ιουλίου του 1962 στο Ντόρτμουντ για την σεζόν 1963/64. Πριν από αυτό, ο πρωταθλητής καθοριζόταν από την Ομοσπονδία μετά από έναν τελικό γύρο πρωταθλήματος με τελικό αγώνα ανάμεσα στις δύο κορυφαίες ομάδες. Η ομάδα που μετά την τελευταία αγωνιστική της Μπουντεσλίγκα βρίσκεται στην πρώτη θέση, ονομάζεται Πρωταθλήτρια Γερμανίας.

Η Μπούντεσλιγκα διεξάγεται σε σύστημα πρωταθλήματος, οπού κάθε σύλλογος συναγωνίζεται τον άλλο σε δύο αγώνες (εντός και εκτός έδρας), και στο τέλος καθορίζονται ο πρωταθλητής και οι ομάδες που θα αγωνιστούν στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Οι δύο τελευταίες ομάδες υποβιβάζονται στην 2η Μπούντεσλιγκα, η οποία από το 1974 αποτελεί την δεύτερη υψηλότερη κατηγορία κάτω από την Μπούντεσλιγκα. Η τρίτη τελευταία ομάδα αγωνίζεται σε αγώνες υποβιβασμού εναντίον της τρίτης κορυφαίας της δεύτερης κατηγορίας.

Ο πιο επιτυχημένος σύλλογος είναι η Μπάγερν Μονάχου με 34 κερδισμένα πρωταθλήματα, ενώ  κατέχει και το ρεκόρ των 11 συνεχόμενων πρωταθλημάτων. Ακολουθεί η Νυρεμβέργη με 9 κερδισμένα πρωταθλήματα, εκ των οποίων τα 8 πριν την δημιουργία της Μπουντεσλίγκα.

 Ιστορία 
Πριν την ίδρυση της Μπουντεσλίγκα το γερμανικό ποδόσφαιρο ήταν ερασιτεχνικό και οι ομάδες αγωνίζονταν σε διάφορα περιφερειακά πρωταθλήματα. Οι κατά τόπους πρωταθλητές αγωνίζονταν σε μια σειρά αγώνων για την ανάδειξη του πρωταθλητή.

Το 1900 ιδρύθηκε η εθνική ομοσπονδία και το Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Γερμανίας ξεκίνησε το 1903. Πρώτος νικητής ήταν η Λειψία (VfB Leipzig).

Τη δεκαετία του ’50 άρχισαν συζητήσεις για την ίδρυση μιας εθνικής επαγγελματικής κατηγορίας, όπως είχε συμβεί σε πολλές άλλες χώρες. Ήδη οι καλύτεροι Γερμανοί παίκτες αναζητούσαν την τύχη τους σε επαγγελματικές ομάδες άλλων χωρών. Εν τω μεταξύ στην Ανατολική Γερμανία ιδρύθηκε ξεχωριστή ομοσπονδία, η οποία το 1958 ξεκίνησε εθνικό πρωτάθλημα, την DDR-Oberliga με 14 συλλόγους.

 Ίδρυση 
Τελικά, αφού μεσολάβησε μια ήττα από τη Γιουγκοσλαβία στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962, αποφασίστηκε η ίδρυση της Μπούντεσλιγκα στις 28 Ιουλίου 1962 από τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας, Χέρμαν Νόιμπεργκερ.

Την εποχή εκείνη υπήρχαν πέντε περιφερειακά πρωταθλήματα στη Δυτική Γερμανία: Βόρειο, Νότιο, Δυτικό, Νοτιοδυτικό και του Βερολίνου. Στην Ανατολική Γερμανία διεξαγόταν ήδη ξεχωριστό πρωτάθλημα. Στις ανώτερες κατηγορίες των πρωταθλημάτων αυτών αγωνίζονταν 46 σωματεία. Από αυτά επιλέχτηκαν 16 με βάση αγωνιστικά, γεωγραφικά και οικονομικά κριτήρια. Οι πρώτες 16 ομάδες της Μπούντεσλιγκα κατά περιφέρεια ήταν:

 Βόρεια (3): Άιντραχτ Μπράουνσβαϊγκ, Βέρντερ Βρέμης και Αμβούργο ΣΦ.
 Δυτική (5): Μπορούσια Ντόρτμουντ, ΦΚ Κολωνία, Μάιντεριχερ ΣΦ (η σημερινή Ντούισμπουργκ), Πρόισεν Μύνστερ και ΦΚ Σάλκε 04.
 Νοτιοδυτική (2): Καϊζερσλάουτερν και Σααρμπρύκεν.
 Νότια (5): Άιντραχτ Φρανκφούρτης, Καρλσρούη ΣΚ, ΦΚ Νυρεμβέργη, Μόναχο 1860 και ΦφΜ Στουτγκάρδη.
 Βερολίνου (1): Χέρτα Βερολίνου.

Ο πρώτος αγώνας της Μπούντεσλιγκα διεξήχθη στις 24 Αυγούστου 1963 και τον πρώτο τίτλο κατέκτησε η ΦΚ Κολωνία. Το πρώτο τέρμα της Μπούντεσλιγκα σημείωσε ο Τίμο Κονιέτσκα της Μπορούσια Ντόρτμουντ στο πρώτο λεπτό του αγώνα της πρεμιέρας εναντίον της Βέρντερ Βρέμης.

 Δομή κατηγοριών γερμανικού ποδοσφαίρου 
Η Μπούντεσλιγκα αποτελείται από δύο κατηγορίες, την "1. Bundesliga" και την "2. Bundesliga" ή Zweite Liga, η οποία ιδρύθηκε το 1974. Οι δύο αυτές κατηγορίες είναι επαγγελματικές, ενώ ως το 2008 την τρίτη κατηγορία αποτελούσε η ερασιτεχνική "Ρεγκιονάλλιγκα" (Regionalliga), που διεξαγόταν σε σύστημα δύο ομίλων, βόρειο και νότιο. Την περίοδο 2008-09 ιδρύθηκε τρίτη επαγγελματική κατηγορία, η "3. Fußball-Liga" και η Regionalliga, αποτελώντας πλέον την τέταρτη κατηγορία, διεξαγόταν σε τρεις ομίλους ως το 2012, ενώ έκτοτε διεξάγεται σε πέντε ομίλους, βόρειο (Nord), βορειοανατολικό (Nordost), δυτικό (West), νοτιοδυτικό (Südwest) και Βαυαρίας (Bayern). Από το 2017 εκπονείται σχέδιο συγχώνευσης των ομίλων Nord, Nordost και Bayern σε δύο ομίλους, ώστε η κατηγορία να διεξάγεται σε τέσσερις ομίλους, δεδομένου ότι τόσες είναι οι ομάδες που υποβιβάζονται από την τρίτη κατηγορία και αντίστοιχα προβιβάζονται σε αυτήν. Την πέμπτη κατηγορία αποτελεί η Όμπερλιγκα (Oberliga), που χωρίζεται σε δώδεκα ομίλους (οι δύο εξ αυτών με σύστημα δύο υποομίλων) με βάση κυρίως γεωγραφικά κριτήρια και με ένα μεικτό σύστημα διεξαγωγής, εν μέρει περιφερειακό και εν μέρει σε επίπεδο ομόσπονδου κρατιδίου. Η έκτη κατηγορία ακολουθεί την διαίρεση των δώδεκα ομίλων της Όμπερλιγκα στη βάση του μικτού περιφερειακού / κρατιδιακού συστήματος.

Σε ότι αφορά την Μπούντεσλιγκα (1. Bundesliga), από την ίδρυσή της ως σήμερα έχουν γίνει οι εξής αλλαγές στον αριθμό των ομάδων:
 1963/64 ως 1964/65: 16 ομάδες.
 1965/66 ως 1990/91: 18 ομάδες.
 1991/92: 20 ομάδες, με την προσθήκη δύο ομάδων από την Ανατολική Γερμανία μετά την επανένωση των δύο γερμανικών κρατών.
 1992/93 ως σήμερα: 18 ομάδες.

Κατά καιρούς υποβιβάζονταν μεταξύ δύο και τεσσάρων ομάδων από την Μπούντεσλιγκα. Το σημερινό σύστημα προβλέπει υποβιβασμό των δύο τελευταίων ομάδων, ενώ η τρίτη από το τέλος (16η) ομάδα αγωνίζεται σε διπλούς αγώνες μπαράζ με την τρίτη ομάδα της 2ης Μπούντεσλιγκα.

 Πρωταθλητές 
 Περίοδος Πρωταθλητής 1963-64 24px|alt=|link=| Κολωνία 1964-65 24px|alt=|link=| Βέρντερ Βρέμης 1965-66 24px|alt=|link=| Μόναχο 1860 1966-67 24px|alt=|link=| Άιντραχτ Μπράουνσβαϊγκ 1967-68 24px|alt=|link=| Νυρεμβέργη 1968-69 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1969-70  24px|alt=|link=| Γκλάντμπαχ 1970-71 24px|alt=|link=| Γκλάντμπαχ 1971-72 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1972-73 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1973-74 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1974-75 24px|alt=|link=| Γκλάντμπαχ 1975-76 24px|alt=|link=| Γκλάντμπαχ 1976-77 24px|alt=|link=| Γκλάντμπαχ 1977-78 24px|alt=|link=| Κολωνία 1978-79 24px|alt=|link=| Αμβούργο 1979-80 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1980-81 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1981-82 24px|alt=|link=| Αμβούργο 1982-83 24px|alt=|link=| Αμβούργο 1983-84 24px|alt=|link=| Στουτγκάρδη 1984-85 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1985-86 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1986-87 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1987-88 24px|alt=|link=| Βέρντερ Βρέμης 1988-89 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1989-90 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1990-91  24px|alt=|link=| Καϊζερσλάουτερν 1991-92 24px|alt=|link=| Στουτγκάρδη 1992-93 24px|alt=|link=| Βέρντερ Βρέμης 1993-94  24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1994-95 24px|alt=|link=| Ντόρτμουντ 1995-96 24px|alt=|link=| Ντόρτμουντ 1996-97 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1997-98  24px|alt=|link=| Καϊζερσλάουτερν 1998-99  24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 1999-00 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2000-01 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2001-02 24px|alt=|link=| Ντόρτμουντ 2002-03 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2003-04 24px|alt=|link=| Βέρντερ Βρέμης 2004-05 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2005-06 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2006-07 24px|alt=|link=| Στουτγκάρδη 2007-08 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2008-09 24px|alt=|link=| Βόλφσμπουργκ 2009-10 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2010-11 24px|alt=|link=| Ντόρτμουντ 2011-12 24px|alt=|link=| Ντόρτμουντ 2012-13 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2013-14 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2014-15 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2015-16 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2016-17 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2017-18 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2018-19 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2019-20 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2020-21 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2021-22 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2022-23 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου 2023-24 24px Μπάγερ Λεβερκούζεν 2024-25 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου

+Σύνολο τίτλωνΣύλλογοςΤίτλοι Χρονιές 24px|alt=|link=| Μπάγερν Μονάχου34 1932, 1969, 1972, 1973, 1974, 1980, 1981, 1985, 1986, 1987, 1989, 1990, 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025 24px|alt=|link=| Νυρεμβέργη9 1920, 1921, 1924, 1925, 1927, 1936, 1948, 1961, 1968 24px|alt=|link=| Μπορούσια Ντόρτμουντ81956, 1957, 1963, 1995, 1996, 2002, 2011, 2012εναλλ.=|24x24εσ ΦΚ Σάλκε 0471934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942, 1958 24px|alt=|link=| Αμβούργο6 1923, 1928, 1960, 1979, 1982, 1983 24px|alt=|link=| Γκλάντμπαχ5 1970, 1971, 1975, 1976, 1977 24px|alt=|link=| Στουτγκάρδη5 1950, 1952, 1984, 1992, 2007 24px|alt=|link=| Καϊζερσλάουτερν4 1951, 1953 1991, 1998 24px|alt=|link=| Βέρντερ Βρέμης4 1965, 1988, 1993, 2004 24px|alt=|link=| Κολωνία3 1962, 1964, 1978 24px|alt=|link=| Μόναχο 18601 1966 24px|alt=|link=| Άιντραχτ Μπράουνσβαϊγκ1 1967 24px|alt=|link=| Βόλφσμπουργκ1 2009 24px Μπάγερ Λεβερκούζεν1 2024

 Στατιστικά 
 Παίκτες με περισσότερες εμφανίσεις 

 Ποδοσφαιριστές Σύλλογοι Έτη Αγώνες Καρλ-Χάιντς ΚέρμπελΆιντραχτ Φρανκφούρτης1972–1991602 Μάνφρεντ ΚαλτςΑμβούργο1971–1991581 Όλιβερ ΚανΜπάγερν Μονάχου1987–2008557 Κλάους ΦίχτελΣάλκε1965–1988552 Μίροσλαβ ΒόταβαΒέρντερ Βρέμης1976–1996546 Κλάους ΦίσερΣάλκε1968–1988535 Άικε ΊμελΣτουτγκάρδη1978–1995534 Βίλι ΝόιμπεργκερΆιντραχτ Φρανκφούρτης1966–1983520 Μίχαελ ΛάμεκΜπόχουμ1972–1988518 Ούλι ΣτάινΑμβούργο1978–1997512

 Κορυφαίοι σκόρερ 

 Ποδοσφαιριστές Σύλλογοι Έτη Γκολ Γκερντ Μίλερ Μπάγερν Μονάχου1965–1979365 Ρόμπερτ ΛεβαντόφσκιΜπάγερν Μονάχου, Ντόρτμουντ2010–2022312 Κλάους ΦίσερΣάλκε, Κολωνία, Μόναχο 1860, Μπόχουμ1968–1988268 Γιουπ ΧάινκεςΓκλάντμπαχ, Αννόβερο1965–1978220 Μάνφρεντ ΜπούργκσμιλερΜπορούσια Ντόρτμουντ, Βέρντερ Βρέμης, Έσσεν, Νυρεμβέργη1969–1990213 Κλάουδιο ΠισάροΒέρντερ Βρέμης, Μπάγερν Μονάχου, Κολωνία1999–2020197 Ουλφ Κίρστεν Μπάγερ Λεβερκούζεν1990–2003182 Στέφαν ΚουντςΚαϊζερσλάουτερν, Μπόχουμ, Ουέρτινγκεν, Αρμίνια Μπίλεφελντ1983–1999179 Ντίτερ ΜίλερΚολωνία, Στουτγκάρδη, Σααρμπρίκεν, Όφενμπαχ1973–1986177 Κλάους ΆλοφςΚολωνία, Φορτούνα Ντύσσελντορφ, Βέρντερ Βρέμης1975–1993177

 Πρώτοι σκόρερ ανά περίοδο 

 Περίοδος Παίκτης Ομάδα Γκολ 1963–64 Ούβε Ζέελερ  Αμβούργο 30 1964–65 Ρούντολφ Μπρούνενμαϊερ  Μόναχο 1860 24 1965–66 Λόταρ Έμεριχ  Μπορούσια Ντόρτμουντ 31 1966–67 Γκερντ Μύλερ   Μπορούσια Ντόρτμουντ 28Λόταρ Έμεριχ Μπάγερν Μονάχου28 1967–68 Χάνες Λερ  Κολωνία 27 1968–69 Γκερντ Μίλερ  Μπάγερν Μονάχου 30 1969–70 Γκερντ Μίλερ  Μπάγερν Μονάχου 38 1970–71 Λόταρ Κόμπλουν  Ροτ-Βάϊς Όμπερχαουζεν 24 1971–72 Γκερντ Μύλερ  Μπάγερν Μονάχου 40 1972–73 Γκερντ Μύλερ  Μπάγερν Μονάχου 36 1973–74 Γιουπ Χάϊνκες  Γκλάντμπαχ 30Γκερντ Μύλερ Μπάγερν Μονάχου30 1974–75 Γιουπ Χάϊνκες  Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ 27 1975–76 Κλάους Φίσερ  Σάλκε 29 1976–77 Ντίτερ Μύλερ  Κολωνία 34 1977–78 Ντίτερ Μύλερ  Κολωνία 24 1978–79 Κλάους Άλοφς  Φορτούνα Ντίσελντορφ 22 1979–80 Καρλ-Χάιντς Ρούμενιγκε  Μπάγερν Μονάχου 26 1980–81 Καρλ-Χάιντς Ρούμενιγκε  Μπάγερν Μονάχου 29 1981–82 Χορστ Χρούμπες  Αμβούργο 27 1982–83 Ρούντι Φέλερ  Βέρντερ Βρέμης 23 1983–84 Καρλ-Χάιντς Ρούμενιγκε  Μπάγερν Μονάχου 26 1984–85 Κλάους Άλοφς  Κολωνία 26 1985–86 Στέφαν Κουντς  Μπόχουμ 22 1986–87 Ούβε Ραν  Γκλάντμπαχ 24 1987–88 Γιούργκεν Κλίνσμαν  Στουτγκάρδη 19 1988–89 Τόμας Άλοφς   Κολωνία 17Ρόλαντ Βόλφαρτ Μπάγερν Μονάχου17 1989–90 Γιερν Άντερσεν Άιντραχτ Φρανκφούρτης 18 1990–91 Ρόλαντ Βόλφαρτ Μπάγερν Μονάχου 21 1991–92 Φριτς Βάλτερ  Στουτγκάρδη 22 1992–93 Ουλφ Κίρστεν   Μπάγερ Λεβερκούζεν 20Άντονι Γεμπόα Άιντραχτ Φρανκφούρτης20 1993–94 Στέφαν Κουντς  Καϊζερσλάουτερν 18Άντονι Γεμπόα Άιντραχτ Φρανκφούρτης18 1994–95 Μάριο Μπάσλερ  Βέρντερ Βρέμης 20Χάϊκο Χέρλιχ Γκλάντμπαχ20 1995–96 Φρέντι Μπόμπιτς  Στουτγκάρδη 17 1996–97 Ουλφ Κίρστεν  Μπάγερ Λεβερκούζεν 22 1997–98 Ουλφ Κίρστεν  Μπάγερ Λεβερκούζεν 22 1998–99 Μίχαελ Πρέετς  Χέρτα Βερολίνου 23 1999–00 Μάρτιν Μαξ  Μόναχο 1860 19 2000–01 Σεργκέι Μπάρμπαρεζ  Αμβούργο 22Έμπε Σαντ Σάλκε22 2001–02 Μάρσιο Αμορόζο  Μπορούσια Ντόρτμουντ 18Μάρτιν Μαξ Μόναχο 186018 2002–03 Τόμας Κρίστιανσεν  Μπόχουμ 21Τζιοβάνε Έλμπερ Μπάγερν Μονάχου21 2003–04 Άιλτον  Βέρντερ Βρέμης 28 2004–05 Μάρεκ Μίνταλ  Νυρεμβέργη 24 2005–06 Μίροσλαβ Κλόζε  Βέρντερ Βρέμης 25 2006–07 Φάνης Γκέκας  Μπόχουμ 20 2007–08 Λούκα Τόνι  Μπάγερν Μονάχου 24 2008–09 Γκραφίτε  Βόλφσμπουργκ 28 2009–10 Έντιν Τζέκο  Βόλφσμπουργκ 22 2010–11 Μάριο Γκόμεζ  Μπάγερν Μονάχου 28 2011–12 Κλας-Γιαν Χούντελααρ  Σάλκε 29 2012–13 Στέφαν Κίσλινγκ  Μπάγερ Λεβερκούζεν 25 2013–14 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι  Μπορούσια Ντόρτμουντ 202014–15 Αλεξάντερ Μάιερ Άιντραχτ Φρανκφούρτης192015–16 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι Μπάγερν Μονάχου302016–17 Πιερ-Εμερίκ Ομπαμεγιάνγκ Μπορούσια Ντόρτμουντ312017–18 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι Μπάγερν Μονάχου292018–19 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι Μπάγερν Μονάχου222019–20 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι Μπάγερν Μονάχου342020–21 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι Μπάγερν Μονάχου412021–22 Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι Μπάγερν Μονάχου352022–23Νίκλας Φύλκρουγκ Βέρντερ Βέρμης16Κριστοφέρ Ενκουνκού Λειψία2023–24Χάρι Κέιν Μπάγερν Μονάχου362024–25Χάρι Κέιν Μπάγερν Μονάχου26

 Λογότυπο 
Το λογότυπο του πρωταθλήματος έχει εξελιχθεί με το πέρασμα του χρόνου. To 1996 παρουσιάστηκε ένα λογότυπο το οποίο χρησιμοποιήθηκε έως και την περίοδο 2001/2002. Την περίοδο 2002/2003 χρησιμοποιήθηκε ένα νέο λογότυπο, ενώ το 2006 παρουσιάστηκε μία νέα εκδοχή του. Ένα νέο λογότυπο χρησιμοποιήθηκε από την περίοδο 2010/2011 έως και την περίοδο 2016/2017. Για να γιορτάσει την 50ή επέτειο της Bundesliga, δημιουργήθηκε ένα ειδικό λογότυπο για τη σεζόν 2012/13, με τον αριθμό "50" και το διάστημα "1963/2013". Το Δεκέμβριο του 2016 ανακοινώθηκε ότι θα χρησιμοποιηθεί ένα νέο λογότυπο για την σεζόν 2017/18, ελαφρώς τροποποιημένο για λόγους ψηφιοποίησης, με νέα εμφάνιση.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος
 Πρωταθλητές Γερμανίας
 Πρώτοι σκόρερ Γερμανίας ανά σεζόν


Κατηγορία:Ανώτατα εθνικά ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα