Φειδιππίδης

Ο Φειδιππίδης ή Φιλιππίδης (περ. 530 π.Χ. – 12 Σεπτεμβρίου 490 π.Χ.) ήταν Αρχαίος Αθηναίος δρομέας.

 Ιστορικά στοιχεία 
αριστερά|μικρογραφία|433x433px
Στάλθηκε από τους Αθηναίους στην Σπάρτη για να ζητήσει τη βοήθεια των Λακεδαιμονίων λίγο πριν τη Μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.). Διέτρεξε την απόσταση (μεγαλύτερη των 200 χιλιομέτρων) σε δύο ημέρες, πράγμα που θεωρήθηκε άθλος. Κατά την επιστροφή του στην Αθήνα, είπε στους συμπολίτες του ότι η νίκη θα ήταν με το μέρος τους, όπως του είχε φανερώσει ο Πάνας. Στο κατόρθωμα του Φειδιππίδη οφείλεται πιθανώς η καθιέρωση του δόλιχου δρόμου ως ολυμπιακού αγωνίσματος.

 Η αθλητική κληρονομιά 
Στα νεότερα χρόνια, σε ανάμνηση του δρόμου του Φειδιππίδη, καθιερώθηκε το Σπάρταθλον, αγώνας υπερμαραθωνίου δρόμου 245,3 χιλιομέτρων από την Αθήνα προς τη Σπάρτη. Επίσης, προς τιμή του έχει τελεστεί από ελάχιστους αθλητές ο «Φειδιππίδειος δρόμος», που περιλαμβάνει τη διαδρομή Αθήνα-Σπάρτη-Αθήνα-Μαραθώνας.
Μία παράδοση, που όμως δεν μαρτυρείται από τις αρχαίες πηγές, ταυτίζει τον Φειδιππίδη με τον οπλίτη εκείνον που έφερε στους Αθηναίους την είδηση τής περιφανούς νίκης του στρατού τους επί των Περσών στον Μαραθώνα, αποδίδοντάς του και τη διατύπωση του "Νενικήκαμεν". Θεωρήθηκε έτσι ο δρομέας προς τιμήν του οποίου καθιερώθηκε ο Μαραθώνιος.

 Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο 

Ο Ηρόδοτος (5ος αι. π.Χ.) αναφέρει τη διαδρομή του Φειδιππίδη από την Αθήνα στη Σπάρτη Ηρόδοτος.μικρογραφία|414x414px|“Ο Στρατιώτης του Μαραθώνα”
γλυπτό του Jean-pierre Cortot (Γάλλος, 1787-1843), Μουσείο του Λούβρου.

 Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες 
Χωρίς αναφορά στη μαραθώνια διαδρομή. Ο Πλούταρχος, 500 χρόνια αργότερα (1ος αι. μ.Χ.) κάνει την πρώτη αναφορά στον μαραθωνοδρόμο για τον οποίο λέει ότι ο Ηρακλείδης ο Ποντικός ονομαζόταν Θέρσιππος ο Ερχιεύς αλλά οι περισσότεροι έλεγαν ότι ονομαζόταν ΕυκλήςΠότερον Αθηναίοι κατά πόλεμον ή κατά σοφίαν ενδοξότεροι, Πλούταρχος, 89784 347.C.6 
«ὡς μὲν Ἡρακλείδης ὁ Ποντικὸς ἱστορεῖ, Θέρσιππος ὁ Ἐρχιεύς· οἱ δὲ πλεῖστοι λέγουσιν Εὐκλέα δραμόντα σὺν τοῖς ὅπλοις θερμὸν ἀπὸ τῆς μάχης καὶ ταῖς θύραις ἐμπεσόντα τῶν πρώτων τοσοῦτον μόνον εἰπεῖν ’χαίρετε‘ καὶ ’χαίρομεν,‘ εἶτ´ εὐθὺς ἐκπνεῦσαι. πλὴν οὗτος μὲν αὐτάγγελος ἧκε τῆς μάχης ἀγωνιστὴς γενόμενος. φέρε δ´ εἴ τις ὑπὲρ λόφου τινὸς ἢ σκοπῆς αἰπόλων ἢ βοτήρων τοῦ ἀγῶνος ἄπωθεν γενόμενος θεατὴς καὶ κατιδὼν τὸ μέγα καὶ παντὸς λόγου μεῖζον ἐκεῖνο ἔργον ἧκεν εἰς τὴν πόλιν ἄτρωτος ἄγγελος καὶ ἀναίμακτος, εἶτ´ ἠξίου τιμὰς ἔχειν ἃς Κυνέγειρος ἔσχεν, ἃς Καλλίμαχος, ἃς Πολύζηλος, ὅτι τὰς τούτων ἀριστείας καὶ τραύματα καὶ θανάτους ἀπήγγειλεν, ἆρ´ οὐκ ἂν ἐδόκει πᾶσαν ὑπερβάλλειν ἀναίδειαν, ὅπου γε Λακεδαιμονίους φασὶ τῷ τὴν ἐν Μαντινείᾳ φράσαντι νίκην, ἣν Θουκυδίδης ἱστόρηκεν». Ο Λουκιανός 100 χρόνια αργότερα (2ος αι. μ.Χ.) αναφέρει τον μαραθωνοδρόμο ως ΦιλιππίδηΥπέρ του εν τη προσαγορεύσει πταίσματος, Λουκιανός, σελ. 205 στο Λουκιανού τα σωζόμενα, Ambrosio Firmin Didot, Παρίσι, 1867
«Πρώτος δ' αυτό Φιλιππίδης ο ημεροδρομήσας λέγεται από Μαραθώνος αγγέλλων την νίκην ειπείν προς τους άρχοντας καθημένονς καί πεφροντικότας υπέρ του τέλους της μάχης, Χαίρετε, νικώμεν, και τούτο ειπών συναποθανείν τη αγγελία και το χαίρειν συνεκπνεύσαι». Οι μεταγενέστερες αναφορές στο συμβάν του μαραθώνιου δρόμου είναι πιθανώς αναξιόπιστες.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Αρχαίοι Αθηναίοι
Κατηγορία:Πρωταγωνιστές των Περσικών Πολέμων
Κατηγορία:Έλληνες μαραθωνοδρόμοι
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες δρομείς
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες ήρωες