Παλαιοξάρι Φωκίδας

Το Παλαιοξάρι είναι ορεινό χωριό στη Δωρίδα του Νομού Φωκίδας, σε υψόμετρο 660 μέτρα.

 Γεωγραφικά στοιχεία - ονομασία 
Το Παλαιοξάρι βρίσκεται Α. από το Τείχιο στη βόρεια πλαγιά της οροσειράς Τρίκορφο, πάνω στην επαρχιακή οδό Ανάθεμας - Τειχίου, σε απόσταση 29 χλμ. ΒΑ. από τη Ναύπακτο και 54 χλμ. Δ. του Λιδωρικίου. Μέχρι το 1959 λεγόταν Κάτω Παλαιοξάρι. Την περίοδο της Τουρκοκρατίας και του Αλή πασά αναφέρεται και ως «Παλιοκουστούριο». Το 1806, αναφέρεται από τον Άγγλο αξιωματικό Martin W. Leak  η θέση «Χάνι Παλαιοξάρι»«13 Φεβρουαρίου 1806. Ύστερα από μια κοπιαστική ανάβαση φτάνουμε στο Χάνι Παλαιοξάρι, που πήρε το όνομά του από το χωριό που βρίσκεται πιο κάτω, κοντά του και που τα καλλιεργημένα εδάφη του κατεβαίνουν κλιμακωτά στην όχθη του Μόρνου» -, ανάμεσα στους σημερινούς οικισμούς Παλαιοξάρι (Κάτω Παλαιοξάρι) και Ποτιδάνεια (Άνω Παλαιοξάρι), ως ένας οικισμός, ενώ ο Γάλλος περιηγητής Φρανσουά Πουκεβίλ, γύρω στα 1815, αναφέρεται ξεχωριστά στους δύο οικισμούς.

Η λέξη Παλαιοξάρι προέρχεται από τη σύνθεση της ελληνικής «παλαιός» και της τουρκικής «hisar» που σημαίνει κάστρο (Παλαιο-χισάρ = παλαιο-χσάρ = Παλαιοξάρι), δηλαδή Παλαιόκαστρο. Στην περιοχή του Προφήτη Ηλία, δύο μίλια βόρεια του χωριού κοντά στην αριστερή όχθη του Μόρνου, έχουν βρεθεί κάποιοι κιστοειδείς τάφοι. Αξιοθέατο του χωριού είναι ο ενοριακός ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου με τα δύο καμπαναριά του. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την κτηνοτροφία.

 Προσωπικότητες 
 Καρακατσάνης Γεώργιος, πεσών ανθυπομοίραρχος χωροφυλακής στη Μάχη της Κρήτης.
 Σταθόπουλος Δημήτριος, εφέτης, υποψήφιος ευρωβουλευτής ΚΚΕ.

 Διοικητικά στοιχεία 
Αναφέρεται επίσημα, μετά την απελευθέρωση, ως Κάτω Παλαιοξάρι το 1912 στο ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912 να αποσπάται από το δήμο Ποτιδανείας και να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Μετονομάστηκε το 1959 με το ΦΕΚ 48Α - 14/03/1959. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 219 κατοίκους και με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης από το 2011 αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Παλαιοξαρίου της Δημοτικής Ενότητας Ευπαλίου του Δήμου Δωρίδος«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10669 (σελ. 195 του pdf).

 Απογραφές πληθυσμού 
Απογραφή19511961197119811991200120112021Πληθυσμός?? 294180240194195219127

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Φωκίδας
Κατηγορία:Δήμος Δωρίδος