Διαστημικό Λεωφορείο Ατλαντίς

Το Διαστημικό Λεωφορείο Ατλαντίς (Κωδικός Τροχιακού Οχήματος: OV-104) είναι ένα από τα τρία επιχειρησιακά διαστημικά λεωφορεία του στόλου της NASA. Όταν πρωτοπέταξε το 1985, το Ατλαντίς έγινε το τέταρτο επιχειρησιακό διαστημικό λεωφορείο. Στις αρχές του 2007, οι αξιωματούχοι της NASA αναίρεσαν  προηγούμενη απόφασή τους με την οποία το Ατλαντίς θα συνέχιζε τις διαστημικές πτήσεις μέχρι το 2010, οπότε και θα τερματιζόταν το πρόγραμμα των διαστημικών λεωφορείων. Αργότερα όμως άλλαξαν ξανά την απόφασή τους. Η τελευταία πτήση για το Ατλαντίς (33η) πραγματοποιήθηκε τελικά τον Ιούλιο του 2011. 

 Επιχειρησιακή Ιστορία 

Το Ατλαντίς πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση τον Οκτώβριο του 1985, με μια αποστολή το περιεχόμενο της οποίας χαρακτηρίστηκε ως στρατιωτικό απόρρητο, κάτι που επαναλήφθηκε τέσσερις ακόμα φορές. Το 1989 το Ατλαντίς εξαπέλυσε δύο πλανητικές διαστημοβολίδες Magellan και Galileo, ενώ το 1991 εξαπέλυσε το Παρατηρητήριο Ακτίνων Γάμμα Κόμπτον (Compton Gamma Ray Observatory). 

Ξεκινώντας το 1995, το Ατλαντίς πραγματοποίησε επτά ταξίδια στον Ρωσικό Διαστημικό Σταθμό Μιρ. Κατά το δεύτερο ταξίδι στον Μιρ παρέδωσε μία μονάδα σύνδεσης και στις επόμενες πτήσεις πραγματοποιήθηκαν ανταλλαγές αστροναυτών. 

Από τον Νοέμβριο του 1997 έως τον Ιούλιο του 1999, στο πλαίσιο ενός προγράμματος αναβάθμισης, έγιναν 165 τροποποιήσεις στο Ατλαντίς, περιλαμβανόμενης της εγκατάστασης του Συστήματος Ηλεκτρονικής Απεικόνισης Πολλαπλών Χρήσεων (Multifunction Electronic Display System ή αλλιώς Γυάλινο Κόκπιτ). Από τότε πραγματοποίησε έξι πτήσεις, οι οποίες αφορούσαν τη συναρμολόγηση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. 

Τον Οκτώβριο του  2002 το Ατλαντίς, με εξαμελές πλήρωμα, πραγματοποίησε μία ενδεκαήμερη αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ή οποία περιλάμβανε τρεις διαστημικούς περιπάτους. 

Η προγραμματισμένη 27η αποστολή του Ατλαντίς για τον Σεπτέμβριο του 2005, μεταξύ 9 και 24 Σεπτεμβρίου, δεν πραγματοποιήθηκε καθώς κρίθηκε ότι δεν ήταν ασφαλές λόγω των επιπλοκών που παρουσιάστηκε κατά την εκτόξευση του Ντισκάβερι στο πλαίσιο της αποστολής STS-114. Το πρόβλημα με τον μονωτικό αφρό της εξωτερικής δεξαμενής καυσίμων που είχε προκαλέσει την Τραγωδία του Κολούμπια δεν είχε λυθεί σε ικανοποιητικό βαθμό και έτσι η NASA αποφάσισε να αναβάλλει όλες τις μελλοντικές πτήσεις των διαστημικών λεωφορείων. Το Ατλαντίς είχε επιλεγεί ως το σκάφος διάσωσης (στο πλαίσιο της αποστολής STS-300) για την αποστολή STS-114. Το Ατλαντίς είχε επιλεγεί επίσης για την αποστολή STS-121 στην οποία όμως χρησιμοποιήθηκε το Ντισκάβερι. 

Μετά την τετραετή παύση των διαστημικών πτήσεων, συνέπεια της τραγωδίας του Κολούμπια, το Ατλαντίς επέστρεψε στο διάστημα με εξαμελές πλήρωμα στο πλαίσιο της αποστολής STS-115, μεταφέροντας τα τμήματα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού P3/P4 και ηλιακούς συλλέκτες. 

Η δεκατετραήμερη αποστολή STS-117 ήταν η μεγαλύτερη σε διάρκεια αποστολή του Ατλαντίς.

 Αποστολές 
300px|thumbnail|Η εκτόξευση του Ατλαντίς στο πλαίσιο της αποστολής STS-115
300px|thumbnail|Το ειδικά μετασκευασμένο Boeing 747, που χρησιμοποιείται ως μεταφορέας διαστημικών λεωφορείων, μεταφέρει το Ατλαντίς
300px|thumbnail|Η εκτόξευση του Ατλαντίς στο πλαίσιο της αποστολής STS-27
300px|thumbnail|Το τμήμα P3/P4 συνδέεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό από το Ατλαντίς, στο πλαίσιο της αποστολής STS-115
 # Ημερομηνία Κωδικός Περιγραφή 1 3 Οκτωβρίου 1985  STS-51-J Πρώτη αποστολή του Ατλαντίς. Απόρρητη αποστολή του υπουργείου άμυνας. 2 26 Νοεμβρίου 1985  STS-61-B Μετέφερε τρεις τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους: MORELOS-B, AUSSAT-2 και SATCOM KU-2. 3 2 Δεκεμβρίου 1988  STS-27 Απόρρητη αποστολή του υπουργείου άμυνας. 4 4 Μαΐου 1989  STS-30 Μετέφερε τη διαστημοβολίδα Magellan. 5 18 Οκτωβρίου 1989  STS-34 Μετέφερε τη διαστημοβολίδα Galileo probe. 6 28 Φεβρουαρίου 1990  STS-36 Απόρρητη αποστολή του υπουργείου άμυνας. 7 1990 15 Νοεμβρίου STS-38 Απόρρητη αποστολή του υπουργείου άμυνας. 8 5 Απριλίου 1991  STS-37 Μετέφερε το Παρατηρητήριο Ακτινών Γάμα Κόμπτον (Compton Gamma Ray Observatory). 9 2 Αυγούστου 1991  STS-43 Μετέφερε το δορυφόρο TDRS-5. 10 1991 24 Νοεμβρίου STS-44 Απόρρητη αποστολή του υπουργείου άμυνας. 11 24 Μαρτίου 1992  STS-45 Μετέφερε το Ατμοσφαιρικό Εργαστήριο (Atmospheric Laboratory for Applications and Science - ATLAS 1). 12 31 Ιουλίου 1992  STS-46 Μετέφερε το European Retrievable Carrier της ESA και το δορυφορικό σύστημα Tethered της NASA. 13 3 Νοεμβρίου 1994  STS-66 Αποστολή ATLAS 3. 14 29 Ιουνίου 1995  STS-71 Πρώτη σύνδεση διαστημικού λεωφορείου με τον Μιρ. 15 12 Νοεμβρίου 1995  STS-74 Μετέφερε τη μονάδα σύνδεσης στον Μιρ. 16 22 Μαρτίου 1996  STS-76 Σύνδεση με τον Μιρ. Μεταφορά της Shannon Lucid. 17 16 Σεπτεμβρίου 1996  STS-79 Σύνδεση με τον Μιρ. Μεταφορά της Shannon Lucid και του John Blaha.  18 12 Ιανουαρίου 1997  STS-81 Σύνδεση με τον Μιρ. Μεταφορά των John Blaha και Jerry Linenger. 19 15 Μαΐου 1997  STS-84 Σύνδεση με τον Μιρ. Μεταφορά των Jerry Linenger και Michael Foale. 20 25 Σεπτεμβρίου 1997  STS-86 Σύνδεση με τον Μιρ. Μεταφορά των Michael Foale και David A. Wolf. 21 19 Μαΐου 2000  STS-101 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. 22 8 Σεπτεμβρίου 2000  STS-106 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. 23 7 Φεβρουαρίου 2001  STS-98 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (μετέφερε και συναρμολόγησε το Destiny Laboratory Module). 24 12 Ιουλίου 2001  STS-104 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (μετέφερε και συναρμολόγησε το Quest Joint Airlock). 25 8 Απριλίου 2002  STS-110 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (μετέφερε και συναρμολόγησε το τμήμα S0 truss). 26 7 Οκτωβρίου 2002  STS-112 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (μετέφερε και συναρμολόγησε το τμήμα S1 truss). 27 9 Σεπτεμβρίου 2006  STS-115 Αποστολή συναρμολόγησης και εφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (τμήμα P3 και P4 truss). 28 8 Ιουνίου 2007  STS-117 Αποστολή συναρμολόγησης και εφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (τμήμα S3 and S4 truss).  29 7 Φεβρουαρίου 2008  STS-122 Αποστολή συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (συναρμολόγηση του εργαστηρίου Columbus). 30 12 Μαΐου 2009  STS-125 Προγραμματισμένη αποστολή συντήρησης του διαστημικού τηλεσκοπίου Χαμπλ. 31 16 Νοεμβρίου 2009  STS-129 Αποστολή εφοδιασμού και συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ELC-1 and ELC-2, τμήματα του ExPRESS Logistics Carrier) 32 14 Μαΐου 2010  STS-132 Αποστολή εφοδιασμού και συναρμολόγησης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (Mini-Research Module 1 και τμήμα του Integrated Cargo Carrier-Vertical Light Deployable). 33 8 Ιουλίου 2011  STS-135 Αποστολή εφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού μέσω των Raffaello Multi-Purpose Logistics Module και Lightweight Multi-Purpose Carrier. Μεταφορά στη Γη χαλασμένης αντλίας αμμωνίας που αντικαταστάθηκε τον Αύγουστο του 2010.   

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Orbiter Vehicles 
 Shuttle Orbiter Atlantis (OV-104)
 Space Shuttle Atlantis in 3D  for Google Earth
  04/16/07: Consolidated Launch Manifest: Space Shuttle Flights and ISS Assembly Sequence.

Κατηγορία:Διαστημικά λεωφορεία