Σιδηρούν παραπέτασμα

Με τον όρο Σιδηρούν Παραπέτασμα () ονομάστηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η νοητή διαχωριστική γραμμή μεταξύ αφ’ ενός της Σοβιετικής Ένωσης και των υπό την επιρροή των σοσιαλιστικών καθεστώτων χωρών της Ανατολικής Ευρώπης (Πολωνία, Τσεχοσλοβακία, Ρουμανία, Ανατολική Γερμανία, Βουλγαρία, Αλβανία κλπ), και αφ’ ετέρου των κρατών του Νατοϊκού συνασπισμού (Ηνωμένο Βασίλειο, Δυτική Γερμανία, Γαλλία, Μπενελούξ, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Τουρκία κ.α. και των συμμάχων τους), την Γιουγκοσλαβία και Ουδέτερες χώρες (Ελβετία, Αυστρία, Σουηδία, Φινλανδία και Ιρλανδία). Τι ήταν το «Σιδηρούν Παραπέτασμα»: Γιατί το λέμε έτσι, που στήθηκε αρχικά, πότε έπεσε 

Ιστορία του όρου
Τον όρο χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ο Ουίνστον Τσώρτσιλ στην περιβόητη διάλεξή του στο κολέγιο Ουεστμίνστερ, στο Φούλτον του Μιζούρι, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στις ΗΠΑ τον Μάρτιο του 1946, όπου μίλησε πρώτη φορά για το Σιδηρούν Παραπέτασμα: 

Η χρήση του όρου
Η έκφραση αυτή χρησιμοποιήθηκε από τις δυτικές κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου για να προπαγανδίσει την απαγόρευση ελεύθερης επικοινωνίας των δορυφόρων της ΕΣΣΔ (ανατολικό μπλοκ) με τον υπόλοιπο κόσμο, προκειμένου οι πολίτες τους να παραμένουν στο εσωτερικό τους και οι μη ελεγχόμενες πληροφορίες να μένουν απ' έξω. Έτσι η έννοια του Σιδηρού Παραπετάσματος εκτεινόταν και στα λιμάνια και αεροδρόμια των χωρών αυτών. Σημειώνεται ότι όλα τα υπό ξένη σημαία πλοία που κατέπλεαν σε λιμάνια των κρατών του ανατολικού μπλοκ φυλάγονταν από ένοπλους στρατιώτες.
Οι αιτίες που χρησιμοποιήθηκε
Ιστορικά, η δικαιολογία με την οποία εξαπλώθηκε στο δυτικό μπλοκ αυτός ο όρος, περί της αποτροπής επαφής των λαών των χωρών του Παραπετάσματος με άλλους λαούς, δεν ευσταθεί απόλυτα, δεδομένου ότι και στη Συρία επί εποχής Χαφέζ αλ Άσαντ, που δεν ήταν λενινιστικό κράτος, υπήρξαν παρόμοια μέτρα τα οποία απέτρεπαν ακόμη και εισαγωγή ευρωπαϊκών προϊόντων, καθαρά για οικονομικούς λόγους. Συνεπώς, ο όρος πρέσβευε στην εποχή του περισσότερο μια οικονομική αντίληψη επί συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου, και κατ' επέκταση συγκεκριμένου συνασπισμού χωρών όπου παρουσιαζόταν αδυναμία εμπορικής διείσδυσης των άλλων. Λόγω του φορτισμένου ψυχροπολεμικού κλίματος ωστόσο, προπαγανδιζόταν έντονα ως όρος που αφορούσε πολιτικές, ιδεολογικές διαφορές.

Πηγές

 Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τ.15ος, σ.510

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Γρηγόριος Ψαλλίδας, «Το Σιδηρούν Παραπέτασμα», άρθρο στον ιστότοπο της εφημερίδας Η Καθημερινή, 22 Αυγούστου 2011. (ανάκτηση 24.XI.2015)

 Παραπομπές 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Κατηγορία:Πολιτική ορολογία
Κατηγορία:Ευρωπαϊκή ιστορία
Κατηγορία:Ψυχρός Πόλεμος
Κατηγορία:Επακόλουθα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου