Κλείτωρ (αρχαία πόλη)

Ο Κλείτωρ ή Κλείτωρας ήταν αρχαία Αρκαδική πόλη-κράτος. Η περιοχή που βρισκόταν ανήκει σήμερα διοικητικά  στην Επαρχία Καλαβρύτων και στον Νομό Αχαΐας.

Ιστορία
Ιδρύθηκε από Πελασγούς Πρωτοέλληνες και ήταν από τις πλουσιότερες και ισχυρότερες πόλεις της Αρκαδίας. Το όνομα της πόλης"...Κλείτωρ μὲν δὴ ὁ Ἀζᾶνος ἐν Λυκοσώρᾳ τε ᾤκει καὶ ἦν τῶν βασιλέων δυνατώτατος καὶ Κλείτορα ᾤκισεν ἀφ' αὑτοῦ πόλιν...Παυσανία Αρκαδικά προέρχεται από τον Κλείτωρα, γιό του Αζάνα και εγγονό του Αρκάδα, πέμπτο βασιλιά των Αρκάδων που ίδρυσε και εποίκισε την πόλη."παῖδα δὲ Ἀζᾶνι μὲν Κλείτορα..."Παυσανία Αρκαδικά"XXI. ταῦτα μὲν δὴ οὕτω λέγουσι: τοῦ Λάδωνος δὲ τῶν πηγῶν ἀπέχει στάδια ἑξήκοντα ἡ Κλειτορίων πόλις, ἡ δὲ ὁδὸς ἡ ἀπὸ τῶν πηγῶν τοῦ Λάδωνός ἐστιν αὐλὼν στενὸς παρὰ τὸν Ἀροάνιον ποταμόν. πρὸς δὲ τῇ πόλει διαβήσῃ ποταμὸν καλούμενον Κλείτορα. ἐκδίδωσιν οὖν ὁ Κλείτωρ ἐς τὸν Ἀροάνιον, οὐ πλέον τῆς πόλεως σταδίους ἀπέχοντα ἑπτά. [2] εἰσὶ δὲ ἰχθῦς ἐν τῷ Ἀροανίῳ καὶ ἄλλοι καὶ οἱ ποικιλίαι καλούμενοι: τούτους λέγουσι τοὺς ποικιλίας φθέγγεσθαι κίχλῃ τῇ ὄρνιθι ἐοικός. ἐγὼ δὲ ἀγρευθέντας μὲν εἶδον, φθεγγομένων δὲ ἤκουσα οὐδὲν καταμείνας πρὸς τῷ ποταμῷ καὶ ἐς ἡλίου δυσμάς, ὅτε δὴ φθέγγεσθαι μάλιστα ἐλέγοντο οἱ ἰχθῦς.

[3] τῇ δὲ Κλειτορίων πόλει τὸ μὲν ὄνομα ἀπὸ τοῦ παιδὸς ἐτέθη τοῦ Ἀζᾶνος, οἰκεῖται <δ'> ἐν ὁμαλῷ, κύκλῳ δὲ ὄρη περιέχοντά ἐστιν οὐ μεγάλα. Κλειτορίοις δὲ ἱερὰ τὰ ἐπιφανέστατα Δήμητρος τό τε Ἀσκληπιοῦ, τρίτον δέ ἐστιν Εἰλειθυίας Εἶναι, καὶ ἀριθμὸν ἐποίησεν οὐδένα ἐπ' αὐτοῖς: Λύκιος δὲ Ὠλὴν ἀρχαιότερος τὴν ἡλικίαν, Δηλίοις ὕμνους καὶ ἄλλους ποιήσας καὶ ἐς Εἰλείθυιαν [τε], εὔλινόν τε αὐτὴν ἀνακαλεῖ-- δῆλον ὡς τῇ πεπρωμένῃ τὴν αὐτήν--καὶ Κρόνου πρεσβυτέραν φησὶν εἶναι. [4] Κλειτορίοις δὲ καὶ Διοσκούρων, καλουμένων δὲ θεῶν Μεγάλων ἐστὶν ἱερὸν ὅσον τέσσαρα ἀπέχον στάδια ἀπὸ τῆς πόλεως: καὶ ἀγάλματά ἐστιν αὐτοῖς χαλκᾶ. πεποίηται δὲ καὶ ἐπὶ ὄρους κορυφῆς σταδίοις τριάκοντα ἀπωτέρω τῆς πόλεως ναὸς καὶ ἄγαλμα Ἀθηνᾶς Κορίας."Παυσανία Αρκαδικά Σύμφωνα με τον Παυσανία απείχε 60 στάδια από τις πηγές του Αροάνιου και κοντά στην πόλη περνούσε ποταμός με το όνομα Κλείτωρ. Στην πόλη υπήρχαν ιερά της Δήμητρας, της Εἰλειθυίας, του Ασκληπιού και των Διόσκουρων το οποίο ήταν έξω από την πόλη, είχε χάλκινα αγάλματα και απείχε τέσσερα στάδια από αυτή. Τριάντα στάδια από τον Κλείτωρα υπήρχε ιερό της Κορίας Αθηνάς με άγαλμά της και κάθε χρόνο προς τιμήν της γίνονταν τα Κοράσια.

Ο Κλείτωρας είχε μεταλλεία χαλκού στα οποία στηριζόταν η οικονομία του και ήταν από τις πρώτες Αρκαδικές πόλεις που έκοψαν νομίσματα. Είχε συμμετάσχει στην ίδρυση της Μεγαλόπολης το 369 π.Χ με τους Κλεόλαο και Ακρίφιο. Ήταν μέλος της Αχαϊκής Συμπολιτείας και συμμετείχε σε όλες τις πολεμικές αναμετρήσεις της συμμαχίας. Το 395 μ.Χ καταστράφηκε από τον Αλάριχο.

Ο Κλείτωρας είχε αναδείξει τρεις ολυμπιονίκες, τον Άλκετο στην 99η Ολυμπιάδα το 384 π.Χ. στη πυγμή παίδων, τον Κριτόδαμος στην 101η Ολυμπιάδα το 376 π.Χ. στην πυγμή παίδων και τον Κλεόμαντι στην 111η Ολυμπιάδα στο στάδιο.

Η θέση της αρχαίας πόλης έχει βρεθεί αλλά δεν έχει ανασκαφεί παρότι υπάρχουν εμφανή πολλά λείψανα της αρχαίας πόλης. Βρίσκεται τρία χιλιόμετρα δυτικά του σημερινού χωριού Κλειτορία του Δήμου Καλαβρύτων. Σώζεται το αρχαίο θέατρο στο οποίο γίνονται παραστάσεις, τα τείχη της πόλης και πολλά ερείπια κτιρίων.

Σημαντικά πρόσωπα
Άλκετος ο Κλειτόριος
Κλείτωρ
Κριτόδαμος ο Κλειτόριος
Μυρκεύς

Δείτε επίσης
 Στήλη του Πολύβιου

Αναφορές

Πηγές
 Γεώργιος Παπανδρέου, Αζανιάς, ήτοι Αρχαιολογική πραγματεία πασών των Αρχαίων πόλεων της Αρκαδικής Αζανίδος μετά των περιχώρων αυτών και ιστορικαί περιπαίτειαι μέχρι των καθ' ημάς χρόνων, Εκ του Τυπογραφείου της εφημ. "Ηλείας" Γεωργ. Ε. Δημητριάδου, Εν Πύργω 1886.

Βιβλιογραφία


 Νικόλας Φαράκλας, Η Γεωπολιτική Οργάνωση της Πελοποννησιακής Αχαΐας, Πανεπιστήμιο Κρήτης-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας-Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, σειρά: Ρίθυμνα-Θέματα Κλασικής Αρχαιολογίας, αρ.9, Ρέθυμνο 2001.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Φωτογραφία με Ανασκαφικά ευρήματα τού αρχαίου Κλείτωρα
Φωτογραφία με Ανασκαφικά ευρήματα τού αρχαίου Κλείτωρα


Κατηγορία:Αρκαδική Αζανία
Κατηγορία:Πόλεις της αρχαίας Αρκαδίας
Κατηγορία:Αχαϊκή Συμπολιτεία
Κατηγορία:Κλείτωρ
Κατηγορία:Επαρχία Καλαβρύτων
Κατηγορία:Δήμος Λευκασίου
Κατηγορία:Αρχαιολογικοί τόποι στην Αχαΐα