Άγιος Αρσένιος Νάξου

Ο Άγιος Αρσένιος ή κατά τους ντόπιους Αγερσανί, είναι το μεγαλύτερο χωριό της πεδινής δυτικής Νάξου σε πληθυσμό και έκταση και από τα μεγαλύτερα του νησιού. Βρίσκεται σε υψόμετρο 40-70 μέτρων και απέχει περίπου 7 χλμ από την Χώρα της Νάξου. Το 1952 αριθμούσε περίπου 900 κατοίκους. Κατά την απογραφή του 2011 οι κάτοικοι ήταν 717.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10849 (σελ. 375 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011 » στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018.

Κατά την παράδοση το όνομά του το πήρε από ένα μικρό εξωκλήσι, αφιερωμένο στον Άγιο Αρσένιο, που είναι κοντά στο χωριό. Η παλαιότερη αναφορά του τοπωνυμίου βρίσκεται σε έγγραφο του Δούκα Κρίσπου της 1 Απριλίου του 1435 ως "In lo luoco de Gersani" = στον τόπο του Γερσανιού.(Ν. Κεφαλληνιάδης - Αγερσανί Νάξου). Ο ιερός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Σπυρίδωνα.

Θεωρείται από τα πιο εύφορα χωριά της Νάξου, με γεωργική καλλιέργεια αυτή, της περίφημης πατάτας Νάξου, όπου και σημειώνεται η μεγαλύτερη παραγωγή, ενώ έχει ανεπτυγμένη και κτηνοτροφία ιδίως αγελαδοτροφία. Παρά ταύτα σήμερα οι περισσότεροι κάτοικοι ασχολούνται με τουριστικά επαγγέλματα, αφού στην περιοχή του Αγίου Αρσενίου ανήκουν οι ομορφότερες τουριστικές περιοχές (παραλίες) όπως του Αγίου Προκοπίου, της Αγίας Άννας και της Παραλίας Πλάκας.

Κατά τη διοικητική διιαίρεση της Νάξου ο Άγιος Αρσένιος Νάξου αποτελεί έδρα ομώνυμου δημοτικού διαμερίσματος του Δήμου Νάξου στον οποίο περιλαμβάνονται και τα ακόλουθα χωριά και οικισμοί η Αγία Αννα, οι Άγιοι Πάντες, ο Άγιος Προκόπιος, ο Μάραγκας, ο Μαστοράκης και η Στελίδα.

 Πληθυσμιακή εξέλιξη 
Έτος183518791889189619071920192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός375554552614655901966959951892713664717ΠηγέςΦΕΚ Α4/1835 σελ. 31 και 38  (σελ. 3 και 10 του pdf ) από ΕΕΤΑΑ. Δημοσιεύθηκε 26 Φεβρ.1835.  Αρχειοθετήθηκε 08/03/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.«Πληθυσμός 1879», Μέρος τρίτον σελ. 97 (σελ. 182 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/04/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός: απογραφή της 15-16 Απριλίου 1889», σελ. 109 (σελ. 132 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Στατιστικά αποτελέσματα της απογραφής του πληθυσμού κατά την 5-6 Οκτωβρίου 1896», σελ. 124 (σελ. 230 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Στατιστικά αποτελέσματα της γενικής απογραφής του πληθυσμού κατά την 27 Οκτωβρίου 1907», σελ. 408 (σελ. 411 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/11/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την απογραφή της 19 Δεκεμβρίου 1920», σελ. 182 (σελ. 203 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 07/06/2015. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 15-16 Μαϊου 1928», σελ. 214 (σελ. 234 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/3/2016. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940», σελ. 242 (σελ. 266 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 25/4/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογαφήν της 7ης Απριλίου 1951», σελ. 121 (σελ. 121 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 4/3/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 19ης Μαρτίου 1961», Πίνακας 1, σελ. 276 (σελ. 346 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 6/3/2017. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971», σελ. 115 (σελ. 115 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/10/2014. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Αποτελέσματα απογραφής πληθυσμού - κατοικιών της 5ης Απριλίου 1981», σελ. 448 (σελ. 448 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 8/1/2018. Ανακτήθηκε 8/1/2018.«Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991 κατά νομούς, επαρχίες, δήμους, κοινότητες και οικισμούς», σελ. 148 (σελ. 150 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 20/08/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.«Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης Μαρτίου 2001», σελ. 272 (σελ. 274 του pdf), από ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 29/07/2017. Ανακτήθηκε 08/01/2018.

 Διοικητικές μεταβολές 
 Το 1835, με 375 κατοίκους (99 οικογένειες), προσαρτάται στον νεοϊδρυθέντα Δήμο Βίβλου της Επαρχίας Νάξου, με έδρα τον οικισμό της Απειράνθου. Στο ΦΕΚ 4Α του 1835 αναγράφεται «Αγιερσανή».«ΦΕΚ Α4/1835» σελ. 31 και 36  (σελ. 3 και 8 του pdf ) από ΕΕΤΑΑ. Δημοσιεύθηκε 26 Φεβρ.1835.  Αρχειοθετήθηκε 08/03/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.«1835 σχηματισμός Δήμων Νάξου»από orinosaxotis.blogspot.gr. Δημοσιεύθηκε 02/01/2015. Αρχειοθετήθηκε 09/03/2018. Ανακτήθηκε 09/03/2018.
 Το 1912, αποφασίζεται οι οικισμοί που έχουν πάνω από 300 κατοίκους και σχολείο στοιχειώδους εκπαίδευσης, να αποτελέσουν αυτοτελείς κοινότητες. Οπότε ο οικισμός του Αγερσανίου αποσπάται από το Δήμο Βίβλου, ο οποίος καταργείται και ορίζεται η κοινότητα με έδρα το τον οικισμό.«ΦΕΚ 261Α 31/8/1912» σελ. 1514 (σελ. 2 του pdf), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 16/06/2012. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
 Το 1940, στην απογραφή, το όνομα αλλάζει επισήμως σε «Άγιος Αρσένιος».«16/10/1940. Το όνομα του οικισμού διορθώνεται σε Άγιος Αρσένιος»από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 19/03/2018. Ανακτήθηκε 19/03/2018.
 Το 1997, με την εφαρμογή του Προγράμματος Καποδίστριας (νόμος 2539/97), ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο Δήμο Νάξου.«ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997»σελ. 8815 (σελ. 27 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 30/03/2017. Ανακτήθηκε 27/02/2018. Συγκεκριμένα, με το Πρόγραμμα Καποδίστριας υπαγόταν στο Δημοτικό Διαμέρισμα Αγίου Αρσενίου, του Δήμου Νάξου, του Νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.
 Το 2010, με την εφαρμογή του Προγραμματος Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), ο οικισμός προσαρτάται στο νεοσύστατο Δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων.«ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010»σελ. 1791 (σελ. 7 του pdf ), από ΕΕΤΑΑ. Αρχειοθετήθηκε 27/02/2018. Ανακτήθηκε 27/02/2018.
Σήμερα, μετά τη τελευταία μεταβολή του 2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης), αποτελεί μαζί με τους οικισμούς Αγία Άννα ( 176 κ.), Αγίους Πάντες ( 103 κ.), Άγιο Προκόπιο ( 96 κ.), Μάραγκα ( 73 κ.), Μαστοράκη ( 5 κ.) και Στελίδα ( 157 κ.) την Δημοτική Κοινότητα Αγίου Αρσενίου ( 1327 κ.), όπου έχει οριστεί έδρα. Η Δ.Κ. Αγίου Αρσενίου υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Νάξου, του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της Περιφερειακής Ενότητας Νάξου (του πρώην Νομού Κυκλάδων), στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

 Οικισμός Μαστοράκης 
Ο Μαστοράκης είναι ένας παλαιός εποχιακός αγροτικός οικισμός του Δημοτικού Διαμερίσματος του Αγίου Αρσενίου στη Νάξο. Απέχει από αυτόν περίπου 1,5 χλμ. και βρίσκεται στο δρόμο προς την παραλία της Αγίας Άννας. Κατά την απογραφή του 2001 είχε πραγματικό πληθυσμό 10 ατόμων (με μόνιμο πληθυσμό 4 άτομα), ενώ κατά την απογραφή του 1991 είχε καταγραφεί με μηδενικό πληθυσμό (δηλαδή δε βρέθηκαν κάτοικοι στις υπάρχουσες κατοικίες).

 Αθλητισμός 
Το χωριό του Αγερσανίου έχει την δική του ποδοσφαιρική ομάδα την Αναγγένηση Νάξου (παλαιότερα έφερε το όνομα Αγερσανί). Η ομάδα έχει συμμετοχές σε Δ' και Γ' Εθνικής και αγωνίστηκε τη σεζόν 1999–2000 στο Κύπελλο Ελλάδος όπου έπαιξε αντίπαλος μεταξύ άλλων του ΠΑΟΚ στο Γήπεδο Τούμπας, της Παναχαϊκής, του Ολυμπιακού Βόλου. Προκρίθηκε δεύτερη από τον όμιλο της και στον επόμενο γύρο αποκλείστηκε από τον ΟΦΗ με σκορ 3-0. Η ομάδα αγωνίζεται πλέον στις τοπικές κατηγορίες.

 Παραπομπές 

 Πηγές 
Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τ.1ος, σ.272

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Νάξου