Καλλονή Λέσβου

Η Καλλονή της Λέσβου είναι μεγάλος οικισμός, 40 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης που απλώνεται σε μια μεγάλη και εύφορη πεδιάδα στο κέντρο του νησιού. Έχει πληθυσμό 2.103 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή 2021ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011 », σελ. 10817 (σελ. 343 του pdf) είναι η έδρα του Δήμου Δυτικής Λέσβου και αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο του νησιού της Λέσβου.

 Ιστορικά στοιχεία 
Η Καλλονή είχε πλούσιο ιστορικό παρελθόν και αυτό αποτυπώνεται με την ύπαρξη πολλών αρχαιολογικών χώρων, όπως η Αρχαία Αρίσβη, η Πύρρα, ο ναός των Μέσων, τα Μάκαρα και η Αποθήκα (αγροτικές περιοχές της Άγρας), στη Ν.Δ. πλευρά του Κόλπου της Καλλονής.

Η Καλλονή ήταν μία από τις πιο ακμαίες και σημαντικότερες πόλεις της μεσαιωνικής εποχής στη Λέσβο. Η ύπαρξη μικρού κάστρου μεσαιωνικής εποχής, στην κορυφή του λόφου "Παλαιόκαστρο", μαρτυρεί την αρχαία θέση της στην περιοχή, Β.Α. απ' τη σημερινή θέση της κωμόπολης. Ερείπια μεσαιωνικού ναού υπάρχουν στο λόφο "Σκεπαστός". Κάποια ίχνη αρχαίων, βυζαντινών και μεσαιωνικών κτισμάτων βρίσκονται στις τοποθεσίες "Ίσσα", "Τριάντα", "Άγιος Γεώργιος", κ.α.

Ανάμεσα στην Καλλονή και στα Παράκοιλα, στο ύψωμα Ξηρόκαστρο, υπήρχε ο μοναστηριακός ναός της Παναγίας και ένας οικισμός που καταστράφηκε τον 17ο αιώνα. Σήμερα, επάνω στο λόφο διακρίνονται ερείπια ναού και κάποιο τμήμα του κάστρου, το οποίο πρέπει να ήταν αρχαίο φρούριο με μεσαιωνικές προσθήκες αργότερα.

Η Καλλονή τελικά γνώρισε την καταστροφή από την επιδρομή του Μπαλτά Ογλού, το έτος 1445, οπότε και οι κάτοικοί της έμειναν σε αχυρώνες, γι' αυτό και η κωμόπολη πήρε τότε το όνομα Αχυρών.

Κοντά στην Καλλονή και συγκεκριμένα 3-4 χλμ. βορειοδυτικά του οικισμού μετά την Μονή Λειμώνος, στον δρόμο για το Σίγρι, συναντάται η ιστορική περιοχή της Λέσβου Κλαπάδος, όπου στις 08-12-1912, ακριβώς ένα μήνα μετά την απελευθέρωση της πόλης της Μυτιλήνης στις 08-11-1912, έγινε η τελική απελευθερωτική μάχη γνωστή και ως Mάχη του Κλαπάδου, με νικητές τους Έλληνες εναντίον των Τούρκων.

 Οικονομία-Ανάπτυξη 
Παρόλο τον μικρό σχετικά πληθυσμό της, η Καλλονή έχει την όψη μιας σύγχρονης μεγάλης και σημαντικής κωμόπολης ή ακόμα καλύτερα μιας μικρής πόλης, με αρκετά μεγάλη και έντονη εμπορική κίνηση, καθώς βρίσκεται στο κέντρο του νησιού, με τρία εμπορικά κέντρα και αρκετά καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, εκθέσεις επίπλων, τρία μεγάλα supermarkets, αρκετά κομμωτήρια, καφετέριες κ.ά. σε αντίθεση αναλογίας με τον πληθυσμό. Εδρεύουν και δημόσιες υπηρεσίες όπως η Δ.Ο.Υ. Καλλονής, η Δ.Ε.Υ.Α. Καλλονής, το Κ.Ε.Π., το Αστυνομικό Τμήμα Καλλονής, το Δημοτικό Θέατρο Καλλονής και ένα μεγάλο Κέντρο Υγείας, το οποίο σχεδιάζεται να επεκταθεί και να μετατραπεί πλέον σε μικρό νοσοκομείο που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του βόρειου, του κεντρικού και όλου του δυτικού τμήματος του νησιού και συνάμα να αποσυμφορηθεί κάπως το νοσοκομείο της Μυτιλήνης. 

Η Καλλονή είναι το 2ο μεγαλύτερο αστικό κέντρο του νησιού και το 3ο του νομού. 

 Εκπαίδευση 
Η μαθητική εκπαίδευση εκπροσωπείται από ένα 12/θέσιο Δημοτικό Σχολείο, ένα Γυμνάσιο, ένα Ενιαίο Λύκειο και Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ). Από το 2021 η Καλλονή διαθέτει και το δικό της Μουσικό Γυμνάσιο ενώ από το 2024 ξεκίνησε η λειτουργία του μουσικού λυκείου. 

 Αθλητισμός 
μικρογραφία|Δημοτικό Στάδιο Καλλονής «Κώστας Κεντέρης»|αριστερά|249x249εσΤο Δημοτικό Στάδιο Καλλονής «Κώστας Κεντέρης» κατασκευάστηκε το 2000, στο πλαίσιο της διοργάνωσης των Αιγαιοπελαγίτικων Αγώνων Στίβου εκείνης της χρονιάς. Πήρε την ονομασία του από τον Λέσβιο ολυμπιονίκη Κώστα Κεντέρη που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 200μ στους Αγώνες του Σίδνεϊ το 2000.

Έχει χωρητικότητα 750 θέσεων, διαθέτει φυσικό χλοοτάπητα, ταρτάν στίβου έξι διαδρομών και προβολείς ηλεκτροφωτισμού. Αποτελεί έδρα των ομάδων του Λεκανοπεδίου Καλλονής, Απόλλωνα Δαφίων και Ατρόμητου Ανεμώτιας, ενώ είχε χρησιμοποιηθεί ως έδρα και από την ΑΕΛ Καλλονής. Φιλοξένησε επίσης τους Αιγαιοπελαγίτικους Αγώνες στίβου το 2016.

Α.Ο. Αρισβαίος Καλλονής. Ομάδες Στίβου και Μπάσκετ.
 Γεωργία 
Στην εύφορη πεδιάδα της που είναι η ευφορότερη πάνω στο νησί, καλλιεργούνται κυρίως ελαιόδεντρα, οπωροφόρα δέντρα, πατάτες, καρπούζια, αλλά και μικρότερες καλλιέργειες με αμπέλια και εσπεριδοειδή.

 Τουρισμός 
Με το επίνειό της, τη Σκάλα Καλλονής, έχει γνωρίσει αρκετά έντονα τον τουρισμό, ούτως ώστε να έχει γίνει ένας απ' τους διασημότερους τουριστικούς προορισμούς στο νησί. Ιδίως έχει τουρισμό η Σκάλα Καλλονής με τη μεγάλη αμμώδη παραλία της, που βραβεύτηκε με τη Γαλάζια Σημαία και με την ανάπτυξη ξενοδοχειακών μονάδων εκεί. Ιδιαίτερος διαδεδομένος είναι ο τουρισμός του bird watch ο οποίος προσελκύσει χιλιάδες τουρίστες κάθε Απρίλη και Μάη όπως επίσης και το διάστημα Σεπτέμβρη-Οκτώβρη.

 Φεστιβάλ 
Τα καλοκαιρινά φεστιβάλ παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το κορυφαίο και γνωστό σε Ελλάδα και εξωτερικό είναι το φεστιβάλ της γιορτής σαρδέλας στη Σκάλα Καλλονής  όπου προσφέρονται στους επισκέπτες φρεσκοψημένες σαρδέλες, με άφθονο ούζο συνοδεία ζωντανής παραδοσιακής μουσικής και χορευτικών παραστάσεων. Παράλληλα πασίγνωστοι ΣΕΦ φτιάχνουν με τη σαρδέλα διάφορες παρασκευές με το φεστιβάλ να ξεπερνά στις 3 ημέρες δράσεων του τους 8.000 επισκέπτες. Στις 16 Αυγούστου γίνεται πανηγύρι στην κεντρική πλατεία της Καλλονής για να τιμήσει τους μετανάστες. Ανάλογες εκδηλώσεις γίνονται με την κτηνοτροφία στην Άγρα, τη γιορτή του κρασιού στην Ανεμώτια,  το πανηγύρι της Αγίας Τριάδας στην Καλλονή, που περιλαμβάνει τριήμερο γλέντι, ιπποδρομίες και καλλιστεία αλόγων. 

 Πληθυσμός 
Σήμερα ο μεγάλος οικισμός τής Καλλονής με τον πληθυσμό των 1.732 κατ. αποτελεί πλέον σχεδόν "πολεοδομικό συγκρότημα", με έναν ενιαίο πληθυσμό κωμόπολης των 2.197 κατ., αφού με το μεγάλο οικοδομικό οργασμό της δεκαετίας του '90 που υπέστη, ενώθηκε ουσιαστικά με τον ανατολικό της οικισμό, την Αρίσβη των 465 κατ. (2001). Στα δυτικά της, τα Δάφια των 851 κατ. (2001), που έχουν επίσης έντονη ανοικοδόμηση, προς το παρόν ακόμα "κρατιούνται" 1 χλμ. μακριά της, με μόνο μια πολλή αραιή δόμηση μεταξύ τους κατά μήκος του κεντρικού δρόμου.thumb|right|150px|Ο ανδριάντας του Ελ. Βενιζέλου στην πλατεία της Καλλονής

 Κοινωνική πρόνοια 
Στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας ευαισθητοποιείται ο Σύλλογος Εστία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Σίτισης Καλλονής, ο οποίος έχει ως στόχους, τόσο την υλική και ηθική υποστήριξη ηλικιωμένων κυρίως ατόμων, όσο και την ενημέρωση και συμμετοχή των μελών της τοπικής κοινωνίας σε θέματα αλληλεγγύης.

 Προϊόν 
Η Καλλονή της Λέσβου είναι γνώστη για το φημισμένο προϊόν της που είναι οι σαρδέλες.

 Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης {Μ.Μ.Ε} 
Στην Καλλονή Λέσβου έχουν έδρα δύο ραδιοφωνικοί σταθμοί, ο Μινόρε Καλλονής και το Ράδιο Καλλονή . Στον οικισμό, εκδίδεται ένα περιοδικό, "Τα Καλλονιάτικα", ενώ διαδικτυακή ενημέρωση παρέχεται από τον ιστότοπο Kalloninews.

 Φωτογραφίες 

 Πηγές 
www.lesvosonline.gr
Εκδόσεις Δομή-Ελλάδα-Νομός Λέσβου (Ειδική προσφορά της εφημερίδας "ΤΟ ΒΗΜΑ")

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Λέσβου
Κατηγορία:Δήμος Δυτικής Λέσβου