Φουζουλί

Φουζουλί (Fużūlī, فضولی) (περ. 1494-1556) είναι το συγγραφικό ψευδώνυμο του ποιητή Μουχάμμαντ μπιν Σουλεϋμάν (Muhammad bin Suleyman) (محمد بن سليمان). Θεωρείται συχνά ένας από τους μεγαλύτερους συντελεστές της Ντιβάν παράδοσης στην τουρκική λογοτεχνία."Fuzuli, Mehmed bin Süleyman" in Encyclopædia Britannica Στην πραγματικότητα ο Φουζουλί έγραψε τις ποιητικές του συλλογές (dîvân) σε τρεις διαφορετικές γλώσσες: τα αζέρικα, τα περσικά και τα αραβικά. Αν και τα τουρκικά έργα του είναι γραμμένα στα αζέρικα, ενσωματώθηκε επίσης στην οθωμανική και Τσαγκατάι τουρκική λογοτεχνική παράδοση. Επίσης επιδόθηκε στα μαθηματικά και την αστρονομία."Fozule, Mohammad b. Solayman"  in Encyclopaedia Iranica.

Έργα
Ο Φουζουλί ήταν ανέκαθεν γνωστός κυρίως ως ποιητής του έρωτα και της αγάπης. Μάλιστα ο ίδιος φαίνεται ότι συμφωνούσε με το χαρακτηρισμό αυτό:

مندن فضولی ايستمه اشعار مدح و ذم
من عاشقام هميشه سوزم عاشقانه در

Menden Fuzûlî isteme eş'âr-ı medh ü zem
Men âşıkam hemîşe sözüm âşıkânedürTarlan 47

Μη ζητάτε από τον Φουζουλί ποιήματα εγκωμίου ή επίπληξης
Είμαι ένας εραστής και μιλώ μόνο για τον έρωτα

Η αντίληψη του Φουζουλί για τον έρωτα όμως, έχει περισσότερα κοινά με τη Σούφι ιδέα για την αγάπη ως προβολή της ουσίας του Θεού - παρότι ο ίδιος ο Φουζουλί δεν ανήκε ποτέ σε καμία τάξη Σούφι- απ'ό,τι με τη Δυτική ιδέα του ρομαντικού έρωτα. Αυτό διαφαίνεται από τους παρακάτω στίχους από άλλο ποίημα:

عاشق ايمش هر ن وار ﻋﺎﻝﻢ
ﻋلم بر قيل و قال ايمش آنجق

‘Aşk imiş her ne var ‘âlem
‘İlm bir kîl ü kâl imiş ancakKudret 20

Ό,τι υπάρχει στον κόσμο είναι αγάπη
Και η γνώση δεν είναι τίποτα παρά κουτσομπολιό

Επιλεγμένη εργογραφία
Έργα στα αζέρικα
 Dîvân («Ποιητική συλλογή»)
 Beng ü Bâde (بنگ و باده, «Χασίς και κρασί»)
 Hadîkat üs-Süedâ (حديقت السعداء, «Κήπος απολαύσεων»)
 Dâstân-ı Leylî vü Mecnûn (داستان ليلى و مجنون, «Το έπος της Λαϋλά και του Μαγνούν»)
 Risâle-i Muammeyât (رسال ﻤﻌﻤيات, «Πραγματεία περί γρίφων»)
 Şikâyetnâme (شکايت نامه, «Παράπονο»)

 Έργα στα περσικά 
 Dîvân («Ποιητική συλλογή»)
 Anîs ol-qalb (انیس القلب, «Φίλος της καρδιάς»)
 Haft Jâm (هفت جام, «Επτά Κύπελλα»)
 Rend va Zâhed (رند و زاهد, «Ηδονιστής και ασκητής»)
 Resâle-e Muammeyât (رسال ﻤﻌﻤيات, «Πραγματεία περί γρίφων»)
 Sehhat o Ma'ruz (صحت و معروض, «Υγεία και ασθένεια»)

Έργα στα αραβικά
 Dîvân ("Ποιητική συλλογή")
 Matla' ul-İ'tiqâd (مطلع الاﻋﺘﻘﺎد, «Η Γέννηση της Πίστης»)

Παραπομπές
Κύριες
 Fuzulî. Fuzulî Divanı: Gazel, Musammat, Mukatta' ve Ruba'î kısmı. Ed. Ali Nihad Tarlan. İstanbul: Üçler Basımevi, 1950.
 Fuzulî. Leylâ ve Mecnun. Ed. Muhammet Nur Doğan. ISBN 975-08-0198-9.

Δευτερεύουσες
 Andrews, Walter G. "Fuzûlî" in Ottoman Lyric Poetry: An Anthology. pp. 235–237. ISBN 0-292-70472-0.
 "Fozule, Mohammad b. Solayman" . Encyclopedia Iranica. Retrieved 25 August 2006.
 "Fuzuli, Mehmed bin Süleyman." Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Premium Service. 23 Aug. 2006 <http://www.britannica.com/eb/article-9035730>.
 Kudret, Cevdet. Fuzuli. ISBN 975-10-2016-6.
 Şentürk, Ahmet Atillâ. "Fuzûlî" in Osmanlı Şiiri Antolojisi. pp. 280–324. ISBN 975-08-0163-6.

Σημειώσεις

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 FUZULİ 
 Muhammed Fuzuli—website με σύντομη βιογραφία και μεταφρασμένες επιλογές από το Leylî vü Mecnûn
 Fuzûlî στο History of the Ottoman Empire and Modern Turkey του Stanford J. Shaw

Κατηγορία:Αζέροι ποιητές
Κατηγορία:Τούρκοι ποιητές