Άγιος Τιμόθεος ο Απόστολος

Στην Καινή Διαθήκη, ο Τιμόθεος ήταν Μικρασιάτης συνεργάτης και προσφιλής μαθητής του Αποστόλου Παύλου, με τον οποίο γνωρίστηκε στα Λύστρα της Λυκαονίας στη Μικρά Ασία και από τότε έγινε ο πιο στενός, έμπιστος, "ισόψυχος"Φιλ. 2,20. Δηλαδή άτομο που "μοιράζεται μαζί του όχι απλώς τα ίδια αισθήματα γενικά αλλά ειδικότερα τα ίδια φρονήματα και το ίδιο θερμό ενδιαφέρον". (Καραβιδόπουλος Δ. Ιωάννης, Αποστόλου Παύλου Επιστολές προς Εφεσίους, Φιλιππισίους, Κολοσσαείς, Φιλήμονα, Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 1992, σελ. 327) Η Η Αγία Γραφή, Μετάφραση από τα Πρωτότυπα Κείμενα αποδίδει τον όρο ως «κανέναν άλλο δεν έχω τόσο έμπιστο» και η Η Αγία Γραφή-Μετάφραση Νέου Κόσμου ως «δεν έχω κανέναν άλλον με διάθεση σαν τη δική του». συνεργάτης του. 

 Όνομα 
Το όνομα Τιμόθεος σημαίνει «εκείνος που τιμάει τον Θεό».

 Βιογραφία 
Αρκετές είναι οι πληροφορίες για τον Τιμόθεο που προέρχονται από τις Πράξεις των Αποστόλων. αλλά και από τις επιστολές του Παύλου. 

Ο Τιμόθεος καταγόταν από τα Λύστρα της Λυκαονίας από Έλληνα πατέρα και Ιουδαία μητέρα, που μεταστράφηκε στον Χριστιανισμό. Η μητέρα του λεγόταν Ευνίκη και η γιαγιά του ΛωίδαΣτο αρχαίο κείμενο Λώις. Β' Τιμ. 1,5, ονόματα ελληνικάπρβλ. "Ευνίκη ροδόπυχης" (Ησίοδ. Θεογ. 256) που μαρτυρούν ότι στα μέρη εκείνα είχαν υπάρξει επιμειξίες μεταξύ Ιουδαίων και Ελλήνων. Η Ευνίκη φαίνεται ότι κατέβαλλε αξιέπαινη προσπάθεια για τη θεοπρεπή ανατροφή του γιου της, αφού ο Τιμόθεος "από τη βρεφική του ηλικία γνώριζε τη Γραφή"Β' Τιμ. 3,15, ΜΠΚ. Η «Γραφή» αναφέρεται στα κείμενα που μετέπειτα ονομάστηκαν «Παλαιά Διαθήκη», τα οποία μπορούσε προφανώς να διαβάσει ο Τιμόθεος και η οικογένειά του τόσο στα Εβραϊκά όσο και στα Ελληνικά της Μετάφρασης των Εβδομήκοντα. Ο Παύλος αναφέρεται αρκετές φορές με το "Γραφή" ή "Γέγραπται" σε παραθέσεις που υπάρχουν αυτούσιες στη μετάφραση των Ο' , όχι όμως και στο εβραϊκό κείμενο, π.χ.: Ρωμ. 4:3 (Γεν. 15:6), Γαλ. 4:27 (Ησ. 54:1), Ρωμ. 14:11 (Ησ. 45:23) κ.ά. (Gerald F. Hawthorne et al., Dictionary of Paul and His Letters, InterVarsity Press 1993, σελ. 630) Εντούτοις, οι όποιες διαφορές του Βιβλικού εβραϊκού πρωτοτύπου και της ελληνικής μετάφρασης δεν οδηγούσαν σε διαχωρισμό ως προς τη χρήση τους. Όπως αναφέρει ο Κωνσταντίνος Οικονόμου, «ο θείος Παύλος ουδόλως διέκρινε την εβραϊκήν από της των Ο' γραφής, εν η ο Τιμόθεος από βρέφους ετράφη και επαιδεύθη». (Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων, Περί των Ο' Ερμηνευτών της Παλαιάς θείας Γραφής, τόμ. 4ος, Αθήνησιν 1849, σελ. 301).

Ο Τιμόθεος, άνθρωπος μάλλον ασθενικόςΑ' Τιμ. 5, 23, γνωστός για την ευσέβεια και τον ζήλο τουΠράξ. 16,2, μεταστράφηκε στο χριστιανισμό μάλλον κατά την πρώτη διέλευση του Παύλου από τη Λυκαονία, όταν ο Τιμόθεος υπήρξε μάρτυρας των κόπων και των διωγμών που εκείνος υπέστηΒ' Τιμ. 3, 10 κ.ε.. Έγινε συνοδός του Αποστόλου Παύλου εξ αφορμής προφητικής αποκαλύψεωςA' Τιμ. 1,18 (πρβλ. Τρεμπέλας Ν. Παν., Υπόμνημα εις τας Επιστολάς της Κ. Διαθήκης, τόμ. Β', 4η έκδ., 'Ο Σωτήρ', Αθήνα 1993, σελ. 340) το 50Adam Clarke, Clarke's Commentary: First Timothy, 1 Ti 1:1 ή 51William Hendriksen and Simon J. Kistemaker, vol. 4, New Testament Commentary - Exposition of the Pastoral Epistles, Baker Book House, 1953-2001, σελ. 157 μ.Χ., σε νεαρή ηλικίαΑ' Τιμ. 4, 12, από 18Adam Clarke, στο ίδιο έως 27William Hendriksen, ό.π. ετών. Για να μη σκανδαλίσει ο Παύλος τους εξ Ιουδαίων ζηλωτές χριστιανούς, που ήξεραν ότι ο πατέρας του Τιμόθεου ήταν εθνικός, του ζήτησε να δεχθεί την περιτομήΠράξ. 16, 3.

Στη διάρκεια της δεύτερης περιοδείας του Απ. Παύλου, ο Τιμόθεος έμεινε στη ΒέροιαΠράξ. 17,14 και στη συνέχεια ήλθε στην Αθήνα. Από εκεί μετέβη πάλι στη Θεσσαλονίκη, προσκομίζοντας την Α' Θεσ. επιστολήΑ' Θεσ. 3,2 κ.ε. και τελικά συνάντησε τον Παύλο στην Κόρινθο με ευχάριστα νέα από τους Θεσσαλονικείς. Από την Κόρινθο μετέφερε με τον Παύλο τη λογεία (χρηματική συνεισφορά) για τις ανάγκες των πιστών της ΙερουσαλήμΠράξ. 20, 4. Κατά την τρίτη περιοδεία, τον έστειλε ο Παύλος από την Έφεσο στη Μακεδονία και την ΚόρινθοΠράξ. 19, 22. Α' Κορ. 4,17. 16, 10. 

Ο Τιμόθεος συχνά αναλαμβάνει λεπτές αποστολές που του αναθέτει ο ΠαύλοςΑ' Θεσ. 3,2-6. Α' Κορ. 4,17. 16,10-11. Φιλιπ. 2,19-24. Ρωμ 16,21, μνημονεύεται από τον Παύλο σε έξι Επιστολές τουΑ' & Β' Θεσ., Β' Κορ., Κολ., Φιλήμ., Φιλιπ. ως συναποστολέας των αποστολικών γραμμάτων και υπήρξε συναιχμάλωτός του κατά την πρώτη φυλάκιση στη ΡώμηΚολ. 1,1. Φιλήμ. 1. Φιλιπ. 1,1. 

Σύμφωνα με πληροφορία της Α' Τιμ. 1, 3, ο Παύλος άφησε τον Τιμόθεο στην Έφεσο για να προστατεύσει τους πιστούς από ετεροδιδασκαλίες. Από τη Ρώμη, όπου βρισκόταν ο Παύλος (προφανώς για δεύτερη φορά), ζητά από τον Τιμόθεο να τον επισκεφθεί το ταχύτερο, γιατί όλοι τον εγκατέλειψαν, εκτός από τον ΛουκάΒ' Τιμ. 4, 9.11. Του ζητά μάλιστα, να φέρει μαζί του από την Τρωάδα τον μανδύα, τα βιβλία και προ παντός τις μεμβράνες (προφανώς κείμενα της ΠΔ)Β' Τιμ. 4, 13. 

Κατά τον χρόνο της αποστολής της Α' Τιμ., ο Τιμόθεος βρίσκεται στην Έφεσο ως επίσκοπος της εκεί Εκκλησίας. Ο Παύλος του έστειλε, όταν ήταν επίσκοπος Εφέσου, δύο επιστολές, οι οποίες σώζονται στον κανόνα της Καινής Διαθήκης και εντάσσονται στις ποιμαντορικές ή ποιμαντικές, για το ποιμαντορικό περιεχόμενό τους. Οι επιστολές αυτές θεωρούνται αξιόλογες για τις ιστορικές μαρτυρίες που παρέχουν. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Α' Τιμ., αυτή πρέπει να γράφτηκε από κάποια πόλη της Μακεδονίαςπρβλ. Α' Τιμ. 1, 3, στο χρονικό διάστημα μεταξύ 63 και 67 μ.Χ.. Είναι δύσκολο να καθοριστεί η ηλικία του Τιμόθεου όταν εξελέγη επίσκοπος Εφέσου. Αν ο Παύλος, ηλικίας περίπου 65 ετών, τον λέει "νέον"Α' Τιμ. 4, 12, ίσως ήταν 35-40 ετώνλήμμ. "Τιμόθεος", Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 11, εκδ. Μαρτίνος Αθ., Αθήνα 1967, στ. 770.

Μετά το μαρτύριο του Παύλου, από τη Ρώμη όπου είχε κληθείΒ' Τιμ. 1, 4. 4, 9,21, επέστρεψε στην Έφεσο και παρέμεινε εκεί. Σύμφωνα με την παράδοση, μαρτύρησε ο ίδιος επί ΔομιτιανούΔομιτιανός, Τίτος Φλάβιος (Titus Flavius Domitianus), Ρωμαίος αυτοκράτορας στο διάστημα 81-96 μ.Χ. ή ΝέρωναΝέρων (Claudius Caesar Drusus Germanicus Nero), Άντιον 37–Ρώμη 68 μ.Χ.. Ρωμαίος αυτοκράτορας, ανέβηκε στον θρόνο το 54 μ.Χ.. πρβλ. λημμ. "Τιμόθεος", εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ, τόμ. 30, Αθήνα 2004"τυπτόμενος με ρόπαλα από τον ειδωλολατρικό όχλο" λήμμ. "Τιμόθεος" (#1), εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, τόμ. 57, εκδ. Δίας, Αθήνα 2004, επειδή σε κάποια γιορτή της Εφέσιας Αρτέμιδας, "Καταγώγιον ονομαζομένην"Νικόδημος Αγιορείτης, Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού, τόμ. Α', Αθήνησι 1868, σελ. 401 κατέκρινε τα όργια των εορταστών. 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 22 Ιανουαρίου, η Καθολική και η Λουθηρανική στις 26 Ιανουαρίου, ενώ τιμάται ως άγιος και από την Αγγλικανική εκκλησία.

 Υμνογραφία 

 Απολυτίκιον 
Ήχος δ’.

Χρηστότητα εκδιδαχθείς, και νήφων εν πάσιν, αγαθήν συνείδησιν ιεροπρεπώς ενδυσάμενος, ήντλησας εκ του Σκεύους της εκλογής τα απόρρητα, και την πίστιν τηρήσας, τον ίσον δρόμον τετέλεκας, Απόστολε Τιμόθεε. Πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

 Κοντάκιον 
Ήχος α’. Χορός, Αγγελικός.

Τον θείον Μαθητήν, και συνέκδημον Παύλου, Τιμόθεον πιστοί, ανυμνήσωμεν πάντες, συν τούτω γεραίροντες, τον σοφόν Αναστάσιον, τον εκλάμψαντα, εκ της Περσίδος ως άστρον, και ελαύνοντα, τα ψυχικά ημών πάθη, και νόσους του σώματος.

 Ιερά Λείψανα 
Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Τιμοθέου φυλάσσονται στις Ιερές Μονές Παντελεήμονος Αγίου Όρους, Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων και Κύκκου Κύπρου, στο Κοπτικό Πατριαρχείο της Αιγύπτου και στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων Βενετίας.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πρόσωπα των Πράξεων των Αποστόλων
Κατηγορία:Χριστιανοί άγιοι από την Καινή Διαθήκη
Κατηγορία:Εβδομήκοντα Απόστολοι
Κατηγορία:Άγιοι της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
Κατηγορία:Απόστολοι της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας
Κατηγορία:Επίσκοποι του 1ου αιώνα
Κατηγορία:Μητροπολίτες Εφέσου
Κατηγορία:Άγιοι από την Μικρά Ασία
Κατηγορία:Μικρασιάτες Χριστιανοί