STS-122

Η πτήση STS-122 (αγγλ. Space Transportation System, διαστημικό σύστημα μεταφορών) είναι ο κωδικός που χαρακτηρίζει την προγραμματισμένη επόμενη αποστολή της NASA στον διεθνή διαστημικό σταθμό (ISS). 

Αρχικά η ημερομηνία εκτόξευσης της STS-122 είχε προγραμματιστεί για την 6η Δεκεμβρίου 2007, αλλά λόγω βλάβης των αισθητήρων ECO, η έναρξη αναβλήθηκε έως τις 9 Δεκεμβρίου. Έγινε και δεύτερη προσπάθεια εκτόξευσης, αλλά οι αισθητήρες παρουσίασαν και πάλι το ίδιο πρόβλημα, και η εκτόξευση διακόπηκε. Δοκιμαστικά που γίνανε στις 18 Δεκεμβρίου αποκάλυψαν την πιθανή αιτία της βλάβης, και μετά από εντατικές εργασίες επισκευής, η εκτόξευση έγινε στις 7 Φεβρουαρίου 2008.

Αυτή η πτήση είναι η 24η αποστολή διαστημικού λεωφορείου στον διαστημικό σταθμό ISS και τη 121η διαστημική πτήση διαστημικού λεωφορείου.
Οι αρχικοί στόχοι της πτήσης STS-122 είναι η παράδοση της ευρωπαϊκής μονάδας Columbus στον διαστημικό σταθμό, καθώς και στην επαναφορά του αστροναύτη Daniel Tani της αποστολής Expedition 16 στη Γη.
Μετά την προσγείωσή του στις 28 Δεκεμβρίου 2007, το διαστημικό λεωφορείο θα προετοιμαστεί για την πτήση STS-125, την τελευταία αποστολή του Ατλαντίς πριν τελικά  αποσυρθεί.

Πλήρωμα
 Ειδικότητα  Όνοματεπώνυμο Αποστολή Κυβερνήτης  Stephen Frick (2) Πιλότος  Alan G. Poindexter (1) Πρώτος Ειδικός Aποστολής  Stanley G. Love (1) Δεύτερος Ειδικός Αποστολής  Rex J. Walheim (2) Τρίτος Ειδικός Αποστολής  Leland D. Melvin (1) Τέταρτος Ειδικός Αποστολής  Hans Schlegel, ESA/Γερμανία (2) Πέμπτος Ειδκός Αποστολής  Léopold Eyharts - ESA/Γαλλία (2)

Στην πτήση επιστροφής από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό συμπεριλήφθηκε και το πρώην μέλος της 16ης Αποστολής, ο Αμερικανός Μηχανικός Πτήσης Daniel M. Tani.

 Φορτία προς μεταφορά 
Η πτήση STS-122 θα μεταφέρει στο αμπάρι του διαστημικού λεωφορείου μια σειρά μονάδων επέκτασης του διαστημικού σταθμού. Την μονάδα επιστημονικών εργασιών Columbus, το εργαστήριο Biolab, το εργαστήριο εξερεύνησης ρευστών (FSL), ένα σύστημα συρταριών αποθήκευσης (EDR), καθώς και την ενότητα φυσιολογίας (EPM). 
Θα μεταφέρει επίσης το παρατηρητήριο ηλιακών φαινομένων (SOLAR), και τις κατασκευές δυνατότητας έκθεσης τεχνολογίας (EuTEF). 
Στην επιστροφή θα φέρει στην γη ένα γυροσκόπιο (CMG) που έχει χαλάσει από καιρό και ανταλλάχθηκε από το πλήρωμα της πτήσης STS-118. 
Τελικά, θα μεταφέρει και ένα DLA που πιθανώς να είναι χρήσιμο στην επισκευή του δεξιού αρμού ηλιακών συλλεκτών *Solar Alpha Rotary Joint που έχει πάθει κάποια βλάβη.

Εκτός αυτού, το Ατλαντίς θα μεταφέρει τρεις εναρκτήριες σημαίες που παρέχονται από τον οργανισμό NASCAR προς τιμή της 5ής επετείου του ράλυ αυτοκινήτων Daytona 500, που θα πραγματοποιηθεί για 50ή φορά στις 17 Φεβρουαρίου του 2008, και της 50ής επετείου της NASA την 1η Οκτωβρίου 2008. Όταν οι σημαίες επιστρέψουν πίσω στη γη, μια από αυτές θα τοποθετηθεί στη διεθνή πίστα αγώνων Daytona στη Φλόριντα, η δεύτερη θα απονεμηθεί στο νικητή των αγώνων Daytona 500 του 2008, ενώ την τρίτη σημαία θα την χρησιμοποιήσει η NASA κατά τις γιορταστικές εκδηλώσεις της επετείου της.

 Προετοιμασίες για την πτήση 
Η εξωτερική δεξαμενή (SSET-125) του Ατλαντίς έφθασε στο Διαστημικό Κέντρο Κέννεντυ στις 14 Σεπτεμβρίου 2007, μετά από ταξίδι μεταφοράς με τη φορτηγίδα από Michoud Assembly Facility στην Λουιζιάνα.
Η εξωτερική δεξαμενή έπειτα μεταφέρθηκε στο Κτίριο Συναρμολόγησης Πυραύλων, το λεγόμενο VAB (αγγλ. Vehicle Assembly Building) για επιθεώρηση, και τροποποίηση του υποστηρίγματος του αγωγού τροφοδοσίας με υγρού οξυγόνου, πριν την συναρμολόγηση με τους ενισχυτικούς πυραύλους στερεών καυσίμων στις 17 Οκτωβρίου.

Την τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου του 2007 άρχισε η συναρμολόγηση των ενισχυτικών πυραύλων στερεών καυσίμων, και οι τρεις κύριες μηχανές εγκαταστάθηκαν.
Το Ατλαντίς πρόκειται να μεταφερθεί από την αίθουσα εργασιών και να πάει στο Κτίριο Συναρμολόγησης Πυραύλων στις 6 Νοεμβρίου 2007, την ημέρα που θα επιστρέψει το Ντισκάβερι από την αποστολή STS-120.

 Κύρια σημεία της αποστολής 

Η πτήση STS-122 ονομάζεται επίσης ISS Assembly Flight 1E, αφού με την παράδοση της μονάδας Columbus, μαζί με άλλα δευτερεύοντα τμήματα του εξοπλισμού, θα επεκτείνει σημαντικά τον διαστημικό σταθμό.
Επίσης θα επαναφέρει στην γη ένα χαλασμένο γυροσκόπιο (αγγλ. Control Moment Gyroscope, CMG) που ανταλλάχθηκε από το πλήρωμα της πτήσης STS-118 και παραβρίσκεται στον διαστημικό σταθμό.

 6 Δεκεμβρίου (προσπάθεια εκτόξευσης) 

Την Πέμπτη 6 Δεκεμβρίου 2007 και κατά το γέμισμα της εξωτερικής δεξαμενής με υγρό υδρογόνο και υγρό οξυγόνο, δύο από τους συνολικά τέσσερις αισθητήρες αποκοπής (αγγλ. Engine Cutoff, ECO) παρουσίασαν μια βλάβη, πράγμα που οδήγησε τον υπεύθυνο για την έναρξη διευθυντή Doug Lyons να αναβάλει την εκτόξευση. 
Από τους συνολικά τέσσερις αισθητήρες, η διαδικασία της προετοιμασίας της εκτόξευσης υπαγορεύει την άψογη λειτουργία τουλάχιστον τριών από αυτούς, για να μπορέσει να ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση. Ο αριθμός τρία επιβάλλεται για λόγους διασταύρωσης και επαλήθευσης του σήματος των αισθητήρων.

Η έναρξη αναβλήθηκε για 24 ώρες έως την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου του 2007, ώρα 21:09 UTC και αργότερα για άλη μια μέρα, στις 8 Δεκεμβρίου.

Την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου, η διεύθυνση αξιολόγησε την επιλογή να γίνει η πτήση, σύμφωνα με τον κώδικα διαστημικών πτήσεων.
Το πρόβλημα παρουσιάζεται προφανώς στην καλωδίωση της εξωτερικής δεξαμενής, και ειδικά στους αισθητήρες ECO.  

Κατά τη διάρκεια της άντλησης καυσίμων, έγιναν κάποια δοκιμαστικά των αισθητήρων ECO για να εξακριβωθεί η λειτουργία τους. Οι δύο αισθητήρες έδειξαν «άδεια δεξαμενή», ενώ οι οι άλλοι δύο έδειξαν «δεξαμενή γεμάτη».
Υπό αυτές τις συνθήκες η αποστολή θα διέτρεχε κίνδυνο να μη μπορούν συγχρονιστούν οι μηχανές με τη στάθμη των καυσίμων.

Μετά από αυτό, εξετάστηκε η περίπτωση, εάν θα ήταν επιτρεπτή η εκτόξευση του Ατλαντίς με δύο αισθητήρες, και και την επιπρόσθετη βοήθεια του ελέγχου από το προσωπικό από την γη.

Η άλλη επιλογή θα περιελάμβανε την επισκευή ή την αντικατάσταση των αισθητήρων, οπότε αναγκαστικά, το Ατλαντίς θα πρέπει να μεταφερθεί στο κτήριο συναρμολόγησης πυραύλων, (αγγλ. Vehicle Assembly Building, VAB) με αποτέλεσμα την οριστική αναβολή της πτήσης.

Μετά από την νυκτερινή συνεδρίαση της διοικητικής ομάδας, ο διευθυντής Wayne Hale δήλωσε κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης Τύπου, ότι η ομάδα είχε συζητήσει τα ζητήματα επί μακρόν, και είχε αποφασίσει να προσπαθήσει μια εκτόξευση την Κυριακή. 
Τα κριτήρια της έναρξης θα άλλαζαν.  Η τελική απόφαση θα γινόταν το Σάββατο.
 9 Δεκεμβρίου (προσπάθεια εκτόξευσης) 
Στις 10:55 GMT άρχισε ο εφοδιασμός με καύσιμα. Στις 11:51 GMT κατά την διάρκεια ενός δοκιμαστικού ένας αισθητήρας ECO παρουσίασε πάλι βλάβη. Η προσπάθεια έναρξης τερματίστηκε στις 12:25 10:55 GMT.
Ενώ η NASA ανακοίνωσε ότι η εκτόξευση θα μπορούσε να γίνει στις 2 Ιανουαρίου του 2008 το νωρίτερο, 
ο υπεύθυνος Doug Lyons απέκλεισε την επαναφορά του διαστημοπλοίου στο κτίριο συναρμολόγησης, λέγοντας ότι η εξέδρα εκτόξευσης προσφέρει εκτενή πρόσβαση στα συστήματα για την έρευνα και επισκευή.

 7 Φεβρουαρίου (πρώτη μέρα, εκτόξευση) 
Η τροφοδότηση με καύσιμα άρχισε στις 5:26 π.μ. EST, ενώ η εκτόξευση ήταν προγραμματισμένη για τις  2:45 μ.μ. EST. Οι αισθητήρες καυσίμων δούλεψαν κανονικά και χωρίς πρόβλημα, και έτσι στις 2:35 μ.μ., ο διευθυντής της εκτόξευσης Doug Lyons έδωσε την άδεια στο πλήρωμα του Ατλαντίς να επιβιβαστούν και να πάρουν θέση στο διαστημόπλοιο.  Το Ατλαντίς εκτοξεύτηκε στην ώρα του, στις 2:45 μ.μ. EST (19:45 UTC), και η αποκοπή της κύριας μηχανής έγινε στις 19:54 UTC. Το διαστημόπλοιο μπήκε στην τροχιακή διαδρομή με στόχο το διεθνή διαστημικό σταθμό.
 8 Φεβρουαρίου (δεύτερη ημέρα της πτήσης) 
Το πλήρωμα του Ατλαντίς πέρασε την ημέρα εκτελώντας ποικίλες εργασίες με σκοπό να προετοιμάσουν το διαστημικό λεωφορείο για τον ελλιμενισμό το Σάββατο, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης της φωτογραφικής μηχανής, και την ανάπτυξη του δακτυλίου ελλιμενισμού.

 Διασωστική πτήση 
 STS-323 
Σύμφωνα με το σωστικό πρόγραμμα STS-3xx, η πτήση STS-323 θα ενεργοποιηθεί σε περίπτωση που το Ατλαντίς  πάθει κάποια βλάβη κατά τη διάρκεια της παρούσας πτήσης STS-122.
Η σωστική πτήση είναι τροποποιημένη έκδοση της αποστολής STS-123. Το πλήρωμα που θα την επανδρώσει θα είναι τέσσερα μέλη του πληρώματος της STS-123.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 NASA's main shuttle page
 NASA: Meet the STS-122 Launch Team 
 NASA: STS-122 mission summary 

Κατηγορία:Αποστολές Διαστημικών Λεωφορείων
Κατηγορία:Διαστημικές αποστολές το 2008