Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών

Το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα στίβου ανδρών είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση στην Ελλάδα στον στίβο και ένα από τα αρχαιότερα πρωταθλήματα στίβου παγκοσμίως, αφού τα αθλητικά πρωταθλήματα πολλών προηγμένων αθλητικά χωρών ξεκίνησαν μεταγενέστερα, όπως της Ιταλίας (1906), Ελβετίας (1906), Φινλανδίας (1907), Αυστρίας (1911).

Ως πρώτη διοργάνωση θεωρούνται οι προκριματικοί αγώνες που διοργάνωσε η Ε.Ο.Α. για τον καταρτισμό της ελληνικής ομάδας που θα μετείχε στην Α΄ Ολυμπιάδα του 1896. Η επόμενη διοργάνωση είχε οριστεί για την Πάτρα ενώ η διοργάνωση των αγώνων είχε δοθεί στην Γ.Ε. Πατρών. Ωστόσο, οι αγώνες αναβάλλονταν κάθε χρόνο για διάφορους λόγους μέχρι που έγιναν τελικά το 1901 με διοργανωτή τον Σ.Ε.Γ.Α.Σ. που είχε ιδρυθεί το 1897. Το 1899 διοργανώθηκαν από τον Πανελλήνιο Γ.Σ. οι αγώνες «Σωτήρια», επί τη διασώσει του βασιλιά Γεωργίου Α΄, από δολοφονική απόπειρα που έγινε εναντίον του ενώ διερχόταν από την λεωφόρο Συγγρού, στο ύψος του σημερινού Αγίου Σώστη. Με εξαίρεση την Α΄ Ολυμπιάδα, αυτοί ήταν οι μοναδικοί αγώνες που έγιναν στο ελληνικό κράτος με ευρεία συμμετοχή αθλητών και με άξιες λόγου επιδόσεις ως το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου 1901.

Ως το 1930 πρωταθλητής σύλλογος αναδεικνυόταν ο πολυνίκης, δηλαδή εκείνος που οι αθλητές του κατακτούσαν την πρωτιά στα περισσότερα αγωνίσματα. Από το 1931 καθιερώθηκε το σύστημα βαθμολογίας: 3–2–1 βαθμοί αντίστοιχα για τον 1ο–2ο–3ο αθλητή κάθε αγωνίσματος. Μεταπολεμικά το βαθμολογικό σύστημα έγινε 6–5–4–3–2–1 για τους έξι πρώτους και διπλάσιοι βαθμοί για τις σκυταλοδρομίες.

Ως το 1912 μετείχαν και ομάδες των Ελλήνων της διασποράς από: Σμύρνη (Πανιώνιος Σμύρνης, Απόλλων Σμύρνης, Πέλοψ Μελαντίας), Κωνσταντινούπολη (Ερμής Κωνσταντινούπολης, Ηρακλής Ταταούλων), Αλεξάνδρεια (Μίλων Αλεξανδρείας, Όμιλος Φιλάθλων Αλεξανδρείας), Κάιρο (Ίφιτος), Κύπρο (Παγκύπρια Λευκωσίας, Ολύμπια Λεμεσού) κ.ά. και μετά το 1922 μόνο οι ελληνικές ομάδες της Αιγύπτου, ως τις αρχές της δεκαετίας του 1960, και της Κύπρου. Οι Κυπριακές ομάδες συμμετείχαν μέχρι το 1983 και οι Κύπριοι αθλητές συμμετείχαν στην Εθνική Ελλάδας στίβου. Αργότερα, συγκροτήθηκε Κυπριακή εθνική ομάδα. Πάντως διεξαγόταν παράλληλα και το Παγκύπριο Πρωτάθλημα στίβου ανδρών που είχε ξεκινήσει από το 1896. Δύο φορές έχουν αναδειχτεί πρωταθλήτριες Ελλάδος κυπριακές ομάδες. 

Πολυνίκης του θεσμού είναι ο Πανελλήνιος Γ.Σ. με 36 κατακτήσεις, ενώ ο Παναθηναϊκός Α.Ο. κατέχει το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 20 (1955–1974).

Το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου γυναικών ξεκίνησε το 1931.

 Πρωταθλητές 
 Έτος # Στάδιο  Πρωταθλητής σύλλογος 1896Οι αγώνες διοργανώθηκαν απο την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή.<center>1Παναθηναϊκό Στάδιο22px Α.Ο. Αθηνών 1897<center>Δεν διεξήχθηΟι αγώνες δεν έγιναν λόγω του Ελληνοτουρκικού πολέμου εκείνης της χρονιάς . Πηγή:Ο Πατραϊκός αθλητισμός Τόμος Α΄Η πρώτη δεκαετία:1891-1900, Νικολάου Πολίτη, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994 1898<center>Δεν διεξήχθηΟι αγώνες είχαν οριστεί να διοργανωθούν στην Πάτρα απο την Γ.Ε. Πατρών αλλά τους ανέβαλε ο ΣΕΓΑΣ λόγω της Ελληνικής ήττας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Πηγή: Ο Πατραϊκός αθλητισμός Τόμος Α΄Η πρώτη δεκαετία:1891-1900, Νικολάου Πολίτη, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994 1899<center>Δεν διεξήχθηΣτην γενική συνέλευση του ΣΕΓΑΣ στις 27 Ιουνίου 1898 αποφασίστηκε να δοθεί εκ νέου η διοργάνωση στην Πάτρα και στην Γ.Ε.Πατρών, αλλά πάλι αναβλήθηκαν για οικονομικούς λόγους. Πηγή :Ο Πατραϊκός αθλητισμός Τόμος Α΄Η πρώτη δεκαετία:1891-1900, Νικολάου Πολίτη, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994 1900<center>Δεν διεξήχθηΓια οικονομικούς λόγους 1901Οι πρώτοι αγώνες που διοργανώθηκαν απ' τον ΣΕΓΑΣ, στους οποίους μοιράστηκε ο τίτλος στα 2 ισόβαθμα πρωτοπόρα στην βαθμολογία σωματεία<center>2Παναθηναϊκό Στάδιο 22px Εθνικός Γ.Σ.22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1902<center>Δεν διεξήχθηΗ διαμάχη ανάμεσα στον Πανελλήνιο και τον Εθνικό Γ.Σ. που ξεκίνησε λίγους μήνες μετά την τέλεση των Πανελληνίων του 1901 οδήγησε στη διάσπαση του ΣΕΓΑΣ (τότε ΣΕΑΓΣ) και στη ματαίωση των αγώνων του 1902 και του 1903. Πηγή: Πανελλήνιοι Αγώνες: α' μέρος, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.  1903<center>Δεν διεξήχθηΗ αποχώρηση του Πανελληνίου και του Παναιτωλικού από το ΣΕΑΓΣ το 1902 σήμανε πρακτικά τη διάσπαση του Συνδέσμου, που ως εκ τούτου αδυνατούσε να διοργανώσει τους Πανελλήνιους Αγώνες το 1902 και το 1903. Πηγή: Πανελλήνιοι Αγώνες: β' μέρος, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.  1904<center>3Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1905 Συμμετείχαν μόλις 4 σωματεία :Πανελλήνιος, Πανιώνιος, Πειραικός, και Εθνικός Αθηνών, πηγή:Εμπρός φύλλο 23-4-1905<center>4Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1906<center>5Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1907<center>6Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1908<center>7Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1909<center>8Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1910 Πολυνίκης αναδείχθηκε ο Πανελλήνιος και του απονεμήθηκε η Νίκη του Παιωνίου, διότι συνυπολογίστηκαν και οι νίκες στην πάλη, όπου ο Πανελλήνιος υπερτερούσε. Σε μεταγενέστερες λίστες πρωταθλητών στίβου ως πρωταθλητής Ελλάδος στίβου 1910 σημειώνεται ο Εθνικός Γ.Σ. με 9 νίκες, διότι υπολογίστηκαν μόνο τα αγωνίσματα του στίβου και όχι της πάλης<center>9 Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1911<center>10Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1912<center>11Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1913<center>Δεν διεξήχθηΔεν έγινε λόγω των Βαλκανικών πολέμων 1914<center>12Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1915<center>Δεν διεξήχθηΔεν έγινε λόγω του Α΄ παγκοσμίου πολέμου 1916<center>Δεν διεξήχθη 1917<center>13Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1918<center>Δεν διεξήχθη 1919<center>14Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1920<center>15Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1921<center>Δεν διεξήχθηΔεν έγιναν λόγω της Μικρασιατικής εκστρατείας 1922<center>Δεν διεξήχθη 1923<center>Δεν διεξήχθηΔεν έγιναν λόγω της μικρασιατικής καταστροφής και της ανάγκης περίθαλψης των προσφύγων. 1924<center>16Παναθηναϊκό Στάδιο22px Γ.Σ. Παγκύπρια Λευκωσίας 1925<center>17Στάδιο ΓΣΟ (Λεμεσός)22px Εθνικός Γ.Σ. 1926<center>18Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1927<center>19Στάδιο Ηρακλή Θεσ.22px Εθνικός Γ.Σ. 1928<center>20Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1929Το 1929 έγιναν δύο διοργανώσεις λόγω των Βαλκανικών αγώνων που θα διεξάγονταν εντός του έτους: Πρωτάθλημα Βορρά και Nότου. Στο Βορρά πρώτευσε ο Γ.Σ. Ηρακλής πηγή: Βραδυνή φύλλο 3-9-1929 και στο Νότο ο Εθνικός Γ.Σ. πηγή: Αθλητική Ηχώ φύλλο 1-9-1949 σελ. 2. Οι αγώνες χαρακτηρίστηκαν ως "Προβαλκανικοί".<center>–Παναθηναϊκό ΣτάδιοΣτάδιο Ηρακλή Θεσ/κης22px Εθνικός Γ.Σ. 1930<center>21Στάδιο Ηρακλή Θεσ/κης22px Εθνικός Γ.Σ. 1931<center>22Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1932<center>23Παναθηναϊκό Στάδιο22px Α.Ο. Παλαιού Φαλήρου 1933<center>24Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1934<center>25Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1935<center>26Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πειραϊκός Σύνδεσμος 1936<center>27Παναθηναϊκό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1937<center>28Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1938<center>29 Παναθηναϊκό Στάδιο 22px Εθνικός Γ.Σ. 1939<center>30 Παναθηναϊκό Στάδιο 22px Εθνικός Γ.Σ. 1940<center>31 Παναθηναϊκό Στάδιο 22px Εθνικός Γ.Σ. 1941<center>Δεν διεξήχθηΛόγω του Β΄παγκοσμίου πολέμου 1942<center>Δεν διεξήχθη 1943<center>Δεν διεξήχθη 1944<center>Δεν διεξήχθη 1945<center>Δεν διεξήχθη 1946<center>32Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1947<center>33Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1948<center>34Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1949<center>35Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1950<center>36Στάδιο Διαγόρας Τρικάλων22px Εθνικός Γ.Σ. 1951<center>37Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1952<center>38Παναθηναϊκό ΣτάδιοΧωρίς βαθμολογία 1953<center>39Αλεξανδρούπολη22px Εθνικός Γ.Σ. 1954<center>40Παναθηναϊκό Στάδιο22px Εθνικός Γ.Σ. 1955<center>41Παναθηναϊκό Στάδιο 1956<center>42Παναθηναϊκό Στάδιο 1957<center>43Παναθηναϊκό Στάδιο 1958<center>44Εθνικό Στάδιο Δράμας 1959<center>45Παναθηναϊκό Στάδιο 1960<center>46Παναθηναϊκό Στάδιο 1961<center>47Παναθηναϊκό Στάδιο 1962<center>48Παναθηναϊκό Στάδιο 1963<center>49Παναθηναϊκό Στάδιο 1964<center>50Παναθηναϊκό Στάδιο 1965<center>51Στάδιο Καραϊσκάκη 1966<center>52Στάδιο Καραϊσκάκη 1967<center>53Στάδιο Καραϊσκάκη 1968<center>54Καυτανζόγλειο Στάδιο 1969<center>55Στάδιο Καραϊσκάκη 1970<center>56Στάδιο Καραϊσκάκη 1971<center>57Καβάλα 1972<center>58Στάδιο Καραϊσκάκη 1973<center>59Στάδιο Καραϊσκάκη 1974<center>60Στάδιο Καραϊσκάκη 1975<center>61Στάδιο Καραϊσκάκη 1976<center>62Στάδιο Καραϊσκάκη 1977<center>63Στάδιο Καραϊσκάκη 1978<center>64Στάδιο Καραϊσκάκη22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1979<center>65Καυτανζόγλειο Στάδιο 1980<center>66Μακάρειο Στάδιο Λευκωσίας 22px Γ.Σ. Ευαγόρας Αμμοχώστου 1981<center>67Στάδιο Καραϊσκάκη22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1982<center>68Εθνικό Στάδιο Χανίων22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1983<center>69Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1984<center>70Καυτανζόγλειο Στάδιο 1985<center>71Ολυμπιακό Στάδιο 1986<center>72Ολυμπιακό Στάδιο 1987<center>73Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1988<center>74Καυτανζόγλειο Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 1989<center>75Ολυμπιακό Στάδιο 1990<center>76Τρίκαλα  1991<center>77Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1992<center>78Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1993<center>79Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1994<center>80Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1995<center>81Εθνικό Στάδιο Πάτρας22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1996<center>82Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1997<center>83Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1998<center>84Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  1999<center>85Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ.  2000<center>86Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 2001<center>87Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 2002<center>88Τρίκαλα22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 2003<center>89Τρίκαλα22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 2004<center>90Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 2005<center>91Ολυμπιακό Στάδιο22px Πανελλήνιος Γ.Σ. 2006<center>92Τρίκαλα 2007<center>93Ολυμπιακό Στάδιο 2008<center>94Ολυμπιακό Στάδιο 2009<center>95Καυτανζόγλειο Στάδιο 2010<center>96Παμπελοποννησιακό Στάδιο 2011<center>97Ολυμπιακό Στάδιο 2012<center>98Ολυμπιακό Στάδιο 2013<center>99Ολυμπιακό Στάδιο 2014<center>100Ολυμπιακό Στάδιο 2015<center>101Ολυμπιακό Στάδιο22px Γ.Σ. Ελευθέριος Βενιζέλος Χανίων 2016<center>102Παμπελοποννησιακό Στάδιο 2017<center>103Παμπελοποννησιακό Στάδιο 2018<center>104Παμπελοποννησιακό Στάδιο 2019<center>105Παμπελοποννησιακό Στάδιο 2020<center>106Παμπελοποννησιακό Στάδιο 2021<center>107Παμπελοποννησιακό Στάδιο22px Α.Σ.Σ. Αλέξανδρος Μακεδονίας 2022<center>108Καυτανζόγλειο Στάδιο 2023<center>109Πανθεσσαλικό Στάδιο22px Γ.Σ. Ελευθέριος Βενιζέλος Χανίων 2024<center>110Πανθεσσαλικό Στάδιο22px Γ.Σ. Ελευθέριος Βενιζέλος Χανίων  2025<center>111Πανθεσσαλικό Στάδιο 

 Σύνολο πρωταθλημάτων ανά σύλλογο 
 Σύλλογος Τίτλοι Χρονιές 22px Πανελλήνιος Γ.Σ. <center>36 1901, 1904, 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1911, 1912, 1914, 1917, 1919, 1933, 1934, 1936, 1978, 1981, 1982, 1983, 1987, 1988, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005  <center>24 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1989, 1990, 2025 22px Εθνικός Γ.Σ. <center>21 1901, 1910, 1920, 1925, 1926, 1927, 1928, 1930, 1931, 1937, 1938, 1939, 1940, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1953, 1954  <center>15 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022  <center>6 1975, 1976, 1979, 1984, 1985, 1986 22px Γ.Σ. Ελευθέριος Βενιζέλος Χανίων <center>3 2015, 2023, 2024 22px Α.Ο. Αθηνών <center>1 1896 22px Γ.Σ. Παγκύπρια Λευκωσίας <center>1 1924 22px Α.Ο. Παλαιού Φαλήρου <center>1 1932 22px Πειραϊκός Σύνδεσμος <center>1 1935 22px Γ.Σ. Ευαγόρας Αμμοχώστου <center>1 1980 22px Α.Σ.Σ. Αλέξανδρος Μακεδονίας <center>1 2021

 Σημειώσεις 

Μπάμπης Ζαννιάς, "1896-1990 οι πρωταθλητές και τα ρεκόρ του στίβου", έκδοση 1990

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου
Σ