Λήδα (δορυφόρος)

Λήδα 210px
Μια φωτογραφία στην οποία εμφανίζεται η Λήδα. Ανακάλυψη Ανακαλύφθηκε από Τσαρλς Κόουαλ Ημερομηνία Ανακάλυψης 11 Σεπτεμβρίου 1974 Χαρακτηριστικά τροχιάς Ημιάξονας τροχιάς 11.160.000 Km Εκκεντρότητα 0,16 Περίοδος περιφοράς 240,92 ημέρες Κλίση 29,01° (προς τον Ισημερινό του Δία) Είναι δορυφόρος του Δία Φυσικά χαρακτηριστικά Μέση Ακτίνα 10 Km Έκταση επιφάνειας ~1.250 Km² Όγκος  ~4.200 Km³ Μάζα 1,1 × 1016 kg Μέση πυκνότητα 2,6 g/cm3 Ισημερινή βαρύτητα επιφάνειας ~0,0073 m/s² Ταχύτητα διαφυγής ~0,012 km/s Περίοδος περιστροφής - Κλίση άξονα - Λευκαύγεια 0,04 Επιφανειακή θερμοκρασία ~124 K Φαινόμενο μέγεθος 20,2

Η Λήδα () ή Δίας XIII (Jupiter XIII) είναι ένας μικρός φυσικός δορυφόρος του πλανήτη Δία, με μέση διάμετρο μόλις 20 χιλιόμετρα. Η Λήδα ανακαλύφθηκε από τον Τσαρλς Κόουαλ του αστεροσκοπείου του Πάλομαρ στις 14 Σεπτεμβρίου 1974, μετά τη λήψη φωτογραφιών επί τρεις νύκτες (η Λήδα διακρίνεται σε όλες) Kowal, C. T.; Aksnes, K.; Marsden, B. G.; Roemer, E. (1974). "Ο δέκατος τρίτος δορυφόρος του Δία". Astronomical Journal 80: 460–464. Bibcode:1975AJ.....80..460K. doi:10.1086/111766. IAUC 2702: Πιθανός νέος δορυφόρος του Δία Σεπτέμβριος 1974. Πήρε το όνομά της από την ομώνυμη βασίλισσα της Σπάρτης της ελληνικής μυθολογίας, καθώς η Λήδα υπήρξε μία από τις ερωμένες του Δία και μάλιστα ήταν η μητέρα της Ωραίας Ελένης και των Διοσκούρων στην ελληνική μυθολογία. Ο Τσαρλς Κόουαλ πρότεινε το όνομα και η Διεθνής Αστρονομική Ένωση το υιοθέτησε το 1975 Marsden, B. G. (7 Οκτωβρίου 1974). "Δορυφόροι του Δία". IAUC Circular 2846..

Η Λήδα ανήκει στη λεγόμενη «Ομάδα της Ιμαλίας», τους 5 από τους 63 δορυφόρους του Δία που περιφέρονται σε αποστάσεις 11 ως 13 εκατομμύρια χιλιόμετρα από αυτόν και με κλίση 27,5°. Συγκεκριμένα, η Λήδα περιφέρεται σε μέση απόσταση 11.160.000 χλμ. από το κέντρο του Δία, ενώ η εκκεντρότητα της τροχιάς της είναι 0,16. Η κλίση της τροχιάς είναι 27,46° ως προς την εκλειπτική και 29,01° ως προς το ισημερινό επίπεδο του Δία. Τα στοιχεία της τροχιάς όμως μεταβάλλονται διαρκώς εξαιτίας των παρέλξεων του Δία, του Ηλίου και των άλλων πλανητών. Η Λήδα χρειάζεται 240,92 γήινες ημέρες για μία πλήρη περιφορά της γύρω από τον Δία. Κινείται πάνω στην τροχιά της με μέση ταχύτητα 3,4 χλμ/δευτερόλεπτο (12.200 χιλιόμετρα την ώρα).

Η έκταση της επιφάνειάς της Λήδα είναι περί τα 1.250 τ.χλμ. και ο όγκος της περίπου 4.200 κυβικά χιλιόμετρα. Η μάζα της εκτιμάται στα 11 τρισεκατομμύρια τόνους με υποτιθέμενη πυκνότητα 2,6 γραμμάρια ανά cm³. Από αυτά τα δεδομένα υπολογίζεται ότι η επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια της Λήδας είναι περίπου 0,73 cm/sec², δηλαδή η βαρύτητα εκεί είναι 1300 ως 1400 φορές ασθενέστερη από τη γήινη, ενώ η μέση ταχύτητα διαφυγής υπολογίζεται σε 12 m/sec (43 χιλιόμετρα την ώρα). Η λευκαύγεια (άλβεδο) της Λήδας εκτιμάται στο σκούρο 0,04 (δηλαδή ανακλά μόλις το 4% του φωτός που προσπίπτει στην επιφάνειά της. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της Λήδας είναι περίπου 149 βαθμοί Κελσίου κάτω από το μηδέν.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Λήδα  από την Εξερεύνηση του Ηλιακού Συστήματος της NASA 
 Οι δορυφόροι του Δία από τον Σκοτ Σέπαρντ 
 Σελίδες του David Jewitt 

Κατηγορία:Φυσικοί δορυφόροι Δία