Πέλοπας

Στην ελληνική μυθολογία, ο Πέλοπας () ήταν βασιλιάς αρχικά στην Αχαΐα και έπειτα στην Πίσα· θεωρείται κατά πολλούς ο ιδρυτής και θεμελιωτής των Ολυμπιακών Αγώνων.

Ο μύθος
Ήταν ο γιος του Τάνταλου (ή του Πακτωλού ή του Ξάνθου) και της Κλυτίας, Φρυγικής ή Λυδικής καταγωγής· ήρθε στην Ελλάδα και κέρδισε το βασίλειο της Πίσας από τον βασιλιά Οινόμαο. Τα αδέλφια του ήταν η Νιόβη και ο Βροτέας. Νυμφεύτηκε την Ιπποδάμεια, κόρη του Οινόμαου.

Κατά άλλουςΙωάννου Παπαδημητρίου, Το Μαζαράκι των Πείρων και της Παναχαΐας, και το Μαζαράκι των Πάτρων και της Ωλενίας, από το 1600 ως σήμερον, Πάτρα 2000, ήταν απόγονος του Ώλενου και βασίλευσε πρώτα στην αρχαία πόλη της Αχαΐας Ώλενος. Ήταν ο τρίτος βασιλιάς της διάδοχος του Κρηνάκου· τον ίδιο διαδέχτηκε ο Δεξαμενός.

Η παράδοση αναφέρει πως ο Πέλοπας είχε αποκτήσει από άλλη γυναίκα τον Χρύσιππο, τον οποίο σκότωσαν ο Θυέστης και ο Ατρέας (γιοι του Πέλοπα) από ζηλοτυπία. Τότε εκείνος καταράστηκε τους 2 γιους του να αλληλοσκοτωθούν στο μέλλον. Στην πραγματικότητα η κατάρα δεν επαληθεύτηκε, σίγουρο είναι όμως ότι υπήρξαν διαπληκτισμοί ανάμεσα στα δύο αδέλφια με αφορμή την εξουσία.

Όταν ήταν μικρός, ο πατέρας του τον έκοψε κομμάτια και τον σέρβιρε στους θεούς, βάζοντας την παντογνωσία τους σε δοκιμή. Οι θεοί αντιλαμβανόμενοι την απάτη, δεν δοκίμασαν το φαγητό αυτό. Μόνο η Δήμητρα, αφηρημένη λόγω του πένθους της για την κόρη της (Περσεφόνη), έφαγε ένα κομμάτι, τον ώμο του. Ο Δίας είπε στον Ερμή να βάλει πάλι όλα τα κομμάτια σε έναν λέβητα, έτσι ώστε η Κλωθώ να μπορέσει να τον ανασυγκροτήσει. Τον ώμο που έλειπε, τον συμπλήρωσε βάζοντας ελεφαντόδοντο, γι' αυτό και οι απόγονοι του Πέλοπα, οι Πελοπίδες, είχαν μία λευκή κηλίδα για αναγνωριστικό σημάδι.

αριστερά|μικρογραφία|303x303εσ|Ο Πέλοπας κερδίζει με το τέθριππό του νικά στους αγώνες του Οινόμαου και παίρνει έπαθλο την κόρη εκείνου Ιπποδάμεια.

Ο Πέλοπας κέρδισε τους αγώνες στην Πίσα τον βασιλιά Οινόμαο με άδικο τρόπο, αφού είχε βάλει τον Μυρτίλο, τον ηνίοχο του Οινόμαου, να βγάλει τη σφήνα από το άρμα του για να χάσει επίτηδες, με αντάλλαγμα το μισό βασίλειο. Κατόπιν, όμως δεν έδωσε στον Μυρτίλο το μισό βασίλειο, και τον πέταξε από έναν γκρεμό στη θάλασσα. Σύμφωνα με μία εκδοχή, το Μυρτώο Πέλαγος ονομάστηκε έτσι από τον Μυρτίλο. Πριν πεθάνει ο Μυρτίλος πρόλαβε να τον καταραστεί, αυτόν και τους απογόνους του. Εξαιτίας αυτού πολλά κακά βρήκαν τον λαό του, και ιδίως τα δύο παιδιά του Ατρέα και Θυέστη. Ο Πέλοπας θεωρείται ο πρώτος που ίδρυσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην κοιλάδα του ποταμού Αλφειού. Η σύζυγός του Ιπποδάμεια ίδρυσε τα Ηραία, αγώνες προς τιμή της θεάς Ήρας, όπου συμμετείχαν αποκλειστικά γυναίκες αθλήτριες. Η μυθική αρματοδρομία μεταξύ Οινόμαου και Πέλοπα, παριστάνεται στο ανατολικό αέτωμα του ναού του Ολυμπίου Διός στην αρχαία Ολυμπία.

Στην ελληνική μυθολογία αναφέρεται και ο ΠέλοπαςΑθανάσιου Αγγελόπουλου, Νέο Λεξικό Ελληνικής μυθολογίας, Ελεύθερη σκέψις, Αθήνα 2001, λήμμα Πέλοψ - σελίδα 485, γιος του Αγαμέμνονα και της Κασσάνδρας Ήταν δίδυμος αδελφός του Τηλεδάμου, που μαζί του δολοφονήθηκε από τον Αίγισθο. Ιπποδάμεια = Δαμάζω Ίππο, αυτό δίδαξε η Ιπποδάμεια στον Πέλοπα που είχε ερωτευτεί, και νίκησε τον πατέρα της Οινόμαο ... ο οποίος είναι ο πρώτος που εξημέρωσε άλογο.

Γενεαλογία

  Στις τέχνες 

Δείτε επίσης
 Ερυθρόμορφος κρατήρας Πέλοπα και Οινομάου
 Ερυθρόμορφος αμφορέας Πέλοπα και Οινομάου
 Αρχαίες Πηγές 

 Οβίδιος, Μεταμορφώσεις VI, 403-11
 Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, Επιτομή II, 3-9; V, 10
 Πίνδαρος, ὈλυμπιονίκαιςI
 Ευριπίδης, Ορέστης (τραγωδία) 1024-1062
 Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη 4.73
 Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις 5.1.3-7, 5.13.1, 6.21.9, 8.14.10-11

Παραπομπές

Πηγές
 Αθανάσιου Αγγελόπουλου, Νέο Λεξικό Ελληνικής μυθολογίας, Ελεύθερις σκέψις, Αθήνα 2001.


Κατηγορία:Μυθικοί βασιλείς της Αχαΐας
Κατηγορία:Ιστορία της Πελοποννήσου
Κατηγορία:Μυθικοί βασιλείς της Πίσας