Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

Το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων (αραβικά: كَنِيسَة أُورُشَلِيمَ الأُرْثُوذُكسِيَّة; εβραϊκά: הכניסייה האורתודוקסית של ירושלים) αποτελεί Ελληνορθόδοξο «πρεσβυγενές» Πατριαρχείο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μερικές φορές ονομάζεται ως Ρουμ-Ορθόδοξο Πατριαρχείο (από τουρκ. millet-i Rûm, ελλ.: Ρουμ μιλλέτ, «έθνος των Ρωμαίων (Ρωμιών)». Έτσι ονομαζόταν το μιλλέτ των Ορθόδοξων Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. 

Ιστορικά, ανάγει την ύπαρξή του στην αρχαιότερη χριστιανική Εκκλησία της Ιερουσαλήμ, η οποία ιδρύθηκε εκεί αμέσως μετά τη σταύρωση και την ανάσταση του Ιησού Χριστού το έτος 33 μ.Χ., και για τον λόγο αυτό αυτοαποκαλείται και «». Τις πρώτες βάσεις της εκκλησίας της Ιερουσαλήμ έθεσαν οι Απόστολοι με συνέπεια να δεχθεί και τους πρώτους διωγμούς Εβραίων. Πρώτοι μάρτυρες εκείνης της εκκλησίας ήταν ο πρωτομάρτυρας Στέφανος που λιθοβολήθηκε από τους συμπατριώτες του και ο Απόστολος Ιάκωβος ο οποίος έπεσε θύμα των διωγμών των Ιουδαίων κατά των Χριστιανών. Στη «νεόπηκτη» αυτή Εκκλησία από την πρώτη Σύνοδο, γνωστότερη ως Σύνοδος των Αποστόλων διαχωρίστηκε ο Ιουδαϊσμός από τον Χριστιανισμό και ασφαλώς οι σχέσεις του Μωσαϊκού Νόμου από το Ευαγγέλιο.

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων διαιρεί την πολυκύμαντη ιστορία του σε τρεις μεγάλες περιόδους:
Α΄ Περίοδος: Από της ίδρυσης μέχρι τη κατάκτηση της Ιερουσαλήμ από τους Άραβες (33-638)
Β΄ Περίοδος: Από της Αραβικής μέχρι της Τουρκικής κατάκτησης (638-1517) και
Γ΄ Περίοδος: Από της Τουρκικής κατάκτησης μέχρι σήμερα. (1517-σήμερα).

Προκαθήμενός του από τις 22 Αυγούστου 2005, με τον τίτλο Πατριάρχης της Αγίας Πόλεως Ιερουσαλήμ και πάσης Παλαιστίνης, Συρίας, Αραβίας, Πέραν του Ιορδάνου, Κανά της Γαλιλαίας και Αγίας Σιών είναι ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄.

 Αγιοταφιτική Αδελφότητα 
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων στελεχώνεται από την Ιερά Αγιοταφιτική Αδελφότητα που διέπεται από τους εκκλησιαστικούς κανόνες και θεσμούς της μοναχικής Πολιτείας. Η σύστασή της ανάγεται στον 4ον αιώνα. Έχει ως ιερή αποστολή της την υπεράσπιση της Ορθοδοξίας στην Αγία Γη, την διαφύλαξη και περιφρούρηση των Παναγίων Προσκυνημάτων (που γεννήθηκε, μεγάλωσε, περιόδευσε, δίδαξε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε ο Ιησούς Χριστός) και την πνευματική καθοδήγηση του Ορθοδόξου ποιμνίου.

Ηγούμενος της Ιεράς Αγιοταφίτικης Αδελφότητας είναι ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ'.

 Ιεραρχία του Πατριαρχείου 
 Μητροπολίτες 
+ΜητροπολίτηςΤιμητικός ΤίτλοςΗμερομηνία ΧειροτονίαςΜητροπολίτης Καπιτωλιάδος Ησύχιος26 Μαρτίου 1984Μητροπολίτης Βόστρων Τιμόθεος21 Φεβρουαρίου 1988Μητροπολίτης Ναζαρέτ ΚυριακόςΥπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Γαλιλαίας14 Σεπτεμβρίου 1989Μητροπολίτης Διοκαισαρείας Βενέδικτος22 Φεβρουαρίου 1998Μητροπολίτης Ελενουπόλεως Ιωακείμ23 Μαρτίου 2003Μητροπολίτης Πτολεμαΐδος ΜακάριοςΥπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Φοινίκης παραλίας10 Μαρτίου 2013

 Αρχιεπίσκοποι 
+ΑρχιεπίσκοποςΗμερομηνία ΧειροτονίαςΑρχιεπίσκοπος Γεράσων Θεοφάνης19 Μαρτίου 1988Αρχιεπίσκοπος Τιβεριάδος Αλέξιος23 Νοεμβρίου 1991Αρχιεπίσκοπος Αβήλων Δωρόθεος12 Οκτωβρίου 1998Αρχιεπίσκοπος Ιόππης Δαμασκηνός18 Οκτωβρίου 1998Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης Αρίσταρχος19 Οκτωβρίου 1998Αρχιεπίσκοπος Θαβωρίου Μεθόδιος11 Δεκεμβρίου 2005Αρχιεπίσκοπος Σεβαστείας Θεοδόσιος24 Δεκεμβρίου 2005Αρχιεπίσκοπος Λύδδης Δημήτριος9 Μαρτίου 2013Αρχιεπίσκοπος Ιεραπόλεως Ισίδωρος16 Μαρτίου 2013Αρχιεπίσκοπος Πέλλης Φιλούμενος17 Μαρτίου 2013Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος Νεκτάριος24 Μαρτίου 2013Αρχιεπίσκοπος Κυριακουπόλεως Χριστοφόρος19 Μαΐου 2018Αρχιεπίσκοπος Καττάρων Αριστόβουλος20 Μαΐου 2018

 Εκκλησία του Όρους Σινά 
Η Εκκλησία του Όρους Σινά είναι μια αυτοκέφαλη Αρχιεπισκοπή, που βρίσκεται γεωγραφικά στα όρια του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, χωρίς εξάρτηση από αυτό. Ο Αρχιεπίσκοπός της, ο οποίος είναι συνάμα και Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του όρους Σινά, εκλέγεται αποκλειστικά από την Σιναϊτική Αδελφότητα, αλλά επειδή δεν υπάρχουν εντός αυτής άλλοι Αρχιερείς, χειροτονείται παραδοσιακά από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων.
ΑρχιεπίσκοποςΗμερομηνία ΧειροτονίαςΣημειώσειςΑρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ Συμεών19 Οκτωβρίου 2025Ηγούμενος Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης Όρους Σινά

 Εφησυχάζων Αρχιερέας 
 Ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Σινά, Φαράν και Ραϊθώ Δαμιανός (23 Δεκεμβρίου 1973)

 Αγία και Ιερά Σύνοδος 
Την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, στην οποία προεδρεύει ο Πατριάρχης Θεόφιλος, αποτελούνː

 Μητροπολίτης Ναζαρέτ Κυριακός
 Μητροπολίτης Καπιτωλιάδος Ησύχιος,
Πατριαρχικός Επίτροπος
 Μητροπολίτης Διοκαισαρείας Βενέδικτος
 Αρχιεπίσκοπος Αβήλων Δωρόθεος
 Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης Αρίσταρχος, Γέρων Αρχιγραμματεύς
 Αρχιεπίσκοπος Θαβωρίου Μεθόδιος
 Αρχιεπίσκοπος Ιεραπόλεως Ισίδωρος, Γέρων Σκευοφύλαξ
 Αρχιεπίσκοπος Πέλλης Φιλούμενος
 Αρχιεπίσκοπος Κυριακουπόλεως Χριστοφόρος
 Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος, Γέρων Καμαράσης
 Αρχιμανδρίτης Ιουστίνος
 Αρχιμανδρίτης Ιλαρίων
 Αρχιμανδρίτης Ευδόκιμος
 Αρχμανδρίτης Ιερώνυμος
 Αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος
 Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ
 Γραμματεύς της Αγίας και Ιεράς Συνόδου: Αρχιμανδρίτης Χριστόδουλος

 Ιερές Μητροπόλεις 

 Ιερά Μητρόπολις Πτολεμαΐδος 
 Ιερά Μητρόπολις Ναζαρέτ

 Επιτροπές 

 Επιτροπή επί των Παναγίων Προσκυνημάτων
 Οικονομική Επιτροπή
 Εξελεγκτική Επιτροπή
 Κτηματική Επιτροπή
 Επιτροπή Εκπαιδεύσεως
 Επιτροπή Κοιμητηρίου Αγίας Σιών
 Επιτροπή Ποιμαντικής Μερίμνης Ρωσοφώνου Κοινότητος
 Επιτροπή Νεότητος

 Πατριαρχικές Επιτροπείες 

 Πατριαρχική Επιτροπεία στο Αμμάν. Επίτροπος ο Αρχιεπίσκοπος Κυριακουπόλεως Χριστοφόρος.
 Πατριαρχική Επιτροπεία στην Ιόππη (Γιάφα). Επίτροπος ο Αρχιεπίσκοπος Ιόππης Δαμασκηνός.
 Πατριαρχική Επιτροπεία στην Γάζη (Γάζα). Επίτροπος ο Αρχιεπίσκοπος Τιβεριάδος Αλέξιος.
 Ιερά Μονή Αγίου Πορφυρίου
 Πατριαρχική Επιτροπεία στο Κατάρ. Επίτροπος ο Αρχιεπίσκοπος Καττάρων Αριστόβουλος.
 Πατριαρχική Επιτροπεία Βορείου Ιορδανίας
 Πατριαρχική Επιτροπεία στη Μαδηβά

 Υποσημειώσεις 

 Δείτε επίσης 
 Άγιοι Τόποι
 Κατάλογος Πατριαρχών Ιεροσολύμων
 Αχτναμές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστοχώρος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Ιεροσολυμων
*
Κατηγορία:Ιερουσαλήμ