Σιδηροδρομικό Μουσείο (Αθήνα)

Το Εθνικό Σιδηροδρομικό Μουσείο του ΟΣΕ στεγάζεται πλέον στο ιστορικό συγκρότημα του πρώην Μηχανοστασίου Πειραιώς (ΜΠΡ), το οποίο βρίσκεται στην οδό Υμηττού 43, στον Πειραιά. 

Το εμβληματικό αυτό συγκρότημα κατασκευάστηκε το 1912 από τους Σιδηροδρόμους Πειραιώς – Αθηνών – Πελοποννήσου (ΣΠΑΠ) και λειτούργησε αδιάλειπτα έως το 2005. Εδώ πραγματοποιούνταν η ελαφρά συντήρηση των μηχανών έλξης της μετρικής γραμμής της Πελοποννήσου, ενώ απέναντι, στο Αμαξοστάσιο, συντηρούνταν οι αυτοκινητάμαξες και οι επιβατάμαξες. Σήμερα, ο ίδιος χώρος αποκτά νέα ζωή: από τόπος τεχνικής δραστηριότητας μετατρέπεται σε ζωντανό κύτταρο πολιτισμού. Η συλλογή περιλαμβάνει σπάνια και αντιπροσωπευτικά δείγματα τροχαίου υλικού από τη δεκαετία του 1870 έως τη δεκαετία του 1970, καθώς και πολύτιμο αρχειακό και τεχνικό υλικό από τον ΟΣΕ, τους ΗΣΑΠ και βιομηχανικά σιδηροδρομικά δίκτυα. Το Εθνικό Σιδηροδρομικό Μουσείο διαμορφώνεται σε ένα εμβληματικό βιομηχανικό συγκρότημα, το οποίο διατηρεί ακέραιο τον μηχανολογικό του εξοπλισμό, συγκροτώντας μια σπάνια και μοναδική περίπτωση για τον ελληνικό χώρο.

Αποτελεί ένα από τα ελάχιστα βιομηχανικά και σιδηροδρομικά σύνολα που σώζονται in situ, διατηρώντας αυθεντική όχι μόνο την αρχιτεκτονική αλλά και τη λειτουργική του ταυτότητα. Στο ιστορικό αυτό πλαίσιο, το Μουσείο αναδεικνύει με τρόπο πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα τη βιομηχανική κληρονομιά και την τεχνολογική εξέλιξη των σιδηροδρόμων, φωτίζοντας τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της σύγχρονης οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας.

Τα εκθέματα του Μουσείου προέρχονται από τους κλάδους τόσο της έλξης (τροχαίο υλικό) και της κυκλοφορίας (σταθμοί, επικοινωνίες κ.λπ.) όσο και της συντήρησης, καθώς διασώζονται εργαλειομηχανές, εργαλεία και αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν για τη συντήρηση του τροχαίου υλικού και της επιδομής. Παράλληλα, συνεχίζεται η διάσωση ιστορικού υλικού από όλη τη χώρα, εμπλουτίζοντας σταδιακά τη συλλογή, ενώ προχωρούν και οι εργασίες αποκατάστασης των εκθεμάτων.

 Ατμάμαξα Krauss 0-4-0T μετρικού εύρους, υπ' αριθμόν 4, "Τίρυνθα" (1884).
Ατμάμαξα Couillet 0-6-0T μετρικού εύρους, υπ' αριθμόν, "Μεσολόγγι", των πρώην Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικής Ελλάδας (1888).
Ατμάμαξα Couillet 2-6-0T μετρικού εύρους, υπ' αριθμόν Γ-211 (1890).
 Δηζελάμαξα 2-6-0 μετρικού εύρους υπ' αριθμόν Z-7505 των Σ.Π.Α.Π. κατασκευής της Societé Alscacienne de Constructions Mechaniques Grafenstaden (1890).
Ατμάμαξα Cail 0-6-2RT εύρους 750 χιλιοστών υπ' αριθμόν 4 του οδοντωτού σιδηροδρόμου Διακοπτού - Καλαβρύτων, (1899) με επιβατικό βαγόνι 3ης σειράς υπ' αριθμόν ΔΚ-111.
Ατμάμαξα υπ' αριθμόν Β 151 τύπου 2-4-0 μετρικού εύρους, κατσκευασμένη από την εταιρεία Henschel & Sohn, Cassel, Αριθμός κατασκευής: 11135 (1912).
Ατμάμαξα υπ' αριθμόν Εα 204 τύπου Batignolles 2-6-0T κανονικού εύρους (1903), η οποία μετετράπη σε εκχιονιστικό.
 Βασιλικό βαγόνι (κανονικού εύρους) των Σιδηροδρόμων Αθηνών-Πειραιώς. Κατασκευάστηκε στο εργοστάσιο Πειραιά της εταιρείας Σιδηροδρόμων Αθηνών-Πειραιώς (προκατόχου των Ε.Η.Σ. και Η.Σ.Α.Π.) ως δώρο στον Βασιλιά Γεώργιο Α' στα 25 έτη της βασιλείας του. Εκτέθηκε πρώτη φορά στην διεθνή έκθεση Αθηνών "Ολυμπία" (1888).
 Βαγόνι - καπνιστήριο (κανονικού εύρους), ένα δώρο του Σιδηροδρόμου της Ανατολής στον Σουλτάνο Αμπντέλ Αζίζ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
 Τροχιοδρομικό όχημα Εργοστάσιο Ε.Η.Σ./SIEMENS υπ' αριθμόν 63 του παλαιού τροχιοδρόμου Παραλίας Πειραιώς (1937) των Ελληνικών Ηλεκτρικών Σιδηροδρόμων (Ε.Η.Σ.).

Πεζοδρόμιο
Τρεις βιομηχανικές ατμάμαξες από τα ορυχεία χρωμίου της Ερέτριας:
 Βιομηχανική ατμάμαξα τύπου 0-2-0T εύρους 600 χιλιοστών, κατασκευασμένη από την εταιρεία Jung (1927).
 Βιομηχανική ατμάμαξα τύπου 0-2-0T εύρους 600 χιλιοστών, κατασκευασμένη από την εταιρεία Orenstein & Koppel (1904).
 Βιομηχανική δηζελάμαξα εύρους 600 χιλιοστών, κατασκευασμένη από την εταιρεία Klöckner-Humboldt-Deutz AG (1957).

Αυλή
Σε κακή κατάσταση, βρίσκονται τα ακόλουθα οχήματα κανονικού εύρους, των Ε.Η.Σ./Η.Σ.Α.Π. σε ανοικτό χώρο αναμένοντας ανακαίνιση:
 Τροχιοδρομικό όχημα των Ε.Η.Σ. υπ' αριθμόν 54 του Τροχιοδρόμου Παραλίας Πειραιά.
 Όχημα συντήρησης εναέριων γραμμών των Ε.Η.Σ. υπ' αριθμόν 59 του Τροχιοδρόμου Παραλίας Πειραιά.
 Ηλεκτράμαξα των Ε.Η.Σ. υπ' αριθμόν 31 τύπου Goossens.
 Ξύλινο ρυμουλκούμενο όχημα ηλεκτρικού σιδηροδρόμου 2ης παραλαβής των Ε.Η.Σ. υπ' αριθμόν 501A
 Τροχιοδρομικό όχημα Ε.Η.Σ. υπ' αριθμόν 76 Πειραιώς - Περάματος.

Δείτε επίσης
 Μουσείο Ηλεκτρικών Σιδηροδρόμων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
https://ose.gr/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82/%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%8C-%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C/

Αθηνα
Σιδηροδρομων