Χρυσός Σταυρός Πανιωνίου

Ο Χρυσός Σταυρός των Πρωταθλητών του Πανιωνίου ή "Ειδικός Σταυρός" είναι η ανώτατη τιμητική διάκριση που απονέμει ο Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος Σμύρνης σε αθλητές που διακρίνονται ιδιαίτερα. Παλιότερα ο σύλλογος τιμούσε με το Χρυσό Σταυρό αθλητές ποικίλης προέλευσης που πετύχαιναν σημαντικές αθλητικές επιτυχίες. Μεταπολεμικά η διάκριση απονέμεται μόνο σε αθλητές ή ανθρώπους του Πανιωνίου είτε επειδή πέτυχαν κάποια σημαντική αθλητική διάκριση είτε για την προσοφορά τους στο σύλλογο. Κατ' εξαίρεση έχουν τιμηθεί και πρόσωπα εκτός του συλλόγου για ειδικούς λόγους.

 Ιστορία 

Ο Χρυσός Σταυρός (ή "Ειδικός Σταυρός") του Πανιωνίου ήταν μια τιμητική διάκριση με ιδιαίτερη αίγλη στα χρόνια που το σωματείο λειτουργούσε στη Σμύρνη. Όμως, συνέχισε να έχει την αξία της και μετέπειτα, όταν ο σύλλογος, ως προσφυγικό σωματείο, είχε καταφύγει στην Αθήνα. Ξεκίνησε να δίνεται σε όσους αθλητές σημείωναν "πανιώνιο ρεκόρ", δηλαδή ρεκόρ Πανιώνιων Αγώνων. Αργότερα, δινόταν μόνο σε όσους κατέρριπταν πανελλήνιο ρεκόρ κατά τη διάρκεια των Πανιώνιων Αγώνων.

Καθιερώθηκε το 1904 στους Η΄ Πανιώνιους Αγώνες και η πρώτη απονομή έγινε στον ολυμπιονίκη αρσιβαρίστα Δημήτρη Τόφαλο. Ο μοναδικός αθλητής που τιμήθηκε τρεις φορές με το χρυσό σταυρό ήταν ο πολυτάλαντος Δημητρός Καραμπάτης.

Μεταπολεμικά η τιμητική αυτή διάκριση δόθηκε κατ' εξαίρεση στο Στέλιο Κυριακίδη, έπειτα από την νίκη του στο Μαραθώνιο της Βοστόνης. Σταδιακά έπαψε να έχει την παλιά της αίγλη, δεδομένου ότι καθιερώθηκαν και άλλες παρόμοιες από διάφορους φορείς και περιορίστηκε η απονομή σε ανθρώπους του σωματείου με ιδιαίτερη προσφορά. Εξακολουθεί όμως να αποτελεί την ύψιστη διάκριση που απονένει ο σύλλογος.

 Οι Χρυσοί Σταυροί ως το 1940 

Από τις περιόδους της Σμύρνης (1904 ως 1922) και της Αθήνας (1922 ως 1940) είναι γνωστές οι ακόλουθες απονομές Χρυσών (Ειδικών) Σταυρών:

 Έτος Αθλητής  Σωματείο  Άθλημα Επίδοση1904 Δημήτριος Τόφαλος Γ.Ε. Πατρώνάρση βαρών με δύο χέρια 113 οκάδες1904Πάτροκλος ΠαυλίδηςΠανιώνιος άρση βαρών με ένα χέρι60 οκάδες 355 δράμια1904Ιωάννης ΧατζηδημητρίουΕθνικός Γ.Σ.δρόμος 400 μ.55΄΄1905Παντελής ΈκτωροςΠανιώνιοςδρόμος 200 μ.23΄΄41905Νικόλαος ΓεωργαντάςΠανελλήνιος Γ.Σ.ελεύθερη δισκοβολία39,89 μ.1907Νικόλαος ΓεωργαντάςΠανελλήνιος Γ.Σ.λιθοβολία20,02 μ.1907Μιχάλης ΔώριζαςΕθνικός Γ.Σ.ελληνική δισκοβολία34,15 μ.1907Δ. ΚουλουμπέρδαςΠανελλήνιος Γ.Σ.10.000 μ.30΄05΄΄1907Σ. ΔημητρίουΕθνικός Γ.Σ.1.500 μ.4΄28΄΄21907Κωνσταντίνος ΤσικλητήραςΠανελλήνιος Γ.Σ.ύψος άνευ φοράς1,40 μ.1909Νικόλαος ΑνδρεαδάκηςΠανιώνιος άλμα εις μήκος6,855 μ.1909Νικόλαος ΑνδρεαδάκηςΠανιώνιος άλμα τριπλούν14,57 μ.1921Δημητρός Καραμπάτης Πανιώνιος ελληνική δισκοβολία35,42 μ.1921Δημητρός Καραμπάτης Πανιώνιος 100 μ.11΄΄1921Δημητρός Καραμπάτης Πανιώνιος 200 μ.23΄΄21930Αλέκος ΡοζάκηςΠανελλήνιος Γ.Σ.άλμα εις μήκος6,885 μ. 1939Ναπολέων ΠαπαγεωργίουΠανιώνιος ακοντισμός64,69 μ.1940Νικόλαος Στεφανάκης Πανιώνιος σφαιροβολία14,635 μ. 1940Κώστας Κοτζιάς    Υπ. Διοικήσεως Πρωτευούσης  κατασκευή γηπ. Πανιωνίου1κατ' εξαίρεση 
1Ο Κώστας Κοτζιάς, ως Υπουργός Διοικήσεως Πρωτευούσης, το 1937 επιχορήγησε τον Πανιώνιο με 2,5 δισ. δρχ για την ανέγερση του Σταδίου Ν. Σμύρνης,εφ. "Αθλητική Ηχώ", 22/8/1965. στο οποίο εγκαταστάθηκε το 1940. Πέραν τούτου ο Κώστας Κοτζιάς στα χρόνια της νεότητάς του υπήρξε πρωταθλητής στίβου και ξιφασκίας.

Χρυσοί Σταυροί μετά το 1940

Από το 1940 που ο σύλλογος εγκαταστάθηκε στη Νέα Σμύρνη η διάκριση απονέμεται είτε σε αθλητές του συλλόγου που πετυχαίνουν σημαντικές διεθνείς διακρίσεις ή ρεκόρ είτε σε προσωπικότητες για τη συνολική προσφορά τους στο σύλλογο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις απονέμεται σε αθλητές ή παράγοντες άλλων σωματείων με απόφαση της Γ.Σ. Είναι γνωστοί οι εξής τιμηθέντες:

 Έτος Αθλητής  Σωματείο  Άθλημα Αιτία βράβευσης1946Στέλιος Κυριακίδης  Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού μαραθώνιοςνικητής στο μαραθώνιο Βοστώνης1948; Πανελλήνιος Γ.Σ. εορτασμός 50ετηρίδος1951Βασίλειος Καλλιμάνης Πανιώνιοςστίβοςακόντιο: 64,82μ (ν.π.ρ.) 1952  Νίκος Σύλλαςεφ. "Ελευθερία", 14/8/1952.Πανιώνιος στίβοςδίσκος: φιναλίστ σε 3 Ολυμπιάδες:1936 (6ος), 1948 (7ος), 1952 (9ος) 1954  Βαγγέλης ΔεπάσταςΠανιώνιος στίβος800μ: 1.52.5 (ν.π.ρ.)1500μ: 3.57.7 (ν.π.ρ.) 1957 Φανή Αργυρίου Πανιώνιος στίβοςπολλά αγωνίσματα (ν.π.ρ.) 1957 Γιώργος Μαρσέλλος Πανιώνιος στίβος110μ εμπ. (ν.π.ρ.) 1958 Ι. Μαραγκουδάκης Πανιώνιος στίβοςσφύρα (ν.π.ρ.) 1960 Γιώργος Μαρσέλλος Πανιώνιος στίβος δέκαθλο (ν.π.ρ.) 1960 Α. Φρούσιος Πανιώνιος στίβος 110μ εμπ. (ν.π.ρ.) 1963 Στέλιος Σεβαστόπουλος Ήταν ο πρώτος Έλληνας που ξεπέρασε τα δύο μέτρα, ενώ ήταν και πανελλήνιο ρεκόρ εφήβων, Αθλητική Ηχώ 18/1/1964. εφ. "Ελευθερία", 31/10/1965.Πανιώνιος στίβοςύψος: 2,00μ (ν.π.ρ.)  1963 Σοφία Λερίου Πανιώνιος στίβοςσφαίρα: 12,82 (ν.π.ρ.)δίσκος: 45,02 (ν.π.ρ.) 1965 Χριστόφορος ΜουσιάδηςΑνήκε στον Πανιώνιο αλλά ήταν μόνιμος κάτοικος ΗΠΑ, όπου πέτυχε το ρεκόρ, εφ. "Ελευθερία", 19/8/1964 και εφ. "Ταχυδρόμος Αιγύπτου", 6/3/1965.   Πανιώνιος στίβοςτριπλούν: 16,18 (ν.π.ρ.) 1965 Βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ Τιμήθηκε κατ' εξαίρεση με την ευκαιρία του εορτασμού της 75ετηρίδος του συλλόγου, ως ο μοναδικός χρυσός ολυμπιονίκης της νεώτερης εποχής εφ. "Ελευθερία", 31/10/1965.Β.Ν.Ο.Ελλάδος ιστιοπλοΐαχρυσός ολυμπιονίκης 1970 Βασίλης Σεβαστής Πανιώνιος στίβοςδέκαθλο: 7.312β (ν.π.ρ.) 1970 Χρήστος Παπανικολάου  Παναθηναϊκός στίβοςεπί κοντώ: 5,49μ (παγκόσμιο ρεκόρ)1970  Γεώργιος Κωνσταντόπουλος  Πανιώνιος κυβερνητικός επίτροποςΕίχε τοποθετηθεί από το χουντικό καθεστώς και τιμήθηκε επί τη αποχωρήσει του, εφ. "Αθλητική Ηχώ", 9/9/1970, σ. 5. 1973 Βασίλης Παπαγεωργόπουλος  Αετός Θεσσαλονίκηςστίβος100μ: 10.0 (ισοφ. ευρωπ. ρεκόρ)2ος στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1977 Ηλίας Μισαηλίδης Πανιώνιος στίβος50 χρόνια προσφορά στον αθλητισμό 1977 Στάθης Χάιτας Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  1977 Χαρά Σασαγιάννη Πανιώνιος στίβος100μ, 200μ, μήκος, πένταθλο (π.ρ.) 1977 Αδαμαντία Κοκοσέλη Πανιώνιος στίβοςσφαίρα, δίσκος (π.ρ.) 1977 Στέλιος Αγγλούπας Πανιώνιος στίβοςδίσκος: 60,08 (ν.π.ρ.) 1978 Γιώργος Δέδες Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  1978 Γιώργος Σκρέκης Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  1983 Μπάμπης Μπεχλιβανίδης  Δήμαρχος Ν. Σμύρνηςσυνολική προσφορά στο σύλλογο  1983 Όμιλος Βαρδινογιάννη   ανθρωπιστική πράξηΓια τη συγκινητική ανθρωπιστική του πράξη να προσφέρει σημαντική οικονομική ενίσχυση στον τραυματισθέντα πρωταθλητή του συλλόγου Νίκο Παπαγεωργίου,Αθλητική Ηχώ, 3/3/1983.Αθλητική Ηχώ, 13/3/1983. 1987 Φάνης Χριστοδούλου Πανιώνιος καλαθοσφαίρισηπρωταθλητής Ευρώπης 1987 Νίκος Λινάρδος Πανιώνιος καλαθοσφαίρισηπρωταθλητής Ευρώπης 1995 Μπόμπαν Γιάνκοβιτς Πανιώνιος καλαθοσφαίρισηπράξη αυτοθυσίας 1997 Κατερίνα Κόφφα Πανιώνιος στίβος παγκόσμια πρωταθλήτρια 200μ κλειστού στίβου  1997 Γιάννης Θωμάκος Πανιώνιος υδατοσφαίρισηπαγκόσμιος πρωταθλητής εφήβων 2003 Γιώργος Ρουσόπουλος Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  2003 Ιωάννης Σκορδίλης Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  2003 Βασίλης Στάικος Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  2003 Νίκος Ζαρκάδης Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο  2003 Γιάννης Κερδεμελίδης Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο 2003 Φώτης Τσολιάς Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο 2003 Ανδρέας Λέκκας Πανιώνιος ποδόσφαιροσυνολική προσφορά στο σύλλογο 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ιστοσελίδα Πανιωνίου.

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Πανιώνιος Σμύρνης
Πανιωνιου