Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας

Ο Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας (Sancho I de Portugal, Κόιμπρα, 11 Νοεμβρίου 1154 - 26 Μαρτίου 1211) από τον Πορτογαλικό Οίκο της Βουργουνδίας ήταν Βασιλιάς της Πορτογαλίας (1185 - 1211). Ο Σάντσο Α΄ ήταν ο δεύτερος αλλά ο μόνος επιζών νόμιμος γιος και πέμπτο παιδί του Αλφόνσου Α' της Πορτογαλίας από τη σύζυγό του Ματθίλδη της Σαβοΐας, κόρης του Αμεδαίου Γ΄ κόμη της Σαβοΐας.Antonio Caetano de Souza, Historia Genealogica de la Real Casa Portuguesa, Vol. I. Λισαβόνα: Lisboa Occidental, na oficina de Joseph Antonio da Sylva (1735)Francisco Carvalho Correia, O Mosteiro de Santo Tirso de 978 a 1588: a silhueta de uma entidade projectada no chao de uma historia milenaria , Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela: Servizo de Publicacions e Intercambio Cientifico (2008). Ο Σάντσο Α΄ διαδέχθηκε τον πατέρα του και στέφτηκε βασιλιάς στην Κοΐμπρα σε ηλικία 31 έτους (9 Δεκεμβρίου 1185).Caetano de Souza 1735, σ. 80 Χρησιμοποίησε τον τίτλο του "Βασιλιά της Σίλβες" από το 1189 μέχρι την χρονιά που η πόλη έπεσε ξανά στους Αλμοάδες (1191).Alvarez Palenzuela 2013, σ. 66

Πρώτα χρόνια

Ο Σάντσο Α΄ βαπτίστηκε με το όνομα "Μαρτίνος" επειδή γεννήθηκε την ημέρα εορτής του Αγίου Μαρτίνου της Τουρ.Mattoso 2014, σ. 226Rodrigues Oliveira 2010, σ. 71 Ο Αλφόνσος Α΄ τον έστεψε ιππότη (15 Αυγούστου 1170) και από εκείνη την ημέρα έγινε στο βασίλειο δεύτερος σε διοικητική και στρατιωτική ιεραρχία μετά τον πατέρα του.Mattoso 2014, σ. 363 Η ανεξαρτησία της χώρας του ακόμα δεν ήταν βέβαιη, η Καστίλλη και Λεόν προσπαθούσε να ενσωματώσει ξανά την Πορτογαλία και η Καθολική εκκλησία δεν είχε αναγνωρίσει ακόμα την ανεξαρτησία του βασιλείου. Ο Αλφόνσος Α΄ προσπαθούσε να αναζητήσει συμμάχους μέσα στην Ιβηρική χερσόνησο και όντως πραγματοποίησε συμμαχία με το Στέμμα της Αραγωνίας που αντιμαχόταν το βασίλειο Καστίλης-Λεόν. Για να πραγματοποιήσει την συμμαχία αυτή, ο Αλφόνσος Α΄ πάντρεψε το Σάντσο (1174), με την ινφάντα Ντούλσε της Αραγωνίας, νεώτερη αδελφή του Αλφόνσου Β΄ της Αραγωνίας.Mattoso 2014, σσ. 290 και 334Rodrigues Oliveira 2010, σ. 83 Η Αραγωνία ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Πορτογαλίας.

Βασιλιάς της Πορτογαλίας

Με τον θάνατο του Αλφόνσο Α΄ (1185) έγινε ο δεύτερος βασιλιάς της Πορτογαλίας (1185) με διοικητικό κέντρο την Κοΐμπρα. Ο Σάντσο τερμάτισε τους εξουθενωτικούς πολέμους με τα γειτονικά κράτη για τον έλεγχο της Γαλικίας, έστρεψε την προσοχή του στον νότο όπου τα μουσουλμανικά κρατίδια ευημερούσαν. Με την βοήθεια Σταυροφόρων κατέλαβε την Σίλβες (1188), που ήταν σημαντικό διοικητικό και εμπορικό κέντρο με πληθυσμό 20.000 κατοίκων.Caetano de Souza 1735, σ. 82  Ο Σάντσο Α΄ προχώρησε στην περιτείχιση της, κτίζοντας μεγάλο φρούριο που είναι σήμερα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, πήρε τον τίτλο "με την χάρη του Θεού βασιλεύς της Πορτογαλίας και της Σίλβες". Αναγκάστηκε σύντομα ωστόσο να στρέψει την προσοχή του πάλι στον βορά όπου η Καστίλη και η Λεόν απειλούσαν τα σύνορα του, εγκατέλειψε την Σίλβες που έπεσε ξανά στα χέρια των Μαυριτανών (1191).Caetano de Souza 1735, σ. 83
Ο Σάντσο Α΄ αφιερώθηκε πολύ στην διοικητική και πολιτική οργάνωση του βασιλείου του. Δημιούργησε εθνικό θησαυροφυλάκιο, υποστήριξε νέες βιομηχανίες και τη νέα τάξη των εμπόρων. Δημιούργησε νέες πόλεις και χωριά και αφιερώθηκε πολύ στο να αυξήσει τον πληθυσμό στις απόμακρες χριστιανικές περιοχές του Πορτογαλικού βορρά, γι΄αυτό έμεινε γνωστός με το προσωνύμιο "Ο Πληθυσμάρχης".Evans, David (2004). Portugal. New Holland Publishers. σ. 195Caetano de Souza 1735, σσ. 80–81
Ήταν γνωστός και για την αγάπη του για τη μάθηση και την λογοτεχνία. Έγραψε και ο ίδιος πολλά βιβλία και ποιήματα και χρησιμοποίησε τα χρήματα του Πορτογαλικού θησαυροφυλακίου για να στείλει Πορτογάλους σπουδαστές σε μεγάλα Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Ο Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας πέθανε σε ηλικία 56 ετών (1211) και τον διαδέχθηκε ο γιος του Αλφόνσος Β΄ της Πορτογαλίας.

Οικογένεια

Νυμφεύτηκε τη Ντούλσε της Αραγωνίας, κόρη τού Ραϋμόνδου-Βερεγγαρίου Δ΄ κόμη της Βαρκελώνης και είχε τέκνα:

 Θηρεσία 1175/6-1250, παντρεύτηκε τον Αλφόνσο Θ΄ τού Λεόν από τον Καστιλιανό Οίκο της Ιβρέα. Αγιοποιήθηκε όπως και η αδελφή της Σάντσα (1705).Mattoso 2014, σ. 334Rodrigues Oliveira 2010, σ. 84
 Σάντσα 1180-1229, κυρία του Αλένκερ. Ίδρυσε τη μονή Θέλας κοντά στην Κοΐμπρα και έζησε εκεί. Αγιοποιήθηκε από τον πάπα Κλήμη ΙΑ΄ την ίδια χρονιά με την αδελφή της Θηρεσία (1705).Rodrigues Oliveira 2010, σσ. 84 και 89Rodrigues Oliveira 2010, σ. 89
 Κωνστάνσα (1182 - πριν το 1186 ή τον Αύγουστο του 1202).Caetano de Souza 1735, σ. 84 Ο Ροντρίγκεζ Ολιβέιρα γράφει ότι πέθανε πριν το 1186 επειδή την πρωτοχρονιά του 1186 δεν καταγράφεται στους βασιλικούς καταλόγους του πατέρα της. Η Νεκρολογία του Σαο Σαλβαντόρε ντε Μορέιρα αντίθετα γράφει ότι πέθανε τον Αύγουστο του 1202 σε ηλικία 20 ετών.Caetano de Souza 1735, σσ. 88–89
 Αλφόνσος Β΄ 1185-1223, βασιλιάς της Πορτογαλίας.
 Ραϋμόνδος (1187/1188), πέθανε σε βρεφική ηλικία.Rodrigues Oliveira 2010, σ. 85
 Πέτρος Α΄ 1187-1258, λόγω τού γάμου του έγινε κόμης τού Ουρζέλ.
 Φερδινάνδος 1188-1233, λόγω τού γάμου του με την Ιωάννα της Κωνσταντινούπολης έγινε κόμης της Φλάνδρας.
 Ερρίκος (1189), πέθανε σε βρεφική ηλικία.
 Μαφάλντα 1195/6-1256, παντρεύτηκε τον Ερρίκο Α΄ της Καστίλης από τον Καστιλιανό Οίκο της Ιβρέα, αγιοποιήθηκε (1793).
 Λευκή 1198-1240, πιθανότατα δίδυμη αδελφή της Μπερενγκαρίας, μεγάλωσε με τον πατέρα της και μία ερωμένη του, σε ηλικία οκτώ ή δέκα ετών την έστειλε να ζήσει με τις αδελφές της στην μονή Λορβάο. Έγινε μοναχή σε μία μονή στην Γκουανταλαχάρα και τάφηκε στο ίδιο μοναστήρι με την μητέρα της.Rodrigues Oliveira 2010, σσ. 85 και 92
 Μπερενγκάρια 1198-1221, ίσως δίδυμη με τη Λευκή, παντρεύτηκε τον Βάλντεμαρ Β΄ της Δανίας των Έστριντσεν.Rodrigues Oliveira 2010, σσ. 85 και 93

Με την ερωμένη του Μαρία Αΐρες ντε Φορνέλος κόρη του Αΐρες Νούνες ντε Φορνέλος που τάφηκε στο μοναστήρι του Σάντα Τίρσο σύμφωνα με την τελευταία της επιθυμία απέκτησε δύο παιδιά, γεννήθηκαν πριν τον γάμο του με την Ντούλσε :Carvalho Correia 2008, σ. 180Rodrigues Oliveira 2010, σ. 94

 Μάρτιμ Σάντσεζ γενν. πριν το 1175, κόμης της Τραστάμαρα.Carvalho Correia 2008, σσ. 178,180-182 Παντρεύτηκε την Έλο Πέρεζ ντε Κάστρο κόρη του Πέντρο Φερνάντεζ ντε Κάστρο χωρίς να αποκτήσει παιδιά.Sotto Mayor Pizarro 1997, σ. 166
 Ουρράκα Σάντσεζ γενν. πριν το 1175, παντρεύτηκε τον Λοουρένσο Σοάρες.Carvalho Correia 2008, σσ. 180-182

Μετά τον θάνατο της Ντούλσε ο Σάντσο Α΄ είχε μία ερωτική σχέση με την  Μαρία Παΐς ντε Ριμπέιρα στην οποία αφιέρωσε ένα ποίημα το "α Ριμπέϊρίν" στην Πορτογαλική γλώσσα (1199). Την πληροφορία αμφισβητεί έντονα ο Πορτογάλος ιστορικός Αντόνιο ντε Ρεσέντε Ολιβέιρα που προτείνει ότι το συγκεκριμένο ποίημα το έγραψε ο Αλφόνσος Ι΄ της Καστίλης ή ο Σάντσο Β΄ της Πορτογαλίας.Branco, Maria Joao (2006). D. Sancho I (1st ed.). Lisbon: Temas e Debates. σ. 45 Με τον γάμο αυτόν γεννήθηκαν τουλάχιστον έξι παιδιά :Carvalho Correia 2008, σ. 187Rodrigues Oliveira 2010, σ. 44

 Ροντρίγκο Σάντσεζ απεβ. 1245, με την Κονστάνσα Αφόνσο ντε Κάμπρα είχε έναν νόθο γιο τον Αλφόνσο Ροντρίγκεζ, Φραγκισκιανό μοναχό και "φύλακα της μονής της Λισαβώνας".Sotto Mayor Pizarro 1987, σσ. 223-224
 Γκιλ Σάντσεζ (πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου 1236), κληρικός και τροβαδούρος, κληροδότησε από τον πατέρα του 8.000 Μαραβέδια που τα παραχώρησε στους κατοίκους της Σαρδέζας (1213).Sotto Mayor Pizarro 1987, σ. 223
 Νούνο Σάντσεζ, πέθανε στις 16 Δεκεμβρίου αγνώστου έτους σε παιδική ηλικία.Sotto Mayor Pizarro 1987, σ. 224
 Μάγιορ Σάντσεζ, πέθανε επίσης σε παιδική ηλικία στις 27 Αυγούστου αγνώστου έτους.Sotto Mayor Pizarro 1987, σσ. 224-225.
 Τερέζα Σάντσεζ, ο πατέρας της άφησε για αυτήν στην διαθήκη του 7.000 μαραβέγια, πριν το 1220 έγινε δεύτερη σύζυγος του Αλφόνσου Τέλλες ντε Μενέσες.
 Κονστάνς Σάντσεζ (1204 - 8 Αυγούστου 1269), ο πατέρας της άφησε για αυτήν στην διαθήκη του 7.000 μαραβέγια. Η Κονστάνς έγινε νονά της μικρανεψιάς της Ινφάντας Σάντσας και της άφησε την μισή Βίλα ντο Κόντε, κατείχε επίσης πολλές εκτάσεις στην Τόρες Βέντρας.Sotto Mayor Pizarro 1987, σ. 225

Από τη Μαρία Μόνις ντε Ριμπέιρα, είχε τέκνο:Sotto Mayor Pizarro 1987, σσ. 168 και 261
Πέδρο Μόνις, η κόρη του:
 Μαρία Πέρες ντε Καμπρέιρα παντρεύτηκε τον Μάρτιμ Πέρες Ματσάντο.Sotto Mayor Pizarro 1987, σ. 168

 Πρόγονοι  

Παραπομπές

Πηγές
Álvarez Palenzuela, Vicente Ángel (2013). "El componente cruzado de la Reconquista". Mundos medievales: espacios, sociedades y poder (in Spanish). Universidad de Cantabria.
Caetano de Souza, Antonio (1735). Historia Genealógica de la Real Casa Portuguesa (PDF) (in Portuguese). Vol. I. Lisbon: Lisboa Occidental, na oficina de Joseph Antonio da Sylva. 
Carvalho Correia, Francisco (2008). Ο Mosteiro de Santo Tirso de 978 a 1588: a silhueta de uma entidade projectada no chao de uma história milenária (in Portuguese). Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela: Servizo de Publicacións e Intercambio Científico.
Mattoso, José (2014). D. Afonso Henriques (in Portuguese). Lisbon: Temas e Debates.
Rodrigues Oliveira, Ana (2010). Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História (in Portuguese). Lisbon: A esfera dos livros. 
Sotto Mayor Pizarro, José Augusto (1997). Linhagens Medievais Portuguesas: Genealogias e Estratégias (1279-1325) (in Portuguese). Oporto: Doctorate thesis, author's edition.
Sotto Mayor Pizarro, José Augusto (1987). Os Patronos do Mosteiro de Grijó (in Portuguese). Oporto.

Κατηγορία:Βασιλείς της Πορτογαλίας
Κατηγορία:Πορτογαλικός Οίκος της Βουργουνδίας