Δήμος Ωλενίας

Ο Δήμος Ωλενίας υπήρξε διοικητική διαίρεση του Νομού Αχαΐας κατά τη χρονική περίοδο 1997-2010, που συστάθηκε με το Πρόγραμμα «Καποδίστριας» και τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, οι οποίες αποτέλεσαν στη συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Έδρα του αποτελούσε το χωριό Λουσικά. 

Καταργήθηκε με την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης» και εντάχθηκε στο νέο δήμο Δυτικής Αχαΐας ως δημοτική ενότητα αυτούΕ.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Ωλενίας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 17/03/2017.. Μοναδικός δήμαρχός του Δήμου Ωλενίας υπήρξε ο Γρηγόρης Αλεξόπουλος ο οποίος επικράτησε και εξελέγη από τον πρώτο γύρο των συνυποψηφίων του στις δημοτικές εκλογές του 1998, του 2002 και του 2006.ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ - ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ. Δ. Ωλένιας (Αχαΐας). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 6/4/2021.

Συνόρευε με τους δήμους: Βραχναιίκων στα βόρεια, Δύμης και Λαρισσού στην δυτική πλευρά του, Φαρρών και Τριταίας στην ανατολική πλευρά του και με την Ηλεία και συγκεκριμένα με τον Δήμο Πηνείας στα νότια.  

Ονομασία

Το όνομα του δήμου προέρχεται από την αρχαία αχαϊκή πόλη Ώλενο, η οποία βρισκόταν χτισμένη ανάμεσα στην Πάτρα και τη Δύμη, δίπλα στον ποταμό Πείρο"...τότε δὲ ἀπεληλυθότων Ἰώνων τήν τε <γῆν> οἱ Ἀχαιοὶ τὴν Ἰώνων διελάγχανον καὶ ἐσῳκίζοντο ἐς τὰς πόλεις. αἱ δὲ δύο τε καὶ δέκα ἦσαν ἀριθμόν, ὁπόσαι γε καὶ ἐς ἅπαν τὸ Ἑλληνικὸν γνώριμοι, Δύμη μὲν πρὸς Ἤλιδος πρώτη, μετὰ δὲ αὐτὴν Ὤλενος καὶ Φαραὶ καὶ Τρίτεια καὶ Ῥύπες καὶ Αἴγιον καὶ Κερύνεια καὶ Βοῦρα, ἐπὶ ταύταις δὲ Ἑλίκη καὶ Αἰγαί τε καὶ Αἴγειρα καὶ Πελλήνη πρὸς τῆς Σικυωνίας ἐσχάτη: ἐς ταύτας οἱ Ἀχαιοὶ καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν ἐσῳκίζοντο πρότερον ἔτι ὑπὸ Ἰώνων οἰκουμένας..."Παυσανία, Αχαϊκά, κοντά στα βόρεια όρια του σύγχρονου δήμου.

Οικονομία
Η τοπική οικονομία του πρώην δήμου βασιζόταν και βασίζεται κατά κύριο λόγο στον πρωτογενή τομέα παραγωγής και κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Στο βόρειο τμήμα του πρώην δήμου, βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της Βιομηχανικής Περιοχής Πατρών (ΒΙ.ΠΕ.), όπου στεγάζονται και λειτουργούν πολλά εργοστάσια και επιχειρήσεις.

Δημοτικά διαμερίσματα
Στον «καποδιστριακό» δήμο περιλαμβάνονταν τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμοίΣε αγκύλες αναφέρονται τα δημογραφικά στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού βάσει της εθνικής απογραφής του 2001.:
 Δ.δ. Λουσικών [ 756 ]
 τα Λουσικά [ 575 ]
 τα Σπαλιαραίικα [ 161 ]
 η Υψηλή Ράχη [ 20 ]
 Δ.δ. Αγίου Νικολάου Κράλης [ 437 ]
 το Καλαμάκιον, γνωστό και ως Χαρμπιλαίικα [ 146 ]
 ο Άγιος Νικόλαος Κράλης [ 60 ]
 τα Αυγεραίικα Αχαΐας [ 73 ]
 τα Θωμαίικα [ 106 ]
 το Ποιμενοχώριον, γνωστό και ως Μπουντουραίικα [ 52 ]
 Δ.δ. Αγίου Στεφάνου [ 945 ]
 ο Άγιος Στέφανος, γνωστό και ως Περιστέρα [ 185 ]
 η Παλιά Περιστέρα [51 ]
 οι Φυλακές [ 709 ]
 Δ.δ. Άνω Σουδεναίικων -- τα Άνω Σουδεναίικα [ 249 ]
 Δ.δ. Άρλας -- η Άρλα [ 357 ]
 Δ.δ. Αχαϊκού -- το Αχαϊκόν, γνωστό παλαιότερα ως Μπεντρόνι [ 213 ]
 Δ.δ. Γαλαναίικων -- τα Γαλαναίικα [ 29 ]
 Δ.δ. Γκαναίικων -- τα Γκαναίικα [ 2 ]
 Δ.δ. Κάτω Μαζαρακίου -- το Κάτω Μαζαράκιον, ή απλά Μαζαράκι [ 946 ]
 Δ.δ. Μιτοπόλεως [ 405 ]
 η Μιτόπολις [ 213 ]
 η Κώμη [ 158 ]
 τα Σουβαλιωταίικα [ 34 ]
 Δ.δ. Πορτών -- αι Πόρται [ 342 ]
 Δ.δ. Σαντομερίου [ 464 ]
 το Σαντομέριον, ή Σανταμέρι [ 294 ]
 τα Αμπελάκια [ 52 ]
 η Μονή Αγίας Μαρίνης Μαρίτσης [ 3 ]
 το Πολύλοφον, γνωστό παλαιότερα ως Μπράτι [ 115 ]
 Δ.δ. Φλόκα [ 219 ]
 ο Φλόκας [ 142 ]
 τα Ζησιμαίικα [ 77 ]
 Δ.δ. Φωσταίνης -- η Φώσταινα [ 279 ]
 Δ.δ. Χαϊκαλίου [ 465 ]
 το Χαϊκάλιον [ 353 ]
 τα Κατσαϊταίικα [ 66 ]
 τα Κουνελαίικα [ 46 ]
 Δ.δ. Χαραυγής [ 387 ]
 η Χαραυγή, γνωστό παλαιότερα ως Χατζούρι [ 97 ]
 το Νεοχώριον, γνωστό και ως Μπινιαραίικα [ 118 ]
 τα Πηγάδια, γνωστό και ως Τζάιλο [ 172 ]

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.

Βιβλιογραφία

 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμοι Α΄-Β΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Ωλενίας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 17/03/2017.
 Τουριστικός οδηγός Νομού Αχαΐας - Δήμος Ωλενίας. nea.gr. Ανακτήθηκε από το αρχειοθετημένο πρωτότυπο: 04/09/2016.

Ωλενία
*
Δ