Επαρχία Μονοφατσίου

Η Επαρχία Μονοφατσίου ανήκε στον Νομό Ηρακλείου. Εκτεινόταν στα νότια του Νομού και ήταν από τις μεγαλύτερες σε έκταση στην Κρήτη. Συνόρευε βόρεια με την Επαρχία Μαλεβιζίου, ανατολικά με την Επαρχία Πεδιάδος και την Επαρχία Βιάννου και δυτικά με την Επαρχία Καινουργίου. Στα νότια βρεχόταν από το Λιβυκό Πέλαγος. Υπαγόταν εκκλησιαστικώς στην Ιερά Μητρόπολη Γορτύνης και Αρκαδίας και από το 2001 ορισμένες ενορίες στην νεοϊδρυθείσα Ιερά Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου Καστελλίου και Βιάννου. 

 Κοινότητες 
Η Επαρχία Μονοφατσίου απετελούσε από συνολικώς 38 κοινότητες, οι οποίες σήμερα βρίσκονται στούς δήμους Αρχανών-Αστερουσίων, Γορτύνης και Μινώα Πεδιάδος. 
+Κοινότηταπληθυσμός (1981)έκταση (χλμ²)σημερινός δήμοςΑγίας Βαρβάρας1.92115,61ΓορτύνηςΑγίου Θωμά88517,695ΓορτύνηςΑλαγνίου2455,862Αρχανών-ΑστερουσίωνΆνω Ακρίων71518,841ΓορτύνηςΑρκαλοχωρίου3.24325,005Μινώα ΠεδιάδοςΑσημίου1.0528,843ΓορτύνηςΑχεντριά43433,42Αρχανών-ΑστερουσίωνΒαγιονιάς1.01619,9ΓορτύνηςΓαρίπας79615,627Μινώα ΠεδιάδοςΓκαγκάλες493ΓορτύνηςΔαμανίων49419,209Αρχανών-ΑστερουσίωνΔεματίου50719,344Μινώα ΠεδιάδοςΔιονυσίου57311,85ΓορτύνηςΔουλίου24610,543ΓορτύνηςΕθιάς50428,555Αρχανών-ΑστερουσίωνΙνίου83910,08Μινώα ΠεδιάδοςΚαλυβίων5449,395Αρχανών-ΑστερουσίωνΚαστελλιανών88225,568Μινώα ΠεδιάδοςΛαρανίου31916,189ΓορτύνηςΛευκοχωρίου (Βουτουφούς)60412,468Μινώα ΠεδιάδοςΛιγορτύνου79214,646Αρχανών-ΑστερουσίωνΛουρών2877,042ΓορτύνηςΜεγάλης Βρύσης88919,01ΓορτύνηςΜεσοχωρίου88715,737Αρχανών-ΑστερουσίωνΜεταξοχωρίου (Κακού Χωρίου)74022,883Αρχανών-ΑστερουσίωνΠανοράματος (Γουρνιών)62516,56Μινώα ΠεδιάδοςΠαρανύμφων29422,095Αρχανών-ΑστερουσίωνΠαρτίρων74721,34Μινώα ΠεδιάδοςΠατσιδέρου3007,133Μινώα ΠεδιάδοςΠροτορίων (Πραιτωρίων)2378,077Αρχανών-ΑστερουσίωνΠύργου1.09723,139Αρχανών-ΑστερουσίωνΣκινιά96527,779Μινώα ΠεδιάδοςΣοκαρά1.02315,214ΓορτύνηςΣταβιών72248,759ΓορτύνηςΣτερνών45220,445ΓορτύνηςΣτόλων63713,604ΓορτύνηςΤεφελίου1.02020,406Αρχανών-ΑστερουσίωνΧαρακίου30711,001Αρχανών-ΑστερουσίωνΧάρακος1.02518,229Αρχανών-Αστερουσίων

Ιστορικά στοιχεία
Η Επαρχία έλαβε την ονομασία της από το φρούριο Bonifacio, το οποίο έγινε Μονοφάτσι από τους κατοίκους. Οικοδομήθηκε από τον Ενρίκο Πεσκατόρε (Enrico Pescatore) και αναφέρεται σε έγγραφο διανομής του 1212. Το όνομα του κάστρου οφείλεται στο φρούριο Bonifacio της Κορσικής, το οποίο οικοδομήθηκε από τον Μπονιφάτσιο Πιζάνο (Bonifacio Pisano) (820) και καταλήφθηκε από τους Γενουάτες (1195). Οι Βενετοί το διατήρησαν και έδωσαν το όνομά του στην Επαρχία. Το εν λόγω φρούριο σώζεται σήμερα στην κορυφή απότομου υψώματος, στα δυτικά του χωριού (Τσιφούτ) Καστέλλι (Κοινότητα Άνω Ακρίων).

Βιβλιογραφία


Μονοφατσιου