Καρδαμύλη Μεσσηνίας

Η Καρδαμύλη είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Μεσσηνίας και έδρα του Δήμου Δυτικής Μάνης στην Πελοπόνησσο.

 Γενικά στοιχεία 
Η Καρδαμύλη βρίσκεται στις ανατολικές ακτές του Μεσσηνιακού κόλπου, σε υψόμετρο 20 μέτρα και απέχει 36 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Καλαμάτας. Έχει χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, γιατί αποτελεί ένα αξιόλογο φυσικό τοπίο με πλούσια βλάστηση μέσα στο οποίο εντάσσονται χαρακτηριστικά δείγματα της εξέλιξης της μανιάτικης κατοικίας και ως ιστορικό τοπίο, λόγω της σημασίας που έχει για την ιστορία της αρχιτεκτονικής και γενικότερα για την ελληνική ιστορία, επειδή η γη της, κατοικούμενη από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα, είναι πλούσια σε μνημεία όλων των εποχών και η ιστορία της πλούσια σε γεγονότα. Λίγα μόλις μέτρα χωρίζουν την παλιά πόλη από τη νεότερη.

 Ονομασία 
Το όνομα «Καρδαμύλη» αναφέρεται για πρώτη φορά στα χρόνια του Ομήρου και αναφέρεται στην Ιλιάδα (Ι 150) ως πρώτη από τις «επτά ευνομούμενες και καλώς κατοικούμενες πόλεις» που ο Αγαμέμνονας θα έδινε προίκα στον Αχιλλέα αν νυμφευόταν μια από τις κόρες του. Αργότερα ονομάστηκε «Σκαρδαμούλα», ενώ τα τελευταία χρόνια επικράτησε πάλι το αρχαίο όνομα.

 Ιστορικά στοιχεία 
μικρογραφία|Άποψη της Καρδαμύλης.
Την εποχή του Φιλίππου Β' υπήρξε αυτόνομη Μεσσηνιακή πόλη, η οποία από το 146 π.Χ. ανήκε στο Κοινό των Ελευθερολακώνων ενώ την περίοδο του Αυγούστου δόθηκε στη Σπάρτη ως επίνειο.

Κάτω από το μεσαιωνικό κάστρο του 12ου αιώνα και κοντά στην επάνω Καρδαμύλη, βρίσκονται οι Ελληνιστικοί θαλαμοειδείς τάφοι «Διοσκούρων», .
Στην Καρδαμύλη, κατέφυγαν πρόσφυγες από τον Μυστρά, μετά την καταστροφή του το 1460 (οι οποίοι κατέφυγαν σε σπηλιές εξού και το όνομα Τρουπάκηδες) ενώ σε αυτήν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης μαζί με άλλους Μανιάτες οπλαρχηγούς, σχεδίασαν την επανάσταση του 1821.

Εξαιρετικά αξιόλογο είναι το Οχυρό συγκρότημα των Μούρτζινων - Τρουπάκηδων, το οποίο δωρήθηκε το 1967 στο Ελληνικό Δημόσιο από τις ιδιοκτήτριές του Μαρία και Ελένη Μπουκουβαλέα, κληρονόμους των Μούρτζινων, προκειμένου να στεγάσει Κλασικό, Βυζαντινό και Λαογραφικό Μουσείο. Το 1994 κηρύχθηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο.  Το χρονικό διάστημα 1999 - 2004 ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση τμήματός του που περιλαμβάνει την τριώροφη οχυρωμένη κατοικία και τα προσκτίσματά της και η μετατροπή του σε Μουσείο.
μικρογραφία|Η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα.
Το Υπουργείο Πολιτισμού, έχει χαρακτηρίσει – με αποφάσεις του – ως Ιστορικά Διατηρητέα Μνημεία, τα εξής:Βάρδια (Παρατηρητήριο) Δημητρέων, Εκκλησία Αγίου Ιωάννη, Εκκλησία  Αγίου Νικολάου, Οχυρό Συγκρότημα, Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χριστού, Εκκλησία Αγίας Σοφίας, Εκκλησία Αγίου Σπυρίδωνος, Καμάρα – Δεκούλου, Εκκλησία Αγίων Θεοδώρων, Αρχαία Λατομεία, Οικία Πατριαρχέα (Καταραχέα), Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου (σημερινός ενοριακός), Πυργόσπιτο Κωστοπούλου, Πυργόσπιτο Λυμπερέα, Πυργόσπιτο Πατριαρχέα, Πυργόσπιτο Φουντέα, Αρχαία Ακρόπολη, Πυργόσπιτο Πετρέα, Κοιμητηριακό, Εκκλησία  Αγίου Νικολάου, Ιερά Μονή Φανερωμένης, Ιερά Μονή Καράβελη ή Στριτιτσίου.

 Εκπαίδευση 
Στην περιοχή λειτουργεί Νηπιαγωγείο, Γυμνάσιο και Λύκειο. Διαθέτει, επίσης, Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ), Αστυνομικό Τμήμα και Περιφερειακό Ιατρείο.

 Καλλιτεχνικά 
Στην Καρδαμύλη γυρίστηκε η ταινία Before Midnight με τους Ήθαν Χοκ και Τζουλί Ντελπί. Επίσης και η τηλεοπτική σειρά του Mega Channel Κλινική Περίπτωση 

 Διοικητικά στοιχεία 
Αναφέρεται επίσημα, μετά την ολοκλήρωση της Επανάστασης του 1821, το 1835  να ορίζεται έδρα του δήμου Καρδαμύλης και από το 1912 να αποσπάται από αυτόν και να ορίζεται έδρα της κοινότητας Καρδαμύλης. Το 1997 (σχέδιο Καποδίστριας) ορίστηκε έδρα του δήμου Λεύκτρου και από το 2010 (σχέδιο Καλλικράτης) έδρα του δήμου Δυτικής Μάνης  Σύμφωνα με την απογραφή 2021 απογράφησαν 332 κάτοικοι ενώ με αυτήν του 2011 είχε 300«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10781 (σελ. 307 του pdf).

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Μεσσηνίας
Κατηγορία:Μάνη
Κατηγορία:Δήμος Δυτικής Μάνης