Γρανίτσα Ευρυτανίας

Η Γρανίτσα Ευρυτανίας είναι ορεινό χωριό της Ευρυτανίας, χτισμένο σε ύψος 850 μέτρωνΝομός Ευρυτανίας, σελ. 119 σε δασωμένη  τοποθεσία στην περιοχή του όρους Λιάκουρα, δίπλα στον μικρό ποταμό Γρανιτσιώτη.  

 Γενικά στοιχεία 
Η Γρανίτσα υπάγεται στον καλλικρατικό δήμο Αγράφων ενώ μέχρι το 2010 αποτελούσε την έδρα του καποδιστριακού δήμου Απεραντίων. Παλαιότερα ανήκε, όπως και ολόκληρη η Ευρυτανία, εντός των ορίων του νομού Αιτωλοακαρνανίας.Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, τόμος 7ος. σελ. 129.

Η ετυμολογία του ονόματος είναι από τα σλαβικά, στα οποία σημαίνει «σύνορα», λόγω της συνοριακής θέσης του στα πρώτα σύνορα της Ελλάδας.

Απέχει 83 χλμ. ΒΔ του Καρπενησίου και είναι πατρίδα του λογοτέχνη Ζαχαρία ΠαπαντωνίουΝομός Ευρυτανίας, σελ. 249, του δημοσιογράφου, λογογράφου και πολιτικού Στέφανου ΓρανίτσαΝομός Ευρυτανίας, σελ. 236, του Δημοσθένη Γούλα, του στρατηγού Ιωάννη Κωνσταντίνου, του Μιχάλη ΣταφυλάΝομός Ευρυτανίας, σελ. 253 και του νεομάρτυρα Μιχαήλ Μαυρουδή, που μαρτύρησε το 1544 στη ΘεσσαλονίκηΣχετική μαρμάρινη επιγραφή έχει αναρτηθεί στο ακριβές σημείο που μαρτύρησε, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Επί Τουρκοκρατίας διατηρούσε 17 εκκλησίες, οι περισσότερες εκ των οποίων έχουν καταστραφεί. 

Στο χωριό υπάρχει το Λαογραφικό Μουσείο Γρανίτσας. Στεγάζεται σε κτίριο που παραχώρησε η Αδελφότητα Γρανιτσιωτών Ευρυτανίας “Ο Νεομάρτυς Μιχαήλ”. Εκεί εκτίθενται διάφορα αντικείμενα λαϊκής τέχνης, υφαντά, ξυλόγλυπτα, αγροτικά και κτηνοτροφικά εργαλεία, αργαλειός, τοπικές ενδυμασίες, όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στην επανάσταση του 1821Νομός Ευρυτανίας, σελ. 233, προσωπογραφίες και προσωπικά αντικείμενα των Ζαχαρία Παπαντωνίου και Στέφανου Γρανίτσα, πίνακες των ντόπιων λαϊκών ζωγράφων Χρήστου Καγκαρά και Λευτέρη Θεοδώρου (λειτουργεί και προσωπικό μουσείο για τον συγκεκριμένο) καθώς και η προσωπική βιβλιοθήκη του Παπαντωνίου. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι δέκα εκκλησίες του χωριού, χτισμένες σε διάφορες χρονικές περιόδους.

Στη Γρανίτσα λειτουργεί Νηπιαγωγείο, Δημοτικό σχολείο και Γυμνάσιο με Λυκειακές τάξεις. Ακόμα διαθέτει δυο ξενοδοχεία, δυο παντοπωλεία, φαρμακείο, Κέντρο υγείας, ταχυδρομείο, ταβέρνα, καφενεία.

 Πληθυσμιακά στοιχεία 
Κατά την Απογραφή του 2011 το χωριό απαριθμούσε 371 κατοίκους. Η διακύμανση του πληθυσμού του χωριού είναι η εξής:
Έτος188919001928194019511961197119811991200120112021Πληθ.908Ντάσιος, σελ. 2581027840Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ. 175.876478275345406360474371262

 Προσωπικότητες  
 Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Έλληνας συγγραφέας, ποιητής και δημοσιογράφος.
 Στέφανος Γρανίτσας, Έλληνας δημοσιογράφος, ποιητής και συγγραφέας.
 Μιχάλης Σταφυλάς, Έλληνας συγγραφέας και εκδότης.
 Σοφία Ζαχαράκη, Ελληνίδα πολιτικός, υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων. 
 Νίκος Χαρδαλιάς, Έλληνας πολιτικός, περιφερειάρχης Αττικής, πρώην υφυπουργός και δήμαρχος.

 Βιβλιογραφία 
 Συλλογικό έργο, 2006, Νομός Ευρυτανίας, τόμος 13, σειρά ΕΛΛΑΔΑ, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 
 Τάκης Ντάσιος, 1999, Στ' Άγραφα, Αθήνα, Εκδόσεις Μίλητος, ISBN 960-8460-13-1
 Γρανίτσα: Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Δυτικής Ευρυτανίας (Σάββατο, 1 Αυγούστου 2009). Πρακτικά ημερίδας 2010, Αθήνα, Εκδόση Πανευρυτανικής Ένωσης

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Ευρυτανίας
Κατηγορία:Δήμος Αγράφων