Λειτουργισμός (σχεδιασμός)

Ο λειτουργισμός ήταν το ένα από τα σημαντικότερα κινήματα του σχεδιασμού στον 20ό αιώνα. Της ρίζες του έχει στα τέλη του 19ου αιώνα και εκπροσωπεί την επιθυμία για απλά και λειτουργικά αντικείμενα και συστήματα σε μια εποχή που επικρατούσε ο Ιστορισμός. Την πρώτη έντονη παρουσία έχει στις δεκαετίες του 1920 και του 1930 με βασικούς εκπροσώπους την σχολή του Μπάουχαους και τους αρχιτέκτονες Πίτερ Σάλλιβαν, Άντολφ Λως, Μις βαν ντερ Ρόε και Βάλτερ Γκρόπιους. Δύο γνωστά συνθήματα που συνδέονται με τον λειτουργισμό είναι τα "Weniger ist mehr" (ελλ. μφ. λιγότερο είναι περισσότερο) και "Form follows Function" (ελλ. μφ. Η μορφή ακολουθεί τη λειτουργία).

 Αρχιτεκτονική 
200px|thumb|Πολυκατοικία τις δεκαετίας του 1920 στην πλατεία Κολωνακίου.

Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος (και στην Ελλάδα και η μικρασιατική καταστροφή) προωθούν τις απόψεις του σύγχρονου κινήματος. Το κίνητρο για μια λειτουργική δόμηση πλέον δεν είναι μόνο ένα αισθητικό, αλλά και ένα οικονομικό. Τρόποι είναι η τυποποίηση και η βιομηχανική προκατασκευή. Η Κουζίνα της Φρανκφούρτης η πρώτη εντοιχισμένη κουζίνα κατασκευάζεται σε 10.000 αντίτυπα.

 Κρίση του Λειτουργισμού 

Η κρίση του Λειτουργισμού έρχεται στη δεκαετία του 1970 όταν τα ζητήματα τον μοντερνιστών είχαν πλέον απορροφηθεί και μετατραπεί. Ο απλός τρόπος κατασκευής δεν είχε πια χρησιμοποιηθεί για την παραχώρηση ανέσεων σε νέα φωτεινά κτίρια, αλλά είχε εκμεταλλευτεί για την δημιουργία απλών και μικρών διαμερισμάτων με σκοπό την έντονη εκμετάλλευση. Στην κεντρική Ευρώπη δημιουργήθηκαν μεγάλες μονάδες με εκατοντάδες διαμερίσματα οι οποίες σήμερα συνήθως μετατρέπονται σε γκέτο. Την ίδια εποχή στα αστικά κέντρα της Ελλάδας με την μέθοδο της αντιπαροχής δημιουργήθηκαν γειτονιές από πολυκατοικίες.

Ο μεταμοντερνισμός (Post-Modernism) ήταν μια αντίδραση εναντίον του λειτουργισμού, ενσωματώνοντας ιστορικά στοιχεία στην αρχιτεκτονική.

 Βιομηχανικός σχεδιασμός 
200px|thumb|Χειρολαβή σχεδιασμένη από τον αρχιτέκτονα Φέρντιναντ Κράμερ το 1925.

Οι σχεδιαστές στρέφονταν σε απλά και γεωμετρικά προϊόντα, πιστεύοντας ότι κατασκευάζονταν εύκολα και κατά αυτό τον τρόπο θα κάλυπταν πιο εύκολα της ανάγκες του ευρύτερου κοινού. Από μια καθαρά καλλιτεχνική και δημιουργική εργασία ο βιομηχανικός σχεδιασμός πλέον στρέφεται σε μια δημιουργική και επιστημονική εργασία.

 Γραφιστική 
200px|thumb|Η γεωμετρική γραμματοσειρά Futura του Πάουλ Ρένερ, σχεδιασμένη το 1932.

Στην γραφιστική ο λειτουργισμός περιγράφει την εντατική χρήση γραμματοσειρών σαν-σέριφ ειδικά στη δεκαετία του 1920 και μετέπειτα. Η Ελβετική Γραφιστική (Schweizer Typografie) ήταν η τελευταία εξέλιξη μιας λειτουργικής γραφιστικής, και ο γνωστότερος εκπρόσωπος ο σχεδιαστής Άντριαν Φρούτιγκερ.

Κατηγορία:Αρχιτεκτονικά ρεύματα
Κατηγορία:Βιομηχανικός σχεδιασμός
Κατηγορία:Γραφιστική