Ιωάννης του Μπερί

Ο Ιωάννης, δούκας του Μπερί (Γαλλική γλώσσα : Jean Ier de Berry, 30 Νοεμβρίου 1340 - 15 Ιουνίου 1416) ήταν τρίτος γιος του βασιλιά της Γαλλίας Ιωάννη Β΄ του Αγαθού και της Μπόννης του Λουξεμβούργου. Τα αδέλφια του ήταν ο Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας, ο Λουδοβίκος Α΄ του Ανζού και ο Φίλιππος Β΄ της Βουργουνδίας. Έμεινε γνωστός για μία μεγάλη συλλογή πολλών μικρογραφημένων εγγράφων και άλλων έργων, με το όνομα Οι Πολύ Πλούσιες Ώρες του Δούκα του Μπερί. Το προσωπικό του σύνθημα ήταν "θα έρθει η ώρα".https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2015_num_2010_1_12110

Πρώτα χρόνια

μικρογραφία|αριστερά|250εσ|Ο Ιωάννης του Μπερί.
Γεννημένος στο κάστρο του Βενσέν (30 Νοεμβρίου 1340) έγινε κόμης του Πουατού από τον πατέρα του (1356).Emmerson 2013, σ. 381 Αργότερα (1358) έγινε βασιλικός υποδιοικητής σε Ωβέρνη, Λανγκντόκ, Περιγκόρ και στο Πουατού· κυβέρνησε αυτές τις περιοχές στο όνομα τού πατέρα του, την εποχή που εκείνος ήταν αιχμάλωτος των Άγγλων. Μετά την παράδοση του Πουατού στους Άγγλους (1360), ο Ιωάννης Β΄ του παραχώρησε τα νέα δουκάτα του Μπερί και της Ωβέρνης. Με τη Συνθήκη του Μπρετινί τον Μάιο έγινε όμηρος του Αγγλικού Στέμματος, και παρέμεινε στην Αγγλία μέχρι το 1369. Με την επιστροφή στην πατρίδα του, ο μεγαλύτερος αδελφός του Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας τον διόρισε υποδιοικητή στο Μπερί, την Ωβέρνη, το Δουκάτο της Βουρβόνης, το Φορέ, το Τουρραίν, το Ανζού, το Μαιν και τη Νορμανδία.

Αντιβασιλιάς

Με το τέλος τού μεγαλύτερου αδελφού του Καρόλου Ε΄ (1380), αντιβασιλείς του ανήλικου διαδόχου Καρόλου ΣΤ΄ της Γαλλίας ανέλαβαν ο Ιωάννης, τα αδέλφια του και ο εκ μητρός θείος τού νέου βασιλιά Λουδοβίκος Β΄ της Βουρβόνης. Ο Ιωάννης του Μπερί διορίστηκε τον Νοέμβριο υποδιοικητής στο Λανγκντόκ-Ρουσιγιόν: βρέθηκε αντιμέτωπος με αγροτική εξέγερση, που διαμαρτυρήθηκε για την υψηλή φορολογία, που όμως ήταν απαραίτητη λόγω του πολέμου με τους Άγγλους. Μετά το τέλος και του δεύτερου αδελφού του Λουδοβίκου Α΄ του Ανζού, ο Ιωάννης μαζί με τον μικρότερο αδελφό του Φίλιππο Β΄ της Βουργουνδίας έγιναν ως οι κυρίαρχες φυσιογνωμίες στο βασίλειο. Όταν ο μικρός βασιλιάς ενηλικιώθηκε (1388), έδωσε την εξουσία στους υπουργούς τού πατέρα του, που ήταν εχθροί των δύο ισχυρών θείων του. Την ίδια εποχή αφαιρέθηκαν από τον Ιωάννη του Μπερί όλα τα αξιώματα, που είχε στο Λανγκντόκ. Τα δύο αδέλφια κατάφεραν να ενισχύσουν τη δύναμή τους το 1392, όταν ο μικρός βασιλιάς είχε την πρώτη κρίση παραφροσύνης, ένα δεινό που θα τον συνοδεύσει σε όλη του την ζωή. Οι δύο δούκες είχαν την απόλυτη εξουσία ως το 1302, όταν σε μία στιγμή διαύγειας ο Κάρολος ΣΤ΄ έδωσε δύναμη στον αδελφό του Λουδοβίκο δούκα της Ορλεάνης.

Τελευταία χρόνια

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έγινε κυρίαρχη μορφή στο πολιτικό σκηνικό της Γαλλίας. Μετά το τέλος και του Φιλίππου Β΄ της Βουργουδίας (1404), έμεινε ο μόνος επιζών γιος του Ιωάννη Β΄, και ο μόνος που θα μπορούσε να παίξει ρόλο στον ανταγωνισμό μεταξύ των ανιψιών του Λουδοβίκου Α΄ της Ορλεάνης και Ιωάννη του Ισχυρού. Μετά τον φόνο του δούκα της Ορλεάνης ακολούθησε εμφύλιος, όπου ο Ιωάννης υποστήριζε τον Οίκο της Ορλεάνης, αλλά πάντοτε έπαιζε τον ρόλο του ειρηνοποιού και συμφιλιωτή. Παρότρυνε τον Κάρολο ΣΤ΄ και τους γιους του να μην είναι παρόντες στην Μάχη του Αζενκούρ (1415). Οι άσχημες αναμνήσεις στην μάχη του Πουατιέ, με την μακρόχρονη αιχμαλωσία τού πατέρα του, δεν άφηναν περιθώρια να σκεφτεί τίποτε διαφορετικό. Απεβίωσε λίγους μήνες μετά την μάχη, που ήταν τόσο καταστροφική, όσο φοβόταν.Emmerson 2013, σ. 382

Οικογένεια

Νυμφεύτηκε πρώτα το 1360 την Ιωάννα του Αρμανιάκ (1346 - 1387), κόρη του Ιωάννη Α΄ κόμη του Αρμανιάκ και είχε τέκνα:Ars subtilior and the Patronage of French Princes, Yolanda Plumley, Early Music History: Volume 22: Studies in Medieval and Early Modern Music, ed. Iain Fenlon, (Cambridge University Press, 2003), 145-146
 Μπόννη 1365-1435, παντρεύτηκε πρώτα τον Αμεδαίο Ζ΄ κόμη της Σαβοΐας και μετά τον Βερνάρδο Ζ΄ κόμη του Αρμανιάκ.Joni M. Hand, Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350–1550, (Ashgate, 2013), 25
 Κάρολος 1371-1383, κόμης του Μονπανσιέ, απεβ. 12 ετών.
 Ιωάννης 1373-1375, απεβ. 2 ετών.
 Βεατρίκη γενν. 1374.
 Μαρία 1375-1434, δούκισσα της Ωβέρνης, παντρεύτηκε πρώτα τον Λουδοβίκο Γ΄ των Σατιγιόν κόμη του Ντυνουά, έπειτα τον Φίλιππο των Αρτουά κόμη του Ε και τέλος τον Ιωάννη Α΄ δούκα του Μπουρμπόν.
 Ιωάννης 1363-1402, κόμης του Μονπανσιέ. Νυμφεύτηκε σε πρώτο γάμο την εξαδέλφη του Αικατερίνη των Βαλουά, κόρη του Καρόλου Ε΄ της Γαλλίας και σε δεύτερο την Άννα της Βουρβόνης (1380-1408), κόρη του Ιωάννη Α΄ κόμη του Λα Μαρς.
 Λουδοβίκος, απεβ. νέος.

Το 1387 απεβίωσε η Ιωάννα και ο Ιωάννης έκανε το 1389 δεύτερο γάμο, με την Ιωάννα Β΄ κόμισσα του Ωβέρν & του Μπουλόν· δεν απέκτησαν τέκνα.John, Duke of Berry, Richard C. Famiglietti, Medieval France: An Encyclopedia, ed. William W. Kibler, (Routledge, 1995), 498Emmerson 2013, σσ. 381-382

Ο Ιωάννης του Μπερί ήταν μεγάλος προστάτης των τεχνών. Τα δύο σημαντικότερα έργα που δημιουργήθηκαν με την φροντίδα του ήταν το Βιβλίο των Ωρών και Οι Πολύ Πλούσιες Ώρες του Δούκα του Μπερί. Τα έργα αυτά περιείχαν όλες τις τάσεις της εποχής, όπως τον Φλαμανδικό ρεαλισμό, την Παριζιάνικη λεπτότητα και την Ιταλική ζωγραφική.Strayer, J. R. (1982). Dictionary of the middle ages. New York: Scribner Για να καταφέρει να τα δημιουργήσει, φορολόγησε βαριά τα κτήματά του και απεβίωσε χρεωμένος στο Παρίσι (1416).

Πρόγονοι

Παραπομπές

Πηγές
Emmerson, Richard K. (2013). Key Figures in Medieval Europe: An Encyclopedia
John, Duke of Berry, Richard C. Famiglietti, Medieval France: An Encyclopedia, ed. William W. Kibler, (Routledge, 1995)
Joni M. Hand, Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350–1550, (Ashgate, 2013)
Strayer, J. R. (1982). Dictionary of the middle ages. New York: Scribner

Κατηγορία:Οίκος των Βαλουά
Κατηγορία:Δούκες του Μπερί
Κατηγορία:Κόμητες του Ανγκουλέμ
Κατηγορία:Δούκες της Ωβέρνης
Κατηγορία:Δούκες του Μονπανσιέ