Άννα Μπενάκη - Ψαρούδα

Η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη (Αθήνα, 12 Δεκεμβρίου 1934 - Αθήνα, 15 Φεβρουαρίου 2026) ήταν Ελληνίδα νομικός, ακαδημαϊκός και πολιτικός.

Υπήρξε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και η πρώτη γυναίκα που διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ ήταν ομότιμη καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στα Εξάρχεια της Αθήνας στις 12 Δεκεμβρίου 1934 και ήταν κόρη του υποναυάρχου Ευάγγελου Ψαρούδα και της Αικατερίνης Αντωνίου. Από την πλευρά του πατέρα της κατάγονταν από ιστορική οικογένεια θαλασσομάχων της Ύδρας. 

Αποφοίτησε από το Αμερικανικό Κολέγιο Ελλάδος  και στη συνέχεια σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1952-1957). Συμπλήρωσε τις σπουδές της πάνω στο Ποινικό Δίκαιο στη Βόννη και στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας και έγινε διδάκτωρ του Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Βόννης (1957-1961). 

Διετέλεσε βοηθός έδρας Ποινικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (1961-1970). Το 1970 εξελέγη υφηγήτρια και το 1971 εντεταλμένη υφηγήτρια της Πανεπιστημιακής έδρας. Το 1978 έγινε Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Από το 1962 υπήρξε δικηγόρος. Από το 1975 εκδίδει και διευθύνει το νομικό περιοδικό «Ποινικά Χρονικά». Έχει επίσης χρηματίσει αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ποινικού Δικαίου, ενώ είναι αντιπρόεδρος της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας. Έχει τιμηθεί με ειδικό βραβείο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών στη μνήμη του Στυλιανού Τεγόπουλου. 

Το 2010 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα του Ποινικού Δικαίου. Διετέλεσε Αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών για το έτος 2019. Από την 1 Ιανουαρίου 2020 έως τις 31 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους, διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, η πρώτη γυναίκα που καταλαμβάνει αυτό το αξίωμα.

Ήταν παντρεμένη με τον Λίνο Μπενάκη, ιστορικό της φιλοσοφίας και τέως διευθυντή Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Παρέμειναν μαζί έως τον Οκτώβριο του 2022, οπότε εκείνος απεβίωσε. Ομιλούσε την Αγγλική, Γερμανική και Γαλλική γλώσσα και ήταν μόνιμη κάτοικος κέντρου Αθηνών.

Απεβίωσε στην Αθήνα στις 15 Φεβρουαρίου 2026, σε ηλικία 91 ετών.

Πολιτική σταδιοδρομία
Η πολιτική της καριέρα ξεκίνησε το 1981, όταν και εξελέγη Βουλευτής Επικρατείας με το ψηφοδέλτιο της Νέας Δημοκρατίας. Το 1985 εξελέγη βουλευτής Α΄ Αθηνών και έκτοτε εκλεγόταν συνεχώς έως το 2009 στην ίδια περιφέρεια. 

Το 1989 διετέλεσε αναπληρωτής Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων και Υπουργός Πολιτισμού στην κυβέρνηση Τζαννετάκη, την περίοδο 1990-1991 αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και την περίοδο 1992-1993 Υπουργός Δικαιοσύνης στην ίδια κυβέρνηση. 

Τον Οκτώβριο του 1996 ήταν η πρώτη γυναίκα που προτάθηκε ποτέ για το αξίωμα του προέδρου της Βουλής, ενώ την περίοδο 2000-2004 διετέλεσε Δ΄ αντιπρόεδρος. 

Στις 19 Μαρτίου του 2004 εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, ούσα η πρώτη Ελληνίδα που έγινε πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων.

Η αμφιλεγόμενη δήλωση
Αίσθηση είχε προκαλέσει η προσφώνηση της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη κατά την ορκωμοσία του προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια, τον Φεβρουάριο του 2005, σε μία περίοδο που ήταν πρόεδρος της βουλής. Η αμφιλεγόμενη και αινιγματική δήλωση ήταν η εξής:

Η δήλωση αυτή με τον τρόπο που διατυπώθηκε προκάλεσε συζητήσεις και έδωσε τροφή ακόμα και για θεωρίες συνωμοσίας. Ιδιαίτερη συζήτηση είχαν προκαλέσει τα σημεία για τον περιορισμό των εθνικών συνόρων και κυριαρχικών δικαιωμάτων, η δυνατότητα παραβίασης των δικαιωμάτων των ανθρώπων και των πολιτών από νέες μορφές εξουσίας πέρα από τις καθιερωμένες αλλά και οι προκλήσεις που θα συναντήσει η δημοκρατία από νέες μορφές διακυβέρνησης. Η ίδια είχε προχωρήσει σε απαντήσεις στην εφημερίδα Καθημερινή εξηγώντας πως αναφερόταν στις επικείμενες μεταβολές που θα επέφερε το Ευρωσύνταγμα, βάζοντας τέλος στις συνεχιζόμενες συζητήσεις.

Παραπομπές

Κατηγορία:Βουλευτές εκλεγμένοι με τη Νέα Δημοκρατία
Κατηγορία:Έλληνες βουλευτές επικρατείας
Κατηγορία:Βουλευτές Α΄ Αθηνών
Κατηγορία:Πρόεδροι της Βουλής των Ελλήνων
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Πολιτισμού
Κατηγορία:Έλληνες υπουργοί Δικαιοσύνης
Κατηγορία:Έλληνες δικηγόροι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Καθηγητές νομικής Αθηνών
Κατηγορία:Μέλη της Ακαδημίας Αθηνών
Κατηγορία:Έλληνες πανεπιστημιακοί του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Κατηγορία:Καθηγητές Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Κατηγορία:Πρόεδροι της Ακαδημίας Αθηνών