Δημήτρης Δασκαλόπουλος (ποιητής)

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος (γενν. 6 Δεκεμβρίου 1939, Πάτρα) είναι Έλληνας ποιητής, κριτικός και βιβλιογράφος. 

 Βιογραφικά στοιχεία 
Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1939 και σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας (ΕΚΠΑ). Εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα (1962-1996). Το 1970 μετεκπαιδεύτηκε επί τετράμηνο στις ΗΠΑ (First National Bank Σικάγου) για θέματα πιστωτικών καρτών και δανείων καταναλωτικής πίστης. Κατά το διάστημα 1981-1992 ήταν υπεύθυνος του Τμήματος Εκδόσεων και Ιστορικού Αρχείου της Τράπεζας και είχε αναλάβει τη διεύθυνση και την αρχισυνταξία (1984-1996) του περιοδικού Εμείς, ο κόσμος της Εθνικής. Περάτωσε την υπηρεσία του ως διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων (1992-1996).

Ασχολείται με την λογοτεχνία από τα νεανικά του χρόνια. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, το 1959, απέσπασε το δεύτερο βραβείο στον πρώτο πανελλήνιο και παμφοιτητικό διαγωνισμό ποίησης, που είχε προκηρύξει το περιοδικό Πανσπουδαστική, με αφορμή την επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννηση του Κωστή Παλαμά.

Διετέλεσε τακτικός συνεργάτης της εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, στην οποία έχει συγγράψει περί τα 100 λήμματα για πρόσωπα, θέματα και περιοδικά της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Ανάλογα λήμματα έχει συγγράψει  στο Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό της Εκδοτικής Αθηνών, στις σειρές Η Παλαιότερη Πεζογραφία μας, Η Μεσοπολεμική Πεζογραφία και Η Μεταπολεμική Πεζογραφία των εκδόσεων Σοκόλη και στο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας των εκδόσεων Πατάκη. Τακτικός συνεργάτης της αθηναϊκής εφημερίδας Τα Νέα, ως κριτικός βιβλίου και επιφυλλιδογράφος (1993-1999). Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στα περισσότερα λογοτεχνικά και φιλολογικά περιοδικά των τελευταίων σαράντα χρόνων και έχουν μεταφραστεί αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, ολλανδικά, ιταλικά, ρουμανικά και τουρκικά. Έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια και συμπόσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.  

Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού & Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη).  Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και κατά το διάστημα 2000-2004 υπήρξε αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Έχει λάβει μέρος στην επιτροπή απονομής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων, καθώς και στην ανάλογη του περιοδικού Διαβάζω. Το 1990 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Δουβλίνο, ως μέλος της επιτροπής απονομής του ευρωπαϊκού αριστείου λογοτεχνίας. Το 1999 προσκλήθηκε από το Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Princeton, όπου και παρέμεινε για τρεις μήνες ως visiting fellow. Έχει διδάξει θέματα βιβλιολογίας, βιβλιογραφίας και εκδόσεων σε σεμινάρια του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, της Ένωσης Συντακτών Θεσσαλονίκης, των Πανεπιστημίων Κρήτης, Θεσσαλονίκης και Πατρών. Στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Στοάς του Βιβλίου παρέδωσε μαθήματα για τον Καβάφη και τον Σεφέρη.

Έχει ανακηρυχτεί επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2006), του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (2010) και του Πανεπιστημίου Κύπρου (2023). Έχει βραβευτεί από το Ίδρυμα Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του (2015). Έχει επίσης λάβει το Μεγάλο Βραβείο του περιοδικού Ο Αναγνώστης (2021), το βραβείο ποίησης «Ζαν Μορεάς» (Πάτρα 2023) και το Βραβείο «Βασίλης Μιχαηλίδης» (Κύπρος 2023)

Ξένες γλώσσες: αγγλικά, μετρίως γαλλικά και ιταλικά.

 Εργογραφία 

1963.  Απόπλους, Ιδιωτική έκδοση (Ποιήματα).

1973.  Επιστροφές, Ίκαρος  (Ποιήματα).

1976.  Αλφαβητάρι, Εφτάστιχα γυμνάσματα, Ολκός  (Ποιήματα).

1978.  Νέκυια, ΕΛΙΑ  (Ποιήματα).

1979.  Εργογραφία Σεφέρη (1931-1979), Βιβλιογραφική δοκιμή, ΕΛΙΑ.

1980.  Γ.Κ. Κατσίμπαλης, Βιβλιογραφία και 12 κριτικά κείμενα, ΕΛΙΑ.

1981.  Γράμματα στον Ερμόλαο, (Δυσκολίες γραμματικού), ΕΛΙΑ  (Ποιήματα).

1982.  Φωνές της σιωπής, [Αλφαβητάρι-Νέκυια-Γράμματα στον Ερμόλαο], «Γνώση»..

1983.  Βιβλιογραφικά Σικελιανού (1980-1982), ΕΛΙΑ.

1986.  Γ.Σεφέρης, Η ποίηση στον κινηματογράφο, Διάττων.

1987.  Τα βήματα του χρόνου, Σημειώσεις Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Διάττων.

1988.  Κ.Π. Καβάφης, Σχέδια στο περιθώριο, Διάττων.

1990.  Λογοτεχνικά περιοδικά της Αλεξάνδρειας (1904-1953), Διάττων.

1990.  Γ.Σεφέρης-Τίμος Μαλάνος, Αλληλογραφία (1935-1963), Ολκός.

1992.  Αλφαβητάρι, Τρίτη έκδοση, Διάττων  (Ποιήματα).

1992.  Γ.Σεφέρης, Δοκιμές, τρίτος τόμος, Παραλειπόμενα (1932-1971), Ίκαρος.

1993.  Βιβλιογραφία Οδυσσέα Ελύτη (1971-1992), Εταιρεία Συγγραφέων.

1993.  Νίκος Εγγονόπουλος, …και σ’ αγαπώ παράφορα, Γράμματα στη Λένα, Ίκαρος.

1993.  Κλειδούχος μοίρα, Διάττων  (Ποιήματα).

1996. Εισαγωγή στην ποίηση του Σεφέρη, Επιλογή κριτικών κειμένων, ΠΕΚ.        

1998.  Νίκος Γκάτσος, Ένας αφοσιωμένος, Δοκίμιο, Μπιλιέτο  Παιανία.

1998. Βιβλιογραφία Αλέξανδρου Κοτζιά (1942-1997), συνεργασία Μαρίας Ρώτα, Εταιρεία Συγγραφέων – Κέδρος.

1998.  Παρωδίες καβαφικών ποιημάτων (1917-1997), Πατάκης.

1999.  Σκοτεινή πανσέληνος, Ποιήματα 1963-1993, Νεφέλη.

1999.  Συμπαθητική μελάνη, Θέματα, Συγγραφείς, Έργα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Ερμής.

1999.  Ανισόπεδες διαβάσεις, Βιβλιοκριτικές στα «Νέα» 1993-1996, Πατάκης.

2002.  Ο βίος και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, συνεργασία Μαρίας Στασινοπούλου, Μεταίχμιο.

2003.  Κ.Π. Καβάφης, Ποιήματα, Ανθολογία, συνεργασία Μαρίας Στασινοπούλου, Μεταίχμιο.

2003.  Ελληνικά καβαφογενή ποιήματα (1909-2001), Ανθολογία, Πανεπιστήμιο Πατρών.

2003.  Βιβλιογραφία Κ.Π. Καβάφη, 1886-2000, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη.

2006.  Εις τα περίχωρα Αντιοχείας και Κερύνειας, Καβάφης-Σεφέρης, Ίκαρος.

2007.  Ιχνογραφία, Κριτικά σχόλια, Γαβριηλίδης.

2007.  Υπαινιγμοί, Γαβριηλίδης  (Ποιήματα).

2009.  Γ.Κ. Κατσίμπαλης & Γιώργος Σεφέρης, «Αγαπητέ μου Γιώργο», Αλληλογραφία (1924-1970), δύο τόμοι, Ίκαρος.

2011.  Ο ποιητής Λευτέρης Αλεξίου, Εκδόσεις Δοκιμάκη, Ηράκλειο Κρήτης.

2011.  Δύο αντιφωνήσεις, Κίχλη, (εκτός εμπορίου). 

2013.  Ο βίος και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, συνεργασία Μαρίας Στασινοπούλου, Νέα έκδοση συμπληρωμένη, Μεταίχμιο. 

2013.  Αναγραφή δημοσιευμάτων (1958-2012), Δημήτρη Δασκαλόπουλου, (εκτός εμπορίου).

2013.  Κ.Π. Καβάφης, Η ποίηση και η ποιητική του, Κίχλη.

2014.  Γιώργος Σεφέρης, Ποιήματα, Νέα Έκδοση, Ίκαρος.

2015.  Με δίχτυ τον άνεμο, Κίχλη  (Ποιήματα).

2016.  Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου, Χρονικό, Πατάκης.

2016.  Βιβλιογραφία Γιώργου Σεφέρη (1922-2016), Ίδρυμα Κώστα & Ελένης Ουράνη.

2017.  Το δικαίωμα του αναγνώστη, Κείμενα για τον έντυπο λόγο, Γαβριηλίδης.

2018.  Ιστορίες του 20ου αιώνα, Επιφυλλίδες, Διαπολιτισμός, Πάτρα.

2020.  Χωρικά ύδατα (Μελέτες), Μελάνι.

2024. Βιβλιογραφία Μανόλη Αναγνωστάκη 1941-2023, Όμιλος Φίλων Μ.Α. 

2025. Σχόλια στον Σεφέρη, Σμίλη

2025. Ο ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης, Ίδρυμα Τάκη Σινόπουλου

Παραπομπές

 Πηγές 
Βιογραφική Εγκυκλοπαίδεια του Νεωτέρου Ελληνισμού 1830-2010 - Αρχεία Ελληνικής Βιογραφίας, τ. 1, σελ. 437-438

 Βιβλιογραφία 
Αφιερώματα στον Δημήτρη Δασκαλόπουλο: 

Εντευκτήριο Θεσσαλονίκης, τχ. 64 (Μάρτιος 2004)  και τχ. 96 (Ιαν.-Απρ. 2012). 

Ακτή Λευκωσίας,  τχ. 100 (Φθινόπωρο 2014).

Νέα Ευθύνη, τχ. 38-39 ((Ιούλ.-Δεκ. 2017). 

Κωστίου Κατερίνα. Πολιτική δυσπραγία και ποιητική δυστοκία: στα ίχνη της ποιητικής του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, Κονδυλοφόρος, τχ. 10 (2011), σ. 185 - 210. 

Μαρωνίτης, Δ. Ν. Συνεισφορά για τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο, Νέα Ευθύνη, τχ. 16 (Μαρ. - Απρ. 2013), σ. 154 - 162.

Σελίδες για τον Δημήτρη Δασκαλόπουλου, Εντευκτήριο, τχ. 64 (Μάρ. 2004), σ. 63 - 89. 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Κριτική του Δασκαλόπουλου για τον Κ.Παλαμά στο Βήμα
Δημήτρης Δασκαλόπουλος στον Πανδέκτη, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Κατηγορία:Έλληνες ποιητές
Κατηγορία:Νεοέλληνες ποιητές
Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα