Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης

Ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ) είναι φορέας παροχής αστικών οδικών μεταφορών στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης. Ιδρύθηκε το 1957 και ανέλαβε το συγκοινωνιακό έργο της πόλης βάσει σύμβασης με το Ελληνικό Δημόσιο.

Στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ο Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ) έχει αρμοδιότητες σχεδιασμού, συντονισμού, εποπτείας και ελέγχου του συγκοινωνιακού έργου, ενώ ο ΟΑΣΘ λειτουργεί ως πάροχος υπηρεσιών μεταφοράς (εκτέλεση δρομολογίων) στο πλαίσιο συμβάσεων και ρυθμίσεων. 

 Ιστορία 
250px|μικρογραφία|Πινακίδα με τις διερχόμενες  γραμμές του ΟΣΕΘ από την στάση Νοσοκομείο Παπαγεωργίου
Οι μεταφορές στη Θεσσαλονίκη ξεκινούν με πρωτοβουλία Βελγικής εταιρείας να φέρει άμαξες πέντε θέσεων το 1879. Τα επόμενα χρόνια, εγκαταστάθηκαν γραμμές σιδηροτροχιών με άμαξες είκοσι θέσεων να διελαύνουν. Το 1908 ιδρύθηκε η Εταιρεία Τροχιοδρόμων και Ηλεκτρισμού. Οι πρώτες ήταν η γραμμή Αποθήκης (Εξοχών) – Λιμένος και γραμμή Χηρς (Ιπποκράτειο) – Μπεχτσινάρι (26ης Οκτωβρίου). Την πενταετία 1930 - 1935 αυτοκίνητα είκοσι πέντε θέσεων άρχισαν να λειτουργούν παραλλήλως τον τροχιοδρομιών. Το 1940 η Βελγική Εταιρεία εξαγοράζεται από το δημόσιο θα και αντικαθίσταται από την Κρατική Εκμετάλλευση Τροχιοδρόμων και Ηλεκτροφωτισμού Θεσσαλονίκης που περνούν στην κυριότητά της τα 150 λεωφορεία. Το 1947 ιδρύθηκαν τα ΚΤΕΛ και οι αστικές συγκοινωνίες χωρίστηκαν σε τρία ταμεία, μέχρι το 1952 που ενώθηκαν σε ένα, την Κ.Τ.Ε.Α.Λ.Θ. με στόλο 243 λεωφορείων και ο τομέας του ηλεκτρισμού περιήλθε στη νεοσύστατη, τότε, ΔΕΗ και το τραμ το αναλαμβάνει η Κρατική Εκμετάλλευση Τροχιοδρόμων Θεσσαλονίκης.

Το 1957, με την κατάργηση του τραμ, ιδρύθηκε ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ) αναλαμβάνοντας αποκλειστικά το συγκοινωνιακό έργο της πόλης βάσει σύμβασης παραχώρησης με το ελληνικό κράτος. Το 1961 θεμελιώθηκε το αμαξοστάσιο του Φοίνικα.

Το 1978 ο ΟΑΣΘ αγόρασε τα πρώτα αρθρωτά λεωφορεία στην Ελλάδα. Το 1979 επεκτάθηκε και ανέλαβε πολλά δρομολόγια προς τα προάστια της Θεσσαλονίκης που μέχρι τότε εκτελούσαν τα ΚΤΕΛ, όπως η Σίνδος, η Περαία, η Επανωμή και η Ευκαρπία. 

Το 2001 υπογράφηκε νέα σύμβαση με το κράτος με ισχύ έως το 2009, ενώ το 2003 ο ΟΑΣΘ επέκτεινε τις γραμμές του σε 15 ακόμη δήμους. Το 2002, εγκαινιάζεται ο Ανατολικός Σταθμός ΙΚΕΑ, με καθεστώς χρησιδανείου.  Μέχρι το 2009 ο στόλος αριθμούσε 604 λεωφορεία.

Τον Ιούλιο του 2017, ο ΟΑΣΘ κρατικοποιήθηκε και τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης, ενώ η διαχείριση πέρασε στον Οργανισμό Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ).

Από το 2020 μέρος του συγκοινωνιακού έργου (περιαστική ζώνη ΟΣΕΘ) ανατέθηκε στο ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, Σερρών, Κιλκίς και Χαλκιδικής, ενώ παράλληλα προχώρησε σταδιακή ανανέωση του στόλου με νέες προμήθειες και μισθώσεις οχημάτων. Τον Μάιο του 2024 τέθηκαν σε κυκλοφορία τα πρώτα ηλεκτρικά λεωφορεία στην Ελλάδα, αποσύροντας μεγάλο μέρος του υφιστάμενου παλαιού στόλου. Στις 30 Νοεμβρίου 2024 τέθηκε σε λειτουργία η βασική γραμμή του Μετρό Θεσσαλονίκης, γεγονός που συνοδεύτηκε από αναδιαρθρώσεις λεωφορειακών γραμμών και ενίσχυση ανταποκρίσεων με τον νέο συγκοινωνιακό χάρτη.

Τον Φεβρουάριο 2026 αφίχθησαν στη Θεσσαλονίκη 100 καινούρια ηλεκτρικά λεωφορεία της κοινοπραξίας ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης και Σερρών, που θα εκτελούν τα δρομολόγια της περιαστικής ζώνης του ΟΣΕΘ.

 Γραμμές 
Ο ΟΑΣΘ εξυπηρετεί τη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο του δικτύου που εποπτεύει ο ΟΣΕΘ. Το δίκτυο λεωφορειακών μετακινήσεων διακρίνεται σε αστική και περιαστική ζώνη, με κάλυψη δήμων του πολεοδομικού συγκροτήματος και τμημάτων των δήμων Δέλτα, Θερμαϊκού, και Θέρμης, μεταξύ άλλων. Οι γραμμές συνολικά είναι 76 με αρκετές υποκατηγορίες.

Το περιαστικό έργο του ΟΑΣΘ εκτελείται από τα ΚΤΕΛ με στόλο των ΚΤΕΛ από το 2020 μέχρι σήμερα.

Η ανταπόκριση μεταξύ γραμμών υποστηρίζεται από βασικούς σταθμούς μετεπιβίβασης, όπως ο Ν. Σ. Σταθμός (ΟΣΕ), ο Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων ΚΤΕΛ Μακεδονία, η Νέα Ελβετία, ο Α.Σ. IKEA και η Σταυρούπολης.

Ο ΟΑΣΘ διαθέτει ολοκληρωμένο σύστημα τηλεματικής για πληροφόρηση δρομολογίων/χρόνου άφιξης και παρακολούθηση του στόλου και του συγκοινωνιακού έργου. Στις αρχές του 2025 ξεκίνησαν να τοποθετούνται νέες /οθόνες τηλεματικής σε στάσεις λεωφορείων στη Θεσσαλονίκη, που δείχνουν τον ακριβή χρόνο άφιξης των λεωφορείων. Αυτές οι νέες πινακίδες τηλεματικής θα είναι συνολικά 200 και θα μπουν σε 200 στάσεις σε όλη την πόλη, στο πλαίσιο έργου ψηφιακού μετασχηματισμού του ΟΣΕΘ (με σύνδεση και με app/portal). 

250px|μικρογραφία|Ένα Yutong E12, κατασκευής 2024, εκτελώντας τη γραμμή 38

 Στόλος Λεωφορείων 
300px|μικρογραφία|Ένα Mercedes Citaro C2 G, κατασκευής 2013, εξυπηρετώντας τη γραμμή 01Χ

Προς το παρόν, ο ΟΑΣΘ διαθέτει λειτουργικό στόλο 300 λεωφορείων (+50 για εφεδρεία) για την αστική ζώνη και 186 λεωφορεία για την περιαστική ζώνη η οποία εκτελείται από την κοινοπραξία των ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, Σερρών και Χαλκιδικής.

Από το 2020 βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου, με στόχο ολόκληρος ο στόλος του ΟΑΣΘ να γίνει πλήρως ηλεκτρικός μέχρι το τέλος του 2027.

Στόλος του ΟΑΣΘ (Αστική ζώνη)
+ΜοντέλοΠλήθοςΙδιοκτησίαΚατασκευήΜήκοςΚατηγορίαMercedes-Benz Citaro C2 G33Leasing201318mEEVMercedes-Benz Citaro C227Leasing201312mEEVMercedes-Benz Conecto II G32Leasing2014–1518mEuro VIIntegralia In-Urban5Leasing2017–187mEuro 6Solaris Urbino III 18,7514Leasing201718,75mEuro VIMAN 18C Lion's City NG330 EfficientHybrid20Leasing202018mEuro VIdAnadolu Isuzu Citiport 1215Leasing202412mEuro VIeYutong E12110ΟΑΣΘ202412mZero emissionTemsa MD9 LE31Leasing2024–259mEuro VIΕφεδρικά λεωφορεία ιδιοκτησίας ΟΑΣΘ
 3 × ΕΛΒΟ C05.B7L, έτος κατασκευής 2005, 11 m, κατηγορίας Euro III
 4 × Mercedes-Benz O530 G, έτη κατασκευής 2006 & 2011, 18 m, κατηγορίας Euro IV/V
 4 × ΕΛΒΟ C08.B9L, έτος κατασκευής 2010, 12 m, Euro V
 6 × ΕΛΒΟ C08.B9LA, έτος κατασκευής 2010, 18 m, Euro V
 8 × Irisbus Citelis 12M, έτη κατασκευής 2010–2011, 12 m, Euro V

Στόλος των ΚΤΕΛ (Περιαστική ζώνη)
+ΠάροχοςΠλήθοςΜοντέλοΚατασκευήΚατηγορίαΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης/Σερρών129Mercedes-Benz O530 Citaro FL, FL LE2009-2011Euro VΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης36MAN A21 Lion's City2009-2013Euro VΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης1Mercedes-Benz Integro II2010Euro VΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης/Σερρών100Yutong U122026Zero emission

 Έλεγχος κομίστρου και μέτρα κατά της εισιτηριοδιαφυγής 
Ο ΟΣΕΘ ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο 2024 πιλοτική εφαρμογή επιβίβασης από την πρώτη θύρα σε επιλεγμένες γραμμές (ΟΑΣΘ και ΚΤΕΛ), με αποβίβαση από τις υπόλοιπες θύρες και ειδικές προβλέψεις για άτομα με αναπηρία (θύρα με ράμπα) και για συνοδούς με παιδικό καρότσι (μεσαία θύρα). 

Το πρόστιμο για μη κατοχή ή μη χρήση εισιτηρίου ορίζεται στο εξηκονταπλάσιο της αξίας του εισιτηρίου, σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης καταβολής προβλέπεται προσαύξηση και διαδικασία είσπραξης σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε η εγκατάσταση ψηφιακού συστήματος καταμέτρησης επιβατών σε 100 λεωφορεία, για την εξαγωγή δεδομένων ζήτησης ανά γραμμή και ώρα, την καλύτερη κατανομή οχημάτων καθώς και την τεκμηρίωση ζητημάτων όπως η εισιτηριοδιαφυγή.

Στο πλαίσιο της μετάβασης σε ψηφιακό σύστημα κομίστρου για τις αστικές συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης, ο ΟΣΕΘ  εισήγαγε το ThessTicket (έξυπνο επαναφορτιζόμενο εισιτήριο) και την ThessCard (προσωποποιημένη κάρτα για μηνιαία, μειωμένα ή δωρεάν προϊόντα). Κατά τη μεταβατική περίοδο συνέχισαν να διατίθενται χάρτινα εισιτήρια παλαιού τύπου, αλλά με τις νέες τιμές.

 Αμαξοστάσια 
Ο ΟΑΣΘ διαθέτει δύο αμαξοστάσια (Φοίνικα και Σταυρούπολης) για την στάθμευση και την τεχνική υποστήριξη του στόλου του.

 Ακριβώς δίπλα από το αμαξοστάσιο της Σταυρούπολης εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο του 2024 σταθμός φόρτισης για τα ηλεκτρικά λεωφορεία του οργανισμού.
 Για την ανατολική πλευρά της Θεσσαλονίκης έχει ανακοινωθεί σχεδιασμός δημιουργίας νέου αμαξοστασίου στη Νέα Ραιδεστό (Δήμος Θέρμης), στο πλαίσιο μετεγκατάστασης του αμαξοστασίου Φοίνικα. Πρόκειται να λειτουργήσει εντός του 2027.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Μεταφορές στη Θεσσαλονίκη