Βερίκοκο

Το βερίκοκο είναι ο καρπός της βερικοκιάς (επιστημονική ονομασία prunus armeniaca) της οικογενείας των ροδιδών. Στην Κύπρο, ο καρπός είναι γνωστός ως χρυσόμηλο.

(Θρεπτική αξία ανά 100γρ.)Θερμίδες 48Νάτριο 1mgΥδατάνθρακες 11γρ. 4%Φυτικές ίνες 8%Σάκχαρο 9 γρ.Ασβέστιο 1% · Σίδηρος 2% 
Κάλιο 7% Βιταμίνη Α 39% · Βιταμίνη C 17%
ΠηγήNutrition Data.com

Ιστορικό
Η βερικοκιά ατάγεται από τη Β. Κίνα, Μαντζουρία και Μογγολία και ήρθε στην Ευρώπη από την Αρμενία απ΄ όπου πήρε και το όνομά της. Η καλλιέργειά της ήταν γνωστή στην Κίνα από το 2.200 π.Χ. και φαίνεται ότι μεταφέρθηκε στην Ελλάδα από τον Μέγα Αλέξανδρο, γιατί δεν αναφέρεται από τον Θεόφραστο (400 π.Χ.).Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, «Φυτολογία» , σ. 64 Εκδ.Αθηνών 1983 Ο Διοσκουρίδης ανέφερε τα βερίκοκα ως αρμενικά μήλα, λόγω της προέλευσης του φυτού.Διοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής Στην Κύπρο και στα Δωδεκάνησα το ονομάζουν χρυσόμηλο, ενώ σε άλλα μέρη της Ελλάδος χρησιμοποιούν το όνομα ζαρδελιά.

Ονομασία
Η ονομασία «βερίκοκο» προήλθε από την αρχαία ελληνική λέξη πραικόκκιον, η οποία με την σειρά της προκύπτει από το λατ. praecocia (praecoquus) που σημαίνει «πρώιμος», επειδή ο καρπός του παρουσιάζει πρώιμη ωρίμανση. Από την ελληνική λέξη προέρχεται και η αραβική berkuk (από το al-barqūq που προήλθε από την βυζαντινή λέξη βερικοκκία).

Περιγραφή
Ο καρπός είναι σαρκώδης, σφαιρικός, με αυλακωτή κοιλιακή ραφή. Ο πυρήνας (κουκούτσι) είναι ξυλώδης και στο εσωτερικό του περιέχει 1-2 σπόρια με πικρή γεύση που μοιάζουν με αμύγδαλα και χρησιμοποιούνται στην φαρμακευτική. Το σαρκώδες και χυμώδες περικάρπιο είναι εύγευστο, γλυκό και έχει χρώμα πορτοκαλοκίτρινο. Το εξωτερικό του βερίκοκου (φλούδα) είναι λεπτό, συνήθως χνουδωτό και είναι χρώματος κίτρινου με μερικές κόκκινες κηλίδες στη μπροστινή του πλευρά.

Είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α και κάλιο. Επίσης περιέχει βιταμίνες C, Β1, Β2 και φυσικό σάκχαρο. Επίσης τα βερίκοκα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες. Το βερίκοκο καταναλώνεται νωπό ως φρούτο. Επίσης μπορεί να καταναλωθεί και αποξηραμένο, γίνεται μαρμελάδα, κομπόστα, χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική και γίνεται λικέρ και χυμός.

Αξιόλογες ελληνικές και ξένες ποικιλίες
Παραγωγή σε τόνους. Στοιχεία 2009 Δεδομένα FAOSTAT(FAO ΦΑΟ)  (Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας)695 364397 749290 000 233 600202 806193 936 190 382122 798

 Τα υπερπρώιμα της Τίρυνθας, που ωριμάζουν 2-30 Μαΐου,
 Τα τσαουλιά της Αττικής με μικρό καρπό, που ωριμάζουν τέλη Μαΐου,
 Τα Μπεμπέκου που ωριμάζουν Ιούνιο-Ιούλιο,
 Τα Διαμαντοπούλου με μικρό και όχι πολύ γλυκό καρπό. Ποικιλία που δεν δίνει μεγάλη παραγωγή.IL MILLEPIANTE (Χίλια Φυτά), σ. 194 Edizione italiana-stamato nel mese di Giugno, 1994 Είναι εξαιρετικά αρωματικά, αλλά δύσκολα στη μεταφορά τους, αφού είναι αρκετά ευαίσθητα.
 LUIZET, όψιμη με καρπούς ωοειδείς και μεγάλους σε πορτοκαλί χρώμα και σάρκα χυμώδη, αρωματική και γλυκιά.
 NANCY χρυσοκίτρινη με κόκκινα στίγματα με λεπτή και λειωμένη σάρκα που αργεί να ωριμάσει στις αρχές Αυγούστου.

Η Τουρκία έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή στον κόσμο. Ακολουθούν το Ιράν, το Ουζμπεκιστάν, η Ιταλία, η Αλγερία, το Πακιστάν, η Γαλλία, το Μαρόκο, η Συρία και η Ισπανία. Η Ελλάδα παράγει πάνω από 45.000 τόνους κατά μέσον όρον ετησίως.

 Στον πολιτισμό και τη λαϊκή κουλτούρα 

 Το βερίκοκο είναι το εθνικό φρούτο της Αρμενίας και φύεται κυρίως στην πεδιάδα του Αραράτ. Συχνά απεικονίζεται πάνω σε αναμνηστικά αντικείμενα της χώρας.
 Οι Κινέζοι συνδέουν το βερίκοκο με την εκπαίδευση και την ιατρική. Για παράδειγμα, η λέξη 杏 壇 ("σινγκ ταν", κυριολεκτικά: «βωμός βερίκοκου») που σημαίνει «εκπαιδευτικός κύκλος», εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως στη γραπτή γλώσσα. Ο Ζουάνγκ Ζου, Κινέζος φιλόσοφος του 4ου αι. π.Χ., αφηγείται μια ιστορία στην οποία ο Κομφούκιος δίδασκε τους μαθητές του σε ένα ν χώρο που περικλειόταν από ξύλο βερικοκιάς. Η συσχέτιση με την ιατρική προέρχεται από την κοινή χρήση των πυρήνων του βερίκοκου ως συστατικού στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική και από την ιστορία του Ντονγκ Φενγκ (董奉), ενός γιατρού κατά την περίοδο των Τριών Βασιλείων, ο οποίος δεν απαιτούσε άλλη πληρωμή από τους ασθενείς του εκτός από το να φυτέψουν βερικοκιές στον οπωρώνα του μόλις αναρρώσουν από τις ασθένειές τους, με αποτέλεσμα μια μεγάλη παραγωγή φαρμακευτικών συστατικών.
 Το γεγονός ότι η περίοδος των βερίκοκων είναι σύντομη στην Αίγυπτο έχει προκαλέσει την κοινή αιγυπτιακή αραβική και παλαιστινιακή αραβική έκφραση filmishmish ("την εποχή του βερίκοκου") ή bukra filmishmish ("αύριο με τα βερίκοκα"), που γενικά εκφέρεται ως απάντηση σε μια απίθανη πρόβλεψη, κάτι αντίστοιχο με την ελληνική έκφραση "ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι".
 Στις κουζίνες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, τα βερίκοκα χρησιμοποιούνται για την παρασκευή καμάρ αλ-ντιν (κυριολεκτικά: "φεγγάρι της πίστης"), ενός παχύρρευστου ποτού από βερίκοκο που είναι δημοφιλές στο ιφτάρ, το δείπνο με το οποίο σταματά η νηστεία του Ραμαζανιού. Πιστεύεται ότι το καμάρ αλ-ντιν ότι προέρχεται από τη Δαμασκό της Συρίας, όπου αναπτύχθηκε για πρώτη φορά η ποικιλία των βερίκοκων που είναι πιο κατάλληλα για το ποτό.
 Στην εβραϊκή κουλτούρα, τα βερίκοκα τρώγονται συνήθως ως μέρος της γιορτής Του Μπισβάτ σέντερ.
 Οι πεζοναύτες των ΗΠΑ θεωρούν εξαιρετική γρουσουζιά να τρώνε ή να έχουν πάνω τους βερίκοκα, ειδικά κοντά σε άρματα μάχης. Αυτή η δεισιδαιμονία τεκμηριώνεται τουλάχιστον από τον πόλεμο του Βιετνάμ και συχνά αναφέρεται ότι προέρχεται από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακόμη και η αναφορά στα βερίκοκα θεωρείται γρουσουζιά, γι' αυτό αντ' αυτού αποκαλούνται «απαγορευμένοα φρούτα» ή «φρούτα Α».
 Οι Αμερικανοί αστροναύτες έτρωγαν αποξηραμένα βερίκοκα στις αποστολές Απόλλων 15 και Απόλλων 17 στη Σελήνη.
 Η ελληνική έκφραση "τι εστί βερίκοκο" χρησιμοποιείται για να καταδείξει το βαθύτερο νόημα μιας δύσκολης κατάστασης.
 Το τραγούδι "Ρίκοκο" (1959) του Τάκη Μωράκη σε στίχους Γιώργου Γιαννακόπουλου που πρωτοερμήνευσε η Αλίκη Βουγιουκλάκη αναφέρεται σε ένα αγόρι που έχει "μάγουλο βερίκοκο", δηλαδή πολύ τρυφερό.

Δείτε επίσης
 Βερικοκιά''

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Φρούτα
Κατηγορία:Δρύπες
Κατηγορία:Εδώδιμα φρούτα