Ιερά Μητρόπολις Πισιδίας

Η Ιερά Μητρόπολις Πισιδίας είναι Μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Μικρά Ασία. Ιδρύθηκε από τον Απόστολο Παύλο και τον μαθητή του Βαρνάβα. 

Έδρα της μητρόπολης είναι σήμερα η Αττάλεια και Μητροπολίτης, από τις 22 Ιουλίου 2022, ο Ιώβ (Γκέτσα).
Ιστορικά στοιχεία
Αρχικά, η επισκοπή ήταν γνωστή ως «Αντιοχείας της Πισιδίας». Η Αντιόχεια της Πισιδίας ήταν η πρωτεύουσα της επαρχίας κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους. Εκεί ζούσαν εθνικοί (ειδωλολάτρες) αλλά και Ιουδαίοι, οι οποίοι είχαν και συναγωγή. Την πόλη επισκέφτηκε δύο φορές ο Απόστολος Παύλος κατά την Α΄ αποστολική του περιοδεία (44–45 μ.Χ.), κήρυξε και ίδρυσε την τοπική εκκλησία, αποτελούμενη από εθνικούς και Ιουδαίους, την οποία και οργάνωσε.

Μετά την παρακμή της πόλης της Αντιόχειας (Πισιδίας), η έδρα της επισκοπής μεταφέρθηκε στην Σπάρτη της Πισιδίας. Από τον 14ο αιώνα άρχισε να ονομάζεται «Πισιδίας», με μερικές εναλλαγές με «Αντιοχείας Πισιδίας». Από το 1661 άρχισε να χρησιμοποιείται ως έδρα και η Αττάλεια, μάλιστα συνηθιζόταν ο επίσκοπος να διαμένει τον χειμώνα στη Σπάρτη και το καλοκαίρι στην Αττάλεια. Κατά τα μεταγενέστερα χρόνια, στη δικαιοδοσία της Μητρόπολης ανήκαν οι επισκοπές: Καστελλορίζου, Μάκρης, Λειβησσού, Βουρδουρίου, Πάρλας, Πόρλου, Μύρων, Σπάρτης, Ατταλείας, Ελμαλού, Φοινίκης, Νησίου και Αντιφέλλου.

Ο Μητροπολιτικός Ναός ήταν αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ο Μητροπολίτης έφερε τον τίτλο: «Μητροπολίτης Πισιδίας, Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λυκίας, Σίδης, Μυρέων και Αττάλειας και Μικράς Αντιόχειας», ενώ από το 1923 μόνο ως «Υπέρτιμος και Έξαρχος Σίδης και Ατταλείας». Από το 1924 με την ανταλλαγή πληθυσμών, η Επισκοπή έπαψε να υφίσταται ουσιαστικά, αλλά ο τίτλος του επισκόπου Πισιδίας δινόταν τιμητικά σε επισκόπους του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Το 2008 επανασυστάθηκε ως κανονική επισκοπή με λειτουργούντες ναούς για την διαποίμανση των Ορθοδόξων της περιοχής.

Η Μητρόπολη σήμερα
Ναοί
Αττάλεια
Στην Αττάλεια, στην παλιά ελληνική συνοικία Καλιτσασλάν, είχε κτιστεί από Έλληνες το 1843-1844 ο ναός του Αγίου Αλυπίου, ο οποίος μετά το 1922 περιήλθε στην ιδιοκτησία ιδιώτη. Το κτήριο είχε εγκαταλειφθεί και έγιναν μικρές εργασίες συντήρησης. Με ενέργειες του Μητροπολίτη Πισιδίας Σωτηρίου ο ναός περιήλθε στην ιδιοκτησία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, πραγματοποιήθηκε η συνολική στερέωση και αποκατάστασή του, ενώ εξοπλίστηκε με ξυλόγλυπτα και εικόνεςΟ Ιερός Ναός Αγ.Παύλου & Αγ. Αλυπίου Ατταλείας. Καθώς δεν υπήρχε πλέον ναός του Αποστόλου Παύλου στην Αττάλεια, από όπου πέρασε κατά την Α΄ Ἀποστολική περιοδεία του, αποφασίσθηκε ο ναός να τιμάται και στο όνομα του Αποστόλου.

Το 2011 έγιναν τα θυρανοίξια του ναού και σε ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι τοποθετήθηκε η ιερά Εικόνα της Παναγίας του Κύκκου, όμοιο αντίγραφο της Θαυματουργής Εικόνας, η οποία επί αιώνες βρισκόταν στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Ατταλείας και την οποία οι πρόσφυγες Ατταλειώτες πήραν μαζί τους και σήμερα βρίσκεται στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Ταύρου ΑθήναςΘυρανοίξια του Ι.Ναού Αγ.Παύλου & Αγ. Αλυπίου Ατταλείας από τον Μητροπολίτη Πισιδίας. Το 2016 αγοράστηκε ένα ανακαινισμένο σπίτι στην παλιά πόλη της Αττάλειας κοντά στον Άγιο Αλύπιο και χρησιμοποιείται ως Επισκοπείο και Πνευματικό Κέντρο του Ναού. 

Αλάγια
Στις 15 Νοεμβρίου 2015, στην πόλη της Αλάγιας (ή Αλάνυας), έγιναν τα θυρανοίξια του νέου ναού της Παναγίας Πισιδιώτισσας, του πρώτου ορθόδοξου ναού που κτίστηκε στην ευρύτερη Μικρά Ασία μετά το 1922. 


Αρχαία Σίδη
Το 2021 στην αρχαία Σίδη (Μάναβκγατ) αποκτήθηκε οικόπεδο και ανεγέρθηκε ναός με Ορθόδοξο Πολιτιστικό Κέντρο με αρχονταρίκι και ξενώνες. Τη σχεδίαση του ναού και την επίβλεψη των εργασιών είχε ο Αγιορείτης Αρχιτέκτονας π. Θεολόγος. Τα θυρανοίξια του ναού πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2022. Ο ναός αφιερώθηκε στον Απόστολο Παύλο για να θυμίζει τον μεγαλοπρεπή παλαιοχριστιανικό ναό του Αποστόλου Παύλου που είχαν κτίσει οι κάτοικοι της Σίδης τον 5ο αιώνα10/06/2022, Εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Πισιδίας Σωτήριος, orthodoxianewsagency.gr.

Επισκοπικός κατάλογος
+  Όνομα  Έτη  ΣχόλιαΑντιοχείας της Πισιδίας Ευδόξιος  τέλη 3ου/αρχές 4ου αιώνα  επί αυτοκράτορα Μαξιμιανού (285-305) Οπτάτος   Άνθιμος   Κυπριανός   Σεργιανός  ~ 314  συμμετείχε στη Σύνοδο της Αγκύρας Όπτιμος  ~375/7 – μετά το 394  συμμετείχε στην Β΄ Οικουμενική Σύνοδο Τρανκιλίνος  πριν το 404 – μετά το 431  συμμετείχε στην Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο Ερέχθιος  μέσα 5ου αιώνα  επί Πατριάρχη Πρόκλου Κανδιδιανός  ~ 448 ~ 449  συμμετείχε στην Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 448 και στη Ληστρική Σύνοδο της Εφέσου το 449 Περγάμιος  πριν τον Οκτώβριο 451 – μετά το 459  συμμετείχε στη Σύνοδο της Χαλκηδόνας Ιωάννης  ~ 518  Πολυδεύκης  ~ 520  συμμετείχε σε Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη (9 Σεπτεμβρίου 520) Βάκχος  ~ 536  συμμετείχε σε Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη Θεόδωρος  ~ 553  συμμετείχε στην Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο Στέφανος  πριν το 680 – μετά το 692  συμμετείχε στην Έκτη και στην Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο Γεώργιος ο Ομολογητής  πριν το 754 – μετά το 787Πατριάρχου Γερμανού, Ευρισκόμενα πάντα, σελ. 200  άγιος, συμμετείχε στην Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο Βασίλειος  ~ 869  Γρηγόριος και Ζαχαρίας  ~ 879  αμφότεροι διεκδικητές της έδρας Βασίλειος  10ος αιώνας  Θεοφύλακτος  ~ 997  Στέφανος  ~ 1072  Μακάριος  τέλη 11ου αιώνα  είχε καλές σχέσεις με τους Σταυροφόρους Μιχαήλ  πριν το 1143 – μετά το 1147  Μακάριος  ~ 1250 ~ 1265  σύγχρονος του Θεσσαλονίκης ΜανουήλΠισιδίας Σάββας  ~ 1294  Γρηγόριος  πριν το 1315 – περί το 1340  Αθανάσιος  1369 – ;  από Σωζοπόλεως Μητροφάνης  1483 – 1484  Βασίλειος  ~ 1541  Δανιήλ (ή Γαβριήλ)  ~ 1575  Παΐσιος Α΄  ~ 1617  Ευθύμιος  ; – 1649 †  Σίλβεστρος  Σεπτέμβριος 1649 – 1661 †  από 15 Σεπτεμβρίου 1655 και Ικονίου, κατόπιν συνενώσεως Ιωακείμ  Σεπτέμβριος 1661 – ;  από Λήμνου Μεθόδιος  1671 – 1673  Παΐσιος Β΄  ; – 1673  παραιτήθηκε Κύριλλος Α΄  21 Δεκεμβρίου 1673 – 1676 †  Λεόντιος Α΄  28 Ιανουαρίου 1676 – μετά το 1691  Λεόντιος Β΄  Ιανουάριος 1697 – 28 Μαρτίου 1719 †  Κοσμάς  1719 – μετά τον Ιούνιο 1735  μετέπειτα Πατριάρχης Αλεξανδρείας Παΐσιος Γ΄  1747 – 1757  Ιγνάτιος  1757  Βενέδικτος Α΄  τέλος 1768 – Αύγουστος 1780  επαύθη, αργότερα Αθηνών Κύριλλος Β΄  Αύγουστος 1780 – Ιανουάριος 1814 †  Διονύσιος  Ιανουάριος 1814 – Ιούνιος 1814 †  από Βιδύνης Ευγένιος  Ιούλιος 1814 – 10 Απριλίου 1821  κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης Γεράσιμος Α΄ (Νικολάου)  Αύγουστος 1821 – Σεπτέμβριος 1827  α΄ θητεία, παραιτήθηκε Σαμουήλ  Σεπτέμβριος 1827 – Νοέμβριος 1830  από Φιλιππουπόλεως, 
κατόπιν Ικονίου Γεράσιμος Α΄ (Νικολάου)  Νοέμβριος 1830 – Μάρτιος 1848  β΄ θητεία, παύθηκε Μελέτιος Α΄  Μάρτιος 1848 – 2 Ιουνίου 1861  από Εδέσσης, παραιτήθηκε Καισάριος  2 Ιουνίου 1861 – 25 Ιουνίου 1880  από Ξανθουπόλεως, 
παύθηκε «δια λόγους διανοητικής καταστάσεως» Παρθένιος (Προδρομίδης)  25 Ιουνίου 1880 – 10 Φεβρουαρίου 1886 †  από Λαοδικείας Βενέδικτος Β΄ (Αδαμαντίδης)  17 Φεβρουαρίου 1886 – 23 Οκτωβρίου 1893  από Γάνου και Χώρας, κατόπιν Προικοννήσου Γεράσιμος Β΄ (Τανταλίδης)  23 Οκτωβρίου 1893 – 1 Ιουνίου 1906  από Σερβίων και Κοζάνης, κατόπιν Ιωαννίνων Κωνσταντίνος (Βαλλιούλης)  3 Ιουνίου 1906 – 17 Ιανουαρίου 1912 †  από Γάνου και Χώρας Γεράσιμος Β΄ (Τανταλίδης)  26 Ιανουαρίου 1912 – Μάρτιος 1923  από Ρόδου, παραιτήθηκε Γερμανός (Αθανασιάδης)  18 Μαρτίου 1924 – 9 Νοεμβρίου 1943  Σάρδεων, έχων την διοίκηση και Πισιδίας Ιεζεκιήλ (Τσουκαλάς)  5 Αυγούστου 1974 – 16 Σεπτεμβρίου 1979  από Αυστραλίας, κατόπιν Κώου και Νισύρου Μεθόδιος (Φούγιας)  12 Μαρτίου 1991 – 6 Ιουνίου 2006 †  από Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Σωτήριος (Τράμπας)  27 Μαΐου 2008 – 10 Ιουνίου 2022 †  από Κορέας Ιώβ (Γκέτσα)  22 Ιουλίου 2022 – σήμερα  από Τελμησσού

Παραπομπές

 Πηγές 
 Επτά ημέρες, εφημερίδα Καθημερινή, 16 Μαρτίου 1997








Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ιστοσελίδα Ιεράς Μητροπόλεως Πισιδίας

Πισιδιας

Κατηγορία:Μικρασιατικός Ελληνισμός
Κατηγορία:Αττάλεια