Ασέα Αρκαδίας

Η Ασέα, παλαιότερα γνωστή ως Καντρέβα, είναι χωριό που ανήκει στην τοπική κοινότητα Ασέας, της δημοτικής ενότητας Βαλτετσίου, η οποία με τη σειρά της ανήκει στο Δήμο Τρίπολης του νομού Αρκαδίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης». Κατά τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας με το σχέδιο «Καποδίστριας», μέχρι το 2010, η Ασέα ανήκε στο τοπικό διαμέρισμα Ασέας, του πρώην Δήμου Βαλτετσίου.

Βρίσκεται περίπου στο κέντρο της Πελοποννήσου. Απέχει περίπου 20 χιλιόμετρα από την Τρίπολη και τη Μεγαλόπολη και 190 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 89 μόνιμους κατοίκους. 

 Ιστορία 
 Αρχαιότητα 
Η αρχαία Ασέα ήταν Αρκαδική πόλη.

Σύμφωνα με τον Στράβωνα απείχε 545 στάδια από την Άραξο και ήταν κώμη της Μεγαλόπολης"...Ἀράξου δὲ πεντακοσίους τετταράκοντα πέντε. ῥεῖ δ' ἐκ τῶν αὐτῶν τόπων ἐξ ὧν καὶ ὁ Εὐρώτας: καλεῖται δὲ Ἀσέα, κώμη τῆς Μεγαλοπολίτιδος, πλησίον ἀλλήλων ἔχουσα δύο πηγάς, ἐξ ὧν ῥέουσιν οἱ λεχθέντες ποταμοί..."Στράβων Γεωγραφία. Θεωρείται ότι πήρε το όνομά της από τον Ασεάτα, γιο του αρχαίου Αρκάδα βασιλιά Λυκάονα."ὠνομάσθησαν δὲ καὶ ἀπὸ Κρώμου Κρῶμοι, καὶ Χαρισία Χαρίσιον ἔχουσα οἰκιστήν, Τρικόλωνοι δὲ ἀπὸ Τρικολώνου, καὶ ἀπὸ μὲν Περαίθου Περαιθεῖς, Ἀσέα δὲ ἀπὸ Ἀσεάτα καὶ Λυκόα καὶ Σουματία ἀπὸ Σουματέως..."Παυσανία Αρκαδικά"...ὡσαύτως δὲ καὶ Μακαρία τε καὶ Δασέα καὶ Τραπεζοῦς ἀπὸ τῶν Λυκάονος ἐκλήθησαν καὶ αὗται παίδων..."Παυσανία Αρκαδικά Από την ευρύτερη περιοχή πήγαζαν οι ποταμοί Ευρώτας και Αλφειός. 

Κάτοικοι της Ασέας πήραν μέρος στις μάχες των Πλαταιών (479 π.Χ.) και Μαντινείας (362 π.Χ.). Νομίσματα της πόλης της Ασέας χρονολογούνται στο 196 π.Χ. Η Ασέα πήρε μέρος στην ίδρυση της Μεγαλόπολης.

 Νεότερη ιστορία  
Κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής ονομαζόταν Καντρέβα. Πήρε πάλι το αρχαίο της όνομα τη δεκαετία του 1920. Πολύ μεγάλη είναι η συμμετοχή των Καντρεβαίων στον Αγώνα της απελευθέρωσης του 1821 και γενικότερα της οργάνωσης των αγωνιστών του Μωριά.

Οι Καντρεβαίοι, με αρχηγό τον καπετάν Ηλία Μπονάρο, που είχε οριστεί και καπετάνιος σωματοφύλακας του Κολοκοτρώνη, καθώς και με άλλους οπλαρχηγούς, πολέμησαν από την αρχή μέχρι το τέλος του αγώνα, όπως μαρτυρείται από τα απομνημονεύματα των αγωνιστών και τα Αρχεία του Κράτους. Το ένοπλο σώμα που διοικούσε ο Μπονάρος δεν αποτελούσαν μόνο Καντρεβαίοι, αλλά και αγωνιστές των γύρω χωριών. 

Άλλος οπλαρχηγός καταγόμενος από το Καντρέβα ήταν ο Σωτήρος Οικονόμου, κουμπάρος του Πάνου Κολοκοτρώνη, που διατηρούσε σώμα από "...εκατόν συγχωριανούς του". Ακολούθησε σε όλους τους αγώνες τον Θ. Κολοκοτρώνη και στη συνέχεια τον γιο του, Γενναίο. 

Με τους παραπάνω οπλαρχηγούς αγωνίστηκε και ο Νικόλαος Φράγκος ή Μπελούλης. Στο σώμα του οπλαρχηγού Παναγιώτη Γιατράκου ανήκαν ως σημαιοφόροι οι Καντρεβαίοι Παναγιώτης Λούπας, Γεώργιος Μπομπολής, καθώς και ο Στάθης Μπομπολής ως στρατιώτης. Όλοι οι πιο πάνω αγωνιστές καθώς και πολλοί που έμειναν ανώνυμοι έλαβαν μέρος σε πολλές μάχες του Αγώνα, και ιδιαίτερα στη μάχη του Βαλτετσίου στις 12-13 Μαΐου 1821, που κατέληξε σε μία από τις σημαντικότερες νίκες της επανάστασης. Καντρεβαίοι αγωνίστηκαν επίσης στην πολιορκία της Τριπολιτσάς, στη μάχη στα Δερβενάκια, στην πολιορκία της Πάτρας και αλλού. Στη μάχη της πολιορκίας του Νεόκαστρου Μεσσηνίας από τον Ιμπραήμ, έλαβαν μέρος οι Καντρεβαίοι Π. Λούπας, που τραυματίστηκε και στα δύο του χέρια, ο Γ. Μπομπολής, που τραυματίστηκε στα πόδια, και ο Στάθης Μπομπολής. Και οι τρεις αιχμαλωτίστηκαν από τον Ιμπραήμ. Αργότερα αφέθηκαν ελεύθεροι. Ο αγώνας κατά του Ιμπραήμ συνεχίστηκε. Στη μάχη στο Μανιάκι αγωνίστηκε ο Ν.Φράγκος, ο οποίος αγωνίστηκε και στη μάχη της Τραμπάλας. Στην παραπάνω μάχη αγωνίστηκε  ο Σωτήριος Οικονόμου καθώς και ο Παναγιώτης Λούπας.

 Πληθυσμός 
Ο πληθυσμός της Ασέας παρέμεινε σταθερός με σημαντικές αυξομειώσεις από το 1879 μέχρι και το 1928. Έπειτα ο πληθυσμός της συρρικνώθηκε σημαντικά.

 Σύλλογος Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής Ασέας 
αριστερά|μικρογραφία|Το αστεροσκοπείο Ασέας τη μέρα.
Ο σύλλογος Αστροφυσικής Ασέας δημιουργήθηκε το 2013 και έχει έδρα το δημοτικό σχολείο στην κοινότητα Ασέας Αρκαδίας. Αποτελείται από επιστήμονες φυσικομαθηματικών και πολυτεχνικών σχολών και απευθύνεται σε όλους τους Αρκάδες που θέλουν είτε να συμμετέχουν είτε να παρακολουθούν τις εκδηλώσεις του. Το  καλοκαίρι ο σύλλογος δραστηριοποιείται στο χωριό και στα γειτονικά  χωριά της Δ.Ε. με επιστημονικές διαλέξεις και αστρονομικές παρατηρήσεις.

 Αστεροσκοπείο Ασέας 
Το αστεροσκοπείο Ασέας βρίσκεται στο Σπετσεροπούλειο Άλσος, δίπλα από το δημοτικό σχολείο της κοινότητας και αποτελείται από ένα διώροφο κυλινδρικό κτήριο με ξύλινη επένδυση και θόλο αλουμινίου διαμέτρου 3,6 μέτρων. Το αστεροσκοπείο μελετήθηκε και κατασκευάστηκε από το σύλλογο αστροφυσικής Ασέας, αποκλειστικά με δωρεές μελών, ιδρυμάτων, κατοίκων και φίλων της επιστήμης.  

 Επιφανείς Ασεάτες 
 Νίκος Γκάτσος (1911-1992), ποιητής και στιχουργός. Γεννήθηκε στην Ασέα Αρκαδίας όπου έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του, αργότερα πήγε στην Τρίπολη για να φοιτήσει στο 1ο Γυμνάσιο της πόλης. Μόλις τελείωσε το 6ταξιο Γυμνάσιο συνέχισε της σπουδές στην Αθήνα όπου και έμελλε να γίνει ένας από τους κορυφαίους στιχουργός και ποιητές παγκοσμίως.
 Γεώργιος Παπαηλίου, ευεργέτης.
 Γεώργιος Σπετσερόπουλος (Ασέα 1861 - Κάϊρο 1929), ευεργέτης.
 Νίκος Καρβέλας, μουσικοσυνθέτης.
 Χρίστος Παπαδημητρίου, θεωρητικός επιστήμονας και καθηγητής στο τμήμα «Επιστήμης Υπολογιστών» του Πανεπιστημίου Κολούμπια στην Νέα Υόρκη, με καταγωγή από το χωριό.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Μία ιστοσελίδα για την Ασέα
 Σύλλογος Αστροφυσικής Ασέας

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Αρκαδίας
Κατηγορία:Δήμος Τρίπολης