Ελένη Χατζηαργύρη

Η Ελένη Χατζηαργύρη (Χαλκίδα, 9 Νοεμβρίου 1923 - Αθήνα, 1 Οκτωβρίου 2004), το γένος Γαρυφαλλίδου, ήταν Ελληνίδα ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης.

 Βιογραφία 
Η οικογένειά της καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε θέατρο με καθηγητή τον Κάρολο Κουν. Διακρίθηκε για τις ερμηνείες της κυρίως σε δραματικούς θεατρικούς ρόλους.

 Θέατρο 
Ξεκίνησε την καριέρα της στο θέατρο ως φοιτήτρια, τον Νοέμβριο του 1942 και έχοντας ήδη παντρευτεί τον Κώστα Χατζηαργύρη, του οποίου το επίθετο κράτησε στην υπόλοιπη ζωή της. Πρωτομεφανίστηκε στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» στο θεατρικό έργο Rosmersholm του Χένρικ Ίψεν (Henrik Ibsen), στο ρόλο της Ρεμπέκα Γουέστ. Συνεργάστηκε με πολλούς θιάσους για να φθάσει στο Εθνικό Θέατρο, το 1950, και όπου, αργότερα, προσελήφθη ως μόνιμη πρωταγωνίστρια και παρέμεινε επί εικοσαετία (1962 - 1981). Οι θεατρικοί τύποι μέσα από τους οποίους η Ελένη Χατζηαργύρη διέπρεψε και καθιερώθηκε ως κορυφαία δραματική ηθοποιός ήταν το αρχαίο δράμα και το κλασικό ρεπερτόριο. Από τους πρώτους της ρόλους ήταν της Ιούς με τον Αλέξη Μινωτή στον Προμηθέα Δεσμώτη και της Masha στις Τρεις αδελφές του Αντόν Τσέχωφ (Anton Chekhov), το 1951, που αποτέλεσαν σταθμούς στην καριέρα της.

Το 1945, σε ηλικία 20 ετών, έπαιξε στο Κρατικό (τότε Βασιλικό) Θέατρο Βορείου Ελλάδος και την επόμενη χρονιά εντάχθηκε στο δυναμικό του θιάσου Κατερίνας Ανδρεάδη - Γιώργου Παππά, ερμηνεύοντας Τζορτζ Μπέρναρντ Σω, Πρέσλεϊ, Lillian Hellman και Ασημάκη Γιαλαμά. Η επιστροφή της στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» σηματοδοτείται από την συμμετοχή της σε έργα Αισχύλου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Γρηγορίου Ξενόπουλου. Παράλληλα συνεργάσθηκε με τους θιάσους Μανωλίδου - Παππά, Μουσούρη - Βεάκη - Παππά, Κοτοπούλη.

Τη δεκαετία του 1950 την υποδέχεται για πρώτη φορά το Εθνικό Θέατρο, όπου μοιράστηκε τη σκηνή με τον Αλέξη Μινωτή και την Κατίνα Παξινού. Στην συνέχεια δοκίμασε ποικιλία ρόλων και θεατρικών ειδών συνεργαζόμενη με τους θιάσους Νίκου Χατζίσκου, Κώστα Μουσούρη και Μίμη Φωτόπουλου. Θα παίξει Μ. Σκουλούδη, Σαίξπηρ, Δημήτρη Ψαθά, Πρίσλεϋ, Σακελλάριο - Γιαννακόπουλο, Γιαλαμά - Πρετεντέρη, Δημήτρη Γιαννουκάκη και Στέφανο Φωτιάδη. Το 1962 προσλαμβάνεται ως μόνιμη πρωταγωνίστρια στο Εθνικό Θέατρο όπου παραμένει μέχρι το 1981. Έπαιξε στην Ηλέκτρα του Σοφοκλή, το 1978, που ήταν το κύκνειο άσμα του δασκάλου-σκηνοθέτη Δημήτρη Ροντήρη. Το Εθνικό Θέατρο θα την ξαναδεχθεί το 1996 ως πρωταγωνίστρια στους Αστέγους της Μαριέτας Ριάλδη και στους Βρυκόλακες του Ίψεν (1997), σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου.

Εκτός της μεγάλης κρατικής σκηνής, θα συμπρωταγωνιστήσει ως Αλίνα Σόλνες με τον Δημήτρη Χορν στο Αρχιμάστορας Σόλνες του Ίψεν, το 1983, και ως Άτοσσα με τον Αλέξη Μινωτή στη τραγωδία Πέρσες του Αισχύλου, το 1984. Από το 1987 συμμετείχε στο θίασο του Αμφιθέατρου του Σπύρου Ευαγγελάτου, όπου η παρουσία της κορυφώθηκε με τον ρόλο της Κλυταιμνήστρας στην κατά Ευαγγελάτον ερμηνεία της τραγωδίας Ορέστεια του Αισχύλου, το 1990.

 Κινηματογράφος 
Επίσης το 1946 ξεκίνησε την εμφάνισή της στον Ελληνικό Κινηματογράφο και σχεδόν σαράντα χρόνια μετά στην ελληνική τηλεόραση. Τα πρώτα χρόνια, ο κινηματογράφος τής έδωσε ευκαιρίες, τις οποίες φαίνεται ότι δεν εκμεταλλεύτηκε, ίσως, διότι όπως και πολλοί άλλοι καταξιωμένοι ηθοποιοί την εποχή εκείνη, είχε συνείδηση ηθοποιού του θεάτρου. Έπαιξε σε αρκετές ταινίες όπως Καταδρομή (1946) του Μ. Καραγάτση, Η αγνή του λιμανιού του Γιώργου Τζαβέλλα (1952) με τον Αλέκο Αλεξανδράκη, Η μοίρα γράφει την ιστορία του Δημ. Ιωαννόπουλου, Έγκλημα στο Κολωνάκι του Τζανή Αλιφέρη (1959), Ήρθες αργά της πρώτης Ελληνίδας σκηνοθέτιδος Μαρίας Πλυτά - Χατζηνάκου (1961).

 Διδασκαλία 
Επί σαράντα χρόνια ήταν καθηγήτρια σε πολλές δραματικές σχολές. Η κριτική έγραψε γι' αυτήν ότι υπηρέτησε τη θεατρική ιδέα με συνέπεια, σεμνότητα και αυτοσεβασμό. Ο Κάρολος Κουν την είχε χαρακτηρίσει δραματική ντάμα.

 Διακρίσεις 
Το 2001 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο και στις 17 Μαΐου 2003, σε ειδική συνεδρία στην Μεγάλη Αίθουσα Τελετών, η Ελένη Χαρζηαργύρη ανακηρύχθηκε επίτιμη διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επίσης, ο Δήμος Χαλκιδέων την τίμησε με έκθεση φωτογραφίας της Ε. Χατζηαργύρη από το θέατρο και τον κινηματογράφο και, σε ειδική τελετή το Σάββατο 19 Ιουλίου 2003, με ομιλία από τη δημοσιογράφο Ροζίτα Σώκου με θέμα «Η προσφορά της Ε. Χατζηαργύρη στο Ελληνικό Θέατρο και τον Κινηματογράφο».

 Προσωπική ζωή 
Το 1942, μέσω του Κουν, γνώρισε και παντρεύτηκε τον χρηματοδότη της ίδρυσης του Θεάτρου ΤέχνηςΙστορία , ιστότοπος Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν και αργότερα πεζογράφο Κώστα Χατζηαργύρη και μαζί του απέκτησε έναν γιο, τον Δημοσθένη Χατζηαργύρη. Εγγονή της είναι η επίσης ηθοποιός Σάννυ Χατζηαργύρη. Η διάρκεια του γάμου της ήταν σύντομη (1942-1946). Αργότερα συνδέθηκε επαγγελματικά (στο θέατρο και τον κινηματογράφο), αλλά και συναισθηματικά με τον επίσης ηθοποιό του κλασικού ρεπερτορίου Νίκο Τζόγια. Το 1966 παντρεύτηκε τον επιχειρηματία Νίκο Λίβα που πέθανε το 1982.

Ύστερα από σύντομη νόσηση με καρκίνο, η Ελένη Χατζηαργύρη πέθανε στην Αθήνα και κηδεύτηκε στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.

 Φιλμογραφία 
ΈτοςΤίτλοςΡόλος1946Καταδρομή στο Αιγαίον Άννα Κομνηνού1948Μαντάμ Σουσού 1950Λυπηθείτε το παιδί μου  (Αμάρτησα για το παιδί μου)Ρόη1952Ο άλλος ΛιάναΗ Αγνή του λιμανιού Αγνή / Μαρία1955Ο αγαπητικός της βοσκοπούλαςΜάρωΚαταδικασμένη κι από το παιδί της Άννα Παύλου1956Θυσία της μάναςΜάγδα Τεγά1957Της τύχης τα γραμμένα ΛίζαΤης νύχτας τα καμώματα ΕλένηΗ μοίρα γράφει την ιστορία Σίβυλλα ΜπότηΌπου φτώχεια και φιλότιμο ΚάτιαΟ μεγαλοκαρχαρίας (Κατά λάθος διάσημη)Λίνα1958Το μυστικό της κατηγορουμένης 1959Αντίο ζωήΆννα ΒεργήΕπιστροφή από το μέτωπο Άννα Φλερύ1960Έγκλημα στο Κολωνάκι ΖουλιέτΟ δολοφόνος αγαπούσε πολύ Ντόρα Φλερ1961Ήρθες αργάΜαργαρίταΤο δράμα μιας αμαρτωλήςκα Ζαμάνη, μητέρα Αλέκου1962Η Ελληνίδα και ο έρωτας ιερόδουληΕσκότωσα για το παιδί μουΆννα ΝικολάουΟι αμαρτωλές Οι κατατρεγμένοι 

 Θεατρικές παραστάσεις 

 σεζόν παράσταση ρόλος θίασος θέατρο σκηνοθέτης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1942/1943 Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε κα Πόντζα Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» Θέατρο Αλίκης Κάρολος Κουν Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1943/1944 Η Τρισεύγενη Πραξιθέα Κρατικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1943/1944 Βαβυλωνία Το κορίτσι της Μισε - Μπαστιά Κρατικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1944/1945 Στο βυθό Νατάσα Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» Θέατρο Βρετάνια Κάρολος Κουν Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1946/1947 Εμείς και ο χρόνος Χαινζελ Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» Θέατρο Αλίκης Κάρολος Κουν Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1946/1947 Σατανικό τηλεφώνημα  Θίασος Γιώργου Παππά Θέατρο Βρετάνια  Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1946/1947 Πάνω στα βράχια  Θίασος Αιμίλιου Βεάκη - Γιώργου Παππά Θέατρο Βρετάνια Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1947/1948 Βαθειές είναι οι ρίζες Αλίκη Λάνγκτον Θίασος Βάσως Μανωλίδου - Γιώργου Παππά Θέατρο Rex Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1947/1948 Ο σατανάς Λίνα Θίασος Βάσως Μανωλίδου - Γιώργου Παππά Θέατρο Rex Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1949/1950 Η κληρονόμος Μάργκαρετ Ώλμοντ Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Αλίκης  Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1949/1950 Προσκήνιο Κατερίνα Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Αλίκης Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1949/1950 Λίλιομ Τζούλια Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Αλίκης Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1949/1950 Ένας αξιοθαύμαστος υπηρέτης Τουήνη Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Αλίκης Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1949/1950 Το νου σου στην Αμέλια Κόμισσα Θίασος Βάσως Μανωλίδου - Γιώργου Παππά Θέατρο Γκλόρια (θερινό) Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1949/1950 Ο σατανάς Λίνα Θίασος Βάσως Μανωλίδου - Γιώργου Παππά Θέατρο Γκλόρια (θερινό) Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1950/1951 Βρυκόλακες Ρεγγίνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας περιοδεία Φώτος ΠολίτηςΑλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1950/1951Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1951/1952 Τρεις αδελφές Μάσα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Κάρολος Κουν Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1951/1952 Σταυροδρόμι Γιάννα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1952/1953 Ο αρχισιδηρουργός Κλαίρ ντε Μπωλιέ Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Μουσούρη Κώστας Μουσούρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1952/1953 Η Φάννυ τα κατάφερε Φάννυ Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Μουσούρη Κώστας Μουσούρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1952/1953 Ο ποπολάρος Κοντεσσίνα Έλντα Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Μουσούρη Κώστας Μουσούρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1954/1955 Αν ήθελα ν' αρέσω … Μαρσέλ Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Μουσούρη Κώστας Μουσούρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1954/1955 Η ώρα της φαντασίας Τζεραλντίν Θίασος Κώστα Μουσούρη Θέατρο Μουσούρη Κώστας Μουσούρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1957/1958 Ο ηλίθιος Ναστάσια Φιλίπποβνα Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Rex Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1959/1960 Δον Καμίλλο Μία κυρία Θίασος Μίμη Φωτόπουλου Θέατρο Μίμη Φωτόπουλου Γιώργος Θεοδοσιάδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1960/1961 Επικίνδυνη στροφή Φρίντα Κάπλαν Θίασος των Διονυσίων Θέατρο Διονύσια Τίτος Φαρμάκης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1960/1961 Άσκησις πέντε δακτύλων Λουίζ Χάρινγκτον Θίασος των Διονυσίων Θέατρο Διονύσια Τίτος Φαρμάκης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1961/1962 Βασιλεύς ο Ροδολίνος Αννάζια Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Ωδείο Ηρώδου του Αττικού Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1962/1963 Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα Μαρτίριο Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1966/1967 Ιβάνωφ Άννα Πέτροβνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Λεωνίδας Τριβιζάς Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1966/1967 Η συναναστροφή Γυναίκα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Λεωνίδας Τριβιζάς Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1967/1968 Ερρίκος Δ' Μαρκησία Ματίλντα ντε Σπίνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Δημοτικό Θέατρο Πειραιά Λεωνίδας Τριβιζάς Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1968/1969 Ο βυσσινόκηπος Βάρια Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1969/1970 Η βεντάλια της λαίδης Γουίντερμηρ Κα Έρλυν Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Σωκράτης Καραντινός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1971/1972 Θεοφανώ Βασίλισσα Θεοφανώ Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1973/1974 Οθέλλος Δυσδαιμόνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1974/1975 Η ζωή που σου έχω δώσει Ντόνα Άννα Λούνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Γιώργος Θεοδοσιάδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1975/1976 Μήδεια Μήδεια Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας περιοδεία Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1977/1978 Βασιλιάς Ληρ Γκόνεριλ Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1978/1979 Αυτοκράτωρ Μιχαήλ Ζωή Πορφυρογέννητη Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1979/1980 Η ζωή που σου έχω δώσει Ντόνα Άννα Λούνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Γιώργος Θεοδοσιάδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1980/1981 Ματωμένος γάμος Μάνα του Γαμπρού Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1981/1982 Ο καρδινάλιος της Ισπανίας Βασίλισσα Ιωάννα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1983/1984 Ο αρχιμάστορας Σόλνες Αλίνα Σόλνες Θεατρική Επιχείρηση Ε. Μαρουλίδη - Βασιλειάδη και Χρ. Αδαμόπουλου Θέατρο Διονύσια Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1991/1992Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1992/1993 Άμλετ Γερτρούδη Αμφι-θέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου Αμφι-Θέατρο Σπύρος Ευαγγελάτος Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1995/1996 Τρεις ψηλές γυναίκες Α Σύγχρονη Θεατρική Σκηνή Θέατρο Αθηνών Ανδρέας Βουτσινάς Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1996/1997 Βρυκόλακες Κυρία Άλβινγκ Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Σπύρος Ευαγγελάτος Ελληνική Θεατρική Περίοδος 2001/2002 Η κυρία Κλάιν Μέλανι Κλάιν Θέατρο Εξαρχείων Θέατρο Εξαρχείων Τάκης Βουτέρης

Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από το έντυπο πρόγραμμα της κάθε παράστασης ή/και από σχετικά δελτία τύπου.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


 Πηγές 
 "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.61ος, σελ.12.
 Έλληνες - Ελληνίδες ηθοποιοί
 Θόδωρος Έξαρχος: "Έλληνες Ηθοποιοί - Αναζητώντας της ρίζες", Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών
 www.retrop.gr
 www.90lepta.com

Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Καθηγητές της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Δραματικής Σχολής Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν