Ελένη Ζαφειρίου

Η Ελένη Ζαφειρίου (Λάρισα 1916 – 2 Σεπτεμβρίου 2004) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης από τις σημαντικότερες τις γενιάς της.

Βιογραφία

Η Ελένη Ζαφειρίου δεν γνώρισε τη βιολογική της μητέρα γιατί εκείνη πέθανε στη γέννα. Σε μικρή ηλικία υιοθετήθηκε από την ηθοποιό Κυριακούλα Ζαφειρίου. Η τελευταία συνάντησε το κορίτσι κατά την διάρκεια μιας περιοδείας, την συμπάθησε και ζήτησε από τον πατέρα της να τής την δώσει ως ψυχοκόρη. Η Ελένη πήρε το επίθετο της θετής μητέρας της και ξεκίνησε μια καινούρια ζωή, άμεσα συνυφασμένη με το θέατρο. Στα μαθητικά της χρόνια ακολουθούσε τον περιπλανώμενο θίασο του θετού αδελφού της, άλλαζοντας συνέχεια τόπο διαμονής. Κουμπάρος της ήταν ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Γρηγορίου, η ταινία του οποίου Πικρό ψωμί ήταν η πρώτη ταινία όπου έπαιξε η Ζαφειρίου. 

Πέθανε στο Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών μετά από μάχη με αλλεπάλληλα εγκεφαλικά επεισόδια και κηδεύθηκε στο Νεκροταφείο Χαλανδρίου σε στενό οικογενειακό κύκλο.

 Καριέρα 
Υπήρξε απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Πρωτοεμφανίστηκε στη θεατρική σκηνή το 1936 στο έργο Πριν από το ηλιοβασίλεμα του Γκέρχαρτ Χάουπτμαν που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο.

Υποδύθηκε δεκάδες ρόλους κυρίως του κλασικού ρεπερτορίου. Σημαντικότεροι εξ αυτών ήταν ο ρόλος της βασίλισσας Μαργαρίτας στον Ριχάρδο τον Γ΄, της θεάς Αθηνάς στην Ιφιγένεια, της Άτοσσα στους Πέρσες, της βασίλισσας Γερτρούδης στον Άμλετ, της Γονερίλης στον Βασιλιά Ληρ, της τροφού στη Μήδεια, της Αντιγόνης στον Οιδίπου επί Κολωνώ, της Τέκμησσας στον Αίαντα, της Σάρας στη Θυσία του Αβραάμ, της Ρονκάλαινας στον Βασιλικό κ.ά..

Είχε διαπρέψει στον κινηματογράφο σε εξαιρετικούς ρόλους, με θαυμάσια προσόντα ηθοποιίας, ενσαρκώνοντας την απλοϊκότητα των γυναικών των λαϊκών τάξεων, όπως π.χ. Πικρό ψωμί, Μικρή πολιτεία, Η λίμνη των πόθων, κ.π.ά..

Στις περισσότερες κινηματογραφικές ταινίες που συμμετείχε υποδυόταν τη μάνα των πρωταγωνιστών. Στην τηλεόραση χαρακτηριστικός παρέμεινε ο ρόλος της Καμπουρίτσας, που ερμήνευσε στη σειρά Ο Χριστός ξανασταυρώνεται τη δεκαετία του '70.

Επιπρόσθετα, συμμετείχε στη μεταγλώττιση ορισμένων κινουμένων σχεδίων. Συγκεκριμένα, έδωσε τη φωνή της στη μάγισσα από την ταινία Η Χιονάτη και οι επτά νάνοι και τη λαίδη Κλώσσα από την ταινία Ο Ρομπέν των Δασών.

Το 1991, κυκλοφόρησε το βιβλίο της Ελένης Ζαφειρίου με τίτλο Τι να σου πρωτοθυμηθώ βρε μάνα από τις εκδόσεις Οδός Πανός. 

Φιλμογραφία

 Κινηματογράφος 
Έτος Στις μεταγλωττισμένες ταινίες, η χρονολογία αναφέρεται στο έτος παραγωγής και όχι στο έτος μεταγλώττισηςΤίτλοςΡόλος1937Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοιμάγισσα (φωνή) 1951Πικρό ψωμί ΛυμπέρηΝεκρή πολιτεία ΓιάνναΗ Αγνή του λιμανιού Μάρθα1953Όνειρα κοριτσιών1954Η άγνωστοςΡόζαΟ δρόμος με τις ακακίεςΕλένη Δούβη, μητέρα Ντόρας
(ως Νίτσα Ζαφειρίου)Ανοιχτή θάλασσαμάνα Σμαρώς1956Η καφετζούΆννα ΓιαβάσηΤο κορίτσι με τα μαύρα Φρόσω1957Το τελευταίο ψέμαΚατερίναΗ θεία απ' το ΣικάγοΕυτέρπη ΜπάρδαΗ λίμνη των πόθωνμητέρα Χρήστου1958Η κυρά μας η μαμμήκυρία ΜπέκουΑπαγορευμένη αγάπη1959Ναυάγια της ζωήςΕυθυμία, μητέρα ΦούλαςΕρωτικές ιστορίεςΣμαραγδήΗ λίμνη των στεναγμώνβάγιαΖάλογγο, το κάστρο της λευτεριάςΤζαβέλαινα1960Στρατιώτες δίχως στολήΜάρθα1961Ο κατήφοροςΕλισάβετ ΝικολάουΑπολύτρωσημητέρα Ηλία1962Ουρανόςμητέρα ΣτρατήΤαξίδιμητέρα ΜαρίναςΝόμος 4000κυρία ΟικονόμουΤα σκαλοπάτια της ζωήςκυρία Ζαρλάτη1963Ανήσυχα νιάταΛέναΚαρδιές στην καταιγίδακα Λιάπη, μητέρα ΕλένηςΤο μεγάλο μυστικόμητέρα Χριστίνας1964Εγωισμόςμητέρα ΓιώργουΠικρή μου αγάπημητέρα ΔημήτρηΔεσποινίς ΔιευθυντήςΛουκία ΣαμιωτάκηΣτη σκιά μιας άλληςθείαΟ γυρισμός της μάναςμάναΔρόμος χωρίς σύνοραΤα δάκρυά μου είναι καυτάθεία ΜαρίναςΗ Κύπρος στις φλόγεςμητέρα Παύλου1965Το φτωχόπαιδοΜαρίαΗ Γυμνή ΤαξιαρχίαΣοφίαΜε πόνο και με δάκρυαΜαρίαΠεριφρόνα με γλυκειά μουΔέσποιναΚαρδιά μου πάψε να πονάςθεία ΝίκουΠαντρεύουν την αγάπη μουΟ μετανάστης μητέρα Ανθής1966ΔοκιμασίαΛέναΤζένη ΤζένηΜατίνα ΣκούταρηΟ κατατρεγμένοςΕλένη Σαρίογλου / κα ΣτόϊκαΈχω δικαίωμα να σ' αγαπώκυρία ΚαρράΑγάπη που δεν σβήνει ο χρόνοςμητέρα ΤάκηΘέλω να ζήσω στον ήλιοκυρία ΘεοφίλουΟ άνθρωπος που γύρισε από τον πόνοΕιρήνη Λιώση1967Δεν πουλάω την καρδιά μουμητέρα ΣτέφανουΔακρυσμένα μάτιαθείαΚάποτε κλαίνε και οι δυνατοίΑγγελική ΓεραλήΤα δολάρια της ΑσπασίαςΑσπασίαΓαμπρός απ' το ΛονδίνοΕλένηΗ ώρα της δικαιοσύνηςΧριστίνα ΓιαρούκουΑυτή που δεν λύγισεΜαρίαΞεριζωμένη ΓενιάΦανή ΚαρατζόγλουΤο σπίτι των ανέμωνΝίνα ΙορδανίδουΑντίζηλοιΕλληνίδα σύζυγοςΕρασταί του μεσαίου τοίχουμητέρα του συγγραφέαΑπ' τα Ιεροσόλυμα με αγάπη1968Αγάπη και αίμα Αλίκη ΑργούζηΗ καρδιά ενός αλήτηΚατερίνα ΣαρρήΗ αρχόντισσα κι ο αλήτηςμητέρα ΛευτέρηΤο παρελθόν μιας γυναίκαςΔέσποινα ΜουτούσηΤαπεινός και καταφρονεμένοςμητέρα ΜανούσουΚαταραμένη αγάπημητέρα ΝικόλαΗ λεωφόρος του μίσους μητέρα ΣτάμουΈνα κορίτσι αλλιώτικοκυρία ΜανωλέσουΆδικη κατάραγειτόνισσαΖήσε για την αγάπη μαςθεία ΔημήτρηΗ λυγερήΜήτραινα, μητέρα ΔέσπωςΑργυρώ, η προδομένη τσελιγκοπούλαμητέρα ΚωνσταντήΑφροδίτη, το κορίτσι που πόνεσεμητέρα Λουκά1969Ο πρόσφυγαςΔέσποινα ΣκούταρηΞύπνα, ΒασίληΑντιγόνη ΒασιλάκηΤο τελευταίο αντίοΑθηνάΗ σφραγίδα του ΘεούΦρόσω, μάνα ΑνδρέαΦτωχογειτονιά αγάπη μουΜαρία ΡήγαΓια την τιμή και τον έρωτακυρία ΚλαδάΈνας άνδρας με συνείδησηΤασίαΗ Οδύσσεια ενός ξεριζωμένουΦανή ΚαρατζόγλουΜαριώ, η κατατρεγμένη βοσκοπούλαμητέρα ΜαριώςΗ θυσία μιας γυναίκαςκυρία Θάνου1970Ο Αστραπόγιαννοςμάνα ΓιάννουΕσένα μόνον αγαπώκα Κόση, μητέρα ΖαφείρηΥπολοχαγός Νατάσσαμάνα ΝατάσσαςΟ αετός των σκλαβωμένωνΦωτεινήΤο όνειρο της ΚυριακήςΤασία, θεία ΆγγελουΏρες αγάπης, ώρες πολέμουΜαρίαΧριστινιώκυρα-ΓιώργαιναΑυτοί που μίλησαν με τον θάνατοΘεοδώρα ΑθανασίουΓύρω μας γκρεμίστηκαν όλαΜαρία, θεία Παύλου1971Αγάπησα έναν αλήτηΜαρίαΗ κραυγή της αλήθειαςΦλώραΖούσα μοναχός χωρίς αγάπηθεία ΆνναςΑννιώ, η τσελιγκοπούλα της κατάραςκυρία ΚαλέργηΗ αρχόντισσα του κάμπουΟι άνδρες ξέρουν ν' αγαπούνΑμαλίαΗλιογέννητημητέρα Στρατή1972Ο εχθρός του λαούΛένηΤύψεις συνειδήσεωςΕλένη, μητέρα Αλίκης, πεθερά Πέτρου1973Ο Ρομπέν των Δασώνλαίδη Κλώσσα (φωνή) 1996Προς την ελευθερίακριτικός

 Θέατρο 
ΈτοςΤίτλος1928Ερωτικές γκάφες1936Ο επιθεωρητήςΠριν το ηλιοβασίλεμα1939Πέρσες1954Μια γυναίκα χωρίς σημασία1961Ικέτιδες1969Η τρισεύγενη1977ΕλένηΚαποδίστριας1979ΘεσμοφοριάζουσεςΜάρτυς κατηγορίας1980Το τραγούδι του νεκρού αδερφού1992Βασικά με λεν Θανάση

 χρονική περίοδος παράσταση ρόλος εταιρεία παραγωγής θέατρο σκηνοθέτης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1935/1936 Τρισεύγενη Γ Γυναίκα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1937/1938 Ο πρίγκηπας του Χόμπουργκ Γυναίκα χωρικού Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1938/1939 Ο σταυρός και το σπαθί Η πριμικηρία Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1943/1944 Μίνα φον Μπάρνχελμ Μια κυρία στα μαύρα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Πέλος Κατσέλης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1945/1946 Τρισεύγενη Κυρά Καλή Νέα Σκηνή (Μ. Μερκούρη-Ν. Χατζίσκος) Θέατρο Κατερίνας  Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1947/1948Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1948/1949 Το τραγούδι της κούνιας – Ζητείται υπηρέτης Εκκλησάρισσα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας περιοδείαΔημοτικό Θέατρο Πειραιά Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1951/1952 Η απαγωγή της Σμαράγδως Θεανώ Εταιρεία Ελληνικού Θεάτρου Τζαβαλά Καρούσου Θέατρο Ντο Ρε Τζαβαλάς Καρούσος Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1955/1956 Μήδεια Τροφός Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας περιοδεία Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1955/1956 Ο άρχοντας Αμέρσα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1955/1956 Θεοφανώ Σκλάβα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1957/1958 Τρισεύγενη Κυρ Αλτάνα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Κωστής Μιχαηλίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1960/1961 Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας Κυρία Ιλ Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1961/1962 Ερωφίλη Χρυσονόμη Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Ωδείο Ηρώδου του Αττικού Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1962/1963 Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα Πόνθια Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1962/1963 Η θυσία του Αβραάμ Τάμαρ Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Ωδείο Ηρώδου του Αττικού Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1964/1965 Τρωάδες Ανδρομάχη Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας περιοδεία Τάκης Μουζενίδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1964/1965 Ο Βασιλικός Ρονκάλαινα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Μινωτής Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1966/1967 Η συναναστροφή Όλγα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Λεωνίδας Τριβιζάς Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1970/1971 Τριαντάφυλλο στο στήθος Στρέγκα Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1970/1971 Εκκλησιάζουσαι Α Γρηά Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας περιοδεία Σωκράτης Καραντινός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1974/1975 Ήταν όλοι τους παιδιά μου Κέητ Κέλλερ Απλό Θέατρο περιοδεία Αντώνης Αντύπας Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1974/1975 Η ζωή που σου έχω δώσει Ελισσάβετ Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας Κτήριο Τσίλερ Γιώργος Θεοδοσιάδης Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1979/1980 Περικλής, ο πρίγκιπας της Τύρου ΛυκόριναΜεσίτρα Προσκήνιο Αλέξη Σολομού Ωδείο Ηρώδου του Αττικού Αλέξης Σολομός Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1979/1980 Μάρτυς κατηγορίας Τζάνετ Μακένζυ Θίασος Αλέκου Αλεξανδράκη - Νόνικας Γαληνέα Θέατρο Ακροπόλ Ανδρέας Βουτσινάς Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1980/1981 Γυάλινος κόσμος Αμάντα Απλό Θέατρο περιοδεία Αντώνης Αντύπας

Περισσότερες πληροφορίες για κάθε παράσταση εμφανίζονται ενεργοποιώντας τον σύνδεσμο που υπάρχει στο όνομα της κάθε παράστασης

 Τηλεοπτικό θέατρο 
ΈτοςΤίτλοςΚανάλι1975Οι γυναίκες
Τριαντάφυλλο στο στήθοςΕΙΡΤ
ΕΙΡΤ1976Μια κάποια λύση
Όταν λιώσει ο πάγοςΥΕΝΕΔ
ΥΕΝΕΔ1977Ό,τι αξίζει να μείνει
Ο καινούριος δρόμος

Επιστροφή στην ευτυχίαΥΕΝΕΔ
ΥΕΝΕΔ

ΥΕΝΕΔ1978Χάρτινο φεγγάριΕΡΤ1979Χωρίς οργή
Πριν το ηλιοβασίλεμαΕΡΤ
ΕΡΤ1980Το φιόρο του ΛεβάντεΕΡΤ1981Ο χορός
Η κοιμισμένη τρέλαΕΡΤ
ΕΡΤ1982Ολονυχτία τέλος σχολήΕΙΡΤ1984Οι γλάστρεςΕΡΤ1985Δόνα ΡοζίταΕΡΤ

Τηλεοπτικές σειρές
ΈτοςΤίτλοςΚανάλι1973Η τελευταία άνοιξη
Η συνωμοσία της σιωπήςΥΕΝΕΔ
ΕΡΤ1976Ο Χριστός ξανασταυρώνεται
Λέσχη μυστηρίου
 Η άδεια θέση
 Μια μέρα νωρίτεραΕΡΤ
ΕΡΤ

---

---1978Η ετυμηγορίαΥΕΝΕΔ1980Η νύχταΕΡΤ1982Ορκιστείτε παρακαλώ
Γυναικείες μορφές ιστορίαςΕΡΤ
ΕΡΤ1983Το χρυσό σπίτι
Τα Καθημερινά

Χαμογελάστε παρακαλώΕΡΤ
ΕΡΤ

ΕΡΤ1984Δόνα Ροζίτα1992Το 13ο κιβώτιοΑΝΤ11995Το τρίτο στεφάνιΑΝΤ11996Το χρώμα του φεγγαριούΑΝΤ1

 Πηγές 
 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica, τόμ. 25ος, σελ. 371-372

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι  


 Ελένη Ζαφειρίου (φιλμογραφία) στο Filmy: Cine DataBase

Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί τηλεόρασης