Ελευθεριακός σοσιαλισμός

Ο ελευθεριακός σοσιαλισμός περιλαμβάνει μία ομάδα πολιτικών θεωριών που στοχεύουν σε μία αυτοδιευθυνόμενη κοινωνία χωρίς κράτος, όπου οι άνθρωποι συνεργάζονται ελεύθερα ως ίσοι (αυτός είναι περίπου ο ορισμός που δίνει στην ιδεατή αταξική, κομμουνιστική κοινωνία ο Φρίντριχ Ένγκελς). Έγκελς Φ., Η καταγωγή της Οικογένειας της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους, 1884 Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί δίνοντας τον άμεσο έλεγχο των μέσων παραγωγής (π.χ. εργοστάσια, γαίες, μεγάλες επιχειρήσεις) και την ευθύνη των πολιτικών αποφάσεων στην εργατική τάξη ή, ευρύτερα, στην κοινωνία, η οποία θα τα διαχειρίζεται μέσα από αμεσοδημοκρατικές διεργασίες σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων. Πολλοί ελευθεριακοί σοσιαλιστές έχουν προτείνει την εθελοντική συνομοσπονδιοποίηση αυτών των αυτοδιοικούμενων κοινοτήτων σε περιφερειακό, ή και παγκόσμιο επίπεδο.

 Η θεμελίωση και το πλαίσιο 
Ο πολιτικός χώρος του ελευθεριακού σοσιαλισμού θεμελιώνεται πάνω στις αξίες της αλληλεγγύης και της ελευθερίας. Στο πλαίσιό του δεν υπάρχει καμία κοινωνική, πολιτική ή οικονομική ιεραρχία, αλλά όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και συμμετέχουν ισότιμα στις πολιτικοκοινωνικές διεργασίες. Ο ελευθεριακός σοσιαλισμός επομένως για την πραγμάτωσή του απαιτεί πολιτικά υποκείμενα με πίστη στις αξίες της ελευθερίας και της αλληλεγγύης, απαλλαγμένα από την ανάγκη του να εξουσιάζονται από κάποιον. Συνήθως απορρίπτει ρητά τόσο την ολιγαρχία όσο και την αντιπροσωπευτική δημοκρατία.

 Τα κινήματα που τον απαρτίζουν 
Ιστορικά στον ελευθεριακό σοσιαλισμό συγκαταλέγονται τα κινήματα του αναρχισμού (π.χ. αναρχοκομμουνισμός) και ποικίλες τάσεις ελευθεριακού μαρξισμού (π.χ. ο συμβουλιακός κομμουνισμός, ο νεομαρξισμός, οι καταστασιακοί κλπ.). Τα κινήματα και οι τάσεις αυτές αντιπαρατίθενται τόσο με τον «κρατικιστικό σοσιαλισμό» (κυρίως τον λενινισμό και τη σοσιαλδημοκρατία), όσο και με τον φιλελευθερισμό.Το όραμα για εναλλακτική κοινωνία που αναπτύχθηκε μετά την άνοδο της καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς, επικεντρωνόταν στο σοσιαλιστικό πρόταγμα, όπως αυτό διατυπώθηκε από τις δυο κύριες τάσεις του, τον σοσιαλιστικό κρατισμό που εξέφραζε ο Μαρξισμός και τον ελευθεριακό σοσιαλισμό που εξέφραζε ο αναρχισμός —γεγονός που προκάλεσε και τη διάσπαση στην Πρώτη Διεθνή μεταξύ Μαρξ και Μπακούνιν.Price, W., The abolition of the state: Anarchist and Marxist perspectives, σελ. 3, 8 Ο διαχωρισμός τους από τον κρατικιστικό σοσιαλισμό ανάγεται στη διάσπαση της Πρώτης Διεθνούς, όταν οι αναρχικοί διαφώνησαν με το αίτημα των μαρξιστών για μία μεταβατική, μετεπαναστατική δικτατορία του προλεταριάτου η οποία σταδιακά θα αυτοδιαλυθεί και θα οδηγήσει έτσι στην κομμουνιστική κοινωνία.Τότε ο Μιχαήλ Μπακούνιν καθιέρωσε τον όρο «αντιεξουσιαστικός σοσιαλισμός» για τον αναρχισμό.

 Στη σημερινή εποχή 
Σήμερα, ο όρος ελευθεριακός χώρος ή αντιεξουσιαστικός χώρος χρησιμοποιείται ευρύτερα για να περιγράψει όχι μόνο τους επιγόνους του ιστορικού ελευθεριακού σοσιαλισμού, αλλά και για παρεμφερή πολιτικά κινήματα που απορρίπτουν ή επιχειρούν να υπερβούν τον κλασικό σοσιαλισμό από αντικαπιταλιστική και αντικρατική σκοπιά (π.χ. ο αναρχοατομικισμός, ο μετααριστερός αναρχισμός, το αυτόνομο κίνημα, η κοινωνική οικολογία κ.λπ.). Στον αγγλοσαξονικό κόσμο, ο όρος ελευθεριακός ή δεξιός ελευθεριακός («libertarianism» ή «right libertarianism») χρησιμοποιείται εναλλακτικά και για να περιγράψει τον αναρχοκαπιταλισμό.

 Πηγές και σημειώσεις 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


*
Κατηγορία:Σοσιαλισμός
Κατηγορία:Αναρχισμός
Κατηγορία:Ιστορία του ελευθερισμού
Κατηγορία:Ιστορία του σοσιαλισμού
Κατηγορία:Πολιτική φιλοσοφία
Κατηγορία:Οικονομικές αντιλήψεις