Ευρωμπάσκετ

Το Ευρωμπάσκετ (αγγλικά: FIBA EuroBasket) είναι το πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης για τις εθνικές ομάδες της ευρωπαϊκής ζώνης της FIBA (αν και δεν ταυτίζεται απολύτως με την Ευρώπη ως ήπειρο). Παλαιότερα ονομαζόταν επισήμως Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Καλαθοσφαίρισης.

Από την πρώτη διοργάνωση το 1935 που πραγματοποιήθηκε στην Ελβετία μέχρι το Ευρωμπάσκετ 2017, η διοργάνωση αυτή διεξαγόταν ανά δύο χρόνια με εξαίρεση την περίοδο κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (η διοργάνωση του 1941 στη Λιθουανία αναβλήθηκε για αυτόν τον λόγο) και έκτοτε διεξάγεται ανά τετραετία, με την επόμενη διοργάνωση να είναι το Ευρωμπάσκετ 2029.

Μέχρι την διοργάνωση του 2015, η διοργάνωση χρησίμευε επίσης ως προκριματικό τουρνουά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και το  Παγκόσμιο Κύπελλο Καλαθοσφαίρισης. Από το 2017, αυτό το σύστημα άλλαξε σε ένα σύστημα στο οποίο όλες οι ομάδες πρέπει να ανταγωνιστούν μεταξύ τους για να εξασφαλίσουν μια θέση σε αυτά τα τουρνουά. Επιπλέον, το Ευρωμπάσκετ χρησίμευε επίσης ως πρόκριση για τις ομάδες της ηπείρου στο FIBA Diamond Ball (το οποίο διεξήχθη μεταξύ 2000 και 2008), το οποίο συγκέντρωνε όλους τους πρωταθλητές της ηπείρου από όλο τον κόσμο, παρόμοιο με το Διηπειρωτικό Κύπελλο.

Το πιο επιτυχημένο έθνος είναι η πλέον ανενεργή Σοβιετική Ένωση , με δεκατέσσερις τίτλους, ενώ τα τελευταία χρόνια η πιο επιτυχημένη ομάδα είναι η Ισπανία, τέσσερις φορές πρωταθλήτρια Ευρώπης το 2009, το 2011, το 2015 και το 2022.

Η διοργάνωση του 2025 ανέδειξε νικήτρια την Γερμανία, η οποία κέρδισε την Τουρκία με σκορ 88–83 στην Αρένα Ρίγας της Ρίγας.

 Σύντομη επισκόπηση 
Ο θεσμός εγκαινιάστηκε το 1935, με τις πρώτες διοργανώσεις να μονοπωλούνται από δύο χώρες της Βαλτικής, τις Λετονία και Λιθουανία.

Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ανέτειλαν τα άστρα των χωρών του ανατολικού μπλοκ. Έως τις αρχές της δεκαετίας του '80 το χρυσό μετάλλιο κατέληγε συνήθως στη  Σοβιετική Ένωση, ενώ άλλες μεγάλες δυνάμεις αυτής της περιόδου υπήρξαν οι Τσεχοσλοβακία, Ουγγαρία, Βουλγαρία και Γιουγκοσλαβία. Από αυτές, η τελευταία ήταν ουσιαστικά η μόνη ομάδα που κατάφερνε να συναγωνίζεται σε σταθερή βάση τους Σοβιετικούς, κερδίζοντας τρεις στη σειρά διοργανώσεις στη δεκαετία του '70.


Το 1983 η Ιταλία γίνεται η πρώτη χώρα που εκθρονίζει τους «ανατολικούς» από την πρώτη θέση - θα το επαναλάβει η Ελλάδα το 1987. Σοβιετικοί και Γιουγκοσλάβοι πάντως θα συνεχίσουν να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο έως τη διάλυση των κρατών τους.

Οι κοσμογονικές πολιτικές αλλαγές του 1991, καθώς και η άρση της απαγόρευσης συμμετοχής που ίσχυε για τους παίκτες του NBA (1992), έχουν άμεση επίδραση στο Ευρωμπάσκετ. Από τη μία τα μετάλλια γίνονται θεωρητικά πιο προσβάσιμα για τις καλές ομάδες, υπό την έννοια ότι δεν υπάρχουν πια τα ακλόνητα μεγαθήρια. Απ' την άλλη όμως, ανεβαίνει κατακόρυφα το επίπεδο δυσκολίας ακόμη και για τις μεσαίες θέσεις, με πολλές από τις νεοσύστατες εθνικές ομάδες (Σερβία, Κροατία, Ρωσία, Λιθουανία κ.ά.) να αποδεικνύονται ικανοί συνεχιστές της παράδοσης που κουβαλούν. Στο Ευρωμπάσκετ του 1993, οι μισές θέσεις των προημιτελικών καταλαμβάνονται από πρώην Σοβιετικούς ή Γιουγκοσλάβους. Ομοίως το 1995, όταν μάλιστα και τα τρία μετάλλια καταλήγουν σε τέτοιες χώρες, κ.ο.κ. Ιδίως οι Σέρβοι – υπό την ονομασία ακόμη της Γιουγκοσλαβίας - εξελίσσονται στους νέους αυτοκράτορες της Ευρώπης, κατακτώντας τις 3 από τις 4 διοργανώσεις της περιόδου 1995–2001. Παράλληλα, η συμμετοχή πολλών παικτών από το ΝΒΑ κάνει το άθλημα πολύ πιο αθλητικό και γρήγορο σε σύγκριση με το παρελθόν.

Οι επόμενες διοργανώσεις θα κυλήσουν με εναλλαγές διαφόρων χωρών στις πρώτες θέσεις μέχρι την εκτίναξη της Ισπανίας στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2000. Με τρεις συνεχόμενες συμμετοχές σε τελικούς (2007, 2009, 2011), από τις οποίες θα κερδίσει τους δύο τελευταίους, η Ισπανία θα γίνει η πρώτη χώρα μετά το 1997 που κατακτά δεύτερο συνεχόμενο τίτλο. Το 2015 η Ισπανία επιστρέφει στην κορυφή και φτάνοντας στον τρίτο της τίτλο μέσα σε έξι διοργανώσεις ενώ το 2022, με ένα ανανεωμένο σύνολο, κατακτά ξανά το τρόπαιο και ανεβάζει τον συνολικό της απολογισμό στους τέσσερις τίτλους σε επτά διοργανώσεις, επισφραγίζοντας την κυριαρχία της στον 21ο αιώνα.

 Κατάλογος διοργανώσεων και νικητών 
Διοργ.ΤοποθεσίαΧρυσόΣκορ τελικούΑσημένιοΧάλκινοMVP1935 20px| Ελβετία 24–18 20px| Μαρτίν 1937 20px| Λετονία 24–2320px| Ταλζούνας1939 20px| Λιθουανία χωρίς20px| Ράζγκις(ντε φάκτο: 20px| Λιούμπιν)1946 20px| Ελβετία 34–32 20px| Νέμετ 1947 20px| Τσεχοσλοβακία 56–3720px| Λοσόφ1949 20px| Αίγυπτος χωρίς20px| Οζτούρκ 1951 20px| Γαλλία 45–4420px| Μράζεκ 1953 20px| Σοβ. Ένωση χωρίς20px| Κόνιεφ 1955 20px| Ουγγαρία χωρίς20px|  Ζέμινγκερ 1957 20px| Βουλγαρίαχωρίς20px| Μπάουμρουκ1959 20px| Τουρκία 83–7220px| Ζουμπκόφ 1961 20px| Γιουγκοσλαβία 60–5320px| Κόρατς1963 20px| Πολωνία 60–5320px| Ροδρίγεθ1965 20px| Σοβ. Ένωση 58–4920px| Παουλάουσκας1967 20px| Φινλανδία 89–7720px| Ζέντνιτσεκ 1969 20px| Ιταλία 81–7220px| Μπέλοφ1971 20px| Δυτική Γερμανία 69–6420px| Τσόσιτς1973 20px| Ισπανία 78–6720px| Μπράμπεντερ1975 20px| Βελιγράδι χωρίς20px| Τσόσιτς1977 20px| Βέλγιο74–6120px| Νταλιπάγκιτς197920px| Ιταλία98–7620px| Μπέρκοβιτς1981 20px| Τσεχοσλοβακία84–7620px| Βάλτερς1983 20px| Γαλλία105–9620px| Κορμπαλάν198520px| Δυτική Γερμανία120–8920px| Σαμπόνις198720px| Ελλάδα103–10120px| Γκάλης198920px| Γιουγκοσλαβία98–7720px| Ντ.Πέτροβιτς1991 20px| Ιταλία88–7320px| Κούκοτς199320px| Γερμανία71–70 20px| Βελπ199520px| Ελλάδα96–9020px| Μαρτσουλιόνις199720px| Ισπανία61–4920px| Τζόρτζεβιτς199920px| Γαλλία 64–5620px| Φούτσκα2001 20px| Τουρκία 78–6920px| Στογιάκοβιτς2003 20px| Σουηδία 93–8420px| Γιασικέβιτσιους2005 20px| Σερβία και Μαυροβούνιο 78–6220px| Νοβίτσκι2007 20px| Ισπανία60–5920px| Κιριλένκο2009 20px| Πολωνία  85–63 20px| Πάου Γκασόλ2011 20px| Λιθουανία 98–85 20px| Ναβάρο2013 20px| Σλοβενία 80–66 20px| Τόνι Πάρκερ2015 80–63 20px| Πάου Γκασόλ2017  93–85   20px| Γκόραν Ντράγκιτς 2022 88–7620px| Γουίλι Ερνανγκόμεθ202588–8320x20εσ Ντένις Σρέντερ2029

Πηγή: FIBA 

 Πίνακας μεταλλίων 
Σημείωση: Η FIBA δεν αναγνωρίζει στη Σερβία τα μετάλλια της Γιουγκοσλαβίας μεταξύ 1995 εώς 2001.

Χώρα Χρυσό Αργυρό Χάλκινο Σύνολο  14  3  4  21  8  5  4  17  4  6   4  14  3  3   1   7  2  4   4  10  2  1   3  6  2  1   1  4  1  6   5 12  1   3   6  10  1  1  2  4  1  1   1  3  1  1   0  2  1  0   1  2  1  0   0  1 0  2  0  2  0  1   3  4  0  1   1  2  0  1   0  1  0  2   0  2  0  0   2  2

 Στατιστικά 
 Οι αγώνες με τις μεγαλύτερες διαφορές 
ΔιοργάνωσηΝικητήςΗττημένοςδιαφορά πόντωνΣκορ1953Σοβιετική ΈνωσηΔανία104118 – 141939ΛιθουανίαΦινλανδία103112 – 091947ΒέλγιοΑλβανία103114 – 111939ΛετονίαΦινλανδία101108 – 071955ΠολωνίαΑγγλία96140 – 441951Σοβιετική ΈνωσηΔανία96109 – 131947ΓαλλίαΑυστρία94100 – 061939ΕσθονίαΦινλανδία9091 – 011951ΤσεχοσλοβακίαΣκωτία85103 – 181947ΑίγυπτοςΑλβανία85104 – 191957ΤσεχοσλοβακίαΣκωτία79123 – 441947ΓιουγκοσλαβίαΑλβανία7790 – 131947ΤσεχοσλοβακίαΟλλανδία7493 – 191955ΒουλγαρίαΔανία74107 – 331969ΓιουγκοσλαβίαΣουηδία72115 – 431955Σοβιετική ΈνωσηΣουηδία72103 – 311955ΤσεχοσλοβακίαΔανία72100 – 281955ΓαλλίαΔανία7096 – 261953ΒουλγαρίαΔανία7096 – 261957Σοβιετική ΈνωσηΑλβανία69107 – 381955Σοβιετική ΈνωσηΛουξεμβρούργο67103 – 361939ΓαλλίαΦινλανδία6576 – 111953ΟυγγαρίαΔανία6595 – 301961ΓιουγκοσλαβίαΑγγλία64122 – 582025ΓερμανίαΗνωμένο Βασίλειο63120 – 571961Σοβιετική ΈνωσηΟυγγαρία6293 – 311951ΒέλγιοΣκωτία6287 – 251959ΟυγγαρίαΙράν61109 – 481953ΤσεχοσλοβακίαΕλβετία6194 – 331971Σοβιετική ΈνωσηΙσπανία60115 – 561965ΓιουγκοσλαβίαΔυτική Γερμανία59115 – 561965ΒουλγαρίαΣουηδία57113 – 561967Σοβιετική ΈνωσηΓαλλία56108 – 521951ΙταλίαΛουξεμβούργο5676 – 202001Σερβία-ΜαυροβούνιοΕσθονία55113 – 581955ΓαλλίαΛουξεμβούργο5484 – 301989Σοβιετική ΈνωσηΟλλανδία53109 – 561995ΡωσίαΦινλανδία52126 – 741951ΒέλγιοΑνατολική Γερμανία5270 – 181967ΓιουγκοσλαβίαΟλλανδία5096 – 461959Σοβιετική ΈνωσηΑνατολική Γερμανία5087 – 371953ΙταλίαΕλβετία5082 – 321953Σοβιετική ΈνωσηΙσραήλ5075 – 251939ΙταλίαΦινλανδία5063 – 131993ΚροατίαΤουρκία50113 – 631961ΙσπανίαΑγγλία4999 – 501957ΦινλανδίαΑλβανία4991 – 421955ΤουρκίαΔανία4982 – 331953ΑίγυπτοςΣουηδία4975 – 261951ΕλβετίαΣκωτία4968 – 191965ΓιουγκοσλαβίαΙσπανία48113 – 651955ΤσεχοσλοβακίαΑνατολική Γερμανία48113 – 651955ΓαλλίαΣουηδία4884 – 361955ΓαλλίαΑγγλία48103 – 551951ΤουρκίαΔανία4783 – 361959ΤσεχοσλοβακίαΦινλανδία4693 – 471951ΓαλλίαΛουξεμβούργο4672 – 261951ΕλλάδαΠορτογαλία4681 – 351965ΤσεχοσλοβακίαΕλλάδα45116 –71
 Οι αγώνες με τα μεγαλύτερα σκοραρίσματα 
ΔιοργάνωσηΝικητήςΗττημένοςΣκορ1955ΠολωνίαΑγγλία140 – 441987ΓιουγκοσλαβίαΠολωνία128 – 811995ΡωσίαΦινλανδία126 – 741991ΤσεχοσλοβακίαΕλλάδα123 – 113 (παράταση)1957ΤσεχοσλοβακίαΣκωτία123 – 441985Σοβιετική ΈνωσηΠολωνία122 – 991961ΓιουγκοσλαβίαΑγγλία122 – 581987Σοβιετική ΈνωσηΡουμανία121 – 741985Σοβιετική ΈνωσηΤσεχοσλοβακία120 – 891987ΓιουγκοσλαβίαΡουμανία120 – 782025ΓερμανίαΗνωμένο Βασίλειο120 – 571975ΙσραήλΡουμανία119 – 1051993ΙσπανίαΕσθονία119 – 801985Σοβιετική ΈνωσηΓαλλία118 – 1031953Σοβιετική ΈνωσηΔανία118 – 141977Σοβιετική ΈνωσηΒουλγαρία117 – 961981ΙταλίαΙσραήλ116 – 981987ΙσπανίαΡουμανία116 – 981979ΟλλανδίαΒέλγιο115 – 851977Σοβιετική ΈνωσηΓαλλία115 – 742005ΙσπανίαΛετονία114 – 109 (παράταση)1979ΒουλγαρίαΒέλγιο114 – 981977ΟλλανδίαΙσπανία114 – 952001Σερβία/ΜαυροβούνιοΛετονία 114 – 782025ΓαλλίαΙσλανδία114 – 741947ΒέλγιοΑλβανία114 – 111993ΓερμανίαΕσθονία113 – 1031955ΤσεχοσλοβακίαΔυτική Γερμανία113 – 651993ΚροατίαΤουρκία113 – 632001Σερβία-ΜαυροβούνιοΕσθονία113 – 581987Δυτική ΓερμανίαΙσραήλ112 – 107 (παράταση)1985Σοβιετική ΈνωσηΙταλία112 – 961981Σοβιετική ΈνωσηΙσραήλ112 – 841981ΓιουγκοσλαβίαΤουρκία112 – 681983Σοβιετική ΈνωσηΟλλανδία112 – 631977ΤσεχοσλοβακίαΓιουγκοσλαβία111 – 1031979ΓαλλίαΒέλγιο111 – 981977ΓιουγκοσλαβίαΒέλγιο111 – 831977ΓιουγκοσλαβίαΟλλανδία111 – 751987ΙσπανίαΓαλλία111 – 70

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Eurobasket history at fibaeurope.com
 H Εθνική Ομάδα από τη σελίδα της Εθνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης

Κατηγορία:Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Καλαθοσφαίρισης