Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ο Φιραρής

Ο Αλέξανδρος Ιωάννη Μαυροκορδάτος (, Κωνσταντινούπολη 1754-Μόσχα 1819), γνωστός ως Φιραρής, ήταν μέγας διερμηνέας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1783-84) και ηγεμόνας της Μολδαβίας (ως Αλέξανδρος Ι΄, 1785-86). Εξαιρετικής μόρφωσης, γνώστης πολλών γλωσσών και επιδέξιος διπλωμάτης, στάλθηκε, νέος ακόμη, σε επίσημη διπλωματική αποστολή στην τότε Ρωσική πρωτεύουσα, την  Πετρούπολη για να διαπραγματευθεί εμπιστευτικά ζητήματα του τουρκικού κράτους.Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, σ.96, Εκδοτική Αθηνών Απέκτησε το προσωνύμιο «φιραρής», που σημαίνει φυγάς, όταν το 1786 μετά την έκπτωσή του από το αξίωμα του Ηγεμόνα της Μολδαβίας, αντί να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη κατέφυγε στη Ρωσία, όπου και παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του.

 Βιογραφία 
Γιος του Ιωάννη Β΄ Μαυροκορδάτου (γιου του Νικολάου) και της Σουλτάνας Μάνου βρέθηκε σε ηλικία 14 ετών, το 1768 στην αυλή του νεοδιορισμένου ηγεμόνα της Βλαχίας Γρηγορίου Αλεξάνδρου Γκίκα. Στο σύντομο χρονικό διάστημα που υπηρέτησε ως μεγάλος διερμηνέας της Υψηλής Πύλης επέδειξε πολιτική ικανότητα, ενώ τον Φεβρουάριο του 1785 διορίστηκε στη θέση του Ηγεμόνα της Μολδαβίας, διάδοχος του εξαδέλφου του Αλεξάνδρου Α' Μαυροκορδάτου του «δελήβεη». 

Τον Δεκέμβριο του 1786, παύθηκε από το αξίωμα του λόγω αντιπαράθεσης ανάμεσα στον ίδιο και τον Οικουμενικό Πατριάρχη Προκόπιο. Τότε αντί να επιστρέψει στην πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατέφυγε στη Ρωσία όπου έγινε ευνοϊκά δεκτός από την αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας.The Books' Journal, τευχ. 30, Απρίλιος 2013, σελ. 34 - 37. 

Οι Τούρκοι του έδωσαν τότε την προσεπωνυμία του «Φιραρή» (δηλ. δραπέτη, φυγά) και μάταια τον επόμενο χρόνο (Ιούλ. 1787) απαίτησαν την έκδοσή του από τους Ρώσους. Την ίδια χρονιά ιδρύει στη Μόσχα την Εταιρία ο «Φοίνικας». Μυείται τον Οκτώβριο 1816 στη Φιλική Εταιρεία από τον Νικόλαο Γαλάτη δίνοντας συνδρομή χιλίων ρουβλίων.Ιωάννης Μελετόπουλος, Η φιλική εταιρία- Αρχείον Π.Σέκερη (Κατάλογος 520 φιλικών με τα σημεία αφιέρωσης και καθιέρωσής τους) 1967 Πέθανε πριν ξεσπάσει η επανάσταση, το 1819.

 Εργογραφία 
Ήταν προστάτης των ελληνικών γραμμάτων και χάρη στη γενναιοδωρία του πραγματοποιήθηκαν εκδόσεις ελληνικών βιβλίων από τα οποία σημαντικότερα είναι:
 Τρίτομον Λεξικόν τρίγλωσσον της γαλλικής, ιταλικής και ρωμαϊκής διαλέκτου που τύπωσε στη Βιέννη το 1790 ο Γεώργιος Βεντότης.
 Έρωτος αποτέλεσματα
 Το 1810 εκδἰδει ανώνυμα στη Μόσχα «Βόσπορος εν Βορυσθένει», μια ποιητική συλλογή της οποίας το κυριώτερο στιχούργημά του «Όνειρον», συνδυάζει τον πατριωτισμόν με την αρχαιογνωσία και με τη δαπόντεια ηθική. : «ως το πολύ της θλίψεως γεννά παραφροσύνην/ωσαύτως τρόπος ο καλός φέρει ευγνωμοσύνηΙΕΕ, τόμ. ΙΑ σ.302»

 Δείτε επίσης 
 Οικογένεια Μαυροκορδάτου

 Σημειώσεις 

 Παραπομπές 

 Πηγές 

 Καισάριος Δαπόντες, Ο Κήπος Χαρίτων 1768


 ΙΕΕ, τόμ. ΙΑ

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ηγεμόνες της Μολδαβίας
Αλεξανδρος