Έντουαρντ Νόρτον

Ο Έντουαρντ Νόρτον (Edward Harrison Norton, 18 Αυγούστου 1969) είναι Αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης.

 Πρώτα χρόνια 
Ο Έντουαρντ Νόρτον γεννήθηκε στη Βοστόνη, της Μασαχουσέτης, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στις 18 Αυγούστου 1969 και μεγάλωσε στο Κολούμπια του Μέριλαντ. Η μητέρα του, Ρόμπιν, πέθανε το 1997 εξαιτίας ενός όγκου στον εγκέφαλο, ενώ ο πατέρας του, Έντουαρντ ο πρεσβύτερος, είναι δικηγόρος και πρώην ομοσπονδιακός εισαγγελέας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής υπό την κυβέρνηση του Τζίμι Κάρτερ. Αυτή τη στιγμή εργάζεται για την Nature Conservancy. Ο Έντουαρντ Νόρτον ο νεότερος είναι εγγονός του James W. Rouse ο οποίος μεταξύ άλλων σχεδίασε την πόλη στην οποία μεγάλωσε ο Νόρτον. Έχει δύο αδέλφια, τη Μόλυ και τον Τζιμ.

Ο Νόρτον αποφοίτησε από το Wilde Lake High School το 1987 και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Γέιλ το 1991 με Bachelor of Arts στην Ιστορία. Στο Γέιλ ήταν το σημείο στο οποίο ο Νόρτον άρχισε να ασχολείται με το θέατρο και την υποκριτική. Παρακολούθησε αρκετά μαθήματα πάνω σε αυτό αν και ποτέ δεν ακολούθησε ανώτερες σπουδές πάνω στη δραματική τέχνη. Συμφοιτητές του ήταν οι ηθοποιοί Ρον Λίβινγκστον και Πολ Τζιαμάτι.

Μετά την αποφοίτηση του, ο Νόρτον εργάστηκε στην Οσάκα την Ιαπωνίας ως σύμβουλος στην εταιρεία Enterprise Foundation η οποία ανήκε στον παππού του.

 Κινηματογραφική καριέρα 
Ο Νόρτον μετακόμισε στη Νέα Υόρκη και ξεκίνησε την καριέρα του ηθοποιού στο θέατρο Off-Broadway. Στον κινηματογράφο τον γνωρίσαμε με την ταινία Primal Fear, η οποία έκανε την εμφάνιση της στις κινηματογραφικές αίθουσες εν έτει 1996 και στην οποία υποδύθηκε τον Aaron Stampler, έναν νεαρό άντρα ο οποίος κατηγορούνταν για φόνο. Η ερμηνεία του σε αυτή την ταινία του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για βραβείο Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου, καθώς και μια Χρυσή Σφαίρα. Την ίδια χρονιά εμφανίστηκε στο μιούζικαλ του Γούντι Άλεν Όλοι λένε σ' αγαπώ, στην οποία ο ηθοποιός απέδειξε πως μπορεί να τα βγάλει εξίσου καλά και με κωμικούς ρόλους. Η πρώτη του χρονιά στο κινηματογραφικό πανί έκλεισε με τη βιογραφική ταινία Υπόθεση Λάρι Φλιντ του Μίλος Φόρμαν.

Αφού πρόσθεσε αρκετά μυϊκά κιλά και ξύρισε τα μαλλιά του, ο Νόρτον έδωσε μια πολύ καλή ερμηνεία στο Μαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας το 1998. Στην ταινία αυτή υποδύθηκε έναν βίαιο νεοναζί, τον Derek Vinyard. Το American History X του χάρισε μια δεύτερη υποψηφιότητα για Όσκαρ, αυτή τη φορά όμως για Α' Ανδρικό ρόλο. Το 1998 ο Έντουαρντ Νόρτον εμφανίστηκε και στην ταινία The Rounders στο πλάι του Matt Damon. Την επόμενη χρονιά, έπαιξε στο Fight Club μαζί με τους Μπραντ Πιτ και Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, μια παράξενη ταινία γύρω από βίαιες υπόγειες ομάδες.

Ο Νόρτον έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με την ταινία Πιστά ερωτευμένοι το 2000, στην οποία συμπρωταγωνίστησε με τον Μπεν Στίλερ. Η ιστορία της ταινίας αφορούσε ένα καθολικό ιερέα και ένα ραβίνο που ερωτεύονται την ίδια γυναίκα, ενώ ένα χρόνο αργότερα τον είδαμε στο The Score, μαζί με τους Μάρλον Μπράντο και Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Μαζί με τη μνηστή του Σάλμα Χάγιεκ συμπρωταγωνίστησε το 2002 στο Φρίντα, στο οποίο συμμετείχε και ως σεναριογράφος. Ακολούθησαν το Κόκκινος δράκος, prequel του ιστορικού Η σιωπή των αμνών καθώς και το 25η ώρα (25th Hour) του Σπάικ Λι, στα οποία είχε πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Το 2003 είχε έναν μικρό ρόλο στο Ληστεία αλά ιταλικά (The Italian Job). Όπως έγινε γνωστό αργότερα, συμμετείχε στην ταινία εξαιτίας της εταιρείας παραγωγής, στην οποία και κατά κάποιο τρόπο "χρωστούσε" αυτή τη χάρη. Το 2005 υποδύθηκε τον εαυτό του στην πειραματική εκπομπή Stella ενώ κέρδισε διθυραμβικές κριτικές υποδυόμενος τον βασιλιά της Ιερουσαλήμ στο Βασίλειο των ουρανών (Kingdom of Heaven), στο οποίο δεν εμφανίστηκε καθόλου με το πρόσωπο του ούτε υπήρχε στους τίτλους τέλους της ταινίας.

Ακολούθησαν τα Η κοιλάδα του πόθου και Ο μάγος Αϊζενχάιμ (The Illusionist). Στο πρώτο υποδύθηκε έναν καουμπόι του σήμερα και στο δεύτερο έναν μάγο. Στο The Illusionist μάλιστα συμπρωταγωνίστησε με τον πρώην συμφοιτητή του Πολ Τζιαμάτι. Το 2006 βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες το Βαμμένο πέπλο (The Painted Veil). Το 2008 κυκλοφόρησε το Ζήτημα τιμής (Pride and Glory) και το 2019 το Οι σκιές του Μπρούκλιν (Motherless Brooklyn), η μεταφορά του γνωστού βιβλίου στη μεγάλη οθόνη, στο οποίο ο Νόρτον πρωταγωνίστησε αλλά και το οποίο σκηνοθέτησε.

 Πολλαπλά πόστα 
Πέρα από την επιτυχημένη καριέρα ηθοποιού, ο Έντουαρντ Νόρτον συμμετείχε σε πολλές ταινίες ως σεναριογράφος αλλά και ως παραγωγός. Αυτές είναι τα Πιστά ερωτευμένοι, στην οποία είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, ήταν παραγωγός και σκηνοθέτης, το Down in the Valley στο οποίο συμμετείχε και ως παραγωγός ενώ έκανε και την παραγωγή του The Painted Veil. Αυτή την εποχή συμμετέχει στην παραγωγή των A Soldier of the Great War, Buffalo for the Broken Heart, Motherless Brooklyn και Pride and Glory. Στα δύο τελευταία θα έχει και πρωταγωνιστικούς ρόλους ενώ στο Motherless Brooklyn θα υπογράψει και το σενάριο, το οποίο θα είναι μεταφορά από γνωστό βιβλίο.

 Δράση 
Ο Έντουαρντ Νόρτον σε συνεργασία με τον αδελφό του, Τζιμ Νόρτον, δημιούργησε την εταιρεία παραγωγής ταινιών Class 5 Films, στην οποία συμμετέχουν επίσης ο συγγραφέας Στούαρτ Μπλούμπεργκ και ο παραγωγός Μπιλ Μιλιόρι. Η εταιρεία πρόσφατα ανακοίνωσε μια νέα συνεργασία με την Plan B του Μπραντ Πιτ και το National Geographic για την παραγωγή μιας σειράς δέκα επεισοδίων για το HBO, βασισμένη στο βιβλίο Undaunted Courage του Στίβεν Άμπροουζ. Το The Painted Veil είναι η πιο πρόσφατα παραγωγή της Class 5. Άλλες παραγωγές της Class 5 είναι τα The Great Rivers Expedition και Dirty Work ενώ συνεργάστηκε με την Sea Studios Foundation για την παραγωγή του Strange Days on Planet Earth για το National Geographic.

Ο ηθοποιός έχει ακόμη διευρυμένη κοινωνική και περιβαλλοντική ακτιβιστική δράση, ενώ υποστηρίζει οικονομικά διάφορα πρότζεκτ όπως τα Nature Conservancy's Yunnan Great Rivers, Grand Canyon Trust, EarthJustice, Wilderness Society, Southern Center for Human Rights, American Museum of Natural History, Credit Where Credit is Due, American Visionary Arts Museum και Johns Hopkins Neuro-oncology Research Lab.

 Φιλμογραφία 
 Χρονιά  Τίτλος  Ρόλος  Σημειώσεις 1996  Primal Fear  Aaron Stampler   Υπόθεση Λάρι Φλιντ  Άλαν Αιζακμαν   Όλοι λένε σ' αγαπώ  Holden Spence   1998  Rounders  Lester 'Worm' Murphy   Μαθήματα αμερικανικής ιστορίας  Derek Vinyard   1999  Fight Club  The Narrator   2000  Πιστά ερωτευμένοι  Father Brian Finn  Σκηνοθέτης/παραγωγός  2001  The Score  Brian/ Jack 'Jackie' Teller   2002  Death to Smoochy  Sheldon Mopes/Smoochy the Rhino   Φρίντα  Nelson Rockefeller   Red Dragon  Will Graham   25th Hour  Monty Brogan  Παραγωγός  2003  The Italian Job  Steve Frazelli   2004  National Geographic's Strange Days on Planet Earth  Παρουσιαστής   2005  Kingdom of Heaven  Baldwin IV  Δεν εμφανίστηκε στους τίτλους τέλους 2006  Η κοιλάδα του πόθου  Harlan  Παραγωγός  The Illusionist  Eisenheim   The Painted Veil  Walter Fane  Παραγωγός Motherless Brooklyn  Lionel Essrog  Ανακοινώθηκε. Συγγραφέας, σκηνοθέτης και παραγωγός 2008  Ο απίθανος Χαλκ  Bruce Banner/Χαλκ Bustin Down The Door  Αφηγητής  Ντοκιμαντέρ  Pride and Glory Ray Tierney  2009  The Invention of Lying  Traffic Cop    Modern Family Spandau Ballet Bassist Izzy LaFontaine  τηλεοπτική σειρά (1 επεισόδιο)2010  Leaves of Grass  Bill Kincaid / Brady Kincaid   Stone Gerald "Stone" Creeson   2012  Η κληρονομιά του Μπορν  2014  Birdman ή Η απρόσμενη αρετή της αφέλειας  Ρίγκαν Τόμσον  Ξενοδοχείο Grand Budapest  Inspector Henckels 2016Πάρτι με λουκάνικαSammy Bagel Jr.φωνή2018Isle of DogsΡεξφωνή2021Η γαλλική αποστολήσοφέρ2022Glass Onion: Στα μαχαίριαΜάιλς Μπρον2023Asteroid CityΚόνραντ Ερπ

 Σκηνοθέτης 
 Πιστά ερωτευμένοι (2000)
 Motherless Brooklyn

 Παραγωγός 
 Undaunted Courage (2007)
 Down in the Valley (2006) 
 The Painted Veil (2006) 
 Keeping the Faith(2000)

 Μουσική 
 Death to Smoochy (2002) τραγούδι ("My Stepdad's Not Mean (He's Just Adjusting)")
 Death to Smoochy (2002) τραγούδι ("Smoochy's Methadone Song" "Smoochy's Magic Jungle Theme" "The Cookie Chant")
 Everyone Says I Love You (1996) τραγούδι ("Just You Just Me" "My Baby Just Cares for Me" "I'm Thru With Love")

 Ενδεικτικοί μισθοί 
 The Italian Job (2003): $1,000,000
 25th Hour (2002): $500,000
 Red Dragon (2002): $8,000,000
 Death to Smoochy (2002): $8,000,000
 The Score (2001): $6,500,000
 Primal Fear (1996): $50,000

 Βραβεύσεις και υποψηφιότητες 
 Χρονιά  Ομάδα  Βραβείο  Κέρδισε;  Ταινία 2005 Satellite Awards Outstanding Actor in a Supporting Role, Drama Όχι Kingdom of Heaven 2004 Sant Jordi Awards Best Foreign Actor (Mejor Actor Extranjero) Ναι 25th Hour 2003 Satellite Awards Best Performance by an Actor in a Motion Picture, Drama Όχι25th Hour 2001 Best Performance by an Actor in a Motion Picture, Comedy or Musical Όχι Keeping the Faith 2000 Street Film Festival, Milan Best Feature Film Ναι MTV Movie Awards Best Fight Όχι Fight Club Ένωση Διαδικτυακών Κριτικών Κινηματογράφου Best Actor Όχι Blockbuster Entertainment Awards Favorite Action Team (with Μπραντ Πιτ) Όχι 1999 Satellite Awards Best Performance by an Actor in a Motion Picture - Drama Ναι American History X Southeastern Film Critics Association Awards Best Actor Ναι Ένωση Διαδικτυακών Κριτικών Κινηματογράφου Best Actor Όχι Chlotrudis Awards Best Actor Όχι Chicago Film Critics Association Awards  Best Actor Όχι Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου Όχι Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films Best Actor Όχι 1997 Southeastern Film Critics Association Awards Best Supporting Actor Ναι Primal Fear Kansas City Film Critics Circle Awards Best Supporting Actor Ναι MTV Movie Awards Best Villain Όχι Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου Όχι Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films Best Supporting Actor Όχι Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου Best Performance by an Actor in a Supporting Role Όχι Χρυσές Σφαίρες Best Performance by an Actor in a Supporting Role in a Motion Ναι Chicago Film Critics Association Awards Most Promising Actor Ναι Primal Fear, The People vs. Larry Flynt and Everyone Says I Love You Florida Film Critics Circle Awards Best Supporting Actor Ναι 1996 Boston Society of Film Critics Awards Best Supporting Actor Ναι Los Angeles Film Critics Association Awards  Best Supporting Actor Ναι National Board of Review Best Supporting Actor Ναι Everyone Says I Love You Society of Texas Film Critics Awards Best Supporting Actor ΝαιPrimal Fear και The People vs. Larry Flynt

 Πηγές και σύνδεσμοι 

 Wikipedia.org (στα Αγγλικά)
 Edward Norton Information Page
 Yahoo! Movies - Edward Norton


Παραπομπές

Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Β΄ Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί φωνής
Κατηγορία:Αμερικανοί παραγωγοί ταινιών
Κατηγορία:Αμερικανοί σκηνοθέτες