Ελληνική Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας

Η Ελληνική Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας ή «Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας» (αγγλ. Greek Orthodox Archdiocese of Australia) είναι εκκλησιαστική επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της οποίας η δικαιοδοσία περιλαμβάνει την Αυστραλία, την Τασμανία και τη Νέα Γουινέα. 

Ο ιδρυτικός τόμος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας υπεγράφη την 7η Μαρτίου 1924.

Διοικείται από επαρχιακή σύνοδο επισκόπων, της οποίας προεδρεύει ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας. Από τις 9 Μαΐου 2019, Αρχιεπίσκοπος είναι ο Μακάριος (Γρινιεζάκης).

Σύμφωνα με στοιχεία του 2023, η Αρχιεπισκοπή αριθμεί 6 Επισκοπές, πλέον των 130 ενορίων - κοινοτήτων και 8 μοναστήρια.

Ιστορία
Οι πρώτες ορθόδοξες εκκλησίες στην Αυστραλία ήταν η Αγία Τριάδα στο Surry Hills του Σίδνεϋ (1898) και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στην Ανατολική Μελβούρνη (1900). Ο πρώτος ιερέας που κάλυψε τις θρησκευτικές ανάγκες των Ελληνορθοδόξων σε Σίδνεϋ και Μελβούρνη ήταν ο Αρχιμανδρίτης Δωρόθεος Μπακαλιάρος.

Στις 7 Μαρτίου του 1924, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ίδρυσε τη «Μητρόπολη Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας» για να καλύψει τον αυξανόμενο ελληνικό πληθυσμό, ο οποίος το 1927 αριθμούσε περί τους 10.000 και είχε ιδρύσει ναούς στο Σίδνεϋ, τη Μελβούρνη, το Μπρισμπέιν, το Περθ και το Port Pirie στη Νότια Αυστραλία. Πρώτος μητροπολίτης της νεοσύστατης επαρχίας του Οικουμενικού Θρόνου ήταν ο Χριστόφορος Κνήτης, ως τότε Μητροπολίτης Σερρών. Εν μέσω κάποιου σκανδάλουΙερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας, Προηγούμενοι Ιεράρχες . greekorthodox.org.au. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2019. , επαύθη από τις 17 Απριλίου ως τις 24 Ιουνίου 1926 και τελικά τον Φεβρουάριο του 1928 ανακλήθηκε στην Ελλάδα, εξελέγη Μητροπολίτης ΒιζύηςΠροσωπική ιστοσελίδα Μάρκου Μάρκου και απεσύρθη στην πατρίδα του, τη Σάμο, ως το θάνατό του στις 7 Αυγούστου
1958.

Διάδοχός του εξελέγη το 1928 ο Γερμανός Πολυζωίδης, κληρικός της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, ο οποίος όμως δεν αποδέχτηκε την εκλογή. Το 1931, ο Τιμόθεος Ευαγγελινίδης εξελέγη δεύτερος Μητροπολίτης Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας. Έφτασε στην Αυστραλία στις 28 Ιανουαρίου 1932 και εποίμανε την επαρχία ως το 1947, οπότε εξελέγη Μητροπολίτης Ρόδου.

Στις 22 Απριλίου του ιδίου έτους, τρίτος μητροπολίτης εξελέγη ο Θεοφύλακτος Παπαθανασόπουλος, ο οποίος είχε διατελέσει και πατριαρχικός επίτροπος ως την εκλογή του προκατόχου του. Στις 2 Αυγούστου 1958 σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και νέος μητροπολίτης εξελέγη ο ως τότε επίσκοπος Ναζιανζού Ιεζεκιήλ Τσουκαλάς, ο οποίος αφίχθη στο Σίδνεϋ στις 27 Απριλίου 1959.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1959 η επαρχία προήχθη σε Αρχιεπισκοπή και ο Ιεζεκιήλ σε αρχιεπίσκοπο. Η αρχιερατεία του συνέπεσε με μεγάλη αύξηση του αριθμού των Ελλήνων Ορθοδόξων του ποιμνίου του λόγω αυξημένης μετανάστευσης. Έτσι, πολλές από τις σημερινές ενορίες θεμελιώθηκαν υπό την καθοδήγησή του. Το 1970 αποσπάστηκε η Νέα Ζηλανδία και δημιουργήθηκε ανεξάρτητη Μητρόπολη Νέας Ζηλανδίας. Τον Αύγουστο του 1974, η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον μετέθεσε στην Ιερά Μητρόπολη Πισιδίας και κατόπιν τον εξέλεξε το 1979  Μητροπολίτη Κώου. Πέθανε στην Αθήνα τον Ιούλιο του 1987.

Στις 3 Φεβρουαρίου 1975, η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξέλεξε παμψηφεί νέο Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας τον  Μητροπολίτη Μιλητουπόλεως Στυλιανό Χαρκιανάκη, υφηγητή στην έδρα της Συστηματικής Θεολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ο Στυλιανός έφτασε στο Σίδνεϋ στις 15 Απριλίου 1975 και ενθρονίστηκε το Σάββατο του Λαζάρου, 26 Απριλίου 1975.Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας, Ιστορία . greekorthodox.org.au. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2019.  Πέθανε στις 25 Μαρτίου 2019 στο Σίδνεϊ σε ηλικία 83 ετών από καρκίνο.

Στις 9 Μαΐου 2019, η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξέλεξε παμψηφεί νέο Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας τον ως τότε Επίσκοπο Χριστουπόλεως Μακάριο (Γρινιεζάκη).

Τον Ιούλιο του 2024, κατά την τακτική συνεδρίαση της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αποφάσισε την ίδρυση έξι (6) νέων Επισκοπών Καμπέρας, Μελβούρνης, Πέρθης, Αδελαΐδος, Βρισβάνης και Χώρας και ακολούθως εξέλεξε τους μέχρι πρότινος βοηθούς επισκόπους του Αρχιεπισκόπου σε χωρεπισκόπους. Πιο συγκεκριμένα, Χωρεπίσκοπο Μελβούρνης τον Επίσκοπο Σωζοπόλεως Κυριακό, Χωρεπίσκοπο Πέρθης τον Επίσκοπο Κυανέων Ελπίδιο, Χωρεπίσκοπον Αδελαΐδος τον Επίσκοπο Σινώπης Σιλουανό, Χωρεπίσκοπο Βρισβάνης τον Επίσκοπο Χαριουπόλεως Βαρθολομαίο και Χωρεπίσκοπο Χώρας τον Επίσκοπο Κερασούντος Ευμένιο.

Στις 30 Αυγούστου 2024, η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, υπό την προεδρία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου και την παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας Μακαρίου, ενέκρινε ομόφωνα το νέο Σύνταγμα της Αρχιεπισκοπής. Με το νέο Σύνταγμα, προβλέπεται Συνοδικό Σύστημα, δηλαδή η λειτουργία Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου αλλά και η σύσταση έξι (6) νέων Ιερών Επισκοπών. Παράλληλα, διατηρούνται οι θεσμοί της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης και του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου. Στις 6 Οκτωβρίου 2024, μετά το πέρας της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας στο Στάδιο International Convention Centre του Σίδνεϊ, στα πλαίσια της πολυήμερης επίσκεψης του Οικουμενικού Πατριάρχη στην Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος παρέλαβε επισήμως το πρόσφατα εγκεκριμένο νέο Σύνταγμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής.

 Επισκοπικός κατάλογος 

 Μητροπολίτες Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας 
 Όνομα  Φωτογραφία Έτη ΣημειώσειςΈναρξηΛήξη Χριστόφορος (Κνήτης) 100px9 Φεβρουαρίου 1924 17 Απριλίου 1926  από Σερρών, παύθηκε Ιωακείμ (Αποστολίδης) 100px17 Απριλίου 1926 24 Ιουνίου 1926  από Σερβίων και Κοζάνης, παύθηκε Χριστόφορος (Κνήτης) 100px24 Ιουνίου 1926 4 Φεβρουαρίου 1928  κατόπιν Βιζύης Τιμόθεος (Ευαγγελινίδης) 100px30 Νοεμβρίου 1931 16 Ιανουαρίου 1947  κατόπιν Ρόδου Θεοφύλακτος (Παπαθανασόπουλος) 90x90εσ24 Αυγούστου 1947 2 Αυγούστου 1958 †  Ιεζεκιήλ (Τσουκαλάς) 90x90εσ24 Φεβρουαρίου 1959 1 Σεπτεμβρίου 1959  από Ναζιανζού, προήχθη σε Αρχιεπίσκοπο

 Αρχιεπίσκοποι Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας 
+ Όνομα  Φωτογραφία Έτη ΣημειώσειςΈναρξηΛήξη Ιεζεκιήλ (Τσουκαλάς) 90x90εσ1 Σεπτεμβρίου 1959 24 Φεβρουαρίου 1968  από Μητροπολίτης Αυστραλίας, παραιτήθηκε

 Αρχιεπίσκοποι Αυστραλίας 
 Όνομα  Φωτογραφία Έτη ΣημειώσειςΈναρξηΛήξη Ιεζεκιήλ (Τσουκαλάς) 90x90εσ12 Αυγούστου 1969 5 Αυγούστου 1974  κατόπιν Πισιδίας Στυλιανός (Χαρκιανάκης) 100px13 Φεβρουαρίου 1975 25 Μαρτίου 2019 †  από Μιλητουπόλεως Μακάριος (Γρινιεζάκης)  100px 9 Μαΐου 2019  εν ενεργεία  από Χριστουπόλεως

Διοικητική διάρθρωση
Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος
Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, προέβη ομοφώνως στην έγκριση του νέου Συντάγματος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας, αντικαθιστώντας εκείνο του έτους 1959. Το Σύνταγμα του 2024, εισάγει το συνοδικό σύστημα ως σύστημα αποτελεσματικότερης διοίκησης επί τη βάσει των Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας (Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος) και την σύσταση έξι επισκοπών. 

Η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος είναι το κύριο όργανο διοίκησης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας, τηρουμένων απαρασαλεύτως των κανονικών δικαίων του Οικουμενικού Θρόνου.

Η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος της Αρχιεπισκοπής αποτελείται από τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας ως πρόεδρο αυτής και εκ των χωρεπισκόπων Καμπέρας, Μελβούρνης, Πέρθης, Αδελαΐδος, Βρισβάνης και Χώρας ως μέλη.

Σήμερα, η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής αποτελείται:
Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής ΑυστραλίαςΑρχιεπίσκοπος Αυστραλίας ΜακάριοςΠρόεδροςΕπίσκοπος Πέρθης ΕλπίδιοςΜέληΕπίσκοπος Αδελαΐδος ΣιλουανόςΕπίσκοπος Μελβούρνης ΚυριακόςΕπίσκοπος Χώρας ΕυμένιοςΕπίσκοπος Βρισβάνης ΒαρθολομαίοςΕπίσκοπος Καμπέρας ΑθηναγόραςΕπίσκοπος Μαγνησίας ΧριστόδουλοςΑρχιγραμματέας

 Συνοδικές επιτροπές 
 Συνοδική Επιτροπή επί των Διορθοδόξων, Διαχριστιανικών και Διαθρησκειακών Σχέσεων,
 Συνοδική Επιτροπή επί των Νομοκανονικών Ζητημάτων και Σχέσεων Εκκλησίας - Πολιτείας,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Θεολογικής και Ελληνικής Παιδείας και της Ορθοδόξου Πολιτισμικής Κληρονομιάς,
 Συνοδική Επιτροπή επί του Χριστιανικού γάμου και της Οικογενείας,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Νεότητος,
 Συνοδική Επιτροπή επί των Ευαγών και Φιλανθρωπικών Ιδρυμάτων,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Θείας Λατρείας και της Εκκλησιαστικής Μουσικής, 
 Συνοδική Επιτροπή επί της Εξωτερικής Ιεραποστολής,
 Συνοδική Επιτροπή επί του Ποιμαντικού και Κατηχητικού Έργου,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Αξιοποιήσεως της Εκκλησιαστικής Περιουσίας,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Ναοδομίας και της Χριστιανικής Τέχνης,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Βιοηθικής και των Σύγχρονων Κοινωνικών Ζητημάτων,
 Συνοδική Επιτροπή επί των Εκδόσεων και των Μεταφράσεων, 
 Συνοδική Επιτροπή επί της Εθιμοτυπίας,
 Συνοδική Επιτροπή επί της Συντάξεως του Ημερολογίου.

Επισκοπές
Σύμφωνα με απόφαση της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας ιδρύθηκαν, από τον Ιούλιο του 2024, έξι Επισκοπές για την αρτιότερη διαποίμανση των πιστών. Αυτές είναι οι:
+ΕπισκοπήΔικαιοδοσίαΈδραΕπίσκοποςΣημειώσειςΙερά Επισκοπή ΚαμπέραςΕπικράτεια Αυστραλιανής Πρωτεύουσας, Τασμανία και περιοχές από τη Νέα Νότια ΟυαλίαΚαμπέραΑθηναγόρας (Γεώργιος Καρακωνσταντάκης), από το 2025Ιερά Επισκοπή ΜελβούρνηςΜελβούρνηΜελβούρνηΚυριακός (Μιχαήλ), από το 2024 
Από Επίσκοπος ΣωζοπόλεωςΙερά Επισκοπή ΠέρθηςΔυτική ΑυστραλίαΠέρθΕλπίδιος (Καραλής), από το 2024
Από Επίσκοπος ΚυανέωνΙερά Επισκοπή ΑδελαΐδοςΝότια ΑυστραλίαΑδελαΐδαΣιλουανός (Σταύρος Φωτεινέας), από το 2024
Από Επίσκοπος ΣινώπηςΙερά Επισκοπή ΒρισβάνηςΚουίνσλαντΒρισβάνηΒαρθολομαίος (Παναγιώτης Αναστασιάδης), από το 2024
Από Επίσκοπος ΧαριουπόλεωςΙερά Επισκοπή ΧώραςΜελβούρνη (Βόρεια Προάστια), Βόρεια Κεντρική Βικτώρια, Βόρεια Δυτική Βικτώρια, Βόρεια Βικτώρια, ΝόρθκοουτΕυμένιος (Σεραφείμ Βασιλόπουλος), από το 2024
Από Επίσκοπος Κερασούντος

Μοναστήρια
Στην Αυστραλία λειτουργούν σήμερα οκτώ μοναστήρια:

 Νέα Νότια Ουαλία 
 Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου (οικισμός Yellow Rock)
 Ιερά Μονή Παναγίας Παντανάσσης (προάστιο Mangrove Creek)
 Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού (προάστιο Mangrove Mountain της περιοχής Central Coast)

 Βικτώρια 
 Ιερά Μονή Παναγίας Γοργοεπηκόου (προάστιο Lovely Banks)
 Ιερά Μονή Άξιον Εστί (Νόρθκοουτ)
 Ιερά Μονή Παναγίας Καμαριανής (Ρεντ Χιλ)

 Νότια Αυστραλία 
 Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου (προάστιο Croydon Park στο Inner West του Σύδνεϊ )

 Δυτική Αυστραλία 
 Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου (προάστιο Forrestfield της πόλης Καλαμούντα)

Θεολογική Σχολή

Η Θεολογική Σχολή του Αποστόλου Ανδρέα (St Andrew's Greek Orthodox Theological College) είναι το εκπαιδευτικό ίδρυμα της Αρχιεπισκοπής. Βρίσκεται στο Ρέντφερν του Σίδνεϊ, στη Νέα Νότια Ουαλία.

Ως διαπιστευμένο ίδρυμα, η Θεολογική Σχολή του Αγίου Ανδρέα ιδρύθηκε το 1986 από την Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας. Σκοπός του ήταν η παροχή διαπιστευμένης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης για χριστιανούς ορθόδοξους κληρικούς, θεολόγους, λαϊκούς δασκάλους και λειτουργούς, ώστε να καλυφθούν οι κατηχητικές και ποιμαντικές ανάγκες της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αυστραλία. Από την ίδρυσή του, προοριζόταν επίσης να αποτελέσει κέντρο οικουμενικής επιστήμης και μάθησης, με στόχο να φέρει μια Ορθόδοξη Χριστιανική παρουσία στο σύνολο της αυστραλιανής θεολογικής σκηνής.

Κατά τη διάρκεια της Δ' Κληρικολαϊκής Συνέλευσης το 1981, εγκρίθηκε από τους αντιπροσώπους πρόταση, που υπέβαλε ο Αρχιεπίσκοπος Στυλιανός για ίδρυση Θεολογικής Σχολής. Αυτό, είχε ως αποτέλεσμα να οριστεί προσωρινή επιτροπή για να εξετάσει και να προτείνει τρόπους διευκόλυνσης της λειτουργίας της Θεολογικής Σχολής και να προετοιμάσει ένα προτεινόμενο πρόγραμμα σπουδών. Ως αποτέλεσμα συντονισμένων προσπαθειών, η Σχολή εγκαινιάστηκε επίσημα στις 23 Φεβρουαρίου 1986. Ανάμεσα στους επίσημους αξιωματούχους που ήταν παρόντες στα εγκαίνια, ήταν ο Σχολάρχης της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως Μάξιμος, ο οποίος και ανέγνωσε το συγχαρητήριο μήνυμα Οικουμενικού Πατριάρχη Δημητρίου.

Η ίδρυση μίας μόνιμης διαπιστευμένης Θεολογικής Σχολής θα μπορούσε πλέον να εκπαιδεύει κληρικούς που γεννήθηκαν στην Αυστραλία να ανταποκρίνονται στις ποιμαντικές ανάγκες των πιστών στο δικό τους περιβάλλον, διατηρώντας ταυτόχρονα μια ισορροπημένη άποψη για την Ορθόδοξη παράδοση και ζωή. Χάρη στις γενναιόδωρες δωρεές ορισμένων πιστών Ελληνοαυστραλών, κυρίως του Sir Άρθουρ Τζορτζ (Αθανάσιου Θεόδωρου Τζωρτζάτου) και της οικογένειας του αείμνηστου Μιχαήλ Πάσπαλη, τα απαραίτητα κεφάλαια για την ανακαίνιση και τροποποίηση μιας πτέρυγας των γραφείων της Αρχιεπισκοπής, δημιούργησαν ένα παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή, αίθουσες διαλέξεων, βιβλιοθήκη, κοιτώνες για διακρατικούς φοιτητές και λιτά διοικητικά γραφεία με κοινόχρηστους χώρους για το προσωπικό και τους φοιτητές.

Παραπομπές

Πηγές
 Ιστοσελίδα Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας


*
Αυστραλιας