Πιεζοηλεκτρισμός

Ο πιεζοηλεκτρισμός είναι η ιδιότητα κάποιων υλικών (κυρίως κρυσταλλικών υλικών αλλά και μερικών κεραμικών υλικών) να παράγουν
ηλεκτρική τάση όταν δέχονται κάποια μηχανική τάση/πίεση ή ταλάντωση. Το φαινόμενο μπορεί να εξηγηθεί ποιοτικά με τη μεταφορά ελεύθερων φορτίων στα άκρα του κρυσταλλικού πλέγματος. Επίσης, ο όρος περιλαμβάνει και το αντίστροφο φαινόμενο, κατά το οποίο το υλικό παραμορφώνεται, όταν βρεθεί κάτω από ηλεκτρική τάση. Ο πιεζοηλεκτρισμός ανακαλύφθηκε από τον Πιερ Κιουρί το 1880. Οφείλεται σε κρυσταλλικές ασυμμετρίες και αποτελεί φαινόμενο πρώτης τάξης. Παραδείγματα υλικών με πιεζοηλεκτρικές ιδιότητες είναι ο χαλαζίας (SiO2), το αλάτι Rochelle ή Seignette (τρυγικό καλιονάτριο, NaKC4H4O6·2H2O), το ADP (δισόξινο φωσφορικό αμμώνιο,  NH4H2PO4), το ένυδρο θειικό λίθιο,  (LiSO4.H2O), ο τουρμαλίνης, το συνθετικό πολυμερές PVDF (polyvinylidene difluoride), κτλ. Πέρα από τα προαναφερθέντα υλικά στη δεκαετία του 1950-60 βρέθηκε ότι το ανθρώπινο οστό επίσης επιδεικνύει ένα πιεζοηλεκτρικό δυναμικό όταν εφαρμόζεται σε αυτό στρεπτική φόρτιση ( Fukada & Yasuda 1957 )

Το πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο δεν θα πρέπει να συγχέεται με το φαινόμενο της ηλεκτροσυστολής, που είναι διαφορετικό (δεν αποτελεί το ένα αντίστροφο του άλλου, όπως λανθασμένα γράφεται σε κάποιες αναφορές). Και τα δύο φαινόμενα είναι δυνατό να συνυπάρχουν στο ίδιο κρυσταλλικό υλικό, με κάποιο από τα δύο να είναι επικρατέστερο του άλλου. 

Το φαινόμενο τυγχάνει ευρείας εκμετάλλευσης σε διάφορες εφαρμογές της ακουστικής (ηλεκτροακουστική, ηλεκτροακουστικοί μορφοτροπείς, βιοϊατρική, μικροζυγαριές κτλ). 

Διεθνή πρότυπα
 ANSI-IEEE 176 (1987) Standard on Piezoelectricity
 IEC 302 (1969) Standard Definitions & Methods of Measurement for Piezoelectric Vibrators Operating over the Freq Range up to 30MHz
 IEC 444 (1973) Basic method for the measurement of resonance freq & equiv series resistance of quartz crystal units by zero-phase technique in a pi-network
 IEEE 177 (1976) Standard Definitions & Methods of Measurement for Piezoelectric Vibrators

 Εξωτερικοί δεσμοί 

 RMCybernetics — Electricity from Minerals 
 'Piezo Terminology' — Piezo Systems, Inc.
 'History of Piezoelectricity' — ibid.
 EnOcean GmbH — Commercially available piezo powered radio transmitters
 PainGone pen — a medical application of piezoelectricity, this device uses the common spring-loaded hammer mechanism on specifically engineered crystals to create electrical impulses which stimulate nerves with the same effect as a TENS device.
 Experiment with a vibration damper
 Piezo Tutorial, PI (Physik Instrumente) — Designing Nanopositioning Systems with Piezoelectric Actuators
 Japan: Producing Electricity from Train Station Ticket Gates — Piezo elements used in train station ticket gates.
 The Center for Piezoelectrics by Design  — A consortium for research into the theoretical prediction and experimental realization of new members of a unique class of materials, piezoelectrics.
 Piezoelectric materials properties. Covers crystals, ceramics, etc.
 "Piezoelectric Constitutive Equation" from Engineering Fundamentals
 'Piezoelectric Manufacturing Technology' — PI Ceramic
 'Piezoelectric Products'

Κατηγορία:Ακουστική
Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο

Κατηγορία:Μετατροπή ενέργειας