Γενικό Επιτελείο Στρατού (Ελλάδα)

Το Γενικό Επιτελείο Στρατού (Γ.Ε.Σ.) είναι το αρμόδιο επιελείο των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων για τη διοίκηση του Ελληνικού Στρατού. Ιεραρχικά υπάγεται στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (Γ.Ε.ΕΘ.Α.).

 Ιστορία 
Αν και οι πρώτες τακτικές μονάδες στρατού συγκροτήθηκαν ήδη από το 1821-1822, με το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, η πρώτη υποτυπώδης οργάνωση γενικού επιτελείου, με το Σώμα Γενικών Επιτελών, έλαβε χώρα το 1833, μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου Βασιλείου της Ελλάδας. 

Η πρώτη προσπάθεια για τη δημιουργία μιας μόνιμης επιτελικής υπηρεσίας έγινε το 1877, όταν συστάθηκε για πρώτη φορά το Γενικό Επιτελείο Στρατού. Το πείραμα ήταν βραχύβιο, καθώς το Σώμα Γενικών Επιτελών καταργήθηκε το 1880 και αντικαταστάθηκε από μια απλή υπηρεσία επιτελικού γραφείου στο Υπουργείο Στρατιωτικών Υποθέσεων.

Το σύγχρονο Γενικό Επιτελείο Στρατού έχει καταβολές από το 1900, όταν ιδρύθηκε η Γενική Διοίκηση Στρατού ως επιτελείο για το Γενικό Διοικητή του Στρατού, Διάδοχο Κωνσταντίνο. Το 1904, δημιουργήθηκε το Γενικό Επιτελείο της Γενικής Διοίκησης Στρατού, με σημαντικά ενισχυμένη εξουσία στην οργάνωση, την κατάρτιση και τον εξοπλισμό του στρατού. Οι αξιωματικοί του Γενικού Επιτελείου του Σώματος επίσης ανασυστάθηκαν, ενώ ο ρόλος του Υπουργείου μειώθηκε. 

Το 1909, μετά το κίνημα στο Γουδί, οι αλλαγές αυτές αντιστράφηκαν και πάλι με την ανάκτηση της προνομιακής θέσης των αξιωματικών του επιτελείου γύρω από τον Κωνσταντίνο. Αντί αυτού, ιδρύθηκε η Υπηρεσία Επιτελείου Στρατού, η οποία διατήρησε την ονομασία της μέχρι το 1923, όταν τελικά μετονομάστηκε σε Γενικό Επιτελείο Στρατού. Από τον Νοέμβριο 1917 έως και τον Νοέμβριο 1920, επικεφαλής της υπηρεσίας ήταν Γάλλοι αξιωματικοί με Έλληνες αναπληρωτές.

Το 1936, το Γενικό Επιτελείο Στρατού αναδιοργανώθηκε. Το 1940–1941, κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου και την επακόλουθη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, το Γενικό Επιτελείο Στρατού υπηρέτησε ως πυρήνας των Γενικών Αρχηγείων υπό τον πρώην Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Αντιστράτηγου Αλέξανδρου Παπάγου. Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα, οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ανασυστάθηκαν στη Μέση Ανατολή από την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση, μαζί με ένα υποτυπώδες Γενικό Επιτελείο Στρατού.

Τον Δεκέμβριο του 1945, μετά την απελευθέρωση, και πάλι το 1948 και το 1950, όταν ιδρύθηκε το ενοποιημένο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το Γενικό Επιτελείο Στρατού αναδιοργανώθηκε. Στις 18 Δεκεμβρίου 1968, η τότε στρατιωτική χούντα που βρισκόταν στην εξουσία αναδιοργάνωσε τη διοίκηση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων υπό μία ενιαία Έδρα Ενόπλων Δυνάμεων. Το Γενικό Επιτελείο Στρατού μετονομάστηκε σε Αρχηγείο Στρατού και η δομή αυτή διατηρήθηκε μέχρι την 1η Αυγούστου 1977, όταν αποκαταστάθηκε η προηγούμενη δομή.

 Έμβλημα 
Το έμβλημα του Γενικού Επιτελείου Στρατού εγκρίθηκε το 1947, και αποτελείται από ένα μαύρο δικέφαλο αετό, ένα παραδοσιακό βυζαντινό σύμβολο, σε κίτρινο φόντο. Στο στήθος του, βρίσκεται μια απλοποιημένη έκδοση του εθνόσημου της Ελλάδας και πάνω από αυτό υπάρχει η επιγραφή "ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΤΟ ΕΥΨΥΧΟΝ" (η ελευθερία στηρίζεται στη γενναιότητα), ένα απόσπασμα από τον Επιτάφιο του Περικλή: «Αυτοί λαμβάνουν ως μοντέλο σας και, κρίνοντας την ευτυχία να είναι ο καρπός της ελευθερίας και της ελευθερίας της ανδρείας, δεν μειώνονται οι κίνδυνοι του πολέμου». (Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, II.43).

 Οργάνωση 

Το Γενικό Επιτελείο Στρατού αποτελείται από το Διοικητή (Αρχηγό), το Επιτελείο, το Ειδικό Επιτελείο (που περιλαμβάνει τις διευθύνσεις των όπλων και των σωμάτων), τις Ειδικές Διευθύνσεις και το Τάγμα Γενικού Επιτελείου Στρατού, το οποίο περιλαμβάνει κληρωτούς στρατιώτες που υπηρετούν τη θητεία τους. Το προσωπικό περιλαμβάνει μια σειρά από διευθύνσεις, οι οποίες ομαδοποιούνται σε τέσσερις κύριους κλάδους.

Μαζί με τα διάφορα όπλα μάχης και τις διευθύνσεις σωμάτων υποστήριξης μάχης, ομαδοποιούνται υπό τους Υπαρχηγούς. Ο Α΄ Υπαρχηγός ηγείται των Α΄ και Δ΄ Κλάδων μαζί με τα κύρια όπλα μάχης (πεζικό, τεθωρακισμένα, πυροβολικό, ειδικές δυνάμεις, κ.λπ.), ενώ ο Β΄ Υπαρχηγός είναι επικεφαλής των Β΄ και Γ΄ κλάδων των σωμάτων υποστήριξης μάχης (μεταφορών, υγειονομικού, εφοδιασμού και μεταφορών, κλπ). Επιπλέον, η Γενική Επιθεώρηση Στρατού, της οποίας προΐσταται ο Γενικός Επιθεωρητής Στρατού (ΓΕΠΣ), αποτελεί αυτοτελές τμήμα.

 Κλάδοι 
 Α΄ Κλάδος: περιλαμβάνει τις διευθύνσεις Πληροφοριών - Ασφαλείας, Επιχειρήσεων, Σχεδίων - Ασκήσεων, Επιστράτευσης, όπως και τη γραμματεία του NATO.
 Β΄ Κλάδος: περιλαμβάνει τις διευθύνσεις Μόνιμου Στρατιωτικού Προσωπικού, Οπλιτών Θητείας, Στρατονομίας, Πολιτικού Προσωπικού, Μέριμνας Προσωπικού και Στρατολογικού.
 Γ΄ Κλάδος: περιλαμβάνει τις διευθύνσεις Υποστήριξης Διοικητικής Μέριμνας, Υποδομής - Προστασίας Περιβάλλοντος, Υποστήριξης και Ταχυδρομικού.
 Δ΄ Κλάδος: περιλαμβάνει τις διευθύνσεις Οργάνωσης, Αμυντικής Σχεδίασης και Προγραμματισμού, Δόγματος, Εκπαίδευσης, όπως και Ενημέρωσης και Δημοσίων Σχέσεων.

 Διευθύνσεις Όπλων 
 Διεύθυνση Πεζικού (ΔΠΖ)
 Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων (ΔΙΤ)
 Διεύθυνση Πυροβολικού (ΔΠΒ)
 Διεύθυνση Μηχανικού (ΔΜΧ)
 Διεύθυνση Διαβιβάσεων (ΔΔΒ)
 Διεύθυνση Αεροπορίας Στρατού (ΔΑΣ)
 Διεύθυνση Ειδικών Δυνάμεων (ΔΕΔ)

 Διευθύνσεις Σωμάτων 
 Διεύθυνση Τεχνικού (ΔΤΧ)
 Διεύθυνση Εφοδιασμού Μεταφορών (ΔΕΜ)
 Διεύθυνση Υλικού Πολέμου (ΔΥΠ)
 Διεύθυνση Έρευνας και Πληροφορικής (ΔΕΠΛΗ)
 Διεύθυνση Υγειονομικού (ΔΥΓ)
 Διεύθυνση Γεωγραφικού (ΔΓΕ)
 Διεύθυνση Οικονομικού (ΔΟΙ)
 Διεύθυνση Ελεγκτικού - Οικονομικής Επιθεώρησης (ΔΕΛ-ΟΕ)

 Λοιπές Διευθύνσεις 
 Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ)
 Γραφείο Στρατιωτικού Νομικού Συμβούλου (ΓΣΝΣ)

 Διάρθρωση 

Η διάρθρωση του Γενικού Επιτελείου Στρατού είναι η εξής:
 Γενικό Επιτελείο Στρατού, με έδρα την Αθήνα.
 ΑΣΔΙΘ, με έδρα την Ξάνθη.
 ΑΣΔΗΜ (πρώην Γ' ΣΣ), με έδρα τη Θεσσαλονίκη.
 ΑΣΔΑΑΜ, με έδρα την Αθήνα.
 ΑΣΔΥΣ, με έδρα την Αθήνα.

 Ιεραρχία 
Η σημερινή ιεραρχία του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου κατόπιν των κρίσεων του Γενάρη, έτους 2026 ανέρχεται στους εξής Αντιστράτηγους:
 Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Στρατού: Αντιστράτηγος (ΤΘ) Γεώργιος Κωστίδης.
 Υπαρχηγός Γενικού Επιτελείου Στρατού: Αντιστράτηγος (ΜΧ) Ανδρέας Κορωνάκης.
 Γενικός Επιθεωρητής Στρατού / EU – OHQ: Αντιστράτηγος (ΔΠΒ) Σταύρος Παπασταθόπουλος 
 Διοικητής Ανωτάτης Στρατιωτικής Διοίκησης Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου: Αντιστράτηγος (ΠΖ) Δημήτριος Βακεντής
 Διοικητής Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Θράκης: Αντιστράτηγος (ΠΖ) Παναγιώτης Καβιδόπουλος 
 Διοικητής Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Ηπείρου και Μακεδονίας / NRDC-GR: Αντιστράτηγος (ΠΖ) Γρηγόριος Μπουντλιάκης
 Διοικητής Διακλαδικής Διοίκησης Ακαδημαϊκής Εκπαίδευσης: Αντιστράτηγος (ΔΠΒ) Αναστάσιος Πολύχρονος
 Επιτελάρχης του Γενικού Επιτελείου Στρατού: Αντιστράτηγος (ΤΘ) Κωνσταντίνος Καραμανίδης
Διοικητής Διοίκησης Ειδικού Πολέμου: Αντιστράτηγος (ΠΖ) Κωνσταντίνος Γάκης 
 Διοικητής Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Υποστήριξης Στρατού: Αντιστράτηγος (ΔΕΜ) Αθανάσιος Σαπλαούρας

 Διατελέσαντες Αρχηγοί ΓΕΣ 
Το Πυροβολικό είναι το όπλο που έχει αναδείξει τους περισσότερους Αρχηγούς του Επιτελείου. Από το 1901, Αρχηγοί ΓΕΣ έχουν διατελέσει οι εξής:Αξιολόγηση Αρχηγών ΓΕΣ από το 1901 μέχρι το 2011
Όνομα (Γέννηση - Θάνατος)</small>Έναρξη θητείαςΛήξη θητείαςΚωνσταντίνος Σαπουντζάκης (1846-1931) 1901 1912 Παναγιώτης Δαγκλής (1853-1924) 1912 1912 Κωνσταντίνος Νίδερ (1865-1943) 1912 1913 Πάτροκλος Κοντογιάννης (1862-1943) 1913 1914 Βίκτωρ Δούσμανης (1862-1949) 1914 1915 Ιωάννης Μεταξάς (1871-1941) 1915 1915Βίκτωρ Δούσμανης (1862-1949) 1915 1916 Κωνσταντίνος Μοσχόπουλος (1854-1942) 1916 1916 Ξενοφών Στρατηγός (1869-1927) 1916 1917 Αναστάσιος Χαραλάμπης (1862-1949) 1917 1920 Αριστοτέλης Βλαχόπουλος (1866-1960) 1920 1921 Κωνσταντίνος Γουβέλης (1868-1934) 1921 1921 Βίκτωρ Δούσμανης (1862-1949) 1921 1921 Αθανάσιος Εξαδάκτυλος (1869-1936) 1921 1922 Ιωάννης Μακρυκώστας 1922 1922 Βίκτωρ Δούσμανης (1862-1949) 1922 1923 Νικόλαος Βλαχόπουλος (1868-1957) 1923 1924 Πέτρος Κλάδος (18??-19??) 1924 1924 Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν (1874-1943) 1924 1925 Πτολεμαίος Σαρηγιάννης (1882-1958) 1925 1926 Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν (1874-1943) 1926 1927 Νικόλαος Βλαχόπουλος (1868-1957) 1927 1928 Αλέξανδρος Μερεντίτης (1880-1964) 1928 1929 Νικόλαος Βλαχόπουλος (1868-1957) 1929 1931 Κωνσταντίνος Μανέτας (1879-1960) 1931 1931 Θεόδωρος Μανέτας (1881-1947) 1931 1933 Δημήτριος Καθενιώτης (1882-1947) 1933 1935 Αριστείδης Χασαπίδης (1875-1941) 1935 1936 Αλέξανδρος Παπάγος (1883-1955) 1936 1940 Κωνσταντίνος Πάλλης (1871-1941) 1940 1941 Ναπολέων Μπάτας (18??-19??) 1941 1942 Βασίλειος Μαραβέας (18??-19??) 1942 1943 Αχιλλέας Σκουλάς (18??-19??) 1943 1943 Αλκιβιάδης Μπουρδάρας (1895-1959) 1943 1943 Δημήτριος Λάιος (18??-19??) 1943 1944 Ευστάθιος Λιώσης (1891-1953) 1944 1944 Κωνσταντίνος Βεντήρης (1892-1960) 1944 1944 Ευστάθιος Λιώσης (1891-1953) 1944 1944 Γεώργιος Δρομάζος (1886-1973) 1944 1946 Παναγιώτης Σπηλιωτόπουλος (1891-1962) 1946 1947 Κωνσταντίνος Βεντήρης (1892-1960) 1947 1947 Δημήτριος Γιατζής (1891-1964) 1947 1949 Γεώργιος Κοσμάς (1884-1964) 1949 1951 Θεόδωρος Γρηγορόπουλος (18??-19??) 1951 1951 Θρασύβουλος Τσακαλώτος (1897-1989) 1951 1952 Αλέξανδρος Τσιγγούνης (1893-1984) 1952 1954 Σόλων Γκίκας (1898-1978) 1954 1956 Πέτρος Νικολόπουλος (1898-1986) 1956 1958 Δημήτριος Σειραδάκης (1897-1990) 1958 1959 Βασίλειος Καρδαμάκης (1900-1971) 1959 1962 Πέτρος Σακελλαρίου (1907-1980)Καθημερινή, 2 Σεπτεμβρίου 1980, Κοινωνικά, σελ. 2. (αναφέρεται ότι κηδεύτηκε στις 2 Σεπτεμβρίου από το Νεκροταφείο Ζωγράφου) 1962 1964 Ιωάννης Γεννηματάς (1910-1981)  1964 1965 Γρηγόριος Σπαντιδάκης (1909-1996) 1965 1967 Οδυσσέας Αγγελής (1912-1987) 1967 1968 Βασίλειος Τσούμπας (1914-1993) 1968 1972 Δημήτριος Ζαγοριανάκος (1918-1977) 1972 1973 Μιχαήλ Μαστραντώνης 1973 1973 Ανδρέας Γαλατσάνος (1919-1991) 1973 1974 Ιωάννης Ντάβος (1918-2008) 1974 1976 Αγαμέμνων Γκράτζιος (1922-1993) 1976 1980 Ευθύμιος Καραγιάννης (1923-2007) 1980 1982 Δημήτριος Παναγόπουλος (1925-) 1982 1984 Βασίλειος Κουρκάφας (1925-2010)http://tolmwnnika.blogspot.gr/2010/11/blog-post_4413.html 29 Φεβρουαρίου 1984 1984 Επαμεινώνδας Πενθερουδάκης (1926-1996) 1984 1986 Σταμάτης Βελλίδης (1928-) 1986 1989 Ιωάννης Βερυβάκης (1930-2019) 1989 1990 Δημήτριος Σκαρβέλης  1990 1993 Ευστάθιος Καπραβέλος 1993 1993 Κωνσταντίνος Βούλγαρης 1993 1996 Μανούσος Παραγιουδάκης (1938-) 1996 1999 Κωνσταντίνος Παναγιωτάκης 1999 2001 Γεώργιος Αντωνακόπουλος (1943-) 2001 2002 Παναγιώτης Χαρβάλας (1946-) 2002 2004 Νικόλαος Ντούβας (1947-) 2004 2006 Δημήτριος Γράψας (1948-) 2006 2007 Δημήτριος Σ. Βούλγαρης <small>(1949-2023Πέθανε ο πρώην Αρχηγός ΓΕΣ Δημήτρης Βούλγαρης, armyvoice.gr, 8 Μαρτίου 2023, ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2024.) 2007 2009  Φραγκούλης Φράγκος (1951-) 2009 2011 Κωνσταντίνος Ζιαζιάς 2011 2012 Κωνσταντίνος Γκίνης (1957-) 2012 2013 Αθανάσιος Τσέλιος (1956-) 2013 2014 Χρήστος Μανωλάς (1959-) 2014 2015 Βασίλειος Τελλίδης (1958-) 2015 2017 Αλκιβιάδης Στεφανής (1959-) 2017 2019 Γεώργιος Καμπάς (1960-) 20192020 Χαράλαμπος Λαλούσης (1962-) Ιστοσελίδα ΓΕΣ- Ιεραρχία.20202023Άγγελος Χουδελούδης (1964-)20232024Γεώργιος Κωστίδης (1965-)2024

 Παραπομπές 

 Δείτε επίσης 
 Σύνθεση Ελληνικού Στρατού Ξηράς
 Στρατιωτική οργάνωση

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Ελληνικός Στρατός