Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Π.ΑΙΓ.) είναι ένα δημόσιο πολυεδρικό Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα. Ιδρύθηκε το 1984 και αποτελείται από 5 Σχολές και συνολικά 17 Τμήματα, με πανεπιστημιακές μονάδες στη Μυτιλήνη, τη Χίο, τη Σάμο, τη Ρόδο, τη Σύρο και τη Λήμνο, συγκροτώντας ένα εκπαιδευτικό δίκτυο που καλύπτει όλους τους νομούς του Αιγαίου Πελάγους.

Το πρώτο τμήμα που λειτούργησε, το ακαδημαϊκό έτος 1984-1985, ήταν το τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων, στη Χίο. Ακολούθησε το Τμήμα Περιβάλλοντος, στη Μυτιλήνη, που δέχθηκε μεταπτυχιακούς φοιτητές το 1986 και προπτυχιακούς φοιτητές το 1987. Στα πέντε πρώτα χρόνια της λειτουργίας του το Πανεπιστήμιο αποτελούνταν από επτά ακαδημαϊκά τμήματα αλλά μετά το 1994 τριπλασίασε το μέγεθός του και το 2000 λειτουργούσαν δεκαεπτά τμήματα. Το νεότερο τμήμα, το τμήμα Τμήμα Οικονομικής και Διοίκησης Τουρισμού στη Χίο, ιδρύθηκε το 2017.

Βάσει της έκθεσης αξιολόγησης του 2005 από την Ένωση Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων (EUA), «το Πανεπιστήμιο Αιγαίου είναι μοναδικό Ίδρυμα, στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη» σε ό,τι αφορά την κάλυψη εκτενούς γεωγραφικού χώρου.

Ιστορία
Σύμφωνα με το δικτυακό τόπο του πανεπιστημίου, οι ρίζες του ιδρύματος ανάγονται στην ίδρυση του Ιωνικού Πανεπιστημίου Σμύρνης στις αρχές της δεκαετίας του 1920, εξαιτίας της ανεπάρκειας της Αθήνας ως μοναδικού κέντρου παιδείας του Ελληνισμού.

Τον Απρίλιο του 1919 η Ελλάδα εξουσιοδοτείται από το Συμβούλιο των τεσσάρων Μεγάλων Δυνάμεων να καταλάβει στρατιωτικά την περιοχή της Σμύρνης. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βερολίνου Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή είχε προτείνει την ίδρυση ενός δεύτερου ελληνικού πανεπιστημίου καθώς μέχρι εκείνη την εποχή η Αθήνα ήταν το μόνο εκπαιδευτικό κέντρο του Ελληνισμού. "(...) Είχε γνωρίσει τον Ελευθέριο Βενιζέλο από το 1895, στην Κρήτη, και από το 1913 είχε προτείνει τη δημιουργία δεύτερου ελληνικού πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη. Ο πόλεμος που ξεσπάει μεταθέτει τις αποφάσεις. Στην Ελλάδα θα επανέλθει το 1930-32, όταν θα αποδεχθεί τη θέση του κυβερνητικού επιτρόπου και θα οργανώσει τα πανεπιστήμια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης με τον νόμο 5343/32, ο οποίος ίσχυε μέχρι προσφάτως. Από τη θέση αυτή θα τον απολύσει η κυβέρνηση Παπαναστασίου που διαδέχεται τον Βενιζέλο το 1932 και εκεί θα σταματήσει η ενεργός ανάμειξή του στα κοινά της Ελλάδας." Οι δυσκολίες της ίδρυσης ελληνικού ακαδημαϊκού ιδρύματος στην Κωνσταντινούπολη τον οδηγούν να προτείνει τρεις πόλεις ως υποψήφιες για την έδρα του νέου ιδρύματος: τη Θεσσαλονίκη, τη Χίο και τη Σμύρνη.

Παρά την πολιτική αναταραχή που επικρατούσε εκείνη την περίοδο στην περιοχή της Μικράς Ασίας ο Καραθεοδωρή υπέβαλε, στις 20 Οκτωβρίου 1919, «Σχέδιον περί ιδρύσεως νέου πανεπιστημίου εν Ελλάδι, υποβληθέν εις την ελληνικήν Κυβέρνησιν». Το Ιδρυτικό Διάταγμα του Πανεπιστημίου Σμύρνης εκδόθηκε την 1η Δεκεμβρίου του 1920 από την Ύπατη Αρμοστεία της Ελλάδας και επίσημος οργανωτής διορίστηκε ο Καραθεοδωρή. Τα πρώτα σχέδια προέβλεπαν ίδρυση Σχολών που θα σχετίζονταν με την αξιοποίηση της περιοχής, ως νευραλγικού σημείου για τον υπερπόντιο ελληνισμό, ενώ στην τελική πορεία των εργασιών το πανεπιστήμιο εθεωρείτο εφάμιλλο των μεγάλων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Παρόλα αυτά το Ιωνικό Πανεπιστήμιο δεν μπόρεσε ποτέ να λειτουργήσει λόγω της Μικρασιατικής Καταστροφής. Το όραμα του Καραθεοδωρή για ένα νέο πανεπιστημιακό ίδρυμα στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου υλοποιήθηκε τελικά με την ίδρυση του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το 1925.

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου ιδρύθηκε επί κυβερνήσεως ΠΑΣΟΚ Ανδρέα Παπανδρέου στις 20 Μαρτίου 1984, μαζί με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο με το Προεδρικό Διάταγμα 83/1984, και είναι ένα από τα νεότερα πανεπιστήμια της σύγχρονης Ελλάδας.

Σχολές και τμήματα
Το Πανεπιστήμιο αποτελείται από 6 Σχολές και 18 ακαδημαϊκά Τμήματα τα οποία προσφέρουν προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών.

 Σχολές Τμήματα Σχολή Κοινωνικών Επιστημών (Μυτιλήνη)Τμήμα Γεωγραφίας
Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Τμήμα Κοινωνιολογίας
Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχολή Περιβάλλοντος (Μυτιλήνη)Τμήμα Περιβάλλοντος
Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών
Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής (Λήμνος) Σχολή Επιστημών της Διοίκησης (Χίος)Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων
Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών
Τμήμα Οικονομικής και Διοίκησης ΤουρισμούΠολυτεχνική Σχολή (Σύρος)Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (Χίος)
Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων (Σάμος)
Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων  Σχολή Θετικών Επιστημών (Σάμος)Τμήμα Μαθηματικών
Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών – Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών (Ρόδος)Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης
Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού
Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών

Προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών
Στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου λειτουργούν διάφορα προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών.

Ακαδημαϊκή αξιολόγηση
Το 2005 η εξωτερική αξιολόγηση από την Ένωση Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων (EUA) αναγνώρισε την ποιότητα της έρευνας ως ένα από σημεία υπεροχής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με δεδομένη μάλιστα την έλλειψη χρηματοδότησης και υποδομής. Ωστόσο, τονίζεται πως το ερευνητικό έργο καθορίζεται συχνά από τα προσωπικά ενδιαφέροντα των μελών ΔΕΠ, με αποτέλεσμα να είναι αποτέλεσμα τυχαίων συνθηκών και όχι προγραμματισμού ή τοπικών αναγκών.

Στο πλαίσιο της αξιολόγησης αυτής επισημάνθηκε σειρά δυσλειτουργιών που επηρεάζουν αρνητικά τη διδασκαλία και έρευνα που συντελείται στο ίδρυμα. Στο πόρισμα επισημαίνεται ότι, παρά τη σταθερή πρόοδο που έχει συντελεστεί από ιδρύσεως του Πανεπιστημίου, η πλήρης ανάπτυξη "θεσμικού ακαδημαϊκού ήθους" απαιτεί πολύ χρόνο. Γίνεται επίσης μνεία στην ασάφεια ρόλων, καθηκόντων και δικαιωμάτων, ειδικά του μη μόνιμου διδακτικού προσωπικού, στην ακαδημαϊκή απομόνωση της Πανεπιστημιακής κοινότητας και στις συχνές και συστηματικές απουσίες του Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού από το ίδρυμα.

Στον διοικητικό τομέα καταλογίζεται στο πανεπιστήμιο ανορθολογισμός στην αξιοποίηση του προσωπικού. Σε ό,τι αφορά στους φοιτητές, το ίδιο πόρισμα αναφέρει ότι δείχνουν να μην έχουν εξοικειωθεί με τις βιβλιοθήκες και ότι οι εργασίες που απαιτούν βιβλιογραφική έρευνα, αν και "συνηθίζονται σε πολλά πανεπιστήμια, αποτελούν την εξαίρεση στο πανεπιστήμιο αυτό". Επιπλέον, διαπιστώθηκε πως οι κτηριακές υποδομές, ειδικά στη Ρόδο και τη Σύρο, είναι ανεπαρκείς για την αποστολή ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος.

Για την άρση αυτών των προβλημάτων, η επιτροπή προβαίνει σε επτά συστάσεις για την καλύτερη λειτουργία του, που αφορούν στη συνέχιση της δρομολογημένης διαδικασίας βελτίωσης της ποιότητας, την αποτελεσματική πολιτική διαχείρισης ανθρώπινων πόρων, την ενδυνάμωση της φωνής των φοιτητών στα θέματα που τους αφορούν, στην ενίσχυση του διεθνούς χαρακτήρα του πανεπιστημίου, την ανάπτυξη καθαρής ερευνητικής στρατηγικής και της γνωστοποίησης του παραγόμενου έργου.

Αξιολόγηση ΑΔΙΠ
Το 2015 το πανεπιστήμιο Αιγαίου αξιολογήθηκε από την Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ) και έλαβε συνολική ιδρυματική αξιολόγηση "worthy of merit".

Την περίοδο 2012-2014 όλα τα τμήματα του πανεπιστημίου Αιγαίου αξιολογήθηκαν από την ΑΔΙΠ.

Ακαδημαϊκές συνεργασίες
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχει υπογράψει πρωτόκολλα ακαδημαϊκής συνεργασίας με άλλα ιδρύματα.

Βιβλιοθήκη
Η βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αιγαίου ιδρύθηκε το 1984 ταυτόχρονα με το Πανεπιστήμιο. Στόχος της είναι να υποστηρίζει την ερευνητική και εκπαιδευτική διαδικασία των μελών της κοινότητας που καλύπτει, όπως επίσης και να προβάλει και να διασώζει τον πνευματικό πλούτο του Ελληνικού Αρχιπελάγους. Περιλαμβάνει συλλογή στην ελληνική, αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα και αποτελείται από 112.316 τόμους Βιβλίων (24.424 τίτλους), από 518 συνδρομές επιστημονικών περιοδικών (353 τίτλους), από Συλλογή Οπτικοακουστικών Μέσων, από Βάσεις δεδομένων, από διπλωματικές εργασίες και από διδακτορικές διατριβές. Η βιβλιοθήκη με Κεντρική υπηρεσία στη Μυτιλήνη διατηρεί παραρτήματα στη Χίο, στη Σάμο, στη Ρόδο, στη Σύρο και στη Λήμνο.

Αθλητισμός
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο σύνολό του περιλαμβάνει σχετικό τομέα με όνομα «Αιγαιακός Πανεπιστημιακός Αθλητισμός» στις πανεπιστημιακές μονάδες της Λέσβου, Σάμου και Χίου, όπου δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε ατομικές και ομαδικές ομάδες αθλημάτων, εκπροσωπώντας επίσης το ίδρυμα σε πανελλήνιες πανεπιστημιακές και τοπικές αθλητικές διοργανώσεις. Οι ομάδες ποδοσφαίρου και καλαθοσφαίρισης στη Χίο είναι επίσημα αναγνωρισμένες από τις αντίστοιχες ομοσπονδίες στην Ελλάδα, ενώ συμμετέχουν και στις διοργανώσεις των οικείων αθλητικών ενώσεων.

Φοιτητική ζωή
Στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου επίσης δραστηριοποιούνται ένα πλήθος από φοιτητικές ομάδες και όμιλοι ποικίλου ενδιαφέροντος. Αυτές περιλαμβάνουν εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στα επιμέρους νησιά / πανεπιστημιακές μονάδες του ιδρύματος.

Το πανεπιστήμιο Αιγαίου με αυτό τον τρόπο έχει συνδράμει στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας μιας και όλες οι δραστηριότητες των ομάδων αυτών πραγματοποιούνται στις τοπικές Επιχειρήσεις όπως (Μπαρ, Night clubs, καφετερίες, Σουβλατζίδικα).

Ενδεικτικά υπάρχουν ομάδες Μουσικής και Χορού, Θεάτρου, Κινηματογράφου, Αστρονομίας καθώς και φοιτητικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί.

Δείτε επίσης
Ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Ελλάδα
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Πολυτεχνείο Κρήτης

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Πανεπιστήμιο Αιγαίου - Επίσημη Ιστοσελίδα


Αιγαιου