Παραλλαγή πυξίδας

Ο όρος παραλλαγή πυξίδας (συντομογραφία: Πρ) αφορά μόνο τη μαγνητική πυξίδα και είναι η γωνία που σχηματίζει ο Βορράς πυξίδας (Βπ) με τον αληθή Βορρά (Βλ). Η παραλλαγή χαρακτηρίζεται από την κατεύθυνση που δημιουργείται σε ανατολική, ή δεξιά, ή θετική, ή East, (Α/δ/+/Ε) και σε δυτική, ή αριστερά, ή αρνητική, ή West (Δ/ρ/-/W)  ανάλογα δηλαδή αν ο βορράς πυξίδας βρίσκεται δεξιότερα ή αριστερότερα του αληθή Βορρά.

Λαμβάνοντας υπόψη τις έννοιες της απόκλισης και της παρεκτροπής πυξίδας καθίσταται φανερό ότι η παραλλαγή είναι τελικά το αλγεβρικό άθροισμα της απόκλισης και της παρεκτροπής της πυξίδας, κατά το οποίο θα πρέπει να διορθώνονται οι ενδείξεις των πυξίδων έτσι ώστε ν΄ ανάγονται αυτές σε αληθείς ή και αντίστροφα ακόμη.

 Σχέσεις Πρ-Απ-Τρ 
Οι δυνατές θέσεις των τριών κατευθύνσεων του Βορρά που μπορεί να βρεθούν μεταξύ τους είναι:
 Ο μαγνητικός Βορράς να είναι δεξιότερα του αληθούς, και ο Βορράς πυξίδας ακόμη δεξιότερα δηλαδή στη σχέση Βλ - Βμ - Βπ
 Το αντίθετο των προηγουμένων θέσεων, δηλαδή: Βπ - Βμ - Βλ, και
 Ο αληθής Βορράς να βρίσκεται ενδιάμεσα του μαγνητικού και του Βορρά πυξίδας, δηλαδή: Βμ - Βλ - Βπ.

Εκ των παραπάνω τριών περιπτώσεων των δυνατών θέσεων κατευθύνσεων του Βορρά συνάγονται ότι: 

 1η περίπτωση: Απόκλιση και παρεκτροπή είναι ανατολικές (+), συνεπώς: Πρ = Απ + Τρ.
 2η περίπτωση: Απόκλιση και παρεκτροπή είναι δυτικές (-), συνεπώς: Πρ = (~Απ)+(~Τρ) ή Πρ = ~Απ~Τρ.
 3η περίπτωση: Απόκλιση δυτική (-) και παρεκτροπή ανατολική (+), συνεπώς: Πρ = (~Απ)+(+Τρ) ή Πρ = Τρ ~ Απ.

Όπως διαπιστώνεται τελικά η παραλλαγή της πυξίδας αποτελεί πάντοτε το αλγεβρικό άθροισμα της απόκλισης και της παρεκτροπής. Η δε ονομασία της προκύπτει ακριβώς από το σημείο του αλγεβρικού αθροίσματος κάθε φορά.

Προκειμένου λοιπόν να βρεθεί η παραλλαγή της μαγνητικής πυξίδας, μέσω της απόκλισης (που υπολογίζεται από το ανεμολόγιο του ναυτικού χάρτη της περιοχής) και της παρεκτροπής (που λαμβάβεται από το πινακίδιο παρεκτροπών της συγκεκριμένης πυξίδας) εφαρμόζεται ο ακόλουθος απλός κανόνας, κοινός για όλες τις παραπάνω δυνατές θέσεις:

 Παραλλαγή (Πρ) = Απόκλιση (Απ) + Παρεκτροπή (Τρ) (αλγεβρικώς) ή
 Παρεκτροπή (Τρ) = Παραλλαγή (Πρ) ~ Απόκλιση (Απ) (αλγεβρικώς) και
 Απόκλιση (σύγχρονος) = Παραλλαγή (Πρ) ~ Παρεκτροπή (Τρ) (αλγεβρικώς)

 Παραπομπές