Άμωμος σύλληψη

Αυτό το άρθρο αφορά την άμωμο σύλληψη της Μαρίας, της μητέρας του Ιησού. Για το δόγμα της παρθενικής σύλληψης του Ιησού δείτε το Ενσάρκωση.

Η Άμωμος Σύλληψη, ή και Άσπιλος Σύλληψη, αποτελεί δόγμα της Καθολικής Εκκλησίας, σύμφωνα με το οποίο η Παναγία, η μητέρα του Ιησού Χριστού, διατηρήθηκε από τον Θεό άμωμη από την κηλίδα του προπατορικού αμαρτήματος κατά τη σύλληψή της.

 Ιστορία του δόγματος 
Πέρα από την αποδοχή ή όχι του δόγματος της Αμώμου Σύλληψης, υπάρχει η ιστορία της ανάπτυξής του μέσα στην Εκκλησία. Η Σύλληψη της Μαρίας εορταζόταν στην Αγγλία από τον 9ο αι. και μεγάλη επίδραση στην επέκτασή της άσκησε ο Έντμερ. Οι Νορμανδοί προσπάθησαν να εξαλείψουν τη γιορτή, αλλά αυτή παρέμεινε ζωντανή στην καρδιά του λαού.

 Οι θέσεις της ορθόδοξης Εκκλησίας, των προτεσταντών άλλων ομολογιών 
Το δόγμα γενικά δεν γίνεται δεκτό από την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και, σε μεγαλύτερο βαθμό, από τους προτεστάντες.
Ορθόδοξη Εκκλησία
Η Ορθόδοξη Εκκλησία πιστεύει ότι η Παναγία δεν έκανε αμαρτίες σε όλη τη ζωή της, αλλά δεν συμμερίζεται την άποψη των Ρωμαιοκαθολικών για το προπατορικό αμάρτημα. Σημειώνουν ότι ο Αυγουστίνος Ιππώνος, τα έργα του οποίου δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστά στον ανατολικό Χριστιανισμό μέχρι τον 17ο αιώνα έχει ασκήσει αξιοσημείωτη επιρροή στη θεολογία της αμαρτίας που έχει γενικά ριζώσει στην Αγία Έδρα, και από τη στιγμή που ο ανατολικός Χριστιανισμός δεν συμμερίζεται τη θεώρηση της Ρώμης (ή των περισσότερων Προτεσταντών) για το προπατορικό αμάρτημα, θεωρεί αχρείαστο το δόγμα ότι η Μαρία χρειαζόταν εξαγνισμό πριν την Ενσάρκωση. Αντιθέτως, ορθόδοξοι θεολόγοι λένε ότι οι αναφορές Ελλήνων και Σύρων Πατέρων στην αγνότητα και την αναμαρτησία της Μαρίας αναφέρονται στην συμπεριφορά της μετά τη γέννηση.

Παρότι δεν αποτελεί δόγμα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, υπάρχει μια γενική πεποίθηση ότι έγινε προ-αγιασμός της Μαρίας τον καιρό της σύλληψής της, όπως έγινε κατά τη σύλληψη του Ιωάννη του Βαπτιστή. Πάντως, δεν υπήρξε «καθαρισμός από το προπατορικό αμάρτημα» αφού η Εκκλησία πιστεύει ότι το προπατορικό αμάρτημα δεν κληρονομείται. Αντιθέτως, με τον όρο «προπατορικό αμάρτημα» εννοείται η γενική τάση προς την αμαρτία και την οδύνη στον κόσμο, η οποία προκλήθηκε από την πτώση του Αδάμ.
Προτεσταντισμός
Οι Προτεστάντες απορρίπτουν το δόγμα καθώς δεν θεωρούν την ανάπτυξη δογματικής θεολογίας να έχει κύρος πέραν της βιβλικής εξήγησης, και το δόγμα της Αμώμου Σύλληψης δεν διδάσκεται στην Αγία Γραφή. Γίνεται δεκτό από κάποιους Αγγλοκαθολικούς, αλλά απορρίπτεται από τους περισσότερους Αγγλικανούς και επίσης από τους Παλαιοκαθολικούς. Στο βιβλίο κοινών προσευχών η 8η Δεκεμβρίου είναι μικρός εορτασμός επετείου (lesser commemoration) της οποίας η παρακολούθηση δεν είναι υποχρεωτική. Μέλη της Αγγλικανικής Κοινωνίας της Μαρίας οφείλουν να παρακολουθούν τη Θεία Λειτουργία εκείνη την ημέρα.
Άλλες ομολογίες
Οι Ανατολικοί Καθολικοί δέχονται την ορθόδοξη άποψη, όμως οι Ουκρανοί Καθολικοί, οι Μαρωνίτες και οι Ρουθενιανοί, επηρεασμένοι από την δύση, δέχονται πλέον την ρωμαιοκαθολική άποψη για την Άμωμο Σύλληψη. Αυτό έχει οδηγήσει στο υποτιμητικό προσωνύμιο «Άμωμος Πλάνη» καθώς κάποιοι ανατολικοί καθολικοί ισχυρίζονται ότι πιέζονται να δεχτούν ένα θεολογικό δόγμα το οποίο δεν έχει νόημα στον δικό τους ορισμό για την αμαρτία. Το Βατικανό το έχει αντιληφθεί, και τα τελευταία χρόνια υπάρχει κάποια μικρή διαμάχη ειδικά ανάμεσα στους Ελληνοκαθολικούς Μελχίτες.

 Πηγές από την Αγία Γραφή 

Ο Πάπας Πίος Θ΄, στο αποστολικό διάταγμά του Ineffabilis Deus (8 Δεκεμβρίου 1854) με το οποίο καθόρισε την Άμωμο Σύλληψη ως δόγμα για την Καθολική Εκκλησία, αναφέρθηκε πρωταρχικά στο κείμενο της Γένεσης, όπου ο Θεός είπε στο φίδι «θα θέσω έχθρα μεταξύ εσού και της γυναικός, μεταξύ του απογόνου σου και του απογόνου της»3:15. Σύμφωνα με τη θεώρηση αυτή, επρόκειτο για προφητεία για μια γυναίκα που πάντα θα βρισκόταν σε έχθρα με το φίδι - δηλαδή, μια γυναίκα που δεν θα βρισκόταν ποτέ υπό την εξουσία της αμαρτίας, και δεμένη από το ερπετό.

Άλλοι Ρωμαιοκαθολικοί θεολόγοι βρίσκουν στοιχεία για την Άμωμο Σύλληψη στο χαιρετισμό του αρχαγγέλου Γαβριήλ προς τη Μαρία κατά τον Ευαγγελισμό (στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο) «Χαίρε, Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά Σου» (Ave Maria gratia plena, Dominus tecum)1:28, καθώς κάποιοι από αυτούς έχουν δώσει στη φράση αυτή μια ερμηνεία ότι το «Κεχαριτωμένη» σημαίνει αναμάρτητη. Ωστόσο, η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί ότι ο καθαγιασμός της Θεοτόκου έγινε τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή με τον Ευαγγελισμό της.

 Κοινή παρερμηνεία 
Υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη παρερμηνεία του όρου "άμωμος σύλληψη". Πολλοί, ακόμη και Ρωμαιοκαθολικοί, πιστεύουν ότι αυτός αναφέρεται στη σύλληψη του Ιησού από τη Μαρία.

 Δείτε επίσης 
 Αειπάρθενο της Θεοτόκου

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ineffabilis Deus (Αποστολικό Σύνταγμα του Πάπα Πίου ΙΘ΄ που ορίζει το δόγμα της Αμώμου Συλλήψεως) (στα αγγλικά)
 Το λήμμα της Καθολικής Εγκυκλοπαίδειας για την Άμωμο σύλληψη (στα αγγλικά)
 Κείμενο από την Μονή Παντοκρατόρος που μιλά για την άμωμο σύλληψη από ελληνορθόδοξη ματιά

 Περαιτέρω ανάγνωση 
 "St. Augustine and Original Sin" (στα αγγλικά) — μικρό άρθρο για τις διάφορες αντιλήψεις του προπατορικού αμαρτήματος στην ανατολική και την δυτική Χριστιανοσύνη. 
 Rosicrucians: The Immaculate Conception (esoteric Christian view)

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Αμωμος
Αμωμος