Γιαγοβί Αγκμπογιμπό

Ο Γιαγοβί Αγκμπογιμπό (Yawovi Agboyibo, 1943-2020)  ήταν Τογκολέζος δικηγόρος, ακτιβιστής των ανθρώπινων δικαιωμάτωνPhilippe Perdrix, "Ce que va faire Agboyibo", Jeuneafrique.com, 24 Σεπτεμβρίου 2006 .  και πολιτικός, ο οποίος χρημάτισε πρωθυπουργός της χώρας του για έναν χρόνο, από το 2006 ως το 2007.

 Βιογραφικά στοιχεία 
 Πρώτα χρόνια και δράση στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων 
Γεννήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1943 στο Κούνι της επαρχίας Γιότο, Republicoftogo.com, 11 Ιανουαρίου 2007 . 

Εξελέγη βουλευτής το 1985, ως ανεξάρτητος και επανεξελέγη το 1990."Me Yawovi AGBOYIBO, enfin Premier Ministre" , Etiame.com . 

Το 1987 ο πρόεδρος Γκνασινγκμπέ Εγιαντεμά διόρισε τον Αγκμπιγιμπό ως πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
"Oct 1988 – Local elections-Human rights-Economy Foreign-relations", Keesing's Record of World Events, Volume 34, October 1988 Togo, Page 36200. Η εν λόγω επιτροπή συστάθηκε στις 9 Ιουνίου 1987 και τα μέλη της ανέλαβαν καθήκοντα στις 21 Οκτωβρίου 1987. Υπηρέτησε στη θέση εκείνη ως το 1990.

Εκείνη την περίοδο ανέλαβε την ηγεσία του Μετώπου Ενώσεων για την Ανανέωση (FAR), το οποίο μετεξελίχθηκε σε πολιτικό κόμμα, με την ονομασία  Επιτροπή Δράσης για την Ανανέωση (CAR). Με την CAR αρχικά θα ήταν υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 1993, όμως αποσύρθηκε μαζί με τον Εντέμ Κότζο, καταγγέλλοντας νοθεία υπέρ του προέδρου, ο οποίος επανεξελέγη. 

 Πριν την πρωθυπουργία 
Ο Αγκμπογιμπό εξελε΄γη βουλευτής το 1994 με το κόμμα CAR στην Α΄ εκλογική οεριφέρεια Γιοτό- Κέντρο.Journal Officiel de la Republique Togolaise, 8 Απριλίου 1994, σελ.  2 . 

Το 1998 ήταν ξανά υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές και ήρθε 3ος στον 1ο γύρο με ποσοστό 9,54% των ψήφων."CONSIDERATION OF REPORTS SUBMITTED BY STATES PARTIES UNDER ARTICLE 40 OF THE COVENANT: Addendum TOGO" (PDF), United Nations International covenant on civil and political rights, CCPR/C/TGO/2001/3, 5 Ιουλίου  2001.

Στις 3 Αυγούστου 2001 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 6 μηνών και πρόστιμο 100.000 φράγκων για συκοφαντική δυσφήμηση του πρωθυπουργού Κότζο."Togo: Court jails opposition leader for six months for "defaming" premier", AFP (nl.newsbank.com), 3 Αυγούστου 2001. Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα ζήτησαν την απελευθέρωσή του, ανάμεσα στις οποίες και η Διεθνής Αμνηστία, χωρίς αποτέλεσμα."TOGO: Amnesty calls for release of prisoners", IRIN, 28 Νοεμβρίου 2001. Παρά τη θετική πρόταση του εφετείου για την αποφυλάκισή του, ο πολιτικός δεν αποφυλακίστηκε , λόγω της συνενοχής του για διασυνδέσεις με παράνομες οργανώσεις στη Σιντόμ, κατηγορία που του είε προσαφθεί λίγο μετά την καταδίκη του για τη δυσφήμηση."Togo: Opposition leader remains in prison – party official", Radio France Internationale (nl.newsbank.com), 11 Ιανουαρίου 2002.

Ήταν ξανά υποψήφιος με το CAR στις προεδρικές εκλογές που διενεργήθηκαν το 2003 και ήθρε πάλι 3ος με ποσοστό 5,12%."RAPPORT DE LA MISSION EXPLORATOIRE DEPECHEE DANS LA PERSPECTIVE DE L’ELECTION PRESIDENTIELLE ANTICIPEE DU 24 AVRIL 2005 AU TOGO" , democratie.francophonie.org . 

 Πρωθυπουργία 
Έγινε πρωθυπουργός της χώρας στις 16 Σεπτεμβρίου του 2006, καθώς διορίστηκε από τον πρόεδρο Φόρε Γκνασίγκμπε. Στις 20 του ιδίου μήνα εγκρίθηκε η κυβέρνησή του. Το 1993 κατήλθε υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές εκείνης της χρονιάς, χωρίς όμως επιτυχία.
Ο ίδιος παραιτήθηκεRulers , Νοέμβριος 2007 στις 13 Νοεμβρίου του 2007. Τον διαδέχθηκε στην πρωθυπουργία ο Κομλάν Μαλί.

 Μετέπειτα πολιτική δράση 
Στις βουλευτικές εκλογές του 2007 ο Αγκμπιγιμπό επανεξελέγη βουλευτής. Το 2008 αποχώρησε από την ηγεσία του CAR και αντικαταστάθηκε. Ωστόσο, ανακηρύχθηκε επίτιμος πρόεδρός του και ειλέχθηκε ως υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του 2010."Deux partis de l’opposition togolaise discutent d’une candidature unique pour la présidentielle de 2010" , Republicoftogo.com, 29 Μαΐου 2009 . Στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν τον Μάρτιο του 2010 ήρθε πάλι τρίτος με ποσοστό 2,96% των ψήφων.Laurence Boutreux, "Togo's president re-elected: electoral chief", AFP, 6 Μαρτίου 2010.

 Θάνατος 
Απεβίωσε στη Γαλλία στις 30 Μαΐου 2020 σε ηλικία 76 ετών. Η αιτία του θανάτου του ήταν η ολιγοήμερη ασθένεια.

Παραπομπές

Κατηγορία:Πρωθυπουργοί του Τόγκο