Κουασιμόδος

μικρογραφία|339x339εσ|Κουασιμόδος (1839) του Βέλγου Αντουάν Βιέρτς
Ο Κουασιμόδος (από τα γαλλικά Quasimodo, το οποίο με τη σειρά του προήλθε από τα λατινικά: quasi modo, οι πρώτες λέξεις από το εισοδικό τροπάριο που ψάλλεται την Κυριακή του Θωμά) είναι ο κύριος πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος Η Παναγία των Παρισίων του Βίκτωρος Ουγκό.

Έχει παραμορφωμένο πρόσωπο και σώμα, αλλά και καμπούρα. Βρέφος ακόμη, βρέθηκε εγκαταλελειμένος στα σκαλιά της Παναγίας των Παρισίων, από τον αρχιδιάκονο Κλαύδιο Φρολό, που τον υιοθέτησε και τον μεγάλωσε για να γίνει ο κωδωνοκρούστης της εκκλησίας. Το πλήθος του Παρισιού τον έβλεπε σαν τέρας. Ο Κουασιμόδος ερωτεύτηκε την τσιγγάνα Εσμεράλδα και προσπάθησε να τη σώσει, όταν εκείνη μπλέχτηκε αθελά της σε ένα φόνο. Η ηρωική και αλτρουιστική του συμπεριφορά απέναντι στα πολλά και σκοτεινά γεγονότα στη μοίρα της Εσμεράλδας δημιούργησαν ένα από τα πιο γνωστά αριστουργήματα του Ουγκό.

Το 2010, ένας Βρετανός ερευνητής βρήκε στοιχεία που υποδεικνύουν ότι υπήρχε ένας πραγματικός καμπούρης που εργαζόταν σκαλίζοντας την πέτρα στη Παναγία των Παρισίων την ίδια περίοδο που ο Βίκτορ Ουγκώ έγραφε το μυθιστόρημα και ενδέχεται οι δυο τους να γνωρίζονταν.

 Στο μυθιστόρημα 
Ο παραμορφωμένος Κουασιμόδος περιγράφεται ως «αποκρουστικός» και «δημιούργημα του Διαβόλου». Γεννήθηκε με έντονη καμπούρα, ένα θαμνώδες φρύδι που κάλυπτε το αριστερό του μάτι, ενώ το δεξί του μάτι «κρυβόταν εντελώς» πίσω από ένα τεράστιο εξόγκωμα και σπασμένα δόντια, ένα από τα οποία προεξείχε από το στόμα του. Σύμφωνα με τις περιγραφές, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Κουασιμόδος ίσως έπασχε από νευροϊνωμάτωση. Γεννήθηκε σε μια φυλή τσιγγάνων, αλλά λόγω της τερατώδους εμφάνισής του ανταλλάχθηκε σε βρεφική ηλικία με ένα αρτιμελές κοριτσάκι, την Αγνή. Ένας χαρακτήρας του μυθιστορήματος τον αποκαλεί κτηνώδη και αντιχριστιανικό, προσθέτοντας ότι μπορεί να είναι "απόγονος ενός Εβραίου και μιας γουρούνας", και επομένως αξίζει τον θάνατο. Όταν βρέθηκε, η μητέρα της Αγνής (η οποία πίστευε ότι οι τσιγγάνοι έφαγαν το παιδί της) τον εξόρκισε και τον οδήγησε στο Παρίσι. Βρίσκεται εγκαταλελειμμένος στην Παναγία των Παρισίων (στο κρεβάτι όπου αφήνονταν τα ορφανά και τα ανεπιθύμητα παιδιά για δημόσια φιλανθρωπία) την Κυριακή του Θωμά (Κυριακή του Κουασιμόδου), δηλαδή την πρώτη Κυριακή μετά το Πάσχα, από τον Κλαύδιο Φρολό, αρχιδιάκονο του καθεδρικού ναού, ο οποίος υιοθετεί το μωρό, το βαφτίζει από την ημέρα που βρέθηκε και το μεγαλώνει. Λόγω του δυνατού ήχου των καμπανών, ο Κουασιμόδος χάνει και την ακοή του, με αποτέλεσμα ο Φρολό να του διδάξει τη νοηματική γλώσσα. Αν και τον μισούν για τη δυσμορφία του, ο Κουασιμόδος έχει καλή καρδιά. Παρόλο που διαπράττει πράξεις βίας στο μυθιστόρημα, αυτές γίνονται μόνο όταν λαμβάνει οδηγίες τρίτων.

Θεωρούμενος τέρας από τον κόσμο του Παρισιού, ο Κουασιμόδος πιστεύει ότι ο Φρολό είναι ο μόνος που τον νοιάζεται και τον συνοδεύει συχνά όταν ο αρχδιάκονος φεύγει από την Παναγία των Παρισίων. Ο Φρολό είναι ερωτευμένος με μια όμορφη τσιγγάνα που ονομάζεται Εσμεράλδα και επιστρατεύει τον Κουασιμόδο στην προσπάθειά του να την απαγάγει. (Αργότερα αποκαλύπτεται ότι είναι η Αγνή, το μωρό που ανταλλάχθηκε με τον Κουασιμόδο). Ο λοχαγός Φοίβος ντε Σατοπέρ σταματάει την απαγωγή και αιχμαλωτίζει τον Κουασιμόδο, χωρίς να γνωρίζει ότι ο Κουασιμόδος ακολουθούσε εντολές του Φρολό. Ο κωφός δικαστής Φλοριάν Μπαρμπεντιέν τον καταδικάζει σε μία ώρα μαστίγωμα και άλλη μία ώρα ταπείνωση. Ο Φοίβος δένει τον Κουασιμόδο και βάζει να τον μαστιγώσουν μπροστά στο πλήθος που τον χλευάζει. Όταν ο Κουασιμόδος φωνάζει τον Φρολό για βοήθεια, εκείνος τον αφήνει να βασανιστεί ως τιμωρία επειδή τον απογοήτευσε. Όταν ο Κουασιμόδος ζητά νερό, ένα παιδί του πετάει ένα βρεγμένο πανί. Βλέποντας τη δίψα του, η Εσμεράλδα τον πλησιάζει και του προσφέρει να πιει νερό. Τον σώζει και αιχμαλωτίζει την καρδιά του.

Η Εσμεράλδα μπλέκεται αργότερα σε μια απόπειρα δολοφονίας - που διαπράττεται από τον Φρολό, ο οποίος είχε μαχαιρώσει τον Φοίβο, έχοντας δει την Εσμεράλδα και τον Φοίβο να περνούν μια νύχτα πάθους - και καταδικάζεται σε απαγχονισμό. Καθώς την αναγκάζουν να προσευχηθεί στα σκαλιά της Παναγίας των Παρισίων λίγο πριν οδηγηθεί στην αγχόνη, ο Κουασιμόδος, ο οποίος παρακολουθούσε από έναν εξώστη στη Παναγία των Παρισίων, γλιστράει με ένα σχοινί και τη σώζει ανεβάζοντάς την στην κορυφή του καθεδρικού ναού, από όπου φωνάζει στον κόσμο "Άσυλο!".

Η Εσμεράλδα στην αρχή τρομοκρατείται με τον Κουασιμόδο, αλλά σταδιακά καταλαβαίνει την καλή του καρδιά και γίνεται φίλη του. Εκείνος την προσέχει και την προστατεύει και κάποια στιγμή τη σώζει από τον Φρολό όταν αυτός της επιτίθεται σεξουαλικά στο δωμάτιό της. Κάποια στιγμή, η Εσμεράλδα βλέπει και τον Φοίβο από τον εξώστη του καθεδρικού ναού και πείθει τον Κουασιμόδο να κατέβει για να τον ψάξει, αλλά ο Φοίβος αποτρέπεται από την εμφάνιση του Κουασιμόδου και αρνείται να επισκεφτεί την Παναγία των Παρισίων για να τη δει.

Ένας όχλος του Παρισιού κατακλύζει την Παναγία των Παρισίων και παρόλο που ο Κουασιμόδος προσπαθεί να τον αποκρούσει πετώντας πέτρες, τούβλα και λιωμένο μολύβι, ο όχλος συνεχίζει να επιτίθεται μέχρι που τον αποκρούουν ο Φοίβος και οι στρατιώτες του. Εν αγνοία του Κουασιμόδου, ο Φρολό παρασύρει την Εσμεράλδα έξω, όπου τη συλλαμβάνει και την απαγχονίζει. Όταν ο Κουασιμόδος βλέπει τον Φρολό να χαμογελά βάναυσα κατά την εκτέλεση της Εσμεράλδας, στρέφεται κατά του αφέντη του και τον σκοτώνει πετάγοντάς τον έξαλλος από το μπαλκόνι.

Ο Κουασιμόδος κλαίει απελπισμένος, θρηνώντας "όλα όσα αγάπησα ποτέ!". Στη συνέχεια φεύγει από την Παναγία των Παρισίων, όπου δεν επιστρέφει ποτέ, και κατευθύνεται έξω από τα τείχη της πόλης. Αφού έφτασε στο Ζιμπέ, ξαπλώνει δίπλα στο πτώμα της Εσμεράλδας, όπου το είχαν πετάξει χωρίς τελετές μετά την εκτέλεση. Μένει στο Μονφοσόν και τελικά πεθαίνει από πείνα, κρατώντας το σώμα της νεκρής Εσμεράλδας. Χρόνια αργότερα, μια ανασκαφική ομάδα ξεθάβει και τους δύο σκελετούς τους, οι οποίοι έχουν μπλεχτεί μεταξύ τους. Όταν προσπαθούν να τους χωρίσουν, τα οστά του Κουασιμόδου θρυμματίζονται και γίνονται σκόνη.

Συμβολισμός
Στο μυθιστόρημα, ο Κουασιμόδος δείχνει στην Εσμεράλδα συμβολικά τη διαφορά μεταξύ του ίδιου και του όμορφου αλλά εγωκεντρικού λοχαγού Φοίβου, τον οποίο το κορίτσι έχει ερωτευτεί. Τοποθετεί δύο αντικείμενα στο δωμάτιό της: το ένα είναι ένα όμορφο κρυστάλλινο βάζο, αλλά σπασμένο και γεμάτο με ξερά, μαραμένα λουλούδια, το άλλο είναι μια ταπεινή γλάστρα, αλλά γεμάτη όμορφα, ευωδιαστά λουλούδια. Η Εσμεράλδα παίρνει τα μαραμένα λουλούδια από το κρυστάλλινο βάζο και τα πιέζει με πάθος πάνω στην καρδιά της.

 Απεικονίσεις 
Μεταξύ των ηθοποιών που έπαιξαν τον Κουασιμόδο όλα αυτά τα χρόνια σε διάφορες διασκευές είναι οι εξής:

 1905: Ανρί Βοράν, στη χαμένη γαλλική ταινία μικρού μήκους Esmeralda των Αλίς Γκι και Βικτοράν-Ιπολίτ Ζασέ.
 1911: Ανρί Κράους, στη γαλλική ταινία Notre-Dame de Paris του Αλμπέρ Καπελανί.
 1923: Λον Τσάνεϊ, στην αμερικανική ταινία Η Παναγία των Παρισίων (Αγγλικά: The Hunchback of Notre Dame) του Γουάλας Γουόρσλεϊ.
 1939: Τσαρλς Λότον, στην αμερικανική παραγωγή Η Παναγία των Παρισίων (The Hunchback of Notre Dame) του Γουίλιαμ Ντίτερλε.
 1956: Άντονι Κουίν, στην γαλλοϊταλική σινεμασκόπ παραγωγή Η Παναγία των Παρισίων (Γαλλικά: Notre-Dame de Paris) του Ζαν Ντελανουά.
 1976: Γουόρεν Κλαρκ, στη βρετανική ταινία The Hunchback of Notre Dame του Άλαν Κουκ.
 1979: Κώστας Καζάκος, στην παράσταση Η Παναγία των Παρισίων στο θέατρο Αθήναιον της Αθήνας σε σκηνοθεσία του ίδιου του Καζάκου και θεατρική διασκευή της Τζένης Καρέζη.
 1982: Άντονι Χόπκινς, στην αμερικανική τηλεταινία The Hunchback of Notre Dame των Μάικλ Τάσνερ και Άλαν Χιουμ.
 1996: Τομ Χουλς (φωνή στην πρωτότυπη έκδοση), Σάκης Ρουβάς (φωνή στα Ελληνικά), στην αμερικανική ταινία κινουμένων σχεδίων Η Παναγία των Παρισίων της Walt Disney Pictures.
 1997: Μάντι Πατίνκιν, στην αμερικανική τηλεταινία Η Παναγία των Παρισίων (The Hunchback) του Πίτερ Μέντακ.
 1998-2000: Γκαρού, στο γαλλικό μιούζικαλ Notre-Dame de Paris που ανέβηκε στο Παρίσι το 1998 σε μουσική του Ρικάρντο Κοτσιάντε.
 2002: Τομ Χουλς (φωνή στην πρωτότυπη έκδοση), Άλεξ Παναγή (φωνή στα Ελληνικά), στην βιντεοταινία κινουμένων σχεδίων Η Παναγία των Παρισίων ΙΙ: Το μυστικό της καμπάνας (The Hunchback of Notre Dame II) της Walt Disney Pictures, συνέχεια της αντίστοιχης του 1996.
 2012: Κωνσταντίνος Καζάκος, στο μιούζικαλ για παιδιά Η Παναγία των Παρισίων στο θέατρο Ορφέας της Αθήνας σε ακηνοθεσία Χάρη Βόρκα.
 2013: Γιάννης Χατζησάββας, στο μιούζικαλ για παιδιά Η Παναγία των Παρισίων στο θέατρο Αυλαία της Θεσσαλονίκης σε σκηνοθεσία Παύλου Δανελάτου και διασκευή Ελένης Μερκενίδου.
 2018: Δημήτρης Πιατάς, στην παράσταση Παναγία των Παρισίων στο θέατρο Παλλάς της Αθήνας σε σκηνοθεσία Σοφίας Σπυράτου και διασκευή Στρατή Πασχάλη.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Γαλλική λογοτεχνία
Κατηγορία:Λογοτεχνικοί χαρακτήρες
Κατηγορία:Φανταστικοί χαρακτήρες