Αρχιεπίσκοπος πρώην Αμερικής Δημήτριος

Ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος (κατά κόσμον Τρακατέλλης, Θεσσαλονίκη, 1 Φεβρουαρίου 1928) είναι Έλληνας ιεράρχης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο οποίος διετέλεσε Αρχιεπίσκοπος Αμερικής από το 1999 έως το 2019.

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 1928 στη Θεσσαλονίκη. Αποφοίτησε από το Πειραματικό Σχολείο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1946. Το 1950 αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με βαθμό άριστα, κάτοχος μεταπτυχιακού και διδακτορικού. Το 1960 χειροτονήθηκε διάκονος και το 1964 πρεσβύτερος. Το 1967 εξελέγη και χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Βρεσθένης, υπεύθυνος για τα προγράμματα επιμόρφωσης του Ιερού Κλήρου.

Το 1968 εξελέγη Μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος, θέση την οποία αρνήθηκε για λόγους κανονικής τάξης, δηλαδή λόγω του ελέγχου της Εκκλησίας της Ελλάδος από τη Δικτατορία των Συνταγματαρχών με αντικανονική Αριστίνδην Σύνοδο.Γ. Καραγιάννη, Εκκλησία καί κράτος 1833-1977, ιστορική επισκόπηση των σχέσεών τους, εκδ. Το Ποντίκι, Αθήνα 1997, σ. 167.«Εθνικος Κηρυξ», 22 Μαϊου 2023, Ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Αμερικής Δημήτριος Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Το 1972 αναγορεύτηκε διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και το 1977 του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1991 ανυψώθηκε σε τιτουλάριο μητροπολίτη με τον ίδιο τίτλο.

Το 1999 εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, στην οποία είχε διακονήσει για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια.Τ
Το Νοέμβριο του 2002 ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος εξελέγη παμψηφεί από την Ακαδημία Αθηνών ως εξωτερικό προεδρεύον μέλος στην επιτροπή της Θεολογίας, για τους τομείς της Ηθικής και των Πολιτικών Επιστημών. Εντάχθηκε επισήμως στην Ακαδημία στις 14 Νοεμβρίου 2003.

Ως Αρχιεπίσκοπος Αμερικής και Έξαρχος περιοχών Ατλαντικού και Ειρηνικού Ωκεανού, ο Δημήτριος εξελέγη στις 19 Φεβρουαρίου 2004, μέλος της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αυτή η εκλογή ήταν μέρος της τροποποίησης της Συνόδου ώστε να συμπεριληφθούν έξι νέοι ιεράρχες από επαρχίες του Οικουμενικού Θρόνου εκτός Τουρκίας. Ο Αρχιεπίσκοπος συμμετείχε στη πρώτη σύγκληση της Ιεράς Συνόδου στην Κωνσταντινούπολη στις 9-11 Μαρτίου 2004. 

Στις 26 Νοεμβρίου 2015 κατόπιν αποφάσεως της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής ανυψώθηκε, στο πρόσωπό του, σε Γεροντική Επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τιτλοφορούνταν «Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Γέρων Αμερικής, κ. Δημήτριος». Το 2016 ήταν μέλος της αντιπροσωπείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Πανορθόδοξη Σύνοδο της Κρήτης.

Παραιτήθηκε από τη θέση του Αρχιεπισκόπου Αμερικής στις 11 Μαΐου 2019. Έκτοτε, εφησυχάζει στην Νέα Υόρκη.

Έχει σημαντικό συγγραφικό και ερευνητικό έργο, ενώ παράλληλα διετέλεσε επί μακρόν καθηγητής Βιβλικής Θεολογίας στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού στη Βοστώνη.

Στις 26 Μαΐου 2023 αναγορεύθηκε επίτιμος καθηγητής του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας του ΕΚΠΑ. Επίσης, στις 15 Ιανουαρίου 2026, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης απένειμε στον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο την Ειδική Τιμητική Διάκριση του Εμβλήματος «Άγιος Δημήτριος», αναγνωρίζοντας τη μακρόχρονη και πολυσχιδή προσφορά του στη θεολογική σκέψη, την ποιμαντική διακονία, αλλά και στον διεθνή διαθρησκειακό και πολιτισμικό διάλογο.

 Εργογραφία 
Συνέγραψε έξι βιβλία:

 Παρουσία του Αγίου Πνεύματος (1984)
 Εξουσία και πάθος (1987)
 Ο Υπερβατικός Θεός του Ευγνώστου (1991)
 Χριστός, ο προϋπάρχων Θεός (1992)
 Οι πατέρες ερμηνεύουν (1996)
 Κάλεσμα για πίστη (2004)

Είναι επίσης συγγραφέας εκατοντάδων άρθρων και δοκιμίων που έχουν δημοσιευτεί σε διάφορα περιοδικά.

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Βιογραφικό σημείωμα του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Δημητρίου στην ιστοσελίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου 
Βιογραφικό Σχεδίασμα 
Συγγραφικό έργο 

Κατηγορία:Επίσκοποι Βρεσθένης
Δημητριος
Κατηγορία:Απόφοιτοι της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Κατηγορία:Επίσκοποι του 20ού αιώνα
Κατηγορία:Επίσκοποι του 21ου αιώνα
Κατηγορία:Μακεδόνες
Κατηγορία:Έλληνες εκκλησιαστικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ