Φιλισταίοι

Οι Φιλισταίοι ή Πελεσέτ ήταν λαός που κατοικούσε στη γη της Παλαιστίνης. Η πρώτη αναφορά στους Φιλισταίους στην εβραϊκή Βίβλο αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη είναι στον Πίνακα των Εθνών (Γένεσις, 10:14), στον οποίο λέγεται ότι κατάγονταν από τους Χασλωνιείμ, που κατάγονταν από τον Μεσραίν. Ανήκαν στους Λαούς της Θάλασσας.

 Ετυμολογία 
Ο όρος στα αγγλικά μεταφράζεται ως "Philistines", που προέρχεται από το παλαιό γαλλικό "Philistin" που προέρχεται από το κλασικό λατινικό "Philistinus" που προέρχεται από το ύστερο ελληνικό "Φιλιστίνοι" που προέρχεται τελικά από το εβραϊκό Pəlištî (, πληθυντικός Pəlištîm, פלשתים), που σημαίνει «πρόσωπο της Παλέσεθ (Pəlešeth). Ο όρος Παλαιστίνη είναι μια παραλλαγή, έχει την ίδια προέλευση.

 Ιστορία 
Οι Φιλισταίοι ήταν ένας από τους Λαούς της θάλασσας. Περίπου το 1180 π.Χ κυριάρχησαν στην περιοχή της Χαναάν. Σε επιγραφές αιγυπτιακής ιερογλυφικής γραφής αναφέρεται το όνομα Πε-λε-σετ ανάμεσα στα άλλα φύλα των Λαών της Θάλασσας και ταυτίζεται με τους Φιλισταίους.

Οι Φιλισταίοι κατείχαν τις πόλεις Ασκάλων, Γάζα, Αζωτο, Εκρών και Γαθ. Στη Βίβλο, μέσα από τις ιστορίες του Σαμψών, του Σαμουήλ και του Δαυίδ μαθαίνουμε για τις συγκρούσεις τους με τους Ισραηλίτες. Επίσης εικάζεται ότι κατείχαν το μονοπώλιο της επεξεργασίας σιδήρου, κάτι που φαίνεται και από την περιγραφή της πανοπλίας του Γολιάθ.

Οι πόλεις τους είχαν από έναν βασιλιά (σερανίμ, στην εβραϊκή γλώσσα) και λειτουργούσαν αυτόνομα. Ωστόσο, σε πολέμους με τους Ισραηλίτες, συμμαχούσαν μεταξύ τους. Από το 732 π.Χ. τέθηκαν υπό την κυριαρχία των Ασσυρίων και στη συνέχεια όλων των υπόλοιπων λαών που κυριάρχησαν στην περιοχή.

Το όνομα Παλαιστίνη θεωρείται ότι προέρχεται από τους Φιλισταίους.

 Προέλευση 
μικρογραφία|Οι Πελεσέτ, αιχμάλωτοι των Αιγυπτίων, από ένα γραφικό ανάγλυφο τοίχου στο Μεντινέτ Χαμπού, περίπου το 1185-1152 π.Χ., κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ραμσής Γ΄.
Σήμερα είναι γενικά αποδεκτό ότι οι Φιλισταίοι δεν ήταν αυτόχθων λαός της περιοχής. Αυτό βασίζεται σε αρχαιολογικά ευρήματα και σε γενετική έρευνα. Ιστορικοί υποστηρίζουν ότι οι Φιλισταίοι ανήκαν στον συνασπισμό των Λαών της θάλασσας και ότι εγκαταστάθηκαν στη Χαναάν προερχόμενοι από την ανατολική Μεσόγειο. Έρευνα σε υλικό 10 σκελετών της ύστερης Εποχής του Χαλκού έως πρώιμης Εποχής του Σιδήρου, που βρέθηκαν στο Άσκελον, δείχνει ότι τα άτομα αυτά συγγενεύουν με πληθυσμούς της Νότιας Ευρώπης.Feldman M, et al. Ancient DNA sheds light on the genetic origins of early Iron Age Philistines. Sci Adv. 2019;5(7):eaax0061. Published 2019 Jul 3. doi:10.1126/sciadv.aax0061

Τίποτα δεν είναι γνωστό για τη γλώσσα των Φιλισταίων. Θραύσματα κεραμικής από την περίοδο 1500-1000 π.Χ. βρέθηκαν να φέρουν επιγραφές σε μη Σημιτικές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένου ενός σε Κυπρομινωικό συλλαβάριο. Η Βίβλος δεν αναφέρει κανένα γλωσσικό πρόβλημα μεταξύ των Ισραηλιτών και των Φιλισταίων, όπως συμβαίνει με άλλες ομάδες μέχρι τη Βαβυλωνιακή κατοχή.

Υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις υπέρ της υπόθεσης ότι οι Φιλισταίοι ήταν αρχικά Ινδοευρωπαϊκοί ομιλητές, είτε από την Ελλάδα είτε ομιλητές της Λουβικής γλώσσας από τις ακτές της Μικράς Ασίας, με βάση κάποιες λέξεις που σχετίζονται με τους Φιλισταίους που βρέθηκαν στη Βίβλο και που σχετίζονται με άλλες σημιτικές γλώσσες. Τέτοιες θεωρίες υποδηλώνουν ότι τα σημιτικά στοιχεία στη γλώσσα δανείστηκαν από τους γείτονές τους στην περιοχή. Για παράδειγμα, η λέξη της γλώσσας των Φιλισταίων για τον "καπετάνιο" (seren), μπορεί να σχετίζεται με την ελληνική λέξη "τύραννος" (πιστεύεται από τους γλωσσολόγους ότι είχαν δανειστεί λέξεις από τους Έλληνες ή από μια ανατολική γλώσσα, όπως τη Λουβική ή την Λυδική).Rabin, Chaim (1963). "Hittite Words in Hebrew". Orientalia. σελ. 113-139.

 Παλαιστίνιοι 
Ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ δήλωσε στην Αθήνα, στις 15 Δεκεμβρίου 1981:
«Εμείς οι Παλαιστίνιοι καταγόμαστε από την Κρήτη. Φύγαμε από την Κρήτη και πήγαμε στην Παλαιστίνη. Ξαναγυρίσαμε στην Κρήτη και ξαναφύγαμε από την Κρήτη και ξαναπήγαμε και εγκατασταθήκαμε μονίμως στην Παλαιστίνη…».

 Λοιπά 

 Στη Μετάφραση των Εβδομήκοντα οι Φιλισταίοι αναφέρονται ως Φυλιστιείμ.Για παράδειγμα στο κεφάλαιο ΙΓ στη μετάφραση του βιβλίου του Ιησού του Ναυή.
 Η ονομασία χρησιμοποιείται επίσης (ως επίθετο) για να περιγράψει το άτομο το οποίο είναι αδιάφορο ή εχθρικό  προς την πνευματική καλλιέργεια και τις τέχνες.
 Συνώνυμα της λέξης "φιλισταίος" είναι βάρβαρος και άξεστος.

 Βιβλιογραφία 
 Έντουαρντ Νούρτ: Οι θαλάσσιοι λαοί στην Παλαιστίνη (Κάμπεν, Κοκ Φάρος, 1994), Αρχαία Παλαιστίνη 8. ()
 Γιούργκεν Σπανούθ: Οι Φιλισταίοι, οι Άγνωστοι Λαοί: Δάσκαλοι και αντίπαλοι των Ισραηλιτών, Όζναμπρουκ: Ζέλλερ, 1980, ISBN 3-7648-2806-4. ()
 Καρλ Στέφαν Έρλιχ: Οι Φιλισταίοι σε μετάβαση: Μια ιστορία από το 1000-730 π.Χ., Λάιντεν, E. Τζ. Μπριλ, 1996. ()
 Αν E. Κίλεμπρου: Βιβλικοί λαοί και εθνικότητες, μια αρχαιολογική μελέτη Αιγυπτίων, Χαναναίων, Φιλισταίων και πρώιμου Ισραήλ, 1300-1100 Π.Κ.Χ., Ατλάντα, Εταιρεία Βιβλικής Λογοτεχνίας, 2005. ()

 Παραπομπές 

 Δείτε επίσης 
 Μουσείο Πολιτισμού των Φιλισταίων

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Entsprechender Fachartikel in: Michaela Bauks / Klaus Koenen (Hgg.), Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet (WiBiLex), 2007ff. 

Κατηγορία:Αρχαίοι λαοί
Κατηγορία:Έθνη της Εβραϊκής Βίβλου
Κατηγορία:Παλαιστίνη