Ασώματα

Ασώματα, πολλές φορές απλά άγγελοι, κατά παράδοση που μοιράζονται οι Αβρααμικές θρησκείες (Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός και Ισλάμ), ονομάζονται τα πνεύματα που πλαισιώνουν τον Θρόνο του Θεού.

Η αγγελολογία των διαφορετικών θρησκειών υποστηρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα και τάξεις ασωμάτων. Οι υψηλότερες τάξεις μπορεί να υποστηριχθεί ότι έχουν μεγαλύτερη ισχύ ή εξουσία έναντι των κατώτερων βαθμίδων. Στα διαφορετικά επίπεδα και τάξεις, τα ασώματα έχουν διαφορές στην εμφάνιση, όπως ποικίλος αριθμός φτερών ή προσώπων.

Ιεραρχία ασωμάτων
Ιουδαϊσμός
Η εβραϊκή αγγελική ιεραρχία καθορίζεται στην εβραϊκή Βίβλο, στο Ταλμούδ, στη ραβινική γραμματεία και στην παραδοσιακή εβραϊκή λειτουργία. Η κατηγοριοποίηση παντως διαφέρει, καθώς διαφορετικές ιεραρχίες περιγράφονται από διάφορους θεολόγους. Για παράδειγμα, ο Μαϊμονίδης, στο έργο του «Μισνέ Τορά», απαριθμεί δέκα τάξεις αγγέλων. Το Ζοχάρ, στην Έξοδο 43α, απαριθμεί επίσης δέκα τάξεις αγγέλων. Ο Ιακώβ Ναζίρ, στο έργο του «Μασεκέτ Ατζιλούτ», απαριθμεί επίσης δέκα τάξεις αγγέλων, όπως και ο Αβραάμ μπεν Ισαάκ της Γρανάδας, στο έργο του «Μπερίτ Μενουχά».

Στην παρακάτω συνοπτική κατάταξη, με 1 ορίζεται η υψηλότερη τάξη και οι επόμενοι αριθμοί τις χαμηλότερες.

ΤάξηΑγγελικό τάγμαΣημειώσειςΜισνέ ΤοράΖοχάρΜασεκέτ ΑτζιλούτΜπερίτ ΜενουχάΡεσίτ Χοχμά14N/AN/A1Χαγιότ25292Οφάν321015Ερέλ46757Χασμάλ531103Σεράφ61849Μαλάχ/ΜαλάκΑγγελιοφόροι, άγγελοι78N/AN/AN/AΕλοχίμ«θεϊκά όντα», αλλά όχι θεοί8993N/AΜπενέ Ελοχίμ«Υιοί του Θεού»9N/A384Χερούμπ10106210Ις«ανθρωποειδή όντα»N/A7N/AN/A8ΕλN/AN/A47N/AΣινάνN/AN/A566Ταρσίς

Χριστιανισμός
Η χριστιανική αγγελική ιεραρχία βασίζεται στο βιβλίο του 5ου ή 6ου αιώνα «Περί της Ουράνιας Ιεραρχίας» (De Coelesti Hierarchia) του Ψευδο-Διονύσιου του Αρεοπαγίτη. Σε αυτό, ο Διονύσιος περιέγραψε εννέα επίπεδα ασωμάτων, τα οποία ομαδοποίησε σε τρεις τάξεις:
μικρογραφία|420px|Η Ανάληψη της Θεοτόκου του Μποτιτσίνι (Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου) εικονίζει τις τρεις τάξεις και τα εννέα τάγματα των ασωμάτων.

 Πρώτη τάξη
 Σεραφείμ
 Χερουβείμ
 Θρόνοι

 Δεύτερη τάξη
 Κυριότητες
 Δυνάμεις
 Εξουσίες

 Τρίτη τάξη
 Αρχές
 Αρχάγγελοι
 Άγγελοι

Κατά τον Μεσαίωνα προτάθηκαν διάφορα σχήματα, μερικά από τα οποία βασίζονταν στον Ψευδο-Διονύσιο και τον επέκτειναν, ενώ άλλα υποδείκνυαν εντελώς διαφορετικές ταξινομήσεις.

300px|thumb|left|Το ψηφιδωτό της οροφής του Βαπτιστηρίου της Φλωρεντίας (περί το 1240-1300) απεικονίζει (στο εσώτατο οκτάγωνο εικόνων) και τις εννέα τάξεις ασωμάτων: τα Σεραφείμ και τα Χερουβείμ απεικονίζονται με τον Χριστό στο κάτω κέντρο, ενώ οι άλλες τάξεις καταλαμβάνουν ξεχωριστό πεδίο, πάνω από το οποίο βρίσκονται οι λατινικές τους ονομασίες.
Ο Ψευδο-Διονύσιος στο «Περί της Ουράνιας Ιεραρχίας» και ο Θωμάς Ακινάτης στο «Summa Theologiae» βασίστηκαν σε αποσπάσματα από την Καινή Διαθήκη, και συγκεκριμένα στην Επιστολή προς Εφεσίους (α΄ 21) και στην Επιστολή προς Κολοσσαείς (α΄ 16), για να αναπτύξουν ένα σχήμα τριών τάξεων, σφαιρών ή τριάδων αγγέλων, με κάθε Ιεραρχία να περιέχει τρία τάγματα ή χορούς. Ο Μποναβεντούρα συνόψισε τα εννέα καθήκοντά τους ως εξής: αναγγελία, διακήρυξη και καθοδήγηση· ρύθμιση, επιβολή και εντολή· υποδοχή, αποκάλυψη και χρίσμα.Ψευδο-Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, De Eccles. Hierarchy., κεφ. 4, τμήμα 20. Όπως αναφέρεται στο  Ο Θωμάς Ακινάτης συμφώνησε με το σχόλιο του Ιερώνυμου στο Κατά Ματθαίον (ιη΄ 10) ότι κάθε ζωντανός άνθρωπος διαθέτει έναν φύλακα άγγελο. Από τα αγγελικά τάγματα, υποστήριξε ότι μόνο τα πέντε κατώτερα αποστέλλονται από τον Θεό για να εμφανιστούν στον υλικό κόσμο, ενώ τα τέσσερα υψηλότερα παραμένουν στον Ουρανό στην παρουσία Του.

Η «προσευχή του αρχαγγέλου Μιχαήλ», μια καθολική προσευχή που ονομάζεται επίσης «ροζάριο των αγγέλων», εγκεκριμένη από τον Πάπα Πίο Θ΄, περιλαμβάνει προσευχές και συγκεκριμένες επικλήσεις για καθέναν από τους εννέα χορούς των αγγέλων.Ann Ball, 2003 Encyclopedia of Catholic Devotions and Practices  σελ. 123Chaplet of Saint Michael the Archangel in Latin and English, Geoffrey W. M. P. Lopes Da Silva, Domina Nostra Publishing, 2020.

Ισλάμ
Δεν υπάρχει τυποποιημένη ιεραρχική οργάνωση ασωμάτων στο Ισλάμ που να παραλληλίζεται με τη χριστιανική διαίρεση σε διαφορετικούς «χορούς» ή τάγματα, καθώς το Κοράνι δεν αναφέρεται άμεσα στο θέμα. Ωστόσο, είναι σαφές ότι υπάρχει μια καθορισμένη τάξη ή ιεραρχία μεταξύ των αγγέλων, η οποία ορίζεται από τα καθήκοντα που τους έχουν ανατεθεί και για τα οποία οι άγγελοι έχουν εντολή από τον Θεό. Μερικοί μελετητές υποστηρίζουν ότι οι ισλαμικοί άγγελοι μπορούν να ομαδοποιηθούν σε δεκατέσσερις κατηγορίες, με μερικές από τις υψηλότερες τάξεις να θεωρούνται αρχάγγελοι. Ο Καζβινί περιγράφει μια αγγελική ιεραρχία στο έργο του Aja'ib al-makhluqat, με τον Ρουχ ως επικεφαλής όλων των αγγέλων, περιτριγυρισμένο από τα τέσσερα αρχαγγελικά χερουβείμ. Κάτω από αυτά βρίσκονται οι επτά άγγελοι των επτά ουρανών.Mehdi Amin Razavi Aminrazavi, Seyyed Hossein Nasr The Islamic Intellectual Tradition in Persia Routledge, 16.12.2013  σελ.17

Ο Φαχρουντίν Ραζί (πέθανε το 1209) διέκρινε τους αγγέλους σε οκτώ ομάδες, κάτι που δείχνει κάποια ομοιότητα με τη χριστιανική αγγελολογία:Serdar, Murat. "Hıristiyanlık ve İslâm’da Meleklerin Varlık ve Kısımları." Bilimname 2009.2 (2009).

 Χαμαλάτ αλ-Αρς, αυτά που φέρουν τον Άρς (Θρόνο του Θεού),Κοράνι, 40:7 το αντίστοιχο των Χριστιανικών Σεραφείμ.
 Μουκαρραμπούν (Χερουβείμ), που περιβάλλουν τον θρόνο του Θεού, δοξάζοντάς Τον συνεχώς (τασμπίχ).
 Αρχάγγελοι, όπως ο Τζιμπραήλ, ο Μιχαήλ, ο Ισραφήλ και ο Αζραήλ.
 Άγγελοι του Ουρανού, όπως ο Ριντβάν.
 Άγγελοι της Κόλασης, Μαλίκ και Ζαμπανίγια.
 Φύλακες άγγελοι, που έχουν ανατεθεί σε άτομα για να τα προστατεύουν.
 Άγγελοι που καταγράφουν τις πράξεις των ανθρώπων.
 Άγγελοι στους οποίους έχουν ανατεθεί οι υποθέσεις του κόσμου, όπως ο άγγελος της βροντής.

Ζωροαστρισμός
Πέραν των Αβρααμικών θρησκειών, υπάρχει μια άτυπη Ζωροαστρική αγγελική ιεραρχία, με τα συγκεκριμένα αγγελικά όντα που ονομάζονται «γιαζάτα» να κατέχουν βασικές θέσεις στις αφιερώσεις ονομάτων ημερών στο Ζωροαστρικό ημερολόγιο, χωρισμένα στους [Αμέσα Σπέντα]] (τη δεύτερη έως την έβδομη από τις 30 ημέρες του μήνα), γιαζάτα και μινούς (τις τελευταίες έξι από τις 30 ημέρες του μήνα).

Υποσημειώσεις

 Παραπομπές 


Κατηγορία:Πνεύματα