Σώκρατες (ποδοσφαιριστής)

Ο Σώκρατες (Sοcrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira, 19 Φεβρουαρίου 1954 – 4 Δεκεμβρίου 2011) ήταν Βραζιλιάνος διεθνής ποδοσφαιριστής. Αγωνιζόταν ως επιθετικός μέσος, θεωρούμενος ως ένας από τους καλύτερους στην ιστορία της χώρας του, με άριστη τεχνική κατάρτιση, φαντασία, ικανότητα στο σκοράρισμα, την οργάνωση του παιχνιδιού, ενώ φημιζόταν και για τις «τυφλές» πάσες του. Πανύψηλος για την εποχή του (1,92 μ.), φόραγε πάντα μια μαύρη κορδέλα στα μαλλιά μέσω της οποίας εξέφραζε την αντίθεση του σε κάθε είδους καθεστώς.

 Βιογραφία 

Πρώτα χρόνια
Ο Σώκρατες ήταν το πρωτότοκο παιδί των Raimundo και Guiomar Vieira. Γεννήθηκε στο Μπελέμ και μετακόμισε με την οικογένειά του στο Ριμπεϊράο Πρέτο, στην  πολιτεία του Σάο Πάολο, τον Ιανουάριο του 1960, αφότου ο πατέρας του κέρδισε μια σημαντική θέση ως επιβλέπων εσόδων. Αυτή η δουλειά απέδωσε στον πατέρα του Σώκρατες μια αξιοσημείωτη αναγνωρισιμότητα στη μικρή πόλη Igarapé-Açu, όπου η οικογένεια ζούσε τότε. Ο νέος μισθός του πατέρα του, επέτρεψε στον Σώκρατες να παρακολουθήσει το καλύτερο σχολείο στο Ριμπεϊράο Πρέτο, το Κολέγιο Μαρίστα. Σε μια βιογραφία του αποκαλύπτεται ότι η μικρή βιβλιοθήκη που είχε δημιουργήσει ο πατέρας του  στο σπίτι τους, η οποία περιείχε βιβλία φιλοσοφίας και άλλα έργα, απειλήθηκε από το πραξικόπημα στις 31 Μαρτίου 1964. Ο Σώκρατες περιγράφει το βίωμα: "Το 1964, είδα τον πατέρα μου να σχίζει πολλά βιβλία, λόγω του πραξικοπήματος. Νόμιζα ότι ήταν παράλογο, γιατί η βιβλιοθήκη ήταν το πράγμα που του άρεσε περισσότερο. Τότε ήταν που ένιωσα ότι κάτι δεν ήταν σωστό. Όμως το κατάλαβα πολύ αργότερα, στο κολέγιο." Στην ηλικία των 10 ετών, ο Σώκρατες είχε δει τις επιπτώσεις της λογοκρισίας της στρατιωτικής δικτατορίας. Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από αυτό το γεγονός, το οποίο κατανόησε ως ενήλικας αργότερα στη ζωή του.

 Καριέρα σε συλλόγους 
Η επαγγελματική καριέρα του ξεκίνησε το 1974 στη Μποταφόγκο, αλλά το μεγαλύτερο διάστημά της αγωνίστηκε στην Κορίνθιανς του Σάο Πάολο με την οποία αγωνίστηκε σε 297 παιχνίδια. Εκεί ο Σώκρατες πρωτοστάτησε σε ένα πείραμα που έμεινε στην ιστορία ως «κορινθιακή δημοκρατία», βάσει του οποίου οι ποδοσφαιριστές είχαν βαρύνοντα λόγο στα διοικητικά και αγωνιστικά ζητήματα. Γενικά υπήρξε πολύ αγαπητός, αφού μέσω του ποδοσφαίρου εξέφραζε την αντίθεσή του στη στρατιωτική δικτατορία που κυβερνούσε τη Βραζιλία στο μεγαλύτερο διάστημα της καριέρας του. 

Στην Ευρώπη είχε ένα μικρό πέρασμα από την ιταλική Φιορεντίνα την περίοδο 1984-85 και μετέπειτα αγωνίστηκε σε δύο ακόμα σημαντικούς συλλόγους του βραζιλιάνικου πρωταθλήματος, τη  Φλαμένγκο και τη Σάντος. Το 1989 επέστρεψε στην πρώτη του ομάδα, την Μποταφόγκο, όπου έκλεισε την επαγγελματική καριέρα του.

Το 2004 επέστρεψε στα γήπεδα αγωνιζόμενος σε μια μικρή ομάδα ερασιτεχνική αγγλική ομάδα (Garforth), ως παίκτης-προπονητής με συμβόλαιο ενός μήνα.

 Διεθνής καριέρα 
Ο Σώκρατες αγωνίστηκε ως αρχηγός με την Εθνική ομάδα της χώρας του στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1982 και του 1986. Η Βραζιλία τότε είχε μια από τις καλύτερες εθνικές ομάδες, αφού μαζί με το Σώκρατες αγωνίζονταν ποδοσφαιριστές όπως ο Ζίκο, ο Φαλκάο, ο  Ζούνιορ και ο Καρέκα. Και στις δύο διοργανώσεις η Βραζιλία ήταν το μεγάλο φαβορί, έπεσε όμως το 1982 στην ασταμάτητη Ιταλία του Πάολο Ρόσι όπου σε έναν αγώνα θρίλερ ο Σώκρατες έβαλε ένα δύσκολο γκολ στην κλειστή γωνία του Ντίνο Τζοφ. Είχε σημειώσει και ένα ακόμα σημαντικό γκολ στη φάση των ομιλών απέναντι στη Σοβιετική Ένωση ισοφαριζοντας το σκορ στη δύσκολη επικράτηση με 2-1. Το 1986, ήταν η σειρά της φιλόδοξης Γαλλίας του Μισέλ Πλατινί να στερήσει από τον Σώκρατες την ευκαιρία για διάκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Σε αυτό τον αγώνα μάλιστα ο Σώκρατες αστόχησε στη διαδικασία των πέναλτι. 

Συνολικά με την Εθνική Βραζιλίας συμμετείχε από τον Μάιο του 1979 μέχρι τον Ιούνιο του 1986 σε 60 αγώνες και σκόραρε 22 φορές.

Προσωπική ζωή
Ο Σώκρατες έζησε στο Ριμπεϊράο Πρέτο με τη σύζυγό του και τα έξι παιδιά του. Ήταν αρθρογράφος σε αρκετές εφημερίδες και περιοδικά, γράφοντας όχι μόνο για τον αθλητισμό, αλλά και για την πολιτική και τα οικονομικά. Εμφανίστηκε συχνά στα τηλεοπτικά προγράμματα της Βραζιλίας ως ειδικός ποδοσφαίρου. Πριν πεθάνει, ο Σώκρατες έγραφε ένα εξαιρετικό βιβλίο για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 στη Βραζιλία.

Είχε σπουδάσει ιατρική (το παρατσούκλι του ήταν "γιατρός") και έχει διδακτορικό στη φιλοσοφία. Είναι 
σπάνιο επίτευγμα για έναν επαγγελματία ποδοσφαιριστή (κατείχε πτυχίο ιατρικής από το Faculdade de Medicina de Ribeirão Preto, την ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο). Ακόμα πιο σπάνιο είναι το γεγονός ότι απέκτησε το πτυχίο παίζοντας ταυτόχρονα επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Μετά τη συνταξιοδότησή του, ασκούσε ιατρική στο Ριμπεϊράο Πρέτο. Αναφέρεται επίσης ως διαννοούμενος, πότης και καπνιστής. Επίσης είναι άξιο αναφοράς πως ο μικρότερος αδελφός του, Ράι ήταν και αυτός σπουδαίος διεθνής ποδοσφαιριστής, μέλος της Εθνικής Βραζιλίας που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994, ιδίως παίζοντας για το Σάο Πάολο και για την Παρί Σεν-Ζερμέν.

Πολιτική
Τη εποχή που έπαιζε στην Κορίνθιανς, ο Σώκρατες ίδρυσε το κίνημα της Δημοκρατίας των Κορίνθιανς, που αντιτίθενταν στην τότε στρατιωτική κυβέρνηση. Ο Σώκρατες και οι συμπαίκτες του διαμαρτύρονταν εναντίον της μεταχείρισης των ποδοσφαιριστών από το καθεστώς, και έδειξαν υποστήριξη στο ευρύτερο κίνημα για εκδημοκρατισμό, φορώντας μπλούζες με το σύνθημα "Democracia" γραμμένο πάνω τους κατά τη διάρκεια των αγώνων.

Στις 16 Απριλίου 1984 εκφώνησε ομιλία υποστηρίζοντας το Diretas Já ("Ελεύθερες Εκλογές Τώρα"), ένα λαϊκό κίνημα που ζήτησε άμεσες προεδρικές εκλογές. Στο "Σώκρατες και η Δημοκρατία των Κορίνθιανς" , ο Juca Kfouri, Βραζιλιάνος δημοσιογράφος, θυμάται: "ο Σώκρατες πήρε το ρίσκο να πει, μπροστά σε δύο εκατομμύρια ανθρώπους που συγκεντρώθηκαν στην πλατεία του καθεδρικού ναού, ότι εάν δεν γίνονταν δεκτές οι άμεσες προεδρικές εκλογές από το καθεστώς, θα έφευγε και θα πήγαινε να παίξει στην Ιταλία. Perez, Gilles (Writer); Rof Gilles (11 July 2012). Football Rebels. Socrates and the Corinthians' Democracy. Al Jazeera. Με το να εξαρτάται η μεταφορά του στο εξωτερικό από το αποτέλεσμα μιας συνταγματικής τροποποίησης, άρχισε να σχηματίζεται η πολιτική παρακαταθήκη του Σώκρατες. Η καταγγελία του για τη στρατιωτική δικτατορία και ο αγώνας για εκδημοκρατισμό της Βραζιλίας επέκτεινε το θρύλο του πέρα ​​από τα ποδοσφαιρικά γήπεδα.

Ο Σώκρατες είχε δηλώσει ότι τρεις από τους παιδικούς του ήρωες ήταν ο Φιντέλ Κάστρο, ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα και ο Τζον Λένον.

Θάνατος
Τα ξημερώματα της 4ης Δεκεμβρίου 2011, ο Σώκρατες άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο Άλμπερτ Αϊνστάιν του Σάο Πάολο, εξαιτίας λοίμωξης του γαστρεντερικού συστήματος που εξελίχθηκε σε σηψαιμικό σοκ. Η λοίμωξη είχε προέλθει παλιότερα από γαστρεντερική αιμορραγία που οφειλόταν στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Τίτλοι και διακρίσεις 

Μποταφόγκο
 Τουρνουά Vicente Feola: 1976
Κορίνθιανς
 Καμπεονάτο Παουλίστα (3) : 1979, 1982, 1983
Φλαμένγκο
 Taça Rio: 1986
 Καμπεονάτο Καριόκα: 1986
Βραζιλία 
 Κόπα Αμέρικα : Φιναλίστ 1983 
Τρίτη θέση 1979
Ατομικές διακρίσεις
 Hall of Fame Ποδοσφαίρου της Βραζιλίας 
 FIFA 100
 World Soccer περιοδικό : 61ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ου αιώνα 
 Πρώτος σκόρερ του Πρωταθλήματος Παουλίστα : 1976
 Bola de Prata: 1980
 FIFA XI: 1982
 Καλύτερος ποδοσφαιριστής της Νότιας Αμερικής : 1983
 World Soccer περιοδικό : καλύτερη ομάδα της χρονιάς : 1982

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Μέσοι ποδοσφαιριστές
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σέριε Α
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Φιορεντίνα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1979
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κόπα Αμέρικα 1983
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βραζιλίας
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Ασοσιασάο Ντεπορτίβα Καμποφριένσε
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Μποταφόγκο Φουτεμπόλ Κλούμπε (ΣΠ)
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σπορτ Κλαμπ Κορίνθιανς Παουλίστα
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Κλούμπε ντε Ρεγκάτας ντο Φλαμένγκο
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Σάντος Φουτεμπόλ Κλούμπε
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Λίγκα Ντεπορτίβα Ουνιβερσιτάρια ντε Κίτο
Κατηγορία:Προπονητές ποδοσφαίρου Μποταφόγκο Φουτεμπόλ Κλούμπε (ΣΠ)
Κατηγορία:FIFA 100
Κατηγορία:Ποδοσφαιριστές Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο Σέριε Α