Ελληνικά Ταχυδρομεία

Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛ.ΤΑ.) είναι ο καθολικός πάροχος ταχυδρομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα. Είναι Ανώνυμη Εταιρία και από το Δεκέμβριο 2020 η  Α.Ε. (Growthfund/Υπερταμείο) κατέχει το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας.Άρθρο 197,  6 του  4389/2016

Τα ΕΛΤΑ έχουν το μονοπώλιο της έκδοσης γραμματοσήμων.. Άρθρο 19. Παράγραφος 1 και 5. Εθνικό Τυπογραφείο. 

«1. Φορέας παροχής καθολικής υπηρεσίας είναι τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ).[...] κατ αποκλειστικότητα δημόσιο ταχυδρομικό δίκτυο.»

«5. [...] αποκλειστικά δικαιώματα [...] έκδοση γραμματοσήμων [...]».  . Εκδίδουν γραμματόσημα από το 1861.

 Ιστορία 
170px|thumb|Ελληνικά Ταχυδρομεία, Σκάλα, Πάτμος
Στις 24 Σεπτεμβρίου 1828 ο Κυβερνήτης της Ελλάδος Ιωάννης Καποδίστριας υπέγραψε ψήφισμα "περί συστάσεως τακτικής Ταχυδρομικής Συγκοινωνίας", ιδρύοντας το "Γενικόν Ταχυδρομείον".1828, υπ' αριθ. 6550 Ψήφισμα ΙΖ’

Στην Αθήνα ο ταχυδρόμος ερχόμενος από το Ναύπλιο, την τότε πρωτεύουσα, "ανήρχετο επί βαρελίου, αναγιγνώσκων εις επήκοον των συγκεντρωμένων κατοίκων τας επί των επιστολών διευθύνσεις. Εν περιπτώσει καθ' ην δεν εμφανίζοντο οι αποδέκται, αι επιστολαί εκαίοντο επιτόπου". Η γεωγραφική ιδιομορφία και ποικιλία της χώρας, καθώς και η παντελής έλλειψη συγκοινωνιακής υποδομής, έκανε το ταχυδρομικό έργο ιδιαίτερα δύσκολο.

Το 1834 σε συμφωνία με το Γάλλο τραπεζίτη Φεράλδη εξασφαλίζεται η εξυπηρέτηση του ταχυδρομείου προς και από τα νησιά, ενώ το 1836 τοποθετούνται οι πρώτες άμαξες για τη μεταφορά αλληλογραφίας Αθήνα-Πειραιά.

Το 1860 τίθεται σε ισχύ ο νόμος περί γραμματοσήμων και τυπώνεται στο Νομισματοκοπείο του Παρισιού το πρώτο ελληνικό γραμματόσημο που έχει σαν παράσταση -συμβολικά- το μυθολογικό Θεό Ερμή, γνωστό ως «Μεγάλη Κεφαλή Ερμή». Σχεδιάστηκε από τον φημισμένο Γάλλο χαράκτη Albert Barre. Οι πρώτες αυτές εκδόσεις δεν είχαν δοντάκια και η συλλεκτική τους αξία σήμερα είναι μεγάλη.

Το 1869 τα Ελληνικά Ταχυδρομεία επιβιβάζονται στο τρένο, ενώ το 1874 βρίσκονται παρόντα στην Ίδρυση της Παγκόσμιας Ταχυδρομικής Ένωσης στη Βέρνη.

Το 1892 το τηλέφωνο προστέθηκε στις αρμοδιότητες των ταχυδρομείων και δημιουργούνται τα 3Τ ().

Το 1896 γίνονται οι πρώτοι Διεθνείς Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα. Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία προχωρούν σε δύο διεθνείς πρωτοπορίες: εξέδωσαν την -πρώτη παγκοσμίως- σειρά αναμνηστικών γραμματοσήμων με αθλητικό θέμα και διέθεσαν μέρος των εσόδων από την πώληση αυτών των γραμματοσήμων για να ενισχύσουν οικονομικά την Ολυμπιακή Επιτροπή. Με αυτή την ενέργειά τους, έγιναν οι πρώτοι Επίσημοι Χορηγοί των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.

Το 1909 εγκαινιάστηκε η αγροτική ταχυδρομική υπηρεσία. Επί δεκαετίες ο αγροτικός διανομέας αποτελούσε το μοναδικό μέσο επικοινωνίας της ελληνικής υπαίθρου με τον υπόλοιπο κόσμο.

Το 1926 η Ιταλική εταιρία Αεροεσπρέσσο απογειώνει για πρώτη φορά τα 3Τ.
μικρογραφία|299x299εσ|Σελίδα Διατάγματος περί «αλογόκριτου αληλλογραφίας» των ταχυδρομείων κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, 1941.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τον επικείμενο Ελληνοϊταλικό πόλεμο, το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ), ήδη από τα τέλη Αυγούστου 1940, οργάνωσε τη διανομή της αλληλογραφίας μεταξύ ενδοχώρας και μετώπου με τη συνεργασία στρατιωτικών και πολιτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών. Βάσει κοινού κανονισμού που είχε εκδοθεί από το Υπουργείο Στρατιωτικών και το Υπουργείο Συγκοινωνιών το 1939, συγκροτήθηκε η Στρατιωτική Ταχυδρομική Υπηρεσία, στο πλαίσιο της οποίας λειτουργούσε η Ταχυδρομική Υπηρεσία Στρατιωτικής Ζώνης. Η τελευταία στελεχώθηκε τόσο με στρατιωτικούς όσο και με επιστρατευμένους υπαλλήλους των Τ.Τ.Τ. (Ταχυδρομείων, Τηλεγραφείων και Τηλεφωνείων). 

Το 1949 με την ίδρυση του ΟΤΕ χωρίζονται τα 3Τ (Τ.Τ.Τ.) και δημιουργούνται πλέον τα ΕΛ.ΤΑ., που αναλαμβάνουν αμιγώς ταχυδρομικές υπηρεσίες.

Από το 1970 ξεκίνησαν να λειτουργούν ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου.

Το 1983 καταργείται ο 3ψήφιος Κωδικός και αντικαθίσταται με τον Ταχυδρομικό Κώδικα, ξεκινώντας την προσπάθεια καθολικού εκσυγχρονισμού της εταιρίας.

Με νόμο του 1996 καθορίζεται ο τρόπος λειτουργίας των ΔΕΚΟ και το 1998 καθορίζεται ο ρόλος των ΕΛ.ΤΑ. ως φορέα παροχής Καθολικής Ταχυδρομικής Υπηρεσίας.

Το 2000 ιδρύεται η Ταχυμεταφορές ΕΛΤΑ ΑΕ και το 2004 γίνονται, έπειτα από 108 έτη, υπερήφανος και μέγας χορηγός των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Το 2006 συνάπεται συνεργασία με το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και το 2008 ολοκληρώνεται το πρόγραμμα πλήρους αυτοματοποίησης. Δέκα χρόνια αργότερα, τα ΕΛΤΑ περνούν υπό τον έλεγχο του Υπερταμείου. Το 2020 πραγματοποιείται αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 100.000.000 ευρώ και το Υπερταμείο αποκτά το 100% των ΕΛΤΑ. Τον Οκτώβριο του 2024 η ΕΛΤΑ Κούριερ απορροφάται από την ΕΛΤΑ ΑΕ.

 Κλείσιμο καταστημάτων και αναδιοργάνωση (2025) 
Το 2025 η διοίκηση των Ελληνικών Ταχυδρομείων ανακοίνωσε σχέδιο που περιλαμβάνει το κλείσιμο 204 καταστημάτων σε όλη την επικράτεια.Κλείσιμο ΕΛΤΑ: Πολιτική αντιπαράθεση και αντιδράσεις πολιτών, Insider.gr Ήδη σε πρώτη φάση, 46 καταστήματα έχουν παύσει τη λειτουργία τους, κυρίως στην Αττική, αλλά και σε πόλεις όπως η Πάτρα, η Ρόδος, τα Ιωάννινα και η Κρήτη.Έκλεισαν 46 υποκαταστήματα των ΕΛΤΑ – Αντιδράσεις από πολίτες και τοπικούς φορείς, σφοδρή πολιτική σύγκρουση, ERT News Kαθώς έπειτα από καθολικές σφοδρές αντιδράσεις, τα υπόλοιπα καταστήματα έλαβαν παράταση, τουλάχιστον, τριών μηνών.

Η διοίκηση των ΕΛΤΑ υποστηρίζει ότι η απόφαση βασίζεται στο γεγονός πως το 92% του επιστολικού έργου και το 90% των αποστολών δεμάτων εξυπηρετείται μέσω διανομής κατ’ οίκον, γεγονός που καθιστά οικονομικά ασύμφορη τη διατήρηση ενός εκτεταμένου δικτύου φυσικών καταστημάτων.

Η ανακοίνωση προκάλεσε πολλαπλές αντιδράσεις τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας σε περιφέρειες όπου επηρεάζονται τοπικά καταστήματα. 

Αντιδράσεις υπήρξαν και από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Ταχυδρομικών, η οποία έκανε λόγο για «σταδιακή ιδιωτικοποίηση» των υπηρεσιών και «παράδοση της αγοράς στους ιδιώτες παρόχους».Οι ΕΛΤΑ κλείνουν καταστήματα, οι πολιτικοί αντιδρούν, οι ιδιώτες κερδίζουν, Αυγή

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, μέρος της κριτικής επικεντρώθηκε στο ότι το κλείσιμο των καταστημάτων λειτουργεί προς όφελος ιδιωτικών εταιρειών ταχυμεταφορών.Το κλείσιμο των ΕΛΤΑ και η σχέση με τους ιδιώτες παρόχους, Documento 

Η διαδικασία αναδιοργάνωσης συνοδεύτηκε από την παραίτηση του ΔΣ των ΕΛΤΑ, Γρηγορίου Σκλήκα. 

Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης, είχε προηγηθεί σύμβαση συμβουλευτικών υπηρεσιών με την εταιρεία PwC (2022–2024), ύψους περίπου 5 εκατομμυρίων ευρώ, για τη μελέτη και τον σχεδιασμό της αναδιοργάνωσης των σημείων εξυπηρέτησης.PwC: Σύμβουλος αναδιοργάνωσης για τα ΕΛΤΑ, Ναυτεμπορική

 Κατηγορίες 
Τα ΕΛΤΑ κατηγορούνται συχνά για την "ενοικίαση" υπαλλήλων από εταιρείες του κλάδου, όπως η Skycom και η Meccanica, Speedcon, για πιθανές, επικείμενες ή και πραγματοποιημένες μαζικές απολύσεις εργαζομένων, για τις αιφνιδιαστικές διακοπές συμβάσεων εργασίας και τη διακοπή τους με την αποστολή μηνυμάτων SMS.


 Φωτογραφίες 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα

Βιβλιογραφία
Στέφανος Μακρυμίχαλος, «Τα Ταχυδρομεία εν Ελλάδι κατά την Οθωμανικήν περίοδον», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. ΙΘ', σσ. 199-250.
Ντέρεκ Ουίλαν, Έλληνες αγροτικοί ταχυδρόμοι και οι κωδικοί ακύρωσης τους, Ελληνικός Φιλοτελικός Σύλλογος της Μεγάλης Βρετανίας, Λονδίνο 1994. ISBN 0-950-94613-3.

Κατηγορία:Ταχυδρομεία στην Ελλάδα
Κατηγορία:Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί