Κύριλλος Β΄ Κονταρής

Ο Κύριλλος Κονταρής (; - 24 Ιουνίου 1640) ήταν ιεράρχης του 17ου αιώνα, ο οποίος διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως τρεις φορές (1633, 1635-36, 1638-39), μετά από αντίστοιχες εκθρονίσεις του Κύριλλου Λούκαρι.

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε κατά τα μέσα του 16ου αιώνα στην Βέροια και υπέγραφε ως «Κύριλλος ο εκ Βερροίας». Σπούδασε στο Γαλατά της Κωνσταντινούπολης, στην εκεί σχολή που διατηρούσαν οι Ιησουΐτες. Ο πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρης τον είχε θέσει υπό την προστασία του και τον προώθησε στη Μητρόπολη Βεροίας, της οποίας εξελέγη επίσκοπος το 1618. Γρήγορα όμως ο Κονταρής συντάχθηκε με τους αντιπάλους του Λούκαρι και σταδιακά μετεβλήθη σε όργανο των Ιησουϊτών και των Λατίνων του Γαλατά, τασσόμενος υπέρ της ένωσης με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Εποφθαλμιούσε την Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, αλλά, λόγω της κακής του σχέσης με τον Κύριλλο Λούκαρι, δεν κατόρθωσε να μετατεθεί εκεί.

Για πρώτη φορά εξελέγη Πατριάρχης τον Οκτώβριο του 1633, αλλά φαίνεται ότι δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη εισφορά προς την Υψηλή Πύλη και μετά από μόλις μία εβδομάδα καθαιρέθηκε και εξορίστηκε στην Τένεδο. Από εκεί έγραψε επιστολή στον Λούκαρι, ο οποίος τον αποκατέστησε στη Μητρόπολη Βεροίας. Τον Μάρτιο του 1635, με την υποστήριξη καθολικών διπλωματών (κυρίως του Αυστριακού φον Σβάρτσενχορν), πέτυχε την καθαίρεση του Λούκαρι και να αναρρηθεί εκ νέου στη θέση του Πατριάρχη στις 15 Μαρτίου 1635. Ωστόσο στις 26 Ιουνίου 1636 απομακρύνθηκε και εξορίστηκε στη Ρόδο.

Τον Απρίλιο του 1637, ο Κύριλλος Κονταρής έστειλε επιστολή στον Πάπα Ουρβανό Η΄, στην οποία περιέγραφε τα προβλήματα που είχαν βρει την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης εξαιτίας του Λούκαρι. Τον Ιούνιο του 1638, ο Λούκαρις κατηγορήθηκε για προδοσία, συνελήφθη και εκτελέστηκε, και ο Κύριλλος Κονταρής έγινε πατριάρχης για τρίτη φορά.

Στις 24 Σεπτεμβρίου 1638 συνεκλήθη στην Κωνσταντινούπολη Σύνοδος υπό την προεδρία του, στην οποία συμμετείχαν οι Πατριάρχες Αλεξανδρείας Μητροφάνης (Κριτόπουλος) και Ιεροσολύμων Θεοφάνης. Η Σύνοδος αναθεμάτισε τον Κύριλλο Λούκαρη και τις καλβινιστικές τάσεις του. Μετά από διαπραγματεύσεις καθ'όλη τη διάρκεια του φθινοπώρου, ο Κονταρής υπέγραψε στις 15 Δεκεμβρίου 1638 μια ομολογία της λατινικής (καθολικής) πίστεως και επιβεβαίωσε την πίστη του στον Πάπα Ουρβανό Η΄. Όταν έγινε γνωστή αυτή του η ομολογία, ο Σουλτάνος τον καθαίρεσε τον Ιούνιο του 1639, φοβούμενος εξέγερση των Ορθοδόξων, και τον εξόρισε στην Καρχηδόνα. Τελικά εκτελέστηκε στις 24 Ιουνίου 1640, αφού αρνήθηκε να ασπαστεί το Ισλάμ.

Κρίσεις
Αν και ο ίδιος αναφέρεται ως ευλαβής και μορφωμένος, εντούτοις η πολιτεία του περιγράφεται από τους συγχρόνους του με ιδιαίτερα αρνητικό τρόπο. Ειδικά κατά την τελευταία θητεία του, καταδίωξε πολύ τους οπαδούς του Κύριλλου Λούκαρι. Η αδυναμία του να διοικήσει το Πατριαρχείο και η δουλοπρέπειά του προς τους προστάτες του (κυρίως τους πρέσβεις της Πολωνίας, της Γαλλίας και της Αυστρίας) προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κρατηθεί στο θρόνο για μεγάλο διάστημα.

Υποσημειώσεις

Παραπομπές

Πηγές







Κυριλλος Β
Κατηγορία:Επίσκοποι του 17ου αιώνα