Μαλάουι

{{Πληροφορίες_Χώρας
| εθνικό_όνομα = Republic of MalawiDziko la Malaŵi
| εθνικό όνομα ελληνικά = Δημοκρατία του Μαλάουι
| σημαία = Flag of Malawi.svg
| άρθρο σημαίας = Σημαία του Μαλάουι
| εθνόσημο = Coat_of_arms_of_Malawi.svg
| άρθρο εθνόσημου = Εθνόσημο του Μαλάουι
| εθνικό_σύνθημα = "Unity and Freedom'"<small>(στα αγγλικά)(Ενότητα και Ελευθερία)
| εθνικός_ύμνος = <span style="line-height:1.33em;">Mulungu dalitsa Malaŵi(στη γλώσσα Τσιτσέουα)(Ω Θεέ Ευλόγησε τη Γη μας του Μαλάουι)File:Malawian national anthem.oga
| χάρτης = Malawi (orthographic projection).svg
| λεζάντα_χάρτη = Η θέση του Μαλάουι (πράσινο)
| επίσημες_γλώσσες = Αγγλικά, Τσέουα
| πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη = Λιλόνγκουε
| μεγαλύτερη πόλη = 
| πληθυσμός_πρωτεύουσας = 
| συντεταγμένες_πρωτεύουσας = 
| πολίτευμα = Πολυκομματική Προεδρική Δημοκρατία
| τίτλοι_ηγετών = ΠρόεδροςΑντιπρόεδρος
| ονόματα_ηγετών = Λαζάρους ΤσακουέραΣόλος Τσιλίμα
| τύπος_κυριαρχίας = 
| γεγονός_κυριαρχίας = • Από το Ηνωμένο Βασίλειο• Ισχύον Σύνταγμα
| ημερομηνίες_κυριαρχίας = 6 Ιουλίου 196418 Μαΐου 1994
| θέση_έκτασης = 100
| έκταση = 118.484
| ποσοστό_νερού = 20,6
| σύνορα = 2.881
| ακτογραμμή = 
| θέση_πληθυσμού = 62
| πληθυσμός = 17.563.749
| χρονιά_απογραφής_πληθυσμού = 2018
| πυκνότητα_πληθυσμού = 175,0
| θέση_πυκνότητας_πληθυσμού = 78
| εκτίμηση_πληθυσμού = 20.734.262
| χρονιά_εκτίμησης_πληθυσμού = 2025
| χρονιά_ΑΕΠ = 2024
| ΑΕΠ = 40,256 δισ. $
| θέση_ΑΕΠ = 
| ΑΕΠ_κατακεφαλή = 1.721 $
| θέση_ΑΕΠ_κατά_κεφαλή = 
| χρονιά_ΑΕΠ_Ον = 2024
| ΑΕΠ_Ον = 11,797 δισ. $
| θέση_ΑΕΠ_Ον = 
| ΑΕΠ_κατακεφαλή_Ον = 504 $
| θέση_ΑΕΠ_κατά_κεφαλή_Ον = 
| HDI_έτος = 2023
| HDI =  0,517
| HDI_κατάταξη = 172
| HDI_κατηγορία = χαμηλός
| νόμισμα = Κουάτσα
| κωδικός_νομίσματος = MWK
| ώρα_ζώνης = CAT
| διαφορά_UTC = +2
| θερινή_διαφορά_UTC = 
| top_level_domain = .mw
| οδηγούν_από = αριστερά
| κωδικός_κλήσης = 265
| σημειώσεις = 
}}
Το Μαλάουι, επίσημα Δημοκρατία του Μαλάουι (αγγλικά: Republic of Malawi, τσέουα: Dziko la Malaŵi) είναι χώρα της Αφρικής, γνωστή ως Νυασαλάνδη από το 1907 μέχρι την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της τον Ιούλιο του 1964, από πρώην βρετανικό προτεκτοράτο που είχε αναγνωριστεί για πρώτη φορά στις 15 Μαΐου του 1891, στη νοτιοανατολική Αφρική.

Η χώρα εκτείνεται δυτικά και κατά μήκος της ομώνυμης λίμνης Μαλάουι, της τρίτης σε μήκος λίμνης της Αφρικής. Συνορεύει προς Β. με την Τανζανία, Δ. και ΒΔ. με τη Ζάμπια και Ν. Α. και ΒΑ. με τη Μοζαμβίκη. Η συνολική έκταση της χώρας είναι 118.484 τ.χλμ., η οποία και χωρίζεται σε τρεις περιφέρειες και σε 24 συνολικά νομούς.

Η Λίμνη Μαλάουι, συνολικής έκτασης 9.250 τ.μίλια, βασικός πόλος τουριστικής έλξης, μήκους 500 χλμ., λεγόμενη και «λίμνη των αστεριών» καταλαμβάνει περίπου το ένα πέμπτο της έκτασης της χώρας και απλώνεται σχεδόν σε όλα τα ανατολικά της σύνορα. Σ΄ αυτήν ζουν περί τα 500 είδη ψαριών, η δε αλιεία τους αποτελεί μια από τις κύριες πηγές εισοδήματος των κατοίκων.

Πρωτεύουσα της χώρας είναι η Λιλόνγκουε. Η χώρα έχει πληθυσμό 20.734.262 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2025.

 Ιστορία 
Τον 10ο αιώνα εγκαταστάθηκαν στο σημερινό Μαλάουι κάτοικοι Μπαντού από τον βορρά, μερικοί από τους οποίους έμειναν στην περιοχή και ίδρυσαν φυλές με βάση την κοινή καταγωγή.Cutter, Africa 2006, p. 142. Με την ανάπτυξη του δουλεμπορίου στις αρχές του 19ου αιώνα Άραβες σουαχίλι που κυριαρχούσαν στην ανατολική ακτή της Αφρικής προωθήθηκαν στο εσωτερικό της ηπείρου, πολλές φορές και με τη συνεργασία μουσουλμανικών τοπικών φυλών όπως των Γιάο (Yao). Την εποχή εκείνη το Μαλάουι ήταν ένα τοπικό φυλαρχούμενο «κράτος» που είχε μεταβληθεί σε κέντρο συγκέντρωσης ανταλλαγής και μεταγωγής σκλάβων.

Πρώτοι Ευρωπαίοι που έφθασαν στην περιοχή ήταν Πορτογάλοι. Γνωστότερος εξερευνητής ήταν ο Σκωτσέζος Ντέιβιντ Λίβινγκστον που έφθασε στην περιοχή το 1858 κατά την επιστροφή του από κάποια αποστολή στην Αφρική. Φθάνοντας στην ομώνυμη λίμνη την ονόμασε Νυάσα (Nyasa) από τη λέξη nyanja'' (νιάντζα) της γλώσσας των Ιθαγενών που σημαίνει λίμνη, εξ ου και το όνομα της χώρας Νυασαλάνδη.

Μετά δύο χρόνια, το 1861, ο Λίβινγκστον επέστρεψε στην περιοχή με ιεραποστόλους που εγκαταστάθηκαν στο Σάιρ Χάιλαντς και στο Λόυερ Σάιρ. Αντιμετωπίζοντας όμως επικίνδυνα από τη μια την ελονοσία και από την άλλη εμπλοκή του με δουλεμπόρους αναγκάσθηκε τρία χρόνια αργότερα, το 1864, να καταφύγει στη Ζανζιβάρη. Επέστρεψε για τελευταία φορά το 1866, διερχόμενος, στην προσπάθειά του για την ανακάλυψη των πηγών του Νείλου όπου και πέθανε στο χωριό Τσιφ Σίταμπο της Ζάμπιας (1873), προς τιμή του οποίου και ονομάστηκε η πρωτεύουσα της Ζάμπιας.

Τον Λίβινγκστον ακολούθησαν στη συνέχεια και άλλοι εξερευνητές, ιεραπόστολοι, τυχοδιώκτες επαγγελλόμενοι τη «σωτηρία των φτωχών» αλλά και ιατροί ερευνητές των τροπικών ασθενειών καθώς και επιχειρηματίες που καθόρισαν τελικά τον χαρακτήρα της περιοχής για τον επόμενο αιώνα.

 Διοικητική διαίρεση 

Βόρεια
Κεντρική 
Νότια 

Το Μαλάουι διαιρείται σε 3 περιφέρειες και 28 συνοικίες. Οι τρεις περιφέρειες (με τις πρωτεύουσές τους σε παρένθεση) είναι:

 Βόρεια (Μζούζου)
 Κεντρική (Λιλόνγκουε)
 Νότια (Μπλαντάιρ)

 Δημογραφία 
Μόλις το 16% του συνολικού πληθυσμού ζει στα αστικά κέντρα. Η επίσημη γλώσσα στο κράτος είναι τα αγγλικά.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2023 του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Θεμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ήταν 67,4 έτη (64,1 έτη για τους άνδρες και 70,6 έτη για τις γυναίκες) ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 17,6 έτη.

 Διακυβέρνηση 
Το πολίτευμα του Μαλάουι είναι πολυκομματική δημοκρατία. Το ισχύον Σύνταγμα ψηφίστηκε το 1994.

 Εκλογές 

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

 Μεταφορές 
Το 2008 στη χώρα υπήρχαν συνολικά 34 αεροδρόμια. Το σιδηροδρομικό δίκτυο καλύπτει συνολικά 797 χλμ. και το οδικό δίκτυο περισσότερα από 15.000 χλμ. Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά. Κυριότερα λιμάνια είναι η Τσιπόκα και η Τσιλούμπα.

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα της κυβέρνησης του Μαλάουι 


Κατηγορία:Περίκλειστα κράτη
Κατηγορία:Κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών
Κατηγορία:Κράτη μέλη της Κοινοπολιτείας των Εθνών