Τουρκικές γλώσσες

Οι τουρκικές γλώσσες είναι γλωσσική οικογένεια που αποτελείται από περίπου τριάντα γλώσσες που μιλιούνται σε μια αχανή περιοχή του ευρασιατικού χώρου, από την Ανατολική Ευρώπη ως τη Σιβηρία και τη δυτική Κίνα. Υπολογίζεται ότι αποτελεί μητρική γλώσσα για 140 εκατομμύρια και δεύτερη γλώσσα για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Οι τουρκικές γλώσσες θεωρούνται παραδοσιακά ότι ανήκουν στην αλταϊκή γλωσσική οικογένεια.

Τουρκικές γλώσσες μιλιούνται από τους τουρκικούς λαούς της Ρωσικής Ομοσπονδίας, σε πολλές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας -Ουζμπεκιστάν, Καζακστάν, Κιργιζία, Τουρκμενιστάν και Αζερμπαϊτζάν, από τμήματα του πληθυσμού στο Ιράν, το Αφγανιστάν και τη Μογγολία, καθώς και στην Τουρκία.

Από τις τουρκικές γλώσσες αυτή με τους περισσότερους ομιλητές είναι η τουρκική γλώσσα που μιλιέται κυρίως στην Τουρκία, και ακολουθούν τα αζερικά και τα ουζμπεκικά.

 Ταξινόμηση 
Για αιώνες, οι πληθυσμοί που μιλούν τουρκικές γλώσσες έχουν μεταναστεύσει πολύ, αναμειγνύονταν συνεχώς και οι γλώσσες τους έχουν επηρεαστεί αμοιβαία μέσω της επαφής με τις γλώσσες που τις περιβάλλουν, ιδιαίτερα με τις ιρανικές, τις σλαβικές και τις μογγολικές γλώσσες. Αυτό έχει κάνει δυσδιάκριτη την ιστορική εξέλιξη μέσα σε κάθε γλώσσα ή/και γλωσσική ομάδα και, σαν συνέπεια, υπάρχουν αρκετά συστήματα ταξινόμησης των τουρκικών γλωσσών. 

 Δυτικές τουρκικές γλώσσες 
 Ομιλούνται κυρίως στην Κεντρική Ασία και στον Βόρειο Κάυκασο. Όλες χρησιμοποιούν το Κυριλλικό αλφάβητο και έχουν επιρροές από την Ρωσική γλώσσα, μια μη τουρκική γλώσσα.
 Τουρκική Γλώσσα  Επίσημη Γλώσσα  Μεγαλύτερος πλυθυσμός ομιλητών της γλώσσας  Μειονοτική ΓλώσσαΜπασκίρ γλώσσα Ρωσία ( Μπασκορτοστάν)Ούφααπό άλλες μειονότητες ΜπασκίρωνΤαταρική γλώσσα Ρωσία ( Ταταρστάν)Καζάναπό άλλες μειονότητες Τατάρων έντος της Ρωσίας όπως οι Τάταροι του Βόλγα και οι Τάταροι Μίσαρ.Καρατσάι-Μπαλκάρ γλώσσα Ρωσία ( Καμπαρντίνο-Μπαλκάρια)Βορειοδυτικός Κάυκασοςαπό άλλες μειονότητες και νομάδες Καρατσαίτων στον Καύκασο.Κουμύκ γλώσσα Ρωσία ( Νταγκεστάν)Βορειοανατολικός Καύκασοςαπό νομάδες Κουμίκων, σε ολόκληρη την ΑσίαΚαζακική γλώσσα ΚαζακστάνΑλμάτι και Αστάνααπό μειονότητες Καζάκων σε Ρωσία, Κίνα και στον υπόλοιπο κόσμο.Κιργιζική γλώσσα ΚιργιστάνΜπισκέκαπό μειονότητες Κιργίζιων σε Ρωσία, Κίνα και στον υπόλοιπο κόσμο.

 Νότιες τουρκικές γλώσσες (ή ογουζικές ή ουζικές γλώσσες) 
 Ομιλόυνται Κυρίως στην Τουρκία και τις τριγύρω χώρες, μερικώς στην Κεντρική Ασία και τον Καύκασο, αλλά και τα Βαλκάνια. Χρησιμοποιούν διαφορετικά αλφάβητα (το Κυριλλικό αλφάβητο, η Τουρκμενική, το Λατινικό αλφάβητο η Τουρκική, η Γκαγκαουζική και Αζερική και το Περσικό αλφάβητο η Κασκάι) και έχουν επιρροές από διάφορες γλώσσες (Σλαβικές, Ελληνική, Γερμανικές, Περσικές και Σημιτικές).
 Τουρκική Γλώσσα  Επίσημη Γλώσσα  Μεγαλύτερος πλυθυσμός ομιλητών της γλώσσας  Μειονοτική ΓλώσσαΤουρκμενική γλώσσα (ή τουρκομανική) ΤουρκμενιστάνΑσγκαμπάταπό μειονότητες Τουρκμενίων σε Τουρκία, Ιράκ, Συρία και στον υπόλοιπο κόσμο.Τουρκική γλώσσα Τουρκία Βόρεια ΚύπροςΚωνσταντινούπολη και Βόρεια Λευκωσίααπό μειονότητες Τούρκων στα Βαλκάνια (κυρίως σε Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Ελλάδα και Ρουμανία), Καύκασο (κυρίως Γεωργία) και στον υπόλοιπο κόσμο.Γκαγκαουζική γλώσσα Μολδαβία ( Γκαγκαουζία)ΚομράτΑζερική γλώσσα (ή αζερμπαϊτζανική) ΑζερμπαϊτζάνΜπακούαπό την μειονότητα Αζέρων στο βόρειο Ιράν και στην Τουρκία.Κασκάι γλώσσα Ρωσία ( Νταγκεστάν)Περιοχή Λουρ, Ιράναπό νομάδες Κασκάι στον Καύκασο κυρίως σε Τσετσενία και Ινγκουσετία.

 Βόρειες τουρκικές γλώσσες 
 Ομιλούνται αποκλειστικά από νομάδες, κυρίως σε περιοχές των Αλταϊκών Όρεων, και μεταξύ Κεντρικής Ασίας και Δυτικής Κίνας, καθώς και στην Σιβηρία. Θεωρούνται από τους γλωσσολόγους ως γνήσιες ή πρωτογονικές Τουρκικές γλώσσες με μικρές επιρροές από τις Μογγολικές γλώσσες.
 Τουρκική Γλώσσα  Επίσημη Γλώσσα  Μεγαλύτερος πλυθυσμός ομιλητών της γλώσσας  Μειονοτική ΓλώσσαΑλτάι γλώσσα Ρωσία ( Δημοκρατία των Αλτάι και Κράι Αλταί)γύρω από την Οροσειρά Αλτάιαπό νομάδες Αλτάι στο ΚαζακστάνΝτολγκάν γλώσσαΣε καμία χώρααπό τους Ντολγκάνους, μεταξύ Ουραλίων Ορέων και ΣιβηρίαςΤιβανική γλώσσα Ρωσία ( Τιβά)Κιζίλσε περιοχές της ΚίναςΓιακουτική γλώσσα Ρωσία ( Σαχά)Γιακούτσκαπό νομάδες Σάχα

 Ανατολικές τουρκικές γλώσσες 
 Ομιλούνται κυρίως στην περιοχή του Τουρκεστάν, μεταξύ Κεντρικής Ασίας και Δυτικής Κίνας.
 Τουρκική Γλώσσα  Επίσημη Γλώσσα  Μεγαλύτερος πλυθυσμός ομιλητών της γλώσσας  Μειονοτική ΓλώσσαΟυιγούρ γλώσσα Κίνα (Σιντσιάνγκ)Ουρουμτσίαπο μειονότητες και νομάδες Ουιγούρων σε χώρες της Ασίας και από τους Ουιγούρους μετανάστεςΟυζμπεκική γλώσσα ΟυζμπεκιστάνΤασκένδηαπο μειονότητες και νομάδες Ουζμπέκων σε χώρες της Ασίας και από τους Ουζμπέκους μετανάστες

 Ομάδα του Βόλγα 
 Ομιλείται κυρίως σε περιοχές της Ρωσίας, στα όρια Ευρώπης - Ασίας.
 Τουρκική Γλώσσα  Επίσημη Γλώσσα  Μεγαλύτερος πλυθυσμός ομιλητών της γλώσσας  Μειονοτική ΓλώσσαΤσουβασική γλώσσα Ρωσία ( Τσουβασία)Τσεμποξάριαπό νομάδες Τσουβάσιων

{| class="prettytable"
|-
|Ελληνική||Αρχαία Τουρκική||Τουρκική||Τουρκμενική||Ταταρική||Καζακική||Ουζμπεκική||Ουιγούρ||Γιακουτική||Τσουβασική
|-
|πατέρας||ata||	ata|| ||ata|| ||	ota|| ||	 || atte(μου), aśu(σου), aşşe(του)
|-
|μητέρα||ana||	anne/ana||	ene||	ana||	ana||	ona||	ana||	 || anne(μου), annü(σου), amăşĕ(του)
|-
|γιος||	o'gul||	oğul||	oğul||	ul, uğıl||ul||	o'gil||	oghul||	uol||	ıvăl, ul
|-
|άνδρας||	er(kek)||erkek||erkek|| ir||	yerkek||erkak||	är||	er||	ar (arśın)
|-
|κορίτσι (ή κόρη)||kyz||	kız||	gyz||	qız||	qιz||	qiz||	qiz||	ky:s||	χĕr
|-
|πρόσωπο (άτομο)||kiši||	kişi||	kişi||	keşe||	kisi||	 || ||kihi||	śın [ɕɨn]
|-
|νύμφη||kelin||	gelin||	geli:n|| kilen||	kelin||	kelin||	kelin||	kylyn||	kilen
|-
|Ελληνική||Αρχαία Τουρκική||Τουρκική||Τουρκμενική||Ταταρική||Καζακική||Ουζμπεκική||Ουιγούρ||Γιακουτική||Τσουβασική
|-
|καρδιά||	jürek||	yürek||	ýürek ||yöräk||	zhürek||yurak||	yüräk||	süreq||	 çĕre
|-
|αίμα||	qan||	kan||	ga:n||	qan||	qan||	qon||	qan||	qa:n||	jon/jun
|-
|κεφάλι||	baš||	baş||	baş||	baş||	bas||	 ||baş||	bas||	puś/poś
|-
|τρίχα||	qyl, sač||	kıl, saç||	qyl, saç||	qıl, çäç||	qyl, shash||	qil, soch||	qil, sach||	kıl||	χul, śüś
|-
|μάτι||	köz||	göz||	göz||	küz||	köz||	ko'z||	köz||	kos||	kuś/koś
|-
|βλεφαρίδα||kirpik||kirpik||kirpik||kerfek||kirpik||kiprik||kirpik||kirbi:||χărpăk
|-
|αυτί||	qulqaq||kulak||	gulak||	qolaq||	qulaq||	quloq||	qulaq||	gulka:k||χălğa
|-
|μύτη||	burun||	burun||	burun||	borın||	murιn||	burun||	burun||	murun||	 
|-
|μπράτσο||	qol||	kol||	gol||	qul||	qol||	qo'l||	 ||qol||	χol
|-
|χέρι||	el(ig)||el||	el||	|| || || ||ili:||	ală
|-
|δάχτυλο||barmak||parmak||barmak||barmaq|| ||barmoq||barmaq|| ||pürne/porńa
|-
|νύχι||tyrnaq||tırnak||dyrnaq||tırnaq||tιrnaq||tirnoq||tirnaq||tynyraq||çĕrne
|-
|γόνατο||	tiz||	diz||	dy:z||	tez||	tize||	tizza||	tiz||	tüsäχ||	 çĕrśi, çerkuśśi
|-
|γάμπα||	baltyr||baldır||baldyr||baltır||baldyr||boldyr||baldir||ballyr|| pıl
|-
|πόδι||	adaq||	ayak||	aýaq||	ayaq||	ayaq||	oyoq||	 ||ataq||ura
|-
|κοιλιά||qaryn||	karın||	garyn||	qarın||	qarιn||	qorin||	qor(saq)||qaryn||χırăm
|-
|Ελληνική||Αρχαία Τουρκική||Τουρκική||Τουρκμενική||Ταταρική||Καζακική||Ουζμπεκική||Ουιγούρ||Γιακουτική||Τσουβασική
|-
|άλογο||at||	at||	at||	at||	at||	ot||	at||	at||	ut/ot
|-
|βόδι||	siyir||	sığır||	sygyr||	síır (sıyır)||	siyιr||	sigir||	 || || ĕne
|-
|σκυλί||	yt||	it||	it||	et||	iyt||	it||	it||	yt||	jıdă
|-
|ψάρι||balyq||	balık||	balyk|| balıq||	balιq||	baliq||	beliq||	balyk||	pulă
|-
|ψείρα||	bit||	bit||	bit||	bet||	biyt||	bit||	pit||	byt||	pıytă/puťă
|-
|Ελληνική||Αρχαία Τουρκική||Τουρκική||Τουρκμενική||Ταταρική||Καζακική||Ουζμπεκική||Ουιγούρ||Γιακουτική||Τσουβασική
|-
|σπίτι||	ev,barq||	ev,bark||	öý||	öy||	üy||	uy||	öy||	 ||pürt, śurt
|-
|τέντα||	otaɣ, kerekü||	otağ,çadır||otaq, çadyr|| çatır|| otaý ,shatyr||	oʻtoq,chodir||	otaq,chadir||otu:||	çatăr
|-
|δρόμος||yol||	yol||	yo:l||	yul||	zhol||	yo'l||	yol||	suol||	śul
|-
|γέφυρα||köprüq||köprü||köpri||	küpar||	köpir||	ko'prik||kövrük||kürpe||kĕper
|-
|βέλος||oq||	ok||	ok||	uk||	 ||o'q||	oq||	oχ||	uğă
|-
|χόρτο||ot|| ||	ot||	ut||	ot||	o't||	ot||	uot||	vot/vut
|-
|στάχτη||kül||	kül||	kül||	köl||	kül||	kul||	kül||	kül||	kĕl
|-
|νερό||suv||	su||	suw||	syw||	suw||	suv||	su||	ui||	şıv
|-
|πλοίο||kemi||	gemi||	gämi||	kimä||	keme||	kema||	 || ||kimĕ
|-
|λίμνη||	köl||	göl||	köl||	kül||	köl||	ko'l||	köl||	küöl||	külĕ
|-
|νησί||atov||	ada||	ada||	atan||	aral||	orol||	aral||	 || utrav
|-
|ήλιος||küneš||güneş||gün||qoyaş||kün|| ||kün||	kün||	χĕvel
|-
|σύννεφο||bulut||	bulut||	bulut||	bolıt||	bult||	bulut||	bulut||	bylyt||	pĕlĕt
|-
|αστέρι||yulduz||yıldız||ýyldyz||yoldız||zhuldιz||yulduz||yultuz||sulus||śăltăr
|-
|έδαφος||	topraq||toprak||toprak||tufraq||topιraq||tuproq||tupraq||toburaχ||tăpra
|-
|λόφος|| töpü||	tepe||	depe||	tübä||	töbe||	tepa||	 ||töbö||	tüpe
|-
|δέντρο||	yağac||	ağaç||	agaç||	ağaç||	ağaš||  || || ||jıvăś
|-
|θεός|| tenri|| tanrı||	taňry|| täñre|| || ||tängri||tanara||tură
|-
|Ελληνική||Αρχαία Τουρκική||Τουρκική||Τουρκμενική||Ταταρική||Καζακική||Ουζμπεκική||Ουιγούρ||Γιακουτική||Τσουβασική|-
|μακρύς||	uzun||	uzun||	uzyn||	ozın||	uzιn||	uzun||	uzun||	uhun||	vărăm
|-
|καινούργιος||	yany||	yeni||	yany||	yaña||	zhanga||yangi||	yengi||	sana||	śĕnĕ
|-
|παχύς||	semiz||	semiz||	semiz||	simez||	semiz||	semiz||	semiz||	emis||	samăr
|-
|γεμάτος||	tolu||	dolu||	do:ly||	tulı||	tolι||	to'la||	toluq||	toloru||tullı
|-
|άσπρος||	aq||	ak||	ak||	aq||	aq||	oq||	aq||	 ||şură
|-
|μαύρος||qara||kara||  gara||	qara||	qara||	qora||	qara||	χara||	χura/χora
|-
|κόκκινος||	qyzyl||	kızıl||	gyzyl||	qızıl||	qızıl||	qizil||	qizil||	kyhyl||	χĕrlĕ
|-
|μπλε (και ουρανός)||kök||gök||	gök||	kük||	kök||	ko'k||	kök||	küöq||	kăvak
|-
|Αριθμοί ||Αρχαία Τουρκική||Τουρκική||Τουρκμενική||Ταταρική||Καζακική||Ουζμπεκική||Ουιγούρ||Γιακουτική||Τσουβασική'|-
|1||	bir||	bir||	bir||	ber||	bir||	bir||	bir||	bi:r||	pĕrre
|-
|2||	eki||	iki||	iki||	ike||	yeki||	ikki||	ikki||	ikki||	ikkĕ
|-
|4||	tört||	dört||	dö:rt||	dürt||	tört||	to'rt||	töt||	tüört||	tăvattă
|-
|7||	yeti||	yedi||	yedi||	cide||	zheti||	yetti||	yättä||	sette||	śiççĕ
|-
|10||	on||	on||	o:n||	un||	on||	o'n||	on||	uon||	vunnă/vonnă
|-
|100||	yüz||	yüz||	yü:z||	yöz||	zhüz||	yuz||	yüz||	sü:s||	śĕr
|-
|}
Προσωπικές ΑντωνυμίεςΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήbenmənmenmenmenminminmenmenminepĕ / epbanamənəmaňamengamangamiñämiñamağanmagamiexe / miexeğemanabenimənimenimeniménimineminemenimenimiiginmanabendeməndəmendemendamende / méningdemindämindämendemende -manrabendenməndənmendenmendanmendin / méningdinmindänminnänmenenmendenmiigittenmanranbenimmənimmeniňmeningméningmineñminemmeniñmeninmieneman / manănbenimlemənimləmen bilen / meniň bilenmen bilan / mening bilanmen bilen / méning bilenmineñ menänminem belänmenimenmen menenmiiginenmanpaΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήsensənsensensenhinsinsensenenesĕ / essanasənəsaňasengasangahiñäsiñasağansagaeyiexe / eyiexeğesanasenisənisenisenisénihinesinesenisenieyiginsanasendesəndəsendesendasende / séningdehindäsindäsendesende -sanrasendensəndənsendensendansendin / séningdinhindänsinnänsenensendeneyigittensanranseninsəninseniňseningséninghineñsineñseniñsenineyienesan / sanănseninlesəninləsen bilen / seniň bilensen bilan / sening bilansen bilen / séning bilenhineñ menänsineñ belänsenimensen meneneyiginensanpaΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήsizsizsizsizsiz / siliheźsezsizsizenesir / esĕrsizesizəsizesizgasizge / siligeheźgäsezgäsizgesizgeeyiexe / eyiexeğesiresizisizisizisiznisizni / siliniheźźeseznesizdisizdieyiginsiresizdesizdəsizdesizdasizde / silideheźźäsezdäsizdesizde -sirĕntesizdensizdənsizdensizdansizdin / silidinheźźänsezdänsizdensizdeneyigittensirĕntensizinsizinsiziňsizningsizning / siliningheźźeñsezneñsizdiñsizdineyienesirĕnsizinlesizinləsiz bilen / siziň bilensiz bilan / sizning bilansiz bilen / sizning bilen / sili bilen heźźeñ menänsezneñ belänsizbensiz meneneyiginensirĕnpeΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήoooluuululolalkinivăl / ulonaonaoňaungauninghauğaañaoğanagakiniexeănaonuonuonuuniuniunıanıonıanıkininiănaondaondaondaundaunda / uningda / andaundaandaondaanda -unra / untaondanondanondanundanundin / uningdin / andinundanannanonanandankinittenunran / untanonunonunonuňuninguningunıñanıñonıñanınkieneun / unănonunlaonunlao bilen / onuň bilenu bilan / uning bilanu bilen / uning bilenunıñ menänanıñ belänonımenal menenkininenunpaΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήbizbizbizbizbizbeźbezbizbizbihigiepir / epĕrbizebizəbizebizgabizgebeźgäbezgäbizgebizgebihiexe / bihiexeğepirebizibizibizibiznibiznibeźźebeznebizdibizdibihiginipirebizdebizdəbizdebizdabizdebeźźäbezdäbizdebizde -pirĕnte / pirtebizdenbizdənbizdenbizdanbizdinbeźźänbezdänbizdenbizdenbihigittenpirĕnten / pirtenbizimbizimbiziňbizningbizningbeźźeñbezneñbizdiñbizdinbihienepirĕnbizimlebizimləbiz bilen / biziň bilenbiz bilan / bizning bilanbiz bilen / bizning bilenbeźźeñ menänbezneñ belänbizbenbiz menenbihiginenpirĕnpeΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήsizsizsizsenlarsiler / sénlerheźsezsendersilerehigiesir / esĕrsizesizəsizesenlargasilerge / sénlergeheźgäsezgäsendergesilergeehiexe / ehiexeğesiresizisizisizisenlarnisilerni / sénlerniheźźeseznesenderdisilerdiehiginisiresizdesizdəsizdesenlardasilerde / sénlerdeheźźäsezdäsenderdesilerde -sirĕntesizdensizdənsizdensenlardansilerdin / sénlerdinheźźänsezdänsenderdensilerdenehigittensirĕntensizinsizinsiziňsenlarningsilerning / sénlerningheźźeñsezneñsenderdiñsilerdinehienesirĕnsizinlesizinləsiz bilen / siziň bilensenlar bilan siler bilen / sénler bilenheźźeñ menänsezneñ belänsendermensiler menenehiginensirĕnpeΤουρκικήΑζερικήΤουρκμενικήΟυζμεπκικήΝέα ΟυιγούρΜπασκίρΤαταρικήΚαζακικήΚιργιζίκηΓιακουτικήΤσουβασικήonlaronlarolarularularularalar / ularolaralarkinilervĕsem / vălsemonlaraonlaraolaraulargaularghaularğaalarğaolarğaalargakinilergevĕseneonlarıonlarıolaryularniularniularźıalarnıolardıalardıkinilerivĕseneonlardaonlardaolardaulardaulardaularźaalardaolardaalarda -vĕsencheonlardanonlardanolardanulardanulardinularźanalardanolardanalardankinilertenvĕsenchenonlarınonlarınolaryňularningularningularźınalarnıñolardıñalardınkiennerevĕsen / vĕsenĕnonlarlaonlarlaolar bilenular bilanular bilenular menänalar belänolarmenalar menenkinilerinenvĕsempe

 Κοινά γραμματικά χαρακτηριστικά 
Η τουρκογενής γλωσσική οικογένεια χαρακτηρίζεται από φωνηεντική αρμονία, φαινόμενο στο οποίο σε μια λέξη υπάρχει ένας συγκεκριμένος τύπος φωνηέντων και τα επιθήματα αλλάζουν για να προσαρμοστούν στο φωνήεν της ρίζας της λέξης. Τυπολογικά είναι συγκολλητικές γλώσσες με επιθήματα (καταλήξεις). Η σειρά των όρων της πρότασης είναι Υποκείμενο-Αντικείμενο-Ρήμα.

 Πηγές 
 Johanson, L. & Csató, E. Á. (eds.) 1998. The Turkic Languages. Routledge: London. ISBN 0-415-08200-5.
 Deny J. et al. 1959. Philologiae Turcicae Fundamenta. Wiesbaden.
 Schönig, C. 1997/1998. A new attempt to classify the Turkic languages (1-3). Turkic Languages 1/2.
 Clauson, G. 1972. An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth-century Turkish''. Oxford.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 



Κατηγορία:Συγκολλητικές γλώσσες
Κατηγορία:Γλωσσικές οικογένειες
Κατηγορία:Ιστορία των Ουραλίων