Κρηνίδα Σερρών

Η Κρηνίδα ή Βιτάστα, όπως επίσης ονομάζεται από τους κατοίκους, είναι χωριό του νομού Σερρών και αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αμφίπολης. Βρίσκεται μεταξύ των χωριών Νέα Μπάφρα και Αγγίστα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός της Κρηνίδας ανέρχεται στους 573 κατοίκους.

Γενικά στοιχεία
Η Κρηνίδα είναι κτισμένη σε υψόμετρο 151 μέτρων σε απόσταση περίπου 45 χιλιομέτρων ΝΑ από την πόλη των Σερρών. Οι κάτοικοί της ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και την καλλιέργεια καπνού και αμπελιών. Σημαντικές εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα στο χωριό είναι το πανηγύρι του Προφήτη Ηλία και η γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Κλήδονα.

Ιστορία
Δύο περίπου χιλιόμετρα βόρεια από το σημερινό χωριό, στην τοποθεσία «Τούμπα» ή «Παλιά βουνά», μαρτυρείται η ύπαρξη ρωμαϊκού οικισμού, ο οποίος εξαρτιόταν διοικητικά από τη ρωμαϊκή αποικία των Φιλίππων.  Δ. Κ. Σαμσάρης, Ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μακεδονίας κατά την αρχαιότητα, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών,  Θεσσαλονίκη 1976, σ. 182. ISBN 960-7265-16-5. Στην τοποθεσία αυτή βρέθηκαν όστρακα αγγείων ρωμαϊκής εποχής και λατινική επιγραφή (αυτοκρατορικών χρόνων) που αναφέρει έναν αξιωματούχο της αποικίας, ενώ από τη θέση «Παλιά Εκκλησία» προέρχεται ελληνική αναθηματική επιγραφή στον «Ήρωα Αυλωνείτη» (3ου μ.Χ. αιώνα), η οποία μνημονεύει θρακικά και ρωμαϊκά ονόματα.D. C. Samsaris, Le culte du cavalier thrace dans la vallée du Bas-Strymon á l’ époque romaine (Recherches sur la localisation de ses sanctuaires), Dritter Internationaler Thrakologischer Kongress (2-6 Juni 1980 Wien), 1984, p.285-286 - D. C. Samsaris, La vallée du Bas-Strymon à l’ époque impériale (Contribution épigraphique  á la topographie, l’ onomastique, l’ histoire et aux cultes de la province romaine de Macédoine), Δωδώνη 18(1989), τεύχ. 1, σ. 298-300, αρ.  165-166 = The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 165, # PH150806) The Packard Humanities Institute (Samsaris, Bas-Strymon 166, # PH150807) Από την ύπαρξη θρακικού πληθυσμού συμπεραίνεται ότι ο οικισμός υπήρχε και πριν από τη ρωμαϊκή κατάκτηση και ανήκε στην αρχαία Ηδωνίδα.

Αργότερα, κατά την οθωμανική περίοδο ο οικισμός είχε μικτό πληθυσμό χριστιανών και μουσουλμάνων, με το ελληνικό στοιχείο να είναι το κυρίαρχοМакедония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995, σ. 146 - 147.Стефан Веркович, Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи, СПб, 1889, σ. 240-241., ενώ μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, εγκαταστάθηκαν στην Κρηνίδα Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη.

Κατά τη διάρκεια της βουλγαρικής Κατοχής, μικρή μερίδα κατοίκων εξοπλίστηκε από τους κατακτητές ενώ στις 10 Ιουνίου του 1944, Βούλγαροι στρατιώτες σκότωσαν οκτώ εαμίτες κατοίκους της Κρηνίδας ως αντίποινα για την εκτέλεση Βούλγαρου αγροφύλακα, την προηγούμενη μέρα, από άνδρες του ΕΛΑΣΤάσος Χατζηαναστασίου, Αντάρτες και καπετάνιοι. Η εθνική αντίσταση κατά της βουλγαρικής κατοχής της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, 1942-1944, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2003, σ. 200 και 240..

 Προσωπικότητες 
 Γεννήθηκαν στην Κρηνίδα
 Αθανάσιος Καραμάνης, Έλληνας πρωτοψάλτης του Οικουμενικού Πατριαρχείου
 Αργύριος Ι. Ψάρρης, Έλληνας πολιτικός

Απογραφές πληθυσμού
Απογραφή192819401951196119711981199120012011Πληθυσμός1296Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βαμβά Σταματελάτου, Επίτομο γεωγραφικό λεξικό της Ελλάδας, Ερμής, 2001, σ. 389.16691612153811051024834803573

 Παραπομπές 

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Σερρών
Κατηγορία:Δήμος Αμφίπολης