Θρησκεία στην Ελλάδα

Ως θρησκεία στην Ελλάδα, εννοούνται όλες οι θρησκευτικές-λατρευτικές πρακτικές που ασκούνται στο Ελλαδικό γεωγραφικό πλαίσιο, τη γενική περιοχή όπου αντιστοιχεί περίπου στα σύγχρονα όρια του κράτους της Ελλάδας. Η χρήση της θρησκείας ως υπερώνυμο κάθε μεταφυσικής κοσμοθεωρίας είναι μεροληπτική, διότι η θρησκεία είναι υπερφυσική τελολογική θεώρηση, ενώ δεν υπάρχει μόνο αυτή η οπτική ακόμα κι απ' την αρχαιότηταhttps://web.archive.org/web/20241229230137/https://academic.oup.com/book/35408/chapter-abstract/303147438?redirectedFrom=fulltext&__cf_chl_rt_tk=JiXBjNdobbt3yGN6.QIYTycoPDeQS55FAJMddtpcJKI-1735513297-1.0.1.1-WscgiEoQtVfCoC.ac9q8cnusvMOpHTyKfTmize6s03Q Atheism in history - Oxford Academic. Θρησκείες υπήρχαν στην Ελλάδα από αρχαιοτάτων χρόνων. Στη νεολιθική εποχή υπήρχαν θρησκείες με αρκετά ανιμιστικά στοιχειά. Κατά την αρχαϊκή εποχή αναπτύχθηκε η ηρωική λατρεία και θεότητες από τη μυκηναϊκή περίοδο συγχωνεύτηκαν με ελληνικούς Θεούς. Στις αρχές της πρώτης χιλιετίας διαδόθηκε ο Χριστιανισμός. Επί Μεγάλου Κωνσταντίνου και Θεοδοσίου Α΄ απαγορεύτηκε η δημόσια λατρεία των εθνικών με τιμωρία την ποινή του θανάτου.«A History of the Church», Philip Hughes, Sheed & Ward, rev ed 1949, vol I chapter 6. [1]R. MacMullen, «Christianizing The Roman Empire A.D.100-400, Yale University Press, 1984,  Στο Βυζάντιο η Ελλάδα ήταν χριστιανική, ενώ κατά την Τουρκοκρατία η Εκκλησία εντάχθηκε στον φορολογικό μηχανισμό των Οθωμανών και διατήρησε τα προνόμια της. Το πρώτο Σύνταγμα των επαναστατικών χρόνων ανακήρυξε την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία ως την «επικρατούσα θρησκεία» στην Ελλάδα, διάταξη που ισχύει μέχρι σήμερα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας, επίσης, κατοχυρώνει την ανεξιθρησκία.

Στην Ελλάδα, το 79% του πληθυσμού πιστεύει στην ύπαρξη του Θεού, το 16% δηλώνει πίστη σε κάποια ανώτερη δύναμη, ενώ το 4% δεν πιστεύει σε τίποτε από τα δύο. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, τρεις στους τέσσερις Έλληνες (76%) θεωρούν πως η θρησκεία είναι βασικό συστατικό της εθνικότητας. Οι Έλληνες είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία θρήσκοι, καθώς το 92% πιστεύει στον Τριαδικό Θεό.name="Lipka 2018"> Η πολυπληθέστερη θρησκευτική κοινότητα είναι η Ανατολική Ορθόδοξη. Άλλα θρησκεύματα με μεγάλο αριθμό πιστών είναι ο Μoυσουλμανισμος (2%), ο Ρωμαιοκαθολικισμός (λιγότερο από 1%) και άλλα χριστιανικά δόγματα (3% του πληθυσμού), ενώ περίπου το 4% δηλώνει άθρησκο σε κάποιες έρευνες. Η τελευταία Ελληνική απογραφή που κατέγραψε το θρήσκευμα των κατοίκων της χώρας έγινε το 1951, ενώ έκτοτε η ερώτηση απαλείφθηκε από τις επόμενες γενικές απογραφές πληθυσμού.

Σύμφωνα με άλλες πηγές, οι Έλληνες που δηλώνουν Χριστιανοί Ορθόδοξοι αποτελούν το 81,4% του πληθυσμού και οι άθεοι το 14,7%.

Αναγνωρισμένες νομικά θρησκευτικές κοινότητες σήμερα στην Ελλάδα είναι η Εκκλησία της Ελλάδος και οι Ισραηλιτικές Κοινότητες (όπως το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο), ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Οι Μουφτείες αποτελούν δημόσιες υπηρεσίες. Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου είναι με νόμο του 2014 η Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα, οι Ορθόδοξοι Αρμένιοι, οι Κόπτες, οι Αιθίοπες Ορθόδοξοι, οι Ασσύριοι, οι Αγγλικανοί και η Ευαγγελική Εκκλησία της Ελλάδος.Νομικά πρόσωπα πλέον οι θρησκευτικές κοινότητες, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 03.10.2014

 Ιστορία 

 Αρχαίες ελληνικές θρησκείες 
Θρησκευτικές-λατρευτικές πρακτικές στον ελληνικό γεωγραφικό χώρο ασκούνταν ήδη από την προϊστορία με αρκετά ανιμιστικά στοιχεία. Βάσει της αρχαιολογικής μαρτυρίας σε ό,τι αφορά στα ταφικά έθιμα του νεολιθικού ανθρώπου, που υποδηλώνουν σεβασμό στους νεκρούς και πίστη στη μεταθανάτια ζωή, δόθηκε θρησκευτική ερμηνεία τόσο από τη Μαρίγια Γκιμπούτας όσο και από τον Κόλιν Ρένφριου. Οι δύο ερμηνείες βασίζονται στα ευρήματα της κοινής τους ανασκαφής στην αρχαιολογική θέση Σιταγροί, αλλά καταλήγουν σε διαφορετικά συμπεράσματαΣκοπός της ανασκαφής που διενεργήθηκε το 1968 και το 1969 ήταν η εξερεύνηση, η τεκμηρίωση και η εξακρίβωση των χρονολογικών και πολιτισμικών συσχετισμών ανάμεσα στις προϊστορικές ομάδες του Αιγαίου και των Βαλκανίων και η κατανόηση της κοινωνικής ανάπτυξης, ζωτικής για την ανάδυση της εποχής του χαλκού στην Ευρώπη. Βλ. . Τα γυναικεία ειδώλια που ανασκάφτηκαν, ήταν για την Γκιμπούτας άλλη μία απόδειξη της συνέχειας της λατρείας της Μεγάλης Θεάς, όχι όμως και για τον Ρένφριου, ο οποίος αποδέχεται μεν πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις της μέσης νεολιθικής άλλες βορειότερες πολιτιστικές ομάδες, αλλά διατηρεί επιφυλάξεις σε ό,τι σχετίζεται με τον ορισμό της θρησκείας, την οποία στο δεδομένο πλαίσιο ορίζει μάλλον ως μετάδοση συμβόλων. Bl. Renfrew C. 2006, 160.. Όσον αφορά στη μινωική και μυκηναϊκή θρησκεία, υφίσταται η άποψη ότι η συγκεκριμένη προϊστορική θρησκευτική περίοδος επικεντρωνόταν στη λατρεία μιας παγκόσμιας φυσικής θεάς και του αρσενικού της αντίστοιχου που αναπαριστούσε τον ημερολογιακό κύκλο της φυσικής βλάστησηςΑυτές υπήρξαν οι πρωταρχικές απόψεις που διατυπώθηκαν από τον Άξελ Πέρσον πίσω στα 1940. Βλ. Persson Axel W. 1942 The Religion of Greece in Prehistoric Times, στο («Sather Classical Lectures», Vol. XVII.) University of California Press, Berkeley and Los Angeles..

Οι λατρευτικές συνήθειες φαίνεται πως άλλαξαν κατά την αρχαϊκή εποχή με την εμφάνιση υπαίθριων λατρευτικών κέντρων, με παράλληλη ανάπτυξη της ηρωικής λατρείας. Θεότητες γνωστές από τη μυκηναϊκή περίοδο συγχωνεύονται με τους ελληνικούς θεούς και υπό την επίδραση του Ησιόδου και του Ομήρου σταθεροποιούνται και τυποποιούνται κατά την κλασική περίοδο σε ενιαίο πάνθεο με κατά τόπους διαφοροποιήσεις. Η θρησκευτική λατρεία αποκτά ισχυρό αστικό χαρακτήρα στην περίοδο της θεμελίωσης της πόλεως με λατρευτικό σκοπό την εξασφάλιση της εύνοιας των θεών για ατομική και κοινοτική ευημερία. Η θρησκεία στον ελληνιστικό και ρωμαϊκό κόσμο υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις. Στα πλαίσια του ρωμαϊκού συγκρητισμού στην αρχαία Ελλάδα εμφανίζονται ιερά νέων μυστηριακών θεοτήτων και η αστική θρησκεία αναμιγνύεται με παρεμφερείς παραδόσεις της Εγγύς Ανατολής.

 Μετά την εμφάνιση του χριστιανισμού 
Οι Πράξεις των Αποστόλων αναφέρουν ότι ο Απόστολος Παύλος κήρυξε στους ΦιλίππουςΠράξεις των Αποστόλων, κεφάλαιο 16, κείμενο Αντωνιάδη 1904, τη Θεσσαλονίκη, τη Βέροια, την ΑθήναΠράξεις των Αποστόλων, Κεφάλαιο 17, κείμενο Αντωνιάδη 1904 και την ΚόρινθοΠράξεις των Αποστόλων, κεφάλαιο 18, κείμενο Αντωνιάδη 1904. Η πρώτη Ελληνίδα που πίστεψε στο κήρυγμά του ήταν η Λυδία η ΦιλιππησίαΠράξεις των Αποστόλων, κεφάλαιο 16, στίχος 14, κείμενο Αντωνιάδη 1904. Οι Πράξεις καταγράφουν επίσης τη δράση του Αποστόλου Απολλώ στην ΚόρινθοΠράξεις των Αποστόλων, κεφάλαιο 18, κείμενο Αντωνιάδη. Η Αποκάλυψη του Ιωάννου γράφτηκε στην Πάτμο. Μέχρι τα τέλη του 2ου αιώνα, η Στερεά Ελλάδα και η Πελοπόννησος, η Ήπειρος, η Θεσσαλία και η Θράκη είχαν δεχθεί το κήρυγμα της νέας θρησκείας.

Ο Αυτοκράτορας Δέκιος διέταξε επί ποινή θανάτου τους υπηκόους του σε όλη την αυτοκρατορία να θυσιάσουν στους θεούς, λαμβάνοντας πιστοποιητικό από τους επάρχους. Κατά τη βασιλεία του Διοκλητιανού, εξαπολύθηκε διωγμός κατά των Χριστιανών της αυτοκρατορίας, με ιδιαίτερη ένταση στο ανατολικό της κομμάτι, όπου ανήκε η ΕλλάδαΛακτάντιος, De Mortibus Persecutorum, 12.1. Οι Χριστιανοί απαγορευόταν να συνέρχονται σε λατρεία, ενώ οι γραφές, τα λειτουργικά τους βιβλία και οι χώροι λατρείας τους έπρεπε να καταστραφούνΕυσεβίου Εκκλησιαστική Ιστορία, 8.2.4, 9.10.8. Αργότερα, οι Χριστιανοί μαζί με όλους τους πολίτες υποχρεώθηκαν να προσφέρουν θυσία στους θεούς των εθνικών, ενώ όποιος αρνούνταν έπρεπε να υποστεί θάνατοde Ste Croix, «Aspects», 77. Ο Γαλέριος, Αύγουστος της Ανατολής, συνέχισε τους διωγμούς μέχρι τις 30 Απριλίου 311, οπότε σταμάτησαν οι διωγμοί των Χριστιανών στην ΕλλάδαSimon Corcoran, The Empire of the Tetrarchs: Imperial Pronouncements and Government, AD 284-324, σελίδα 186.

Οι διώξεις παγανιστών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία ξεκίνησαν την τελευταία περίοδο της κυριαρχίας του Μέγα Κωνσταντίνου, όταν διέταξε την καταστροφή ορισμένων Ναών των εθνικών θρησκειών.Eusebius Pamphilius and Schaff, Philip (Editor) and McGiffert, Rev. Arthur Cushman, Ph.D. (Translator) NPNF2-01. Eusebius Pamphilius: Church History, Life of Constantine, Oration in Praise of Constantine  quote: «he razed to their foundations those of them which had been the chief objects of superstitious reverence» Ο γιος του Κωνσταντίνου, Κωνστάντιος Β΄,Kirsch, J. (2004) God against the Gods, pp. 200-1, Viking Compass διέταξε κλείσιμο κάθε παγανιστικού ναού και απαγόρευσε τις παγανιστικές θυσίες με την ποινή του θανάτου. Από τον 361 εώς το 375 μ.Χ. ήτανε μια περίοδος σχετικής ανεκτικότητας του παγανισμού.

To 381, ο Θεοδόσιος Α΄ με το Διάταγμα της Θεσσαλονίκης εγκατέστησε την Ορθόδοξη Καθολική πίστη ως την επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας και απαγόρευσε τη χρήση της λέξης «εκκλησία» από τους αιρετικούςΘεοδοσιανός Κώδικας, 16, 1.2. Στις 8 Νοεμβρίου 392, ο Θεοδόσιος εξέδωσε διάταγμα με το οποίο απαγόρευε πλήρως τη λατρεία των θεών των εθνικών και τιμωρούσε με την ποινή του θανάτου τους ιερείς που θα εκτελούσαν θυσίες ή τους μάντεις που θα ασκούσαν τη μαντική τέχνη Θεοδοσιανός Κώδικας, 16.10.12.

Σύμφωνα με την Averil Cameron, είναι πολύ δύσκολο να απαντηθεί το ερώτημα πώς εκχριστιανίστηκε η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Ναι μεν οι διαταγές του Θεοδόσιου είχαν σκοπό τις διώξεις του παγανισμού, όμως αυτές οι νομοθεσίες μάλλον είχαν περιορισμένη εφαρμογή και εκδίδονταν και επανεκδίδονταν για χάρη κάποιων τοπικών αιτημάτων. Το κράτος σπανίως μπορούσε να επιβάλλει την εφαρμογή τέτοιων νόμων και σπανίως το έκανε. Θεωρούνται αμφιλεγόμενοι οι θρησκευτικοί στόχοι και η σχετική νομοθεσία του Μεγάλου Κωνσταντίνου και μερικοί μελετητές αμφισβητούν την εφαρμογή των φιλο-χριστιανικών νόμων. Ο εκχριστιανισμός της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας προχώρησε σταδιακά, χωρίς να μπορεί να εκτιμηθεί ο βαθμός εκχριστιανισμού σε κάθε εποχή. Υπήρχε σημαντική αλληλοεπικάλυψη παγανισμού και χριστιανισμού κατά την ύστερη αρχαιότητα. Ωστόσο, πολλές χριστιανικές πηγές της εποχής κάνουν μια συντονισμένη προσπάθεια να δείξουν έναν σαφη διαχωρισμό μεταξύ των θρησκειών, έχοντας ως στόχο να ισχυριστούν θρίαμβο του χριστιανισμού.Averil Cameron, «Christian conversion in late antiquity: some issues», στο Arietta Papaconstantinou, Daniel L. Schwartz, «Conversion in Late Antiquity: Christianity, Islam, and Beyond», Routledge, 3 Μαρτίου 2016, σ. 9-12 και στο academia.edu, σ. 11-15 Σύμφωνα πάλι με την Averil Cameron, υπήρχε χριστιανική βία τόσο κατά των παγανιστών, όσο και μεταξύ των χριστιανών.Averil Cameron, «Christian conversion in late antiquity: some issues», στο Arietta Papaconstantinou, Daniel L. Schwartz, «Conversion in Late Antiquity: Christianity, Islam, and Beyond», Routledge, 3 Μαρ 2016, σ. 16 και στο academia.edu, σ. 22

Σύμφωνα με τον Τσουλανάκη Δημήτριο, πριν έλθει στην εξουσία ο Μ. Κωνσταντίνος ο χριστιανισμός ήταν ήδη ανεπτυγμένος στις ανατολικές επαρχίες. Ήταν η καλύτερα οργανωμένη θρησκευτική και κοινωνική δύναμη, και σημαντικός παράγοντας του ιδιωτικού βίου της ρωμαϊκής κοινωνίας. Επομένως ο αυτοκράτορας έπρεπε να συνυπολογίσει τον χριστιανισμό στη διαμόρφωση της πολιτικής του. Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός αναφέρει ότι στην επαρχία Αραβία οι χριστιανοί ήδη αποτελούσαν σχεδόν το ήμισυ του τοπικού πληθυσμού στις αρχές της δεκαετίας του 360.

Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους, πολλοί κάτοικοι της Ελλάδας διακρίθηκαν στην Ορθόδοξη θεολογία και υμνογραφία, μεταξύ των οποίων ο Ανδρέας Κρήτης, οι Κύριλλος και Μεθόδιος και ο Γρηγόριος ΠαλαμάςByzantine Theology: Historical Trends and Doctrinal Themes, John Meyendorff. Το 732 μ.Χ. ολόκληρη η Ελλάδα υπάχθηκε στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως με διαταγή του Λεόντα Γ΄ του Ισαύρου . Το 961 μ.Χ. ο Αθανάσιος ο Αθωνίτης ίδρυσε την Ιερά Μονή της Μεγίστης Λαύρας στο Άγιο Όρος, το οποίο έμελλε να γίνει το πιο σημαντικό μοναστικό κέντρο όλης της Ανατολικής ΟρθοδοξίαςThe Cambridge Medieval History Series volumes 1-5, κεφάλαιο Independence of the Greek Church.

Τυπικά οι Έλληνες υπό την οθωμανική κατοχή, ως μιλλέτ, δηλαδή θρησκευτική ομάδα, είχαν το δικαίωμα να ακολουθήσουν τη θρησκεία τους. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο μετά την Άλωση, αποτέλεσε τμήμα του φορολογικού μηχανισμού του οθωμανικού κράτους καθώς επίσης και μηχανισμός ελέγχου του τοπικού πληθυσμούκαρά, Ε., Τζεδόπουλος, Γ. 2015. Οθωμανικό κράτος και χριστιανικές Εκκλησίες. Στο Γκαρά, Ε., Τζεδόπουλος, Γ. 2015. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι στην οθωμανική αυτοκρατορία. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα:Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/2884. Ωστόσο, οι πιέσεις από τους μουσουλμάνους για αλλαγή θρησκείας, οι προσηλυτισμοί διά της βίας και η ανασφάλεια της ζωής των Χριστιανών, που θεωρούνταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας, ήταν υπαρκτά φαινόμενα και οδήγησαν σε ευρύ κρυπτοχριστιανισμό, ενώ υπήρξαν και Χριστιανοί που πέθαναν για την πίστη τους και ονομάστηκαν νεομάρτυρεςSperos Vryonis, Jr. «The Byzantine Legacy and Ottoman Forms.» Dumbarton Oaks Papers, Τόμος 23/24 (1969/1970), σελίδες 299-300.. Στον ελλαδικό κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας σημειώθηκε το φαινόμενο του κρυπτοχριστιανισμού, δηλαδή η επιφανειακή αποδοχή του ισλαμισμού και η κρυφή λατρεία του χριστιανισμού. Η ύπαρξη κρυπτοχριστιανών τεκμηριώνεται κυρίως στην Κρήτη (τουρκοκρητικοί) αλλά και στα Δωδεκάννησα, σε περιοχές της Θεσσαλίας και Μακεδονίας (Βαλλαχάδες) και αλλού. Πολλοί χριστιανοί που αναγκάστηκαν να εξισλαμισθούν ολοκληρωτικά ή παρέμειναν κρυπτοχριστιανοί, ακολούθησαν τον Μπεκτασισμό, επειδή τον θεωρούσαν πλησιέστερο προς τη χριστιανική θρησκεία.Stavro Skendi, «Crypto-Christianity in the Balkan Area under the Ottomans», Slavic Review, Vol. 26, No. 2 (Jun., 1967), pp. 227-246

Νεότεροι χρόνοι
Αμέσως μετά την Επανάσταση του 1821, η Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου ψήφισε το πρώτο ελληνικό σύνταγμα, όπου προβλεπόταν σύνδεση της ελληνικής ιθαγένειας με την πίστη στον Χριστό. Χαρακτηριστικά, το κείμενο ορίζει:«Όσοι αυτόχθονες κάτοικοι της επικρατείας της Ελλάδος πιστεύουσιν εις Χριστόν, εισίν Έλληνες, και απολαμβάνουσιν άνευ τινός διαφοράς όλων των πολιτικών δικαιωμάτων»Τμήμα Β΄, Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος, Επίδαυρος 1822. Το ίδιο σύνταγμα προέβλεπε ότι «επικρατούσα θρησκεία εις την ελληνικήν επικράτειαν είναι η της Ανατολικής Ορθοδόξου του Χριστού Εκκλησίας»Τμήμα Α΄, Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος, Επίδαυρος 1822, διάταξη που επαναλήφθηκε ουσιαστικώς αναλλοίωτη σε όλα τα επόμενα ελληνικά συντάγματα, και προέβλεπε για την ίδρυση θέσης υπουργού της ΘρησκείαςΤμήμα Γ΄, Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος, Επίδαυρος 1822.

Κατά τη διάρκεια της Αντιβασιλείας, εισήχθησαν διαφορετικά πρότυπα οργάνωσης της Εκκλησίας, με το Διάταγμα της 23ης Ιουλίου 1833 να ορίζει μεταξύ άλλων τα εξής: Η Ορθόδοξος Ανατολική Αποστολική Εκκλησία του Βασιλείου της Ελλάδος, εν Πνεύματι μη αναγνωρίζουσα άλλην κεφαλήν, παρά τον θεμελιωτήν της χριστιανικής πίστεως τον Κύριον και Σωτήρα ημών Ιησούν Χριστόν, κατά δε το διοικητικόν μέρος έχουσα αρχηγόν τον Βασιλέα της Ελλάδος, είναι αυτοκέφαλος και ανεξάρτητος από πάσης άλλης εξουσίας, φυλαττομένης απαραχαράκτου της δογματικής ενότητος, κατά τα παρά πασών των ορθοδόξων Ανατολικών εκκλησιών ανέκαθεν πρεσβευόμεναΆρθρον 1, Διάταγμα της 23ης Ιουλίου 1833, ΦΕΚ 23/1833. Το διάταγμα όριζε ότι «η υπέρτατη εκκλησιαστική εξουσία εναπόκειται, υπό την του Βασιλέως κυριαρχίαν»Άρθρον 2, Διάταγμα της 23ης Ιουλίου 1833, ΦΕΚ 23/1833, χωρίς την έγκριση του οποίου δεν μπορούσε να κοινοποιηθεί ή να εκτελεστεί καμία συνοδική απόφασηΆρθρον 9, Διάταγμα της 23ης Ιουλίου 1833, ΦΕΚ 23/1833.

Βάσει του ισχύοντος Συντάγματος του 1975/2008, οι σχέσεις του ελληνικού κράτους με την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία ρυθμίζονται από το σύστημα της «νόμω κρατούσας πολιτείας». Στο σύστημα αυτό η πολιτεία επεμβαίνει στα της εκκλησίας, όχι όμως με βίαια μέσα, αλλά η ανάμειξη της οροθετείται από νόμους και εκφράζεται με νόμους, παράλληλα δε κατοχυρώνεται συνταγματικά η θρησκευτική ελευθερία.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια πτώση στη στατιστικώς αποτυπούμενη θρησκευτικότητα. Από το 2006 ως το 2015 το ποσοστό των Ελλήνων που δήλωναν θρησκευόμενοι σε διαχρονική έρευνα της Κάπα Research μειώθηκε κατά 34%. Σύμφωνα με τη Lina Molokotos-Liederman, το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της Ελληνικής εθνικής ταυτότηταςLina Molokotos-Liederman, Identity crisis: Greece, orthodoxy, and the European Union. Journal of Contemporary Religion Vol. 18:3, 2003, περίληψη.. Σύμφωνα με έρευνα της Pew Research, στην Ελλάδα το 54% θεωρεί ότι είναι αρκετά σημαντικό να είναι κανείς Χριστιανός για να θεωρείται πραγματικός Έλληνας. Το ποσοστό είναι μεγαλύτερο σε μεγαλύτερες ηλικίες και γενικά είναι αρκετά ψηλότερο από το αντίστοιχο ερώτημα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (7% στη Σουηδία, 8% στην Ολλανδία).
Το 2006, η ελληνική κυβέρνηση ψήφισε ένα νόμο που επιτρέπει την αποτέφρωση.
Σύνταγμα και θρησκευτικά θέματα
Στο προοίμιο του Συντάγματος γίνεται επίκληση «εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος», και η θρησκεία της «Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού» αναγνωρίζεται ως «επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα» στο Άρθρο 3 του Συντάγματος., ΦΕΚ 120 Α΄/27-6-2008 Στην 1η παράγραφο του ίδιου άρθρου, το Σύνταγμα ρυθμίζει τις εκκλησιαστικές σχέσεις μεταξύ της «Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας, που γνωρίζει κεφαλή της τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό» και της «Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης», ενώ η 3η παράγραφος του ίδιου άρθρου απαγορεύει τη μετάφραση της Αγίας Γραφής χωρίς την έγκριση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Για την έννοια του όρου «επικρατούσα θρησκεία» έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς διάφορες θεωρίες. Το 2015, το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων δήλωσε ότι «η αναγνώριση αυτή έχει αποκλειστικά διαπιστωτικό χαρακτήρα ο οποίος οφείλεται στο γεγονός ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων (σε ποσοστό άνω του 90%) συνδέεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία». Σύμφωνα με το συνταγματολόγο Ευάγγελο Βενιζέλο: «... ο όρος «επικρατούσα θρησκεία» έχει ένα περιεχόμενο αφενός μεν ιστορικό και πολιτισμικό, το οποίο δεν είναι νομικά κρίσιμο, αφετέρου δε ένα περιεχόμενο πραγματολογικό, που είναι νομικά κρίσιμο εφόσον περιγράφει την ορθόδοξη εκκλησία ως το πολυπληθέστερο συλλογικό υποκείμενο άσκησης της θρησκευτικής ελευθερίας υπό όλες τις εκδοχές και σε σχέση πάντοτε με όλο τον άλλο κατάλογο των συνταγματικών δικαιωμάτων…». Υπάρχει όμως και η άποψη πως οι διατάξεις αυτές ανακηρύσσουν μια επίσημη θρησκεία του κράτους. Στην συγκριτική αναλυτική μελέτη μεταξύ κρατών, είναι σαφές ότι ο βαθμός ανεξιθρησκίας διαβαθμίζεται, δηλαδή δεν υπάρχουν μόνο ακραίες και απόλυτες καταστάσεις. Μια έκθεση της Pew Research Center που καταγράφει την αύξηση και τη διαβάθμιση των παγκόσμιων περιορισμών στην ελευθερία θρησκείας.
 Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ με συγκριτική ανάλυση της θρησκευτικής ελευθερίας και των επιπέδων ανεξιθρησκίας ανά χώρα.
 Δείκτης από το V-Dem Institute που μετρά τη διαβάθμιση των κυβερνητικών περιορισμών στη θρησκεία και προσφέρει συγκριτική εικόνα μεταξύ κρατών.

Στο Άρθρο 13 του Συντάγματος κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας., ΦΕΚ 120 Α΄/27-6-2008

Το Άρθρο 14 που αφορά στην ελευθερία του λόγου, αναφέρει πως μεταξύ των εξαιρέσεων στις οποίες επιτρέπεται η άμεση κατάσχεση εντύπων ύστερα από παραγγελία εισαγγελέα, ανήκει η «προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας»., ΦΕΚ 120 Α΄/27-6-2008 Ως γνωστή θρησκεία τεκμαίρεται από το νόμο «κάθε θρησκεία και δόγμα που για την άσκηση της δημόσιας λατρείας της, τελεί σε ισχύ σχετική άδεια ίδρυσης και λειτουργίας ναού ή ευκτήριου οίκου της»Άρθρο 17 Νόμου 4301/2014, ΦΕΚ Α' 223/07-10-2014.

Επίσης, στο Άρθρο 16 αναφέρεται πως η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και μεταξύ άλλων έχει σκοπό «την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των Ελλήνων», ΦΕΚ 120 Α΄/27-6-2008. Ορισμένοι άθεοι αλλά και μετριοπαθείς χριστιανοί  θεωρούν ότι το κράτος δεν πρέπει να κάνει κατήχηση αφού έτσι παραβιάζεται το δικαίωμα των παιδιών στην αυτονομία και διαγράφεται το όριο ανάμεσα στην επιστημονική γνώση και τη θρησκευτική πίστη.

Τέλος, το Σύνταγμα ορίζει ειδικό καθεστώς για την περιοχή του Αγίου Όρους., ΦΕΚ 120 Α΄/27-6-2008

 Στατιστικά στοιχεία 
Έρευνα του Pew Research Group έδειξε οτι οι Έλληνες είναι εγκύτερα στις κεντρικες και ανατολικές ευρωπαϊκες σε θέματα θρησκείας. Μάλιστα 7 στους 10 αναγνωρίζουν οτι υπάρχει σύγκρουση των θρησκευτικών αξιών τους με τις αξίες της Δύσης. Τρεις στους τέσσερις Έλληνες(76%) θεωρουν πως η θρησκεία είναι βασικό συστατικό της εθνικότητας. Οι Έλληνες είναι αρκετά θρήσκοι, καθώς το 92% πιστεύει στον θεό (το 59% με απόλυτη βεβαιότητα)

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διεξαχθείσα με εκ του σύνεγγυς συνεντεύξεις τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2010, το 79% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι πιστεύει ότι υπάρχει Θεός, το 16% δήλωσε ότι πιστεύει σε «κάποιου είδους πνευματική ή ζωοποιό δύναμη», ενώ το 4% δήλωσε ότι «δεν υπάρχει κανενός είδους πνεύμα, Θεός ή ζωοποιός δύναμη»Ειδικό Ευρωβαρόμετρο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Οκτώβριος 2010. Διαθέσιμο στον ιστό Τα στοιχεία από τη σελίδα 207 (204 του εντύπου). Ανακτήθηκε στις 2017-09-12.

Δημοσκόπηση της Kapa Research, διεξαχθείσα με τηλεφωνικές συνεντεύξεις το Μάρτιο και Απρίλιο του 2015, έδειξε ότι το ποσοστό αυτών που δήλωσαν ότι ανήκουν στο Ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα ανέρχεται στο 81,4%, άλλο θρήσκευμα δήλωσε το 2,9%, άθεο δήλωσε το 14,7%. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 49,9% δήλωσε ότι η θρησκεία είναι καθόλου (27,1%) ή λίγο (22,8%) σημαντική στη ζωή του ενώ το 49,5% δήλωσε ότι η θρησκεία είναι αρκετά (29,9%) ή πολύ (25,6%) σημαντική.

Από διεθνή δημοσκόπηση του Pew Research Center στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, διεξαχθείσα με εκ του σύνεγγυς συνεντεύξεις από το Μάιο του 2015 έως τον Ιούνιο του 2016, προέκυψε ότι το ποσοστό αυτών που δήλωσαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί ανέρχεται στο 90%, Καθολικοί Χριστιανοί δήλωσαν λιγότεροι από το 1% του πληθυσμού, Χριστιανοί άλλων δογμάτων το 3%, ενώ το Ισλάμ πρεσβεύει το 2% του πληθυσμού και άλλα θρησκεύματα το 1%. Το 4% του πληθυσμού δήλωσε άθρησκο. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 55% δήλωσε ότι η θρησκεία είναι πολύ σημαντική στη ζωή του, το 28% ότι η θρησκεία είναι κάπως σημαντική στη ζωή του, ενώ το υπόλοιπο 17% ότι δεν είναι και τόσο σημαντική ή δεν είναι καθόλου σημαντική.

Η ίδια έρευνα εξετάζει τη θρησκευτικότητα στα ευρωπαϊκά κράτη και τη συσχετίζει με άλλα μεγέθη, όπως εθνική ταυτότητα, προτίμηση στο δημοκρατικό πολίτευμα κλπ. Από εκεί προκύπτει ότι μεταξύ των Ελλήνων που δηλώνουν χριστιανοί, η πλειοψηφία (58%) θεωρεί αυτή την επιλογή ως σχετιζόμενη με τον εθνικό πολιτισμό και την οικογενειακή παράδοση, ενώ το 41% τη θεωρεί θέμα προσωπικής πίστης. Ανάλογα είναι τα ποσοστά και στις άλλες χώρες όπου επικρατεί η Ορθοδοξία.Pew, ενότητα «Family tradition and national culture ...» Από τους Έλληνες ορθοδόξους, το 91% δήλωσαν υπερήφανοι που είναι ορθόδοξοι και το 72% ότι αισθάνονται ότι έχουν θρησκευτικούς δεσμούς με τους υπόλοιπους ορθοδόξους. Τα ποσοστά αυτά ήταν από τα υψηλότερα μεταξύ των ορθοδόξων. Από τους Έλληνες που θεωρούν ότι η θρησκεία είναι κάτι σημαντικό στη ζωή τους, το 78% δήλωσαν ότι είναι εθνικά υπερήφανοι, δεύτεροι σε ποσοστό μετά τη Γεωργία (80%). Μεταξύ των άλλων ορθοδόξων κρατών της έρευνας, οι Έλληνες δήλωσαν κατά 89% ότι συμφωνούν με την πρόταση «δεν είμαστε τέλειοι αλλά ο πολιτισμός μας είναι ανώτερος των άλλων». Αυτό ήταν το μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των ορθοδόξων κρατών.Pew Research Center, 10-5-2017, Report Overview, σ. 149, 150 Το 55% των Ελλήνων δήλωσε ότι δεν θα δεχόταν Εβραίους ως μέλη της οικογενείας, το 62% δεν θα δεχόταν Μουσουλμάνους και το 73% δεν θα δεχόταν Ρομά (η έρευνα συσχετίζει αυτά τα ποσοστά με το Ορθόδοξο και το Καθολικό δόγμα).Pew Research Center, 10-5-2017, Report Overview, σ. 159-162

Χριστιανισμός
Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία

μικρογραφία|Ο Ορθόδοξος μητροπολιτικός ναός της Αθήνας
Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μεγαλύτερη θρησκευτική κοινότητα στην Ελλάδα με τα μέλη της να αποτελούν στατιστικώς, ανάλογα με την πηγή, από το 81,4% ως το 90% του πληθυσμού.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι οργανωμένη σε μία ενιαία διοικητική ενότητα αλλά αποτελείται από επιμέρους εκκλησιαστικά καθεστώτα, με κοινό σημείο αναφοράς τη σχέση τους προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Έτσι με τον όρο «Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ελλάδα» νοούνται αθροιστικά:
 η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος, η οποία αποτελείται από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και 81 Ιερές Μητροπόλεις,
 η ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης με κανονική εξάρτηση και υπαγωγή στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, η οποία αποτελείται από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης και 8 Ιερές Μητροπόλεις,
 οι Εκκλησιαστικές Επαρχίες της Δωδεκανήσου (5 Ιερές Μητροπόλεις και η Πατριαρχική Εξαρχία Πάτμου) με κανονική, πνευματική και διοικητική εξάρτηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και
 το Άγιο Όρος, το οποίο αποτελεί συνταγματικά αυτοδιοίκητο τμήμα του Ελληνικού Κράτους, υπαγόμενο πνευματικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. 
Τόσο οι Ιερές Μητροπόλεις όσο και οι ενορίες (βασικές υποδιαιρέσεις εκκλησιαστικής οργάνωσης) αποτελούν Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).

Η μισθοδοσία των επισκόπων και του εφημεριακού κλήρου της Εκκλησίας της Ελλάδος και των άλλων κανονικών Ανατολικών Ορθοδόξων κοινοτήτων στην Ελλάδα γίνεται από το κράτος. Τον Μάιο του 2022, ο αριθμός του κλήρου ανερχόταν στους 9.788. Σύμφωνα με δελτίο τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων τον Μάρτιο του 2015 αυτό γίνεται σε αντάλλαγμα για τη δήμευση εκτεταμένης εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας το 1834, 1909, 1930, 1952 και 1988. Η πληροφορία αυτή ελέγχεται αφού σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Η Καθημερινή, το Κράτος ανέλαβε τη μισθοδοσία της Εκκλησίας με τον Α.Ν. 536/1945Α.Ν. 536/1945 (ΦΕΚ Α’ 226/1945). «Περί ρυθμίσεως των αποδοχών του Ορθόδοξου Εφημεριακού Κλήρου της Ελλάδος, του τρόπου πληρωμής αυτών και περί καλύψεως της σχετικής δαπάνης» (άρθρο 2), Εφημερίδα της Κυβέρνησης, 5 Σεπ. 1945. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπ. 2016. με παράλληλη υποχρέωση της Εκκλησίας να αποδίδει το 25% των ακαθάριστων εσόδων της στο Κράτος· το ποσοστό που έγινε 35% με τον Α.Ν. 469/1968Α.Ν. 469/1968 (ΦΕΚ Α’ 162/1968). «Περί μισθολογικής διαβαθμίσεως του εφημεριακού Κλήρου της Εκκλησίας της Ελλάδος» (άρθρο 5), Εφημερίδα της Κυβέρνησης, 22 Ιουλ. 1968. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπ. 2016. και τελικά καταργήθηκε με τον Ν. 3220/2004Ν. 3220/ (ΦΕΚ Α’ 15/2004). «Μέτρα αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής — αντικειμενικοποίηση του φορολογικού ελέγχου κ.ά. διατάξεις» (άρθρο 15), Εφημερίδα της Κυβέρνησης, 28 Ιαν. 2004. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπ. 2016. διότι «μεταβλήθηκε σε μία ουσιαστικά προαιρετική εισφορά που κάποιοι ιερείς [...] απέδιδαν και κάποιοι είχαν ξεχάσει παντελώς»Συζήτηση επίκαιρης ερώτησης 762/22-3-2005. Επίκαιρη ερώτηση«Κατάργηση της εισφοράς της Εκκλησίας στον προϋπολογισμό» (σελ. 6628-6629), Πρακτικά Βουλής, 28 Μαρ. 2005. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπ. 2016.. Η Εκκλησία της Ελλάδος φορολογείται όπως και κάθε άλλη θρησκευτική κοινότητα, με τις διατάξεις που αφορούν τις μη κερδοσκοπικές οντότητεςΚώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, Νόμος 4172/2013Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων, Νόμος 4223/2013Κώδικας Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών κ.λπ., Νόμος 2961/2001.

Το μάθημα των Θρησκευτικών που διδάσκεται στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι υποχρεωτικό και το περιεχόμενό του έχει ως κορμό την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη. Οι μαθητές μπορούν να απαλλαγούν από αυτό με απλή δήλωση των γονέων, χωρίς να απαιτείται δήλωση ή πιστοποίηση άλλου θρησκεύματος.

Η Εκκλησία στην Ελλάδα δέχεται κριτική για τον ιστορικό της ρόλο αλλά και για την παρουσία της στη σημερινή εποχή. Ιστορικά η εκκλησία είχε ενσωματωθεί στον Οθωμανικό κρατικό μηχανισμό τόσο για φορολογικά έσοδα όσο και ως μέσο ελέγχου του χριστιανικού πληθυσμού. Επιπλέον, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αναφέρει ότι η Εκκλησία ευθύνεται που η Ελλάδα δε γνώρισε το Διαφωτισμό. Ορισμένοι Ορθόδοξοι κληρικοί σήμερα κατηγορούνται για παραθρησκευτικό φετιχισμό και κήρυγμα μίσους. Αναφέρεται ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδας εναντιώθηκε στον νόμο για τους αντιρρησίες συνείδησης, στο αυτόματο διαζύγιο, στον πολιτικό γάμο. Παράλληλα όμως, επιτελεί σημαντικό κοινωνικό έργο, υποστηρίζοντας τους πολίτες με παροχή γευμάτων, ειδών ένδυσης και ιατρικής φροντίδας και παράλληλα συντηρεί βρεφονηπιακούς σταθμούς, φροντιστήρια, κοινωνικά παντοπωλεία, ξενώνες και δωρεάν κατασκηνώσεις.

 Γνήσιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί 

Οι Γνήσιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, αναφερόμενοι απλά και ως παλαιοημερολογίτες (ονομασία η οποία τους συγχέει λανθασμένα με τους μοναχούς του Αγίου Όρους που ακολουθούν το Παλαιό Ημερολόγιο αλλά δεν είναι Γ.Ο.Χ.) αποσχίστηκαν από την Εκκλησία της Ελλάδος το 1924, καθώς τότε υιοθετήθηκε από την τελευταία το διεθνές Γρηγοριανό Ημερολόγιο αντί του Ιουλιανού, που ίσχυε μέχρι τότε στην Ελλάδα. Η αιτία της απόσχισης φαίνεται να είναι βαθύτερη καθώς κατηγορούν την επίσημη Εκκλησία της Ελλάδας ότι προσαρμόζεται στα πρότυπα του Παπισμού, υποκύπτει στην αίρεση του οικουμενισμού και ακυρώνει την ορθόδοξη πίστη. Οι ακόλουθοι της υπολογίζονταν στις 500 χιλιάδες και γενικά τείνουν να είναι πολιτικά πιο συντηρητικοί.

Προτεσταντικές/Διαμαρτυρόμενες εκκλησίες
Η Ευαγγελική Εκκλησία της Ελλάδος, αποτελεί την πρώτη Προτεσταντική εκκλησία που ιδρύθηκε στην Ελλάδα. Ιδρυμένη το 1858«H Ευαγγελική Εκκλησία Ελλάδος με πυξίδα την παραβολή του «καλού Σαμαρείτη»», The Huffington Post, 1 Ιουλίου 2016. και έχοντας 5.000 μέλη«Greek Evangelical Church», World Council of Churches., ανήκει στην Αναμορφωμένη-Πρεσβυτεριανή παράδοσηΣτέφανος Κατσάρκας, «Ιωάννης Καλβίνος και Καλβινισμός - Ο Μεγάλος Μεταρρυθμιστής και το Πνευματικό του Κίνημα» , Πανελλήνιος Ευαγγελικός Σύνδεσμος.. Η μεγαλύτερη κοινότητα Διαμαρτυρομένων (Ευαγγελικών) Χριστιανών βρίσκεται στην Κατερίνη και αριθμεί περί τα 1000-1200 άτομα. Μαζί με την ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος, είναι οι μόνες χριστιανικές ομολογίες στην Ελλάδα, που συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών«Greece», oikoumene.org, ενώ από το 2014 είναι αναγνωρισμένη και από την πολιτεία ως νομική προσωπικότητα«Νομικά πρόσωπα πλέον οι θρησκευτικές κοινότητες», Η Καθημερινή, 3/10/2014.Άρθρο 13 παράγραφος 5 του Ν. 4301/2014, ΦΕΚ Α' 223/07-10-2014.

Στην Ελλάδα, υπάρχουν και άλλες Προτεσταντικές ομολογίες, όπως η Κοινωνία Ελεύθερων Ευαγγελικών Εκκλησιών Ελλάδας και, κυρίως, διάφορες Πεντηκοστιανές ομάδες. Τα μέλη της ευρύτερης κοινότητάς τους ανέρχονται, συνολικά, στα 30.000.

Καθολική Εκκλησία
μικρογραφία|Ο Ρωμαιοκαθολικός Καθεδρικός Ναός Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτη στην Αθήνα
Οι Ρωμαιοκαθολικοί στην Ελλάδα χωρίζονται στους αμιγώς Ρωμαιοκαθολικούς που ακολουθούν το δυτικό τυπικό και τους Ελληνοκαθολικούς που ακολουθούν το βυζαντινό τυπικό. Οι Έλληνες που δηλώνουν ρωμαιοκαθολικοί ανέρχονται περίπου στους 50.000-70.000 και ζουν κυρίως στις Κυκλάδες, στα Επτάνησα, στην Αθήνα, στην Πάτρα, στα Δωδεκάνησα, στη Θεσσαλονίκη, στο Ναύπλιο και σε κάποια άλλα μέρη της χώρας. Η ρωμαιοκαθολική κοινότητα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια με την έλευση αλλοδαπών και σήμερα πιστεύεται πως αριθμεί περίπου 200.000 μέλη. Οι Ελληνοκαθολικοί αποτελούν κοινότητα των Καθολικών του Βυζαντινού Λειτουργικού Τύπου (Ritus Graecus), γνωστών ως Ελληνόρρυθμων Καθολικών ή Ουνιτών, ανέρχονται στα 5.000 μέλη  και ζουν κυρίως στην Αθήνα.

Άλλα δόγματα
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά, το 2016 αριθμούσαν 28.715 μέλη και 389 εκκλησίες σε όλη την Ελλάδα σύμφωνα με τα δικά τους στοιχείαΒιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2017, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 180-181. Επίσης, υπάρχουν 410 Αντβεντιστές της Εβδόμης Ημέρας με 10 εκκλησίες και 748 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών, σε 4 εκκλησιαστικές κοινότητες.

 Σικχισμός 
Οι Σιχ βρίσκονται στην Ελλάδα από τους Παγκόσμιους Πολέμους, ως μέρος του Βρετανικού Ινδικού Στρατού. Ο Γκουρού Νανάκ είναι επίσης γνωστό ότι πέρασε από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια ενός από τα ταξίδια του. Ωστόσο, η πραγματική μετανάστευση προς την Ελλάδα ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970. Έφτασε στο αποκορύφωμά της κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990-2000. Από το 2017, οι Σιχ εκτιμώνται σε 20.000–25.000. Υπάρχουν οκτώ Γκουρντβάρας στην Ελλάδα, οι περισσότερες από αυτές βρίσκονται στην Κεντρική Ελλάδα και μόνο μία βρίσκεται στην Κρήτη. Τα Γκουρντβάρας συχνά καταγράφονται επίσημα ως προσωπικές περιουσίες, κοινοτικά κέντρα ή βιβλιοθήκες, λόγω της γραφειοκρατίας που απαιτείται και επίσης λόγω της έλλειψης αναγνώρισης των Σιχ από την Ελληνική Κυβέρνηση. Οι Σιχ συχνά αντιμετωπίζουν ρατσισμό και διακρίσεις από το ελληνικό κοινό, το οποίο τους συγχέει με τους Μουσουλμάνους, καθώς και νομικές προκλήσεις, κυρίως λόγω της διακριτής εμφάνισής τους (Τα Πέντε Κ). Οι Σιχ δεν επιτρέπεται να φορούν τα τουρμπάνια τους και να οδηγούν μοτοσικλέτες χωρίς κράνη, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι συνεισφορές τους στον πόλεμο αναγνωρίστηκαν και τους επιτράπηκε να μην φορούν κράνη. Οι νέοι Σιχ συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες όταν στρατεύονται για την υποχρεωτική θητεία στην Ελλάδα, λόγω των μακριών μαλλιών, γενειάδων και τουρμπανιών τους. Ο Σιχισμός εξακολουθεί να μην είναι επίσημα αναγνωρισμένη θρησκεία στην Ελλάδα και οι Σιχ συχνά δεν περιλαμβάνονται στις απογραφές. Η κάλυψη των Σιχ από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι ελάχιστη και η θρησκεία τους συχνά αναφέρεται ως "μίξη Ινδουισμού και Ισλάμ", ενώ έχει ένα ξεχωριστό σύστημα πεποιθήσεων και πολλές διαφορές. Τα Γκουρντβάρας των Σιχ έχουν αντιμετωπίσει πολλές επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων πυροβολισμών και βομβών Μολότοφ. Στις 1 Μαρτίου 2006, η ελληνική κυβέρνηση ψήφισε έναν νόμο που επιτρέπει την αποτέφρωση, μια κίνηση που χαιρετίστηκε από τους Σιχ και τους Ινδουιστές. Από την οικονομική κρίση του 2007-2008, πολλοί Σιχ έχουν μεταναστεύσει σε άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Γερμανία.

 Ισλάμ 

Ο αριθμός των Μουσουλμάνων στην Ελλάδα που είναι Έλληνες πολίτες, εκτιμάται πως ανέρχεται στα 97.604 άτομα ή στο 0.95% του συνολικού πληθυσμού σύμφωνα με απογραφή του 1991.Υπουργείο Εξωτερικών, Υπηρεσία Ενημέρωσης: Μουσουλμάνικη μειονότητα Θράκης  και Ελληνική Επιτροπή για τη διαχείριση των υδατικών πόρων: Στοιχεία από την πρόσφατη απογραφή του πληθυσμού  Αυτοί κατοικούν κυρίως στη Θράκη και γλωσσικά είναι τουρκόφωνοι, σλαβόφωνοι (Πομάκοι) και Ρομά. Οι Μουσουλμάνοι μετανάστες εκτιμάται πως είναι γύρω στα 200.000 με 300.000 άτομα. Οι Μουφτείες της Θράκης θεωρούνται δημόσια υπηρεσία επιπέδου γενικής διεύθυνσηςΆρθρο 68, Νόμος 4235/2014, ΦΕΚ Α' 32/11-02-2014, ενώ το κράτος διορίζει και μισθοδοτεί τους ιεροδιδασκάλους στα τεμένη της περιοχήςΦΕΚ 2757/8.8.2017ΦΕΚ 2283/25.7.2016ΦΕΚ. 1671/11.8.2015.

Από τους μουσουλμάνους Έλληνες πολίτες, περίπου το 5% ακολουθούν τον Μπεκτασισμό. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι Πομάκοι.ANGELIKI ZIAKA, «Muslims and Muslim Education in Greece», 2009, σ. 6

Ιουδαϊσμός
αριστερά|μικρογραφία|Η Συναγωγή Μπεθ-Σαλώμ των Αθηνών
Η Ιουδαϊκή κοινότητα στην Ελλάδα αριθμεί σήμερα περίπου 5.500 μέλη, που κατοικούν κυρίως στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα, τον Βόλο, τη Χαλκίδα, τα Ιωάννινα, τα Τρίκαλα και την Κέρκυρα, ενώ λιγότεροι συναντώνται στην Καβάλα και τη Ρόδο.Short History Of The Jewish Communities In Greece (pdf), publicized by the Central Board of Jewish Communities in Greece  Αποτελείται κυρίως από δύο ομάδες, τους Ρωμανιώτες, ιουδαϊκές κοινότητες που ζούσαν στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου από την αρχαιότητα, και τους λαντινόφωνους Σεφαρδίτες, εβραϊκό φύλο που ήρθε από την Ισπανία κατά τα Οθωμανικά χρόνια και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Βουδισμός και Ινδουισμός
Ο αριθμός των οπαδών του βουδισμού στην Ελλάδα δεν είναι υψηλός, αλλά έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες λόγω της μετανάστευσης ανθρώπων από την Ανατολική Ασία στην Ελλάδα. Σήμερα υπάρχουν δύο θρησκευτικά κέντρα της σχολής του διαμαντένιου δρόμου στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη καθώς και δύο κέντρα απομόνωσης στον Όλυμπο και στο Μαύρο Όρος στην Κορινθία. Ο Ινδουισμός στην Ελλάδα έχει μια μικρή παρουσία. Υπάρχει μια μικρή ινδουιστική κοινότητα στην Αθήνα. Υπάρχουν 25 μονάδες PIO και 12 NRIs στην πόλη.

Ελληνική εθνική θρησκεία
Περίπου 2.000 είναι τα μέλη της «Ελληνικής εθνικής θρησκείας»The US government gives a generic number of 2000.United States Department of State - International Religious Freedom Report 2006 ενώ περίπου σε 100.000 υπολογίζονται οι συμπαθούντες την εν λόγω θρησκεία. Στις 24 Φεβρουαρίου 2017, η Ελληνική Εθνική Θρησκεία κατέστη «γνωστή» κατά την έννοια που αποδίδει το Σύνταγμα (δεκτή στα ληξιαρχεία, έγκυροι θρησκευτικοί γάμοι, κ.λπ.) έπειτα από χορήγηση από τις αρμόδιες αρχες αδείας ιδρύσεως και λειτουργίας λατρευτικού χώρου στην Αθήνα (ΑΔΑ:Ω76Α4653ΠΣ-94Ξ)..«The Greek State Has Finally Recognized the Hellenic Ethnic Religion as a 'Known Religion'». European Congress of Ethnic Religions (ECER), 21 April 2017.

 Αθεϊσμός 
Η Ελλάδα, παραδοσιακά γνωστή για την ισχυρή παρουσία της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας, έχει δει μια σταδιακή αύξηση στο ποσοστό των ανθρώπων που αυτοπροσδιορίζονται ως άθεοι, αγνωστικιστές ή μη θρησκευόμενοι. Το 2024, το 27% των Ελλήνων δήλωσε αδιάφορο απέναντι στη θρησκεία, από 18% το 2018.Σύμφωνα με πανελλαδική έρευνα της Metron Analysis για το Βήμα τον Δεκέμβριο του 2024, 66% των Ελλήνων δήλωσαν ότι έχουν θρησκεία, αλλά μόνο 15% ανέφεραν ότι εκκλησιάζονται τακτικά. Εκτιμήσεις από άλλες πηγές δείχνουν ότι περίπου 4–15% του πληθυσμού αυτοπροσδιορίζονται ρητά ως άθεοι, ανάλογα με τη μεθοδολογία της εκάστοτε έρευνας.

Ο αθεϊσμός δεν αποτελεί θρησκεία αλλά την πεποίθηση ότι δεν υπάρχουν θεοί ή δεν υπάρχουν πειστικές ενδείξεις για την ύπαρξη θεών. Συνεπώς δεν εκπροσωπείται από κάποια εκκλησία ή θρησκευτικό οργανισμό. Παρόλα αυτά υπάρχουν αθεϊστικοί σύλλογοι και οργανώσεις, όπως η Ένωση Αθέων, που σκοπό έχει την προώθηση της εκκοσμίκευσης του Κράτους (διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησιών, κατάργηση θρησκευτικού όρκου, κατάργηση της ληξιαρχικής καταγραφής θρησκεύματος).
Σκοπός της είναι επίσης η θρησκευτική ελευθερία, ο ανθρωπισμός, ο σκεπτικισμός, η προώθηση του ορθολογισμού, της κριτικής σκέψης και της αθεϊστικής οπτικής. Στατιστικά οι Έλληνες άθεοι αυξάνονται.

 Υποσημειώσεις 

 Βλέπε επίσης 
 Θρησκεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση
 Κατάλογος θρησκευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα
 Κατάλογος θρησκειών
 Ελλάδα: Δημογραφία

*