Ζωρζ Σαρή

Η Ζωρζ Σαρή (λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Γεωργίας Σαρηβαξεβάνη, Αθήνα, 22 Αυγούστου 1923 – Αθήνα, 9 Ιουνίου 2012) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός και συγγραφέας, κυρίως παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1923. Η μητέρα της καταγόταν από τη Γαλλική Σενεγάλη και ο πατέρας της από το Αϊβαλί. Τα παιδικά της χρόνια τα έζησε στην Ελλάδα, όπου τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο. Πριν ολοκληρώσει τις εγκύκλιες σπουδές της, άρχισε ο πόλεμος του 1940 καθώς ήταν 17 χρονών.

 Κατοχή 
Στα χρόνια της Κατοχής, και αφού τελείωσε το σχολείο, άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα υποκριτικής στη Δραματική Σχολή του Δημήτρη Ροντήρη. Τα χρόνια αυτά απέκτησε πολλές εμπειρίες, οι οποίες αποτέλεσαν αργότερα βασικό θέμα ορισμένων βιβλίων της αλλά και συνεισέφεραν στη σταδιοδρομία της ως ηθοποιού του κινηματογράφου και της τηλεόρασης.

Στη διάρκεια του πολέμου η Ζωρζ Σαρή συμμετείχε στην Αντίσταση και στην ΕΠΟΝ. Περιγράφοντας εκείνα τα χρόνια η ίδια λέει: «Τα χρόνια της Κατοχής ήταν χρόνια χαράς και ελευθερίας»Λίνα Αλεξίου, «Πρόσωπο με πρόσωπο», εφημ. Τα Νέα, τετάρτη 9 Ιουνίου 1999 (αναφέρεται στην εκπομπή του Άρη Σκιαδόπουλου «Νυχτερινός Επισκέπτης» στη ΝΕΤ, η οποία ήταν αφιερωμένη στη Ζωρζ Σαρή).. «Από δυστυχισμένοι γίναμε ευτυχισμένοι. Και αυτό γιατί διαλέξαμε τον δρόμο της ζωής και ας υπήρχε θάνατος μέσα. Θρηνούσαμε και χαιρόμασταν όλοι μαζί. Δε φοβόμασταν όμως. Υπήρχε ένας στόχος, η απελευθέρωση»«Ζωρζ Σαρή: "Αυστηροί κριτές τα παιδιά"» (συνέντευξη στον Δημήτρη Χ. Τερζή, περ. Νέμεσις, (Οκτώβρης 1999) αρ. 3, σ. 125..

 Εξορία 
Ενάμιση μήνα μετά την αποχώρηση των Γερμανών ξέσπασαν τα Δεκεμβριανά, κατά τη διάρκεια των οποίων, στις 12 Δεκεμβρίου, η Ζωρζ Σαρή πληγώθηκε στο χέρι και στο πόδι από οβίδα στο λύκειο της Φωκίωνος Νέγρη, και νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο «Αγία Όλγα». Αργότερα, το 1947, αναγκάστηκε να φύγει εξόριστη για το Παρίσι. Εκεί δούλεψε σε διάφορες δουλειές, ενώ συγχρόνως φοιτούσε στη σχολή υποκριτικής του Σαρλ Ντιλέν. Στο Παρίσι γνώρισε σημαντικούς ανθρώπους, όπως τον Κώστα Αξελό, τη Μελίνα Μερκούρη, τον Άδωνι Κύρου, τον Μαρσέλ Μαρσώ και πολλούς άλλους. Εκείνα τα χρόνια συνάντησε και τον Αιγυπτιώτη χειρουργό Μαρσέλ Καρακώστα, με τον οποίο παντρεύτηκε και έκαναν δύο παιδιά, τον Αλέξη, ψυχίατρο, και τη Μελίνα (1959-2007), συγγραφέα.

 Δικτατορία 
Το 1962 επέστρεψε στην Ελλάδα και άρχισε να εμφανίζεται στο θέατρο και τον κινηματογράφο δίπλα σε γνωστά ονόματα ηθοποιών. Η περίοδος αυτή διήρκεσε μέχρι την εποχή της Δικτατορίας, όταν η Ζωρζ Σαρή και ορισμένοι φίλοι της ηθοποιοί αποφάσισαν να κάνουν παθητική αντίσταση και να μην ξαναπαίξουν στο θέατρο. «Δε φανταζόμασταν ότι θα κρατούσε τόσα χρόνια η Δικτατορία... Λέγαμε επτά μήνες, όχι επτά χρόνια!»«Μια έφηβη με άσπρα μαλλιά, Ζωρζ Σαρή» (συνέντευξη στον Παναγιώτη Ε. Δημόπουλο), Ουφ! ... ξεφύγαμε, 1998, σ. 14.. Το καλοκαίρι εκείνο, στερημένη από κάποια μορφή έκφρασης, άρχισε να γράφει το πρώτο της μυθιστόρημα. Ο Θησαυρός της Βαγίας ξεκίνησε σαν παιχνίδι με τα παιδιά που είχε γύρω της, όπως ομολογεί και η ίδια. Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1969 και είχε μεγάλη επιτυχία, ενώ αργότερα μεταφέρθηκε και στην τηλεόραση.

 Συγγραφή 
Το γεγονός αυτό στάθηκε καθοριστικό για τη Ζωρζ Σαρή, αφού από τότε αποφάσισε να στραφεί στο γράψιμο. Την προσωπική αυτή επιλογή δικαιολογεί η ίδια σε μια συνέντευξή της: «Στο γράψιμο βρήκα ό,τι δεν μπορούσα να βρω στο θέατρο, ίσως γιατί δεν ήμουν πρωταγωνίστρια και ίσως γιατί δεν ήμουν σε θέση να διαλέξω τους ρόλους που ο θιασάρχης ή ο σκηνοθέτης διάλεγαν για μένα. Τώρα φέρω ακέραιη την ευθύνη των βιβλίων μου. Κάνω αυτό που θέλω, αυτό που μπορώ»«Ο καθένας γράφει όχι για να σώσει τους άλλους, αλλά τελικά για να σωθεί ο ίδιος» (συνέντευξη), εφημ. Μεσημβρινή, 16 Σεπτεμβρίου 1980..

Ωστόσο, η Ζωρζ Σαρή δεν έμεινε μόνο στη συγγραφή βιβλίων παιδικής λογοτεχνίας. Προσπάθησε με κάθε τρόπο να διαδώσει το παιδικό βιβλίο και να κρατήσει ζωντανή και άμεση επαφή με το κοινό της. Έτσι άρχισε να πηγαίνει σε σχολεία σε όλη την Ελλάδα και να κάνει ομιλίες. Κατά καιρούς, μέσα από κάποια άρθρα της και με τη συμμετοχή της σε λογοτεχνικές συζητήσεις, έλαβε ενεργό μέρος σε θέματα που αφορούσαν την παιδική λογοτεχνία, όπως τα κόμικς, η θεματολογία του παιδικού βιβλίου και η θέση της γυναίκας σε αυτόΕνδεικτικά άρθρα και συνεντεύξεις της: Ζωρζ Σαρή, «Τα κόμικς εισβάλλουν στη ζωή των παιδιών», Θούριος, 3 Μαρτίου 1977· Φωφώ Βασιλακάκη, «Οι Ελληνίδες συγγραφείς παιδικών βιβλίων αντεπιτίθενται: Οι άντρες αγανακτούν γιατί έχασαν ένα φέουδο», εφημ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 31 Ιουλίου 1977· Ζωρζ Σαρή, «Παραμορφωτικές εικόνες», περ. Τέχνη και πολιτισμός (12 Μαΐου 1979) αρ. 1, σ. 34-37· Ζωρζ Σαρή, «Γυναίκα και παιδική λογοτεχνία», περ. Κύπρια (Γενάρης-Φλεβάρης 1986) αρ. 12, σ. 28-33..

Συναρπαστικό είναι πως πολλά από τα βιβλία της αφορούν και απο ένα διαφορετικό μέρος της ζωής της. Η φιλία της με την Άλκη Ζέη  οδήγησε στην από κοινού συγγραφή του βιβλίου Ε.Π.

Εκδόσεις
 Ο θησαυρός της Βαγίας (1969 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Το ψέμα (1970 Εκδόσεις Περγαμηνή, 1971 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Όταν ο ήλιος...(1971 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Το γαϊτανάκι (1973 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Κόκκινη κλωστή δεμένη (1974 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Τα γενέθλια (1977 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Τα στενά παπούτσια (1979 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Η σοφή μας η δασκάλα (1982 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Οι νικητές (1983 - 1991 Εκδόσεις Κέδρος, 1992 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Η κυρά Κλοκλό(1986 - σήμερα Εκδόσεις ΠατάκηΣτην αρχή ήταν μια σειρά 8 μικρών βιβλίων με μορφή περιοδικού. Όμως το 2011 οι Εκδόσεις Πατάκη το ενέταξαν στη Συλλογή Σπουργιτάκια.
 Τα Χέγια (1987 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Το τρακ (θεατρικό) (1988 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Η αντιπαροχή (νουβέλα) (1989 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Το παραράδιασμα (1989 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Κρίμα κι άδικο (1990 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Νινέτ (1993 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Ο Αρλεκίνος κι η πολυλογού (1993 - Εκδόσεις Δελφίνι 2001 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Ζουμ(1994 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 ΕΠ (με την Άλκη Ζέη) (1995 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Μια αγάπη για δύο (με την Αργυρώ Κοκορέλλη) (1996 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Ο χορός της ζωής (1998 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Σοφία (1998 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Κλειστά χαρτιά (με τη Μελίνα Καρακώστα) (2001 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)Δηλαδή την κόρη της.
 Ο κύριός μου (2002 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Ο πόλεμος, η Μαρία και το αδέσποτο (2003 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Τότε (2004 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη)
 Γράμμα απ' την Οδησσό (2005 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη - εξαντλημένο)
Το προτελευταίο σκαλοπάτι (2009 - σήμερα Εκδόσεις Πατάκη - εξαντλημένο)
Ο θησαυρός της Βαγίας (Graphic Novel σε σενάριο και εικόνες του Kanellos Cob) (2023 - Εκδόσεις Πατάκη)

 Βραβεία 
Το 1994 βραβεύτηκε με το Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου για το μυθιστόρημα Νινέτ.βιβλιοnet, Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου Το 1995 και το 1999 βραβεύτηκε από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Το 1988 προτάθηκε για το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

Ως ηθοποιός έχει βραβευτεί το 1960 με το βραβείο Β' Γυναικείου ρόλου του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ενώ το 1976, τιμήθηκε στο 17ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με ειδική μνεία για την ερμηνεία της στην ταινία Χάππυ ντέι του Παντελή Βούλγαρη. 

Ήταν επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων από το 1972 μέχρι και τον θάνατό της. Πέθανε στις 9 Ιουνίου 2012, σε ηλικία 88 ετών. Κηδεύτηκε στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών στις 12 Ιουνίου.

Θεματολογία και κριτική των μυθιστορημάτων παιδικής-εφηβικής λογοτεχνίας της Ζωρζ Σαρή

Ιστορικό-πολιτικό μυθιστόρημα

Τα έργα της Ζωρζ Σαρή αποτέλεσαν σταθμό για τη σύγχρονη παιδική και νεανική λογοτεχνία, καθώς συνέβαλαν στη μεταστροφή της τη δεκαετία του 1970. Η Σαρή, σύμφωνα με την Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου, άρχισε να εισάγει στα βιβλία της την πολιτική σκέψη, που παύει να αποτελεί πια προνόμιο μόνο των μεγάλωνΆντα Κατσίκη-Γκίβαλου, από την εισαγωγή του συλλογικού τόμου Παιδική λογοτεχνία: θεωρία και πράξη (α΄ τόμος), Αθήνα, Καστανιώτης, 1995, σ. 18-19.. Με τα βιβλία της Όταν ο ήλιος…(1971), Κόκκινη κλωστή δεμένη…(1974), Τα γενέθλια (1977), Οι νικητές (1983), Τα χέγια (1987) εισάγει στον χώρο του παιδικού βιβλίου ιστορικά και πολιτικά γεγονότα για τα οποία κανείς δεν είχε μιλήσει μέχρι τότε. Για να το πετύχει αυτό, επιστρατεύει τα προσωπικά της βιώματα και με το εύρημα της πανταχού παρούσας πρωταγωνίστριάς της (η οποία είναι ο εαυτός της) μιλάει για το ιστορικό παρελθόν της χώρας της«Η Ζωρζ Σαρή μιλάει για την παιδική λογοτεχνία», περ. Διαδρομές, αρ. 16, σ. 338.. Για αυτήν τη συμβολή της στη «στροφή» της παιδικής λογοτεχνίας η Ζωρζ Σαρή δέχτηκε όχι μόνο θετικέςΠαραθέτουμε κάποιες κριτικές που έχουν γραφτεί για τα ιστορικοπολιτικά της μυθιστορήματα: Ευγενία Παλαιολόγου-Πετρώνδα, «Ζωρζ Σαρή: Οι Νικητές», περ. Νέα Εποχή (Νοέμβρης 1983), Κύπρος, σ. 99-100˙ «Οι Νικητές», εφημ. Αυγή, Πέμπτη 7 Ιουνίου 1984˙ Χάρης Σακελλαρίου, «Κριτικές προσεγγίσεις», Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας, αρ. 5 (1990), σ. 319., αλλά και αρνητικές κριτικές. Οι ισχυρισμοί ότι μυθιστορήματα που αναφέρονται στο πρόσφατο ιστορικό παρελθόν (π.χ. Τα γενέθλια, Τα χέγια, Οι νικητές), χωρίς να διατηρούν την απαιτούμενη απόσταση ανάμεσα στον συγγραφέα και στο θέμα, δεν είναι ιστορικά αλλά απλώς μαρτυρίες, όπως υποστηρίζει ο Ηρακλής ΚαλέργηςΗρακλής Εμμ. Καλλέργης, Προσεγγίσεις στην παιδική λογοτεχνία, ό.π., σ. 58-59., καθώς και ότι η έντονη παρουσία του παρελθόντος στα έργα της έχει ως αποτέλεσμα τη μη αντικειμενική αντιμετώπιση των πραγμάτων, σύμφωνα με τον Γ. ΠαπακώσταΓιάννης Παπακώστας, «Η Ζωρζ Σαρή και η ρεαλιστική της υπέρβαση», στον συλλογικό τόμο Σύγχρονες οπτικές και προοπτικές της λογοτεχνίας για παιδιά και νέους, σ. 241-242. και τον διπολισμό (κυρίως στους Νικητές), ο οποίος μετά από σαράντα χρόνια καθίσταται ανεδαφικός (Κυριάκος Ντελόπουλος)Κυριάκος Ντελόπουλος, «Ένα βιβλίο που έχει το προνόμιο να προκαλεί ερωτήματα» (αναφέρεται στους Νικητές), περ. Διαβάζω (11 Ιουλίου 1984) αρ. 98, σ. 44-46., αποτελούν επικρίσεις, οι οποίες όμως επιδέχονται αμφισβήτηση.

 Βιβλιοθέτες

Στο εξελικτικό μυθιστόρημα, όπου η ανάπτυξη του ήρωα συμβαδίζει και επηρεάζεται από τις χρονικές, πολιτικοϊστορικές και πολιτισμικές συνθήκες που συναντά στην πορεία του, ανήκει η Νινέτ, ένα βιβλίο γραμμένο από τη Ζωρζ Σαρή με πολλή αγάπη για την αδερφή της. Για τη Νινέτ, παρόλο που σύμφωνα με την Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου πρόκειται για «ένα επίτευγμα αφηγηματικής τέχνης και μυθοπλαστικής ευρηματικότητας»Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου, «Νινέτ», Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας, αρ. 10 (1995), σ. 141-143., ουσιαστικές κριτικές δεν έχουν γραφτεί, πέρα από κάποιες βιβλιοπαρουσιάσεις και αναφορές στο Κρατικό Βραβείο που της απονεμήθηκε.

Κοινωνικό μυθιστόρημα

Πολλά είναι τα έργα της Ζωρζ Σαρή τα οποία ανήκουν στο κοινωνικό-ρεαλιστικό μυθιστόρημα και εντάσσονται στους θεματικούς του κύκλους. Το πρώτο της έργο, Ο Θησαυρός της Βαγίας (1969), είναι ένα μυθιστόρημα περιπέτειας με συνεχείς αναφορές στο παρελθόν, το οποίο αγγίζει κατά κάποιον τρόπο τη θεματική του μυθιστορηματικού αυτού είδους. Σύμφωνα με τον Γ. Νεγροπόντη, έχει πλοκή και υπόθεση, αλλά υστερεί σε λογοτεχνικότηταΓ. Νεγροπόντης, «Κριτική βιβλίου: Δυο παιδικά και ένα σχολικό βιβλίο», εφημ. Αυγή, Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 1977.. Πρόκειται για ένα έργο που γράφτηκε με τη μορφή παιχνιδιού, δίνοντας έτσι ζωντάνια στον γραπτό λόγο, και ίσως γι’ αυτό είχε και μεγάλη απήχηση. Αμέσως μετά το Θησαυρό της Βαγίας η Ζωρζ Σαρή γράφει το Ψέμα (1970) και γίνεται μια από τους πρώτους συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα που θίγει κοινωνικά ζητήματα όπως το διαζύγιο. Στη συγγραφική πορεία της Σαρή συναντάμε και άλλα έργα που ανήκουν σε αυτό το είδος. Με το Κρίμα κι άδικο (1990), όπως επισημαίνει η Ελένη Σαραντίτη, πραγματοποιεί «ουσιαστική στροφή εμπνεόμενη από τους ανθρώπους του μόχθου, της αγωνίας, της φτώχειας, της ανάγκης, της ελπίδας, το ζωντανό και ζεστό κύτταρο του λαού μας»Ελένη Σαραντίτη, «Αναζητώντας μια θέση στη ζωή», εφημ. Ελευθεροτυπία, 9 Οκτωβρίου 1991.. Για πρώτη φορά σε έργο της μιλά για το θέμα της μετανάστευσης και δημιουργεί ένα μυθιστόρημα που έχει «πόνο, ανθρωπιά, ελπίδα»Ελένη Σαραντίτη, «Ζωρζ Σαρή: Κρίμα κι άδικο», εφημ. Ελευθεροτυπία, 21 Δεκεμβρίου 1990.. Ο χώρος απ’ όπου αντλεί την έμπνευσή της δεν είναι το αστικό περιβάλλον αλλά το χωριό, «με τις ιδιαίτερες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες του, που καθορίζουν την πορεία της ζωής των κατοίκων του»Βίτω Αγγελοπούλου, «Μετανάστευση, μια ανοιχτή πληγή…», εφημ. Η Καθημερινή, Κυριακή 26 Μαΐου 1991.. Με το έργο αυτό «η συγγραφέας έμμεσα και πολύ εύστοχα διερευνά τις αιτίες της μετανάστευσης και της φτώχειας του τόπου μας»Γιάννης Παπακώστας, «Η Ζωρζ Σαρή και η ρεαλιστική της υπέρβαση», ό.π., σ. 248. και προχωρά πολύ βαθιά στο πρόβλημα της μετανάστευσης. Ακολουθεί το Ζουμ (1994), ένα πρωτότυπο μυθιστόρημα με περίπλοκη αφηγηματική τεχνική και αρκετά στοιχεία από την τέχνη του κινηματογράφου. Η φιλία και τα σχολικά χρόνια είναι το θέμα του μυθιστορήματος Ε.Π. (1995). Το Ε.Π. είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα που κεντρικό θέμα έχει τη φιλία της συγγραφέα με τις συμμαθήτριές της και ιδίως με την Άλκη Ζέη. Το έργο αυτό χαρακτηρίζεται από μια παιδική θέαση του κόσμου, πηγαίο χιούμορ, απλό και στέρεο λόγο, καθώς και μια αναφορά στις παιδαγωγικές αντιλήψεις της εποχής στην Ελλάδα, όπου κυριαρχούσε η αυταρχική αγωγήΜιχάλης Αργυρίδης, «Ένας ύμνος στη φιλία και στα νιάτα!», εφημ. Reporter (Λάρισα), 19 Μαΐου 1996..Με το Μια αγάπη για δύο (1996), το οποίο αποτελεί προϊόν της συνεργασίας της Ζωρζ Σαρή με την Αργυρώ Κοκορέλη, καινοτομεί και πάλι, καθώς, όπως παρατηρεί ο Γ. Παπαδάτος, μόνο στις αρχές της δεκαετίας που διανύουμε παρουσιάστηκαν βιβλία με κεντρικό πυρήνα το ερωτικό στοιχείο στις σχέσεις προεφηβικής και εφηβικής ηλικίαςΓ. Παπαδάτος, «Η θεματολογία του σύγχρονου μυθιστορήματος για παιδιά και εφήβους», Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας, ό.π., σ. 25.. Τα τελευταία μέχρι σήμερα (Φεβρουάριος 2004) μυθιστορήματά της είναι Ο χορός της ζωής (1998), Σοφία (1998), Ο Κύριός μου (2002) και Ο πόλεμος, η Μαρία και το αδέσποτο (2003). Το πρώτο είναι αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα. Είναι μια «καλοστημένη ιστορία, ειλικρινής και αρκετά συγκινητική, με στιγμιαίες λάμψεις και χιούμορ»«Δέκα προτάσεις για εφήβους», εφημ. Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 10 Ιουλίου 1998.. Και σε αυτό το έργο η φιλία και ο έρωτας έχουν βασική θέση.

Ηθογραφικό μυθιστόρημα

Η Ζωρζ Σαρή έχει γράψει συνολικά δύο ηθογραφικά μυθιστορήματα, Τα στενά παπούτσια (1979) και Το παραράδιασμα (1989). Στα Στενά παπούτσια (ένα ακόμη αυτοβιογραφικό βιβλίο) περιγράφεται η πραγματική φιλία και ο τρυφερός έρωτας της Ζωής και του Παναγιώτη, αλλά και οι συνθήκες ζωής της γυναίκας στις αρχές του περασμένου αιώνα στην Ελλάδα. Στο βιβλίο αυτό, όπως χαρακτηριστικά λέει η Ζωή Βαλάση, «ακούγονται φωνές που ήταν κρυμμένες στα άλλα της έργα. Η χαρακτηριστική λαχτάρα για ζωή δραπετεύει από τις αστικές κάμαρες και τους κοινωνικούς προβληματισμούς και αγκαλιάζει με πάθος την ίδια τη φύση. Οι λέξεις έχουν μια ζουμερή παρήχηση και η ατμόσφαιρα είναι φορτισμένη με καλοκαιρινές εικόνες»Ζωή Βαλάση, «Εφηβικό καλοκαίρι», εφημ. Ριζοσπάστης, 18 Απριλίου 1980.. Η Βίτω Αγγελοπούλου προσθέτει ότι όλοι οι χαρακτήρες που κινούνται μέσα στο μυθιστόρημα διαγράφονται με παραστατικότηταΒίτω Αγγελοπούλου, «Βιβλία για παιδιά: Τα στενά παπούτσια», εφημ. Η Καθημερινή, 8 Μαΐου 1980.. Είναι το πρώτο μυθιστόρημα της Ζωρζ Σαρή που ξεφεύγει από το αστικό πλαίσιοΚαι ο Θησαυρός της Βαγίας διαδραματίζεται στην Αίγινα, ωστόσο οι πρωταγωνιστές προέρχονται από τον αστικό χώρο και δεν έχουν άμεση σχέση με τη ζωή του χωριού. και αυτό ενθουσιάζει τους κριτικούς, γεγονός όμως που δεν τους εμποδίζει να εντοπίσουν και κάποιες αδυναμίες στο έργο. Η Βαλάση, συνεχίζοντας την κριτική της, προσθέτει ότι η χαρά της συγγραφέα κάποιες φορές είναι τόσο δυνατή στο κείμενο, που συνθλίβει την ιστορία, αδικεί την πλοκή και παραβλέπει τη συναισθηματική κορύφωση του αναγνώστη. Την αδυναμία της πλοκής εντοπίζει και η Βίτω Αγγελοπούλου, η οποία όμως επισημαίνει ότι ακόμη και έτσι δε μειώνεται η αξία του έργου. Αρκετά χρόνια μετά η Ζωρζ Σαρή επανέρχεται με ένα ακόμα ηθογραφικό μυθιστόρημα, το οποίο όμως αυτή τη φορά δεν είναι αυτοβιογραφικό και καθόλου νοσταλγικό. Με το Παραράδιασμα αρχικά και με το Κρίμα κι άδικο στη συνέχεια, όπως έχουμε δει, επιτελεί μεγάλη και ουσιαστική στροφή. Η Ελένη Σαραντίτη, αναφερόμενη στο ΠαραράδιασμαΕλένη Σαραντίτη, «Χαρίστε βιβλία στα παιδιά σας: Το παραράδιασμα», εφημ. Ελευθεροτυπία, 6 Δεκεμβρίου 1989., γράφει πως πρόκειται για ένα δύσκολο και καθόλου ευχάριστο έργο, ένα άρτιο μυθιστόρημα, το πολυτιμότερο ίσως έργο της Ζωρζ Σαρή. Συμπληρώνει ότι είναι ένα βιβλίο έντονων συναισθημάτων, ελκυστικής μορφής και τέλειας έκφρασης. Με το έργο αυτό η συγγραφέας δείχνει ότι έχει γνώση της ψυχοσύνθεσης του Έλληνα και της ζωής στην ενδοχώραΙωάννης Γ. Θεοχάρης, «Κριτική βιβλίου: Ζωρζ Σαρή, Το παραράδιασμα», εφημ. Πρωινός Λόγος, (Γιάννενα), Τρίτη 14 Απριλίου 1992., ενώ εντυπωσιάζει με την άψογη χρήση της γλώσσας, και μάλιστα των τοπικών ιδιολέκτων. Δεν αρκείται μόνο στην περιγραφή της ζωής της εποχής εκείνης, αλλά προβαίνει σε συγκρίσεις μεταξύ παρόντος και παρελθόντος σε ό,τι αφορά τη ζωή της γυναίκας, τη δικαιοσύνη και τις κοινωνικές προκαταλήψεις. Πρόκειται, λοιπόν, όπως φαίνεται από τις κριτικές, για ένα έργο συγγραφικής ωριμότητας, το οποίο δε δείχνει να παρουσιάζει κανένα μειονέκτημα. Ολοκληρώνοντας, θα λέγαμε ότι η Ζωρζ Σαρή προσεγγίζει ένα ευρύτατο πλαίσιο θεμάτων, τα οποία είτε προέρχονται από τις προσωπικές της εμπειρίες είτε από τον άμεσο κοινωνικό της περίγυρο. Και στις δύο περιπτώσεις τα έργα της διακρίνονται για την αμεσότητά τους, μέσα από την οποία αποκαλύπτεται η ίδια η συγγραφέας. Η ίδια, θέλοντας να τονίσει την παρουσία της μέσα σε όλα τα έργα της, λέει χαρακτηριστικά σε μια συνέντευξή της: «Μια μεγάλη συγγραφέας έλεγε πως ό,τι και να γράψω, και τον σκύλο μου να βάλω, πάλι μέσα στον σκύλο μου θα ’μαι. Δεν μπορεί ο συγγραφέας να μη βρίσκεται κάπου, άλλοτε φανερά, άλλοτε στα κρυφά, και δεν το παίρνεις είδηση, αλλά κάποια στιγμή, κάποιο λεπτό, ο συγγραφέας θα μιλήσει. Κι όταν βγει, μπορεί, αν είναι άντρας, να γίνει γυναίκα ή να γίνει σκύλος. Λοιπόν, πόσο μάλλον σε κάποιον σαν και μένα που δεν έχει πολλή φαντασία…»«Η Ζωρζ συνομιλεί με την εννιάχρονη Ελένη», ό.π., σ. 6.. Επίσης μαζί με την Αργυρώ Κοκορέλλη έγραψε τον Πρόλογο στο μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου Καπετάν Ζωή.

 Εργογραφία 
Μυθιστορήματα
{| class="wikitable"
!Έτος
!Τίτλος
|-
|1969
|Ο θησαυρός της Βαγίας
|-
|1970
|Το ψέμα
|-
|1971
|Όταν ο Ήλιος
|-
|1974
|Κόκκινη κλωστή δεμένη
|-
|1977
|Τα γενέθλια
|-
|1979
|Τα στενά παπούτσια
|-
|1983
|Οι νικητές
|-
|1987
|Τα Χέγια
|-
|1989
|Το παραράδιασμα
|-
|1990
|Κρίμα κι άδικο
|-
|1993
|Νινέτ
|-
|1994
|Ζουμ
|-
|1995
|Ε.Π.
|-
|1996
|Μια αγάπη για δύο
|-
|1998
|Σοφία'
'Ο Χορός της ζωής|-
|2001
|Κλειστά χαρτιά|-
|2002
|Ο Κύριός μου|-
|2003
|Με οικογένειαΟ πόλεμος, η Μαρία και το αδέσποτο|-
|2004
|Νυχτερινό σχολείο
|-
|2005
|Γράμμα από την Οδησσό|-
|2009
|Το προτελευταίο σκαλοπάτι|}

Παιδικά
ΈτοςΤίτλος1973Το γαϊτανάκι1980Ο Φρίκος ο Κοντορεβυθούλης μου
Ο φαντασμένος κι άλλα παραμύθια1982Η σοφή μας η δασκάλα1986Η κυρία Κλοκλό1988Ο Τοτός και η Τοτίνα1993Ο Αρλεκίνος
Η Πολυλογού2010Το κουμπί και μια βελόνα

Νουβέλα
ΈτοςΤίτλος1989Η αντιπαροχή

Θεατρικά
ΈτοςΤίτλος1988Το τρακ

Μεταφράσεις
ΣυγγραφέαςΤίτλοςΈτοςΕυγένιος ΙονέσκοΗ παράλογη καί τραγική ζωή του Βίκτωρος Ουγκό
Θύματα του καθήκοντος

Οι καρέκλες

Το μάθημα

Ο φαλακρός πρίμα ντόνα τραγουδίστρια

Αμεδαίος ή Πώς να τον ξεφορτωθούμε

Ο καινούριος νοικιάρης

Δολοφόνος χωρίς αμοιβή

Ρινόκερος

Ο βασιλιάς πεθαίνει1971
1973

1975

1976

1978

1980

1981

1982

1984

1985Σιμόν ντε ΜποβουάρΗ τελετή του αποχαιρετισμού
Ο φιλοξενούμενος

Για μια ηθική αμφισημία

Οι μανδαρίνοι

Απομνημονεύματα ενός τακτοποιημένου κοριτσιού

Όλοι οι άνθρωποι είναι θνητοί

Για μια ηθική της αμφισβήτησης

Αναμνήσεις μιας καθώς πρέπει κόρης

Η κουρασμένη γυναίκα

Οι ωραίες εικόνες

Πύρρος και Κυνέας1986
1988

1991

1992

1997

1998

2003

2006

2007

2008

2009

Φιλμογραφία
ΈτοςΤίτλοςΡόλος1958Το τελευταίο ψέμαΛιλίκαΟ άνθρωπος του τρένουΕλένη Παπαδάτου1960Έγκλημα στα παρασκήνιαΘάλεια Χαλκιά1962ΦαίδραΑριάδνηΘρίαμβος1964Προδοσίακυρία ΚαστριώτηΈκλαψα πικρά για σέναΦεύγω με πίκρα στα ξέναΛίνα Χατζηνικολή1965Το μπλόκοΗ φωνή μιας αθώας1969Το νησί της ΑφροδίτηςΓκλόρια Πίτερσον1973Οι προστάτες1976Χάπι ντέιυψηλή επισκέπτρια1980Ελευθέριος Βενιζέλος 1910-19271987Γενέθλια πόλη

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Έλληνες - Ελληνίδες ηθοποιοι
 90 lepta

 Βιβλιογραφία 
 Χρύσα Κουράκη (2008). Αφήγηση και λογοτεχνικοί χαρακτήρες. Τα μυθοπλαστικά πρόσωπα στο πεζογραφικό έργο της Ζωρζ Σαρή (1969-1995). Πατάκης. 
Χριστοδουλίδου Λουίζα, «Λειτουργία των αφηγηματικών δομών στη Νινέτ της Ζωρζ Σαρή», Πρόσωπα και προσωπεία του αφηγητή στην ελληνική παιδική και νεανική λογοτεχνία της τελευταίας τριακονταετίας, (επιμ. Γ. Παπαντωνάκης), εκδ. Πατάκης, Αθήνα, 2006, σελ. 305-328
Συλλογικό, Όταν… η Ζωρζ Σαρή. Σαράντα χρόνια προσφοράς στη λογοτεχνία για παιδιά και για νέους: Πρακτικά ημερίδας, Αθήνα, 20 Μαΐου 2008,εκδ. Πατάκης, 2009
Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου, «Ιστορία και πολιτική στη νεότερη παιδική λογοτεχνία: Τα γενέθλια της Ζωρζ Σαρή και Η σφεντόνα του Δαβίδ του Παντελή Καλιότσου», στο: Τ. Τσιλιμένη (επιμ.) Το σύγχρονο Παιδικό-Νεανικό Μυθιστόρημα, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα, 2004, σελ. 507-517

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Βιογραφικό, κριτικές
 Βιογραφικό και βιβλιογραφία από το ΕΚΕΒΙ 
 «Ζωρζ Σαρή: Μια μαχητική παραμυθού», άρθρο στον ιστότοπο της εφημερίδας Η Καθημερινή'', 9 Ιουνίου 2012.

Κατηγορία:Έλληνες λογοτέχνες
Κατηγορία:Νεοέλληνες λογοτέχνες
Κατηγορία:Έλληνες μυθιστοριογράφοι
Κατηγορία:Ελληνίδες συγγραφείς
Κατηγορία:Μέλη της ΕΠΟΝ
Κατηγορία:Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Μικρασιατικός Ελληνισμός
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας
Κατηγορία:Γυναίκες μυθιστοριογράφοι