Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγεφ

Ο Νουρσουλτάν Αμπισούλι Ναζαρμπάγεφ (καζακικά Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, μεταγραφή Nūrsūltan Äbışuly Nazarbaev, γενν. 6 Ιουλίου 1940) είναι Καζάχος πολιτικός και πρόεδρος του Καζακστάν από το 1991 έως την παραίτηση του στις 19 Μαρτίου 2019.ferganews.com , President of Kazakhstan. Το 1989 έγινε γραμματέας του κομμουνιστικού κόμματος του Καζακστάν και ανακηρύχθηκε πρωθυπουργός της χώρας μετά την ανεξαρτησία της από την Σοβιετική Ένωση. Κατέχει τον τίτλο «Ηγέτης του Έθνους». Τον Απρίλιο του 2015, ο Ναζαρμπάγεφ επανεκλέχθηκε πρωθυπουργός συγκεντρώνοντας σχεδόν το 98% των ψήφων.

Ο Ναζαρμπάγεφ έχει κατηγορηθεί για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από αρκετές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σύμφωνα με την εφημερίδα The Guardian, κυβερνά υπό ένα αυταρχικό καθεστώς. Έχει επίσης επικριθεί από ορισμένους για αργοπορία στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, καταστολή της αντιπολίτευσης, μη δημοκρατικές εκλογές και ανεπαρκή ελευθερία λόγου.BBC NEWS- Προφίλ: Καζακστάν

Από την ανεξαρτησία του Καζακστάν ως σήμερα δεν έχουν διεξαχθεί εκλογές που να θεωρήθηκαν ελεύθερες ή δίκαιες από την Δύση. Το 2010 ο ίδιος ανακοίνωσε μεταρρυθμίσεις ώστε να ενθαρρυνθεί ένα πολυκομματικό σύστημα. Τον Ιανουάριο του 2017 ο Ναζαρμπάγεφ πρότεινε συνταγματικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα μεταβιβάζουν εξουσίες στο Κοινοβούλιο του Καζακστάν.

Βιογραφία
 Τα πρώτα χρόνια, ο Κομμουνισμός και η Πτώση του Καθεστώτος 
Ο Ναζαρμπάγεφ γεννήθηκε στο Τσεμόλγκαν στις 6 Ιουλίου του 1940. To 1984 έγινε πρόεδρος του συμβουλίου υπουργών και εργάστηκε στο πλευρό του πρώτου γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν, Ντινμουκχάμεντ Κουνάεφ . Ο πατέρας του ήταν φτωχός, που εργάστηκε για πλούσια οικογένεια.Power and Change in Central Asia, pages 59-61 Google books Ανέλαβε το 1989 πρώτος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν και διατηρήθηκε στο αξίωμα ως το 1991. Ο Ναζαρμπάγεφ άσκησε κριτική εναντίον του επικεφαλής της Ακαδημίας Επιστημών, Ασκάρ Κουνάεφ στην 16η σύνοδο του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν τον Ιανουάριο του 1986. Ο αδερφός του Κουνάεφ, που ήταν αφεντικό του Ναζαρμπάγεφ, οργίστηκε και ένιωσε προδομένος και ζήτησε την αποπομπή του σημερινού Προέδρου. Την ίδια στιγμή οι υποστηρικτές του Ναζαρμπάγεφ πέτυχαν την απόλυση του Κουνάεφ. Ο τελευταίος αντικαταστάθηκε από έναν Ρώσο, τον Γκενάντι Κολμπίν, διορισμός που πυροδότησε ταραχές που διήρκεσαν 3 ημέρες. Ο Κολμπίν αντικαταστάθηκε από τον Ναζαρμπάγεφ, στις 22 Ιουνίου του 1989. Στις 22 Φεβρουαρίου του 1990 έγινε πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ από τις 22 Φεβρουαρίου ως τις 24 Απριλίου του 1990, οπότε και εξελέγη πρόεδρος του Καζακστάν από το Ανώτατο Σοβιέτ. Υποστήριξε τον Μπόρις Γιέλτσιν στο πραξικόπημα που έγινε τον Αύγουστο του 1991. Ακόμη, ο πρόεδρος της ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσώφ ήθελε να τον διορίσει αντιπρόεδρο της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά ο Ναζαρμπάγιεφ αρνήθηκε. 

 Προεδρία 
Την 1η Δεκεμβρίου 1991 αναδείχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών, κερδίζοντας 91,5% των ψήφων σε εκλογές στις οποίες δεν υπήρχε άλλος υποψήφιος για να τον αντιμετωπίσει.Miniature Empires: A Historical Dictionary of the Newly Independent States, page 136 Google books Τον Μάιο του 1992 μετονόμασε την Κρατική Επιτροπή Άμυνας σε υπουργείο άμυνας και διόρισε υπουργό τον Σαγκαντάτ Νουρμαγκαμπέτοφ. Την ίδια περίοδο ξεκίνησε ο σχεδιασμός ενός νέου Συντάγματος. Καθώς το νέο Σύνταγμα ενίσχυσε τις προεδρικές εξουσίες, δυνάμεις τις αντιπολίτευσης πραγματοποίησαν διαδηλώσεις (10-17 Ιουνίου) με αίτημα τον σχηματισμό συνασπισμένης κυβέρνησης και την παραίτηση του Ανωτάτου Συμβουλίου και της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Σεργκέι Τερεστσένκο. Στις 18 Ιουνίου του 1992 οι διαδηλώσεις κατεστάλησαν με βίαια. Το δε κοινοβούλιο, που αποτελείτο από βουλευτές του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενέκρινε το σύνταγμα στις 28 Ιανουαρίου του 1993.Russia and the New States of Eurasia: The Politics of Upheaval, pages 317-318 Google books Τον Απρίλιο του 1995 με δημοψήφισμα επεκτάθηκε η θητεία του Ναζαρμπάγεφ στο ύπατο αξίωμα ως το 2000. Το 1997 μετέφερε την πρωτεύουσα από την Αλμάτι στην Αστανά. 

Στις προεδρικές εκλογές του 1999, του 2005 και του 2011 επανεξελέγη με πολύ μεγάλη διαφορά. Στις εκλογές του 2005 έλαβε το συντριπτικό ποσοστό του 91,15%. Ορκίστηκε στις 11 Ιανουαρίου 2006, για μία ακόμα επταετή θητεία. Στις 18 Μαΐου 2007 το Κοινοβούλιο ψήφισε να επιτρέψει στον πρόεδρο Ναζαρμπάγεφ να διεκδικήσει απεριόριστο αριθμό από θητείεςKazakhstan lifts president's term limit LA Times. Το κυβερνών κόμμα κέρδισε σχεδόν το 90% των ψήφων στις βουλευτικές εκλογές, τον Αύγουστο του ιδίου έτους. Στις 2 Απριλίου του 2008 ο Ναζαρμπάγεφ  έγινε ο πρώτος λαμπαδηδρόμος της χώρας του, κατά το πέρασμα της Ολυμπιακής Φλόγας από το Αλμάτι. Το 2011 ο Ναζαρμπάγεφ προκήρυξε πρόωρες προεδρικές εκλογές για τις 3 Απριλίου, μετά την απόρριψη από το Συνταγματικό Συμβούλιο ενός σχεδίου για διεξαγωγή δημοψηφίσματος με σκοπό την παραμονή του προέδρου στο αξίωμά του ως το 2020.Πρώτο Θέμα , 5 Φεβρουαρίου 2011. Κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στις 3 Απριλίου 2011, με ποσοστό 95,5% των ψήφων. Ωστόσο, οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ επεσήμαναν ατασθαλίες και νοθεία κατά την εκλογική διαδικασία.Ελευθεροτυπία, Επανεξελέγη πρόεδρος του Καζακστάν ο Ναζαρμπάγεφ, 4-4-2011. Τον Απρίλιο του 2015 ο Ναζαρμπάγεφ επανεξελέγη με ένα αυτοκρατορικό ποσοστό, 97,7%  των ψήφων και με ρεκόρ προσέλευσης στις κάλπες (95%).Ο πρόεδρος του Καζακστάν επανεξελέγη με ένα... αυτοκρατορικό 97,7%, in.gr, 27 Απριλίου 2015. Επικαλούμενος την οικονομική κρίση, διέλυσε τη βουλή και προκήρυξε πρόωρες εκλογές τον Μάρτιο του 2016, στις οποίες το κυβερνών κόμμα αναδείχθηκε πρώτο με ποσοστό 82%. Καζακστάν: Νικητής με 82% το κόμμα του Ναζαρμπάγεφ - Ενστάσεις από τον ΟΑΣΕ , imerisia.gr, 21 Μαρτίου 2016.. Ένα δημοψήφισμα το 1995 είχε σκοπό να παρατείνει την εξουσία του μέχρι το 2000, αλλά εκλεγόταν συνεχώς.

Παραίτηση
Ο Ναζαρμπάγεφ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά στην κρατική τηλεόραση την παραίτησή του έπειτα από μαζικές λαϊκές διαμαρτυρίες, στις 19 Μαρτίου 2019. Ο ίδιος επικαλέστηκε "την ανάγκη για μια νέα γενιά ηγετών". Παρά την παραίτησή του από πρόεδρος, παρέμεινε ισόβιος πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας και πρόεδρος του κόμματος Νουρ Οτάν. Την ημέρα της παραίτησής του έλαβε τον τιμητικό τίτλο elbasy (από το 2010 το Κοινοβούλιο του είχε απονείμει τον εν λόγω τίτλο) (=επικεφαλής του έθνους, επικεφαλής του λαού) και για διάδοχό του (αντικαταστάτη) όρισε τον Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ. Το 2022, κατά τη διάρκεια των ταραχών στη χώρα, απομακρύνθηκε από τη θέση του προέδρου του Συμβουλίου Ασφάλειας του Καζακστάν. 

 Μετονομασία πρωτεύουσας 
Ο Τοκάγιεφ πρότεινε τη μετονομασία της πρωτεύουσας Αστανά σε Νουρ Σουλτάν, προς τιμήν του πρώτου προέδρου της χώρας. Выступление Президента Республики Казахстан Касым-Жомарта Токаева на совместном заседании палат Парламента, 20 Μαρτίου 2019 Το Κοινοβούλιο υπερψήφισε την μετονομασία.

Πολιτική
Η πολιτική του χαρακτηρίζεται μετριοπαθής και τηρεί ισορροπία ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Παρότι το Καζακστάν είναι μέλος του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης, επί προεδρίας του Ναζαρμπάγεφ διατηρούνται άριστες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Ο ίδιος ο πρόεδρος πραγματοποίησε επίσημες επισκέψεις στο Ισραήλ το 1995 και το 2000. Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, ο Ναζαρμπάγεφ διατηρεί στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη. Το 2007, μιλώντας στο κοινοβούλιο, τάχθηκε υπέρ της ένταξης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.Kazakh leader outlines development priorities in annual address  BBC News. Έχει συναντηθεί επίσης με τον πρόεδρο της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, το 2009, καθώς επίσης το ίδιο έτος ο πρώην βρετανός υπουργός Τζόναθαν Άιτκεν δημοσίευσε βιογραφία του, με τίτλο "Ο Ναζαρμπάγιεφ και η δημιουργία του Καζακστάν". 

Στην εσωτερική πολιτική, ο πρόεδρος κήρυξε πόλεμο κατά της διαφθοράς και υιοθέτησε 10 βήματα εναντίον του φαινομένου.. Η Διεθνής Διαφάνεια κατατάσσει τη χώρα του στην 124η θέση ανάμεσα στις χώρες με διαφθορά το 2004, με βαθμό 2,2, στην κλίμακα 0-10 με το 0 να δείχνει υψηλή διαφθορά.

Κριτική
Ο Ναζαρμπάγεφ έχει αποκληθεί «ένας από τους τελευταίους σοβιετικούς ολιγαρχικούς». Πιστεύεται ότι έχει μεταφέρει τουλάχιστον 1 δις δολάρια σε εμβάσματα πετρελαίου σε ιδιωτικούς του λογαριασμούς σε άλλα κράτη και ότι η οικογένειά του ελέγχει πολλές σημαντικές επιχειρήσεις στο Καζακστάν. Ο ΟΑΣΕ επέκρινε τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών του 2005Office for Democratic Institutions and Human Rights - Elections, του 2011, και του 2016.

 Προσωπική ζωή 
Κατά τη σοβιετική εποχή ήταν άθεος, ωστόσο αργότερα έγινε Μουσουλμάνος. Την ίδια περίοδο αποπειράθηκε να καταπολεμήσει την τρομοκρατία στο Καζακστάν.Kazakstan - Government Mongabay  

Έχει νυμφευθεί τη Σάρα Αλπύσοβνα Ναζαρμπάγεβα, με την οποία έχουν αποκτήσει 3 κόρες: Νταρίγκα, Ντινάρα και Αλίγια. 

Παραπομπές

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


Κατηγορία:Καζάκοι
Κατηγορία:Πρόεδροι του Καζακστάν
Κατηγορία:Σοβιετικοί