Κλεόβουλος

Ο Κλεόβουλος (6ος αιώνας π.Χ. - βρισκόταν στη ζωή τουλάχιστον έως το 560 π.Χ.) ήταν τύραννος της Λίνδου στο νησί της Ρόδου, ποιητής και ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας. Το απόφθεγμά του «μέτρον ἄριστον», συγκαταλέγεται στα γνωστότερα αρχαιοελληνικά ρητά. Ο Κλεόβουλος ήταν γιος του πολίτη της Λίνδου Ευαγόρα, ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς τον αποκαλεί βασιλιά των Λινδίων, ο Πλούταρχος αντίστοιχα τύραννο.Διογένης ο Λαέρτιος, A΄, 89Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, "Σττρώματα", Δ΄, 19Πλούταρχος, de Ei ap. Delph. 3 Η επιστολή που παραθέτει ο Διογένης ο Λαέρτιος με την οποία ο Κλεόβουλος προσκαλεί τον Σόλων να έρθει στην δημοκρατική Λίνδο για να γλυτώσει από τον τύραννο Πεισίστρατο αποτελεί πιθανότατα μεταγενέστερη πλαστογραφία.Jeno Platthy, (1968), Sources on the earliest Greek libraries with the testimonia, σ. 28 Ο Κλεόβουλος σπούδασε επίσης σύμφωνα με μερικές πηγές Φιλοσοφία στην Αίγυπτο. Η κόρη του Κλεοβουλίνη είχε την φήμη διάσημης ποιήτριας, είχε συνθέσει πολλά ποιήματα σε εξάμετρο στίχο. Ο Κλεόβουλος πέθανε περίπου σε ηλικία 70 ετών, διακρίθηκε για την δύναμη του και την ομορφιά του προσώπου του.Διογένης ο Λαέρτιος, A΄, 89-93

δεξιά|μικρογραφία|Ο Κλεόβουλος ως ένας από τους επτά σοφούς, σε μια απεικόνιση του Liber Chronicarum

 Βιογραφία 
Ήταν γιος του Ευαγόρα από τη Λίνδο και ξεχώριζε για τη ρώμη και το κάλλος του. Ταξίδεψε στην Αίγυπτο, όπου ασχολήθηκε με τη φιλοσοφία.

Ως ποιητής, ο Κλεόβουλος συνέθεσε άσματα και αινίγματα, που αριθμούσαν συνολικά ως 3.000 στίχους. Ο Διογένης Λαέρτιος στο έργο του «Βίοι φιλοσόφων» του αποδίδει  ένα επίγραμμα του τάφου του Μίδα:

Επίσης, αναφέρει ως δικό του, το παρακάτω αίνιγμα , από τα «Υπομνήματα» της Παμφίλη η Επιδαυρίας:

Τέλος, αναφέρει το πιο δημοφιλές από τα άσματά του:

Στην πολιτική του δράση αναφέρεται πως αναστήλωσε τον ναό της Αθηνάς, που κατά τον μύθο είχε χτίσει ο Δαναός στη Λίνδο. Παρότι οι αρχαίες πηγές τον αναφέρουν ως τύραννο, φαίνεται πως ανήκει στις περιπτώσεις που η διακυβέρνησή του ωφέλησε την πόλη του. Λέγεται μάλιστα, ότι απέστειλε ένα μήνυμα στον Σόλωνα, όταν εκείνος βρισκόταν σε εξορία, στο οποίο τον καλούσε να επισκεφθεί τη δημοκρατική Λίνδο:

Ο Κλεόβουλος απέκτησε μία κόρη, την Κλεοβουλίνη, που συνέθετε αινίγματα σε εξάμετρο στίχο, φημιζόμενα ως ισάξια εκείνων του πατέρα της. Πέθανε στη, σχετικά μεγάλη για την εποχή, ηλικία των 70 ετών και στον τάφο του υπήρχε η επιγραφή:

 Αποφθέγματα 
 «μέτρον ἄριστον»
 «ἡδονῆς κρατεῖν»
 «τέκνα παιδεύειν»
 «εὖ τὸ σῶμα ἀσκεῖν»
 «βίᾳ μηδὲν πράττειν»
 «ἀδικίαν φεύγειν»
 «ἐχθρὰν διαλύειν»
 «πόλει τὰ βέλτιστα συμβουλεύειν»
 «γλῶσσαν εὔφημον ἴσχειν»
 «φιλομαθῆ μᾶλλον ἢ ἀμαθῆ»
 «φιλήκοον εἶναι μᾶλλον ἢ φιλόλαλον»
 «ἀρετῆς οἰκεῖον εἶναι, κακίας ἀλλότριον»
 «Πρέπει να παντρεύεις την κόρη σου, νεαρή σε ηλικία, (ώριμη) γυναίκα όμως στο μυαλό» - θεωρείται υπόδειξη πως πρέπει να εκπαιδεύονται και τα κορίτσια.
 «Να ευεργετείς το φίλο, για να γίνει πιο στενός φίλος και να κάνεις τον εχθρό σου φίλο. Διότι πρέπει να φυλάγεσαι από τον φθόνο των φίλων και το μίσος των εχθρών.»
 «Όταν βγαίνεις από το σπίτι, να αναρωτιέσαι πρώτα τι θέλεις να κάνεις· και όταν επιστρέφεις πίσω, να αναρωτιέσαι τι έκανες.»
 «Μπροστά σε άλλους να μη φιλοφρονείς τη γυναίκα σου, ούτε να λογομαχείς μαζί της. Διότι το πρώτο δείχνει απερισκεψία, το δεύτερο μανία (τρέλα).»
 «Μην κακομεταχειρίζεσαι αυτόν που σου φέρνει το κρασί, διότι θα σκεφτούν ότι είναι το κρασί που σε παρακινεί.»
 «Να παντρεύεσαι ένα άτομο από την τάξη σου. Διότι αν πάρεις κάποιο άτομο ανώτερό σου, οι συγγενείς του θα γίνουν αφέντες σου.»
 «Μην περιγελάς αυτούς που τους χλευάζουν, διότι θα σε μισήσουν.»
 «Όταν έχεις καλή τύχη να μην υπερηφανεύεσαι· όταν έχεις κακή τύχη να μην ταπεινώνεσαι. Να δέχεσαι τη μεταβολή της τύχης σου με γενναιότητα.»

 Υστεροφημία 
 Στη γενέτειρά του, τη Λίνδο, υπάρχει ένας τύμβος που ονομάζεται «Τάφος του Κλεόβουλου».
 Ο αστεροειδής 4503 Κλεόβουλος, που ανακαλύφθηκε το 1989, πήρε το όνομά του από τον Κλεόβουλο.
 Ο Κλεόβουλος και η συνεισφορά του στη φιλοσοφία αποτέλεσαν έμπνευση για πολυάριθμους φοιτητές και συγκεκριμένα για έναν φοιτητή του ΕΜΠ εν έτει 2023 που αποφάσισε να φτιάξει ένα ολόκληρο misc challenge βασισμένο σε μία από τις ρήσεις του.

 Υποσημειώσεις 
Το επίγραμμα αυτό υπάρχει και στην Παλατινή Ανθολογία (VII 153) επιγραφόμενο ΟΜΗΡΟΥ οι δε ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΥ ΤΟΥ ΛΙΝΔΙΟΥ. Πιθανότατα δεν ανήκει σε κανέναν από τους δύο. Ο Pierre Waltz παρουσιάζει αναλυτικά το θέμα.
Ο πατέρας είναι το έτος, οι δώδεκα γιοι είναι οι μήνες και οι εξήντα κόρες καθενός, είναι οι τριάντα ημέρες (λευκές) και οι τριάντα νύχτες (μαύρες).
Στον Κλεόβουλο αποδίδεται επίσης και επίγραμμα (αίνιγμα) στο βιβλίο ΧΙV της Παλατινής Ανθολογίας. Η Σούδα το αποδίδει στην κόρη του, Κλεοβουλίνη.

Παραπομπές

Πηγές

 Διογένους Λαερτίου: «Βίοι φιλοσόφων» (Ελληνικά:  Αγγλικά: )
 Pierre Waltz, ‘’Anthologie Grecque’’, ed. Les Belles Lettres, Paris, 1960, v.IV, pp. 119.
 Felix Buffiere, ‘’Anthologie Grecque’’, ed. Les Belles Lettres, Paris, 1960, v.XII, pp. 82.

Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες σοφοί
Κατηγορία:Αρχαίοι Έλληνες τύραννοι
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρόδιοι
Κατηγορία:Παλατινή Ανθολογία