Μύστικο

Το Μύστικο(ν) ή Μίστικο ήταν τύπος πλοίων που εκτελούσε αποστολές ανίχνευσης και μεταφοράς σημαντικών προσώπων και πληροφοριών.

Σχεδιασμός και χρήση
Σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε για πρώτη φορά στα χρόνια της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Βυζαντινής Αυτοκρατορίας). Έκτοτε τα χαρακτηριστικά του τροποποιήθηκαν μέσα στους αιώνες ανάλογα με τις κατά τόπους ιστορικές και γεωγραφικές συνθήκεςΠληροφορίες, εικόνες και ομοιώματα από Μύστικα διαφόρων εποχών στην ιστοσελίδα του βιβλίου Μύστικον "Φύλακας Άγγελος"..

Είχε μήκος 20 με 30 μέτρα, αναλογία μήκους/πλάτους 7 προς 1 (κατά άλλους 6 προς 1) και εκτόπισμα που κυμαίνονταν από 40 έως 100 τόνους και είχε πλήρωμα από 5-9 άνδρεςSala and Yates 1876, Vol. 48, 29–30.. Είχε κοινά χαρακτηριστικά με τη Γαλιότα και τη φούστα. Φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε και από άλλα μεσογειακά κράτη με το ίδιο όνομα (mistico). Υπήρχε όμως μεγάλη ποικιλία πλοίων που χαρακτηρίστηκαν τελικά ως «Μύστικα». Μια από αυτές αποτελεί το σεμπέκ, σεμπέκο ή ζεμπέκιο.

Ο Τ. Κωνσταντινίδης θεωρεί ότι το Μύστικο ήταν πειρατικό σκάφος και κινείτο είτε με κουπιά ή με πανιά. Υποθέτει ότι το μικρό Μύστικον ήταν παρόμοιο με τον μεταγενέστερο τύπο της Τράτας (20-30 τόνους) Στον πόλεμο της ανεξαρτησίας των Ελλήνων το Μύστικον και η Γολέτα ήταν κοινά ονόματα για αρκετούς τύπους σκαφώνKonstadinidis 1954, 135. Μύστικο αναφέρεται πως ήταν το σκάφος με το οποίο κατέφθασε ο Μπάιρον στο Μεσολόγγι <ref>[http://www.whistlingshade.com/0604/byron.html Valin, Joel Van 2006, Byron's War: His Life and Death as a Greek Revolutionary", Whistling Shade]</ref>.

Ήταν δημοφιλή σκάφη για τους Έλληνες πειρατές στο Αιγαίο και έμοιαζαν με τη φελούκα.Folkard 2012, 196. Στην κατασκευή των μύστικων φαίνεται να είχαν προτίμηση και ιδιαίτερες γνώσεις οι Ψαριανοί. Το Ιανουάριο του 1827 μια γολέτα φέρεται ότι αιχμαλώτισε το Μύστικο που κυβερνούσε ο  διαβόητος πειρατής Καρούλιας από τα Ψαρά και το πούλησε σε έναν Κρητικό καπετάνιο, τον Αντώνη ΚοκολάκηΣύρος, Γενικά αρχεία του Κράτους, Αρχείο του Μάξιμου Ταλασλή, Νοτάριος Σκαρλατος Μάξιμος, ‘Πωλήσεις
πλοίων’, Τόμ. I, 35, 26 Ιανουαρίου 
1827. 

Λόγω της ιδιαίτερης κατασκευής τους χρησιμοποιήθηκαν με επιτυχία στον ελληνικό απελευθερωτικό αγώνα του 1821. Τα μύστικα αυτής της εποχής είναι μικρά ιστιοφόρα με στρογγυλή πρύμη όπως των μεγάλων ιστιοφόρων. Είχαν τρεις ιστούς, με μεγάλα λατινοειδή ή τραπεζοειδή ιστία, από τα οποία το πλωριό και το μεσαίο ιστίο, ήταν διπλάσια σε ύψος του πρυμνιού. Λόγω της ταχύτητάς τους ήταν κατάλληλα για καταδρομές και πειρατείες. 

 Δείτε επίσης 
 Το Ναυτικό του 21

Σημειώσεις παραπομπές

Βιβλιογραφία
Folkard, Henry Coleman 2012. The Sailing Boat: A Treatise on English and Foreign Boats and Yachts. (Books on Demand).
Κωνσταντινίδης Τ.Π. 1954, Καράβια, Καπετάνιοι και συντροφοναύται, 1800-1830, Αθήναι.
Sala, George Augustus, and Edmund Hodgson Yates 1876. Temple bar''. (Ward and Lock).

Κατηγορία:Τύποι πλοίων