Γεννημένος την 4η Ιουλίου

Το Γεννημένος την 4η Ιουλίου (αγγλικά:Born on the 4th of July) είναι Αμερικανική δραματική ταινία του 1989 σε σκηνοθεσία Όλιβερ Στόουν, και πρωταγωνιστές τους Τομ Κρουζ και Κίρα Σέντγουϊκ. Το έργο πραγματεύεται την αληθινή ιστορία του βετεράνου του Βιετνάμ Ρον Kόβιτς, ο οποίος όταν επέστρεψε με φρικτές αναμνήσεις και μερική αναπηρία από τον πόλεμο, αγωνίστηκε να ξαναχτίσει από το μηδέν μια καινούργια ζωή και επιδόθηκε σε μια επίπονη σταυροφορία ενάντια στην κυβερνητική πολιτική και τη συμπεριφορά των συμπατριωτών του απέναντι στους βετεράνους. Μια από τις καλύτερες ταινίες πάνω στο τραύμα του Βιετνάμ, την απώλεια της αθωότητας και τη δυσκολία προσαρμογής του "βετεράνου" στο κοινωνικό σύνολο. Ο Όλιβερ Στόουν για το έργο του αυτό βραβεύτηκε με το Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας.

Πλοκή
1956, Μασαπέκουα, Νέα Υόρκη. Ο 10χρονος Ρον Κόβιτς παίζει με τους φίλους του σε ένα δάσος. Στα γενέθλιά του την 4η Ιουλίου, παρευρίσκεται σε μια παρέλαση της Ημέρας Ανεξαρτησίας με την οικογένειά του και την καλύτερη φίλη του Ντόνα. Το 1961, η τηλεοπτική εναρκτήρια ομιλία του Προέδρου Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι εμπνέει τον έφηβο Κόβιτς να ενταχθεί στο Σώμα Πεζοναυτών των Ηνωμένων Πολιτειών. Αφού παρακολούθησε μια παθιασμένη διάλεξη από δύο στρατολόγους των πεζοναυτών που επισκέπτονταν το γυμνάσιό του, τελικά στρατεύεται. Η απόφασή του λαμβάνει υποστήριξη από τη μητέρα του, αλλά δεν βρίσκει σύμφωνο τον πατέρα του, έναν βετεράνο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου που έχασε πολλούς από τους φίλους του στον πόλεμο. Ο Κόβιτς πηγαίνει σε έναν χορό, χορεύει με τη Ντόνα και τη φιλάει πριν φύγει για την εκπαίδευση νεοσύλλεκτων.

Τον Οκτώβριο του 1967, ο Κόβιτς είναι τώρα λοχίας Πεζοναυτών σε μια αναγνωριστική αποστολή στο Βιετνάμ, κατά τη διάρκεια της δεύτερης περιοδείας του. Αυτός και η μονάδα του σκοτώνουν αρκετούς Βιετναμέζους χωρικούς αφού τους μπερδεύουν με εχθρικούς μαχητές. Αφού συναντούν εχθρικά πυρά, φεύγουν από το χωριό και εγκαταλείπουν τον μοναδικό επιζώντα του, ένα μωρό που κλαίει. Κατά τη διάρκεια της υποχώρησης, ο Κόβιτς σκοτώνει κατά λάθος τον Γουίλσον, έναν νεαρό στρατιώτη στη διμοιρία του. Αναφέρει την ενέργεια στον προϊστάμενό του, ο οποίος αγνοεί τον ισχυρισμό του και τον συμβουλεύει να μην πει τίποτα άλλο. Τον Ιανουάριο του 1968, ο Κόβιτς τραυματίζεται σοβαρά κατά τη διάρκεια μιας μάχης, αλλά σώζεται από έναν συνάδελφό του πεζοναύτη. Παράλυτος από τη μέση του θώρακα και κάτω, περνά αρκετούς μήνες σε ανάρρωση στο Νοσοκομείο των Βετεράνων του Μπρονξ, στη Νέα Υόρκη. Οι συνθήκες στο υποχρηματοδοτούμενο και υποστελεχωμένο νοσοκομείο είναι κακές. Οι γιατροί, οι νοσοκόμες και οι υπαλλήλοι αγνοούν τους ασθενείς, κάνουν κατάχρηση ναρκωτικών και λειτουργούν χρησιμοποιώντας παλιό εξοπλισμό. Παρά τα αιτήματα των γιατρών του, ο Κόβιτς προσπαθεί απεγνωσμένα να περπατήσει ξανά με τη χρήση βραχίονας και με πατερίτσες, μόνο για να τραυματίσει σοβαρά το ένα του πόδι, σχεδόν απαιτώντας τον ακρωτηριασμό του.

Το 1969, ο Κόβιτς, που τώρα χρησιμοποιεί μόνιμα αναπηρικό καροτσάκι, επιστρέφει στο σπίτι του και στρέφεται στο αλκοόλ για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη κατάθλιψη και την απογοήτευσή του. Κατά τη διάρκεια μιας παρέλασης για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας, του ζητείται να δώσει μια ομιλία, αλλά δεν μπορεί να την ολοκληρώσει όταν ακούει ένα μωρό που κλαίει στο πλήθος, προκαλώντας του διαταραχή μετατραυματικού στρες. Ο Κόβιτς επισκέπτεται τη Ντόνα στις Συρακούσες, όπου οι δυο τους αναπολούν το παρελθόν. Ενώ παρευρίσκονται σε μια αγρυπνία για τα θύματα των πυροβολισμών στο Κεντ Στέιτ, χωρίζουν όταν η Ντόνα και άλλοι διαδηλωτές συλλαμβάνονται από την αστυνομία.

Στη Μασαπέκουα, ένας μεθυσμένος Κόβιτς έχει έντονη διαμάχη με τη μητέρα του και ο πατέρας του αποφασίζει να τον στείλει στη Βίλα Ντούλτσε, ένα μεξικανικό καταφύγιο για τραυματίες βετεράνους του Βιετνάμ. Έχει την πρώτη του σεξουαλική επαφή με μια πόρνη, την οποία ερωτεύεται μέχρι να τη δει με έναν άλλο πελάτη. Ο Κόβιτς γίνεται φίλος με τον Τσάρλι, έναν άλλο παραπληγικό άντρα, και οι δυο τους αποφασίζουν να ταξιδέψουν σε άλλο χωριό αφού τους έδιωξαν από ένα μπαρ. Αφού καυγάδισαν με τον οδηγό του ταξί, εγκλωβίζονται στην άκρη του δρόμου και μια λογομαχία τους εξελίσσεται σε καυγά. Τους παραλαμβάνει ένας διερχόμενος οδηγός που τους πηγαίνει πίσω στη Βίλα Ντούλτσε.

Ο Κόβιτς ταξιδεύει στο Άρμστρονγκ του Τέξας, όπου εντοπίζει τον τάφο του Γουίλσον. Στη συνέχεια επισκέπτεται την οικογένεια του πεσόντα πεζοναύτη στη Τζόρτζια για να ομολογήσει την ενοχή του. Η χήρα του Ουίλσον, η Τζέιμι, του λέει ότι δεν μπορεί να τον συγχωρήσει, ενώ οι γονείς του είναι πιο συμπονετικοί. Το 1972, ο Κόβιτς εντάσσεται στην οργάνωση "Βετεράνων του Βιετνάμ ενάντια στον πόλεμο" και ταξιδεύει στην Εθνική Συνέλευση των Ρεπουμπλικανών στο Μαϊάμι της Φλόριντα. Καθώς ο Ρίτσαρντ Νίξον εκφωνεί μια ομιλία αποδοχής της προεδρικής του υποψηφιότητας, ο Κόβιτς εκφράζει σε έναν δημοσιογράφο το μίσος του για τον πόλεμο και την κυβέρνηση για την εγκατάλειψη του αμερικανικού λαού. Τα σχόλιά του εξοργίζουν τους υποστηρικτές του Νίξον και η συνέντευξή του διακόπτεται όταν η αστυνομία προσπαθεί να απομακρύνει και να συλλάβει τον ίδιο και άλλους διαδηλωτές. Ο Κόβιτς και οι βετεράνοι καταφέρνουν να απελευθερωθούν από τους αξιωματικούς, να ανασυνταχθούν και να φορτίσουν ξανά την αίθουσα, αν και όχι με επιτυχία. Το 1976, ο Κόβιτς εκφωνεί μια δημόσια ομιλία στο Δημοκρατικό Εθνικό Συνέδριο στην πόλη της Νέας Υόρκης, μετά τη δημοσίευση της αυτοβιογραφίας του.
 Διανομή ρόλων 
 Τομ Κρουζ - Ρον Kόβιτς
 Μπραΐαν Λάρκιν - νεαρός Ρον Kόβιτς
 Ρέιμοντ Μπάρι - Ελι Κόβικ
 Καρολαΐν Κεΐβα - Κυρία Kόβιτς
 Τζος Έβανς - Τόμυ Κόβικ
 Σεθ Άλεν - νεαρός Τόμυ Κόβικ
 Φράνκ Γουεΐλεϊ - Τίμι Μπέρνς
 Τζέρι Λεβίν - Στίβ Μποΐερ
 Κίρα Σέντγουϊκ - Ντόνα
 Τζέσικα Προύνελ - νεαρή Ντόνα
 Ρομπ Καμιλέτι - Τόμυ Φινέλι
 Στίβεν Μπάλντουιν - Μπίλι Βόρσοβιντς
 Γουίλεμ Νταφόε - Τσάρλι
 Μάικλ Κομποράτο - Γουίλσον

 Υποδοχή 
 Κριτικές 
Βασισμένη σε 56 κριτικές, η ταινία έχει βαθμολογία 84% στο Rotten Tomatoes, με μέση βαθμολογία 7,50/10. Η συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: «Με την καθοδήγηση μιας αξέχαστης ερμηνείας του Τομ Κρουζ, το Γεννημένος την 4η Ιουλίου βρίσκει τον σκηνοθέτη Όλιβερ Στόουν να ασχολείται με θέματα που προκαλούν σκέψη με φιλόδοξο τρόπο».  Στο Metacritic έδωσε στην ταινία σταθμισμένο μέσο όρο βαθμολογίας 75 στα 100 με βάση κριτικές 16 κριτικών, υποδεικνύοντας «γενικά ευνοϊκές κριτικές». Το κοινό που συμμετείχε σε δημοσκόπηση από το CinemaScore έδωσαν στην ταινία ένα μέσο βαθμό "A−" σε μια κλίμακα Α+ έως F.

Ο Ντέιβιντ Ντένμπι του περιοδικού New York, δήλωσε ότι η ταινία ήταν «ένα αδυσώπητο, αλλά συχνά ισχυρό και σπαρακτικό έργο, στο οποίο κυριαρχούσε η παθιασμένη ερμηνεία του Τομ Κρουζ».  Ο Ρίτσαρντ Κόρλις του Time, ο Ρότζερ Ίμπερτ των Chicago Sun-Times, ο Τζιν Σίσκελ του Chicago Tribune και ο Πίτερ Τράβερς  του Rolling Stone επαίνεσαν επίσης την απόδοση του Κρουζ. Ο Βίνσεντ Κάνμπι των New York Times είπε ότι η ταινία ήταν «η πιο φιλόδοξη μη ντοκιμαντέρ ταινία που έχει γυριστεί για ολόκληρη την εμπειρία του Βιετνάμ».  Η Τζάνετ Μάσλιν, επίσης γράφοντας για τους The New York Times, επαίνεσε τη σκηνοθεσία του Στόουν, γράφοντας ότι «προσεγγίζει αμέσως τα συναισθήματα του κοινού του και διατηρεί μια απίστευτη επίδραση για δυόμισι ώρες». " Ο κριτικός του Διαδικτύου Τζέιμς Μπεραρντινέλι θεώρησε ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα της ταινίας ήταν «η αντίθεση της με την ένδοξη ψευδαίσθηση του πολέμου όπως φαίνεται από χιλιάδες μίλια μακριά στη βαρβαρότητα του από κοντά».

Η The Washington Post δημοσίευσε δύο αρνητικές κριτικές. Ο Χαλ Χίνσον αποκάλεσε την ταινία «αλλοτριωτική»,  ενώ ο Ντέσον Χάου άσκησε κριτική στην «κλαψιαρική» ερμηνεία του Κρουζ.  Η Σέιλα Μπένσον των Los Angeles Times ένιωθε ότι η ερμηνεία του Κόβιτς από τον ηθοποιό έλειπε στην ανάπτυξη χαρακτήρων.

Η ταινία δέχθηκε επίσης κριτική για τη δραματοποίηση των πραγματικών γεγονότων, που προκλήθηκε από τη δηλωμένη απόφαση του Κόβιτς να θέσει υποψηφιότητα στο Κογκρέσο ως Δημοκρατικός αντίπαλος του Καλιφορνέζου Ρεπουμπλικανού Ρόμπερτ Ντόρναν. Ως αποτέλεσμα, το Γεννημένος την 4η Ιουλίου έγινε η πρώτη ταινία του Στόουν που δέχτηκε δημόσια επίθεση στα μέσα ενημέρωσης.  Ο Ντόρναν επέκρινε την ταινία επειδή απεικόνιζε τον Κόβιτς  «[ως είναι] σε πανικό που πυροβόλησε κατά λάθος θανάσιμα τον δεκανέα του στο Βιετνάμ, επισκεπτόταν ιερόδουλες, έκανε κατάχρηση ναρκωτικών και αλκοόλ και προσέβαλε σκληρά τους γονείς του». Ο Κόβιτς απέρριψε τα σχόλιά του ως μέρος μιας εκστρατείας μίσους, και τελικά δεν κατέβηκε στις εκλογές. 

Παραπομπές

 Βιβλιογραφία 















Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Κατηγορία:Αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας 1980
Κατηγορία:Ταινίες του 1989
Κατηγορία:Ταινίες παραγωγής Universal Pictures
Κατηγορία:Αγγλόφωνες ταινίες
Κατηγορία:Αμερικανικές βιογραφικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες με μουσική σύνθεση Τζον Γουίλιαμς
Κατηγορία:Αμερικανικές πολεμικές δραματικές ταινίες
Κατηγορία:Ταινίες βασισμένες σε βιογραφίες
Κατηγορία:Ταινίες σχετικά με ακτιβιστές
Κατηγορία:Δραματικές ταινίες βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα
Κατηγορία:Ταινίες γυρισμένες στο Ντάλας
Κατηγορία:Αντιπολεμικές ταινίες για τον Πόλεμο του Βιετνάμ
Κατηγορία:Ταινίες σε σκηνοθεσία Όλιβερ Στόουν
Κατηγορία:Ταινίες σε σενάριο Όλιβερ Στόουν
Κατηγορία:Ταινίες με θέμα τη διαταραχή μετατραυματικού στρες
Κατηγορία:Ταινίες των οποίων ο σκηνοθέτης κέρδισε Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Ταινίες των οποίων ο μοντέρ κέρδισε Όσκαρ Καλύτερου Μοντάζ
Κατηγορία:Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας (Δράμα)
Κατηγορία:Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Σκηνοθεσίας
Κατηγορία:Ταινίες με ηθοποιό που κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Δράμα)