Μπέρτολτ Μπρεχτ

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ (, σε κάποια έργα ως Bert Brecht, γενν. Eugen Berthold Friedrich Brecht, 10 Φεβρουαρίου 1898 – 14 Αυγούστου 1956) ήταν Γερμανός δραματουργός, σκηνοθέτης και ποιητής του 20ού αιώνα. Θεωρείται ο πατέρας του «επικού θεάτρου» στη Γερμανία.

 Βιογραφία 
Γεννήθηκε το 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας και πέθανε το 1956 στο Ανατολικό Βερολίνο. Η μητέρα του ήταν προτεστάντισσα και ο πατέρας του ρωμαιοκαθολικός διευθυντής εταιρείας χάρτου. Είχε έναν νεότερο αδερφό, τον επιστήμονα Βάλτερ Μπρεχτ (1900-1986). Σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (1917-1921), χωρίς να είναι επιμελής στις ιατρικές σπουδές του, αφού τον κέρδιζε ήδη η λογοτεχνία. Επιστρατεύτηκε ως νοσοκόμος και υπηρέτησε κατά το τελευταίο έτος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Άρχισε να γράφει ποιήματα και θεατρικά. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του ήταν το Εγκόλπιο ευσέβειας (Hauspostille).

Κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης συνάντησε και εργάστηκε με τον συνθέτη Χανς Άισλερ (Hanns Eisler) και ανέπτυξαν φιλία ζωής. Γνώρισε επίσης τη Χελένε Βάιγκελ (Helene Weigel), τη μετέπειτα δεύτερη σύζυγό του, που τον συνόδεψε αργότερα στην εξορία μέχρι το τέλος της ζωής του.

Τον Ιανουάριο του 1919 η τότε 17χρονη εφηβική του αγάπη Πάουλα Μπάνχολτσερ του ανακοίνωσε πως έμεινε έγκυος, αλλά στην κίνηση του Μπρεχτ να τη ζητήσει σε γάμο ο πατέρας της αποκρίθηκε αρνητικά και την έστειλε μακριά, σε ένα χωριό του Άλγκοϊ. Εκεί στις 31 Ιουλίου έφερε στον κόσμο ένα αγόρι, το οποίο ονόμασε Φρανκ (Frank Banholzer, 1919-1943), ένα όνομα εμπνευσμένο από τον θεατρικό συγγραφέα Φρανκ Βέντεκιντ (Frank Wedekind, 1864-1918), τον οποίο ο Μπρεχτ είχε ως πρότυπο.

Τον Νοέμβριο του 1922 νυμφεύθηκε την τότε σύντροφό του, τραγουδίστρια της όπερας Μαριάννε Τσοφ (Marianne Zoff). Η κόρη τους Χάννε Μαριάννε Μπρεχτ (μετέπειτα ηθοποιός, γνωστή με το επώνυμο του συζύγου της ως Χάννε Χίομπ) γεννήθηκε τέσσερις μήνες αργότερα. Το 1923 προσλήφθηκε βοηθός σκηνοθέτη στο γερμανικό θέατρο του Βερολίνου υπό τη διεύθυνση του Μαξ Ράινχαρτ. Άρχισε να φοιτά στη Μαρξιστική Εργατική Σχολή και μελέτησε τον διαλεκτικό υλισμό. Το 1930 νυμφεύθηκε τη Χελένε Βάιγκελ, με την οποία απέκτησαν έναν γιο, τον συγγραφέα Στέφαν Μπρεχτ (1924-2009) και αργότερα μια κόρη, τη θεατρική ηθοποιό Μπάρμπαρα Μπρεχτ-Σαλ (1930-2015), που έγινε και η κύρια κληρονόμος και διαχειρίστρια των δικαιωμάτων του Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Η προσαρμογή της Όπερας του ζητιάνου του Τζον Γκέι με το όνομα Η όπερα της πεντάρας (Die Dreigroschenoper, 1928) σε στίχους του Μπρεχτ και μουσική Κουρτ Βάιλ προκάλεσε αίσθηση στο Βερολίνο και ο αντίκτυπός του επηρέασε την παγκόσμια σκηνή μιούζικαλ. Στην όπερα αυτή ο Μπρεχτ στηλίτευε την «καθώς πρέπει» βερολινέζικη αστική τάξη που προσήπτε στο προλεταριάτο έλλειψη ηθικής.

Το 1933, με την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, ο Μπρεχτ αυτοεξορίστηκε μέχρι το έτος 1948. Έζησε πρώτα στη Δανία και τη Φινλανδία και μετά στις ΗΠΑ καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου. Στη Μόσχα εξέδωσε σε συνεργασία με άλλους Γερμανούς συγγραφείς το περιοδικό Η Λέξη (Das Wort). Στις ΗΠΑ δέχθηκε έντονες διώξεις από το Μακαρθικό καθεστώς.

μικρογραφία|200px|δεξιά|Η όπερα της πεντάρας, αφίσα στο Βερολίνο, 1928
Μετά το τέλος του πολέμου εγκαταστάθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας και μαζί με τη Χελένε Βάιγκελ ίδρυσαν το 1949 το Μπερλίνερ Ανσάμπλ (Berliner Ensemble). Το 1950 εκλέχτηκε μέλος της Ακαδημίας Τεχνών. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΓΔ το 1951 και με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη το 1954.

 Το έργο του 
Τα έργα του χαρακτηρίζονταν αρχικά από πνεύμα καταδίκης του πολέμου και του μιλιταρισμού, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται μια αποφασιστική στροφή στη σκέψη και τη ζωή του, που εμπνέεται από τη μαρξιστική φιλοσοφία. Σημαντική ώθηση στη σχέση του με την εργατική τάξη και το κίνημά της έδωσε η μαζική εξαθλίωση που προκάλεσε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η νέα ορμητική ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στη Γερμανία.

Ο Μπρεχτ άρχισε την καριέρα του ως δραματουργός με μια σειρά πειραματισμούς, επηρεασμένος από τις εξπρεσιονιστικές τεχνικές, όπως στο έργο του Βάαλ (Baal, 1918). Με το αντιπολεμικό έργο του Ταμπούρλα μες τη νύχτα (1922) κέρδισε το Βραβείο Κλάιστ (Kleist-Preis). Ήταν θαυμαστής του Φρανκ Βέντεκιντ, ενώ επηρεάστηκε σημαντικά από το κινεζικό και το ρωσικό θέατρο. Το «διδακτικό» και «ανθρωπιστικό» θέατρο που για χρόνια υπηρέτησε ο Μπρεχτ, απηχεί τη μαρξιστική ιδεολογία του. Τότε έγραψε και το λιμπρέτο της όπερας (με μουσική του Κουρτ Βάιλ) Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόννυ (1930).

Ανάμεσα στα έτη 1937 και 1945 ο Μπρεχτ έγραψε τα σπουδαιότερα έργα του: Η ζωή του Γαλιλαίου (1937-39), Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της (1938-39), Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν (1935-41), Ο κύριος Πούντιλα και ο υπηρέτης του Μάττι (1940), Η ανασχετική άνοδος του Αρθούρου Ούι (1941), Τα οράματα της Σιμόνης Μασάρ (1940-43), Ο Σβέικ στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1942-43) και Ο κύκλος με την κιμωλίαΑυθεντικός τίτλος "Ο καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία". (1943-1945). Το 1944 έγραψε το έργο Η ιδιωτική ζωή της κυρίαρχης φυλής, μια άτεγκτη κριτική της ζωής στη Γερμανία υπό το καθεστώς του Εθνικοσοσιαλισμού.

Η παγκοσμιότητα του έργου του αναγνωρίστηκε ευρέως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Τα έργα του κλείνουν μέσα τους μια διάρκεια, καθώς αναδεικνύουν την ανθρώπινη υπόσταση. Έτσι όχι μόνο δεν καταλύθηκαν από τον χρόνο, αλλά τώρα προβάλλονται και τιμώνται περισσότερο παρά ποτέ. Είναι ο σημαντικότερος θεατρικός συγγραφέας της Γερμανόφωνης λογοτεχνίας του 20ού αιώνα.

Μετά την επιστροφή του στη Ανατολική Γερμανία το 1949, ο Μπρεχτ αφιερώθηκε στην ποίηση και τη σκηνοθεσία των έργων του. Έγραψε εκατοντάδες ποιήματα που αντανακλούν τη σταδιακή μεταστροφή του προς τη μαρξιστική-λενινιστική φιλοσοφία. Τα πιο γνωστά από αυτά είναι: Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε, Εγκώμιο στη μάθηση, Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου, Αυτό θέλω να τους πω, Να καταπολεμάτε το πρωτόγονο, Ποτέ δε σε είχα αγαπήσει τόσο πολύ, Απώλεια ενός πολύτιμου ανθρώπου, Εγκώμιο στον Κομμουνισμό, Εγκώμιο στη Διαλεκτική.

 Ελληνική βιβλιογραφία 

 Η Μάνα κουράγιο και τα παιδιά της, Ηριδανός 2024
 Τα οράματα της Σιμόν Μασσάρ, Ταξιδευτής 2024
 Ο κύκλος με την κιμωλία : Θεατρική διασκευή για παιδιά, Σοκόλη 2023
 Ιστορίες του κυρίου Κόινερ, Εκδόσεις Κείμενα 2022
 Διάλογοι Προσφύγων, Κριτική 2022
 Ο κύκλος με την κιμωλία : Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια, Παρά Πέντε 2021
 Ω, χρόνοι εσείς της νεότητός μου : Νεανικά και άλλα ποιήματα, Andy's Publishers 2021
 Ο μικροαστικός γάμος και τα μονόπρακτα του 1939, Ηριδανός 2020
 Τέσσερα μονόπρακτα του 1919, Ηριδανός 2020
 Αυτός που λέει Ναι. Αυτός που λέει Όχι, Εκδόσεις Δωδώνη 2019
 Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν, Ταξιδευτής 2018
 Ο καταποντισμός του εγωιστή Γιόχαν Φάτσερ, Σοκόλη 2018
 Η αποπλάνηση των αγγέλων, Εκδόσεις Δωδώνη 2018
 Με-τι : Το βιβλίο των παρεμβάσεων στη ροή των πραγμάτων, Εκδόσεις Καστανιώτη 2018
 Ταμπούρλα μέσα στη νύχτα, Ηριδανός 2018
 Διηγήματα, Κοροντζής 2018
 Οι Λύκοι Επιστρέφουν : Διηγήματα της Γενιάς των Ερειπίων, Gutenberg 2018
 Η μετ' εμποδίων άνοδος του Αρτούρο Ούι, Ηριδανός 2018
 Επτά Αμαρτήματα και Πέντε Δυσκολίες, ΚΨΜ 2017
 Οι ιστορίες του κ. Κούνερ, Κοροντζής 2017
 Ιστορίες ημερολογίου, Ερατώ 2016
 Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της, Κάπα Εκδόσεις 2016
 Η όπερα της πεντάρας, Κάπα Εκδόσεις 2016
 Τρίστιχα για την αγάπη : και άλλα ποιήμητα, Ερατώ 2016
 Η ζωή του Γαλιλαίου, Κάπα Εκδόσεις 2015
 Μικρό όργανο για το θέατρο, Θεμέλιο 2015
 Ο άντρας είναι άντρας : Η μεταμόρφωση του φορτωτή Γκάλυ Γκάυ στα στρατιωτικά παραπήγματα της Κιλκόας το έτος χίλια εννιακόσια είκοσι πέντε, Ύψιλον 2015
 Η Βαβυλωνιακή Σύγχυση των Λέξεων : Και άλλα 499 ποιήματα, Gutenberg 2014
 Τα οράματα της Σιμόν Μασάρ, Κοροντζής 2014
 Η μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της : Ένα χρονικό από τον Τριακονταετή πόλεμο, Ύψιλον 2014
 Τα οράματα της Σιμόν Μασάρ, Ύψιλον 2014
 Αντιγόνη, Εκδόσεις Δωδώνη 2014
 Η Αντιγόνη του Σοφοκλή : Διασκευή για τη σκηνή βασισμένη στη μετάφραση του Χαίλντερλιν, Γκόνης 2014
 Η μάνα κουράγιο και τα παιδιά της : Χρονικό από τον 30ετή πόλεμο, Εκδόσεις Δωδώνη 2014
 Ο καλός άνθρωπος του Σε Τσουάν, Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός 2014
 Τρόμος και αθλιότητα του Τρίτου Ράϊχ, Μωραΐτης 2014
 Διηγήματα, Κοροντζής 2013
 Ο καλός άνθρωπος του Σε Τσουάν, Ύψιλον 2013
 Άνοδος και πτώση της πόλης Μαχαγκόννυ, Νεφέλη 2012
 Μονόπρακτα, Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός 2012
 Η όπερα της πεντάρας, Ελευθεροτυπία 2010
 Ο κύκλος με την κιμωλία στον Καύκασο : Θρύλος σε πέντε πράξεις, Ύψιλον 2010
 Ο Οκτώβρης και η εποχή μας, Τόπος 2010
 Διόρθωση παλιών μύθων και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Καστανιώτη 2009
 Ανατομία του αστυνομικού μυθιστορήματος : Δοκίμια, Άγρα 2009
 Ποιήματα, Κοροντζής 2009
 Μάνα κουράγιο και τα παιδιά της, Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός 2009
 Τα τουφέκια της κυρίας Καρράρ, Κοροντζής 2009
 Οι δουλειές του κ. Ιουλίου Καίσαρος : Μυθιστόρημα, Κριτική 2008
 Ποιήματα, Θεμέλιο 2008
 Στη ζούγκλα των πόλεων, Ηριδανός 2008
 Ο αφέντης Πουντίλα κι ο υπηρέτης του Ματί, Ηριδανός 2008
 Οι μέρες της Κομμούνας, Ηριδανός 2008
 Ιγκόρ Στραβίνσκι: Μαύρα. Κουρτ Βάιλ: Τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Τζάκομο Πουτσίνι: Τζάννι Σκίκκι. : Ποιητικά κείμενα, στίχοι, Εθνική Λυρική Σκηνή 2007
 Ξένη ποίηση του 20ού αιώνα : Επιλογή από ελληνικές μεταφράσεις, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα 2007
 Ποιήματα – Ζωή, Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός 2007
 Για τη φιλοσοφία και το μαρξισμό, Στοχαστής 2006
 Μπαλάντα για τη Μαρία : Νέα ποικίλη ωραιοτάτη οκτώηχος, Ύψιλον 2006
 Ο κύκλος με την κιμωλία, Κοροντζής 2006
 Η όπερα της πεντάρας, Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Πάτρας 2005
 Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια : Πολιτικά κείμενα, Στοχαστής 2005
 Σάουνα και συνουσία : Και άλλα τριάντα ποικίλης φύσεως ερωτικά σονέττα, Ύψιλον 2005
 Ο καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία, Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός 2004
 Τα τραγούδια του κόσμου που αλλάζει, Περί Τεχνών 2004
 Το ρομάντσο της πεντάρας, Παρασκήνιο 2002
 Οι διάλογοι από την αγορά χαλκού, Εκδόσεις Δωδώνη 2000
 Η ζωή του Γαλιλαίου, Ερμής 2000
 Η αποπλάνηση των αγγέλων : Ερωτικά ποιήματα και τραγούδια, Εκδόσεις Δωδώνη 1998
 Η χαζή γυναίκα και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Καστανιώτη 1997
 Ιστορίες του κυρίου Κόινερ, Εκδόσεις Πατάκη 1996
 Αντιγόνη, Εκδόσεις Δωδώνη 1995
 Η όπερα της πεντάρας, Εκδόσεις Δωδώνη 1995
 Το μυθιστόρημα της πεντάρας, Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός 1995
 Διόρθωση παλιών μύθων και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Καστανιώτη 1993
 Ποιήματα, Σύγχρονη Εποχή 1992
 Ιστορίες του κ. Κόυνερ, Γράμματα 1991
 Ιστορίες του κ. Κόυνερ : Η διαλεκτική σαν τρόπος ζωής, Θεμέλιο 1991
 Για το ρεαλισμό, Σύγχρονη Εποχή 1990
 Άντρας για άντρα, Θεμέλιο 1989
 Τα όπλα της κυρα-Καρράρ, Θεμέλιο 1989
 Ιστορίες, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. 1988
 Για τη φιλοσοφία και τον μαρξισμό, Στοχαστής 1987
 Πολιτικά κείμενα, Στοχαστής 1987
 76 ποιήματα, Θεμέλιο 1983
 Αυτός που λέει ναι και αυτός που λέει όχι, Εκδόσεις Δωδώνη 1983
 Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν : Δραματική παραβολή, Ιθάκη 1981
 Η μάνα κουράγιο και τα παιδιά της : Χρονικό από τον 30ετή πόλεμο, Εκδόσεις Δωδώνη 1980 
 Ο δάσκαλος. Η Εβραία, Εκδόσεις Δωδώνη 1977 
 Μικρό όργανο για το θέατρο, Πλειάς 1974
 Ο κύκλος με την κιμωλία στον Καύκασο : Θρύλος σε πέντε πράξεις, Σχολή Μωραΐτη. Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας 1974
 Ο καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία, Μπουκουμάνης 1970
 Τρόμος και αθλιότητα του τρίτου Ράιχ, Κάλβος 1970
 Η μάνα κουράγιο και τα παιδιά της : Ένα χρονικό από τον τριακονταετή πόλεμο, Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός 1969

 Έργα 
Θεατρικά
 Baal (Βάαλ, 1918)
 Trommeln in der Nacht (Τύμπανα τη νύχτα, 1918)
 Im Dickicht der Städte (Στη ζούγκλα των πόλεων, 1921)
 Leben Eduards des Zweiten von England
 Mann ist Mann (Ο άντρας είναι άντρας, 1924)
 Die Dreigroschenoper (Η όπερα της πεντάρας, 1928)
 Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny (Opernlibretto) (Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόννυ, 1927)
 Der Ozeanflug, ή Der Lindberghflug, ή Der Flug der Lindberghs
 Das Badener Lehrstück vom Einverständnis, ή Lehrstück
 Der Jasager. Der Neinsager (Opernlibretti/Lehrstücke (Schuloper))
 Die Maßnahme (Lehrstück)
 Die heilige Johanna der Schlachthöfe (Η αγία Ιωάννα των σφαγείων, 1929)
 Die Ausnahme und die Regel (Lehrstück)
 Die Mutter (Η μάνα)
 Die Rundköpfe und die Spitzköpfe
 Die Horatier und die Kuriatier (Οι Οράτιοι και οι Κουριάτιοι) (Lehrstück)
 Furcht und Elend des Dritten Reiches (Τρόμος και αθλιότητα του Γ΄ Ράιχ, 1935) - Μωραΐτης - Εκδόσεις (μετάφρ. Ν. Κατσαούνης)
μικρογραφία|Angelique Rockas/Αγγελική Ρόκα, ως Υβέτ στο Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της, Internationalist Theatre, London

 Leben des Galilei (Η ζωή του Γαλιλαίου, 1937)

 Mutter Courage und ihre Kinder (Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της, 1939)
 Das Verhör des Lukullus (Hörspiel), αργότερα Die Verurteilung des Lukullus (Opernlibretto) (Η ανάκριση του Λούκουλλου)
 Der gute Mensch von Sezuan (Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν, 1939) ― ελλην. μετάφρ. Μάριος Πλωρίτης, «ΙΘΑΚΗ»
 Herr Puntila und sein Knecht Matti (Ο κύριος Πούντιλα και ο υπηρέτης του Μάττι, 1940)
 Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui (Η ανασχετική άνοδος του Αρθούρου ΟύιΟρθός (μεταφραστικά/εννοιολογικά) τίτλος: "Η αναχαιτίσιμη άνοδος του Αρθούρου Ούι". Έχει εσφαλμένα επικρατήσει στην ελληνική βιβλιογραφία το "ανασχετική", που όμως σημαίνει αυτήν που προκαλεί ανάσχεση και όχι αυτήν που επιδέχεται, όπως εννοεί ο πρωτότυπος -γερμανικός- τίτλος., 1941)
 Die Gesichte der Simone Machard ή Die Stimmen (Τα οράματα της Σιμόν Μασάρ ή Οι φωνές, 1941)

 Schweyk im Zweiten Weltkrieg (Ο Σβέικ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, 1943)
 Der kaukasische Kreidekreis (Ο καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία, 1944) ― ελλην. μετάφρ. Οδυσσέας Ελύτης, «ΣΧΟΛΗ ΜΩΡΑΪΤΗ»
 Die Tage der Commune (Η μέρα της Κομμούνας, 1949)
 Turandot oder Der Kongreß der Weißwäscher
 Διασκευή της Αντιγόνης
 Διασκευή του Κοριολανού του Ουίλιαμ Σαίξπηρ

 Κατάλογος Ελληνικών Παραστάσεων 
Ελληνικές θεατρικές παραστάσεις των έργων του Μπρεχτ

 Βιβλιογραφία 
 Anders, Joann-Friedrich και Klobusicky, Elizabeth: «Πρόταση ἑρμηνείας τῆς διαμάχης Μπρέχτ-Λούκατς», Ἠριδανός, 4 (1973), σσ. 91-98
 Μιχάλης Γεωργίου, «Ο ρόλος της Ιστορίας στην μπρεχτική δραματουργία», στο «Για τους σεισμούς που μέλλονται να 'ρθουν», Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2014, σσ. 223-236
 «Augsburger Brecht-Lexikon: Personen, Institutionen, Schauplätze», Jürgen Hillesheim, Königshausen & Neumann Verlag, ISBN 978-3-8260-1276-1

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 International Brecht Society
 Βιογραφία και επιλεγμένα έργα
 Ταμπούρλα μες τη νύχτα (1922)


Κατηγορία:Γερμανοί θεατρικοί συγγραφείς
Κατηγορία:Γερμανοί ποιητές
Κατηγορία:Γερμανοί σκηνοθέτες
Κατηγορία:Κάτοχοι του Βραβείου Ειρήνης Λένιν
Κατηγορία:Μαρξιστές θεωρητικοί
Κατηγορία:Μαύρη Λίστα του Χόλυγουντ
Κατηγορία:Ανατολικογερμανοί
Κατηγορία:Ανατολικογερμανική λογοτεχνία