ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ

Το ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ (αγγλικά: UEFA Europa League) είναι μία ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική διοργάνωση. Διεξάγεται μεταξύ συλλόγων από την περίοδο 2009–10 (μέχρι το 2009 διεξαγόταν με την ονομασία Κύπελλο ΟΥΕΦΑ). Θεωρείται η δεύτερη σημαντικότερη ευρωπαϊκή διασυλλογική ποδοσφαιρική διοργάνωση μετά το Τσάμπιονς Λιγκ και πριν από το Κόνφερενς Λιγκ.

 Ιστορία – Κανονισμοί 
Από το 1955 έως το 1971 διεξαγόταν το Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων, στο οποίο αρχικά συμμετείχαν ομάδες από πόλεις που διοργάνωναν διεθνείς εμπορικές εκθέσεις. Η επιτυχία του θεσμού είχε ως αποτέλεσμα να ενδιαφερθούν να συμμετάσχουν όλο και περισσότερα αθλητικά σωματεία, έτσι από το 1968 ορίστηκε να μετέχουν οι ομάδες που είχαν τερματίσει πίσω από την πρωταθλήτρια, ανεξάρτητα από την πόλη που προέρχονταν και το όνομα της διοργάνωσης απλοποιήθηκε σε Κύπελλο Εκθέσεων. Τελικά, το 1971 η UEFA αποφάσισε να αναλάβει την ευθύνη της διοργάνωσης δημιουργώντας το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ.

Σε αυτό εξαρχής ορίστηκε να δικαιούνται συμμετοχής οι ομάδες που έχουν τερματίσει μετά την πρωταθλήτρια εφόσον δεν ήταν κυπελλούχοι. Μετείχαν μία ως τέσσερις ομάδες από κάθε χώρα ανάλογα με τη θέση του κάθε πρωταθλήματος στην ειδική βαθμολογική κατάταξη της ΟΥΕΦΑ, η οποία προκύπτει από τις επιτυχίες των ομάδων στις ευρωπαϊκές διασυλλογικές διοργανώσεις.

Από την περίοδο 1999–2000 στη διοργάνωση ενσωματώθηκαν και οι κυπελλούχοι κάθε χώρας, έπειτα από την κατάργηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων. Επίσης, ορίστηκε να μετέχουν στην πρώτη φάση του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ όσοι σύλλογοι αποκλείονταν από τον τρίτο προκριματικό γύρο του Τσάμπιονς Λιγκ και στη φάση των 32 όσοι τερμάτιζαν στην τρίτη θέση των ομίλων της ίδιας διοργάνωσης. Επιπλέον, στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ μετείχαν αντιπρόσωποι τριών χωρών από τη λίστα Fair Play της ΟΥΕΦΑ καθώς και ορισμένες ομάδες που προκρίνονταν από το Κύπελλο Ιντερτότο (διοργάνωση που καταργήθηκε το 2009).

Μέχρι το 1997 η διοργάνωση διεξαγόταν με το σύστημα διπλών αγώνων νοκ άουτ και οι τελικοί ήταν διπλοί στις έδρες των δύο φιναλίστ. Από την περίοδο 1997–98 και εντεύθεν οι τελικοί είναι μονοί σε προκαθορισμένο γήπεδο. Επίσης, από το 2004 μέχρι το 2009 μετά τον πρώτο γύρο είχε καθιερωθεί μια φάση με οκτώ ομίλους των πέντε ομάδων, από τους οποίους προκρίνονταν οι τρεις. Οι 24 αυτές ομάδες (3 x 8) με τις 8 που προέρχονταν από τους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ συγκροτούσαν τις 32 ομάδες που συνέχιζαν με διπλούς αγώνες νοκ άουτ μέχρι τον μονό τελικό.

Με τις αλλαγές αυτές το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ έγινε πλέον η δεύτερη σε ενδιαφέρον συλλογική ποδοσφαιρική διοργάνωση στην Ευρώπη, ενώ από το 2000 ο νικητής της διοργάνωσης αγωνίζεται με τον αντίστοιχο του Τσάμπιονς Λιγκ στον τελικό του Σούπερ Καπ.

Σύμφωνα με τον κανονισμό ο κατ’ έτος νικητής αποκτά ένα αντίγραφο του κυπέλλου ενώ το αυθεντικό θα το κατακτήσει όποιο σωματείο κερδίσει το κύπελλο τρεις φορές συνεχώς ή πέντε φορές συνολικά.

 Νέα μορφή 
Τον Σεπτέμβριο του 2008 ανακοινώθηκαν αλλαγές στη δομή της διοργάνωσης, που την έφεραν στα πρότυπα του Τσάμπιονς Λιγκ. Σύμφωνα με αυτές, από την περίοδο 2009–10 η διοργάνωση μετονομάστηκε σε ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ και διεξάγεται σε 12 ομίλους από 4 ομάδες, οι οποίες δίνουν διπλούς αγώνες (και όχι μονούς, όπως γινόταν ως το 2009) μεταξύ τους.Πρώτο Θέμα , Στα πρότυπα του Τσάμπιονς Λιγκ το νέο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, 26 Σεπτεμβρίου 2008. Καταργήθηκε επίσης το Κύπελλο Ιντερτότο και στη διοργάνωση μετέχουν τρεις ομάδες από κάθε χώρα (δύο από το πρωτάθλημα και η κυπελλούχος), εκτός από όσες χώρες βρίσκονται στις πρώτες θέσεις της κατάταξης της ΟΥΕΦΑ, που στέλνουν επιπλέον ομάδες και τις τρεις τελευταίες που στέλνουν μόνο την κυπελλούχο.

Μετά τους προκριματικούς γύρους, σχηματίζονται οι 12 όμιλοι των 4 ομάδων, στους οποίους μετέχουν και οι αποκλεισμένες ομάδες του τελευταίου προκριματικού γύρου του Τσάμπιονς Λιγκ. Οι δύο πρώτες ομάδες των ομίλων (σύνολο 24) και οι 8 τρίτες των ομίλων του Τσάμπιονς Λιγκ προκρίνονται στη φάση των 32 και στη συνέχεια ακολουθούν διπλοί αγώνες νοκ άουτ, μέχρι τον μονό τελικό.Για τελευταία φορά ίσχυσε την σεζόν 2023-2024.

Την σεζόν 2024-2025 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το σύστημα της λίγκας (league phase) που αντικατέστησε τη φάση των ομίλων. Με το νέο σύστημα, μετά τα προκριματικά προκύπτουν 36 ομάδες. Αυτές ανάλογα με τον συντελεστή της ομάδας στην κατάταξη της UEFA (club coefficient) κατανέμονται σε 4 γκρουπ δυναμικότητας αποτελούμενα από 9 ομάδες το καθένα . Η κάθε ομάδα αντιμετωπίζει 8 ομάδες (2 ομάδες από το κάθε γκρουπ δυναμικότητας ) παίζοντας 4 παιχνίδια εντός έδρας και 4 παιχνίδια εκτός έδρας ( Από το κάθε γκρουπ 1 αγώνας διεξάγεται εντός έδρας και ένας εκτός). Σχηματίζεται ενιαία βαθμολογία .

Μετά την ολοκλήρωση της league phase, οι 8 πρώτες ομάδες οδηγούνται στην φάση των 16 απευθείας, ενώ οι ομάδες από την ένατη μέχρι και την εικοστή τέταρτη θέση οδηγούνται στα knockout playoffs , μια ενδιάμεση φάση, όπου διεξάγονται διπλοί νοκ άουτ αγώνες . Οι νικητές αυτών των αγώνων οδηγούνται στην φάση των 16 όπου θα αντιμετωπίσουν μια από τις πρώτες 8. Ακολουθούν διπλοί νοκ άουτ αγώνες μέχρι τον μόνο τελικό σε ουδέτερη έδρα . 

 Λογότυπα 
Ακολουθούν τα λογότυπα που έχουν χρησιμοποιηθεί στη διοργάνωση ως σήμερα:designtagebuch.de Aus UEFA-Pokal wird UEFA Europa League

 Οι νικητές 
 (#) Αριθμός τίτλου κάθε ομάδας

 Περίοδος Νικητής Κύπελλο ΟΥΕΦΑ (1972–2009) 1971–72  1972–73  1973–74  1974–75  1975–76  (2) 1976–77  1977–78  1978–79  (2) 1979–80  1980–81  1981–82  1982–83  1983–84  (2) 1984–85  1985–86  (2) 1986–87  (2) 1987–88  1988–89  1989–90  (2) 1990–91  1991–92  1992–93  (3) 1993–94  (2) 1994–95  1995–96  1996–97  1997–98  1998–99  (2) 1999–2000  2000–01  (3) 2001–02  (2) 2002–03  2003–04  2004–05  2005–06  2006–07  (2) 2007–08  2008–09  ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ (2009–Σήμερα) 2009–10  2010–11  (2) 2011–12  (2) 2012–13  2013–14  (3) 2014–15  (4) 2015–16  (5) 2016–17  2017–18  (3) 2018–19  (2) 2019–20  (6) 2020–21  2021–22  (2) 2022–23  (7) 2023–24  2024–25  (3)

 Οι τελικοί συνοπτικά 
 † Αποτέλεσμα μετά από παράταση * Ο αγώνας οδηγήθηκε στα πέναλτι (σκορ των πέναλτι) § Η ομάδα κέρδισε με το χρυσό γκολ # Η ομάδα κέρδισε με τον κανόνα του εκτός έδρας γκολ

 Περίοδος Χώρα Νικητής Σκορ Φιναλίστ Χώρα Γήπεδο Θεατές Κύπελλο ΟΥΕΦΑ (1972–2009) 1971–72   2–1    Στάδιο Μόλινιου, Γουλβερχάμπτον 45.000 1–1  Γουάιτ Χαρτ Λέιν, Λονδίνο 54.000 1972–73   3–0    Άνφιλντ, Λίβερπουλ 41.169 0–2  Στάδιο Μπέκελμπεργκ, Μενχενγκλάντμπαχ 35.000 1973–74   2–2    Γουάιτ Χαρτ Λέιν, Λονδίνο 46.281 2–0  Ντε Κάιπ, Ρότερνταμ 59.000 1974–75   0–0    Ραινστάντιον, Ντύσσελντορφ 42.000 5–1  Στάδιο Ντίκμαν, Ένσχεντε 21.000 1975–76   3–2    Άνφιλντ, Λίβερπουλ 56.000 1–1  Ολυμπιακό Στάδιο, Μπρυζ 32.000 1976–77  #  1–0    Στάδιο Κομουνάλε, Τορίνο 75.000 1–2 border|23px|Ισπανία Σαν Μαμές, Μπιλμπάο 43.000 1977–78   0–0    Σταντ Αρμάντ-Τσεζάρι, Μπαστιά 15.000 3–0  Στάδιο Φίλιπς, Αϊντχόφεν 27.000 1978–79   1–1    Στάδιο Ερυθρού Αστέρα, Βελιγράδι 87.000 1–0  Ραινστάντιον, Ντύσσελντορφ 45.000 1979–80  #  2–3    Στάδιο Μπέκελμπεργκ, Μενχενγκλάντμπαχ 25.000 1–0  Βάλτσταντιον, Φραγκφούρτη 59.000 1980–81   3–0    Πόρτμαν Ρόουντ, Ίπσουιτς 27.532 2–4  Ολυμπιακό Στάδιο, Άμστερνταμ 28.500 1981–82   1–0    Νιού Ουλέβι, Γκέτεμποργκ 42.548 3–0  Φόλκσπαρκσταντιον, Αμβούργο 60.000 1982–83   1–0    Στάδιο Χέιζελ, Βρυξέλλες 55.000 1–1  Στάδιο Ντα Λουζ, Λισαβόνα 80.000 1983–84   1–1    Στάδιο Κονστάν Φάντεν Στοκ, Βρυξέλλες 40.000 1–1 *  Γουάιτ Χαρτ Λέιν, Λονδίνο 46.205 1984–85   3–0    Στάδιο Σόστοι, Σεκεσφέχερβαρ 30.000 0–1  Σαντιάγο Μπερναμπέου, Μαδρίτη 90.000 1985–86   5–1    Σαντιάγο Μπερναμπέου, Μαδρίτη 85.000 0–2  Ολυμπιακό Στάδιο, Βερολίνο 15.000 1986–87   1–0    Νιού Ουλέβι, Γκέτεμποργκ 50.023 1–1  Τάνανταϊς Παρκ, Νταντί 20.911 1987–88   0–3    Γήπεδο Ντε Σαρριά, Βαρκελώνη 42.000 3–0 *  Στάδιο Ούλριχ Χάμπερλαντ, Λεβερκούζεν 22.000 1988–89   2–1    Στάδιο Σαν Πάολο, Νάπολη 83.000 3–3  Νέκαρσταντιον, Στουτγκάρδη 67.000 1989–90   3–1    Στάδιο Κομουνάλε, Τορίνο 45.000 0–0  Στάντιο Παρτένιο-Αντριάνο Λομπάρντι, Αβελλίνο 32.000 1990–91   2–0    Σαν Σίρο, Μιλάνο 68.887 0–1  Ολυμπιακό Στάδιο, Ρώμη 70.901 1991–92  #  2–2    Στάδιο Ντέλλε Άλπι, Τορίνο 65.377 0–0  Ολυμπιακό Στάδιο, Άμστερνταμ 42.000 1992–93   3–1    Βεστφάλενσταντιόν, Ντόρτμουντ 37.000 3–0  Στάδιο Ντέλλε Άλπι, Τορίνο 62.781 1993–94   1–0    Στάδιο Ερνστ Χάπελ, Βιέννη 47.500 1–0  Σαν Σίρο, Μιλάνο 80.326 1994–95   1–0    Στάδιο Ένιο Ταρντίνι, Πάρμα 22.062 1–1  Σαν Σίρο, Μιλάνο 80.754 1995–96   2–0    Ολυμπιακό στάδιο, Μόναχο 62.000 3–1 border|23px|Γαλλία Σταντ ντι Παρκ Λεσκέρ, Μπορντώ 36.000 1996–97   1–0    Πάρκσταντιον, Γκελζενκίρχεν 56.000 0–1 *  Σαν Σίρο, Μιλάνο 83.000 1997–98   3–0   border|23px|Γαλλία Παρκ ντε Πρενς, Παρίσι 44.412 1998–99   3–0    Στάδιο Λουζνικί, Μόσχα 61.000 1999–2000   0–0 *    Στάδιο Πάρκεν, Κοπεγχάγη 38.919 2000–01   5–4 §    Βεστφάλενσταντιόν, Ντόρτμουντ 48.050 2001–02   3–2    Ντε Κάιπ, Ρότερνταμ 45.611 2002–03   3–2 †    Στάδιο Ολίμπικο, Σεβίλλη 52.972 2003–04   2–0    Νιού Ουλέβι, Γκέτεμποργκ 39.000 2004–05   3–1    Στάδιο Ζοζέ Αλβαλάδε, Λισαβόνα 47.085 2005–06   4–0    Στάδιο PSV, Αϊντχόφεν 33.100 2006–07   2–2 *    Χάμπντεν Παρκ, Γλασκώβη 47.602 2007–08   2–0    Σίτι οφ Μάντσεστερ Στέιντιουμ, Μάντσεστερ 43.878 2008–09   2–1 †    Στάδιο Σούκρου Σαρατσόγλου, Κωνσταντινούπολη 37.357 ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ (2009–Σήμερα) 2009–10   2–1 †    Φόλκσπαρκσταντιον, Αμβούργο 49.000 2010–11   1–0    Στάδιο Λάνσνταουν Ρόουντ, Δουβλίνο 45.391 2011–12   3–0    Εθνικό Στάδιο, Βουκουρέστι 52.347 2012–13   2–1    Άμστερνταμ Αρίνα, Άμστερνταμ 46.163 2013–14   0–0 *    Στάδιο Γιουβέντους, Τορίνο 33.120 2014–15   3–2    Εθνικό Στάδιο, Βαρσοβία 45.000 2015–16   3–1    Ζανκτ Γιάκομπ-Παρκ, Βασιλεία 34.429 2016–17   2–0    Φρέντς Αρίνα, Σόλνα 46.961 2017–18   3–0   border|23px|Γαλλία Παρκ Ολεμπίκ Λιοναί, Ντεσίν-Σαρπιέ 55.768 2018–19   4–1    Μπακού, Μπακού 51.370 2019–20   3–2    Στάδιο Κολωνίας, Κολωνία 0 2020–21   1–1 *    Στάδιο του Γκντανσκ, Γκντανσκ 9.412 2021–22   1–1 *    Στάδιο Ραμόν Σάντσεθ Πιθχουάν, Σεβίλλη 38.842 2022–23   1–1 *    Αρένα Πούσκας, Βουδαπέστη 61.476 2023–24   3–0    Ντούμπλιν Αρένα, Δουβλίνο 47.135 2024–25   1–0    Σαν Μαμές, Μπιλμπάο 49.224

 Τίτλοι και συμμετοχές σε τελικούς 
Το κύπελλο έχουν κατακτήσει σύλλογοι προερχόμενοι από 11 διαφορετικές χώρες, ενώ μέχρι τον τελικό έχουν φτάσει σύλλογοι από συνολικά 16 χώρες. Τις περισσότερες κατακτήσεις έχουν οι ισπανικές ομάδες με 12 τρόπαια και ακολουθούν οι ιταλικές και οι αγγλικές με 10 και οι γερμανικές με 6. Πιο άτυχες μπορεί να θεωρηθούν οι γαλλικές ομάδες, καθώς δεν έχουν καταφέρει να κατακτήσουν το κύπελλο παρά τις πέντε παρουσίες σε τελικό.

Αξίζει να αναφερθεί ότι 11 φορές και οι δυο φιναλίστ προέρχονταν από την ίδια χώρα. Υπήρξαν τέσσερις τελικοί με ιταλικές ομάδες (1990, 1991, 1995, 1998), τρείς με αγγλικές (1972, 2019, 2025), δύο με ισπανικές (2007, 2012) και από ένας με γερμανικές (1980) και πορτογαλικές (2011).

 Σύνολο τίτλων ανά σύλλογο 
 Σύλλογος Τίτλοι Φιναλίστ Έτη κατάκτησης Έτη φιναλίστ  7 0 2006, 2007, 2014, 2015, 2016, 2020,  2023 —  3 2 1991, 1994, 1998 1997, 2020  3 1 1977, 1990, 1993 1995  3 1 1973, 1976, 2001 2016  3 1 1972, 1984, 2025 1974  3 0 2010, 2012, 2018 —  2 2 1975, 1979 1973, 1980  2 0 1985, 1986 —  2 0 1982, 1987 —  2 0 1995, 1999 —  2 0 1974, 2002 —  2 0 2003, 2011 —  2 0 2013, 2019 —  2 0 1980, 2022 —  1 2 2017 2021, 2025  1 1 1983 1984  1 1 1992 2017  1 1 1988 2024  1 0 1978 —  1 0 1981 —  1 0 1989 —  1 0 1996 —  1 0 1997 —  1 0 2000 —  1 0 2004 —  1 0 2005 —  1 0 2008 —  1 0 2009 —  1 0 2021 —  1 0 2024 —  0 3 — 1983, 2013, 2014  0 3 — 1999, 2004, 2018  0 2 — 1993, 2002  0 2 — 1988, 2007  0 2 — 1977, 2012  0 2 — 2000, 2019  0 2 — 2008, 2022  0 2 — 1991, 2023  0 1 — 1972  0 1 — 1975  0 1 — 1976  0 1 — 1978  () 0 1 — 1979  0 1 — 1981  0 1 — 1982  0 1 — 1985  0 1 — 1986  0 1 — 1987  0 1 — 1989  0 1 — 1990  0 1 — 1992  0 1 — 1994  0 1 — 1996  0 1 — 1998  0 1 — 2001  0 1 — 2003  0 1 — 2005  0 1 — 2006  0 1 — 2009  0 1 — 2010  0 1 — 2011  0 1 — 2015

 Σύνολο τίτλων ανά χώρα 
 Χώρα Τίτλοι Φιναλίστ Σύλλογος Τίτλοι Φιναλίστ  14 5  7 0  3 0  2 0  1 0  1 0  0 2  0 2  0 1  10 9  3 1  3 1  2 0  1 2  1 0  0 2  0 1  0 1  0 1  10 8  3 2  3 1  2 0  1 0  1 0  0 2  0 1  0 1  0 1  7 9  2 2  2 0  1 1  1 0  1 0  0 2  0 1  0 1  0 1  0 1  4 3  1 1  2 0  1 0  0 1  0 1  2 5  2 0  0 3  0 1  0 1  2 0  2 0  2 0  1 0  1 0  1 2  1 1  0 1  1 1  1 0  0 1  1 0  1 0  0 5  0 3  0 1  0 1  0 4  0 2  0 1  0 1  0 1  () 0 1  0 1  0 1  0 1  0 1

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 




Κατηγορία:ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ
Κατηγορία:Κύπελλο ΟΥΕΦΑ
Κατηγορία:Πολυεθνικά επαγγελματικά αθλητικά πρωταθλήματα