Αγιαστούρα

Αγιαστούρα ή αγιαστήρα ή ραντιστήρι ονομάζεται η δέσμη βασιλικού που μαζί με το Σταυρό χρησιμοποιεί ο ιερέας για να ραντίζει τους πιστούς με τον αγιασμό. Επίσης ονομάζεται το δοχείο όπου τοποθετείται ο αγιασμός,Ακαδημία Αθηνών, λεξικό, λήμμα "αγιαστήρα" και το μυροδοχείο σε σχήμα αχλαδιού με ψηλό λαιμό, με το οποίο γίνεται το ράντισμα. Επίσης λέγεται και ράντιστρο ή ραντιστήρι διότι μ' αυτό ραντίζει ο ιερέας τους πιστούς. Το αντίστοιχο σκεύος στην Καθολική Εκκλησία λέγεται aspergillum.

Παλαιότερα, ή και σήμερα κατά τόπους ονομάζεται και φωτιστήρα (η).Κούμας Μ. Κωνσταντίνος, "Λεξικόν δια τους μελετώντας τα των παλαιών Ελλήνων συγγράμματα", Βιέννη, 1826, τόμος Β', λήμμα "ράντιστρον". Το τετράστιχο:
Φεύγετε να φεύγωμε
γιατ' έρχετ' ο τρελλόπαπας
με την αγιαστούρα του
και με τη βρεχτούρα του

κατά τη λαϊκή παράδοση λέγεται από τους καλλικαντζάρους την παραμονή των Φώτων. Είναι γνωστό ανά την Ελλάδα με διάφορες παραλλαγές.Νικ. Πολίτης, Παραδόσεις, 2, 1304. Αναφέρεται στο Ακαδημία Αθηνών, Λεξικό, λήμμα "αγιαστήρα". Στην παραλλαγή της Ίμβρου, οι καλλικάντζαροι ονομάζουν την αγιαστούρα "χαρχατζούκα".Νικόλαος Πολίτης, Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού: Παραδόσεις - Μέρος Α΄, 1904, σ. 341: "Φύγετε να φύγουμι/μη μας φτάση ου πάπαδους/με την ξίγκλα'σ το λαιμό/και με την χαρχατζούκα του.  Και ξίγκλα λεν το πετραχήλι και χαρχατζούκα τη φωτιστήρα" (αναφέρεται στο μύθο των καλικαντζάρων). 

Παραπομπές

Κατηγορία:Λειτουργικά σκεύη
Κατηγορία:Εκφράσεις