Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων

Η Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων είναι μία από τις 74 περιφερειακές ενότητες της χώρας και μία από τις τέσσερις της Περιφέρειας Ηπείρου. 

Η Π.Ε. Ιωαννίνων είναι μία από τις μεγαλύτερες σε έκταση της Ελλάδας και καταλαμβάνει τη μισή περίπου έκταση του γεωγραφικού διαμερίσματος της Ηπείρου, και βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά της χώρας. Συνορεύει βόρεια με την Αλβανία (με τους Νομούς Κορυτσάς και Αργυροκάστρου), δυτικά με την Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας, νότια με τις Περιφερειακές Ενότητες Άρτας και Πρέβεζας και ανατολικά με τις Περιφερειακές Ενότητες Γρεβενών, Τρικάλων και Καστοριάς.

Πρωτεύουσα της Π.Ε. Ιωαννίνων είναι η ομώνυμη πόλη, η οποία αποτελεί το οικονομικό και διοικητικό κέντρο τόσο της Π.Ε., αλλά και ολόκληρης της Ηπείρου. Άλλες σημαντικές κωμοπόλεις και χωριά είναι η Κόνιτσα, το Μέτσοβο, η Ζίτσα, οι Καλαρρύτες, η Αρχαία Δωδώνη, τα Ζαγοροχώρια και το Δελβινάκι.

Ιστορία
Πολιτική ιστορία
Διοικητικά ο Νομός Ιωαννίνων χωριζόταν μέχρι το 1997 σε τέσσερις επαρχίες: 
ΕπαρχίαΈδρα ΕπαρχίαςΔωδώνηςΙωάννιναΚόνιτσαςΚόνιτσαΜετσόβουΜέτσοβοΠωγωνίουΔελβινάκι

 Περιοχές 
Τα Ιωάννινα αλλά και η ευρύτερη περιοχή είναι πλούσια τόσο σε μνημεία από τη μακραίωνη ιστορία τους, όσο και σε φυσικές ομορφιές. Η λίμνη Παμβώτις αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας των Ιωαννίνων. Ολόκληρος ο νομός ενδείκνυται για πεζοπορία και ορειβασία, οι περιηγήσεις δίνουν την ευκαιρία για μοναδική επαφή με το ατόφιο φυσικό περιβάλλον. Πασίγνωστα για την ιδιαίτερη και άγρια ομορφιά τους είναι τα Ζαγοροχώρια. Ο Δήμος Πωγωνίου ειναι γνωστός για τα παραδοσιακά πανηγύρια που αποτελούν τον σημαντικότερο θεσμό κοινωνικής συνοχής και διατήρησης της τοπικής ταυτότητας. Χαρακτηρίζονται από την κυριαρχία του Πωγωνήσιου Πολυφωνικού Τραγουδιού, το οποίο έχει εγγραφεί στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Τα πανηγύρια πραγματοποιούνται κυρίως κατά τους θερινούς μήνες. Το γλωσσικό ιδίωμα  της περιοχής του Πωγωνίου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική διαλεκτολογία. Όπως και οι χοροί κύροι χορόι του Πωγωνίου είναι ο Πωγωνήσιος, ο Τσάμικος κ.α. Η Κόνιτσα μια από τις ομορφότερες ακριτικές περιοχές όχι μόνο της Ηπείρου, αλλά ολόκληρης της Ελλάδας και το Μέτσοβο, που εντυπωσιάζει τον επισκέπτη με το ορεινό του τοπίο, το παραδοσιακό του χρώμα. Τέλος το σημαντικότερο αρχαιολογικό αξιοθέατο του νομού Ιωαννίνων, αλλά και ολόκληρης της Ηπείρου, είναι ο αρχαιολογικός χώρος της Δωδώνης.

Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων
εναλλ.=Νομός Ιωαννίνων, Δήμοι, Δημοτικές ενότητες, βουνά, ποτάμια, λίμνες, οδικό δίκτυο|μικρογραφία|Πολιτικός Χάρτης του Νομού Ιωαννίνων
Από το 2011 και με την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης», ο νομός Ιωαννίνων αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων (με έδρα τα Ιωάννινα) της Περιφέρειας Ηπείρου. Με την συνένωση και συγχώνευση των Δήμων όπως προέβλεπε το Πρόγραμμα, οι νέοι δήμοι που προέκυψαν είναι οι:
ΔήμοςΈδραΠληθυσμός(2011)Βορείων ΤζουμέρκωνΠράμαντα5.714ΔωδώνηςΑγία Κυριακή9.693ΖαγορίουΑσπράγγελοι3.724ΖίτσαςΕλεούσα14.766ΙωαννιτώνΙωάννινα112.486ΚόνιτσαςΚόνιτσα6.362ΜετσόβουΜέτσοβο6.196ΠωγωνίουΚαλπάκι (Ιστορική έδρα: Δελβινάκι)8.960
 Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, έως το 2010 και σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καποδίστριας δείτε: Διοικητική διαίρεση νομού Ιωαννίνων

 Για την πλήρη διοικητική διαίρεση της Π.Ε. Ιωαννίνων όπως ισχύει από το 2011 σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», δείτε: Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων

 Κατάλογος ποταμών του Νομού Ιωαννίνων 
ΠοταμόςΜήκος (χλμ.)Κύριες ΠηγέςΕκβολές1Αχελώος<center>220<center> Βόρεια Πίνδος<center>Ιόνιο2Θύαμις (Καλαμάς)<center>115<center>Δούσκο<center>Ιόνιο3Άραχθος<center>110<center>Βόρεια Πίνδος<center>Αμβρακικός4Λούρος<center>80<center>Τόμαρος<center>Αμβρακικός5Αώος<center>70 (260)Αναφέρεται το τμήμα του ποταμού στο ελληνικό έδαφος και σε παρένθεση το συνολικό μήκος του ποταμού<center>Λύγκος, Βόρεια Πίνδος<center>Αδριατική

 Διοίκηση 
 Αντιπεριφερειάρχες

ΌνομαΑπόΈωςΣημειώσειςΤατιάνα Καλογιάννη20112019Πρώτη αντιπεριφερειάρχηςΚωνσταντίνος Σιαράβας2019Σήμερα

 Πρόσβαση και μεταφορές 
Η πρόσβαση στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων γίνεται κατά κύριο λόγο οδικώς. Οι μετακινήσεις στο εσωτερικό της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων πραγματοποιούνται με τα δρομολόγια του ΚΤΕΛ Ιωαννίνων και τα ράδιο ΤΑΞΙ Ιωαννίνων.

 Πρόσβαση 

Από Αθήνα: Μέσω της Ολυμπίας και της Ιόνιας Οδού.
Από Άρτα: Μέσω της Ιόνιας Οδού.
Από Θεσσαλονίκη:Mέσω της Εγνατίας Οδού.

 Μέσα ενημέρωσης 
 Τηλεόραση100px Ραδιόφωνο100px Εφημερίδες-Περιοδικά120pxΒήμα Τηλεόραση:  Ήπειρος TV1:  ITV:

Παραπομπές