Νομός Πρέβεζας

Ο Νομός Πρέβεζας υπήρξε μια αυτοδιοικητική δομή της Ελλάδος, στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Ηπείρου και καταλάμβανε την έκταση των σημερινών δήμων Πρέβεζας, Ζηρού και Πάργας. Άρχων του Νομού ήταν ο εκάστοτε νομάρχης Πρέβεζας. Ο Νομός Πρέβεζας καταργήθηκε το 2010 με το Ν.3852/2010 (Πρόγραμμα Καλλικράτης). Σήμερα αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας, μια υποδιαίρεση της  Περιφέρειας Ηπείρου. Βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη της Ηπείρου. Συνορεύει προς βορρά με τους νομούς Θεσπρωτίας και Ιωαννίνων, ανατολικά με το νομό Άρτας και βρέχεται από τον Αμβρακικό κόλπο και δυτικά βρέχεται από το Ιόνιο Πέλαγος. Ο πληθυσμός του φτάνει τους 57.491 κατοίκους (απογραφή 2011) και έχει πρωτεύουσα την Πρέβεζα. Η θέση του νομού, η μορφολογία του εδάφους και το ήπιο κλίμα του είναι τα βασικά πλεονεκτήματα που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα του. Βασικές ασχολίες των κατοίκων είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία και η αλιεία. Πρώιμα φρούτα και λαχανικά, εσπεριδοειδή, λάδι, ελιές και δημητριακά είναι τα κύρια προϊόντα του νομού.

 Ιστορική εξέλιξη
Ο Νομός Πρέβεζας συστάθηκε µε την υπογραφή του Βασιλικού Διατάγματος (Β.Δ.) «Περί διοικητικής διαιρέσεως των Νέων Χωρών» του 1915.Βλ. Β.Δ. 31.3.1915, που δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 120/1.4.1915. Ο Νομός αποτελείτο από δύο υποδιοικήσεις: 1) την Υποδιοίκηση Πρεβέζης µε έδρα την Πρέβεζα, στην οποία υπήχθη και τμήμα της πρώην Υποδιοικήσεως Φιλιππιάδος (το υπόλοιπο της οποίας εντάχθηκε στον Νομό Άρτας) και 2) την Υποδιοίκηση Μαργαριτίου µε έδρα την Πάργα. Το 1916, η έδρα της Υποδιοίκησης Μαργαριτίου μεταφέρθηκε από την Πάργα στο Μαργαρίτι. Το 1925, η Υποδιοίκηση Λευκάδος αποσπάστηκε από τον Νομό Κέρκυρας και εντάχθηκε στον Νομό Πρέβεζας. Τον Νοέμβριο του 1927, οι Υποδιοικήσεις μετονομάσθηκαν σε Επαρχίες. Ο Νομός Πρέβεζας διαιρείτο σε τέσσερις επαρχίες: Πρέβεζας, Λευκάδας, Μαργαριτίου και Φιλιππιάδος. Το 1928, η Υποδιοίκηση Πρέβεζας μετονομάστηκε σε Νικοπόλεως. Το 1936, µε τον Αναγκαστικό Νόμο (A.Ν.) 353 «Περί συστάσεως Νομού Θεσπρωτίας», η Επαρχία Μαργαριτίου (εκτός από έξι Κοινότητες) ενσωματώθηκε στον νεοσυσταθέντα Νομό Θεσπρωτίας. Έτσι, ο Νομός Πρέβεζας αποτελείτο, πλέον, από τις επαρχίες Λευκάδας, Νικοπόλεως και Φιλιππιάδος. Το 1940, ο Νομός Πρέβεζας διαιρείτο σε δύο επαρχίες: Νικοπόλεως και Λευκάδας. Το 1946, οι κοινότητες Αγιάς, Αµµουδιάς, Ανθούσας, Θέμελου, Καστρίου, Κορώνης, Μεσοποτάμου, Πάργας, Σταυροχωρίου, και Τουρκοπάλουκου, οι οποίες το 1936 είχαν υπαχθεί στον Νομό Θεσπρωτίας, επανήλθαν διοικητικά στον Νομό Πρέβεζας. Την ίδια χρονιά, µε τον Α.Ν. 953 η Επαρχία Λευκάδας αποσπάστηκε από τον Νομό Πρέβεζας αποτελώντας ξεχωριστό ομώνυμο Νομό. Μετά τις νέες αλλαγές στον διοικητικό χάρτη της χώρας, ο Νομός Πρέβεζας διέθετε µόνο µία Επαρχία, αυτήν της Νικοπόλεως, η οποία από το 1948, µε το Β.∆. «Περί διοικητικών μεταβολών μεταξύ οµόρων Νομών και Επαρχιών» μετονομάστηκε σε Επαρχία Νικοπόλεως και Πάργας.Για λεπτομέρειες στην εξέλιξη της διοικητικής διαίρεσης του Νομού Πρεβέζης, βλ. Αλέξανδρος Θ. Δρακάκης & Στυλιανός Ι. Κούνδουρος, Αρχεία περί της συστάσεως και εξελίξεως των Δήμων και Κοινοτήτων (1836 - 1939) και της διοικητικής διαιρέσεως του Κράτους, τ. Β΄, Αθήνα, 1940, σελ. 627-633. Για τα διοικητικά όρια του Νομού Πρεβέζης, βλ. Γιάννης Γκλαβίνας (ταξινόμηση-επιμέλεια), Αρχείο Νομαρχίας Πρέβεζας (1945 - 1950), έκδοση Γενικών Αρχείων του Κράτους - Τμήματος Γενικού Ευρετηρίου,  Αθήνα, 2013, σελ. 2-3.

 Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας 

Από το 2011 και με την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης», ο νομός Πρέβεζας αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας της Περιφέρειας Ηπείρου (με έδρα την Πρέβεζα). Με τη συνένωση και συγχώνευση των Δήμων, όπως προέβλεπε το Πρόγραμμα, οι νέοι δήμοι του Νομού Πρέβεζας είναι οι ακόλουθοι:
ΔήμοςΈδραΠληθυσμός(2011)ΖηρούΦιλιππιάδα13.892ΠάργαςΚαναλλάκι (Ιστορική έδρα: Πάργα)11.866ΠρέβεζαςΠρέβεζα31.733
 Για την πλήρη διοικητική διαίρεση της Π.Ε. Πρέβεζας όπως ισχύει από το 2011 σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», δείτε:Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Πρέβεζας 

 Δείτε επίσης 
Διοικητική διαίρεση νομού Πρέβεζας

Κατάλογος νομαρχών Πρέβεζας 1915-2010

Κατάλογος βουλευτών Πρέβεζας

 Προστατευόμενες τοποθεσίες 
Η παράκτια θαλάσσια ζώνη από την περιοχή της Πάργας (ακρ. Κελαδιό) ως το ακρωτήριο Άγιος Θωμάς στη Λυγιά Πρέβεζας είναι προστατευόμενος βιότοπος του Natura 2000 με κωδικό GR2140003.
αριστερά|μικρογραφία|Ποτάμι και θάλασσα, στο ακρωτήριο Κελαδιό του Νομού Πρέβεζας

 Αναφορές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας