Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (εν συντομία: Π.Δ.Ε.) είναι μία από τις 13 περιφέρειες της Ελλάδας. Αποτελεί το δευτεροβάθμιο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) που αποτελείται από τους πρώην νομούς, πλέον περιφερειακές ενότητες (Π.Ε.), Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας και Ηλείας και καλύπτει παράλληλα το μέρος του βόρειου και το βορειοδυτικό τμήμα της Πελοποννήσου,  με τους νομούς: Νομός Αχαΐας και Νομός Ηλείας η οποία καλύπτει ένα (κομμάτι εδάφους της Πε­λο­πον­νήσου.) καθώς και το δυτικό τμήμα της Στερεάς Ελλάδας. Καταλαμβάνει έκταση 11.336 τ.χλμ. και ο μόνιμος πληθυσμός της ανέρχεται σε 648.220 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021 από την ΕΛ.ΣΤΑΤ.. Μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα της περιφέρειας είναι η Πάτρα.

Η περιφέρεια δεν πρέπει να συγχέεται με τη γεωγραφική έννοια της δυτικής Ελλάδας, η οποία περιλαμβάνει επίσης την Ήπειρο και τα νησιά του Ιονίου Πελάγους.

Από 1 Σεπτεμβρίου 2019 Περιφερειάρχης είναι ο Νεκτάριος Φαρμάκης.

Η περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης 0,861 μονάδων και είναι ο έκτος υψηλότερος στην ελληνική επικράτεια.

 Οικονομία 
Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας ήταν 8,3 δισεκατομμύρια € το 2018, αποτελώντας Το 4,5% της ελληνικής οικονομίας. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ προσαρμοσμένο ως προς την αγοραστική δύναμη ήταν 15.200€ ήτοι το 50% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 κρατών μελών τη χρονιά εκείνη. Το ΑΕΠ ανά εργαζόμενο ήταν το 65% του μέσου όρου της ΕΕ.

 Κλίμα 
Η περιφέρεια έχει ζεστά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες. Τα καλοκαίρια είναι κατά βάση ηλιόλουστα στις παραλιακές περιοχές, ενώ στις ορεινές περιοχές ο καιρός είναι πιο βροχερός και νεφελώδης. Στον Ερύμανθο, στο Παναχαϊκό όρος και το Αροάνιο όρος χιονίζει συχνά τον χειμώνα. Στις πεδινές περιοχές οι υψηλές θερμοκρασίες του χειμώνα είναι γύρω στους 10 με 15 °C.

Διοικητική διαίρεση

Η περιφέρεια διαιρείται σε τρεις περιφερειακές ενότητες, στους οποίους υπάγονται οι 19 δήμοι της. Οι περιφερειακές ενότητες ταυτίζονται γεωγραφικά με τους αντίστοιχους νομούςΑναφέρονται τα δημογραφικά στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού βάσει της απογραφής του 2011..
Περιφερειακή ενότηταΔήμοςΈκτασηΠληθυσμόςΈδρα ΑιτωλοακαρνανίαςΑγρινίου1246,689.691ΑγρίνιοΑκτίου-Βόνιτσας 662,914.644ΒόνιτσαΑμφιλοχίας1091,814.979ΑμφιλοχίαΘέρμου3345.712ΘέρμοΙεράς Πόλης Μεσολογγίου674,132.048ΜεσολόγγιΝαυπακτίας870,425.065ΝαύπακτοςΞηρομέρου 584,810.206Αστακός ΑχαΐαςΑιγιαλείας729,446.990ΑίγιοΔυτικής Αχαΐας 572,225.633Κάτω ΑχαΐαΕρυμάνθου582,98.211ΧαλανδρίτσαΚαλαβρύτων1065,59.223ΚαλάβρυταΠατρέων333,14215.922Πάτρα ΗλείαςΑνδραβίδας-Κυλλήνης354,122.552ΛεχαινάΑνδρίτσαινας-Κρεστένων419,211.200ΚρέστεναΑρχαίας Ολυμπίας544,911.153Αρχαία ΟλυμπίαΖαχάρως275,78.654ΖαχάρωΉλιδας401,929.347ΑμαλιάδαΠηνειού155,121.625ΓαστούνηΠύργου455,145.365Πύργος

Περιφερειακές εκλογές 2023

Ο στηριζόμενος από το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, εν ενεργεία περιφερειάρχης και εκ νέου υποψήφιος, Νεκτάριος Φαρμάκης, επανεξελέγη για δεύτερη θητεία, από τον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών του 2023, με σημαντική διαφορά έναντι του, στηριζόμενου από το κόμμα της ελάσσονος αντιπολίτευσης, ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής, ανθυποψηφίου του, Σπύρου Σκιαδαρέση, ο οποίος κατέλαβε τη δεύτερη θέση. Στον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών του 2023 και μοναδικό που διεξήχθη, στις 8 Οκτωβρίου, από τους 673.351 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους συμμετείχαν 394.403 (ποσοστό 58,57%).

Υποψήφιος ΠεριφερειάρχηςΣυνδυασμόςΚόμμα Στήριξης%
1ου γύρουΨήφοι 1ου γύρου%
2ου γύρουΨήφοι 2ου γύρουΣύνολο εδρώνΝεκτάριος ΦαρμάκηςΝεκτάριος Φαρμάκης Μπροστά για όλουςΝέα Δημοκρατία59,03217.907--27Σπύρος ΣκιαδαρέσηςΝέα Δυτική Ελλάδα - Ενωμένοι ΜπορούμεΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής13,1748.634 - -7Κώστας ΚαρπέταςΜαζί Αλλάζουμε - Δυτική ΕλλάδαΑνεξάρτητοι + ΣΥΡΙΖΑ11,7543.383 - -6Σωτήρης ΠαρίσηςΛαϊκή Συσπείρωση Δυτικής ΕλλάδαςΚΚΕ9,6035.430 - -5Βασίλης ΧατζηλάμπρουΑντίσταση Πολιτών Δυτικής ΕλλάδαςΛΑΪΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ2,9210.798 - -0Γιώργος ΚολλιόπουλοςΟι Νέοι της Δυτικής Ελλάδας -2,117.788 - -0Χρήστος ΚοσίναςΑριστερή Παρέμβαση Αντικαπιταλιστική Κίνηση στη Δυτική ΕλλάδαΑΝΤΑΡΣΥΑ1,425.535 - -0

2019
Στις περιφερειακές εκλογές του 2019 εξελέγη περιφερειάρχης ο Νεκτάριος ΦαρμάκηςΥπουργείο Εσωτερικών, εκλογικά αποτελέσματα 2019 ..

+Υποψήφιος ΠεριφερειάρχηςΣυνδυασμόςΚόμμα Στήριξης%1ου γύρουΨήφοι 1ου γύρου%2ου γύρουΨήφοι 2ου γύρουΣύνολο εδρώνΝεκτάριος ΦαρμάκηςΌλα από την αρχήΝέα Δημοκρατία36,96%143.72156,33%168.43119Απόστολος ΚατσιφάραςΔυτική Ελλάδα - Δικαίωμα στην ΠρόοδοΚίνημα ΑλλαγήςΣΥΡΙΖΑ32,93128.03243,67%129.46717Κώστας ΣπηλιόπουλοςΔυτική Ελλάδα ΜΠΡΟΣΤΑ -12,2147.4806Νίκος ΚαραθανασόπουλοςΛαϊκή Συσπείρωση Δυτικής ΕλλάδαςΚΚΕ8,0531.3144Βασίλης ΧατζηλάμπρουΑντίσταση πολιτών Δυτικής Ελλάδας Λαϊκή Ενότητα3,3012.8362Ανδρέας ΝικολακόπουλοςΠατριωτική Αυγή για τη Δυτική ΕλλάδαΧρυσή Αυγή2,6910.4421Κώστας ΠαπακωνσταντίνουΟικολογική Δυτική ΕλλάδαΟικολόγοι Πράσινοι2,479.6051Χρήστος ΚοσίναςΑριστερή Παρέμβαση - Αντικαπιταλιστική Κίνηση στη Δυτική ΕλλάδαΑΝΤΑΡΣΥΑ1,395.3991

2014
Στις περιφερειακές εκλογές του 2014 που έγιναν τον Μάιο επανεξελέγη περιφερειάρχης ο Απόστολος Κατσιφάρας.Τα αποτελέσματα στις Περιφέρειες και σε μεγάλους Δήμους, Ριζοσπάστης, 26-5-2014.

+Υποψήφιος / Συνδυασμός Κόμμα%1ου γύρουΨήφοι 1ου γύρου%2ου γύρουΨήφοι 2ου γύρουΣύνολο εδρώνΑπόστολος Κατσιφάρας / ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ – ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ -23,06%92.46250,50%153.02831Ανδρέας Κατσανιώτης / ΜΑΖΙ ΝΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ / Νέα Δημοκρατία19,85%79.61049,50%149.9845Βασίλης Χατζηλάμπρου / ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣΣΥΡΙΖΑ16,81%67.4064Θύμιος Σώκος / ΔΥΤΙΚΗ ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑΔΗΜΑΡ12,68%50.8623Νίκος Καραθανασόπουλος / ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΚΕ8,80%35.2842Χρήστος Ρήγας / ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΥΓΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑΧρυσή Αυγή7,82%31.3382Γιάννης Ζαφειρόπουλος / ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ -3,26%13.0691Παναγιώτης Λαλιώτης / ΓΕΦΥΡΑ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΑΝΕΛ2,94%11.7941Γιώργος Κανελλης / ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΙ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ Οικολόγοι Πράσινοι2,73%10.9571Δημήτρης Δεσύλλας/ ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΑΝΤΑΡΣΥΑ2,04%8.1871Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών, εκλογικά αποτελέσματα 2014
2010
Οι πρώτες εκλογές για τα όργανα της περιφέρειας διεξήχθησαν στις 7/14 Νοεμβρίου 2010. Βασικοί διεκδικητές ήταν ο Απόστολος Κατσιφάρας, τότε υφυπουργός Δικαιοσύνης, και ο Γεώργιος Παπαναστασίου, πρόεδρος του ΤΕΕ Αιτωλοακαρνανίας.

Χαρακτηριστικό της αναμέτρησης υπήρξε ότι ανάμεσα στους εννέα υποψήφιους περιφερειάρχες, δεν συμπεριλαμβανόταν ούτε ένας απερχόμενος νομάρχης ή δήμαρχος. Αντίθετα, βρίσκονταν τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές Αχαΐας (Απόστολος Κατσιφάρας, Νίκος Καραθανασόπουλος, Νίκος Τσούκαλης και Αλέξανδρος Χρυσανθακόπουλος) και ένας τέως ευρωβουλευτής (Δημήτρης Δεσύλλας).

Τα αναλυτικά αποτελέσματα είχαν ως εξής:

Εγγεγραμμένοι: 699.916Α΄ γύρος: Ψήφισαν 439.701 (62,82%). Επ' αυτών έγκυρα 390.118 (88,72%), άκυρα 29.674 (6,75%), λευκά 19.909 (4,53%)Β΄ γύρος: Ψήφισαν 291.690 (41,68%). Επ' αυτών έγκυρα 252.309 (86,50%), άκυρα 18.377 (6,30%), λευκά 21.004 (7,20%)
ΠαράταξηΣτήριξηα΄ γύροςβ΄ γύροςΈδρεςΨήφοι%Ψήφοι%Απόστολος Κατσιφάρας - Δυτική ΕλλάδαΠΑΣΟΚ169.00243,32142.89156,6331Γεώργιος Παπαναστασίου - Ζούμε ΔυτικάΝΔ104.14826,70109.41843,3712Νικόλαος Καραθανασόπουλος - Λαϊκή Συσπείρωση Δυτικής ΕλλάδαςΚΚΕ43.45511,143Κωνσταντίνος Παπακωνσταντίνου - Οικολογική Δυτική ΕλλάδαΟικ-Πρ15.9694,091Νίκος Τσούκαλης - Δημοκρατική Οικολογική Ανασύνθεση Δυτικής ΕλλάδαςΔΗΜΑΡ15.0773,861Βασίλης Χατζηλάμπρου - Αντίσταση Πολιτών Δυτικής ΕλλάδαςΣΥΡΙΖΑ14.4153,701Αλέξανδρος Χρυσανθακόπουλος - Ελπίδα για τη Δυτική ΕλλάδαΛΑΟΣ11.8423,041Δημήτρης Δεσύλλας - Αριστερή Παρέμβαση / Αντικαπιταλιστική ΚίνησηΑΝΤΑΡΣΥΑ8.8922,281Χρήστος Ρήγας - Εθνική Συσπείρωση για τη Δυτική ΕλλάδαΧΑ7.3181,880Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών, εκλογικά αποτελέσματα 2010

Παλαιότερες μορφές

Η σημερινή διοικητική μορφή και διαίρεση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας καθιερώθηκε το 2011, κατ' εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του προγράμματος «Καλλικράτης».

Υφίσταται ως περιφέρεια από το 1987 με τη σημαντική διαφορά ωστόσο συγκριτικά με το σήμερα ότι δεν αποτελούσε Ο.Τ.Α. και η σύσταση της ως διοικητική διαίρεση, όπως και οι άλλες περιφέρειες, είχε χαρακτήρα κατά βάσιν επικουρικό για την κεντρική διοίκηση της χώρας, ενώ ο εκάστοτε γενικός γραμματέας ήταν διορισμένος από την κυβέρνηση και όχι εκλεγμένος περιφερειάρχηςΠ.Δ. 51/87 - «Καθορισμός των Περιφερειών της Χώρας για τον σχεδιασμό, προγραμματισμό και συντονισμό της Περιφερειακής Ανάπτυξης».Ν.1622/86 - «Τοπική Αυτοδιοίκηση - Περιφερειακή Ανάπτυξη - Δημοκρατικός Προγραμματισμός», (ΦΕΚ 92/τ.Α΄/14-7-1986), Εφημερίς της Κυβερνήσεως..

Για την παλαιότερη διοικητική διαίρεση που είχε καθιερωθεί με το σχέδιο «Καποδίστριας» το 1997, δείτε τα εξής λήμματα:
 Διοικητική διαίρεση Νομού Αιτωλοακαρνανίας (1998-2010)
 Διοικητική διαίρεση Νομού Αχαΐας (1998-2010)
 Διοικητική διαίρεση Νομού Ηλείας (1998-2010)
 Διατελέσαντες περιφερειάρχες (διορισμένοι έως το 2010)
 ΠεριφερειάρχηςΣταθόπουλος Τάσσος, Αυτοί είναι οι διατελέσαντες Περιφερειάρχες Δυτικής Ελλάδας, thebest.gr, 27 Μαΐου 2019, ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2022.  Έναρξη Θητείας  Λήξη Θητείας  Πολιτικό Κόμμα Βαγγέλης Γιαννακούλιας  24 Ιουνίου 1986  29 Μαΐου 1989  ΠΑΣΟΚ Ασημάκης Καφετζής  3 Αυγούστου 1989  14 Μαΐου 1990  ? Δημήτρης Αϊβαλής  16 Μαΐου 1990  9 Μαΐου 1991  Νέα Δημοκρατία Ηλίας Βεσδρεβάνης  13 Μαΐου 1991  25 Σεπτεμβρίου 1992  Νέα Δημοκρατία Παναγιώτης Λαμπρόπουλος  5 Οκτωβρίου 1992  8 Νοεμβρίου 1993  Νέα Δημοκρατία Βασιλική Μόσιαλου  11 Νοεμβρίου 1993  20 Οκτωβρίου 1996  ΠΑΣΟΚ Γιώργος Μουτσόπουλος  21 Οκτωβρίου 1996  31 Δεκεμβρίου 1997  ΠΑΣΟΚ Κώστας Παπαδημητρίου  8 Ιανουαρίου 1998  22 Νοεμβρίου 2000  ΠΑΣΟΚ Νίκος Μπελιβάνης  25 Μαΐου 2000  1 Σεπτεμβρίου 2003  ΠΑΣΟΚ Γιάννης Παπατσάκωνας  4 Σεπτεμβρίου 2003  10 Μαρτίου 2004  ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Καββαδάς  11 Μαρτίου 2004  10 Νοεμβρίου 2006  Νέα ΔημοκρατίαΣπύρος Σπυρίδων  11 Νοεμβρίου 2006  31 Δεκεμβρίου 2010  Νέα Δημοκρατία Απόστολος Κατσιφάρας  1 Ιανουαρίου 2011  31 Αυγούστου 2019  ΠΑΣΟΚ Νεκτάριος Φαρμάκης  1 Σεπτεμβρίου 2019  Σημερινός  Νέα Δημοκρατία

Παραπομπές

 Πηγές 
 Τροποποίηση της Απόφασης με αριθμό 11247/28.12.2012 (ΦΕΚ 3465/Β΄/28.12.2012) και Θέμα «Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού−Κατοικιών 2011 που αφορούν στον Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας», Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 698 (20 Μαρτίου 2014).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 ΥΠ.ΕΣ. Οργανόγραμμα.
 ΥΠ.ΕΣ. Διοικητική διάρθρωση.