Απόλυση (λειτουργική)

Απόλυση στη λειτουργική ονομάζεται το τελευταίο μέρος της θρησκευτικής ιεροτελεστίας, που επισημαίνεται η λήξη, οπότε και απολύονται οι πιστοί εκ του Ιερού Ναού.

Απολύσεις έχουν ο Όρθρος, η Θεία Λειτουργία, ο Εσπερινός καθώς και τα Μυστήρια. Επίσης απόλυση (όπως και έναρξη) έχει κάθε εκκλησιαστική ακολουθία, Μεσονυκτικό, Απόδειπνο, Ώρες κ.λπ..

Η απόλυση της Θείας Λειτουργίας αρχίζει από του σημείου που ο λειτουργός ευλογεί τους πιστούς δια της ευχής «Σώσον ο Θεός τον λαόν Σου κτλ.» μέχρι του «Δι΄ ευχών των Αγίων Πατέρων κτλ.» αντί του οποίου όμως κατά τις Λειτουργίες από της Ανάστασης μέχρι της Αναλήψεως ψάλλεται το «Χριστός ανέστη».
Σημειωτέον ότι η κατά το διάστημα της απόλυσης η ψαλλόμενη «οπισθάμβωνος ευχή»«Οπισθάμβωνος ευχή» ονομάστηκε επειδή παλαιότερα λεγόταν ακριβώς πίσω από τον άμβωνα υπό τύπου ευαγγελικής παραγγελίας. Επειδή όμως περί την απόλυση ο χώρος αυτός κατακλύζεται από πιστούς, η ευχή πλέον αυτή λέγεται από την Ωραία Πύλη. που αρχίζει με τις λέξεις «Ο ευλογών τους ευλογούντας Σε Κύριε κτλ» είναι έργο εξαίρετης καλλιλογίας που οφείλεται στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Η δε φράση «Εν ειρήνη προέλθωμεν» αποτελεί σύσταση προς τους πιστούς όπως απέλθουν του ναού πληρούμενοι  αγάπης και ομόνοιας.

Υπάρχουν δυο είδη απολύσεων, η μικρή και η μεγάλη. Επίσης σε κάθε ευχή της απολύσεως προστίθεται το όνομα του αγίου της ημέρας ή το χαρακτηριστικό της δεσποτικής εορτής που επιτελείται. Οδηγίες για το πότε χρησιμοποιείται η μεγάλη ή η μικρή απόλυση, καθώς και για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εορτών που προστίθενται υπάρχουν στο Τυπικό της Εκκλησίας.

Στο καθολικό τυπικό η λατινική λειτουργία τελειώνει με τη φράση του ιερέα Ite missa est, που σημαίνει «πηγαίνετε, αυτή είναι η απόλυση».

Σημειώσεις

Κατηγορία:Λειτουργική