Άλλεν Γκίνσμπεργκ

Ο Άλεν Γκίνσμπεργκ (Ορθή γραφή: Άλεν Γκίνσμπεργκ, Αγγλικά: Irwin Allen Ginsberg, 3 Ιουνίου 1926 – 5 Απριλίου 1997) ήταν Αμερικανός ποιητής. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς των μπητ, γνωστός κυρίως για τα ποιήματά του Ουρλιαχτό (Howl), Καντίς (Kaddish) και Αμερική (America).

 Βιογραφία 
Ο Γκίνσμπεργκ γεννήθηκε το 1926 στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ και μεγάλωσε στο Πάτερσον. Ο πατέρας του, Λουίς Γκίνσμπεργκ, ήταν δάσκαλος και ποιητής, φέρνοντας από νωρίς τους δύο γιους του σε επαφή με την ποίηση. Η μητέρα του, Ναόμι Λεβί Γκίνσμπεργκ ήταν επίσης δασκάλα και παράλληλα μέλος του κομμουνιστικού κόμματος, γεγονός που συνδυάστηκε με συμμετοχή του ίδιου του Γκίνσμπεργκ σε αρκετές πολιτικές συγκεντρώσεις, από νεαρή ηλικία.  Το 1935, η Ναόμι Γκίνσμπεργκ εμφάνισε στοιχεία νευρικού κλονισμού και τα επόμενα χρόνια η ψυχική της υγεία παρέμεινε ασταθής συνοδευόμενη από μακροχρόνιες παραμονές της σε ψυχιατρικές κλινικές, με κρίσεις επιληψίας και συμπτώματα παράνοιας. Η προβληματική σχέση του Γκίνσμπεργκ με τη μητέρα του, αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά στο ποίημα του Καντίς.

Σε ηλικία μόλις έντεκα ετών, ο Γκίνσμπεργκ επέδειξε πρώιμα δείγματα ευαισθητοποίησής του σε πολιτικά ζητήματα, μαζεύοντας αποκόμματα με ειδήσεις από εφημερίδες της εποχής και δημιουργώντας ένα ιστορικό ημερολόγιο και αργότερα αποστέλλοντας σχετικές επιστολές του στην εφημερίδα New York Times. Παράλληλα έγραφε έστελνε άρθρα και ποιήματα σε τοπικές εφημερίδες του Πάτερσον, όπως οι The Morning Call και Paterson Evening News. Το 1941, στο γυμνάσιο, ήρθε σε επαφή με το έργο του Γουόλτ Γουίτμαν μετά από απαγγελία ποιήματός του από την καθηγήτριά του, Φράνσις Ντούρμπιν, γεγονός που ο ίδιος ο Γκίνσμπεργκ αναφέρει ως μία από τις πιο ξεχωριστές στιγμές των σχολικών του χρόνων. 

Το 1943 αποφοίτησε από το γυμνάσιο και άρχισε νομικές σπουδές με υποτροφία στο κολέγιο του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Εκεί γνώρισε τον Λουσιέν Καρ και μέσω αυτού αρκετούς από τους μελλοντικούς συγγραφείς της μπητ γενιάς, όπως τον Τζακ Κέρουακ και τον Γουίλιαμ Μπάροουζ. Η περίοδος αυτή υπήρξε ταραχώδης για τον Γκίνσμπεργκ, περιλαμβάνοντας μια προσωρινή αποβολή του από το πανεπιστήμιο, καθώς και πειραματισμούς του με ψυχοτρόπες ουσίες που συνεχίστηκαν για πολλά χρόνια. Παράλληλα, φαίνεται πως αποφάσισε οριστικά να αφοσιωθεί στην ποίηση. Τον Ιούνιο του 1949 συνελήφθη για συμμετοχή σε κλοπές τις οποίες είχαν διαπράξει φίλοι του. Ως ενναλακτική επιλογή απέναντι στην φυλάκισή του, οι πρώην καθηγητές του Μαρκ βαν Ντόρεν και Λάιονελ Τρίλινγκ, φρόντισαν να εκτίσει την ποινή του στο ψυχιατρικό ινστιτούτο του πανεπιστημίου, όπου παρέμεινε για συνολικά οκτώ μήνες και στο διάστημα αυτό συνδέθηκε φιλικά με το συγγραφέα Καρλ Σόλομον, ο οποίος ακολουθούσε θεραπεία για την κατάθλιψη.

Τον Οκτώβριο του 1955, ο Γκίνσμπεργκ απήγγειλε δημόσια ένα μέρος του ποιήματός του Ουρλιαχτό στην Six Gallery του Σαν Φρανσίσκο, ενώ στην εκδήλωση συμμετείχαν ακόμα οι ποιητές Γκάρι Σνάιντερ και Μάικλ Μακλούρ. Ο εκδότης Λώρενς Φερλινγκέττι, ο οποίος παρευρέθηκε στην εκδήλωση, προσφέρθηκε άμεσα να δημοσιεύσει το έργο του, στον εκδοτικό του οίκο City Lights. Το Ουρλιαχτό δημοσιεύτηκε τελικά το 1956 με μία εισαγωγή του Ουίλιαμ Κάρλος Ουίλιαμς. Πολύ σύντομα απαγορεύτηκε ως άσεμνο, αλλά έπειτα από μια σειρά δικών επετράπη τελικά να συνεχιστεί η κυκλοφορία του.

Τα επόμενα χρόνια, μαζί με τον ποιητή Πίτερ Ορλόφσκι, πραγματοποίησε ταξίδια στο Παρίσι, στην Ταγγέρη, στο Μεξικό, στο Περού, στην Ελλάδα, στην Αφρική και στην Ινδία. Ειδικότερα η παραμονή του στην Ινδία είχε διάρκεια 18 μήνες και συνδυάστηκε με μία ευρύτερη πνευματική και θρησκευτική αναζήτησή του, που κατέληξε στο να ασπαστεί τον βουδισμό. Επέστρεψε στην Αμερική το 1963 συμμετέχοντας στο Συνέδριο Ποίησης του Βανκούβερ μαζί με αρκετούς ακόμα σύγχρονους πειραματικούς ποιητές.

Στην περίοδο του πολέμου του Βιετνάμ συμμετείχε ενεργά στις αντιπολεμικές διαδηλώσεις, ενώ σε όλη τη διάρκεια των δεκαετιών του 1970 και του 1980 είχε γενικά έντονη πολιτική δράση, με συμμετοχή σε κινήματα υπέρ των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων, κατά της κατοχής πυρηνικών όπλων ή για την προστασία του περιβάλλοντος. 

Αποτέλεσε μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων, ιδιότητα με την οποία προσπάθησε να προωθήσει το σύνολο της μπητ λογοτεχνίας, ενώ το 1986 έγινε επίτιμος καθηγητής φιλολογίας στο Κολέγιο του Μπρούκλιν. Το 1993 τιμήθηκε επίσης από τον υπουργό πολιτισμού της Γαλλίας, Ζακ Λανγκ, με το Μετάλλιο Τεχνών και Γραμμάτων Chevalier des Arts et des Lettres (Ιππότης Γραμμάτων και Τεχνών). Πέθανε το 1997 στη Νέα Υόρκη.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Έργα του Γκίνσμπεργκ 
 Howl and Other Poems (1956)
 Kaddish and Other Poems (1961)
 Reality Sandwiches (1963)
 The Yage Letters (1963) – αλληλογραφία του με τον William S. Burroughs
 Planet News (1968)
 The Gates of Wrath: Rhymed Poems 1948–1951 (1972)
 The Fall of America: Poems of These States (1973)
 Iron Horse (1972)
 Mind Breaths (1978)
 Plutonian Ode: Poems 1977–1980 (1982)
 Collected Poems: 1947–1980 (1984)
 White Shroud Poems: 1980–1985 (1986)
 Cosmopolitan Greetings Poems: 1986–1993 (1994)
 Howl Annotated (1995)
 Iluminated Poems (1996)
 Selected Poems: 1947–1995 (1996)
 Death and Fame: Poems 1993–1997 (1999)

Ελληνικές εκδόσεις

Σύγχρονη Ποίηση 2, εισ.-μτφρ. Τζένη Μαστοράκη, Μπουκουμάνης 1974.Ποιήματα, μτφρ. Άρης Μπερλής, Άκμων 1978, 1980,  Συνέχεια, 1990, δίγλωσση,  Άγρα, 2008, με τίτλο: Ουρλιαχτό, Καντίς και άλλα ποιήματα.
Πλουτώνια Ωδή και άλλα ποιήματα 1977-1980, μτφρ. Τάσος Σαμαρτζής,  Απόπειρα 1982, συμπληρωμένη 1985, 2002.Ποιήματα, μτφρ. Πάνος Πανασσής, Εκδοτική Θεσσαλονίκης 1983, 1998.
Ουρλιαχτό, μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, Δημήτρης Πουλικάκος, Ελεύθερος Τύπος 1987, 2002.Συναντήσεις με τον Έζρα Πάουντ: Ημερολογιακές σημειώσεις, μτφρ.-σημειώσεις Ανθή Χατζηασλάνη, Χάος και Κουλτούρα 1991.
Ημερολόγια, επιμ.-επιλογή-μτφρ. Σπύρος Μεϊμάρης, Βιβλιοπωλείο της Εστίας 1993.Ουρλιαχτό δίγλωσση έκδοση, εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις Γιάννης Λειβαδάς, Ηριδανός 2007.Σειρά φυλλαδίων ποίησης: Allen Ginsberg - Μπλουζ του πορθμού του Μπέρινγκ, μετάφραση Γ. Λειβαδάς, Άκρον 2000.Ανθολογία Μπιτ Ποίησης, εισαγωγή, μετάφραση Γ. Λειβαδάς, Ροές 2003.Ποιητές του κόσμου, εισαγωγή, μετάφραση Γ. Λειβαδάς, Έλευσις 2007.Ανθολογία Αμερικανικής Ποίησης του Εικοστού Αιώνα εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις Γ. Λειβαδάς, Ηριδανός 2007.Τα Οράματα Μιας Απίθανης Γενιάς/Στοιχεία για την Beat Generation, συγγραφή, επιμέλεια, μετάφραση. Γ. Λειβαδάς, Κέδρος 2011.Beat Ανάλεκτα, επιμέλεια, μετάφραση, υπεύθυνος ύλης: Γιάννης Λειβαδάς (Bibliotheque 2020)Διελκυστίνδα / 35 ποιητές του 20ου αιώνα, μετάφραση: ΓΙάννης Λειβαδάς (Bibliotheque 2021)
Άλεν Γκίνσμπεργκ - Ποιήματα, προλεγόμενα, μετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς (Bibliotheque 2022)
Άλεν Γκίνσμπεργκ - Ουρλιαχτό, προλεγόμενα, μετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς (Bibiotheque 2022)

 Πηγές 
 Miles Barry, Ginsberg: A Biography, Virgin Publishing Ltd (2001) ISBN 0-7535-0486-3.
 Schumacher Michael, Dharma Lion: A Biography of Allen Ginsberg,'' St. Martin's Press (1994).

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 O Άλεν Γκίνσμπεργκ στην Αθήνα
 Γιάννης Λειβαδάς: «Σχετικά με τον Γκίνσμπεργκ και το Ουρλιαχτό».
 The Allen Ginsberg Trust.
 Poets.org - Περιέχει ποιήματα και σχετικά άρθρα.
 Naropa Audio Archives: Allen Ginsberg class (August 6th, 1976) - Διαλέξεις του Γκίνσμεργκ (αρχεία ήχου).
 Blue Neon Alley – Allen Ginsberg directory - Αρχείο συνδέσμων για τον Γκίνσμπεργκ και το έργο του.
 Ραδιοφωνική συνέντευξη στον Don Swaim (CBS Radio).

Κατηγορία:Αμερικανοί ποιητές
Κατηγορία:ΛΟΑΤ πρόσωπα από τις ΗΠΑ
Κατηγορία:Υποστηρικτές ψυχεδελικών ναρκωτικών
Κατηγορία:Αντικουλτούρα δεκαετίας 1960