Μπελίζ

Η ΜπελίζΥπηρεσία Εκδόσεων — Διοργανικό εγχειρίδιο σύνταξης κειμένων — Παράρτημα A5 (Κατάλογος χωρών, εδαφών και νομισμάτων) () ή Μπελίζε είναι ανεξάρτητη χώρα της Κεντρικής Αμερικής, στις βορειοδυτικές ακτές της Καραϊβικής. Η έκτασή της είναι μόλις 22.966 τ. χιλιόμετρα και ο πληθυσμός 417.634 κάτοικοι που συγκροτείται από διάφορες φυλές, σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2025. Αποτελεί μια χερσαία παράκτια λωρίδα που εκτείνεται από νοτιοδυτικά προς βορειοανατολικά με συνολικό μήκος 278 χλμ. και συνορεύει νοτιοδυτικά με τη Γουατεμάλα και βορειοανατολικά με το Μεξικό, όριο του οποίου είναι ο ποταμός Όντο, ενώ ανατολικά βρέχεται από την Καραϊβική. Πρωτεύουσα είναι σήμερα η Μπελμοπάν που οικοδομήθηκε μετά το 1961 όταν τότε μεγάλος τυφώνας κατέστρεψε την παλιά πρωτεύουσα Πόλη του Μπελίζ που βρίσκεται 80 χλμ. μακριά από τη σημερινή και η οποία συνεχίζει να αποτελεί το σπουδαιότερο εμπορικό και πολυπληθές κέντρο της χώρας.

 Ιστορία 
Η Μπελίζ, πρώην Βρετανική Ονδούρα, απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία τον Σεπτέμβριο του 1981.

 Ταραχές του 2005 

Στις 13 Ιανουαρίου 2005 η κυβέρνηση του Σαΐντ Μούσα ανακοίνωσε τον προϋπολογισμό για το οικονομικό έτος 2005-2006. Ο προϋπολογισμός περιείχε μεγάλες φορολογικές ανατιμήσεις σε διάφορες επιχειρήσεις και προϊόντα πρώτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων ανατιμήσεις της τάξης του 11% στον φόρο πώλησης ακίνητης περιουσίας, 5% σε οικονομικά ιδρύματα, 8% στον καπνό και 100% ανατίμηση στο ρούμι. Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι οι καινούργιες αυξήσεις είναι εφάμιλλες με τις αυξήσεις που θεσπίστηκαν το 1998 από την προηγούμενη κυβέρνηση του Ενωμένου Δημοκρατικού Κόμματος (UDP). Οι νέοι φόροι, σε συνδυασμό με τη χρόνια, κατ' ισχυρισμό, οικονομική κακοδιαχείριση και διαφθορά από τη μεριά του Ενωμένου κόμματος του Λαού (PUP) ήταν η αφορμή για μαζικές διαδηλώσεις μπροστά από το κτήριο της Εθνοσυνέλευσης στις 15 Ιανουαρίου. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και στη διάρκεια της επόμενης εβδομάδας.

Στις 20 Ιανουαρίου οι επιχειρηματίες και τα εργατικά συνδικάτα δήλωσαν ότι προχωρούν σε κινητοποιήσεις και μαζική διήμερη απεργία. Η παροχή νερού διακόπηκε σε όλη τη χώρα, καθώς οι υπάλληλοι της επιχείρησης υδροδότησης δεν προσήλθαν στην εργασία τους. Στις 21 Ιανουαρίου τα τοπικά δημοσιογραφικά πρακτορεία ανέφεραν διάσπαρτα επεισόδια στην πρωτεύουσα Μπελμοπάν, όπως πυρπόληση κυβερνητικών κτηρίων και οδοφράγματα οργανωμένα από τους διαδηλωτές. Μπουκάλια και πέτρες εκτοξεύτηκαν εναντίον υπουργών καθώς έμπαιναν στο κυβερνητικό κτήριο. Επενέβησαν η αστυνομία και ο στρατός για να διαλύσουν τη συγκέντρωση. Η κυβέρνηση είχε, θεωρητικά, εγκαταστήσει κάμερες παρακολούθησης και οχυρωματικό στα κτήρια που ήταν πιθανόν να συγκεντρωθούν οι διαδηλωτές.

Ήταν η τρίτη φορά που ελάμβαναν χώρα ταραχές αυτού του τύπου. Η πρώτη φορά ήταν στη δεκαετία του 1950 και η δεύτερη φορά στη δεκαετία του 1980, όταν κατατέθηκε για ψήφιση ένα σχέδιο νόμου που παραχωρούσε ένα τμήμα της χώρας στη Γουατεμάλα.

Η Αξιωματική Αντιπολίτευση οργάνωσε δημόσια διαδήλωση στις 21 Ιανουαρίου στο Μπελμοπάν. Το κυβερνών κόμμα PUP είχε οργανώσει μία αντιδιαδήλωση. Υπήρχαν μαζικές διαμαρτυρίες έξω από το κτήριο της εθνοσυνέλευσης, κατά τη διάρκεια των οποίων προκλήθηκαν βίαια επεισόδια. Αρκετοί διαδηλωτές συνελήφθησαν, συμπεριλαμβανομένου και του πιστού υποστηρικτή του UDP, Γέλλοουμαν.

 Εκλογική ήττα του Μούσα και άνοδος Μπάροου στην πρωθυπουργία 
Στις εκλογές του 2008 ηττήθηκε ο Μούσα και έπειτα από δέκα χρόνια η κυβέρνηση άλλαξε. Νέος Πρωθυπουργός και μάλιστα ο πρώτος μαύρος στην ιστορία του Μπελίζ έγινε ο Ντιν Μπάροου."UDP causes major upset in Belize elections" , Caribbean360.com, 8 Φεβρουαρίου 2008.

 Διακυβέρνηση 

Πολίτευμα της χώρας είναι η Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία στα πλαίσια της Κοινοπολιτείας. Αρχηγός του Κράτους είναι ο Βασιλιάς Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου και εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη, από το 2021 τη Φρόιλα Τζαλάμ. Αρχηγός της κυβέρνησης είναι ο Πρωθυπουργός. Από τις 12 Νοεμβρίου 2020 Πρωθυπουργός είναι ο Τζόνι Μπρικένιο.

 Εκλογές 

Το δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Ο εκλογικός νόμος τροποποιήθηκε την τελευταία φορά το 1998.Διακοινοβουλευτική Ένωση

 Δημογραφία 
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2023 του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Θεμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ήταν 73,6 έτη (70,9 έτη για τους άνδρες και 76,5 έτη για τις γυναίκες) ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 25,9 έτη.

 Μεταφορές 
Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

 Δείτε επίσης 
 Φορολογικός παράδεισος

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 




Κατηγορία:Τρέχουσες μοναρχίες
Κατηγορία:Κράτη μέλη της Κοινοπολιτείας των Εθνών
Κατηγορία:Κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών