Νομός Κοζάνης

Ο Νομός Κοζάνης ήταν ένας από τους 51 νομούς της Ελλάδος, ενώ από το 2011 αποτελεί μία από τις 74 περιφερειακές ενότητες της χώρας, Βρίσκεται στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Μακεδονίας και υπάγεται διοικητικά στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Είχε πληθυσμό 150.196 κατοίκων, κατά την απογραφή του 2011.«ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10540 (σελ. 66 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011» στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018. Ο Νομός βρίσκεται, στο σταυροδρόμι, μεταξύ της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Θεσσαλίας, και είναι ο μεγαλύτερος τόσο έκταση, όσο και σε πληθυσμό στην Δυτική Μακεδονία.

 Σημαντικότερες πόλεις και χωριά 
Οι σημαντικότερες πόλεις και κωμοπόλεις στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης είναι:
 Κοζάνη (πρωτεύουσα του νομού, οικονομικό και διοικητικό κέντρο, έδρα της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και το μεγαλύτερο αστικό κέντρο, τόσο στον Νομό, όσο και στην Περιφέρεια)
 Πτολεμαΐδα (δεύτερη μεγαλύτερη πόλη και αστικό κέντρο, τόσο στον Νομό, όσο και στην Περιφέρεια. Η πόλη είναι επίσης γνωστή πανελλαδικά από τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια της ΔΕΗ, καθώς και τα πλούσια λιγνιτωρυχεία, που βρίσκονται στην περιοχή της. Επίσης είναι, οικονομικό και διοικητικό κέντρο και έδρα της άλλοτε Επαρχίας Εορδαίας, σήμερα αποτελεί έδρα του Δήμου Εορδαίας)
 Σέρβια (πόλη ιστορικής σημασίας)
 Σιάτιστα (κωμόπολη ιστορικής σημασίας η οποία φημίζεται για την Γούνα της, οικονομικό κέντρο και έδρα της άλλοτε Επαρχίας Βοΐου, σήμερα έδρα του Δήμου Βοΐου)
 Αιανή (κωμόπολη ιστορικής σημασίας, άλλοτε πρωτεύουσα της Αρχαίας Ελιμείας, αρχαίου βασιλείου της Μακεδονίας)
 Βελβεντό (κωμόπολη που φημίζεται, για τα φρούτα του, ειδικότερα για τα νόστιμα και ιδιαίτερα Ροδάκινα του, τα οποία αποτελούν κατοχυρωμένο προϊόν ΠΟΠ)
 Τσοτύλι 
 Νεάπολη (κωμόπολη ιστορικής σημασίας, άλλοτε σημαντικό κεφαλοχώρι της περιοχής του Βοΐου, σήμερα ιστορική έδρα του Δήμου Βοΐου, παλαιότερα ονομαζόταν Λειψίστα)
 Βλάστη (χωριό ιστορικής σημασίας, ένα από τα σημαντικότερα ορεινά χωριά της Ελλάδας, χτισμένο στους πρόποδες του Ασκίου)
 Εράτυρα
 Γαλατινή
 Αναρράχη 
 Κομνηνά
 Περδίκας
 Εμπόριο
 Ακρινή
 Χαραυγή 
 Κρόκος (κωμόπολη που φημίζεται πανελλαδικά, για το ομώνυμο και ιδιαίτερο λουλούδι της, αποτελεί ΠΟΠ)
 Τρανόβαλτος

 Οικονομία 
Χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα εκβιομηχάνισης καθώς λειτουργούν στον νομό εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ με καύσιμο το λιγνίτη. Αυτό βοήθησε οικονομικά την ανάπτυξη του νομού καθώς κύρια ασχολία των κατοίκων πριν την εγκατάσταση των εργοστασίων ήταν η γεωργία. Ο κρόκος Κοζάνης είναι ένα από τα αγροτικά προϊόντα του νομού.

 Μορφολογία 
 Πληθυσμιακή εξέλιξη 
Ακολουθεί πινακας με την πληθυσμιακή εξέλιξη του νομού Κοζάνης.

 Έτος  Πληθυσμός  Μεταβολή  Πυκνότητα  1920  113.211  -  32,19/km² 1928  111.977  -1,234 / -1,09%  31,84/km² 1940  136.242  +24,265 / +21,67%  37,66/km²   1951  131.452  -4,790 / -3,51%  37,38/km²   1961  152.815  +21,363 / +16,25%  43,46/km²   1971  135.709  -17,106 / -12,3%  38,59/km²  1981  147.051  +11,342 / +8,3%  41,82/km² 1991  150.303  +3,252 / +2,2%  42,74/km²  2001  155.034  +5,021 / +3,3%  44,17/km²2011150.19642,72/km2

Διοικητική διαίρεση
Πολιτική ιστορία
Διοικητικά ο Νομός Κοζάνης χωριζόταν μέχρι το 1997 σε τρείς επαρχίες: 
ΕπαρχίαΈδρα ΕπαρχίαςΣημειώσειςΒοΐουΣιάτισταΠροπολεμικά ανήκε στην Επαρχία Βοΐου, και το νότιο τμήμα του Νομού Καστοριάς (πρώην Κοινότητα Αρρένων).ΕορδαίαςΠτολεμαΐδαΠροπολεμικά ανήκαν στην Επαρχία Εορδαίας, και ένα μικρό τμήμα του Νομού Πέλλας (Περαία, Άνω και Κάτω Γραμματικό), ενώ μέχρι και το 1974, ανήκαν επίσης και τα νότια τμήματα του Νομού Φλώρινας (πρώην Δήμος Φιλώτα) και μέρος της λίμνης Βεγορίτιδα.ΚοζάνηςΚοζάνηΗ Επαρχία περιλάμβανε τους σημερινούς Δήμους Κοζάνης, Σερβίων και Βελβεντού.

Μέχρι το 1964 ανήκε και στον Νομό και η τέως επαρχία Γρεβενών με πρωτεύουσα τα Γρεβενά, η οποία με αναγκαστικό νόμο μετατράπηκε σε Νομό ο οποίος συστάθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1964 με το υπ' αριθμ. 4398 Νομοθετικό Διάταγμα "Περί Ιδρύσεως Νομών Πειραιώς και Γρεβενών και άλλων τινών διατάξεων", έπειτα από την απόσπαση της επαρχίας των Γρεβενών από το Νομό Κοζάνης, καθώς και του Δήμου Δεσκάτης και των Κοινοτήτων Δασοχωρίου και Παρασκευής από το Νομό Λάρισας.


Σύμφωνα με το Σχέδιο Καποδίστριας, το οποίο ίσχυσε από το το 1999 μέχρι το 2010, ο Νομός Κοζάνης απαρτιζόταν από 16 δήμους και 3 κοινότητες και υπαγόταν διοικητικά στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.

Δήμοι
 Δήμος  Έδρα  Ταχυδρομικός κώδικας  Τηλεφωνικό πρόθεμα ((0)30-) Αγίας Παρασκευής  Άγιος Χριστόφορος  502 00  24630 Αιανής  Αιανή  500 04  24610 Ασκίου  Καλονέρι  500 03  24630 Βελβεντού  Βελβεντός  504 00  24640 Βερμίου  Κομνηνά  500 06  24630 Δημητρίου Υψηλάντη  Μαυροδένδρι  502 00  24610 Ελιμείας  Κρόκος  500 10  24610 Ελλησπόντου  Κοιλάδα  501 00  24610 Καμβουνίων  Τρανόβαλτος  505 00  24640 Κοζάνης  Κοζάνη  501 00  24610-2 Μουρικίου  Εμπόριο  500 05  24630 Νεάπολης  Νεάπολη  500 01  24680-2 Πτολεμαΐδας  Πτολεμαΐδα  502 00  24630-2 Σερβίων  Σέρβια  505 00  24640-2 Σιάτιστας  Σιάτιστα  503 00  24650-2 Τσοτυλίου  Τσοτύλι  500 02  24680

Κοινότητες
 Κοινότητα  Έδρα  Ταχυδρομικός κώδικας  Τηλεφωνικό πρόθεμα ((0)30-) Βλάστης  Βλάστη  500 09  24630 Λιβαδερού  Λιβαδερό  505 00  24640 Πενταλόφου  Πεντάλοφος  500 07  24680

 Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης 
Ο Νομός Κοζάνης, από το 2011 και με την εφαρμογή του «Προγράμματος Καλλικράτης», αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, με μόνιμο πληθυσμό 170.196 κατοίκους, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011. Με την συνένωση και συγχώνευση των Δήμων από 16 σε 4, οι νέοι δήμοι που προέκυψαν είναι οι:

 Δήμος  ΈδραΒελβεντού  Βελβεντός Βοΐου  Σιάτιστα Εορδαίας  Πτολεμαΐδα Κοζάνης  Κοζάνη Σερβίων  Σέρβια

 Παραπομπές 

 Δείτε επίσης 
Διοικητική διαίρεση νομού Κοζάνης

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης
 Ανωτατο Τεχνολογικο Εκπαιδευτικο Ιδρυμα Δυτ.Μακ.