Αστυνομία Πόλεων

Η Αστυνομία Πόλεων ήταν ένα σώμα που εκτελούσε τα αστυνομικά καθήκοντα σε ορισμένες από τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Ιδρύθηκε το 1920 και το 1984 συγχωνεύθηκε με την Ελληνική Χωροφυλακή στη σύγχρονη Ελληνική Αστυνομία.

Τον Ιούλιο του 1920, βάσει του Νόμου 1370/1918 του Ελευθερίου Βενιζέλου: "Εν ταις πόλεσιν Αθηνών, Πειραιώς, Θεσσαλονίκης, Πατρών και Κερκύρας, θέλει συσταθεί ιδία Υπηρεσία Αστυνομίας δια τα κυρίως αστυνομικά έργα...".

Ο Ιωάννης Καποδίστριας είχε ιδρύσει το 1829 την Πολιταρχία, ενώ το 1833 θεσπίστηκε η Ελληνική Χωροφυλακή. Ταυτόχρονα, η άσκηση της τοπικής αστυνομίας ανατέθηκε στους Δήμους, με το Βασιλικό Διάταγμα της 31ης Δεκεμβρίου 1836 "Περί Δημοτικής Αστυνομίας", οι διατάξεις του οποίου αποτέλεσαν το βασικό περίγραμμα άσκησης πολλών αστυνομικών καθηκόντων έως και τις αρχές του 20ού αιώνα.Κώστας Δανούσης, Αστυνόμοι εναντίον "χοίρων" στην Αθήνα του 1850, Αστυνομική Επιθεώρηση Τεύχος Μαρτίου 1994

Η ιδιαιτερότητα όμως της αστυνόμευσης των αστικών κέντρων σε σχέση με την ύπαιθρο και ειδικά της Αθήνας ως πρωτεύουσας και του Πειραιά ως επινείου της, προσέλκυσαν από την αρχή το ενδιαφέρον της κυβέρνησης. Έτσι, το 1834 έγινε προσπάθεια συγχώνευσης των αστυνομικών υπηρεσιών της Αθήνας και της Νομαρχίας Αττικοβοιωτίας σε μια υπηρεσία με τον τίτλο "Διεύθυνσις Αστυνομίας Αθηνών", πλην όμως το σύστημα αυτό δεν προχώρησε. Τελικά το 1849 ιδρύθηκε η "Διεύθυνσις Διοικητικής Αστυνομίας Αθηνών και Πειραιώς", ευρέως γνωστή ως Διοικητική Αστυνομία, με το Βασιλικό Διάταγμα της 13ης Μαρτίου 1849, όπου καθοριζόταν πως "Εις τον Δήμον της πρωτευούσης του Βασιλείου και εις τον του Πειραιώς η αστυνομία ενεργείται του λοιπού δια δημοσίων υπαλλήλων διοριζομένων απευθείας υπό της Κυβερνήσεως, αι δε δημοτικοί αρχαί των ειρημένων δήμων απαλλάσσονται των αστυνομικών καθηκόντων". Αυτή υπήρξε η γενέθλια πράξη της Διοικητικής Αστυνομίας Αθηνών και Πειραιώς, η οποία υπαγόταν απευθείας στον υπουργό Εσωτερικών.

Η Διοικητική Αστυνομία με τη μορφή πολιτικής υπηρεσίας παρέμεινε η βασική δύναμη αστυνόμευσης Αθήνα-Πειραιά για 44 χρόνια, μέχρι το 1893, οπότε εφαρμόστηκε στρατιωτικοποίηση. Ειδικότερα, με το Νόμο ΒΡΠΗ της 20ής Μαρτίου 1893 καταργήθηκε η Δημοτική Αστυνομία και ιδρύθηκε η Στρατιωτική Αστυνομία ή Αστυφυλακή. Επρόκειται για ένα μεικτό σύστημα αστυνόμευσης Χωροφυλακής, Στρατού και πρώην Δημοτικής Αστυνομίας, ήτοι: στους Δήμους, που ήταν πρωτεύουσες νομών ή είχαν πληθυσμό πάνω από 5.000 κατοίκους , αστυνόμευε η Αστυφυλακή με προϊσταμένους αξιωματικούς είτε των όπλων του Στρατού (Πεζικό, Πυροβολικό κλπ.) είτε της Χωροφυλακής, κατά την κρίση της κυβέρνησης. Στους υπολοίπους Δήμους, αστυνόμευε μόνο η Χωροφυλακή. Η Διοικητική Αστυνομία Αθηνών - Πειραιώς διατηρήθηκε, πλην όμως, στρατιωτικοποιήθηκε και αυτή.
Είναι η περίοδος της οργάνωσης των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα (1896).Ο Αστυνομικός Θεσμός Φωτογραφικό Ιστορικό Λεύκωμα 1833-2005, Αστυνομική Ανασκόπηση τεύχος Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2005

Από το 1906 έως το 1920 αποκλειστικό αστυνομικό σώμα στην Ελλάδα είναι η Χωροφυλακή (η οποία ιδρύει Αστυνομικές Διοικήσεις για τα μεγάλα αστικά κέντρα) καθώς με το νόμο ΓΡΞΕ΄ της 3ης Αυγούστου 1906 καταργούνται όλα τα άλλα αστυνομικά σώματα.

Η πρώτη πόλη που απέκτησε Αστυνομία Πόλεων ήταν η Κέρκυρα το 1921 (στην Κέρκυρα ήταν εγκατεστημένες για πολλά χρόνια και οι Σχολές της Αστυνομίας Πόλεων). Ακολούθως, η Πάτρα (1922), ο Πειραιάς (1923) και η Αθήνα (1925)ΣΚΡΙΠ, φύλλα 11/2/1929 και 12/2/1929, από την ψηφιακή συλλογή εφημερίδων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.. Στη Θεσσαλονίκη, τελικά, δεν εγκαταστάθηκε η Αστυνομία και, λόγω της εγγύτητάς της στα σύνορα, (αλλά και της έντονης αντίδρασης της υπερσυντηρητικής τότε Χωροφυλακής Θεσσαλονίκης) αποφασίστηκε να παραμείνει η Χωροφυλακή με τη στρατιωτική οργάνωση.

Η Αστυνομία Πόλεων ήταν ένα σώμα 10-12 χιλιάδων ατόμων, σαφώς μικρότερο της Χωροφυλακής, με αποστολή την αστυνόμευση των πόλεων της Αθήνας, του Πειραιά, της Πάτρας και της Κέρκυρας.  Τα προάστια της Αθήνας, του Πειραιά, της Πάτρας, το νησί της Κέρκυρας εκτός από την πόλη, η πόλη της Θεσσαλονίκης και όλη η υπόλοιπη ελληνική επικράτεια τελούσαν υπό την ευθύνη της Ελληνικής Χωροφυλακής, καθώς επίσης τα Δικαστικά Μέγαρα, η Βουλή, τα Ανάκτορα και η ασφάλεια υψηλών προσώπων σε όλη την επικράτεια. Τα δυο Σώματα ήταν αυτόνομα, είχαν τον δικό τους αρχηγό και υπάγονταν στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Μόνο σε εξαιρετικά σοβαρές περιπτώσεις, υπήρχε συνεργασία των δύο Σωμάτων. Η Αστυνομία Πειραιά ήταν η πιο διαβόητη για τη σκληρότητά της, λόγω και της ισχυρής παρουσίας του ΚΚΕ στην περιοχή.

Το 1984 αποφασίστηκε από τον υπουργό Δημόσιας Τάξης Γιάννη Σκουλαρίκη να συμπτυχθούν τα δύο Σώματα στην Ελληνική Αστυνομία, απόφαση η οποία υλοποιήθηκε τον Οκτώβριο, με τον Νόμο 1481/1-10-1984, ΦΕΚ Α΄ - 152.  Η Ελληνική Αστυνομία συστήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1984 και ώρα 12.00'.

 Γνωστοί αξιωματικοί της Αστυνομίας Πόλεων 
 Σερ Φρέντερικ Λοχ Χάλιντει (Άγγλος ιδρυτής και πρώτος αρχηγός του Σώματος)
 Νίκων Αρκουδέας (από τους πιο διάσημους αστυνομικούς, προερχόταν από την Α.Π., Αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. μετά τη συγχώνευση)
 Εμμανουήλ Αρχοντουλάκης (αρχηγός τη δεκαετία του '60, δημοκρατικός που διώχθηκε από τη Χούντα)
 Άγγελος Έβερτ (αστυνομικός διευθυντής Αθηνών επί Κατοχής, υπεύθυνος για τη σωτηρία εκατοντάδων Ελληνοεβραίων και κομβικό πρόσωπο στο ξέσπασμα των Δεκεμβριανών)
 Μένιος Κουτσόγιωργας, κορυφαίος υπουργός και αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης (στην Αστυνομία Πόλεων από το 1945 ως το 1952)
 Ευάγγελος Μάλλιος (βασανιστής της Χούντας, δολοφονήθηκε από τη 17 Νοέμβρη)
 Νικόλαος Μπουραντάς (διοικητής του μηχανοκίνητου τάγματος της Αστυνομίας Πόλεων επί Κατοχής)
 Σπύρος Παξινός Υποδιοικητής και αργότερα Διοικητής της Γενικής Ασφαλείας επί Δικτατορίας Μεταξά
 Θεόδωρος Ρακιντζής, ο πρώτος που εφάρμοσε το Νόμο 4000
 Εμμανουήλ (Μανώλης) Σηφάκης, ιδρυτής και εμπνευστής της Ομάδας Ζ (ομάδα δικυκλιστών της Άμεσης Δράσης που υφίσταται μέχρι σήμερα στην Ελληνική Αστυνομία)

Σχολές
Σχολή Υπαστυνόμων (αναφερόμενη συχνά και ως Σχολή Αξιωματικών Αστυνομίας Πόλεων)
Σχολή Αρχιφυλάκων καταργήθηκε 
Σχολή Αστυφυλάκων

Οργανόγραμμα και Υπηρεσίες
Η Αστυνομία Πόλεων αποτελείτο από το Αρχηγείο (υπαγόμενο απευθείας στον υπουργό Δημόσιας Τάξης) το οποίο είχε κάποιες Υπηρεσίες υπό την άμεση εποπτεία του (μεταξύ των οποίων και οι Σχολές), και 4 Αστυνομικές Διευθύνσεις: Αθηνών, Πειραιώς, Πατρών, Κερκύρας.http://www.peaaap.gr/index.php/2013-06-24-11-11-57/2013-06-30-11-52-34 Η πιο διαβόητη υπηρεσία ήταν η «Υποδιεύθυνσις Γενικής Ασφαλείας Αθηνών» της Αστυνομικής Διεύθυνσης Αθηνών, το αντίστοιχο, περίπου, της σημερινής Ασφάλειας Αττικής.

Υπηρεσίες υπαγόμενες άμεσα στο Αρχηγείο
Διεύθυνσις Εγκληματολογικών Ερευνών
Υπηρεσία Προστασίας Εθνικού Νομίσματος
Διεύθυνσις Υπηρεσίας Αλλοδαπών
Διεύθυνσις Αστυνομικών Σχολών
Αποθήκη Υλικού
Τουριστική Αστυνομία
Ταμεία (ΕΤΥΑΠ, ΤΑΥΑΠ)
Γενική Εποπτεία Αγορανομίας

Αστυνομική Διεύθυνσις Αθηνών
Αποτελείτο από

Υποδιεύθυνσις Γενικής Ασφαλείας Αθηνών, στην οποία υπαγόταν το «Κέντρον Αλλοδαπών» καθώς και το «Παράρτημα Ασφαλείας» κάθε Αστυνομικού Τμήματος
Υποδιεύθυνσις Αγορανομίας
Υποδιεύθυνσις Μηχανοκίνητου
Υποδιεύθυνσις Τροχαίας
Α΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Α΄, Β΄, ΙΓ΄)
Β΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Δ΄, Ζ΄, Η΄, ΙΣΤ΄, ΚΘ΄)
Γ΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Γ΄, Ε΄, ΚΖ΄)
Δ΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα ΣΤ΄, ΙΕ΄, ΙΖ΄, ΚΣΤ΄, ΛΣΤ΄)
Ε΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Ι΄, ΙΘ΄, ΚΑ΄, ΚΓ΄, ΛΒ΄, ΛΖ΄)
Ζ΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Θ΄, ΙΗ΄, ΚΕ΄)
Η΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα ΚΗ΄, ΙΒ΄, ΛΕ΄)
Θ΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα ΙΔ΄, ΚΔ΄, Λ΄, ΛΑ΄)

Αστυνομική Διεύθυνσις Πειραιώς
Αποτελείτο από

Υποδιεύθυνσις Γενικής Ασφαλείας Πειραιώς, στην οποία υπαγόταν το «Κέντρον Αλλοδαπών» καθώς και το «Παράρτημα Ασφαλείας» κάθε Αστυνομικού Τμήματος
Υποδιεύθυνσις Αγορανομίας
Υποδιεύθυνσις Μηχανοκίνητου
Υποδιεύθυνσις Τροχαίας
A΄Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Α΄, Β΄, Δ΄, ΙΕ΄)
Β΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Γ΄, Ζ΄, Η΄, ΙΒ΄)
Γ΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα ΣΤ΄, Θ΄, ΙΓ΄, ΙΔ΄)
Δ΄ Αστυνομική Υποδιεύθυνσις (Τμήματα Ε΄, Ι΄, ΙΑ΄, ΙΖ΄, ΙΣΤ΄)

Αστυνομική Διεύθυνσις Πατρών
Αποτελείτο από

Τμήμα Ασφαλείας
Τμήμα Αγορανομίας
Τμήμα Μηχανοκίνητου
Τμήμα Τροχαίας
Αστυνομικά Τμήματα Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄

Αστυνομική Διεύθυνσις Κερκύρας
Αποτελείτο από

Τμήμα Ασφαλείας
Τμήμα Αγορανομίας
Τμήμα Τροχαίας
Αστυνομικά Τμήματα Α΄, Β΄, Γ΄

Το Μηχανοκίνητο Τμήμα και οι «Μπουραντάδες»
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-44) μία μονάδα της Αστυνομίας Πόλεων, το «Μηχανοκίνητο Τμήμα», εξελίχθηκε σε μία από τις πλέον διαβόητες κρατικές υπηρεσίες της περιόδου, λόγω της έντονα αντικομμουνιστικής και αντιΕΑΜικής δράσης του και της ανοικτής και συστηματικής συνεργασίας του με τις δωσιλογικές οργανώσεις και τα γερμανικά SS.http://www.istoria.gr/index.php?mod=articles&action=disArcArt&issue=119&id=1555

Το Μηχανοκίνητο Τμήμα δημιουργήθηκε τον Απρίλιο του 1939, επί δικτατορίας του Μεταξά, με απόφαση του διαβόητου Κωνσταντίνου Μανιαδάκη, υφυπουργού Δημοσίας Ασφαλείας στο υπουργείο Εσωτερικών και συντονιστή όλων των κατασταλτικών μηχανισμών του καθεστώτος. Αποστολή του Μηχανοκίνητου ήταν να δρα ως ένοπλη μονάδα καταστολής και άμεσης επέμβασης σε περιπτώσεις εξεγέρσεων και ταραχών στο κέντρο και τις συνοικίες της Αθήνας. Το Τμήμα διέθετε 120 τρίκυκλες και δίκυκλες μοτοσικλέτες, 26 ειδικά τεθωρακισμένα αυτοκίνητα για ταχεία μεταφορά αστυνομικών δυνάμεων, 30 κοινά επιβατηγά αυτοκίνητα και 120 ποδήλατα, ενώ αποτελείτο από 700 άνδρες όλων των βαθμών, εξοπλισμένων με αυτόματα όπλα τύπου Steyr. Η πρώτη δημόσια εμφάνιση του νέου Τμήματος πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της παρέλασης για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου 1940, παρουσία του δικτάτορα Μεταξά.

Διοικητής του Τμήματος τοποθετήθηκε ο αστυνόμος Νικόλαος Μπουραντάς και οι άνδρες του ήταν γνωστοί ως «Μπουραντάδες». Σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής, το Τμήμα πρωταγωνίστησε σε διωγμούς, συλλήψεις, φυλακίσεις και εκτελέσεις αντιστασιακών, με αποκορύφωμα της δωσιλογικής δράσης του στο Μπλόκο της Κοκκινιάς το 1944. Έτσι, στον δημόσιο λόγο, και για πολλά χρόνια μετά το τέλος της Κατοχής, ο χαρακτηρισμός «Μπουραντάς» έφτασε να σημαίνει «τον δωσίλογο, τον ακροδεξιό παρακρατικό».

Διατελέσαντες αρχηγοί

 Αρχηγοί του Σώματος 
Στα 64 χρόνια της ιστορίας της, η Αστυνομία Πόλεων είχε 36 Αρχηγούς.
+Αρχηγοί του Σώματος της Αστυνομίας ΠόλεωνΑ/ΑΌνομαΘητείαΣημειώσεις1Σερ Φρέντερικ Λόχ Χάλιντεϊ (Frederich Lolh Halliday)1920 - Ιούνιος 1929Ιδρυτής και πρώτος αρχηγός. Ήλθε στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 1918.(15/09/1953) Αστυνομικά Χρονικά, σελ. 341 (σελ.1 του pdf)2Σερ Άλφρέδος Μπούμπιερ (ΑΙfred. Η. Boubier)Ιούνιος - Σεπτέμβριος 1929Αρχηγός για λίγους μήνες μετά την αποχώρηση του Χάλιντεϊ.3Σερ Τζάβιν Κόκ (Jiakint J. Coke)Σεπτέμβριος 1929 - Ιούλιος 1930Aνώτερος αξιωματικός του Αγγλικού Στρατού.4Ιωάννης Νάσκος29 Αυγούστου 1930 - 15 Απριλίου 1931Αστυνομικός Διευθυντής Α΄ τάξεως ασκών καθήκοντα Αρχηγού.(15/09/1953) Αστυνομικά Χρονικά, σελ. 342 (σελ.2 του pdf)5Ριχάρδος Ρεμαντάς15 Απριλίου 1931 - 4 Ιουλίου 1932Ανώτερος Άγγλος αστυνομικός στην Αίγυπτο, μετεκλήθη στην Ελλάδα.(4)Ιωάννης Νάσκος2 Σεπτεμβρίου 1932- 18 Απριλίου 1933Ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός που προήχθη σε αρχηγό στις 2 Σεπτεμβρίου 1932.6Ιωάννης Καλυβίτης2 Οκτωβρίου - 3 Δεκεμβρίου 1933Ασκών καθήκοντα Αρχηγού ως Αστυνομικός διευθυντής Α΄ τάξεως. Αργότερα προήχθη σε αρχηγό αλλά σύντομα αποχώρησε λόγω ορίου ηλικίας.7Δημήτριος Τρύφωνας του Βασιλείου11 Μαρτίου 1933 - 11 Οκτωβρίου 1933Ανέλαβε καθήκοντα αρχηγού από 11 Μαρτίου 1933 έως 11 Οκτωβρίου 1933. Προήχθη σε αρχηγό στις 25 Απριλίου 1933.8Κωνσταντίνος Γαρέζος4 Οκτωβρίου 1933 - 17 Ιανουαρίου 1935Εισαγγελέας Εφετών Θεσσαλονίκης, ο μόνος δικαστικός που έγινε αρχηγός. Κατόπιν επανήλθε στο Δικαστικό Σώμα.9Ιωάννης Κωνσταντίνου18 Ιανουαρίου - 4 Απριλίου 1935Αντιστράτηγος ε.α.(7)Δημήτριος Τρύφωνας5 Απριλίου 1935 - 13 Ιανουαρίου 1937Αρχηγός εκ νέου.Καθημερινή, Ετήσιο μνημόσυνο, 10-1-1959, σελ. 2.10Γεώργιος Βάρσος14 Ιανουαρίου 1937 - 24 Νοεμβρίου 1940Υποστράτηγος ε.α.11Ιωάννης Σπύρου 25 Νοεμβρίου 1940 - 7 Μαΐου 1941Αξιωματικός της ΑΠ που προήχθη σε αρχηγό. Αποπέμφθηκε από τους κατακτητές Γερμανούς.(7)Δημήτριος Τρύφωνας4 Μαΐου - 9 Ιουνίου 1941Τρίτη θητεία, κατόπιν αποχώρησε από το Σώμα.12Σωκράτης Δημάρατος 9 Ιουνίου - 13 Ιουλίου 1941Συνταγματάρχης πυροβολικού.(15/09/1953) Αστυνομικά Χρονικά, σελ. 343 (σελ.3 του pdf)13Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος14 Ιουλίου - 4 Οκτωβρίου 1941Επίσης Συνταγματάρχης πυροβολικού.14Ιωάννης Βασιλόπουλος 4 Οκτωβρίου 1941 - 9 Απριλίου 1943Αξιωματικός της ΑΠ που προήχθη σε αρχηγό. Η απομάκρυνσή του συμπίπτει χρονικά με αυτήν της Κυβέρνησης Λογοθετόπουλου.15Νικόλαος Κίννας9 Απριλίου 1943 - 25 Ιουνίου 1943Ασκών καθήκοντα αρχηγού ως Αστυνομικός Διευθυντής Α΄ τάξεως.16Αθανάσιος Σαμπάνης26 Ιουνίου 1943 - 13 Μαΐου 1946.Αξιωματικός του Σώματος που προήχθη σε αρχηγό.(11)Ιωάννης Σπύρου 13 Μαΐου 1946 - 17 Μαΐου 1950Εκ νέου Αρχηγός. Αποχώρησε το 1950 λόγω ηλικίας.(15/09/1953) Αστυνομικά Χρονικά, σελ. 342-3 (σελ.2-3 του pdf)17Άγγελος Έβερτ20 Μαΐου 1950 - 23 Φεβρουαρίου 1951Αρχηγός - Αστυνομικός Διευθυντής Αθηνών στην Κατοχή, προήχθη σε Αρχηγό Σώματος.(16)Αθανάσιος Σαμπάνης23 Φεβρουαρίου 1951 - 1 Σεπτεμβρίου 1952Εκ νέου Αρχηγός.(15)Νικόλαος Κίννας1 Σεπτεμβρίου 1952 - 21 Νοεμβρίου 1952Κατόπιν παραιτήθηκε.(17)Άγγελος Έβερτ 22 Νοεμβρίου 1952 - 8 Σεπτεμβρίου 1954Εκ νέου Αρχηγός.18Θεόδωρος Λεονταρίτης19 Σεπτεμβρίου 1954 - 22 Δεκεμβρίου 195519Νικόλαος Κόκκινος 28 Δεκεμβρίου 1955 - 16 Απριλίου 196020Νικόλαος Νέρης17 Απριλίου - 18 Δεκεμβρίου 196021Θεόδωρος Ρακιντζής19 Δεκεμβρίου 1960 - 1 Ιανουαρίου 196522Ευάγγελος Καραμπέτσος 16 Οκτωβρίου 1960 - 1 Ιανουαρίου 1967Απεβίωσε στις 14 Μαρτίου 1983.Τα Νέα, 15-3-1983, σελ. 17.23Εμμανουήλ Αρχοντουλάκης (-1988)30 Μαρτίου - 21 Απριλίου 1967Απομακρύνθηκε με το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου24Κωνσταντίνος Δημ. Τασιγιώργος (1911-1988)Κηδεύτηκε σε ηλικία 77 ετών στις 26-4-1988, όπως αναφέρεται στη Βραδυνή, φύλλο 26-4-1988. σελ. 18.3 Ιουλίου 1967 - 10 Δεκεμβρίου 196825Βασίλειος Σακελλαρίου21 Απριλίου 1968 - 22 Ιουνίου 196926Θεράπων Γαλανόπουλος23 Ιουνίου 1969 - 15 Ιουνίου 197127Κωνσταντίνος Γιαννούλης 15 Ιουνίου 1971 - 2 Οκτωβρίου 197328Νικόλαος Δασκαλόπουλος3 Οκτωβρίου - 25 Νοεμβρίου 1973Απομακρύνθηκε με το πραξικόπημα Ιωαννίδη. Απεβίωσε και κηδεύτηκε από το Πρώτο Νεκροταφείο στις 31 Αυγούστου 2004.Η Καθημερινή, φύλλο 31ης Αυγούστου 2004, σελ. 12.29Σπυρίδων Μιχελής25 Νοεμβρίου 1973 - 9 Σεπτεμβρίου 1974Πέθανε τον Αύγουστο του 1981.Βραδυνή, φύλλο 19-9-1981. σελ. 15.30Βασίλειος Τζαβέλλας9 Σεπτεμβρίου 1974 -17 Απριλίου 197631Θεόδωρος Τζήμας17 Απριλίου 1976 - 2 Σεπτεμβρίου 197832Χαράλαμπος Παπαγεωργίου2 Σεπτεμβρίου 1978 - 3 Σεπτεμβρίου 197933Κωνσταντίνος Λεμονής3 Σεπτεμβρίου 1979 - 19 Σεπτεμβρίου 198134Μιχαήλ Λάος 19 Σεπτεμβρίου 1981 - 20 Ιανουαρίου 198235Ιωάννης Νίτσος20 Ιανουαρίου 1982 - 19 Φεβρουαρίου 1984Παραιτήθηκε αντιτιθέμενος στη σχεδιαζόμενη ενοποίηση με τη Χωροφυλακή.36Παναγιώτης Ραφτόπουλος19 Φεβρουαρίου - 20 Δεκεμβρίου 1984Τελευταίος αρχηγός ΑΠ, πρώτος συναρχηγός ΕΛ.ΑΣ. μαζί με τον Εμμανουήλ Μπριλλάκη (ΕΧ). 
Απεβίωσε σε ηλικία 77 ετών τον Φεβρουάριο του 2003 και κηδεύτηκε στις 13 Φεβρουαρίου από τον ιερό ναό Αγίου Δημητρίου Δροσιάς.εφ. Η Καθημερινή, φύλλο 13ης Φεβρουαρίου 2003, σελ. 12.

 Επιπλέον ονόματα αρχηγών 
Σημείωση: Ορισμένοι από τους κάτωθι ήταν ή μπορεί να ήταν αρχηγοί σε άλλες μεγάλες πόλεις, εκτός Αθηνών (π.χ. Πειραιά). Ωστόσο, οι περισσότεροι ετάφησαν στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών και η είδηση του θανάτου τους "καλύφθηκε" στα κοινωνικά μεγάλων αθηναϊκών εντύπων.

Ιωάννης Γιαννούτσος (1898-1995). Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και πρώην αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων (αναφέρεται ως "τέως Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων"). Κηδεύτηκε στον Μεγαπλάτανο Λοκρίδας στις 14 Ιανουαρίου 1995.Τα Νέα, φύλλο 14-1-1995, σελ. 54.
Ιωάννης Ηλ. Δασκαλάκης (19.. - 1982). Αναφέρεται ως τ. Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων.Καθημερινή, 24-9-1982, σελ. 2.
Κωνσταντίνος Δ. Καζάκος (1899-1984). Αναφέρεται ως τ. Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων. Κηδεύτηκε από τον ιερό ναό Αγίας Τριάδας Πειραιώς στις 30 Αυγούστου 1984.Το Βήμα, Κοινωνικά, 30-8-1984, σελ. 6.
Απόστολος Καθάρειος (1905-2001). Αναφέρεται ως επίτιμος Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων και κηδεύτηκε από τον ιερό ναό Αγίων Θεοδώρων του Α΄ Νεκροταφείου Αθηνών.Η Καθημερινή, Κηδείες, 10 Ιουλίου 2001, σελ. 6.
Γεώργιος Κανελλάκης (1907-1998). Επίτιμος αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων, κηδεύτηκε στου Ζωγράφου στις 19 Δεκεμβρίου 1998.Τα Νέα, Κοινωνικά, φύλλο 18ης Δεκεμβρίου 1998.
Αναστάσιος Δ. Κανελλόπουλος (1900-1983), αναφορά ως "τέως αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων".Καθημερινή, 16-9-1983, σελ. 2.
Διονύσιος Κορωνάκος (; - 1968), του Σαράντη. Αναφέρεται ως τ. Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων. Κηδεύτηκε στον Πειραιά.Ακρόπολις, 31-8-1968, σελ. 2.
Σπυρίδων Κουτσουρούμπας (;-1984). Αναφέρεται αρχηγός της Αστυνομίας Πόλεων ε.α. Κηδεύτηκε στις 23 Νοεμβρίου 1984.Τα Νέα, Κοινωνικά, φύλλο 23-11-1984.
Ηλίας Γ. Κρητικός, πρώην αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων, κηδεύτηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1976.
Αλκιβιάδης Κωνσταντάρας (; - 1984), Έλληνας αξιωματικός, πρώην αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων, κηδεύτηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1984.
Νικόλαος Μπουραντάς (1900 - 1981). Αναφέρεται ως τέως Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων.
Νικόλαος Νικητάκης (1908-1985), αναφορά ως τέως αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων.Καθημερινή, 19-10-1985 , σελ. 2.
Θωμάς Νούσιας (1904-1987), αναφέρεται ως αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων ε.α., κηδεύτηκε από το Νεκροταφείο Βύρωνα στις 24 Νοεμβρίου 1987.Τα Νέα, 24-11-1987, σελ. 45.
Νικόλαος Β. Ταβουλάρης (1903 - 1981). Στην πηγή αναφέρεται ως τ. Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων. Κηδεύτηκε στις 14 Νοεμβρίου 1981 από τον ιερό ναό Αγίου Κωνσταντίνου Πειραιώς.Κοινωνικά, Καθημερινή φύλλο 14-11-1981, σελ. 2.
Γεώργιος Αναγνωστόπουλος (19.. - 1982). Σύζυγος της Μαίρης Αναγνωστοπούλου. Κηδεύτηκε στη Νέα Σμύρνη στις 30 Απριλίου 1982.Κοινωνικά, Καθημερινή φύλλο 30-4-1982, σελ. 2.
Γεώργιος Κοντογεώργος του Κωνσταντίνου (19.. - 1988). Κηδεύτηκε στις 5 Αυγούστου 1988 από το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.Καθημερινή, 5-8-1988, σελ. 2. 
Ιωάννης Πανέτσος (1904 - Σεπτ. 1982)
Ιωάννης Χ. Πανόπουλος (; -1959),  Προήχθη στο βαθμό του Αρχηγού στις 26/4/1951 και τοποθετήθηκε Γενικός Διευθυντής ΑΠ στο Υπουργείο Εσωτερικών. Στα 1952 ανέκρινε τον Μπελογιάννη, στη δίκη του οποίου ήταν μάρτυρας κατηγορίας.Υπόθεση Μπάτση, 1-4-2012, ανάκτηση 7-2-2016. Πέθανε το 1959.Το Βήμα, Μνημόσυνα, 28-9-1969, σελ. 6 (αναγγελία μνημόσυνου για τη συμπλήρωση δεκαετίας από το θάνατο του Πανόπουλου)
Ηρακλής Αν. Πετούνης (; - 1970) αναφέρεται ως τ. Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων. Σύζυγός του ήταν η Ταρσή Πετούνη. Κηδεύτηκε στις 19 Νοεμβρίου 1970, από το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.Το Βήμα, Κοινωνικά, 19-11-1970, σελ. 6.
Παντελής Β. Πουλικάκος, (; - 1986). Αναφέρεται ως επίτιμος αρχηγός της Αστυνομίας Πόλεων. Κηδεύτηκε από το Πρώτο Νεκροταφείο στις 13 Ιανουαρίου 1986.Βραδυνή, 13-1-1986, σελ. 12.
Ευθύμιος Σταθόπουλος (1914 - 1985).  Αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων. Πέθανε (εν αποστρατεία) αιφνίδια μαζί με την σύζυγό του, Γεωργία. Κηδεύτηκε στις 9/4/1985 από το Νεκροταφείο του Βύρωνα.Ελευθεροτυπία, Κοινωνικά, 9-4-1985, σελ. 39.
Νικόλαος Ευστ. Τσαούσης, (; - 1971). Αναφέρεται ως πρώην αρχηγός της Αστυνομίας Πόλεων. Πέθανε στις 21 Μαΐου 1971.Βραδυνή, 24-5-1971, σελ. 15.
Δημήτριος Κ. Υφαντής  (19.. - 1993), αρχηγός Αστυνομίας Πόλεων ε.α. . Κηδεύτηκε από το Πρώτο Νεκροταφείο στις 30 Ιουλίου 1993.Τα Νέα, 30-7-1993, σελ. 63.

 Οχήματα 
Μεταπολεμικά, το Σώμα προέβη στην αγορά ποικίλων μεταφορικών μέσων: περιπολικά ("κούρσες"), μοτοσικλέτες, λεωφορεία και άλλα βοηθητικά οχήματα. Στα τέλη της δεκαετίας του 50, το σώμα εξοπλίστικε με περιπολικά Ford Fairlane, με τα οποία εξοπλίστηκε και η νεοσύστατη τότε άμεση δράση.
Η προμήθεια οχημάτων γινόταν με όλο και αυξανόμενους ρυθμούς κυρίως από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και έπειτα. Τη δεκαετία του 1960 απέκτησε (μεταξύ άλλων) οχήματα Ford Zephyr (1964), Chevrolet Chevelle (1966)
και και Chevrolet Nova (δύο γενιές: 1966-67 και 1969-70).


Τα επόμενα χρόνια (δεκαετία 1970 και αρχές δεκαετίας 1980) απέκτησε (μεταξύ άλλων) περιπολικά Plymouth Valiant (1970 και 1972)
Ford Cortina (1973-74), Datsun Skyline 240KGT (1973-74), Datsun Skyline 160K (1975), Datsun Bluebird (1977), Volvo 264GL (1977), Mitsubishi Galant (δύο γενιές: 1978-79-80 και 1981-82-83), Fiat 131 (1981-82-83), Datsun Stanza (1982-83)
(1984). Επίσης, απέκτησε ανακριτικά Dodge K160 . Χαρακτηριστική αποτέλεσε η προμήθεια μοτοσικλετών μεγάλου κυβισμού Harley-Davidson Electra Glide (έως τα μέσα της δεκαετίας του '70), Honda (τέλη δεκαετίας '70 και μετά), Yamaha και τεθωρακισμένων, λεγόμενες "Αύρες",
τύπου Mowag Roland (1974-75) και Mowag Grenadier (1974-75), καθώς και ένα σημαντικό αριθμό γερανοφόρων οχημάτων.

 Βαθμοί και διακριτικά 
+ Διακριτικά βαθμών αξιωματικών OF-8  OF-7  OF-6  OF-5  OF-4  OF-3  OF-2  OF-1  OF(D)  Μαθητευ. Αξιωμ. center|60px center|60px center|60px center|60px center|60px center|60px center|60px center|60px center|60pxΔεν υπήρξεΔεν υπήρξεΑρχηγόςΥπαρχηγόςΓενικός
Αστυνομικός
ΔιευθυντήςΑστυνομικός Διευθυντής Α΄Αστυνομικός Διευθυντής Β΄Αστυνόμος Α΄Αστυνόμος Β΄Υπαστυνόμος Α΄Υπαστυνόμος Β΄

+ Διακριτικά βαθμών ανθυπαστυνόμων, αρχιφυλάκων και αστυφυλάκων OR-9  OR-8  OR-7  OR-6  OR-5  OR-4  OR-3  OR-2  OR-1center|60pxcenter|80pxΔεν υπήρξεΔεν υπήρξεΑνθυπαστυνόμοςΑρχιφύλακας ΠΣΑρχιφύλακας ΜΠΣΥπαρχιφύλακαςΑστυφύλακας

Διακριτικά χρώματα πόλεων
 Αθήνα "πράσινο"
 Πειραιάς "ερυθρό" (κόκκινο)
 Πάτρα "πορτοκαλί"
 Κέρκυρα "κυανό" (μπλε)
 Αστυνομία Τουρισμού "λευκό" σε όλες τις πόλεις

Παραπομπές

 Πηγές 
 (15/09/1953) «Ιστορικά της Αστυνομίας - Η αστυνομία πόλεων από της ιδρύσεως της μέχρι σήμερον (1921-1953)», περιοδικό: «Αστυνομικά Χρονικά», Έτος: Α΄, Τεύχος: 8ον.  Δημοσιεύθηκε 15/09/1953. Αρχειοθετήθηκε 15/02/2019. Ανακτήθηκε 15/02/2019.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Επίσημη ιστοσελίδα της σημερινής αστυνομίας

Κατηγορία:Σώματα ασφαλείας

Α