Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας

Ο Νομός Ηλείας ήταν ένας από τους 51 νομούς της Ελλάδας, ενώ από το 2011 αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας, μία από τις 74 περιφερειακές ενότητες της Ελλάδας και υπάγεται διοικητικά στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.

Βρίσκεται γεωγραφικά στην Πελοπόννησο, και σύμφωνα με την εθνική απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 149.895 κατοίκων. Πρωτεύουσα της περιφερειακής ενότητας είναι ο Πύργος (οικισμός: 24.359 κάτοικοι, δημοτική κοινότητα: 25.180 κάτοικοι, δημοτική ενότητα (πρώην δήμος): 35.572 κάτοικοι).

Η Περιφερειακή ενότητα έχει έκταση 2,619 τ.χλμ και βρίσκεται στα βορειοδυτικά της Πελοποννήσου. Παλαιότερη διοικητική διαίρεση του νομού αποτελούσαν οι επαρχίες Ηλείας και ΟλυμπίαςΚωνσταντίνος Χρ. Νικολέντζος, Μυκηναϊκή Ηλεία: Πολιτιστική και Πολιτική Εξέλιξη, Εθνολογικά Δεδομένα και Προβλήματα, Διδακτορική Διατριβή, Τόμος Α΄, Πανεπιστήμιο Αθηνών-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Αθήνα 2009, σελ. 6-10..

Ιστορικά ο νομός Ηλείας περιλαμβάνει την επικράτεια των αρχαίων πόλεων-κρατών της Πίσσας, Τριφυλίας, Ακρώρειας και Ήλιδος. Το έδαφος της περιφερειακής ενότητας είναι πεδινό και κατά 80% ημιορεινό, με λίγα όρη στα ανατολικά και νότια, όπως η Φολόη, που αποτελεί προέκταση του Ερύμανθου του οποίου ένα μέρος του κυρίου όγκου του εκτείνεται εντός της περιφερειακής ενότητας, το όρος Λαπίθας και η Μίνθη.

Κυριότεροι ποταμοί είναι ο Αλφειός και ο Πηνειός που στις ακτογραμμές έχουν δημιουργήσει λιμνοθάλασσες και σημαντικούς υδροβιότοπους, όπως η Στροφιλιά και του Καΐάφα.

 Διοικητική διαίρεση 
Ο νομός Ηλείας, από το 2011 και με την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης», αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας (με έδρα τον Πύργο) της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. Με την συνένωση και συγχώνευση των δήμων από 22 σε 7 όπως προέβλεπε το Πρόγραμμα, οι νέοι δήμοι που προέκυψαν είναι οι:
ΔήμοςΈδραΠληθυσμός(2021)ΧάρτηςΑνδραβίδας - ΚυλλήνηςΛεχαινά (Ιστορική έδρα: Βάρδα)22.615κέντρο|μικρογραφίαΑνδρίτσαινας - ΚρεστένωνΚρέστενα (Ιστορική έδρα: Ανδρίτσαινα)11.273κέντρο|μικρογραφίαΑρχαίας ΟλυμπίαςΑρχαία Ολυμπία11.307κέντρο|μικρογραφίαΖαχάρωςΖαχάρω8.606κέντρο|μικρογραφίαΉλιδαςΑμαλιάδα29.409κέντρο|μικρογραφίαΠηνειούΓαστούνη21.658κέντρο|μικρογραφίαΠύργουΠύργος44.482κέντρο|μικρογραφία

 Για την πλήρη διοικητική διαίρεση της Π.Ε. Ηλείας όπως ισχύει από το 2011 σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», δείτε: Διοικητική διαίρεση Π.Ε. Ηλείας.
 Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού έως το 2010 και σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καποδίστριας, δείτε: Διοικητική διαίρεση νομού Ηλείας.

 Πληθυσμός 

Ο πληθυσμός της Ηλείας είχε πολύ μεγάλη αύξηση μεταξύ του 1856 και του 1940. Ύστερα σταθεροποιήθηκε μέχρι και το 1961 και μειώθηκε σημαντικά μέχρι το 1991. Ο πληθυσμός αυξήθηκε στις επόμενες δύο απογραφές αλλά έχει μειωθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Ο μεγαλύτερος πληθυσμός καταγράφτηκε το 1961 (188.861) και ο μικρότερος το 1856 (62.247). Η μεγαλύτερη πληθυσμιακή αύξηση σημειώθηκε το 1879 (23,5%) και η μικρότερη το 1961 (0,3%). Η μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού καταγράφτηκε το 2011 (13,2%) και η μικρότερη το 1981 (2,9%).

Διάγραμμα ιστορικής εξέλιξης πληθυσμού από το 1856

 Οικισμοί 
Ο νομός Ηλείας έχει δύο πόλεις: τον Πύργο και την Αμαλιάδα. Επιπλέον σημαντικά πληθυσμιακά κέντρα αποτελούν η Γαστούνη, η Ανδραβίδα, το Βαρθολομιό, η Ζαχάρω, τα Κρέστενα, η Αρχαία Ολυμπία και η Ανδρίτσαινα.
+ΚατάταξηΟικισμόςΠληθυσμός (2011)Δήμος1Πύργος24.359Πύργου2Αμαλιάδα16.763Ηλίδας3Γαστούνη7.485Πηνειού4Ανδραβίδα3.981Ανδραβίδας - Κυλλήνης5Βαρθολομιό3.603Πηνειού6Ζαχάρω3.145Ζαχάρως7Λεχαινά2.641Ανδραβίδας - Κυλλήνης8Τραγανό2.509Πηνειού9Βάρδα2.291Ανδραβίδας - Κυλλήνης10Νέα Μανωλάδα2.006Ανδραβίδας - Κυλλήνης

 Δείτε επίσης 
 Αρχαία Ηλεία

μικρογραφία|δεξιά|200px|Χάρτης του Ν. Ηλείας.
μικρογραφία|δεξιά|200px|Διοικητική διαίρεση Ν. Ηλείας μέχρι το 2010

 Παραπομπές 

 Πηγές 
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Κωνσταντίνος Χρ. Νικολέντζος, Μυκηναϊκή Ηλεία: Πολιτιστική και Πολιτική Εξέλιξη, Εθνολογικά Δεδομένα και Προβλήματα, Διδακτορική Διατριβή, Τόμος Α΄, Πανεπιστήμιο Αθηνών-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Αθήνα 2009.

 Γενική βιβλιογραφία 
 Επιμελητήριο Ηλείας, Ηλεία. Αγορά-Οικονομία, Ιστορία, Πολιτισμός (1821-1935), Πύργος 2016. ISBN 978-618-82413-0-5.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Τουριστικός οδηγός Ηλείας . Ανακτήθηκε: 08/09/2016.