Νέα Δημοκρατία

Η Νέα Δημοκρατία (Ν.Δ.) είναι ελληνικό φιλελεύθερο συντηρητικό και φιλοευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα, ένα από τα δύο κυρίαρχα κόμματα στο πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας από τη μεταπολίτευση και μετά. Ιδρύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1974 από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ενώ σημερινός πρόεδρος του κόμματος είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η Νέα Δημοκρατία υπηρέτησε ως κυβέρνηση από το 1974 μέχρι το 1980 με πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και έως το 1981 με τον Γιώργο Ράλλη, από το 1990 μέχρι το 1993 με πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, από το 2004 μέχρι το 2009 με πρωθυπουργό τον Κώστα Καραμανλή, από το 2012 μέχρι το 2015 με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά και από το 2019 έως και σήμερα με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Το κόμμα εκπροσωπείται στη Βουλή των Ελλήνων από κοινοβουλευτική ομάδα 156 βουλευτών. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπροσωπείται από επτά ευρωβουλευτές, οι οποίοι συμμετέχουν στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Επίσης, η Νέα Δημοκρατία είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της Κεντρώας Δημοκρατικής Διεθνούς και της Διεθνούς Δημοκρατικής Ένωσης.

 Ιστορία 
 Ίδρυση 
250px|μικρογραφία|Τα ιστορικά γραφεία της Νέας Δημοκρατίας επί της Οδού Ρηγίλλης.
Η Νέα Δημοκρατία ιδρύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1974, από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, στην αρχή της Μεταπολίτευσης, μετά την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας (1967 - 1974). Ο Καραμανλής, ο οποίος είχε ήδη διατελέσει πρωθυπουργός της Ελλάδας από το 1955 έως το 1963, ορκίστηκε ως ο πρώτος πρωθυπουργός της Τρίτης Ελληνική Δημοκρατία σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας στις 24 Ιουλίου 1974, μέχρι τις πρώτες ελεύθερες εκλογές της νέας εποχής. Το κόμμα σχηματίστηκε από έναν πυρήνα της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως και αντιφρονούντα μέλη της προδικτατορικής Ενώσεως Κέντρου.

 1974–1981: Κυβέρνηση 

μικρογραφία|Από αριστερά προς δεξιά: Κωνσταντίνος Καραμανλής, Γεώργιος Μισαηλίδης, Αλέξης Μινωτής, στο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας (Χαλκιδική, Απρίλιος 1976).

Στις βουλευτικές εκλογές του 1974, τις πρώτες μετά την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών, η Νέα Δημοκρατία κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων λαμβάνοντας ποσοστό 54,37%, το υψηλότερο που έχει καταγραφεί σε βουλευτικές εκλογές, και εξασφάλισε 220 έδρες στην Βουλή. Ο πρωταρχικός στόχος της Νέας Δημοκρατίας ως κυβέρνηση, ήταν η ένταξη της Ελλάδας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, προκάτοχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την επιτάχυνση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας, καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειάς της από εξωτερικούς κινδύνους, ενώ προτεραιότητα αποτέλεσε και η συμμετοχή της χώρας σε υπερεθνικούς οργανισμούς. Επίσης, τον Δεκέμβριο του 1974, η κυβέρνηση έλυσε οριστικά το πολιτειακό ζήτημα της χώρας, διεξάγοντας δημοψήφισμα, με το οποίο καταργήθηκε η Βασιλευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και εγκαθιδρύθηκε η Προεδρευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Το 1976, η Νέα Δημοκρατία προχώρησε στην εσωτερική της αναδιοργάνωση, στο Προσυνέδριο της Χαλκιδικής τον Απρίλιο του έτους αυτού, όπου συζητήθηκαν προτάσεις για το καταστατικό και τους κανονισμούς λειτουργίας των κομματικών οργανώσεών της. right|μικρογραφία|190px|Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Στις βουλευτικές εκλογές του 1977, που διεξήχθησαν στις 20 Νοεμβρίου 1977, η Νέα Δημοκρατία κέρδισε ξανά, με ποσοστό 41,84% και 172 έδρες στο Κοινοβούλιο, σχηματίζοντας την δεύτερη κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ένα χρόνο αργότερα, το Μάιο του 1978, το Κόμμα Νεοφιλελευθέρων του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη συγχωνεύθηκε με τη Νέα Δημοκρατία.

Τον Απρίλιο του 1979, συγκλήθηκε το 1ο συνέδριο του κόμματος στην Χαλκιδική, όπου εγκρίθηκαν ομόφωνα οι ιδεολογικές αρχές της Νέας Δημοκρατίας τις οποίες είχε εισηγηθεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Σύμφωνα με αυτές, η ιδεολογία του κόμματος, γνωστή ως «ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός», αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με τη ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους για χάρη της κοινωνικής δικαιοσύνης. Επίσης εγκρίθηκε το καταστατικό και οι κανονισμοί λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων. Αυτό ήταν το πρώτο συνέδριο ελληνικού κόμματος, του οποίου οι σύνεδροι ήταν αιρετοί από τα μέλη.

Τον Μάιο του ίδιου έτους, έγινε δεκτή η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Η συνθήκη ένταξης υπογράφηκε στο Ζάππειο από τον Πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή και από τον Υπουργό Εξωτερικών Γεώργιο Ράλλη, παρουσία όλων των Ευρωπαίων ηγετών, ενώ χαρακτηριστική ήταν η απουσία της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, δηλαδή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και του προέδρου του, Ανδρέα Παπανδρέου.

Τον Μάιο του 1980, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ενώ πρόεδρος του κόμματος εκλέχτηκε ο Γεώργιος Ράλλης, ο οποίος ανέλαβε και χρέη Πρωθυπουργού. Τον Ιούνιο του 1981, πραγματοποιήθηκε έκτακτο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας ενόψει των επερχόμενων βουλευτικών εκλογών.

 1981–1989: Αντιπολίτευση 
Στις βουλευτικές εκλογές του 1981, η Νέα Δημοκρατία ηττήθηκε, καταλαμβάνοντας 115 έδρες στην Βουλή, αναδεικνυόμενη σε Αξιωματική Αντιπολίτευση. Την ίδια μέρα διεξήχθησαν και οι ευρωεκλογές του 1981, όπου και εκεί η Νέα Δημοκρατία ηττήθηκε, λαμβάνοντας ποσοστό 31,34% και κερδίζοντας 8 από τις 24 έδρες της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά από αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα, τον Δεκέμβριο του 1981, ο Γεώργιος Ράλλης έθεσε θέμα εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος και καταψηφίστηκε. Νέος πρόεδρος εξελέγη ο Ευάγγελος Αβέρωφ.

Στις ευρωεκλογές του 1984, στις 17 Ιουνίου, η Νέα Δημοκρατία ηττάται, αυξάνοντας όμως το ποσοστό της σε 38,05% και παίρνοντας 9 από τις 24 ελληνικές έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο. Παρόλα αυτά, τον Αύγουστο του ίδιου έτους, ο Ευάγγελος Αβέρωφ με επιστολή του προς την κοινοβουλευτική ομάδα, παραιτήθηκε από πρόεδρος του κόμματος και την 1η Σεπτεμβρίου, εξελέγη στο αξίωμα αυτό ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.

Στις 2 Ιουνίου 1985, στις βουλευτικές εκλογές, η Νέα Δημοκρατία αύξησε το ποσοστό της στο 40,85%, ηττήθηκε όμως ξανά, παραμένοντας στην θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου, ο Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος μαζί με εννέα ακόμα βουλευτές αποχώρησαν από τη Νέα Δημοκρατία και ίδρυσαν τη Δημοκρατική Ανανέωση.

Τον Φεβρουάριο του 1986, συνεκλήθη στη Θεσσαλονίκη το 2ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, όπου αποφασίζεται να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις φιλελεύθερες ιδέες, εμπλουτίζοντας τις ιδεολογικές αρχές του κόμματος, ενώ πραγματοποιήθηκαν κάποιες καταστατικές αλλαγές καθώς και αλλαγές των κανονισμών λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων. Μέσα σε αυτή τη δύσκολη περίοδο για το κόμμα, τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας αποφάσισαν να πολιτικοποιήσουν έντονα τις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές του 1986, κερδίζοντας τους τρεις μεγαλύτερους δήμους της χώρας, τους δήμους Αθηναίων, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης. Επίσης τρία χρόνια αργότερα, στις 18 Ιουνίου 1989, η Νέα Δημοκρατία κέρδισε και τις ευρωεκλογές του 1989, με ποσοστό 40,45% και 10 από τις 24 έδρες.

 1989–1993: Κυβέρνηση 

Στις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου και του Νοεμβρίου του 1989, η Νέα Δημοκρατία, με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, παρά το γεγονός ότι συγκέντρωσε μεγάλα ποσοστά, της τάξεως του 44,28% και 46,19% αντίστοιχα, λόγω του εκλογικού νόμου δεν κατάφερε να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, με αποτέλεσμα τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας με τον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου στην πρώτη περίπτωση, και οικουμενικής κυβέρνησης στην δεύτερη.

Παρόλα αυτά, στις βουλευτικές εκλογές του 1990, επιτυγχάνοντας το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό της ιστορίας (46,89%), το κόμμα λόγω της ιδιομορφίας του εκλογικού νόμου, έλαβε μόλις 150 έδρες στην Βουλή. Ύστερα από συμφωνία μεταξύ του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Κωστή Στεφανόπουλου, ο μοναδικός βουλευτής της Δημοκρατικής Ανανέωσης, Θεόδωρος Κατσίκης στήριξε τη δημιουργία μονοκομματικής κυβέρνησης, κι έτσι σχηματίστηκε αυτοδύναμη κυβέρνηση υπό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ακολούθησε μεταρρυθμιστική πολιτική. Την τριετία 1990-1993 εντατικοποιήθηκαν οι ιδιωτικοποιήσεις κρατικών επιχειρήσεων (Ο.Τ.Ε., Αστικές Συγκοινωνίες κλπ), απελευθερώθηκε ο τομέας των τηλεπικοινωνιών με παράλληλο άνοιγμα στην αγορά της κινητής τηλεφωνίας, τα μεγάλα έργα (Αττική Οδός, Εγνατία Οδός, Μετρό Αθήνας, Νέος Αερολιμένας Αθηνών) μπήκαν σε τροχιά υλοποίησης, ενώ ανάλογες τομές έγιναν και στους τομείς του δημοσίου, της ναυτιλίας, της γεωργίας και αλλού.

Στην εξωτερική πολιτική κλήθηκε να αντιμετωπίσει την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης και ιδιαιτέρως τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και το συνακόλουθο Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα. Επίσης, πέτυχε την ένταξη της Ελλάδας στη Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση, ενώ επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη υπογράφτηκε και η Συνθήκη του Μάαστριχτ. Παράλληλα, επετεύχθη εξομάλυνση των σχέσεων Ελλάδας – Η.Π.Α. και η Κυβέρνηση Μητσοτάκη υπέγραψε το 1990 συμφωνία για τις αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα.

Δύο χρόνια από την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Απρίλιο του 1992, ο Αντώνης Σαμαράς αποπέμφθηκε από υπουργός Εξωτερικών. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, παραιτήθηκε από βουλευτής και μαζί με κάποιους βουλευτές, από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέα Δημοκρατίας, ίδρυσε την Πολιτική Άνοιξη, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη να χάσει τη δεδηλωμένη εμπιστοσύνη της Βουλής.

 1993–2004: Αντιπολίτευση 
Στις πρόωρες εκλογές που προκηρύχθηκαν για τις 10 Οκτωβρίου, η κεντροδεξιά παράταξη ηττήθηκε με ποσοστό 39,30% και επανήλθε στη θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Αμέσως μετά ο Μητσοτάκης παραιτήθηκε από πρόεδρος του κόμματος. Νέος πρόεδρος εξελέγη ο Μιλτιάδης Έβερτ, από ειδικό εκλεκτορικό σώμα, με 141 ψήφους, έναντι 37 ψήφων του Ιωάννη Βαρβιτσιώτη.

Τον Απρίλιο του 1994, πραγματοποιήθηκε το 3ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στην Χαλκιδική, όπου εγκρίθηκε το νέο καταστατικό του κόμματος, το νέο πλαίσιο του κυβερνητικού προγράμματος και επιβεβαιώθηκαν οι ιδεολογικές αρχές του κόμματος. Στις ευρωεκλογές του ίδιου έτους, το κόμμα βγήκε δεύτερο με ποσοστό 32,63% και 9 από τις 25 έδρες, ενώ στις δημοτικές και νομαρχιακές του ίδιου έτους κέρδισε τους δύο από τους τρεις μεγάλους δήμους, την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη, εκλέγοντας ταυτόχρονα και δώδεκα νομάρχες.

Το 1996, προκηρύχθηκαν πρόωρες εκλογές, στις οποίες η Νέα Δημοκρατία αναδείχθηκε δεύτερη, συγκεντρώνοντας 38,12% και 108 έδρες. Αυτό οδήγησε τον Μιλτιάδη Έβερτ σε παραίτηση και την κίνηση διαδικασίας για εκλογή νέου προέδρου, όπου ο Έβερτ υπερίσχυσε του Γιώργου Σουφλιά με ψήφους 103, έναντι 84, και επανεξελέγη στην ηγεσία του κόμματος.
μικρογραφία|Το λογότυπο της Νέας Δημοκρατίας (1979-2011)
Τον Μάρτιο του 1997, διεξήχθη το 4ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στην Αθήνα, με θέμα την ψήφιση νέου καταστατικού και προγράμματος, καθώς και την εκλογή προέδρου. Πρόεδρος του κόμματος εξελέγη ο Κώστας Καραμανλής με 69,16%, έναντι του Γεώργιου Σουφλιά. Λίγες ημέρες μετά, πραγματοποιήθηκε το Συνέδριο Αρχών και Θέσεων της Ν.Δ., όπου επαναδιατυπώθηκαν οι αρχές και οι θέσεις του κόμματος και επανασχεδιάστηκαν άλλες, με φόντο τον 21ο αιώνα και την είσοδο της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση.

Ένα χρόνο μετά, τον Φεβρουάριο του 1998, ξέσπασε εσωκομματική κρίση, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη διαγραφή των Στέφανου Μάνου, Βασίλη Κοντογιαννόπουλου και Γιώργου Σουφλιά, εκ των κορυφαίων στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, και κάποιων βουλευτών που πρόσκειντο στον πρώην πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Αργότερα ο Στέφανος Μάνος ίδρυσε τους Φιλελεύθερους. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, στις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υποψήφιοι υποστηριζόμενοι από τη Νέα Δημοκρατία κέρδισαν τους τρεις μεγάλους δήμους και εκλέχτηκαν 27 νομάρχες.

Στις βουλευτικές εκλογές του 2000 που διεξήχθησαν στις 9 Απριλίου, η Νέα Δημοκρατία συνεργάστηκε με τους Φιλελεύθερους του Στέφανου Μάνου και έλαβε τη δεύτερη θέση με ποσοστό 42,74% και 125 έδρες, χάνοντας την πρώτη θέση με μόλις 1% διαφορά. Ένα μήνα αργότερα, διεγράφη από το κόμμα ο βουλευτής Γιώργος Καρατζαφέρης λόγω σφοδρών κατηγοριών που εξαπέλυσε στον Κώστα Καραμανλή για την εκλογική ήττα, ο οποίος ίδρυσε τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό. Η εσωκομματική κρίση συνεχίστηκε και το 2001, με τον δημοφιλή Δήμαρχο Αθηναίων Δημήτρη Αβραμόπουλο να αποχωρεί από τη Νέα Δημοκρατία ιδρύοντας το Κίνημα Ελεύθερων Πολιτών.

Τον Μάρτιο του 2001, πραγματοποιήθηκε το 5ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, όπου συζητήθηκαν θέματα αρχών και θέσεων και αποφασίστηκαν οργανωτικές αλλαγές, με σημαντικότερη τη θεσμοθέτηση Γενικού Γραμματέα. Στο Συνέδριο αυτό, ο Γιώργος Σουφλιάς επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία. Ένα χρόνο αργότερα, επέστρεψε και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, ενώ στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές του 2002, το κόμμα κέρδισε ξανά τους τρεις μεγαλύτερους δήμους, καθώς και 30 νομαρχίες.

 2004–2009: Κυβέρνηση 

Στις βουλευτικές εκλογές του 2004, που διεξήχθησαν το Μάρτιο του 2004, η Νέα Δημοκρατία συνεργάστηκε με τη Δημοκρατική Αναγέννηση του Στέλιου Παπαθεμελή. Έλαβε το 45,36% των ψήφων, κατέλαβε την πλειοψηφία στη Βουλή με 165 έδρες και σχημάτισε αυτοδύναμη κυβέρνηση υπό τον Κώστα Καραμανλή. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους, διεξήχθησαν και οι ευρωεκλογές, όπου η Νέα Δημοκρατία κέρδισε με μεγάλη διαφορά, συγκεντρώνοντας 43,01% και 11 από τις 24 έδρες. Είχε προηγηθεί η διάλυση της Πολιτικής Άνοιξης και η προσχώρηση του Αντώνη Σαμαρά και των περισσότερων στελεχών της στη Νέα Δημοκρατία.Επιστρέφει στη ΝΔ ο Α. Σαμαράς Τον επόμενο μήνα πραγματοποιήθηκε το 6ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Το Συνέδριο ενέκρινε αλλαγές στο καταστατικό του κόμματος και εξέλεξε τη νέα Κεντρική Επιτροπή.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας από την κυβέρνηση Καραμανλή διοργανώθηκαν επιτυχώς στην Αθήνα οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004. Επί πρωθυπουργίας του Κώστα Καραμανλή, υπογράφτηκε διακρατική συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας, της Ρωσίας και της Βουλγαρίας για την κατασκευή του αγωγού αργού πετρελαίου Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη. Επιπλέον, ολοκληρώθηκαν μία σειρά από έργα υποδομών (επέκταση του Μετρό Αθήνας προς Αιγάλεω, Τραμ Αθήνας, ανακατασκευή της Εθνικής οδού Αθηνών-Θεσσαλονίκης στο πέταλο του Μαλιακού κλπ.) και ξεκίνησαν τα έργα κατασκευής του Μετρό Θεσσαλονίκης, της επέκτασης του Μετρό της Αθήνας προς Ελληνικό και της ολοκλήρωσης του Αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Πελοποννήσου προς Καλαμάτα και Σπάρτη.

Τον Ιούλιο του 2007 διεξήχθη το 7ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, κατά το οποίο επιβεβαιώθηκε η στήριξη στο πολιτικό πρόγραμμα της κυβέρνησης, χωρίς να γίνει κάποια ουσιαστική αλλαγή στην κομματική δομή και οργάνωση. Ένα μήνα αργότερα, ο Κώστας Καραμανλής προκήρυξε εκλογές επικαλούμενος ως εθνικό θέμα τις μεταρρυθμίσεις στην παιδεία, οικονομία και την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2008.

Οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές, διεξήχθησαν στις 16 Σεπτεμβρίου 2007. Η Νέα Δημοκρατία κέρδισε και πάλι τις εκλογές με 41,87% και 152 έδρες, και ο Κώστας Καραμανλής σχημάτισε και πάλι αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Η κυβέρνηση κλήθηκε να αντιμετωπίσει το ζήτημα της ένταξης της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ, στο οποίο πρόβαλε βέτο, λόγω της μη επίλυσης του προβλήματος της ονομασίας. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας Καραμανλή ολοκληρώθηκε το έργο της Εγνατίας Οδού, ενώ κατασκευάστηκε το νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Ολοκληρώθηκε, επίσης, και η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, για την οποία υπήρξαν καταγγελίες για νοθεία.

Καθ' όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κώστα Καραμανλή, δεν ήταν λίγες οι φορές που βγήκαν στο φως της δημοσιότητας αποκαλύψεις σχετικά με οικονομικά και κοινωνικά σκάνδαλα, πολλά από τα οποία αφορούσαν την Νέα Δημοκρατία.Πέντε χρόνια ΝΔ - 50+ σκάνδαλα Ανάμεσα στις υποθέσεις που αποκαλύφθηκαν ήταν αυτές των δομημένων ομολόγων, της Siemens, και της Μονής Βατοπεδίου και άλλα. Το Δεκέμβριο του 2008 έλαβαν χώρα ταραχές και εκτεταμένα επεισόδια με αφορμή τη δολοφονία δεκαεξάχρονου μαθητή από αστυνομικό στα Εξάρχεια.

Μέσα σε αυτό το κλίμα έλαβαν χώρα οι ευρωεκλογές του 2009. Η Νέα Δημοκρατία ηττήθηκε από το ΠΑ.ΣΟ.Κ. με ποσοστό 32,29% και οκτώ έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Λίγους μήνες αργότερα, ο Κώστας Καραμανλής προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, επικαλούμενος τη δυσχερή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που ξέσπασε το 2008 και την άρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. να συνεργαστεί στο θέμα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, που ήταν προγραμματισμένη για τις αρχές του 2010.

 2009–2012: Αντιπολίτευση 
{| class="wikitable" style="float:right; font-size:85%;"
|+ Εσωκομματικές Εκλογές Ανάδειξης Προέδρου 2009
|-
! Υποψήφιος
! Ψήφοι
! Ποσοστό %
|-
|Αντώνης Σαμαράς
| style="text-align:center;"|386.400
| style="text-align:center;"|50,06%|-
|Ντόρα Μπακογιάννη
| style="text-align:center;"|306.425	
| style="text-align:center;"|39,72%
|-
|Παναγιώτης Ψωμιάδης
| style="text-align:center;"|78.770	
| style="text-align:center;"|10,22%.
|-
|Έγκυρα
| style="text-align:center;"|771.595
| style="text-align:center;"|
|}

Στις βουλευτικές εκλογές του 2009 η Νέα Δημοκρατία έχασε την εξουσία από το ΠΑ.ΣΟ.Κ., καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση με ποσοστό 33,47% και 91 έδρες. Το ποσοστό αυτό αποτέλεσε ιστορικό χαμηλό για τη Νέα Δημοκρατία, γεγονός που οδήγησε σε στην παραίτηση του Κώστα Καραμανλή και την εκλογή νέου προέδρου από τη βάση του κόμματος. Μεταξύ τριών υποψηφίων, νέος πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας εξελέγη ο Αντώνης Σαμαράς, με ποσοστό 50,06%.

Τον Μάιο του 2010, μετά την όξυνση της δημοσιονομικής κρίσης της χώρας, η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σύναψε δανειακή σύμβαση με την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και εφάρμοσε αυστηρά μέτρα λιτότητας. Η Ντόρα Μπακογιάννη υπερψήφισε τα μέτρα και διαγράφηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Αργότερα, μαζί με άλλους βουλευτές που αποχώρησαν από τη Ν.Δ., η Μπακογιάννη ίδρυσε τη Δημοκρατική Συμμαχία.

Ένα μήνα αργότερα, τον Ιούνιο του 2010 διεξήχθη το 8ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Το Συνέδριο εξέλεξε τη νέα Κεντρική Επιτροπή του κόμματος, ενώ ενισχύθηκε η επικράτηση των ιδεών του κοινωνικού φιλελευθερισμού. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2010, τις πρώτες που διεξήχθησαν στη χώρα μετά την επιβολή του Μνημονίου, ο Σαμαράς επιδίωξε να προσδώσει χαρακτήρα αντιμνημονιακού δημοψηφίσματος, χωρίς, ωστόσο, να προκύπτει κάτι τέτοιο από την αποτίμηση του αποτελέσματος, καθώς η Νέα Δημοκρατία κέρδισε μόλις πέντε από τις δεκατρείς Περιφέρειες ενώ έχασε τους δύο μεγάλους δήμους Αθήνας και Θεσσαλονίκης.  Public Issue  Public Issue
μικρογραφία|181x181εσ|Το λογότυπο της Νέας Δημοκρατίας (2011-2018)
Τον Νοέμβριο του 2011, υπό το βάρος δυσμενών εξελίξεων και τον κίνδυνο χρεοκοπίας της χώρας, ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας σε συνάντηση με τον πρόεδρο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Γιώργο Παπανδρέου υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια, αποφάσισαν το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας υπό το Λουκά Παπαδήμο, για την εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας. Στην κυβέρνηση συμμετείχε και ο Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός.Η νέα κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου Η αλλαγή στάσης της Νέας Δημοκρατίας αποτέλεσε αντικείμενο έντονης κριτικής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο βουλευτής Β΄ Αθηνών Πάνος Καμμένος δεν έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στη νέα κυβέρνηση και διαγράφτηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα.

Η νέα κυβέρνηση, συμφώνησε στη σύναψη νέας δανειακής σύμβασης (2ο Μνημόνιο). Κατά την ψήφιση των μέτρων 21 βουλευτές του κόμματος, διαφώνησαν και καταψήφισαν, με αποτέλεσμα να διαγραφούν. Αρκετοί από αυτούς ίδρυσαν μαζί με τον Πάνο Καμμένο τους Ανεξάρτητους Έλληνες, ενώ άλλοι επέστρεψαν στο κόμμα. Στη Νέα Δημοκρατία προσχώρησαν και οι βουλευτές του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού, Άδωνις Γεωργιάδης και Μάκης Βορίδης, οι οποίοι ωστόσο παραιτήθηκαν από το βουλευτικό αξίωμα και οι έδρες τους επέστρεψαν στο ΛΑ.Ο.Σ..

Μετά την ολοκλήρωση του έργου της κυβέρνησης συνεργασίας, προκηρύχθηκαν εκλογές για τις 6 Μαΐου 2012.

 2012–2015: Συγκυβέρνηση 

Στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2012 η Νέα Δημοκρατία εξασφάλισε την πρώτη θέση έναντι του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., με 18,85%, ποσοστό που αποτελεί ιστορικό χαμηλό για τις εκλογικές επιδόσεις του κόμματος, και χωρίς αυτοδυναμία (108 έδρες). Οι συζητήσεις για σχηματισμό κυβέρνησης απέτυχαν, κι έτσι προκηρύχθηκαν νέες εκλογές. Εν όψει τον εκλογών η Δημοκρατική Συμμαχία συγχωνεύτηκε με τη Νέα ΔημοκρατίαΗ Ντόρα Μπακογιάννη επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία, ενώ το κόμμα ενισχύθηκε επιπλέον με στελέχη του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού, τα οποία αποχώρησαν μετά την αποτυχία του τελευταίου να εισέλθει στη Βουλή.

Στις επαναληπτικές εκλογές του Ιουνίου, το κόμμα κέρδισε ξανά τις εκλογές με 29,66% και 129 βουλευτές. Μη έχοντας την πλειοψηφία, η Νέα Δημοκρατία συμφώνησε στο σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας και μαζί με το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και τη Δημοκρατική Αριστερά, βάσει προγραμματικής συμφωνίας, για επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου (το οποίο είχε υπογράψει η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.) και απάλυνση των δυσβάσταχτων όρων που υπεβλήθησαν.Σημεία προγραμματικής σύγκλισης μεταξύ των τριών πολιτικών αρχηγών που συμμετέχουν στην Κυβέρνηση Πρωθυπουργός ορκίστηκε ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Αντώνης Σαμαράς. 

Λίγες ημέρες μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης, παραιτήθηκε από τη θέση του υφυπουργού Εργασίας ο Νίκος Νικολόπουλος, καταγγέλλοντας αναντιστοιχία των προεκλογικών δεσμεύσεων με την ακολουθούμενη πολιτική του κόμματος. Ακολούθησε η διαγραφή του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, με τον ίδιο να ιδρύει αργότερα το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος. Το Φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, διαγράφτηκαν άλλοι τρείς βουλευτές (Σταυρογιάννης, Κασαπίδης και Σολδάτος), οι οποίοι με διάφορους τρόπους διαφοροποιήθηκαν από την κομματική γραμμή κατά την ψήφιση νομοσχεδίων μέτρων λιτότητας.

Τον Ιούνιο του 2013 πραγματοποιήθηκε το 9ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Το Συνέδριο ολοκληρώθηκε με την εισήγηση του Αντώνη Σαμαρά για την πορεία της χώρας και τον ρόλο της Νέας Δημοκρατίας, έγιναν βελτιώσεις στο καταστατικό του κόμματος, ενώ εξελέγη και η νέα σύνθεση της Πολιτικής Επιτροπής. Λίγες ημέρες μετά το Συνέδριο επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία ο βουλευτής Λευκάδας Θεόδωρος Σολδάτος, ενώ προσχώρησε ο προερχόμενος από τους Ανεξάρτητους Έλληνες, βουλευτής Ευβοίας Κώστας Μαρκόπουλος.

Η πολιτική αυστηρής λιτότητας προκάλεσε τη διαγραφή του ιστορικού στελέχους Βύρωνα Πολύδωρα, ο οποίος καταψήφισε την επιβολή φόρου ακινήτων και διεγράφη, ενώ ίδρυσε αργότερα την Ένωση για την Πατρίδα και τον Λαό, αλλά και του Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος όμως επέστρεψε και πάλι στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος.

Η κυβέρνηση Σαμαρά ακολούθησε πολιτική λιτότητας με σκοπό να μειώσει τα κυβερνητικά έξοδα και να κάνει ανταγωνιστική την ελληνική οικονομία. Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν 15.000 απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων, έκλεισε η Ε.Ρ.Τ., καθιερώθηκε ο Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) ενώ διευκολύνθηκαν οι πλειστηριασμοί. Τελικά, επετεύχθη πλεόνασμα, καταγράφηκε ανάπτυξη 0,7% και η χώρα επέστρεψε στην παγκόσμια αγορά ομολόγων.Greek €3bn bond sale snapped Επί διακυβέρνησης Σαμαρά λήφθηκαν μέτρα ενάντια στην παράνομη μετανάστευση, ενώ η Ελλάδα ανέλαβε την προεδρία τη Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρώτο εξάμηνο του 2014.

Το δυσάρεστο κλίμα που είχε διαμορφωθεί στην κοινή γνώμη λόγω των οικονομικών μέτρων, είχε ως αποτέλεσμα η Νέα Δημοκρατία να χάσει από το ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στις ευρωεκλογές που πραγματοποιήθηκαν το Μάιο του 2014. Συγκέντρωσε 22,72% και εξέλεξε 5 ευρωβουλευτές.

Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους ξεκίνησαν οι διαδικασίες για την ανάδειξη νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Για τη θέση αυτή η κυβέρνηση πρότεινε τον Αντιπρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας Σταύρο Δήμα, ο οποίος απέτυχε να εκλεγεί, εξαιτίας της άρνησης της αντιπολίτευσης να συναινέσει, προκειμένου να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός των 180 βουλευτών. Ωστόσο, η Νέα Δημοκρατία βγήκε ενισχυμένη από αυτήν τη διαδικασία, καθώς προσχώρησαν στο κόμμα αρκετοί ανεξάρτητοι βουλευτές (Ιατρίδη, Κασαπίδης, Νταβρής, Γιοβανόπουλος, Μελάς, Οικονόμου).

Τελικά, η Κυβέρνηση Σαμαρά, σύμφωνα με τις τότε επιταγές του Συντάγματος (επειδή δεν συγκεντρώθηκαν 180 ψήφοι για να εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όπως όριζε τότε το Σύνταγμα), αναγκάστηκε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές για τις 25 Ιανουαρίου 2015.

 2015–2019: Αντιπολίτευση 
+ Εσωκομματικές Εκλογές Ανάδειξης Προέδρου 2015-2016Α' Γύρος Υποψήφιος Ψήφοι Ποσοστό % Βαγγέλης Μεϊμαράκης160.823	39,80% Κυριάκος Μητσοτάκης115.162	28,50% Απόστολος Τζιτζικώστας82.028	20,30% Άδωνις Γεωργιάδης46.045	11,40% Έγκυρα404.078	Πηγή: Επίσημα αποτελέσματα από το nd.grΒ' Γύρος Υποψήφιος Ψήφοι Ποσοστό % Κυριάκος Μητσοτάκης173.29752,43% Βαγγέλης Μεϊμαράκης157.22447,57% Έγκυρα330.521Άκυρα 3077Λευκα1154Σύνολο334.752Πηγή: Επίσημα αποτελέσματα από το nd.gr

Στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 η Νέα Δημοκρατία ηττήθηκε από το ΣΥ.ΡΙΖ.Α. με ποσοστό 27,81% και 76 βουλευτές, και οδηγήθηκε στη θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Τον Ιούλιο του 2015, στο δημοψήφισμα που ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα,Τσίπρας: «Όχι» στη συμφωνία - δημοψήφισμα στις 5 Ιουλίου η Νέα Δημοκρατία τάχθηκε υπέρ του «ναι». Όμως, μετά την επικράτηση του «όχι», ο πρόεδρος του κόμματος Αντώνης Σαμαράς παραιτήθηκε από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και προσωρινός πρόεδρος ορίστηκε ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης.

Μετά την παραίτηση του Αντώνη Σαμαρά, και την δεύτερη συνεχόμενη ήττα του κόμματος στις πρόωρες εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015, προγραμματίστηκαν εσωκομματικές εκλογές για τον Νοέμβριο,ΝΔ: Στις 22 Νοεμβρίου η εκλογή προέδρου με υποψηφίους τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Απόστολο Τζιτζικώστα, τον Ευάγγελο Μεϊμαράκη και τον Άδωνι Γεωργιάδη. Την ημέρα των εκλογών η διαδικασία διακόπηκε για τεχνικούς λόγους. Μετά από αυτήν την εξέλιξη, ο Ευάγγελος Μεϊμαράκης παραιτήθηκε από την προεδρία του κόμματος και ορίστηκε μεταβατικός πρόεδρος ο Γιάννης Πλακιωτάκης.Παραιτήθηκε και επίσημα ο Μεϊμαράκης. Πρόεδρος της ΝΔ ο Πλακιωτάκης Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν τελικά τον Δεκέμβριο και επειδή κανένας υποψήφιος δεν συγκέντρωσε το 50% των ψήφων, η εκλογή επαναλήφθηκε τον Ιανουάριο του 2016. Πρόεδρος του κόμματος αναδείχθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επικρατώντας του Ευάγγελου Μεϊμαράκη με 52,43%. Τον Απρίλιο του ίδιου έτους διεξήχθη το 10ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Το Συνέδριο εξέλεξε την νέα Πολιτική Επιτροπή του κόμματος και υπερψήφισε τις αλλαγές στο Καταστατικό.

Τον Ιανουάριο του 2017 ανακοινώθηκε η συνεργασία της Νέας Δημοκρατίας με τη Δράση, η οποία αργότερα ανέστειλε τη λειτουργία της, προσχωρώντας στη Νέα Δημοκρατία.Η Δράση αναστέλλει τη δραστηριότητά της και στηρίζει τη ΝΔ Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, διαγράφτηκε από τη Νέα Δημοκρατία η βουλευτής Β' Αθηνών Κατερίνα Παπακώστα, η οποία ίδρυσε τη Νέα Ελληνική Ορμή. Το Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς διεξήχθη το 11ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Το συνέδριο επικαιροποίησε τις αρχές και τις αξίες του κόμματος, ενώ καθόρισε το κυβερνητικό του πρόγραμμα.

Κατά τη διάρκεια της ΙΖ' Κοινοβουλευτικής Περιόδου η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας ενισχύθηκε, με την προσχώρηση των βουλευτών Ιάσονα Φωτήλα, Κατερίνας Μάρκου, Χάρη Θεοχάρη και Γρηγόρη Ψαριανού από το Ποτάμι, του Γιώργου Λαζαρίδη από τους Ανεξάρτητους Έλληνες και του Γιώργου Κατσιαντώνη από την Ένωση Κεντρώων.

Στις ευρωεκλογές του 2019, η Νέα Δημοκρατία επικράτησε με διαφορά 9,37 ποσοστιαίων μονάδων έναντι του ΣΥ.ΡΙΖ.Α..

 2019–σήμερα: Κυβέρνηση 


Στις εθνικές εκλογές του 2019, η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τις εκλογές με διαφορά 8,32% από τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και έτσι οδηγήθηκε στη θέση της κυβέρνησης. Την επόμενη μέρα ορκίστηκε πρωθυπουργός ο Κυριάκος Μητσοτάκης και σχημάτισε κυβέρνηση.

Η νέα κυβέρνηση ξεκίνησε άμεσα την εφαρμογή ενός κεντροδεξιού έως κεντρώου κοινωνικά φιλελεύθερου πολιτικού προγράμματος. Ο Υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης κατάργησε αμέσως εγκύκλιο για απλοποίηση διαδικασιών για έκδοση ΑΜΚΑ σε ξένους υπήκοους. Ανάμεσα στις προτεραιότητες του είναι καλύτερος έλεγχος των συνόρων για μείωση των μεταναστών, αντιμετώπιση των Εξαρχείων, η βελτίωση της κατάστασης στο σωφρονιστικό σύστημα και σύγχρονη διαχείριση κρίσης και καταστροφών. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η έμφαση που δίνεται στον τομέα των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία (ΑΜΕΑ) και των ατόμων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας (το Νοέμβριο του 2020 ψηφίστηκε το "Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία", ενώ το Μάρτιο του 2021 με απόφαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη συστάθηκε η Επιτροπή σύνταξης Εθνικής Στρατηγικής για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων στην Ελλάδα). Η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως έθεσε ως προτεραιότητα τις αλλαγές στο πανεπιστημιακό άσυλο το οποίο καταργήθηκε, προκαλώντας έτσι άμεσες αντιδράσεις από τα κόμματα της Αριστεράς και από την φοιτητική κοινότητα. Άλλες σημαντικές κινήσεις της Κυβέρνησης ήταν ο εκσυγχρονισμός και η ψηφιοποιήση των φορέων του Δημοσίου με στόχο την βέλτιστη εξυπηρέτηση των πολιτών και η εγκατάσταση της εφαρμογής έκτακτης ανάγκης 112 που βοήθησε στην καλύτερη διαχείριση και στην αποφυγή απωλειών ανθρώπινων ζωών σε καταστάσεις φυσικής καταστροφής. Τέλος η κυβέρνηση έχει αντιμετωπίσει κατηγορίες για το Σκάνδαλο των παρακολουθήσεων της Ε.Υ.Π. και την υπόθεση της λίστας Πέτσα ενώ η αντιπολίτευση έχει κατηγορήσει την Κυβέρνηση για συγκάλυψη στην υπόθεση του δυστυχήματος των Τεμπών και ελλιπή μέτρα προστασίας στον σιδηρόδρομο, που οδήγησαν στο δυστύχημα. 

Στις εκλογές της 21ης Μαΐου 2023 Η Νέα Δημοκρατία επανεξελέγη πρώτο κόμμα με ποσοστό 40,79 και εξέλεξε 146 βουλευτές. Δεν κατάφερε όμως να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση λόγο του συστήματος της απλής αναλογικής. Έτσι στις επαναληπτικές εκλογές της 25ης Ιουνίου του ιδίου έτους, που διεξήχθησαν με ενισχυμένη αναλογική , η Νέα Δημοκρατία πήρε ξανά την πρώτη θέση με ποσοστό 40,56 και εξέλεξε 158 βουλευτές. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέλαβε ξανά την πρωθυπουργία της χώρας και συνέστησε την νέα κυβέρνησή του. Η νέα Κυβέρνηση συνέχισε το έργο της προηγούμενης και έχει προχωρήσει σε μεταρρυθμιστικές τομές που στόχο έχουν να φέρουν την Ελλάδα όλο και πιο κοντά στην Ευρώπη. Γεγονότα όπως τα εγκαίνια του Μετρό Θεσσαλονίκης ή η παράδοση του Αυτοκινητοδρόμου Πατρών - Πύργου, ο νόμος που ψηφίστηκε για την οπαδική βία, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, οι διαγραφές αιωνίων φοιτητών και η συμφωνία με την Exxon Mobil είναι κινήσεις που στόχο έχουν τον εκσυγχρονισμό της Ελλάδας. Στην κυβέρνηση χρεώνεται από την αντιπολίτευση το Σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η μη ικανοποιητική απόδοση των μέτρων της για την καταπολέμηση της ακρίβειας με τα υπόλοιπα κόμματα να κάνουν λόγο για "καρτέλ" που χειρίζονται την αγορά με την κυβέρνηση να αδιαφορεί. 

 Ιδεολογία 
Η Νέα Δημοκρατία είναι διαχρονικά ένα οικονομικά φιλελεύθερο, κοινωνικά συντηρητικό 


  και χριστιανοδημοκρατικό κόμμα, παρόλο που πολλές φορές αυτοπροσδιορίζεται ως κόμμα των ιδεών του κοινωνικού φιλελευθερισμού, μία ιδεολογία περισσότερο συνυφασμένη με τον κεντρώο πολιτικό χώρο 
 . Ο διαχρονικός ισχυρισμός ορισμένων μελών ότι το κόμμα υιοθετεί της ιδεολογία αυτή, ότι δηλαδή ανήκει στον κεντρώο πολιτικό χώρο 


 , έχει οδηγήσει σε κριτική εναντίον του κόμματος, αφού η ρητορική αυτή δεν συμβαδίζει με τις πολιτικές που έχει ακολουθήσει και εφαρμόσει ως κυβερνών κόμμα, ούτε και εκφράζει την πλειοψηφία της εκλογικής της βάσης. 

 For Migrants and Refugees, Greece Has Become Hostile Territory
 Will Greece’s New Government Resist Authoritarian Influence or Court It?
 A New, Pro-Israel Government in Athens

 Ιδεολογική πορεία 
Επί Κωνσταντίνου Καραμανλή (1974–1980), η Νέα Δημοκρατία αυτοπροσδιοριζόταν ως κόμμα του «ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού που αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με ρυθμιστική, ωστόσο, παρέμβαση του κράτους για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης».

Υπό την ηγεσία του Ευάγγελου Αβέρωφ (1981–1984) το κόμμα έκανε στροφή προς τα δεξιά και τον συντηρητισμό, για να αντιμετωπίσει την άνοδο του ΠΑ.ΣΟ.Κ..

Μετά την ανάδειξη στην ηγεσία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (1984–1993) όμως το κόμμα υιοθέτησε μια ακόμη πιο οικονομικά φιλελεύθερη και μεταρρυθμιστική ατζέντα, ενώ παρατηρήθηκε και άνοιγμα στο φιλελεύθερο κέντρο. Σε αυτά τα ανοίγματα υπήρξαν αντιδράσεις από παλαιά στελέχη του κόμματος (Έβερτ, Κεφαλογιάννης, Βαρβιτσιώτης), οι οποίοι είχαν αρκετές κρατιστικές απόψεις. Επίσης, την εποχή της ηγεσίας του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, και ιδίως στις εκλογές του 1985 (σπάνια άλλες φορές), ο τότε αντίπαλός του, ο Ανδρέας Παπανδρέου, τον είχε κατηγορήσει έντονα για νεοφιλελευθερισμό, με τη σημερινή έννοια του όρου, την απουσία κρατικής παρεμβατικότητας στην αγορά, καθώς είχε προσπαθήσει να ταυτίσει τον Μητσοτάκη με την πολιτική που εφήρμοζε τότε η Μάργκαρετ Θάτσερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ιδεολογία που έγινε από τότε και μετά γνωστή ως Θατσερισμός (αντιθέτως, πριν την πρωθυπουργία της Θάτσερ το διάστημα 1979 - 1990, ο όρος αυτός είχε άλλη έννοια και μάλιστα θετική, καθώς σήμαινε την μέση οδό μεταξύ του κλασικού φιλελευθερισμού και του κολλεκτιβιστικού κεντρικού σχεδιασμού,Mirowski, Philip, & Plehwe, Dieter The road from Mont Pèlerin: the making of the neoliberal thought collective, Harvard University Press 2009, ISBN 0-674-03318-3, p. 14-15. προωθώντας έναν πιο ενεργό ρόλο του κράτους στις αγορές. Κατά την αρχική του αυτή θετική διατύπωση, στον νεοφιλελευθερισμό «προείχε η ελεύθερη λειτουργία του μηχανισμού τιμών της ανοικτής αγοράς, η ελεύθερη επιχειρηματικότητα, ο ελεύθερος ανταγωνισμός, και ένα ισχυρό και άτεγκτο Κράτος Δικαίου»)Philip Mirowski, Dieter Plehwe, The road from Mont Pèlerin: the making of the neoliberal thought collective, 2009, p. 13–14 και μάλιστα επηρέασε τότε κάποια άρθρα. Ωστόσο, στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη 1990 - 1993 χαρακτηρίζεται ως μια μετριοπαθής προσπάθεια εφαρμογής μιας φιλελεύθερης πολιτικής.Εκδοτική Αθηνών, Ιστορία Ελληνικού Έθνους, τόμος 16, σελ. 395, Αθήνα 2000.

Μετά την άνοδο του Μιλτιάδη Έβερτ (1993–1997) στην ηγεσία της παράταξης, η Νέα Δημοκρατία έκανε στροφή προς την λαϊκή δεξιά και απέρριψε τον οικονομικό φιλελευθερισμό, υποστηρίζοντας κρατικά παρεμβατικές πολιτικές.

Επί Κώστα Καραμανλή (1997–2009), το κόμμα έκανε στροφή στο κέντρο και υιοθέτησε πιο μετριοπαθείς πολιτικές επιδιώκοντας να κυριαρχήσει στον λεγόμενο "μεσαίο χώρο".Τα δώδεκα Συνέδρια της ΝΔ από το 1979 ως το 2018  TOC, 15-12-2018 Η προεδρία του ήταν μια μείξη κεντρώας και λαϊκής δεξιάς πολιτικής. Το κόμμα συνέχισε μια ελαφρώς κρατική παρεμβατική πολιτική, που δεν ακολουθούσε τον οικονομικό φιλελευθερισμό.

Υπό την ηγεσία του Αντώνη Σαμαρά (2009–2015), αρχικά το κόμμα ακολούθησε αντιπολιτευτική και αντιμνημονιακή ρητορική, βασισμένη στο αίτημα επαναδιαπραγμάτευσης του Μνημονίου και της υιοθέτησης νέου μίγματος πολιτικής, προς την κατεύθυνση της λήψης αναπτυξιακών μέτρων και τόνωσης της αγοράς, η οποία όμως χαρακτηρίστηκε από μεγάλη μερίδα πολιτικών αναλυτών και δημοσιογράφων ως αδύνατη και ουτοπική.*Αντ. Σαμαράς: «διαφωνώ με το μείγμα πολιτικής της κυβέρνησης»  Βήμα, 23-06-2011
Επιμένει για αλλαγή κατεύθυνσης ο Σαμαράς  Έθνος, 24-10-2011 Αντίθετα με τις προεκλογικές δηλώσεις, η κυβέρνηση Σαμαρά υπέγραψε τελικά το δεύτερο μνημόνιο, διαγράφοντας μάλιστα στελέχη που δεν το ψήφισαν. Δέχθηκε κριτική εξαιτίας της πολιτικής του αστάθειας όσον αφορά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, για λαϊκισμό, καθώς και για το κλείσιμο της ΕΡΤ που θεωρήθηκε από μερίδα της πολιτικής σκηνής και της κοινωνίας ως στοιχείο πάταξης της ελευθερίας του λόγου.

Οι τακτικές του Σαμαρά προκάλεσαν προβληματισμό σε πολλά στελέχη του κόμματος για την ταυτότητα του κόμματος, με τον επίτιμο πρόεδρο Κωνσταντίνο Μητσοτάκη αλλά και άλλα στελέχη να χαρακτηρίζουν λαϊκιστή τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος ανταπέδωσε με ανακοινώσεις Ξέσπασε πόλεμος Νέας Δημοκρατίας - Κ. Μητσοτάκη  Ελευθεροτυπία, 11-10-2010
 Ο Κώστας Καραμανλής πρέπει να φτιάξει κόμμα – Λαικιστής ο Σαμαράς  Real FM, NewsIt
 Γ. Λούλης: 'Ατολμος ο Καραμανλής, λαϊκιστής ο Σαμαράς  The Insider. Πολλοί αναλυτές παρατηρούν ότι επί της ηγεσίας του αλλοιώθηκε η ιδεολογία του κόμματος και ότι ο ίδιος ανέπτυσσε ρητορική με επιρροές "δεξιότερες της Νέας Δημοκρατίας". H ιδεολογική επανατοποθέτηση της ΝΔ από τον κ. Σαμαρά  Καθημερινή, 25-09-2011
 Νέα πολιτική γεωγραφία;  Έθνος, 06-12-2010 Ο Σαμαράς αντέτεινε ότι η Νέα Δημοκρατία κατά το προηγούμενο διάστημα είχε υποστεί "ιδεολογικό αφοπλισμό" και ότι ο ίδιος πολιτευόταν με αρχές και αξίες.Αιχμές για Καραμανλή - Την ιδεολογική καθαρότητα υπερασπίζεται ο Σαμαράς  Βήμα, 20-12-2010

Επί προεδρίας Κυριάκου Μητσοτάκη (2016–σήμερα), η Νέα Δημοκρατία αυτοπροσδιορίζεται ως ένα κόμμα που συμπεριλαμβάνει και τον πολιτικό χώρο του κυρίως του κέντρου και ύστερα και της κεντροαριστεράς.Ανατροπές στη Νέα Δημοκρατία - Τι αλλαγές φέρνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές και εφημερίδες, όντως έχει εφαρμόσει πιο προοδευτικές πολιτικές κυρίως σε κάποια κοινωνικά και πολιτισμικά θέματα, ενώ έχει συμπεριλάβει και πολιτικά πρόσωπα που ανήκουν στον ευρύτερο χώρο του κέντρου και της κεντροαριστεράς, κάνοντας έτσι -σύμφωνα με ορισμένους- μια "στροφή" προς αυτόν τον πολιτικό χώρο. Παρόλα αυτά, κατά την διακυβέρνηση Μητσοτάκη από το 2019, θεωρείται ότι έχει δώσει περισσότερη έμφαση στον οικονομικό φιλελευθερισμό και σε πολιτικές μικρότερου κράτους. Πάντως ο περιορισμός του προφίλ ενός κλασικού δεξιού κόμματος σε ζητήματα κοινωνικής φύσης όπως ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών που ψήφισε η κυβέρνηση , η στάση προς το μεταναστευτικό ζήτημα και η σχέση με την Εκκλησία δείχνει μια στροφή προς πολιτικές που δεν συμβαδίζουν με το προφίλ του Νεοδημοκράτη ψηφοφόρου με αποτέλεσμα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας να έχουν ασκήσει σκληρή κριτική στην Κυβέρνηση με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον πρώην Πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά που έκανε λόγο για μετατροπή της Νέας Δημοκρατίας σε " Σημιτικό ΠΑΣΟΚ " από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

 Αποτελέσματα εκλογών 
 Βουλή των Ελλήνων 
 Έτος Αρχηγός κόμματος Αριθμός ψήφων Ποσοστό ψήφων Έδρες Θέση 1974 Κωνσταντίνος Καραμανλής 2.669.133 54,37%  Κυβέρνηση 1977 2.146.365 41,84%  Κυβέρνηση 1981 Γεώργιος Ράλλης 2.034.496 35,88%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 1985 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης 2.599.681 40,85%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 1989 Ι 2.887.488 44,28%  Κυβέρνησησυνεργασίας 1989 ΙΙ 3.093.479 46,19%  Οικουμενικήκυβέρνηση 1990 3.088.137 46,89%  Κυβέρνηση 1993 2.711.241 39,30%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 1996 Μιλτιάδης Έβερτ 2.584.765 38,12%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 2000 Κώστας Καραμανλής 2.935.196 42,74%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 2004 3.359.058 45,36%  Κυβέρνηση 2007 2.994.979  41,87%  Κυβέρνηση20092.295.96733,47%ΑξιωματικήαντιπολίτευσηΚυβέρνησησυνεργασίας 2012 Ι Αντώνης Σαμαράς 1.192.103 18,85%  1ο κόμμα 2012 ΙΙ 1.825.497 29,66%   Κυβέρνησησυνεργασίας 2015 Ι 1.718.694 27,81%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 2015 II Βαγγέλης Μεϊμαράκης 1.526.400 28,09%  Αξιωματικήαντιπολίτευση 2019 Κυριάκος Μητσοτάκης 2.251.618 39,85%  Κυβέρνηση 2023 Ι 2.407.750 40,79%  1ο κόμμα 2023 ΙΙ 2.115.322 40,56%  Κυβέρνηση

 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
 Έτος Αρχηγός κόμματος Αριθμός ψήφων Ποσοστό ψήφων Έδρες Θέση Ομάδα 1981 Γεώργιος Ράλλης 1.779.462 31,28%  2η Ε.Λ.Κ. 1984 Ευάγγελος Αβέρωφ 2.266.568 38,09%  2η 1989 Κωνσταντίνος Μητσοτάκης 2.647.215 40,52%  1η 1994 Μιλτιάδης Έβερτ 2.133.372 32,71%  2η 1999 Κώστας Καραμανλής 2.314.371 36,02%  1η  2004 2.633.574 43,01%  1η 2009 1.655.636 32,34%  2η 2014 Αντώνης Σαμαράς 1.298.948 22,72%  2η 2019 Κυριάκος Μητσοτάκης 1.873.137 33,12%  1η 2024 1.125.510 28,31%  1η

 Κοινοβουλευτική Ομάδα 
 Βουλή των Ελλήνων 
 Κ' Κοινοβουλευτική Περίοδος 
Μετά τις εκλογές του Ιουνίου του 2023, η Νέα Δημοκρατία εξέλεξε 158 βουλευτές. Ωστόσο, μετά από αλλαγές, η Κοινοβουλευτική Ομάδα είναι η εξής:

 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
 10ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 
Μετά τις ευρωεκλογές του 2024, η Νέα Δημοκρατία εξέλεξε επτά ευρωβουλευτές. Η σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας είναι η εξής:

 Διατελέσαντες πρόεδροι 
Οι διατελέσαντες πρόεδροι της Νέας Δημοκρατίας είναι οι εξής:

 #Πρόεδρος ΕικόναΘητεία Πρωθυπουργός 1 ΚωνσταντίνοςΚαραμανλής 70px 4 Οκτωβρίου 1974  8 Μαΐου 1980 1974-1980 2 ΓεώργιοςΡάλλης 70px 8 Μαΐου 1980  9 Δεκεμβρίου 1981 1980-1981 3 ΕυάγγελοςΑβέρωφ 70px 9 Δεκεμβρίου 1981  1 Σεπτεμβρίου 1984 - 4 ΚωνσταντίνοςΜητσοτάκης 70px 1 Σεπτεμβρίου 1984  3 Νοεμβρίου 1993 1990-1993 5 ΜιλτιάδηςΈβερτ  3 Νοεμβρίου 1993  21 Μαρτίου 1997 - 6 ΚώσταςΚαραμανλής 70px 21 Μαρτίου 1997  30 Νοεμβρίου 2009 2004-2009 7 ΑντώνηςΣαμαράς 70px 30 Νοεμβρίου 2009  5 Ιουλίου 2015 2012-2015 – ΒαγγέληςΜεϊμαράκης 70px 5 Ιουλίου 2015  24 Νοεμβρίου 2015 - ΓιάννηςΠλακιωτάκης 70px 24 Νοεμβρίου 2015  11 Ιανουαρίου 2016 - 8 ΚυριάκοςΜητσοτάκης 70px 11 Ιανουαρίου 2016  εν ενεργεία 2019-σήμερα

 Πτέρυγα νεολαίας 
μικρογραφία|Νεολαία Ν.Δ.

Η Οργάνωση Νέων Νέας Δημοκρατίας (Ο.Ν.ΝΕ.Δ.') είναι η οργάνωση νεολαίας της Νέας Δημοκρατίας. Ιδρύθηκε στις 17 Οκτωβρίου 1974 από νέους προσκείμενους στη Νέα Δημοκρατία, ύστερα από εντολή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, και εμφορείται από τις αρχές και τις αξίες του κόμματος.

Αναπόσπαστο κομμάτι της Ο.Ν.ΝΕ.Δ. είναι η φοιτητική παράταξη Δημοκρατική Ανανεωτική Πρωτοπορία - Νέα Δημοκρατική Φοιτητική Κίνηση (Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ.) και η μαθητική οργάνωση Μαθητική Ανεξάρτητη Κίνηση (Μ.Α.ΚΙ.).

Πρόεδρος της Ο.Ν.ΝΕ.Δ. είναι ο Ορφέας Γεωργίου.

 Παραπομπές 

 Βιβλιογραφία 
 Αλεξάκης, Ε., Η ελληνική δεξιά: Δομή & Ιδεολογία της Νέας Δημοκρατίας 1974-1993, εκδ. Α. Ν. Σάκκουλας, 2001.
 Βούλτεψης, Γ., Δέκα σκληρά χρόνια στη Νέα Δημοκρατία, εκδ. Προσκήνιο, 2005.
 Δημητροκάλλης, Ι., Ο ηγέτης μετά τον ηγέτη. Από την Νέα Δημοκρατία του μεγάλου Κωνσταντίνου Καραμανλή στην μεγάλη και δημοκρατική του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, εκδ. Μίλητος, 2014.
 Δήμου, Ν., Παρακμή και πτώση της Νέας Δημοκρατίας, εκδ. Νεφέλη, 1982.
 Καραβασίλης Λάζαρος, Η ιδεολογική και πολιτική ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας, 2009-2013: Αποδόμηση και ανασυγκρότηση μιας παράταξης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης-Τμήμα Πολιτικών Επιστημών-Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών-Κατεύθυνση Πολιτικής Ανάλυσης, Θεσσαλονίκη 2015.
 Λουλούδης, Θ., Νέα Δημοκρατία. Από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή στον Αντώνη Σαμαρά. Μία διαδρομή 40 χρόνων στον νομό Αχαΐας, 1974-2014, εκδ. Πελοπόννησος, 2014.
 Μακρής, Σπ., Προς ένα φιλελεύθερο πραγματισμό. Η περίπτωση της Νέας Δημοκρατίας. Ιδεολογικά χαρακτηριστικά στον 21ο αιώνα, εκδ. Ι. Σιδέρης, 2008.
 Μπρατάκος, Α., Η ιστορία της Νέας Δημοκρατίας, εκδ. Λιβάνη, 2002.
 Συλλογικό, Μπροστά από την εποχή της. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας 1990-1993'', εκδ. Εστία, 2013.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 


*
Κατηγορία:Ελληνικά πολιτικά κόμματα
Κατηγορία:Φιλελεύθερα-Συντηρητικά κόμματα
Κατηγορία:Δεξιά (πολιτική)
Κατηγορία:Δεξιά στην Ευρώπη
Κατηγορία:Συντηρητικά κόμματα
Κατηγορία:Συντηρητικά κόμματα της Ευρώπης
Κατηγορία:Συντηρητισμός
Κατηγορία:Ελληνικές κοινοβουλευτικές ομάδες
Κατηγορία:Κωνσταντίνος Καραμανλής