Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι μια διακήρυξη που υιοθετήθηκε από την απόφαση 217 A (III) της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1948 (A/RES/217, 10 Δεκεμβρίου 1948), περιγράφοντας την άποψή τους για τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Το προσχέδιο γράφτηκε από τον Τζων Πήτερς Χάμφρεϋ από τον Καναδά, με τη βοήθεια της Έλινορ Ρούζβελτ από τις ΗΠΑ, του Ρενέ Κασίν από τη Γαλλία, του Π. Σ. Τσάνγκ από την Κίνα και άλλων. Από τα 58 μέλη του ΟΗΕ εκείνη την εποχή, 48 ψήφισαν υπέρ, κανένα κατά, οκτώ απείχαν και δύο δεν ψήφισαν.

Παρ' όλο που δεν είναι νομικά δεσμευτικό έγγραφο, έγινε η βάση για δύο νομικές συνθήκες, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα. Συνεχίζει να αναφέρεται από ακαδημαϊκούς, νομικούς και συνταγματικά δικαστήρια. Υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ διεθνών δικηγόρων για το ποια σημεία της αντιπροσωπεύουν διεθνές εθιμικό δίκαιο. Οι απόψεις κυμαίνονται μεταξύ μερικών άρθρων και ολόκληρης της διακήρυξης.

 Περιεχόμενο 
Η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αποτελείται από τα ακόλουθα:

 Το προοίμιο παρουσιάζει τα ιστορικά και κοινωνικά αίτια που οδήγησαν στην αναγκαιότητα της σύνταξης της Διακήρυξης. Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι «Επειδή η παραγνώριση και η περιφρόνηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου οδήγησαν σε πράξεις βαρβαρότητας, που εξεγείρουν την ανθρώπινη συνείδηση, και η προοπτική ενός κόσμου όπου οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι να μιλούν και να πιστεύουν, λυτρωμένοι από τον τρόμο και την αθλιότητα, έχει διακηρυχθεί ως η πιο υψηλή επιδίωξη του ανθρώπου».

 Τα άρθρα 1 - 2 καθιερώνουν τις βασικές έννοιες της αξιοπρέπειας, της ελευθερίας και της ισότητας.

 Τα άρθρα 3 - 5 καθιερώνουν άλλα ατομικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στη ζωή και την απαγόρευση της δουλείας και των βασανιστηρίων.

 Τα άρθρα 6 - 11 αναφέρονται στη θεμελιώδη νομιμότητα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με συγκεκριμένα ένδικα μέσα που επικαλούνται για την υπεράσπισή τους σε περίπτωση παραβίασής τους. Μεταξύ άλλων αναφέρονται ότι «Όλοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο και έχουν δικαίωμα σε ίση προστασία του νόμου, χωρίς καμία απολύτως διάκριση.» και «Καθένας έχει δικαίωμα, με πλήρη ισότητα, να εκδικάζεται η υπόθεσή του δίκαια και δημόσια, από δικαστήριο ανεξάρτητο και αμερόληπτο...».

 Τα άρθρα 12 - 17 ορίζουν τα δικαιώματα του ατόμου έναντι της κοινότητας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή, της ελευθερίας κυκλοφορίας και διαμονής σε κάθε κράτος, του δικαιώματος ιδιοκτησίας, του δικαιώματος στην ιθαγένεια και του δικαιώματος ασύλου.

 Τα άρθρα 18 - 21 κατοχυρώνουν τις λεγόμενες «συνταγματικές ελευθερίες» και τις πνευματικές, δημόσιες και πολιτικές ελευθερίες, όπως η ελευθερία της σκέψης, γνώμης, έκφρασης, θρησκείας και συνείδησης, ελευθερία του λόγου και λήψης και μετάδοσης πληροφοριών και ιδεών μέσω οποιουδήποτε μέσου ενημέρωσης.

 Τα άρθρα 22 - 27 κατοχυρώνουν τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα ενός ατόμου, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην υγεία, του δικαιώματος στην εκπαίδευση, του δικαιώματος συμμετοχής στον πολιτισμό, αλλά και του δικαιώματος στην ανάπαυση και στον ελεύθερο χρόνο. Παράλληλα υποστηρίζεται ένα εκτεταμένο δικαίωμα σε ένα επαρκές βιοτικό επίπεδο και γίνεται ιδιαίτερη μνεία στη φροντίδα που παρέχεται σε άτομα κατά τη μητρότητα και την παιδική ηλικία. Στο άρθρο 25 αναφέρεται ότι «Καθένας έχει δικαίωμα σε ένα βιοτικό επίπεδο ικανό να εξασφαλίσει στον ίδιο και στην οικογένεια του υγεία και ευημερία, και ειδικότερα τροφή, ρουχισμό, κατοικία, ιατρική περίθαλψη όπως και τις απαραίτητες κοινωνικές υπηρεσίες. 'Εχει ακόμα δικαίωμα σε ασφάλιση για την ανεργία, την αρρώστια, την αναπηρία, τη χηρεία, τη γεροντική ηλικία, όπως και για όλες τις άλλες περιπτώσεις που στερείται τα μέσα της συντήρησής του, εξαιτίας περιστάσεων ανεξαρτήτων της θέλησής του».

 Τα άρθρα 28 - 30 καθορίζουν τα γενικά μέσα άσκησης αυτών των δικαιωμάτων, τους τομείς στους οποίους δεν μπορούν να εφαρμοστούν τα δικαιώματα του ατόμου, το καθήκον του ατόμου απέναντι στην κοινωνία και την απαγόρευση της χρήσης δικαιωμάτων κατά παράβαση των σκοπών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Στο άρθρο 28 αναφέρεται ότι «Καθένας έχει το δικαίωμα να επικρατεί μια κοινωνική και διεθνής τάξη, μέσα στην οποία τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη να μπορούν να πραγματώνονται σε όλη τους την έκταση.», ενώ στο άρθρο 29 «Τα δικαιώματα αυτά και οι ελευθερίες δεν μπορούν, σε καμία περίπτωση, να ασκούνται αντίθετα προς τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών».

 Δείτε επίσης 
 Ανθρώπινα δικαιώματα
 Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη
 Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
 Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
 Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
 Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
 Σύνταγμα
 Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Κατηγορία:Διεθνείς συνθήκες
Κατηγορία:Ιστορία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων