Σιένα

Η Σιένα (, ) είναι πόλη στην Τοσκάνη της Ιταλίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 322 μέτρων και είναι πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας. Είναι μια από τις πιο ελκυστικές πόλεις της Ιταλίας, με μεγάλο αριθμό επισκεπτών, περίφημη για τα μνημεία της, όπως ο γοτθικός καθεδρικός της, τα μουσεία της, τη μεσαιωνική της ατμόσφαιρα, την κουζίνα της και το Πάλιο, μια ιπποδρομία που διεξάγεται στην κεντρική της πλατεία δύο φορές τον χρόνο.

Το ιστορικό κέντρο της πόλης έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την ΟΥΝΕΣΚΟ.

Το Πάλιο
Το Πάλιο (Palio di Siena) είναι μια παραδοσιακή μεσαιωνική ιπποδρομία που διεξάγεται γύρω από την Piazza del Campo, την κεντρική πλατεία της Σιένα, δύο φορές κάθε χρόνο, στις 2 Ιουλίου και 16 Αυγούστου. Η εκδήλωση αυτή παρακολουθείται από πλήθος κόσμου και είναι ευρέως γνωστή στην Ιταλία αλλά και στο εξωτερικό. Η ιπποδρομία διεξάγεται ανάμεσα στις δεκαεπτά Contrade (οι οποίες είναι γειτονιές της πόλης, που αρχικά δημιουργήθηκαν ως τάγματα για την άμυνά της και έχουν, η κάθε μία, το όνομα ενός ζώου ή αντικειμένου) που διαγωνίζονται για το τρόπαιο: ένα ζωγραφισμένο πανό ή Πάλιο, που φέρει μια εικόνα της Παναγίας. Για κάθε αγώνα, ένα νέο Πάλιο ανατίθεται σε γνωστούς καλλιτέχνες και τα Πάλιο που έχουν κερδηθεί τοποθετούνται στο τοπικό μουσείο της Contrade. Κατά τη διάρκεια του Πάλιο, η πόλη είναι στολισμένη με λάμπες, ενώ τα κτίρια της κάθε Contrada στολίζονται με σημαίες στα χρώματα της γειτονιάς.

Σε κάθε Πάλιο τρέχουν δέκα από τις δεκαεπτά Contrade: επτά συμμετέχουν δικαιωματικά (καθώς δεν έχουν τρέξει στο Πάλιο του προηγουμένου έτους) μαζί με άλλες τρεις που επιλέγονται με κλήρωση από τις υπόλοιπες δέκα. Ένα άλογο ανατίθεται σε κάθε ομάδα δια κλήρου και στη συνέχεια φυλάσσεται με φροντίδα στον στάβλο της Contrada.

Ιστορία

Αρχαιότητα

Στη Σιένα όπως και σε άλλες ορεινές πόλεις της Τοσκάνης εγκαταστάθηκαν για πρώτη φορά Ετρούσκοι (900 π.Χ.), μια φυλή με το όνομα Σένα. Ο Οκταβιανός Αύγουστος οικοδόμησε στην ίδια τοποθεσία μια Ρωμαϊκή πόλη, τη Σένα Ιουλία.https://www.treccani.it/enciclopedia/siena/ Σύμφωνα με τοπικό θρύλο, οι ιδρυτές της πόλης ήταν οι γιοι του ιδρυτή της Ρώμης Ρέμου Σένιος και Ασκάνιος. Την εποχή που ο πατέρας τους δολοφονήθηκε από τον μεγαλύτερο αδελφό του Ρωμύλο, τα δύο ανήλικα αδέλφια δραπέτευσαν από τη Ρώμη και πήραν μαζί τους τη Λύκαινα του Καπιτωλίου, που έγινε το σύμβολο της πόλης.https://www.tuscanypeople.com/perche-siena-ha-la-lupa/ Η φυγή τους έγινε ιππεύοντας λευκά και μαύρα άλογα, για αυτό το σύμβολο της Σιένας ήταν μια λευκή λωρίδα πάνω σε μαύρο φόντο. Οι ιστορικοί διχάζονται σχετικά με την προέλευση του ονόματος της πόλης, άλλοι αναφέρουν τον Σένιο ή την Ετρουσκική οικογένεια Σένα ή αντίστοιχη Ρωμαϊκή οικογένεια ή το "Σέβεξ" που μεταφράζεται στη Λατινική γλώσσα ως "παλαιό".https://www.capodannosiena.net/storia-siena.html Στα τέλη του 3ου αιώνα π.Χ. εκχριστιάνισε την περιοχή ο Άγιος Ανσάνος, που έμεινε γνωστός ως ο "βαπτιστής των Σιενέζων". Όταν ο Διοκλητιανός κήρυξε διωγμό κατά των Χριστιανών, οι αρχές της πόλης ζεμάτισαν τον Άγιο Ανσάνο σε καυτό λάδι, κατόπιν τον φυλάκισαν και τον αποκεφάλισαν σε ηλικία 19 ετών. Τον Μεσαίωνα αγιοποιήθηκε και η μνήμη του εορτάζεται την 1η Δεκεμβρίου.https://www.lavocedelpalio.it/2020/12/La-Storia-di-SantAnsanohttps://www.museisenesi.org/stories/ansano-storia-di-un-santo/

Μεσαίωνας

Οι Φεουδαρχικές δυνάμεις εξασθένησαν όταν πέθανε η Ματθίλδη της Κανόσα (1115) και ο Οίκος της Κανόσα έχασε τον έλεγχο της Μαρκησίας της Τοσκάνης, που διασπάστηκε σε μικρότερα αυτόνομα κρατίδια. Η νέα κατάληξη οδήγησε στη δημιουργία της Δημοκρατίας της Σιένας. Η Δημοκρατία διατηρήθηκε 400 χρόνια, από τον 12ο αιώνα μέχρι την πτώση της (1555), που ξεκίνησε όταν ο πληθυσμός της δημοκρατίας, που κάποτε έφθανε τους 50.000 κατοίκους, αποδεκατίστηκε από τη Μαύρη πανώλη (1348).https://smithsonianassociates.org/Ticketing/tickets/art-and-architecture-in-medieval-siena-reverence-and-rivalry-in-city-of-virgin Την εποχή της Δημοκρατίας η Σιένα υπήρξε κορυφαίο εμπορικό κέντρο, από τις σημαντικότερες πόλεις της Ευρώπης και ο βασικός αντίπαλος της γειτονικής Φλωρεντίαςhttps://www.britannica.com/place/Siena-Italy στην οποία αντιστάθηκε στρατιωτικά για δεκαετίες. Την περίοδο 1547-1552 κυβέρνησε τη Σιένα Ισπανός κυβερνήτης, ωστόσο οι Σιενέζοι εξεγέρθηκαν εναντίον του, τον έδιωξαν και επανάφεραν τη Δημοκρατία. Όταν ξέσπασε ο Ιταλικός Πόλεμος (1551–1559) η Σιένα συμμάχησε με το Ισπανικό στέμμα εναντίον της Φλωρεντίας, όμως μετά από 18 μήνες πολιορκίας η Σιένα παραδόθηκε και η δημοκρατία τερματίστηκε.Caravale, Giorgio, autor. (2016). Preaching and inquisition in Renaissance Italy : words on trial

Μετά την πτώση της Δημοκρατίας, μια ομάδα Σιενέζων που δεν δέχτηκαν τη νέα κατάσταση ακολούθησαν τον Φλωρεντίνο εξόριστο Πιέρο Στρότσι που κατέφυγε στο Μονταλτσίνο και επανίδρυσε σε αυτή την πόλη ξανά τη δημοκρατία. Η τελευταία φάση της δημοκρατίας διατηρήθηκε μέχρι την εποχή που οι Σιενέζοι προδόθηκαν από τους Γάλλους, παραδοσιακούς συμμάχους τους (31 Μάϊου 1559). Με τη Συνθήκη του Κατώ-Καμπρεζί ο Κάρολος E΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παραχώρησε τη Σιένα στη Δημοκρατία της Φλωρεντίας των Μεδίκων.https://www.movio.beniculturali.it/icar/assiena_tavole_di_biccherna/it/15/siena-medicea Ο Οίκος των Μεδίκων, με εξαίρεση τον Φερδινάνδο Α΄ των Μεδίκων που προσπάθησε να δημιουργήσει ένα οργανωμένο κεντρικό κράτος, απέτυχε να διατηρήσει την ενότητα στο Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης. Οι πόλεις όπως η Φλωρεντία, η Σιένα, ακόμα και το Πιτιλιάνο στα νότια, κυβερνήθηκαν με διαφορετικούς νόμους και άλλο φορολογικό σύστημα. Όταν πέθανε ο Τζαν Γκαστόνε των Μεδίκων χωρίς απογόνους (1737) η δυναστεία των Μεδίκων έληξε και το Μεγάλο Δουκάτο πέρασε στον Οίκο των Αψβούργων της Λωρραίνης που το διατήρησε μέχρι την πτώση του (1799). Μετά τη Ναπολεόντειο εποχή και τις επαναστάσεις για την Ιταλική ενοποίηση, η Σιένα ήταν η πρώτη πόλη στην Τοσκάνη (το 1859) που ψήφισε την ένωση της με το Βασίλειο της Ιταλίας.https://www.ilcavalleggero.it/it/blog/breve-storia-di-siena-dagli-etruschi-ai-giorni-nostri-94

Παραπομπές

Πηγές

A Medieval Italian Commune: Siena under the Nine, 1287–1355 by Professor William M. Bowsky (1982)
McIntyre, Anthony Osler. Medieval Tuscany and Umbria (1992) 
Nevola, Fabrizio (2007). Siena: Constructing the Renaissance city (second ed.). Yale University Press.

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι