X Window System

Το X Window System ή Σύστημα Παραθύρων X (γνωστό και ως X11 ή απλά X), είναι πρωτόκολλο απεικόνισης για τη δημιουργία "παραθύρων" στην οθόνη ενός υπολογιστή. Το Σύστημα X ξεκίνησε στο MIT το 1984. Η τρέχουσα έκδοση του πρωτόκολλου, X11, κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 1987. Αναπτύσσονται από το ίδρυμα X.Org - βρισκόμαστε στην έκδοση 11 release 7.1 και είναι ελεύθερο λογισμικό που διέπεται από την άδεια MIT License και άλλες παρόμοιες άδειες. Χρησιμοποιείται για τη δημιουργία του γραφικού περιβάλλοντος χρήστη σε Unix-οειδή συστήματα όπως το Linux.

εναλλ.=|μικρογραφία|GNOME 3.32
εναλλ.=|μικρογραφία|Xfce 4.12

 Ονοματολογία 
Το "X Window System" συχνά συντομεύεται σε "X11" ή απλά σε "X". Ο όρος "X Windows" είναι πλέον ξεπερασμένος και γενικά θεωρείται εσφαλμένος, αν και έχει χρησιμοποιηθεί συχνά από τότε που δημιουργήθηκαν τα X. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε επίτηδες σαν επιχείρημα εντυπωσιασμού, όπως για παράδειγμα στο UNIX-HATERS Handbook.

 Ιστορία εκδόσεων 
 έκδοση ημερομηνία σημαντικότερες αλλαγέςX1Ιούνιος 1984Το λογισμικό άρχισε να ονομάζεται X - έγιναν θεμελιώδεις αλλαγές για να ξεχωρίζει από τα W.X6Ιανουάριος 1985X9Σεπτέμβριος 1985Έγχρωμα. Πρώτη έκδοση υπό την άδεια χρήσης MIT License.X10τέλη 1985IBM RT/PC.X10R2Ιανουάριος 1986X10R3Φεβρουάριος 1986Πρώτη έκδοση που κυκλοφόρησε έξω από το MIT.X10R4Δεκέμβριος 1986Τελευταία X10 έκδοση.X1115 Σεπτεμβρίου, 1987Πρώτη έκδοση του τωρινού πρωτοκόλλου.X11R2Ιανουάριος 1988Πρώτη έκδοση από το X Consortium. X11R325 Οκτωβρίου, 1988X11R422 Δεκεμβρίου, 1989Βελτιώσεις των προγραμμάτων, νέες γραμματοσειρές, ο twm γίνεται ο καθιερωμένος window manager.X11R51991X386X11R616 Μαΐου, 1994ICCCM v2.0; Inter-Client Exchange; X Session Management; X Synchronization extension; X Image extension; XTEST extension; X Input; X Big Requests; XC-MISC; αλλαγές XFree86.X11R6.114 Μαρτίου, 1996X Double Buffer extension; X Keyboard extension; X Record extension.X11R6.2X11R6.2 είναι υποσύνολο της X11R6.3 — οι μόνες διαφορές με την R6.1 είναι το XPrint και Xlib implementation of vertical writing and user-defined character support. X11R6.3 (Broadway)23 Δεκεμβρίου, 1996Λειτουργικότητα δικτύου, LBX. Τελευταία έκδοση από το X Consortium.X11R6.431 Μαρτίου, 1998Xinerama X11R6.5Εσωτερική έκδοση του X.org - δεν έγινε δημόσια διαθέσιμη.X11R6.5.120 Αυγούστου, 2000X11R6.64 Απριλίου, 2001Διορθώσεις σφαλμάτων, αλλαγές στα XFree86.X11R6.7.06 Απριλίου, 2004Πρώτη έκδοση από το ίδρυμα X.Org, με τα XFree86 4.4rc2. Πλήρης διανομή για τελικούς χρήστες. Αφαίρεση των XIE, PEX και libxml2. X11R6.8.08 Σεπτεμβρίου, 2004Window translucency, XDamage, Distributed Multihead X, XFixes, Composite, XEvIE.X11R6.8.117 Σεπτεμβρίου, 2004Διορθώσεις ασφαλείας στην libxpm.X11R6.8.210 Φεβρουαρίου, 2005Διορθώσεις σφαλμάτων και ανανεώσεις οδηγών.X11R6.9X11R7.021 Δεκεμβρίου, 2005EXA, σημαντική επανασχεδίαση του κώδικα . Από την ίδια βάση κώδικα, η αρθρωτή έκδοση έγινε η 7.0 και η μονολιθική έκδοση (όπως παλιά) έγινε η 6.9.X11R7.122 Μαΐου, 2006βελτιώσεις στην EXA, ενσωμάτωση του KDrive, AIGLX, βελτιώσεις σε επίπεδο λειτουργικού και πλατφόρμας .X11R7.22006Αφαίρεση του LBX X11R7.306/09, 2007Προσθήκη του xbacklight .

 Αναφορές 
 Robert W. Scheifler and James Gettys: X Window System: Core and extension protocols: X version 11, releases 6 and 6.1, Digital Press 1996, ISBN 1-55558-148-X
 The Evolution of the X Server Architecture ( Keith Packard, 1999)
 The means to an X for Linux: an interview with David Dawes from XFree86.org (Matthew Arnison, CAT TV, Ιούνιος 1999)
 Lessons Learned about Open Source (Jim Gettys, USENIX 2000 ομιλία για την ιστορία των X)
 On the Thesis that X is Big/Bloated/Obsolete and Should Be Replaced (Christopher B. Browne)
 Open Source Desktop Technology Road Map (Jim Gettys, 9 Δεκεμβρίου 2003)
 X Marks the Spot: Looking back at X11 Developments of Past Year (Oscar Boykin, OSNews, 25 Φεβρουαρίου 2004)
 Getting X Off The Hardware (ομιλία του Keith Packard, Ιούλιος 2004, στο Ottawa Linux Symposium)
 The Cautionary Tale of XFree86  (από το Make Your Open Source Software GPL-Compatible. Or Else. του David A. Wheeler, 16 Φεβρουαρίου 2005)

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 X.Org Foundation (επίσημος διαδικτυακός τόπος) 
 The X Windows Disaster  (UNIX-HATERS Handbook) 
 X-windows, πως και γιατί; 
 Το Σύστημα X Window (από το εγχειρίδιο του FreeBSD)

 Αξιοπρόσεκτες εφαρμογές 
 XOrg Foundation Open Source Public Implementation of X11 — η επίσημη υλοποίηση αναφοράς
 XFree86 — η πιο δημοφιλής έκδοση για πολλά χρόνια, ειδικά σε Unix-οειδείς πλατφόρμες ανοιχτού κώδικα
 X11 for Mac OS X — Apple X11, ειδικά σχεδιασμένα για το Mac OS X

Κατηγορία:Ελεύθερο λογισμικό
Κατηγορία:Γραφική διεπαφή χρήστη