Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας

Η Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας (KNE) είναι η οργάνωση νεολαίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Είναι μια μαρξιστική-λενινιστική οργάνωση που στόχο έχει να φέρει τη νεολαία της Ελλάδας σε επαφή και στο πλευρό της πολιτικής του ΚΚΕ.

Ιδρύθηκε το 1968. Εκδίδει μηνιαίως τον «Οδηγητή», που είναι το όργανο του Κεντρικού Συμβουλίου της.Εφημερίδα Οδηγητής  - Ποιοι είμαστε... και που θα μας βρείτε! Επίσης φημίζεται για την οργάνωση του Φεστιβάλ του Οδηγητή, του μεγαλύτερου φεστιβάλ νεολαίας στην Ελλάδα, ενώ διοργανώνει και διάφορα μαθητικά φεστιβάλ σε όλη την Ελλάδα.

Η ΚΝΕ είναι απόγονος της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδος (ΟΚΝΕ). Σύμφωνα με το καταστατικό της, η ΚΝΕ αγωνίζεται στο πλευρό του ΚΚΕ με στόχο την ανάληψη της εξουσίας από την εργατική τάξη και τους συμμάχους της.

Είναι μέλος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Δημοκρατικών Νεολαιών (ΠΟΔΝ), στην οποία προέδρευε μέχρι πρόσφατα. Συμμετέχει και στη Συνάντηση Ευρωπαϊκών Κομμουνιστικών Νεολαιών (ΣΕΚΝ) για την οποία μάλιστα, υπήρξε μία εκ των οργανώσεων που την εμπνεύστηκαν και καθιέρωσαν. Σημερινός Γραμματέας του Κεντρικού της Συμβουλίου είναι ο Θοδωρής Κωσταντής.

Οργάνωση 
Η KNE είναι δομημένη με βάση τον Δημοκρατικό Συγκεντρωτισμό και τις άλλες αρχές ενός Κόμματος Νέου Τύπου. Τα χιλιάδες μέλη της ΚΝΕ συμμετέχουν μαζί με πολλούς φίλους της ΚΝΕ και άλλους συμπορευόμενους φοιτητές στην Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας (ΠΚΣ) και στο Μέτωπο Αγώνα Σπουδαστών (ΜΑΣ) ως φοιτητές. Τα μέλη της ΚΝΕ που εργάζονται μετέχουν στην γραμματεία νέων του Πανεργατικού Αγωνιστικού Μετώπου. Τα μέλη της ΚΝΕ παρεμβαίνουν ακόμα στα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τους χώρους όπου δρα και εργάζεται η νεολαία. Διαθέτει αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα για την σοσιαλιστική επανάσταση, την εργατική εξουσία και τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Ακόμα, η ΚΝΕ αναλαμβάνει την συνεχή εκπαίδευση των μελών της πάνω στον μαρξισμό-λενινισμό και στο πρόγραμμα του ΚΚΕ.

Πέραν αυτού κάνει ειδικές δράσεις προκειμένου να φέρει τους νέους σε επαφή με τον κομμουνισμό και τον μαρξισμό-λενινισμό, με σκοπό την καταπολέμηση της αντικομμουνιστικής προπαγάνδας και αφηγημάτων. Επίσης, η ΚΝΕ οργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις, και συζητήσεις με φοιτητές σε διάφορα τμήματα για θέματα που τους απασχολούν. Επίσης κάνει κατά καιρούς κοινές εκδηλώσεις με άλλες κομμουνιστικές νεολαίες. Παράλληλα, οργανώνει την αντιιμπεριαλιστική κατασκήνωση της ΚΝΕ κάθε χρόνο, γύρω στις αρχές Ιουλίου. Ακόμη, εκδίδει το Κόκκινο Αερόστατο, ένα περιοδικό που απευθύνεται σε παιδιά από 8 έως 14 ετών.

Ανάμεσα στα άλλα, η ΚΝΕ έχει θέσει ως στόχους πάλης της το μέτωπο του πολιτισμού, του αθλητισμού, των δημοκρατικών ελευθεριών και την πάλη ενάντια σε όλα τα ναρκωτικά.

Η ΚΝΕ επίσης πρεσβεύει τον προλεταριακό διεθνισμό. Μέλη και φίλοι της ΚΝΕ έχουν συμμετάσχει σε διαδηλώσεις αλληλεγγύης της ΚΝΕ και του ΚΚΕ προς τα ΚΚ της Πολωνίας, της Ουκρανίας και τους κομμουνιστές της Ρωσίας, καθώς στις χώρες αυτές τόσο τα κόμματα όσο και μέλη των ΚΚ έχουν υποστεί διώξεις για τις πεποιθήσεις τους.

 Ιστορία 

 Περίοδος της δικτατορίας (1967 - 1974) 
Η KNE ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της Χούντας των Συνταγματαρχών. Το 1958, το ΚΚΕ είχε διαλύσει τις οργανώσεις του στην Ελλάδα, οι οποίες είχαν συγχωνευθεί με αυτές τις ΕΔΑ. Τα επόμενα χρόνια υπήρξε διαπάλη μεταξύ των αντιρεβιζιονιστικών και οπορτουνιστικών τάσεων μέσα στο ΚΚΕ, οι οποίες κλιμακώθηκαν το 1968 με το 12ο συνέδριο που οδήγησε στην αποχώρηση των οπορτουνιστών και την δημιουργία του ΚΚΕ Εσωτερικού από μέλη που πρόσκεινταν στην οπορτουνιστική τάση. Αυτό οδήγησε το ΚΚΕ να αρχίσει το έργο της ανασυγκρότησης της παρουσίας του στη χώρα μέσω οργανώσεων.

Στις 22 Αυγούστου 1968 το Πολιτικό Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ αποφάσισε την ίδρυση της ΚΝΕ.  Αφιέρωμα του Οδηγητή του Σεπτέμβρη 2008 στα 40 χρόνια της ΚΝΕ Στις 15 Σεπτεμβρίου 1968 ιδρύθηκε η ΚΝΕ, με τη συγκρότηση του πρώτου καθοδηγητικού οργάνου της. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: 47 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ίδρυση της ΚΝΕ Η ανασυγκρότηση της ΚΝΕ ξεκίνησε ουσιαστικά από το μηδέν. Για παράδειγμα, το 1969 η ΚΝΕ αριθμούσε μόλις 28 μέλη στην Αθήνα, και σύντομα ενισχύθηκε με νεαρά μέλη του κόμματος που απελευθερώθηκαν από την Λέρο όπου ήταν πολιτικοί κρατούμενοι.

Στην ιδεολογική και πολιτική συγκρότηση και καθοδήγηση της ΚΝΕ βοήθησαν σημαντικά οι παράνομες οργανώσεις του ΚΚΕ. Τον Οκτώβριο του 1969 συνήλθε η Α΄ Συνδιάσκεψη στην Αθήνα, ενώ εξελέγη γενικός γραμματέας ο Δημήτρης Τσιάρας. Στην ίδια συνδιάσκεψη, που συνήλθε σε συνθήκες παρανομίας, οι συμμετέχοντες ενέκριναν το καταστατικό της οργάνωσης και δημοσίευσαν την ιδρυτική διακήρυξη της ΚΝΕ. Μέχρι τον Αύγουστο του 1971, η ΚΝΕ είχε φτάσει τα 200 μέλη στην Αθήνα, 35 στην Θεσσαλονίκη, και είχε αρχίσει το στήσιμο οργανώσεων σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και στο εξωτερικό. Τα μέλη της είχαν κάνει ρίψη προκηρύξεων, μεταξύ άλλων. Η Αντι-ΕΦΕΕ ήταν η φοιτητική οργάνωση της ΚΝΕ εκείνη την εποχή, ενώ η Μαθητική Οργάνωση Δημοκρατικής Νεολαίας Ελλάδας (ΜΟΔΝΕ) ήταν το μαθητικό της τμήμα στην περίοδο της Χούντας.

Το 1972 η ΚΝΕ προκηρύσσει άμιλλα στρατολογίας, με σκοπό την συγκρότηση νέων οργανώσεων σε περισσότερες περιοχές και το ανέβασμα του ιδεολογικού-πολιτιστικού επιπέδου των μελών της. Το κίνημα του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973, και νωρίτερα αυτό της Νομικής σχολής, αποτελεί την κλιμάκωση του έργου της ΚΝΕ στην περίοδο της Χούντας.

Ταυτόχρονα, ξεκινά η έκδοση του παράνομου τότε Οδηγητή. Ο Οδηγητής εκδιδόταν παράνομα μέσω κρυφού τυπογραφείου, και η έκδοση του σταμάτησε προσωρινά το 1971 για κάποιους μήνες καθώς αστυνομικές δυνάμεις κατάφεραν να το εντοπίσουν. Ο Οδηγητής επανήλθε γρήγορα στην κυκλοφορία, με τα μέλη της οργάνωσης να βρίσκουν ευφάνταστους τρόπους για την ασφαλή έκδοση του, αποφεύγοντας τον εντοπισμό από την Ασφάλεια. Οι ανταποκρίσεις γράφονταν σε μικρά χαρτιά ώστε να καταπίνονται εύκολα σε περίπτωση ελέγχου, εκδιδόταν από σπίτια-γιάφκες κρυφά και μεταφερόταν με διάφορους ευφάνταστους τρόπους.

 Πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης (1974 - 1989) 
Η ΚΝΕ άρχισε πλέον την νόμιμη πορεία της μετά το 1974, με την νομιμοποίηση του ΚΚΕ και το τέλος της Χούντας. Στις πρώτες φοιτητικές εκλογές μάλιστα, που έγιναν στις 9 Νοεμβρίου 1974 και είχαν σκοπό την ανάδειξη των εκπροσώπων για το πρώτο συνέδριο της ΕΦΕΕ, η Πανσπουδαστική, το φοιτητικό όργανο της ΚΝΕ, βγήκε πρώτη σε ψήφους. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Γόντικα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, αυτό οφείλεται στην αναγνώριση από τους φοιτητές του πρωτοπόρου έργου της ΚΝΕ στον αντιδικτατορικό αγώνα.  

Μετά τη Μεταπολίτευση και τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ, η ΚΝΕ κατέστη η μαζικότερη πολιτική οργάνωση νεολαίας στη χώρα. Την δεκαετία του 1970 και 1980, η ΚΝΕ ήταν μια συνεκτική οργάνωση, αποφεύγοντας τις διασπάσεις που αντιμετώπισαν άλλες αριστερές οργανώσεις νεολαίας, όπως ο Ρήγας Φεραίος, που ήταν η άλλη μεγάλη αριστερή οργάνωση νεολαίας της Ελλάδας. Άλλες σημαντικές αριστερές νεολαίες της εποχής ήταν οι μαοϊκές ΑΑΣΠΕ και ΠΠΣΠ, αλλά και ο Χώρος, που σχηματίστηκε μετά το 1978 από νέους που είχαν αποχωρήσει από όλες τις παραπάνω αλλά και άλλες οργανώσεις. Ο Οδηγητής, το όργανο του ΚΣ της ΚΝΕ, έγινε εβδομαδιαία εφημερίδα με πλούσιο περιεχόμενο για όλα τα ζητήματα της νεολαίας και είχε υψηλές κυκλοφορίες, φτάνοντας τις δεκάδες χιλιάδες σε κάθε φύλλο.

Μετά την μεταπολίτευση η ΚΝΕ αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα και δημιούργησε πολλές οργανώσεις σε πανεπιστήμια και χώρους δουλειάς, ενώ πρωτοστάτησε στο κίνημα ενάντια στην ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ. Η ΚΝΕ είχε ορμητική ανάπτυξη μετά το 1974. Σύμφωνα με την δημοσίευση του Κεντρικού Συμβουλίου της οργάνωσης το 2017 για τα 50 χρόνια της ΚΝΕ, αυτό οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στο στόχο που έθεσε η ΚΝΕ στην 4η Σύνοδο της, να δημιουργήσει κάθε μέλος μια οργάνωση βάσης.

Το 1976 η ΚΝΕ διοργάνωσε το πρώτο της συνέδριο στις 18-21 Φεβρουαρίου. Κύριο σύνθημα του συνεδρίου ήταν η αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ και η μη ένταξη της στην ΕΟΚ, ενώ ήταν το πρώτο συνέδριο της νεολαίας του ΚΚΕ μετά από 40 χρόνια, με το τελευταίο συνέδριο της ΟΚΝΕ να γίνεται το 1936. Στο συνέδριο αναδείχθηκε η ανάγκη να συνδεθούν οι αγώνες της νεολαίας με τον σοσιαλισμό, ενώ ο Δημήτρης Γόντικας εκλέχθηκε γενικός γραμματέας. Το συνέδριο έγινε σε μια περίοδο έντονης ανόδου και της ΚΝΕ, αλλά και του κινήματος της νεολαίας. Πριν την διοργάνωση του 1ου συνεδρίου είχαν προηγηθεί έξι μήνες προσυνεδριακού διαλόγου μέσα στις οργανώσεις βάσης της ΚΝΕ. Στο 1ο συνέδριο της ΚΝΕ ολοκληρώθηκε και ψηφίστηκε η Προγραμματική Διακήρυξη της ΚΝΕ, αλλά και ενημερώθηκε το καταστατικό της. Παράλληλα ψηφίστηκαν διάφοροι χαιρετισμοί προς την ΚΕ του ΚΚΕ, την ελληνική και προσφυγική νεολαία, ενώ χαιρετισμούς απέστειλαν κομμουνιστικές νεολαίες διαφόρων χωρών. Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με εκδήλωση στο Πανιώνιο στάδιο στις 22 Φεβρουαρίου προς τιμήν του συνεδρίου. 

Σύμφωνα με τον Οδηγητή, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στο φεστιβάλ του Οδηγητή, μεταξύ άλλων περίπου 800.000 άτομα το 1976 και 1 εκατομμύριο το 1979, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις από έγγραφα της κυβέρνησης της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας, τα μέλη της ΚΝΕ έφταναν τα 40.000 το 1979. Η ΚΝΕ επίσης έστησε τις Δημοκρατικές Κινήσεις Νέων το 1974, οι οποίες ήταν ομάδες στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη όπου νέοι συζητούσαν και μελετούσαν κείμενα του μαρξισμού-λενινισμού. Ακόμη, οι ΔΚΝ εξέδιδαν ανακοινώσεις με τις οποίες ζητούσαν την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, και άλλα κοινωνικά αιτήματα. Στην ΔΚΝ συμμετείχαν κυρίως νέοι που δεν ανήκαν σε κάποια πολιτική οργάνωση αλλά έγερναν προς την ΚΝΕ. Οι ΔΚΝ καταργήθηκαν προς το 1978, επειδή τα περισσότερα μέλη τους έπειτα οργανώνονταν στην ΚΝΕ.

Στα πανεπιστήμια, η Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας απετέλεσε σημαντική δύναμη. Τα ποσοστά της στις φοιτητικές εκλογές από το 1974 έως το 1981 ποίκιλλαν από 22% έως και πάνω από 30%, εξασφαλίζοντας αδιάκοπτα την πρώτη θέση μετά το 1976, ξεπερνώντας την ΠΑΣΠ, προσκείμενη στο ΠΑΣΟΚ. Στην ΚΝΕ εντάσσονταν πολλοί νέοι εργαζόμενοι, και πολλοί νέοι της εργατικής και μεσαίας τάξης, ενώ ο Ρήγας Φεραίος προσέλκυε κυρίως νέους των ανώτερων εισοδηματικά τάξεων. Το 1979 έγινε το δεύτερο συνέδριο, με σύνθημα "Στο δρόμο της γενιάς του Πολυτεχνείου με την εργατική τάξη, για τη δημοκρατία και το σοσιαλισμό" και όπου έγινε γόνιμη συζήτηση για τα προβλήματα των νέων και τις προοπτικές του κινήματος. Ο Σπύρος Χαλβατζής εξελέγη γενικός γραμματέας το 1979 και επανεξελέγη το 1983. 

Σημαντικό σημείο στην μεταπολιτευτική ιστορία της ΚΝΕ είναι η δολοφονία της Σωτηρίας Βασιλακοπούλου, μέλους της ΚΝΕ, το 1980. Το φεστιβάλ του Οδηγητή εκείνης της χρονιάς είχε αρκετές εκδηλώσεις τιμής προς την Βασιλακοπούλου.

Το τρίτο συνέδριο έγινε το 1983 με σύνθημα Ενότητα της νεολαίας για την ειρήνη και την αλλαγή έθεσε βασικό στόχο την ανάπτυξη της αντιιμπεριαλιστικής πάλης και το κίνημα της ειρήνης, σε μια περίοδο έντονης ανόδου των εξοπλισμών και του συντηρητισμού στο δυτικό στρατόπεδο. Η ΚΝΕ συνέχισε να διαγράφει ισχυρό ρυθμό ανάπτυξης. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, σύμφωνα με τον Σπύρο Χαλβατζή, γραμματέα της ΚΝΕ το 1979-1983, η ΚΝΕ είχε εκατοντάδες οργανώσεις σε χώρους δουλειάς των νέων, και σημαντική παρουσία σε πάρα πολλές πόλεις, ενώ με τους Νέους Πρωτοπόρους υπήρξε παρέμβαση της ΚΝΕ σε παιδιά του Δημοτικού και του Γυμνασίου, ενώ αντιπαρατέθηκε επιτυχημένα στην άνοδο της επιρροής της σοσιαλδημοκρατίας στους νέους εκείνη την εποχή.

Τον Ιούνιο του 1988 έγινε το τέταρτο συνέδριο της ΚΝΕ όπου εκλέγεται γραμματέας ο Γιώργος Γράψας. Ήδη είχαν αρχίσει να εμφανίζονται προβλήματα στο εσωτερικό της οργάνωσης που οδήγησαν στην διάσπαση το 1989, που είχαν αντίκτυπο στο έργο της ΚΝΕ στη νεολαία. Κυρίως ήταν η ρευστότητα στις γραμμές της οργάνωσης, η μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της ΚΝΕ. Μετά το 1988 τα προβλήματα αυτά διογκώνονται και έρχεται η κρίση του 1989. Ο Κώστας Κάππος, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, δηλώνει την αντίθεση του στη συνεργασία με το ΣΥΝ, δημόσια, χωρίς να ενημερώσει το κόμμα. Έπειτα δύο μέλη της ΚΕ του κόμματος παραιτήθηκαν τον Αύγουστο του 1989, και μετά στο Κεντρικό Συμβούλιο της ΚΝΕ ξέσπασαν διαφωνίες σχετικά με επιλογές του ΚΚΕ και του ΣΥΝ, αλλά και την τακτική του ΚΚΕ και την δράση του στο ΣΥΝ. Επίσης η πλειοψηφία των μελών του ΚΣ της ΚΝΕ με εκπρόσωπο τον Γραμματέα Γιώργο Γράψα διαφωνούν και με αποφάσεις της ΚΕ του ΚΚΕ, δηλαδή ο γραμματέας και η πλειοψηφία του ΚΣ διαφωνούσαν ιδεολογικοπολιτικά με το ΚΚΕ. 

 Πολιτιστικές πρωτοβουλίες 
Παράλληλα, η ΚΝΕ έδωσε σημαντική έμφαση και στο τομέα του πολιτισμού. Ίδρυσε την Πανελλήνια Πολιτιστική Κίνηση το 1976, η οποία εξέδιδε το ένθετο Τέχνη και Πολιτισμός. Η ΚΝΕ έκανε επίσης σημαντική δουλειά στην ιδεολογική εκπαίδευση των μελών της και στην μετάφραση μαρξιστικών-λενινιστικών βιβλίων εκείνη την περίοδο, ενώ οργάνωνε και ταξίδια σε σοσιαλιστικά κράτη της Ανατολικής Ευρώπης για τα μέλη της, όπως έκαναν και οι νεολαίες των κομμουνιστικών κομμάτων των κρατών του υπαρκτού σοσιαλισμού την περίοδο εκείνη. 

 Διάσπαση και ανασυγκρότηση (1989 - 2000) 
Το φθινόπωρο του 1989, μέσα στη γενικότερη πολιτική κρίση της Αριστεράς στην Ελλάδα, την καταστολή της εξέγερσης των νέων στην Κίνα την ίδια περίοδο (καταστολή στην πλατεία Τιενανμέν), την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ και την συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ/ΝΔ/ΣΥΝ αποχώρησαν ή/και διεγράφησαν πολλά μέλη του ΚΚΕ (μαζί με 15 μέλη της ΚΕ). Αποχώρησε κομμάτι του στελεχικού δυναμικού και μελών της ΚΝΕ, με επικεφαλής τον Γραμματέα του Κεντρικού Συμβουλίου Γιώργο Γράψα.Τάσος Κωστόπουλος: Η μεγάλη διάσπαση του ΚΚΕ και της ΚΝΕ πριν από 30 χρόνια 

Η διάσπαση της ΚΝΕ πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβρη του 1989, με την δημιουργία της ΚΝΕ-ΝΑΡ. Η διαφωνία αυτή έγινε δημόσια με την ομιλία του Γράψα στο φεστιβάλ του Οδηγητή, ενώ οι εντάσεις που οδήγησαν στην διάσπαση υπέβοσκαν εδώ και καιρό. Καθώς το ΚΚΕ έκρινε ότι η ΚΝΕ δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει την κατάσταση μόνη της, εξαιτίας της αποτυχίας των προσπαθειών της ΚΕ του κόμματος να παρέμβει στο ΚΣ της ΚΝΕ για να σταματήσει η φραξιονιστική δουλειά της ομάδας του ΚΣ υπό τον Γράψα, η ΚΕ του ΚΚΕ προκηρύσσει έκτακτο συνέδριο και ορίζει την σύσταση προσυνεδριακής επιτροπής η οποία ανέλαβε να οργανώσει το 5ο συνέδριο τον Ιανουάριο του 1990. Η προσυνεδριακή επιτροπή είχε σκοπό να συσπειρώσει τα μέλη της ΚΝΕ στην πολιτική και τις αρχές του κόμματος, αλλά και να απομονώσει την επιρροή της φραξιονιστικής ομάδας που είχε τραβήξει στο πλευρό της σημαντικό μέρος των μελών της ΚΝΕ. Τον Ιανουάριο του 1990 εκλέγεται γενικός γραμματέας ο Τάκης Θεοδωρικάκος. Παρά την εκλογή νέας σύνθεσης στο ΚΣ, η κρίση στο κόμμα με την διαβρωτική δουλειά της δεξιάς, ανανεωτικής πτέρυγας του κόμματος βάθυνε, μέχρι το 13ο συνέδριο το 1991 που οδήγησε στην αποχώρηση και διαγραφή πολλών σημαντικών στελεχών του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Το ΚΚΕ στα συμπεράσματα του από το 14ο συνέδριο, που έγινε τον Δεκέμβριο του 1991, αναφέρει ότι είχαν διαμορφωθεί σε μερίδα στελεχών φραξιονιστικές τάσεις μικροαστικού αριστερισμού αλλά και τάσεις αλλοίωσης του χαρακτήρα του κόμματος, που οδήγησαν το ΚΚΕ στα πρόθυρα διάλυσης. 

Ο Οδηγητής, το επίσημο όργανο της ΚΝΕ, διέκοψε προσωρινά την κυκλοφορία του τον Δεκέμβριο του 1990, λόγω της κρίσης. Παράλληλα η ομάδα του ΚΣ της ΚΝΕ που αποχώρησε προσπάθησε να σφετεριστεί το όνομα του Οδηγητή, εκδίδοντας τον "Οδηγητή της Νεολαίας", που δεν είχε συνέχεια και σταμάτησε μετά από έναν αριθμό φύλλων.

Μετά την διάσπαση του ΚΚΕ το 1991 και παρά τις δυσκολίες που υπήρξαν, άρχισε με γοργούς ρυθμούς η πορεία ανασυγκρότησης της ΚΝΕ. Τον Σεπτέμβριο του 1991 ο Οδηγητής επανήλθε στην κυκλοφορία ως μηνιαία έκδοση, αν και αρχικά υπήρχαν καθυστερήσεις στη διανομή του και δεν έβγαινε πάντα κάθε μήνα. Σύμφωνα με άρθρο του 2003 στην Κομμουνιστική Επιθεώρηση, το θεωρητικό όργανο του ΚΚΕ, η επαναφορά του Οδηγητή στη κυκλοφορία τον Σεπτέμβριο του 1991 έδωσε την δυνατότητα σε πολλούς νέους να έρθουν σε επαφή με την ΚΝΕ, σε μια περίοδο ανασυγκρότησης για το ΚΚΕ και την νεολαία του. Το 1991 έγινε το 17ο φεστιβάλ του Οδηγητή στις 20-22 Σεπτεμβρίου στο Περιστέρι, τον ίδιο μήνα που άρχισε να επανεκδίδεται ο Οδηγητής. Ο Νίκος Σοφιανός έγινε ο νέος γραμματέας της ΚΝΕ το 1991, καθώς ο Θεοδωρικάκος προσχώρησε στην φραξιονιστική ομάδα που εντάχθηκε στον ΣΥΝ.

Ο γραμματέας της ΚΝΕ από το 1991 μέχρι το 2000, Νίκος Σοφιανός, σε ειδική έκδοση του ΚΣ της ΚΝΕ το 2017 για τα 50 χρόνια της οργάνωσης, ανέφερε ότι η ΚΝΕ είχε μόλις μερικές εκατοντάδες μέλη στα τέλη του 1991, λόγω της ζημιάς που είχε προκληθεί στην οργάνωση από την ομάδα του Γράψα και την διάσπαση το 1991. Παρά τις δυσκολίες, η ΚΝΕ οργάνωσε διάφορες πρωτοβουλίες, όπως η πρωτοβουλία ενάντια στον εθνικισμό, καμπάνια στήριξης για την Κούβα, ενώ δόθηκε έμφαση στην στρατολόγηση και την εκπαίδευση νέων μελών. Τα περισσότερα νέα μέλη μετά το 1991 ήταν μαθητές. Επίσης το 1991 και 1992 αναδείχθηκαν πολλά νέα μέλη του ΚΣ με σκοπό τον εμπλουτισμό της καθοδηγητικής δουλειάς.

Στις φοιτητικές εκλογές του 1992, όπου η Πανσπουδαστική (ΠΚΣ) εμφανίζεται ξανά για πρώτη φορά μετά το 1987, καταγράφει χαμηλά ποσοστά, μόνο 3% στα ΑΕΙ και 4% στα ΤΕΙ. Τον Ιούλιο του 1992 έγινε το Αντιιμπεριαλιστικό διήμερο της ΚΝΕ στις Πρέσπες, θεσμός που έχει γίνει ετήσιος.

Μέχρι το 6ο συνέδριο της το 1993 η ΚΝΕ είχε καταφέρει να συγκροτήσει ξανά οργανώσεις σε όλη τη χώρα, ενώ το 1994 η σύνοδος του ΚΣ αναγνώρισε τα προβλήματα έλλειψης προσανατολισμού της οργάνωσης και σχεδίασε στρατηγικές παρέμβασης στα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Ιδρύθηκαν συντονιστικά όργανα μαθητών και φοιτητών και εντάθηκε η διαπάλη με τα ΕΑΑΚ και άλλες αριστερίστικες παρατάξεις.  

Σημαντικός σταθμός στην πορεία της προς την ανασυγκρότηση ήταν το 6ο συνέδριο που έγινε τον Μάρτιο του 1993, και σημαντικό ρόλο έπαιξε η μεγάλη προσπάθεια μερικών εκατοντάδων μελών της ΚΝΕ να ξαναστήσουν τις οργανώσεις βάσης και να αποκαταστήσουν την παρουσία της οργάνωσης στη νεολαία. Παρά τις δύσκολες συνθήκες που είχαν προκύψει τόσο από τις αντεπαναστάσεις στα σοσιαλιστικά κράτη όσο και από την διάσπαση του 1989 που οδήγησε σε συρρίκνωση των μελών και της δύναμης της ΚΝΕ, η ΚΝΕ έκανε σημαντικό διαφωτιστικό έργο στους νέους και συντόνισε διάφορα κινήματα διαμαρτυρίας εναντίον των πολέμων στη Γιουγκοσλαβία, την συνθήκη του Μάαστριχτ, και την αποτροπή του προσεταιρισμού της νεολαίας από εθνικιστικά κινήματα στην δεκαετία του 1990.   

Το 1997 η ΚΝΕ ολοκλήρωσε το 7ο της συνέδριο. Αν και ο αριθμός των μελών διπλασιάστηκε από το 1993 έως το 1997, αναγνωρίστηκε ότι ακόμα η ΚΝΕ είχε χαμηλή επιρροή ευρύτερα στη νεολαία. Ως το 2001 η ΚΝΕ, χάρη στο σημαντική της συμβολή στις μαθητικές κινητοποιήσεις του 1998 και τις αντιιμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις το 1999, κατάφερε να εμπλουτίσει τις γραμμές της με χιλιάδες μέλη. Ως εκ τούτου δόθηκε εφεξής μεγάλη έμφαση στην εμβάθυνση της ιδεολογικής δουλειάς στα μέλη και στην αφομοίωση της θεωρίας και του προγράμματος του ΚΚΕ.  

Το 1999, μετά την ιμπεριαλιστική επέμβαση του ΝΑΤΟ στην Γιουγκοσλαβία, η ΚΝΕ και το ΚΚΕ οργάνωσαν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά των βομβαρδισμών στη Γιουγκοσλαβία στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες νέοι, φοιτητές και μαθητές.

 Μετά την ανασυγκρότηση (2000 - 2010) 
Η ΚΝΕ συνέχισε σταθερά την πορεία της προς την ανασυγκρότηση και μέχρι το 2001 είχε αναδειχθεί ξανά σε μια μεγάλη οργάνωση νεολαίας του ΚΚΕ, αυξάνοντας την επιρροή της στα πανεπιστήμια και περιορίζοντας την επίδραση των ΕΑΑΚ και άλλων αριστερίστικων οργανώσεων. Επίσης η ΚΝΕ είχε πλέον παρουσία σε πάρα πολλά σχολεία. Από τις 21 έως τις 23 Δεκεμβρίου 2001 έγινε το 8ο συνέδριο της ΚΝΕ, που άνοιξε με χαιρετισμό του Χαρίλαου Φλωράκη.

Στην δεκαετία του 2000 η ΚΝΕ οργάνωσε μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στο πόλεμο στο Ιράκ. Η ΚΝΕ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση και επιτυχία του μαζικού φοιτητικού κινήματος του 2006-07 ενάντια στην μεταρρύθμιση του άρθρου 16 που είχε σκοπό την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και άλλες νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση. Τον Μάιο του 2006 ολοκληρώθηκε το 9ο συνέδριο, όπου συζητήθηκε η ευρύτερη κατάσταση της νεολαίας και του κινήματος, οι εξελίξεις που έχουν προκύψει για την νεολαία τα τελευταία χρόνια και τέθηκαν στόχοι για εμβάθυνση της δουλειάς και της παρουσίας της ΚΝΕ στα μέλη της και στην κοινωνία.

Παράλληλα, σημαντική έμφαση δόθηκε στο να μειωθούν οι διαρροές μελών που υπήρχαν (παρά την μαζικότητα της οργάνωσης) και η ενίσχυση και ωρίμανση των κομμουνιστικών χαρακτηριστικών της οργάνωσης. Επίσης, η ΚΝΕ πρωτοστάτησε και σε άλλες πρωτοβουλίες του κόμματος, όπως ο αγώνας για την νομιμοποίηση των εργατών της Νέας Μανωλάδας, των Αιγύπτιων ψαράδων της Μηχανιώνας, ενάντια στην ισραηλινή επέμβαση στη Γάζα, ενώ σημαντική ήταν και η παρουσία της ΚΝΕ στις κινητοποιήσεις του 2008.

Μετά το κίνημα του 2006-07, η ΚΝΕ αντιμετώπισε με επιτυχία μια φραξιονιστική ομάδα που είχε αναπτυχθεί μέσα στο ΚΣ, και η οποία είχε αναπτύξει επαφές με άλλες αριστερίστικες οργανώσεις νεολαίας. 

Με πρωτοβουλία της ΚΝΕ της ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 2009 το Μέτωπο Αγώνα Σπουδαστών (ΜΑΣ), μετά την ετήσια συνάντηση των φοιτητικών συλλόγων που διοργάνωσε η ΚΝΕ στην Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ. 

 Σταθερή ανάπτυξη (2010 - 2019) 
Το ΚΣ της ΚΝΕ συνεδρίασε στις 20 Δεκεμβρίου 2009 και πήρε απόφαση να διοργανώσει το 10ο συνέδριο της ΚΝΕ στις 7-9 Μαΐου 2010. Στο συνέδριο μεταξύ άλλων αναγνωρίστηκε ότι ο σοσιαλισμός αποτελεί το σύστημα του μέλλοντος, και δόθηκαν κατευθύνσεις και στόχοι που θα πρέπει να φτάσει η ΚΝΕ μέχρι το 11ο συνέδριο, μεταξύ άλλων η συνέχιση της ιδεολογικής δουλειάς και η εμβάθυνση της επαφής της νεολαίας με την ΚΝΕ.

Το 2014 η ΚΝΕ διοργάνωσε το 11ο συνέδριο της. Το ίδιο έτος, και το 2015, η ΚΝΕ οργάνωσε διαδηλώσεις, παραστάσεις διαμαρτυρίας και άλλες πρωτοβουλίες με σκοπό την κατάργηση της Τράπεζας Θεμάτων, την κατάργηση του νόμου για το "Νέο Λύκειο",  και την στήριξη των μαθητών ενώ τα μέλη της ΚΝΕ στις μαθητικές οργανώσεις έκαναν διαφωτιστική δουλειά στους συμμαθητές τους και την κοινωνία με προκηρύξεις, ερωτηματολόγια κτλ. Το 2015 χιλιάδες μαθητές συμμετείχαν σε διαδηλώσεις που οργάνωσε η ΚΝΕ για ένα αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σχολείο, το οποίο θα εκπαιδεύει τους μαθητές και δεν θα χρειάζεται η συμμετοχή σε εξωσχολικά φροντιστήρια για την ολοκλήρωση του. 

Το 2018 η ΚΝΕ και το ΜΑΣ οργάνωσαν διαμαρτυρίες ενάντια στην κατάργηση της παιδαγωγικής επάρκειας στα πανεπιστήμια. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ είχε σκοπό την απόσπαση της παιδαγωγικής επάρκειας από το πτυχίο στις καθηγητικές σχολές, με σκοπό να υποχρεώσει τους φοιτητές να συμμετάσχουν σε ειδικά προγράμματα με δίδακτρα για την απόκτηση του. Τελικά η παιδαγωγική επάρκεια δεν αποσπάστηκε από τα πτυχία.

Τον Φεβρουάριο του 2019 έγινε το 12ο συνέδριο της ΚΝΕ. Στο συνέδριο αυτό συζητήθηκαν τα αποτελέσματα του προσυνεδριακού διαλόγου που έγινε μέσα στους κόλπους της οργάνωσης, η τρέχουσα πολιτική κατάσταση, η ανάγκη για την μαζικοποίηση της ΚΝΕ, όπως και πράγματα που αφορούν το φοιτητικό και νεανικό κίνημα.

Στα πανεπιστήμια, η ΠΚΣ, η οργάνωση αγώνα της ΚΝΕ στα πανεπιστήμια όπου συμμετέχουν τα μέλη της ΚΝΕ με πολλούς φίλους της οργάνωσης, κατέγραψε σημαντική ενίσχυση καθ'όλη την δεκαετία του 2010, αποκτώντας αυτοδυναμία σε πάρα πολλές σχολές. Το 2019 ξεπέρασε τις 11.000 ψήφους και το 23% των ψήφων. Η ΠΚΣ ξεπέρασε την ΔΑΠ-ΝΔΦΚ στις εκλογές του 2022, ως επιστέγασμα του πρωτοπόρου ρόλου της στο φοιτητικό κίνημα κατά την διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού το 2020.

 Εποχή περαιτέρω ανόδου, πρωτοκαθεδρία στα πανεπιστήμια (2020 - σήμερα) 
Το 2020 συνέβη η πανδημία του κορονοϊού. Η πανδημία είχε ως αποτέλεσμα να εκδοθεί απόφαση κλεισίματος όλων των εκπαιδευτικών μονάδων τον Μάρτιο του 2020, με τα πανεπιστήμια να μην ανοίγουν πάλι μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2021. Ενώ άλλες παρατάξεις και οργανώσεις νεολαίας παρουσίασαν μείωση της επιρροής τους, ως αποτέλεσμα της αδρανοποίησης τους στην περίοδο της πανδημίας, του τρόπου λειτουργίας τους και λόγω των θέσεων τους, η επιρροή της ΚΝΕ ενισχύθηκε σημαντικά μέσα στους φοιτητές την περίοδο της πανδημίας. Οι οργανώσεις της ΚΝΕ πραγματοποίησαν πολλές διαδηλώσεις που αφορούσαν ζητήματα που αντιμετώπιζε η νεολαία, τόσο στα πανεπιστήμια όσο και στα σχολεία.

Το 2021 που συνέβησαν οι κινητοποιήσεις ενάντια στο νόμο Κεραμέως-Χρυσοχοΐδη, τα μέλη και οι φίλοι της ΚΝΕ πρωτοστάτησαν στην οργάνωση του αγώνα των φοιτητών αλλά και στον συντονισμό των γενικών συνελεύσεων μέσα στις σχολές με σκοπό την οργάνωση του αγώνα ενάντια στο νομοσχέδιο. Το 2022, ο μετέπειτα γραμματέας της οργάνωσης Θοδωρής Κωτσαντής, σε ομιλία του, απέδωσε την άνοδο της επιρροής της ΚΝΕ και της ΠΚΣ στους φοιτητές στο γεγονός ότι η ΚΝΕ δεν ανέστειλε την λειτουργία της στην πανδημία, αλλά έδωσε μάχη για την οργάνωση του φοιτητικού αγώνα και την ενημέρωση των φοιτητών για τα θέματα που τους απασχολούν. Σε άλλες δράσεις, το 2022 η ΚΝΕ οργάνωσε συζητήσεις γύρω από τις εξελίξεις στην Ουκρανία ενώ αντιπροσωπεία της συμμετείχε και στην διάσκεψη των κομμουνιστικών νεολαιών στο Βελιγράδι.

Η ενισχυμένη επιρροή της ΚΝΕ στους φοιτητές έγινε ακόμα πιο φανερή το 2022, καθώς στις φοιτητικές εκλογές εκείνου του έτους η ΠΚΣ πέρασε για πρώτη φορά την φοιτητική παράταξη της ΝΔ, ΔΑΠ-ΝΔΦΚ σε ψήφους μετά από 35 χρόνια με ποσοστό 33,43% έναντι 27,66% για την ΔΑΠ-ΝΔΦΚ. Μέχρι το 2025, η διαφορά αυτή είχε αυξηθεί περαιτέρω υπέρ της ΠΚΣ, φτάνοντας σχεδόν τις 10 μονάδες.

Στις 10-12 Φεβρουαρίου 2023 έγινε το 13ο συνέδριο της ΚΝΕ. Σε άρθρο του μετά το συνέδριο, ο γραμματέας της οργάνωσης Θοδωρής Κωτσαντής δηλώνει ότι μεταξύ των στόχων για τη ΚΝΕ στα επόμενα 5 χρόνια περιλαμβάνεται η ενίσχυση των καθοδηγητικών οργάνων, η τήρηση των αποφάσεων του συνεδρίου, η ενίσχυση των δυνάμεων της ΚΝΕ αλλά και η βελτίωση της λειτουργίας των οργανώσεων της ΚΝΕ.

Το 2023, η ΠΚΣ κατέκτησε την πρώτη θέση στις φοιτητικές εκλογές ξανά, και με ενισχυμένη την διαφορά από την ΔΑΠ-ΝΔΦΚ. Τον Μάρτιο του 2023, μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, με κεντρικό σύνθημα "Τα κέρδη τους, οι νεκροί μας" η ΚΝΕ πρωτοστάτησε στις διαδηλώσεις για το δυστύχημα στα Τέμπη. Μέσω της ΠΚΣ στα πανεπιστήμια, η ΚΝΕ συμμετείχε ενεργά στον συντονισμό των φοιτητικών συνελεύσεων και οργάνωσε επανειλημμένα διαδηλώσεις για τα Τέμπη, σε συνεργασία με το ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ. Επίσης, η ΚΝΕ δημιούργησε αφιερώματα σχετικά με το δυστύχημα, προκειμένου να ευαισθητοποιήσει την κοινωνία για το πως η πολιτική του κέρδους και η υποβάθμιση των υπηρεσιών προκάλεσαν το δυστύχημα. 

Το 2024 ξεκίνησε με τις διαδηλώσεις ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Κάθε Πέμπτη, από τα μέσα Ιανουαρίου ως τις αρχές Μαρτίου, η ΚΝΕ οργάνωσε μεγάλες συγκεντρώσεις ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Παράληλλα, στις 13 Μαΐου η ΚΝΕ οργάνωσε ολονύκτια διαμαρτυρία στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη για τον Παλαιστινιακό λαό και ενάντια στην γενοκτονία στη Γάζα από το Ισραήλ. Στην Αθήνα η σχετική συγκέντρωση έγινε στα Προπύλαια, έξω από το κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, και εντάσσεται στις ευρύτερες διαδηλώσεις σε πανεπιστημιακά αμφιθέατρα που έγιναν υπέρ της Παλαιστίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες. Επίσης, οργάνωσε κινητοποιήσεις και για άλλα ζητήματα, για παράδειγμα ενάντια στην βία κατά των γυναικών.

Το 2025 η ΚΝΕ συμμετείχε στις διαδηλώσεις για το δυστύχημα στα Τέμπη, που είχαν αποκτήσει νέα δυναμική. Μια σημαντική δράση που οργάνωσε η ΚΝΕ ήταν η Εβδομάδα προώθησης του κομμουνισμού. Η Εβδομάδα προώθησης του κομμουνισμού είχε σκοπό την προώθηση των κομμουνιστικών ιδεωδών, του προγράμματος της ΚΝΕ και του ΚΚΕ στην νεολαία. Παράλληλα, συμμετείχε ενεργά σε διάφορες κινητοποιήσεις που οργάνωσε το ΚΚΕ καθ'όλο το έτος.

Φεστιβάλ ΚΝΕ - Οδηγητή
Το Φεστιβάλ ΚΝΕ - Οδηγητή, που διεξάγεται επί πέντε συνεχόμενες δεκαετίες, συνιστά την κορυφαία εκδήλωση της ΚΝΕ.Φεστιβάλ ΚΝΕ - Οδηγητή Αποτελεί μέχρι σήμερα μια μαζική πανελλαδική νεανική πολιτική και πολιτιστική διοργάνωση με συμμετοχή χιλιάδων νέων. Ξεκίνησε το 1975 βασισμένο στα πρότυπα των Παγκόσμιων Φεστιβάλ Νεολαίας και Φοιτητών και των αντίστοιχων πρωτοβουλιών Κομμουνιστικών Κομμάτων και Κομμουνιστικών Νεολαιών στην Ευρώπη (κυρίως του φεστιβάλ της γαλλικής αριστερής εφημερίδας "L'Humanité").  

Για όλες τις πτυχές του φεστιβάλ (λειτουργία, στήσιμο, ασφάλεια, κ.ά.) εργάζονται εθελοντικά κάθε χρόνο μέλη και φίλοι της ΚΝΕ. Στους μήνες πριν το φεστιβάλ γίνονται προφεστιβαλικές εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα.  

Στο φεστιβάλ του Οδηγητή συμμετέχουν και αντιπροσωπείες κομμουνιστικών νεολαιών από πολλές χώρες. Στο φεστιβάλ επίσης υπάρχουν μουσικές εκδηλώσεις, θεατρικά, δραστηριότητες, εκθέσεις βιβλίων και όχι μόνο. Οργανώνονται επίσης δράσεις για μικρά παιδιά.  

 Συνέδρια της ΚΝΕ 
 1ο Συνέδριο (19-22 Φεβρουαρίου 1976)
 2ο Συνέδριο (4-7 Απριλίου 1979)
 3ο Συνέδριο (14-18 Δεκεμβρίου 1983)
 4ο Συνέδριο (1-5 Ιουνίου 1988)
 5ο Συνέδριο (25-27 Ιανουαρίου 1990, έκτακτο)
 6ο Συνέδριο (19-21 Μαρτίου 1993)
 7ο Συνέδριο (1-4 Μαΐου 1997)
 8ο Συνέδριο (21-23 Δεκεμβρίου 2001)
 9ο Συνέδριο (12-14 Μαΐου 2006)
 10ο Συνέδριο (7-9 Μαΐου 2010)
 11ο Συνέδριο (18-21 Δεκεμβρίου 2014)
 12ο Συνέδριο (15-17 Φεβρουαρίου 2019)
 13ο Συνέδριο (10-12 Φεβρουαρίου 2023)

Γραμματείς του ΚΣ της ΚΝΕ
Δημήτρης Τσιάρας (1968-1972)
Δημήτρης Γόντικας (1972-1979)
Σπύρος Χαλβατζής (1979-1986)
Γιώργος Γράψας (1986-1989)
Τάκης Θεοδωρικάκος (1989-1991)
Νίκος Σοφιανός (1991-2000)
Θέμης Γκιώνης (2000-2007)
Γιάννης Πρωτούλης (2007-2011)
Θοδωρής Χιώνης (2011-2015)
Νίκος Αμπατιέλος (2015-2023)
Θοδωρής Κωτσαντής (2023 - σήμερα). 

 Δείτε επίσης 

 Πανσπουδαστική Κίνηση Συνεργασίας
 Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας
Οδηγητής

Κατηγορία:Νεολαίες πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα
Κατηγορία:Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας