Ελληνικό Μετρό

Η Ελληνικό Μετρό (Ελληνικό Μετρό  Μονοπρόσωπη Α.Ε.), πρώην Αττικό Μετρό, είναι ελληνικό νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας και με μοναδικό μέτοχο της εταιρείας το Ελληνικό Δημόσιο. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1991 με τo Νόμο 1955/1991, έχει ως έδρα την Αθήνα και απασχολεί 379 άτομα στο σύνολό της (τέλη 2023).  

Σκοπός και ευθύνη της εταιρείας είναι κυρίως η μελέτη, κατασκευή, οργάνωση, διοίκηση και ανάπτυξη του δικτύου αστικού σιδηροδρόμου (μετρό) της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, καθώς και του δικτύου Τραμ σε όλη την επικράτεια, πλην του δικτύου των Σιδηροδρόμων Ελλάδος, πρώην ΟΣΕ.  

Ειδικεύεται στην σχεδίαση των δικτύων μέσων σταθερής τροχιάς, την μελέτη και την παράλληλη ενσωμάτωση αυτών στον λειτουργικό πολεοδομικό ιστό, την επίβλεψη της κατασκευής των κατάλληλων υποδομών, την προετοιμασία των λειτουργικών συστημάτων ώστε να μπορούν να συνεχίζεται απρόσκοπτα η λειτουργία των σιδηροδρομικών δικτύων από τις εταιρείες λειτουργίας των μέσων μαζικής μεταφοράς. Αρμοδιότητα της εταιρείας απότελεί και η προμήθεια συρμών και η παράδοσή τους στη ΣΤΑΣΥ για τα δίκτυα του μετρό και του τράμ της Αττικής. 

Ευθύνη λειτουργίας, εκμετάλλευσης και συντήρισης των Μέσων Σταθερής Τροχιάς (ΜΣΤ) μετρό και τράμ έχει ο ΟΑΣΑ μέσω της θυγατρικής του ΣΤΑΣΥ στην Αθήνα, και η ιδωτιική εταιρεία THEMA (με εποπτεία του ΟΣΕΘ) στην Θεσσαλονίκη. 

Η ίδρυση της εταιρείας αποτέλεσε πρότυπο για δημόσιες εταιρείες μελέτης, κατασκευής, επίβλεψης και διαχείρισης δημοσίων έργων που ιδρύθηκαν μεταγενέστερα,  Ιστοσ. Πρεσβείας της Γαλλικής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Πρόσωπο του μήνα: Γιώργος Γιαννής, Πρόεδρος της Αττικό Μετρό Α.Ε. όπως η Εγνατία Οδός Α.Ε. το 1997 και η Δημόσια Επιχείρηση Ανέγερσης Νοσηλευτικών Μονάδων Α.Ε. (ΔΕΠΑΝΟΜ) όπως μετεβλήθη η νομική μορφή της το 1999.

Το Μάιο του 2023, μετονομάστηκε σε Ελληνικό Μετρό για να συμπεριλάβει και το Μετρό Θεσσαλονίκης, ενάμιση χρόνο πριν τα προγραμματισμένα εγκαίνιά του, τα οποία και έγιναν στις 30 Νοεμβρίου 2024.

Μεγάλο έργο της εταιρείας σε εξέλιξη, είναι η Γραμμή 2 του Μετρό της Θεσσαλονίκης (εγκαίνια το 2026) και της Γραμμής 4 του Μετρό των Αθηνών (εγκαίνια το 2030).

 Ιστορικό υπόβαθρο 
Η Αττικό Μετρό ιδρύθηκε με νομοθετικό διάταγμα το 1991 (Ν. 1955/1991) επί Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Στέφανου Μάνου και αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με μορφή αvώvυμης εταιρείας και έχει ως μοναδικό μέτοχο της εταιρείας το Ελληνικό Δημόσιο. Από την ιδρυτική πράξη της εταιρείας, διαφαίνεται ότι το 49 % των μετοχών της εταιρείας μπορούν να μεταβιβαστούν ελεύθερα σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα και μπορούν να εισαχθoύv στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Στην νομοθετική διάταξη υπάρχει πρόβλεψη συγχώνευσης με άλλον δημόσιο φορέα, αρκεί το ελληνικό δημόσιο να διατηρήσει την κυριότητα της εταιρείας και η έδρα της να βρίσκεται εντός της περιφέρειας Αττικής. Με την ψήφιση της νομοθετικής πράξης, η Αττικό Μετρό αναλαμβάνει την μελέτη, κατασκευή, λειτουργία και διαχείριση των μέσων σταθερής τροχιάς στους νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης, εκτός από το σιδηροδρομικό δίκτυο που ανήκει και διαχειρίζεται ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος, καθώς εγκρίνεται η υπογραφή της σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και την ανάδοχο κοινοπραξία "Ολυμπιακό Μετρό". 

Το 1998, ιδρύθηκε η εταιρεία λειτουργίας του δικτύου του μετρό των Αθηνών Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας, που εποπτεύεται από την Αττικό Μετρό.Ιστοσελίδα Αττικό Μετρό ΑΕ, Ιδρυτικό νόμος της Αττικό Μετρό Βασικός σκοπός της ήταν η λειτουργία του δικτύου των γραμμών 2 και 3 του μητροπολιτικού σιδηροδρόμου των Αθηνών. Η Ανώνυμη Εταιρεία «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Α.Ε.» καταχωρήθηκε στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της Νομαρχίας Αθηνών στις 15 Φεβρουαρίου 2001. (Φ.Ε.Κ.1092/19.02.2001). Η εταιρεία λειτουργούσε με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, ήταν επιχείρηση κοινής ωφέλειας και εποπτευόταν από τον Υπουργό Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων.

Τον Ιούνιο του 2011, η θυγατρική της εταιρείας Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας ενσωματώθηκε στις Σταθερές Συγκοινωνίες Α.Ε. (ΣΤΑΣΥ Α.Ε.), σχηματίζοντας έναν ενιαίο οργανισμό των μέσων σταθερής τροχιάς της πόλης της Αθήνας, που περιλαμβάνει την λειτουργία και την διαχείριση των δύο γραμμών της Αττικό Μετρό, της γραμμής των Ηλεκτρικών Σιδηρόδρομων Αθηνών - Πειραιώς (Η.Σ.Α.Π.) και του τροχιόδρομου (ΤΡΑΜ ΑΕ).Ιστοσελίδα ΑΜΕΛ, Εταιρία: ΣΤΑ.ΣΥ Α.Ε. 

Από τον Μάρτιο του 2012, οι αρμοδιότητες της εταιρείας διευρύνθηκαν με την υλοποίηση αστικών παρεμβάσεων, που περιλαμβάνουν αναπλάσεις δημοσίων χώρων με πεζοδρομήσεις και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, καθώς και την ανάθεση εκπόνησης μελετών για λογαριασμό τρίτων μελετών συγκοινωνιακών έργων, οργάνωσης και διαχείρισης μεταφορών και συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα με σκοπό την οικονομική αυτοτέλεια του οργανισμού.Ιστοσ. Euro2day, Επίσκεψη της Επιτρόπου Quinn στην Αττικό Μετρό, 24/04/2012. 

Μεταξύ άλλων, η Αττικό Μετρό προγραμματιζόταν να αναλάβει διαχειριστικό ρόλο στο σχεδιαζόμενη επέκταση του τροχιόδρομου της Αθήνας διαμέσου της οδού Πανεπιστημίου προς τα Πατήσια με την ταυτόχρονη πεζοδρόμηση της οδού,Εφημ. Το Βήμα, Mνημόνιo 3 Υπουργείων για πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου, Επιμ. Παναγιώτα Μπίτσικα, 16/04/2011 έργο που τελικά ματαιώθηκε.

ΑΜΕΛ

Η εταιρεία Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας ήταν θυγατρική της εταιρείας Αττικό Μετρό. Βασικός σκοπός της ήταν η λειτουργία του δικτύου των γραμμών 2 και 3 του μητροπολιτικού σιδηροδρόμου των Αθηνών.

Στις 17 Ιουνίου του 2011 απορροφήθηκε από την εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.).

Ίδρυση

Η Ανώνυμη Εταιρεία «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Α.Ε.» καταχωρήθηκε στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της Νομαρχίας Αθηνών στις 15 Φεβρουαρίου 2001. (Φ.Ε.Κ.1092/19.02.2001).

Η εταιρεία λειτουργούσε με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, ήταν επιχείρηση κοινής ωφέλειας και εποπτευόταν από τον Υπουργό Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων. Η έδρα της βρισκόταν στα Σεπόλια του Δήμου Αθηναίων.

Στόχοι

Στόχοι της ήταν κυρίως:

Η οργάνωση, διοίκηση, λειτουργία και εκμετάλλευση του υπογείου σιδηροδρομικού δικτύου των Γραμμών 2 και 3 και κάθε επέκτασής τους στο Νομό Αττικής καθώς και των εγκαταστάσεων, οχημάτων και των εν γένει υλικών και μέσων ως και η σύμπραξη και  συνεργασία με άλλους οργανισμούς και φορείς συγκοινωνιών του Νομού Αττικής

Η λειτουργία και η εκμετάλλευση ή συνεκμετάλλευση οποιουδήποτε δικτύου σταθερής τροχιάς συγκοινωνιακών μέσων. Παράλληλα στο σκοπό της εταιρείας μεταξύ άλλων είναι και η προώθηση και διάδοση αγαθών και υπηρεσιών (διαφήμιση), η εκπόνηση μελετών, η παροχή υπηρεσιών συμβούλου και η παροχή τεχνικών υπηρεσιών πάσης φύσεως σχετικά με τα παραπάνω θέματα.

 Μετοχικό Κεφάλαιο 
Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ορίστηκε αρχικά σε 2.000.000.000 δραχμές διαιρεμένο σε 200.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 10.000 δραχμών εκάστη. Πριν τη συγχώνευσή της, ανερχόταν σε 70.167.543,95 € διαιρεμένο σε 2.390.717 μετοχές, ονομαστικής αξίας 29,35 € εκάστη.

Διοίκηση

Η Εταιρεία διοικούταν από επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, που εκλεγόταν από τη Γενική Συνέλευση με τριετή θητεία. Δύο εκ των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούσαν να είναι εκπρόσωποι των εργαζομένων.

 Ραφαήλ Μωυσής (1991 - 1994)
 Λεωνίδας Κίκηρας (1994 - 14/2/2002)
 Γιάννης Χρυσικόπουλος (14/2/2002 - Μάιος 2004)
 Γιώργος Γιαννής (Μάιος 2004 - 16/4/2010)Γιώργος Γιαννής στην «Κ»: Η Αθήνα αποκτά καλύτερες συνήθειες: εμπνευστής του σχεδίου των 8 γραμμών μετρό της Αθήνας που κατατέθηκε στις 13 Απριλίου 2009.
 Χρήστος Τσίτουρας (16/4/2010 - 1/3/2016)
 Γιάννης Μυλόπουλος (1/3/2016 - 18/9/2019)
 Νίκος Ταχιάος (18/9/2019 - 27/6/2023)
 Νίκος Κουρέτας (27/6/2023 - σήμερα)

 Παραπομπές 

 Δείτε επίσης 
 Μετρό Αθήνας
 Τραμ Αθήνας
 Σταθερές Συγκοινωνίες
 Μετρό Θεσσαλονίκης

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα Ελληνικό Μετρό Μ.Α.Ε.

Κατηγορία:Σιδηροδρομικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα
Κατηγορία:Μετρό Αθήνας
Κατηγορία:Μετρό Θεσσαλονίκης