Διεθνές σύστημα μονάδων

Το Διεθνές Σύστημα Μονάδων (ΜΣ, ή διεθνώς SI, Γαλ. Le Système International d'unités ή «Μετρικό Σύστημα») αποτελεί ένα δεκαδικό σύστημα έκφρασης συμβατικών μονάδων μέτρησης φυσικών μεγεθών μέτρων και σταθμών. 

Το διεθνές σύστημα μονάδων υιοθετήθηκε το 1961 κατά την 11η Γενική Διάσκεψη Μέτρων και Σταθμών και αντικατέστησε τα παλαιότερα συστήματα μονάδων της φυσικής, όπως το Μετρικό Σύστημα Μονάδων MKS (Meter Kilogram Second) και το CGS (Centimeter Gram Second). 

Το διεθνές σύστημα μονάδων χρησιμοποιείται επίσης λόγω του δεκαδικού χαρακτήρα του και σε εφαρμογές σε μεγάλο ποσοστό του κόσμου έναντι παλαιοτέρων άλλων συστημάτων (όπως τα Αγγλοσαξωνικά συστήματα που βασίζονται σε ιδιαίτερες μονάδες όπως η ίντσα, η λίβρα κλπ).

 Βασικές αρχές 
Το διεθνές σύστημα μονάδων βασίζεται στις παρακάτω αρχές:
 Υπάρχουν 7 θεμελιώδεις μονάδες.
 Υπάρχει ένα σύνολο πολλαπλασιαστών που μπαίνουν ως προθέματα στις μονάδες.
 Από τις θεμελιώδεις μονάδες προκύπτουν παράγωγες μονάδες από τα γινόμενα και τα πηλίκα τους.
 Το σύνολο των θεμελιωδών και των παράγωγων μονάδων του διεθνούς συστήματος μονάδων, εκφράζει ποσοτικά τα διαστατά φυσικά μεγέθη.

 Θεμελιώδη και Συμπληρωματικά μεγέθη του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων 

 ΕίδοςΜέγεθοςΜονάδαΘεμελιώδεςΜάζαΧιλιόγραμμο (kg)KilogramΘεμελιώδεςΜήκοςΜέτρο (m)meterΘεμελιώδεςΧρόνοςΔευτερόλεπτο (s)secondΘεμελιώδεςΈνταση ηλεκτρικού ρεύματοςΑμπέρ (Α)AmperesΘεμελιώδεςΑπόλυτη/Θερμοδυναμική ΘερμοκρασίαΚέλβιν (K)KelvinΘεμελιώδεςΠοσότητα ΎληςΜολ (mol)moleΘεμελιώδεςΈνταση ΦωτεινότηταςΚαντέλα (Κηρίο) (cd)CandelaσυμπληρωματικόΕπίπεδη γωνίαΑκτίνιο (rad)radianσυμπληρωματικόΣτερεά γωνίαΣτερακτίνιο steradian
(Σημείωση: Η καντέλα μπορεί να οριστεί με την βοήθεια άλλων μονάδων του Διεθνούς Συστήματος και κανονικά δεν είναι θεμελιώδης. Διατηρείται στον πίνακα των θεμελιωδών μονάδων για ιστορικούς λόγους)

 Προθέματα μονάδων 
Στο SI υπάρχει και ένα σύστημα προθεμάτων το οποίο επιτρέπει να χρησιμοποιούνται μονάδες της τάξης μεγέθους που μας απασχολεί. Με το πρόθεμα πριν το όνομα της μονάδας έχουμε ένα πολλαπλάσιο ή μια υποδιαίρεση της μονάδας κατά μία δύναμη τού 10. Η ιδέα είχε αφετηρία την γαλλική επανάσταση, κατά την οποία προτάθηκε η χρήση αποκλειστικά δεκαδικού συστήματος αρίθμησης σε αντικατάσταση του υπάρχοντος δωδεκαδικού. Καθώς θεωρήθηκε ότι να νέα μέτρα δεν είχαν την κατάλληλη κλίμακα για όλες τις εργασίες, τα προθέματα έδωσαν την λύση ώστε να δημιουργηθούν με συστηματικό τρόπο οι κατάλληλες μονάδες. Αρχικά η ιδέα ήταν η χρήση ελληνικών προθεμάτων για τα πολλαπλάσια (deca, hecto, kilo) και λατινικών για τις υποδιαιρέσεις (deci, centi, milli). Σήμερα τα προθέματα έχουν επεκταθεί και χρησιμοπούνται και εκτός του συστήματος SI. Ιδιαιτέρως σήμερα χρησιμοποιούνται οι κυβικές δυνάμεις του 10. Χρησιμοποιείται επίσης πολύ το εκατοστο (centi), σπανίως το δεκατο (deci) και το δεκα (deca) και ουσιαστικά ποτέ το εκατο (hecto).

Στα ελληνικά χρησιμοποιείται το αντίστοιχο ελληνικό πρόθεμα (που είναι είτε το καθαρά ελληνικό πρόθεμα είτε μια αντίστοιχη εκδοχή του διεθνούς προθέματος. Ιδιαίτερα το πρόθεμα kilo στα ελληνικά είναι χιλιο αλλά χρησιμοποιείται και ως κιλο (και μιλλι) ιδιαιτέρως αν το δεύτερο συνθετικό ακούγεται ξενικό (π.χ. συνήθως κιλοβάτ και όχι χιλιοβάτ, αλλά χιλιόμετρο και όχι κιλόμετρο).

Διεθνές όνομαΣύμβολοΕλληνικάΠολλαπλασιαστήςΚλίμακαΠαράδειγμαyottaYγιοττα1024επτάκις εκατομμυριάδαγιοττάμετροzettaΖζεττα1021εξάκις εκατομμυριάδαζεττάμετροexaEεξα1018πεντάκις εκατομμυριάδαεξάμετροpetaPπετα1015τετράκις εκατομμυριάδαπετάμετροteraTτερα1012τρισεκατομμυριάδατεράμετροgigaGγιγα109δισεκατομμυριάδαγιγάμετροmegaMμεγα106εκατομμυριάδαμεγάμετροkilokχιλιο103χιλιάδαχιλιόμετροhectohεκατο102εκατοντάδαεκατόμετροdecadaδεκα101δεκάδαδεκάμετρο unit un  μονό 100 = 1μονάδαμέτροΥποπολλαπλάσιαdecidδεκατο10-1δέκατοδεκατόμετροcenticεκατοστο10-2εκατοστόεκατοστόμετροmillimχιλιοστο10-3χιλιοστόχιλιοστόμετροmicroμμικρο10-6εκατομμυριοστόμικρόμετροnanonνανο10-9δισεκατομμυριοστόνανόμετροpicopπικο10-12τρισεκατομμυριοστόπικόμετροfemtofφεμτο10-15τετράκις εκατομμυριοστόφεμτόμετρο (φέρμι)attoaαττο10-18πεντάκις εκατομμυριοστόαττόμετροzeptozζεπτο10-21εξάκις εκατομμυριοστόζεπτόμετροyoctoyγιοκτο10-24επτάκις εκατομμυριοστόγιοκτόμετρο

 Παράγωγες μονάδες 
Οι παράγωγες μονάδες του διεθνούς συστήματος προκύπτουν από τους συνδυασμούς (μόνο με γινόμενα ή πηλίκα καθώς απαγορεύεται η πρόσθεση ασύμβατων φυσικών μεγεθών) των θεμελιωδών μονάδων. Κάθε διαστατό φυσικό μέγεθος που δεν περιγράφεται άμεσα από κάποια θεμελιώδη μονάδα, μπορεί να περιγραφεί από κάποια παράγωγη. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται ορισμένες συχνά χρησιμοποιούμενες παράγωγες μονάδες:

Φυσικό μέγεθοςΈκφραση γινομένου ή πηλίκουΠαράγωγη μονάδαΙδιαίτερος συμβολισμόςΌνομα της μονάδαςΕπιφάνειαμήκος2m2 - τετραγωνικό μέτροΌγκοςμήκος3dm3l (liter)λίτρο, κυβική παλάμη, κυβικό δεκατόμετροΤαχύτηταΜήκος/Χρόνοςm/s - μέτρο ανά δευτερόλεπτοΕπιτάχυνσηΜήκος/Χρόνος2m/s2 - μέτρο ανά δευτερόλεπτο στο τετράγωνοΔύναμηΜάζα×Επιτάχυνσηkg×m/s2N (Newton) νιούτονΠίεση - τάσηΔύναμη/ΕπιφάνειαΝ/m2Pa (Pascal)πασκάλΡοπήΔύναμη×ΜήκοςN×m - νιούτον επί μέτρο, νιουτόμετροΠυκνότηταΜάζα/Όγκοςkg/m3 - χιλιόγραμμο ανά κυβικό μέτροΕιδικό βάροςΔύναμη/ΌγκοςN/m3 - νιούτον ανά κυβικό μέτροΈργο - ΕνέργειαΔύναμη×Μήκοςkg x m^2/s^2J (Joule)τζάουλΙσχύςΈργο/ΧρόνοςJ/sW (Watt)βατ

 Παραπομπές 

 Δείτε επίσης 

 Θεμελιώδεις μονάδες μέτρησης του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων (SI)

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ένας μετατροπέας μονάδων
 Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών
 Εθνικό Ίδρυμα Μετρολογίας 
 Convertworld.com

Κατηγορία:Μονάδες μέτρησης
Κατηγορία:Τυποποίηση