Άγιος Νίκων Μεσσηνίας

Ο Άγιος Νίκωνας (πρώην Πολιάνα) είναι χωριό του δήμου Δυτικής Μάνης του νομού Μεσσηνίας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 52 κατοίκους.

 Ονομασία 
Η αρχική του ονομασία του χωριού, Πολιάνα, έχει σλάβικες ρίζες και δηλώνει το ξέφωτο, επίπεδο μέρος. Αποδίδεται στη φυσιολογία της περιοχής, λόγος που την έκανε να αποτελέσει βοσκότοπο προτού κατοικηθεί. Η σημερινή ονομασία δόθηκε στο χωριό στις 30 Απριλίου του 1929ΠανδέκτηςΣταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ. 31.. Αποδίδεται στον όσιο Νίκωνα τον Μετανοείτε, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στη Μάνη στα τέλη του 10ου αιώνα ως ιεροκήρυκας του Χριστιανισμού και σύμφωνα με την τοπική παράδοση βρίσκεται θαμμένος στην ευρύτερη περιοχή.

Γενικά στοιχεία

Γεωγραφικά, ο Άγιος Νίκων αποτελεί το ανατολικό όριο της Δυτικής ή Έξω Μάνης, επί της επαρχιακής οδού Καλαμάτας-Αρεόπολης, ενώ απέχει 64 χιλιόμετρα από την πρώτη. Η περιοχή χαρακτηρίζεται ημιορεινή, καθώς βρίσκεται σε υψόμετρο 400 περίπου μέτρων σε δυτική πλαγιά του Ταΰγετου. Η κορυφή πάνω από το χωριό φέρει και αυτή την ονομασία Άγιος Νίκων και βρίσκεται σε υψόμετρο 1214 μ. Από το χωριό υπάρχει άποψη του Μεσσηνιακού Κόλπου, ενώ - με καθαρό τον ορίζοντα - είναι ορατές οι ανατολικές περιοχές του πρώτου άκρου της Πελοποννήσου (Κορώνη κ.ά.). Η κεντρική εκκλησία είναι αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος και είναι κτίσμα του 1898.

 Ιστορικά στοιχεία 
Ο Άγιος Νίκων αναφέρεται για πρώτη φορά το 1618 στη στατιστική του Πέτρου Μεδίκου ως μικρός οικισμός 10 σπιτιών υπό την ονομασία Poliana di Sigo. Ως χωριό φαίνεται να δημιουργήθηκε από κατοίκους προερχόμενους από τα γειτονικά χωριά Λαγκάδα και ΚουτήφαρηΑλεξάκης (1980). σελ. 30., ενώ κατά τα προεπαναστατικά χρόνια υπαγόταν στην καπετανία της ΠλάτσαςΑλεξάκης (1980). σελ. 120..

Το 1798 αναφέρεται από τον Μανιάτη ποιητή Νηφάκη ή Νηφάκο ως οικισμός της Έξω Μάνης, ενώ το 1805 επισκέφτηκε την Πολιάνα, κατά τη διάρκεια της περιήγησής του στον ελλαδικό χώρο, ο Άγγλος στρατιωτικός, τοπογράφος και αρχαιολόγος Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ, ο οποίος μάλιστα κάνει μνεία στον οικισμό.

Ο Άγιος Νίκων αποτελούσε μέχρι το 1997 ομώνυμη κοινότητα εντός των ορίων της επαρχίας Καλαμών και μετά τις μεταρρυθμίσεις του σχεδίου "Καποδίστριας" μετατράπηκε σε κοινοτικό διαμέρισμα του δήμου Λεύκτρου. Μετά τις τελευταίες διαρθρωτικές αλλαγές στον τομέα της τοπικής αυτοδιοίκησης, υπήχθη στο δήμο Δυτικής Μάνης.

 Πρόσωπα 
 Νίκων Αρκουδέας, πρώην αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας τη δεκαετία του 1980.
 Κωνσταντίνος Αρκουδέας, πρώην αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος.
 Πάνος Κατσαρέας, αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και των Ταγμάτων Ασφαλείας καθώς και αρχηγός ένοπλων αντικομμουνιστών κατά τον Εμφύλιο.

Απογραφές

Απογραφή1844187918961928194019511961197119811991200120112021Πληθυσμός148Ι. Δ. Σταματάκη, Πίναξ χωρογραφικός της Ελλάδος περιέχων τα Ονόματα, τας Αποστάσεις και τον Πληθυσμόν των Δήμων, Πόλεων Κωμοπόλεων και Χωρίων, Εκ του Τυπογραφείου Γ. Βλασσαρίδου, Εν Αθήναις, 1846, σ. 54.237Υπουργείο Εσωτερικών, Στατιστική της Ελλάδος, Πληθυσμός 1879, Εν Αθήναις 1881, Γ΄μέρος, σ. 110.391Ιω. Εμμ. Νουχάκης, Eλληνική χωρογραφία. Γεωγραφία, ιστορία, στατιστική πληθυσμού και αποστάσεων, εκδότης Σπυρίδων Κουσουλίνος, Εν Αθήναις 1901, σ. 769.4084052941551131511821467952

 Εικόνες 

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Άγιος Νίκων (mani.org)

Κατηγορία:Χωριά της περιφερειακής ενότητας Μεσσηνίας
Κατηγορία:Μάνη
Κατηγορία:Δήμος Δυτικής Μάνης