Μάρλον Μπράντο

Ο Μάρλον Μπράντο (, 3 Απριλίου 1924 - 1 Ιουλίου 2004) ήταν Αμερικανός ηθοποιός. Θεωρείται ως ο ηθοποιός που άλλαξε τον τρόπο ερμηνείας στον κινηματογράφο καθώς και ο πιο επιδραστικός και ταλαντούχος ηθοποιός στην ιστορία του σινεμά. Οι εξαιρετικές υποκριτικές του ικανότητες φάνηκαν σε ταινίες που σκηνοθέτησε ο Ελία Καζάν την δεκαετία του 1950, όπως το Λεωφορείον ο Πόθος και Το λιμάνι της αγωνίας. Το δραματικό ύφος του ωραίου, ασυμβίβαστου και καταστρεπτικού ή αυτοκαταστροφικού νέου, που εισήγαγε ο Μπράντο, επηρέασε πολλούς  σύγχρονούς του και μεταγενέστερους   Αμερικανούς ηθοποιούς, όπως ο Τζέιμς Ντιν,  ο Πωλ Νιούμαν, ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο και ο Τζακ Νίκολσον. Ο Μπράντο ήταν άνθρωπος που δεν τον ενδιέφεραν ιδιαίτερα τα  βραβεία ηθοποιίας (πολύ σπάνια παραβρίσκονταν ο ίδιος σε βράβευσή του, ενώ σε μία βράβευσή του στα βρετανικά βραβεία Bafta  έστειλε την Άβα Γκάρντνερ να παραλάβει το βραβείο του), παραδέχθηκε από ένα σημείο και μετά ότι έκανε ταινίες μόνο για τα χρήματα ενώ ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα δικαιώματα των αυτόχθονων κατοίκων (Ινδιάνων) και των Αφροαμερικανών των ΗΠΑ. Πολλοί διάσημοι ηθοποιοί όπως οι: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Κερκ Ντάγκλας, Τζακ Νίκολσον, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Μάικλ Κέιν, Ντάστιν Χόφμαν, Άντονι Χόπκινς, Τζέρεμι Άιρονς, Αλέν Ντελόν, Ζεράρ Ντεπαρντιέ, Ιβ Μοντάν, Λεονάρντο Ντι Κάπριο κ.ά. όπως και πολλοί διάσημοι σκηνοθέτες όπως οι:  Φράνσις Φορντ Κόπολα,  Μάρτιν Σκορσέζε, Ελία Καζάν, Μπερνάρντο  Μπερτολούτσι, Μίκαελ Χάνεκε κ.ά. έχουν παραδεχθεί δημόσια ότι ο Μπράντο υπήρξε ο μεγαλύτερος ηθοποιός του κινηματογράφου.  

Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει τέταρτο στη λίστα με τους 25 μεγαλύτερους άνδρες σταρ όλων των εποχών.

Έχει βραβευτεί μεταξύ των άλλων με  δύο (2) Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου για τις ερμηνείες του στις ταινίες Το λιμάνι της αγωνίας του σκηνοθέτη Ελία Καζάν (1955) και Ο νονός του σκηνοθέτη Φράνσις Φορντ Κόπολα(1973) (ένα Όσκαρ το οποίο αρνήθηκε να παραλάβει διαμαρτυρόμενος για τον τρόπο παρουσίασης των αυτόχθονων κατοίκων (Ινδιάνων) της Αμερικής από τις ταινίες του Χόλιγουντ και αυτή η ενέργειά του αποτελεί την πρώτη μεγάλη σύγκρουσή του με την κατεστημένη αντίληψη του Χόλυγουντ), ένα (1) βραβείο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών (1952) για την ερμηνεία του στην ταινία Βίβα Ζαπάτα! και τρία (3) διαδοχικά βρετανικά βραβεία Bafta (1953, 1954 και 1955). Η μη βράβευσή του το 1952 με βραβείο Όσκαρ Α' ανδρικού ρόλου για την εμβληματική του ερμηνεία-σταθμό στην ταινία Λεωφορείον ο πόθος -και ενώ το υπόλοιπο συμπρωταγωνιστικό του καστ είχε βραβευτεί για την ίδια ταινία- , αποτελεί την πιο "περίεργη" απόφαση όσον αφορά τις βραβεύσεις ηθοποιών στην ιστορία των Όσκαρ. Μια δεύτερη μεγάλη σύγκρουση με τους ισχυρούς του Χόλιγουντ θα γίνει μερικά χρόνια αργότερα από την πρώτη όταν ο Μπράντο θα μιλήσει για το εβραιοκρατούμενο Χόλιγουντ.

 Βιογραφία 
Ο Μπράντο γεννήθηκε στην Όμαχα της πολιτείας Νεμπράσκα των ΗΠΑ στις 3 Απριλίου του 1924. Το 1935, οι γονείς του χώρισαν και ο μικρός Μπράντο μαζί με τα δύο του αδέλφια ακολούθησε τη μητέρα του στη Σάντα Άνα της Καλιφόρνια. Το 1937, οι γονείς του συμφιλιώθηκαν και εγκαταστάθηκαν στο Λίμπερτιβιλ κοντά στο Σικάγο. 

Προικισμένος με έμφυτο υποκριτικό ταλέντο, αλλά και ατίθασος ως μαθητής, ο Μπράντο πήγε στη Νέα Υόρκη για να σπουδάσει ηθοποιία στο New School και κατόπιν στο Actors' Studio, που διηύθυναν ο Λι Στράσμπεργκ και η Στέλλα Άντλερ.

Το 1944 ανέλαβε τον πρώτο του μεγάλο ρόλο στη δραματική θεατρική κωμωδία Θυμάμαι τη μαμά, που παίχτηκε στο Μπρόντγουεϊ της Νέας Υόρκης. Η παράσταση απέτυχε οικονομικά, αλλά οι κριτικές για τον Μπράντο ήταν ιδιαιτέρως καλές. Το 1947, ανέλαβε τον ρόλο του Στάνλεϊ Κοβάλσκι στο θεατρικό δράμα του Τένεσι Ουίλιαμς Λεωφορείον ο πόθος, σε σκηνοθεσία του Ελία Καζάν. 

Το 1950 ο Μπράντο έκανε το ντεμπούτο του στη μεγάλη οθόνη αναλαμβάνοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία του Φρεντ Τσίνεμαν, Το κορμί μου σου ανήκει.

Το 1951, ο Μπράντο υποδύθηκε τον Στάνλεϊ Κοβάλσκι στην κινηματογραφική μεταφορά του Λεωφορείον ο πόθος, πάλι σε σκηνοθεσία Ελία Καζάν. Για τον ρόλο αυτό, καθώς και για τους πρωταγωνιστικούς του ρόλους στις ταινίες Βίβα Ζαπάτα! (1952) και Ιούλιος Καίσαρ (1953), ο Μπράντο προτάθηκε για το βραβείο Όσκαρ. Τελικά, ο Μπράντο τιμήθηκε με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου το 1954 για τον ρόλο του Τέρι Μαλόι στην ταινία του Ελία Καζάν Το λιμάνι της αγωνίας.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και καθ' όλη την δεκαετία του 1960, ο Μπράντο πρωταγωνίστησε σε μέτριες έως κακές ταινίες που δεν ανταποκρίνονταν στο υποκριτικό του ταλέντο. Η επιστροφή του Μπράντο σε σημαντικούς ρόλους έγινε με τις ταινίες του Φράνσις Φορντ Κόπολα Ο νονός (1972) και Αποκάλυψη, τώρα! (1979). Για τον ρόλο του Βίτο Κορλεόνε στον Νονό, ο Μπράντο τιμήθηκε με το βραβείο Όσκαρ αλλά αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο, παραχωρώντας το βήμα σε μια εκπρόσωπο των Ινδιάνων για διαμαρτυρία όσον αφορά την κακομεταχείριση των αυτοχθόνων Ινδιάνων των ΗΠΑ. Μία άλλη ταινία στην οποία πρωταγωνίστησε ο Μπράντο και η οποία προκάλεσε έντονες αντιπαραθέσεις κριτικών για τον ερωτισμό της, ήταν το Το τελευταίο τανγκό στο Παρίσι (1972) σε σκηνοθεσία του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Μπράντο ανέλαβε ρόλους και πάλι σε μέτριες έως κακές ταινίες, με εξαίρεση τις ταινίες Μια σκληρή λευκή εποχή (1989, υποψ. για Όσκαρ β' ανδρικού ρόλου) και Δον Ζουάν ντε Μάρκο (1995).

Η προσωπική ζωή του Μπράντο υπήρξε το ίδιο ταραγμένη με την επαγγελματική του ζωή. Πάλεψε για τα ανθρώπινα δικαιώματα και για την αποκατάσταση των αυτοχθόνων Ινδιάνων των ΗΠΑ. Παντρεύτηκε τρεις φορές και απέκτησε έντεκα παιδιά, από τις συζύγους του, τις ερωμένες του καθώς και από υιοθεσία. Αγάπησε με πάθος την Ταϊτή και έζησε εκεί για ένα μεγάλο μέρος της ζωής του. Τον Μάιο του 1990, ο πρωτότοκος γιος του Μπράντο, ο Κριστιάν, δολοφόνησε τον εραστή της ετεροθαλούς αδελφής του, Τσεγιέν. Αργότερα ο Κριστιάν καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 ετών, ενώ η Τσεγιέν αυτοκτόνησε σε ηλικία 25 ετών, τον Απρίλιο του 1995. 

Φορτωμένος με υπέρογκα χρέη και υπέρβαρος, ο Μάρλον Μπράντο έπασχε από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρκίνο του ήπατος. Απεβίωσε την 1η Ιουλίου του 2004 στο Ιατρικό κέντρο Ρόναλντ Ρήγκαν του UCLA, λόγω αναπνευστικής ανεπάρκειας από πνευμονική ινωμάτωση με επισωρευτική καρδιακή ανεπάρκεια, στην ηλικία των 80 ετών.

 Φιλμογραφία
 Θεατρικές παραστάσεις 
ΈτοςΤίτλοςΡόλοςΣημειώσεις1953Ο άνθρωπος και τα όπλαΣέρτζιουςΤελευταία παράσταση1947Λεωφορείον ο πόθοςΣτάνλεϊ Κοβάλσκι1946ΑντιγόνηΑγγελειοφόροςCandidaΓιουτζίν ΜάρτσμπανκςA Flag Is BornΝτέιβιντTruckline CaféΣέιτζ ΜακΡιΠρώτη συνεργασία με Ελία Καζάν και Καρλ Μάλντεν
Πρώτη μεγάλη εμφάνιση στο Μπρόντγουεϊ1944I Remember MamaΝελςΝτεμπούτο στο Μπρόντγουεϊ

 Κινηματογραφικές ταινίες 
+ ΈτοςΤίτλοςΡόλοςΣημειώσειςΕλληνικόςΠρωτότυπος2006Big Bug Manκυρία Σάουρ (φωνή)2001The ScoreΜαξ1998Το χρήμα στο λαιμό σουFree MoneyΣουηδός1997Ο γενναίοςThe BraveΜακάρθι1996Το νησί του δρος ΜορόThe Island Of Dr. Moreauδρ ΜορόGolden Raspberry Award for Worst Supporting ActorΥποψηφιότητα—Golden Raspberry Award for Worst Screen Couple1995Δον Ζουάν ντε ΜάρκοDon Juan DeMarcoδρ Τζακ Μίκλερ1992Χριστόφορος Κολόμβος: Η ανακάλυψη της ΑμερικήςChristopher Columbus: The DiscoveryΤομάς ντε ΤορκεμάνταΥποψηφιότητα—Golden Raspberry Award for Worst Supporting Actor1990Ο αρχάριοςThe FreshmanΚαρμάιν Σαμπατίνι1989Μια σκληρή λευκή εποχήA Dry White SeasonΊαν ΜακένζιTokyo International Film Festival Award for Best ActorΥποψηφιότητα—Όσκαρ Δεύτερου Ανδρικού Ρόλου1980Η μυστική φόρμουλαThe FormulaΆνταμ Στάιφελ, Πρόεδρος Titan OilΥποψηφιότητα—Golden Raspberry Award for Worst Supporting ActorSuperman II: The Richard Donner CutΣούπερμαν 2Τζορ Ελ1979Αποκάλυψη, τώρα!Apocalypse Nowσυνταγματάρχης Γουόλτερ Ε. Κερτζ1978ΣούπερμανSupermanΤζορ Ελ1976Οι φυγάδες του ΜιζούριThe Missouri BreaksΡόμπερτ Ε. Λι Κλέιτον1972Το τελευταίο τανγκό στο ΠαρίσιLast Tango in ParisΠολΥποψηφιότητα—Όσκαρ Α΄ Ανδρικού ΡόλουΟ νονόςThe GodfatherΒίτο ΚορλεόνεΌσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου (αρνήθηκε, αλλά το αποδέχτηκε ιδιωτικά αργότερα)
Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Drama
Kansas City Film Critics Circle Award for Best Actor
Υποψηφιότητα—BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role
Υποψηφιότητα—National Society of Film Critics Award for Best Actor
Υποψηφιότητα—New York Film Critics Circle Award for Best ActorΟ άνθρωπος της νύχταςThe NightcomersΠίτερ ΚουίντΥποψηφιότητα—BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role1969Burn! σερ Γουίλιαμ Γουόκερ1968Η νύχτα της επόμενης μέραςThe Night of the Following DayσοφέρCandyΓκριντλ1967Ανταύγειες σε χρυσά μάτιαReflections in a Golden Eyeσμηναγός Ουέλντον ΠέντερτονΗ κόμισσα από το Χονγκ ΚονγκA Countess from Hong KongΌντγκεν Μίερς1966The AppaloosaΗ καταδίωξηThe Chaseσερίφης Κάλντερ1965ΜοριτούριMorituriΡόμπερτ Κρέιν1964Ιστορίες του κρεβατιούBed Time StoryΦρέντι Μπένσον1963Ο κακός ΑμερικανόςThe Ugly Americanπρέσβης Χάρισον Κάρτερ Μακγουάιτ1962Η ανταρσία του ΜπάουντιMutiny on the BountyΦλέτσερ Κρίστιαν1961Η εκδίκηση είναι δική μουOne-Eyed JacksΡίο1960Ο φυγάςThe Fugitive KindΒάλενταϊν "Σκέικσκιν" Ξαβιέρ1958Ο χορός των καταραμένωνThe Young LionsΚρίστιαν Ντιέστι1957ΣαγιονάραSayonaraσμηναγός Λόυντ "Έις" ΓκρούβερΥποψηφιότητα—Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου1956Αυγουστιάτικο φεγγάριThe Teahouse of the August MoonΣακίνι1955Μάγκες και κούκλεςGuys and DollsΣκάι Μάστερσον1954Ντεζιρέ, το λουλούδι ενός θρόνουDesiréeΝαπολέων ΒοναπάρτηςΤο λιμάνι της αγωνίαςOn the WaterfrontΤέρι ΜαλόιΌσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου1953Ο ατίθασοςThe Wild OneΤζόνι ΣτράμπλερΙούλιος ΚάισαρJulius CaesarΜάρκος ΑντώνιοςΥποψηφιότητα—Όσκαρ Πρώτου Ανδρικού Ρόλου1952Βίβα Ζαπάτα!Viva Zapata!Εμιλιάνο ΖαπάταΥποψηφιότητα—Όσκαρ Πρώτου Ανδρικού Ρόλου1951Λεωφορείον ο πόθοςA Streetcar Named DesireΣτάνλεϊ ΚοβάλσκιΥποψηφιότητα—Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου

Υποψηφιότητα—New York Film Critics Circle Award for Best Actor1950Το κορμί μου σου ανήκειThe MenΚένεθ "Κεν" Ουίλτσεκ/"Μπαντ"

 Παραπομπές 

 Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί θεάτρου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί κινηματογράφου
Κατηγορία:Αμερικανοί ηθοποιοί τηλεόρασης
Κατηγορία:Ιρλανδοαμερικανοί
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με BAFTA Α' Ανδρικού Ρόλου
Κατηγορία:Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Δράμα)