भीमराव रामजी आंबेडकर

भीमराव रामजी अम्बेडकर (भीमराव रामजी अम्बेडकर; १४ अप्रिल १८९१ – ६ डिसेम्बर १९५६) एक भारतीय न्यायविद्, अर्थशास्त्री, समाज सुधारक रे राजनीतिक नेता थिए जसले भारतको संविधानको मस्यौदा तयार गर्ने समितिको अध्यक्षता गरेका थिए। जवाहरलाल नेहरूको पहिलो मन्त्रिपरिषद्, रे हिन्दू धर्म त्यागेपछि दलित बौद्ध आन्दोलनलाई प्रेरित गरे।

एल्फिन्स्टोन कलेज, बम्बई विश्वविद्यालयबाटी स्नातक गरेपछि, अम्बेडकरले कोलम्बिया विश्वविद्यालय रे लन्डन स्कूल अफ इकोनोमिक्समी अर्थशास्त्र अध्ययन गरे, क्रमशः 1927 रे 1923 मी डक्टरेट प्राप्त गरे, रे 1920 को दशकमी कुनै पनि संस्थामी त्यसो गर्ने मुट्ठीभर भारतीय विद्यार्थीहरूमध्ये थिए। ।  उनले ग्रेज इन, लन्डनमी कानूनको प्रशिक्षण पनि लिए। आफ्नो प्रारम्भिक क्यारियरमी, उहाँ एक अर्थशास्त्री, प्रोफेसर रे वकिल हुनुहुन्थ्यो। उनको पछिल्लो जीवन उनको राजनीतिक गतिविधिहरु द्वारा चिह्नित थियो; उनी विभाजनको लागि अभियान रे वार्तामी संलग्न भए, पत्रिकाहरू प्रकाशन गरे, दलितहरूको लागि राजनीतिक अधिकार रे सामाजिक स्वतन्त्रताको वकालत गरे रे भारत राज्यको स्थापनामी योगदान दिए। 1956 मी, उनले दलितहरूको सामूहिक धर्म परिवर्तन सुरु गर्दै बौद्ध धर्ममी परिवर्तन गरे।  

1990 मी, भारत रत्न, भारतको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार, मरणोपरान्त अम्बेडकरलाई प्रदान गरिएको थियो। 

प्रारंभिक जीवन
अङ्गुठाकार|सन् १९४८ मी अम्बेडकर पत्नी सवितासँग
अम्बेडकरको जन्म १४ अप्रिल १८९१ मी महू (अहिले आधिकारिक रूपमी डा अम्बेडकर नगर भनेर चिनिन्छ) (अहिले मध्य प्रदेशमी) को सैन्य छावनीमी भएको थियो। उनी सुभेदारको पदमी रहेका सेनाका रामजी मालोजी सकपाल रे लक्ष्मण मुरबाडकरकी छोरी भीमाबाई सकपालका १४ औं रे अन्तिम सन्तान थिए। उनको परिवार आजको महाराष्ट्रको रत्नागिरी जिल्लाको अम्बाडवे (मण्डनगड तालुक) सहरबाट मराठी पृष्ठभूमिको थियो। अम्बेडकर एक महार (दलित) जातिमी जन्मेका थिए, जसलाई छुवाछुतको रूपमी व्यवहार गरियो रे सामाजिक-आर्थिक भेदभावको शिकार थिय। अम्बेडकरका पुर्खाहरूले लामो समयसम्म ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनीको सेनामी काम गरेका थिए रे उनका पिताले महू क्यान्टोनमेन्टमी ब्रिटिश भारतीय सेनामी सेवा गरेका थिए। यद्यपि उनीहरू विद्यालयमी पढेका थिए, अम्बेडकर रे अन्य अछूत बालबालिकाहरूलाई अलग्गै राखिएको हुन्थियो रे शिक्षकहरूले थोरै ध्यान वा सहयोग दिएका हुन्थिय। उनीहरुलाई कक्षामी बस्न दिइएन । पानी पिउन आवश्यक पर्दा माथिल्लो जातका व्यक्तिले त्यो पानी उचाइबाटी खन्याउनुपर्ने थियो किनभने उनीहरूले पानी वा त्यसमी भएको भाँडोलाई छुने अनुमति थिएन। उहाँको मूल थर सकपाल थियो तर उहाँको बुबाले स्कूलमी अम्बाडवेकर नाम दर्ता गर्नुभयो, जसको अर्थ उहाँ रत्नागिरी जिल्लाको आफ्नो जन्मभूमि 'अम्बाडवे' बाटी आउनुभएको थिए।  

अङ्गुठाकार|फेब्रुअरी 1934 मी राजग्रहमी अम्बेडकर आफ्नो परिवारका सदस्यहरूसँग। बायाँबाट - यशवंत (छोरा), अम्बेडकर, रमाबाई (पत्नी), लक्ष्मीबाई (उनको जेठो भाइ बलरामकी पत्नी), मुकुन्द (भतिजा) रे अम्बेडकरको मनपर्ने कुकुर, टोबी।

श्रेणी:सम्मान
श्रेणी:भारत रत्न
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित