सुष्मा श्रेष्ठ

सुष्मा श्रेष्ठ अथवा पूर्णिमा (जन्म सन् १९६०) नेपाली मूलकी चलचित्र गायिका हुन्। यिनले नेपाली, हिन्दी, मराठी लगायत विभिन्न भाषामी गीत गाएकी छन्।

भारतको मुम्बईमी बसोबास गर्ने यिनी बलिउडको पार्श्व गायनमी पनि स्थापित भैसकेकी छिन्।
११ वर्षको उमेरमी १९७१ मी यिनले अन्दाज चलचित्रका लागि है ना बोलो बोलो गीत मोहम्मद रफी सँग गाएकी थिइन्।

यिनले गाएको हिन्दी गीत इतनी शक्ति हमें दे दाता भारतका विद्यालयहरूमी हरेक विहान प्रार्थना गीतको रूपमी गाइन्छ।

नेपाली चलचित्र जुनीबाटी नेपाली पार्श्वगायनमी प्रवेश गरेकी श्रेष्ठले चलचित्र सिन्दूर का लागि गाएको अलि अलि हार हो अलि अलि जीत नामको नेपाली गीत निकै चर्चित रह्यो। 

यिनका पिता भोलानाथ बलिउडका संगीतकार थिए।

 प्रारम्भिक जीवन 
नेपाली नेवार समुदायकी पूर्णिमाको जन्म मुम्बईमी भएको थियो । उनका पिता संगीतकार भोलानाथ श्रेष्ठ थिए, जसले मुख्यतया हिन्दी चलचित्र संगीत निर्देशकहरूसँग काम गरेका थिए। उनी काठमाडौंका थिए रे कोलकाता रे अन्ततः मुम्बईमी बसे।

शंकरका साथी रे सहायक जयकिशनले उनलाई शंकरलाई सिफारिस गरे। बालबालिकाका लागि गीत गाउने महिला पार्श्व गायिकाको प्रचलित चलनका बाबजुद पनि शंकरले अन्दाज फिल्मका लागि ‘है ना बोलो बोलो’ गाउन अपरिचित बालकलाई प्रयोग गर्ने चुनौती लिए । सुषमाले आफ्नो पहिलो गीत ११ नोभेम्बर १९६९ मी मोहम्मद रफी रे सुमन कल्याणपुरसँग रेकर्ड गरिन्। उनी हिन्दी फिल्ममी पहिलो सफल बाल गायिका थिइन् । उनले बालगीत नामक बालबालिकाको एल्बम रेकर्ड गरिन्, जसमा एस. खले ले गीत रचना गरेका थिए रे शान्ता शेल्के ले गीत लेखेका थिए। जसमी उनले चारवटा गीत गाएकी छिन् । एल्बम हिट साबित भयो रे उनलाइ मान्यता मिलो। उनले मराठी गीत पनि सहजै गाइन् ।

राज कपुर, प्राण रे अन्यद्वारा आयोजित पञ्जाब एसोसिएसनले आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनको करियरको सुरुवात गर्ने योजना थियो। एक दिन अघि दुःखद घटना भयो जब उनको बुबाको हृदयघात भयो रे उनको मृत्यु भयो। उनी निडर थिइन् रे परिवार रे साथीहरूले प्रोत्साहन दिनु भयो। उनले एक प्रस्तुति दिए जसले धेरैलाई प्रभावित गर्यो रे उनलाई संगीत छात्रवृत्ति प्राप्त गर्न सक्षम बनायो। उनले बाल्यकालमा "जाने तू या जाने ना" सहित धेरै हिट गीत गाइन्। संगीत निर्देशक आरडी बर्मनले उनलाई उनका केही अविस्मरणीय गीतहरू दिए, "एक दिन विक जायेगा माटी की मोल", "यादून की बारात", "तेरी है जमीं तेरा आसमान", "तेरा मुझे है पहला" रे "क्या हुआ तेरा वादा"। ; पछिका दुई जनाले ११ वर्षको उमेरमा फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेब्याक अवार्डको लागि उनको नामांकन प्राप्त गरे। उनले आफ्नो गायन करियरमी उनको योगदानलाई स्वीकार गरे:

पूर्णिमाको प्रारम्भिक सुरुवातले उनलाई नौशाद, मदन मोहन, सी. रामचन्द्र, सलिल चौधरी, अनिल विश्वास, कल्याणजी-आनन्दजी, लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल, बर्मन, शंकर जयकिशन एसडीसँग काम गर्ने मौका दियो।

 क्यारियर 
उनले ८० को दशकको मध्यमी वयस्क गायिकाको रूपमी संघर्ष गरिन्। उनको विवाहले उनको गायन करियरमी अस्थायी रोक लगायो। सुष्मा श्रेष्ठको रूपमी उनको अन्तिम गीत एन.चन्द्रको अंकुशमी थियो: "इतनी शक्ति हमे देना दाता" (मुख्य गायिका पुष्पा पागधारेसँग)। Jingles ले उनको ध्यान खिच्यो जहाँ व्यावसायिकताले उनलाई एक स्थिर कार्य तालिकामी बसायो।

सन् १९९० को दशकमी, संगीत कम्पनी टिप्सले नाम रे छवि परिवर्तन गर्न सुझाव दिए। सुष्माले पूर्णिमी नाम राखिन् । उनको माँ(चलचित्र) को ‘बरसात मे जब आएगा सावन का महिना’ गीत हिट भयो । त्यसपछि डेभिड धवनको बोल राधा बोल आयो । "तू तू तू तारा" गीत बने रे बाँकी गीत पनि सफल भए । उनले धवनसँग आफ्नो सम्बन्ध जारी राखिन् रे हसिना मान जायेगी रे बीवी नम्बर १ सहित उनको सबै नम्बर 1 शृङ्खलाका लागि गीत गइन्।

वयस्कको रूपमा उनले चित्रगुप्त, लक्ष्मीकान्त-प्यारेलाल, बप्पी लाहिरी, राजेश रोशन, एम.एस. विश्वनाथन, रवीन्द्र जैन, आनन्द-मिलिन्द, अनु मलिक, जतिन-ललित, रामलक्ष्मण, नदीम-श्रवण, एम.एम.लेविस, लगायत धेरै संगीत निर्देशकहरूको लागि गाए। विजु शाह, आनन्द राज आनन्द, निखिल-विनय, विशाल-शेखर, दिलीप सेन-समिर सेन, सुखविन्दर सिंह, गुलाम अली, जीत-प्रीतम, आदेश श्रीवास्तव रे मणि शर्मा लागि गाए।  ।

उनले अंजामबाटी "चन्ने के खेत में", गोपी किशन (दुबै 1994) को "बत्ती ना बुझा", दिलजले (1996) को "शाम हैं धुआँ धुआँ", इश्क (1999) को "मिस्टर लोवा लोवा" जस्ता लोकप्रिय गीतहरू गाइन्। रे डेभिड धवन फिल्महरूको श्रृंखलामा जस्तै कुली नम्बर 1 (1995), जुडवा (1997), हिरो नम्बर 1 (1997) रे बीवी नम्बर 1 (1999) जस्ता अन्य लोकप्रिय गीतहरू गाइन्।

उनले श्रीदेवी, जया प्रदा, जुही चावला, माधुरी दीक्षित, सारिका, मनिषा कोइराला, सिमी गरवाल, दीप्ती नवल, रम्या कृष्णन, रम्भा, सुस्मिता सेन, शिल्पा शिरोडकर, करिश्मा कपूर, रविना टण्डन, काजोल, रानी मुखर्जी, काजोल, रानी मुखर्जी तब्बु, प्रीति जिन्टा, आयशा झुल्का, शिल्पा शेट्टी, सोनाली बेन्द्रे रे ममता कुलकर्णी लगायतका अभिनेत्रीका लागि गीत गाएकी थिइन् ।

पूर्णिमा उनको एल्बम मेरा दिल बोले पिया पियाको साथ १९९० को दशकमी बिक्री हुने शीर्ष दस कलाकार मध्ये एक थिइन्। १९९० को दशकमी, अल्का याज्ञिक रे कविता कृष्णमूर्तिसँगै पूर्णिना सबैभन्दा लोकप्रिय महिला पार्श्व गायिकाहरू थिए।

फिल्म प्लेब्याक गायनमी सक्रिय छैन, उनी भारत रे विश्वका अन्य भागहरूमी प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिन्छिन्।

पूर्णिमाले बंगाली, नेपाली, मराठी, भोजपुरी, पञ्जाबी, गुजराती, उडिया, राजस्थानी, असमिया, हरियाणवी, गढवाली रे अरबीलगायत धेरै भाषामी गीत गाएकी छिन् । फिल्मका अलावा उनले बालगीत (बालगीत), भावगीत, भजन, गजल, चटनी रे इन्डिपप जस्ता विधामा धेरै गीत गाएकी छिन्।

टेलिभिजन

पूर्णिमा दूरदर्शनमी प्राइमटाइममी प्रसारित हुने गायन रियालिटी शो भारत की शानः सिंगिङ स्टारको तेस्रो सिजनमी निर्णायक थिइन्। उनी महुआ टिभीमी प्रसारण हुने भोजपुरी भाषाको गायन रियालिटी शो जिला टपमी पनि जज थिइन्।

 चयन गरिएको डिस्कोग्राफी

गैर-फिल्मी एल्बम
 Balgeet (Composer - Shrinivas Khale)
 Hasa Milano Hasa Baal Geete (Composer - C. Ramachandra)
 Marathi Disco
 Gujarati Geet
 Chutney Garbar
 Simply Darun
 Ankh Micholi
 Balma Bada Bavaali
 Jaal
 Bhatta Saheb
 Badal
 Jogan
 Patanga
 Shagufa
 Hello Hi
 Maashuka Bulbul (Composer - Lesle Lewis)
 Maiya Naiyya Taar Le
 Maiya Bhavani
 Maa Ka Darshan
 Chalo Darbar
 Raja Na Awjai
 Shudhu Monay Rekho
 Chutney Garbar
 Mera Dil Bole Piya Piya
 Beti Chalal Sasurar
 Bijuri Kaha Giri
 Navrya Ghari Maajhi Lekh Chal
 Sun Sharabi
 Ae Samdhi Ke Bete
 Abbe Daalab
 Tohke Chadhaib Laal Ohaar
 Goriya
 Sawan Aya Re
 Aartiyan

फिल्म

 वर्ष  चलचित्र भाषा गीतको नाम  संगीतकार  नोटहरू1971 AndazHindi  "Hai Na Bolo Bolo"  Shankar–Jaikishan  As Sushma Shrestha1972 KoshishHindi  "Humse Hai Watan Hamara"  Madan Mohan 1972 Mere BhaiyaHindi  "Mere Bhaiya"  Salil Chaudhary 1972 Janwar Aur InsaanHindi  "Aao Milke Sathi Banke Khele"  Kalyanji-Anandji 1973 JugnuHindi  "Deep Diwali Ke Jhute"  S.D. Burman 1973 Aa Gale Lag JaaHindi  "Tera Mujhse Hain Pehle Ka Nata Koi" / "Aye Mere Bete"  Rahul Dev Burman Nominated -Filmfare Award for Best Female Playback Singer for ""Tera Mujhse Hain"1975 Sunehra SansarHindi  "Meri Jawani Meri Dushman Bani Re"  Naushad 1975 ZakhmeeHindi  "Aao Tumhe Chand Pe Le Jayen (Happy)" / "Aao Tumhe Chand Pe Le Jayen (Sad)"  Bappi Lahiri 1975 Dharam KaramHindi  "Na Ho Bas Mein Tere" / "Ek Din Bik Jayega Mati Ke Mol (Sad)"  Rahul Dev Burman 1975 Barah GhanteHindi  “Gun Gun Gaa Pankh Pakheru”  M. S. Vishwanathan 1977 Hum Kisise Kum NaheenHindi  "Kya Hua Tera Wada"  Rahul Dev Burman Nominated – Filmfare Award for Best Female Playback Singer1978 Pati Patni Aur WohHindi  "Thande Thande Pani Se Nahana Chahiye"  Ravindra Jain 1980 The Burning TrainHindi  "Teri Hai Zameen Tera Aasman"  Rahul Dev Burman 1980 SindoorNepali  "Ali ali haar ho" / "Nakkali he nakkali..."  Nati Kaji, Shiv Shankar  Co singer- Udit Narayan his first playback song1981  Yaarana  Hindi  “Yaarana Yaar Ka Toote Kabhi Na”  Rajesh Roshan 1982  "Juni"  Nepali  Title and other songs  Suresh Kumar 1985  Ghar Dwaar  Hindi  “Koi Jaaye Kashi”  Chitragupt1986 AnkushHindi  "Itni Shakti Humein Dena Data"  Kuldeep Singh  Last song as Sushma Shrestha1989SantaanNepali"Kahawase aaibe Raam-Lachhuman" / "Piratii ko kitaab maa naulo paanaa thapchhaun"Manohari SinghCo-singers- Udit Narayan, Deepa Narayan Jha (Gahatraj), Prasaad Shrestha1990Tilhari Nepali "Nilo Nilo tyo aakaash" / "Dhartee bharee khojdaa khojdaa"Jeewan Adhikari Co-singer- Suresh Wadkar1991KanyadaanNepali”Dhiki-chyau dhiki-chyau ghwaar ghwaar jaanto” / “Gaau swor kholera didi ra bahini” / “Teej ko rahar aayo baree lai)” / “Najaau na malaai chhodee, mukha modi, dil todi, chyaante mayalu”Manohari SinghCo-singers- Prakash Shrestha, Udit Narayan Deepa Narayan Jha (Gahatraj) and Prasaad Shrestha1991 Baharon Ke ManjilHindi  "Sabse Badi Dosti” / “ Meri Jaan Duaa Karna” / “Tera Naam Likh Diya” / “Tum Tana Na Tana” / “ O My Sweetheart”  Raamlaxman  1992 Bol Radha BolHindi  "Main Hoon Gaon Ki Gori" / "Tu Tu Tu Tu Tara"  Anand–Milind MaaHindi  "Barsat Mein Jab Aega"  Anu Malik Saatwan AasmanHindi  “Mama Mia Mama Mia” / Tum Tum Ho Ke Nahi  RaamlaxmanDharam YodhaHindi  "Kal Raat Mujhse Tu" / "Chori Se Chupke Chupke"  Pappu Khan ChamatkarHindi  "Jawani Deewani"  Anu Malik 1994 AnjaamHindi  "Chane Ke Khet Mein"  Anand–Milind Raja BabuHindi  "A Aa Ee O O O Mera Dil Na Todo (Female)" / "Sarkai Lo Khatiya" / "Ui Amma Ui Amma Kya Karata Hai"  Anand–Milind Gopi KishanHindi  "Haye Hukku Haye Hukku Haaye Haaye" / "Mera Mehboob Aayega" / "Batti Na Bujha"  Anand–Milind Betaaj BadshahHindi  "Choodiyan Bajaoongi" / "Ek Chadar Do Sonewale"  Anand–Milind CheetahHindi  "Chu Chu Chu" / "Kashmakash Badhi To"  Jatin–Lalit Udhaar Ki ZindagiHindi  "Dadaji Ki Chhadi Hoon Main"  Anand–Milind LaadlaHindi  "Dhik Ta Na Na"  Anand–Milind   Teesra KaunHindi  "Title Song"  Anand–Milind Eena Meena DeekaHindi  "Eena Ko Mil Gayee Meena" / "Maine Kya Julam Kiya" / "Saiyan Ke Saath Madhaiya Mein" / "Tere Dwar Khada Hai Jogi" / "Towel Mein Baahar Jaaogi" / "Parody Song"  Anand–Milind Aao Pyaar KarenHindi  "Oee Maa Ye Kya Ho Gaya"  Aadesh Shrivastava VijaypathHindi  "Ladke Aaj Ke Ladke"  Anu Malik 1995 Coolie No. 1Hindi  "Jeth Ki Dopahri Mein"  Anand–Milind God and GunHindi  "Ban Gayee Ban Gayee"  Anand–Milind Vapsi Sajan KiHindi "Chadh Gaya Pyar Ka"  Anand–Milind VeerHindi  "Dhoom Dhadaka"  Dilip Sen-Sameer Sen AngrakshakHindi  "Dil Mera Udaas Hai" / "Suno Suno Pyar Hua" / "Padhna Likhna Chhodo"  Anand–Milind RaghuveerHindi  "Dil Tera Deewana"  Dilip Sen-Sameer Sen JawabHindi  "Ek Tak Ant Thak"  Anu Malik TaaqatHindi  "Love Me Love Me" / "Hun Huna Re Hun Huna"  Anand–Milind Bewafa SanamHindi  "Ooyee Ooyee Meri Amma"  Nikhil-Vinay  Miya Biwi Aur SaaliHindi  “Gaali Gaali Tera Husn Ki Charcha” / “Chal Gaya Apna Chakkar”M.M.Kreem1996 BhishmaHindi  "Mere Sine Main Dil Mera Bole"  Dilip Sen-Sameer Sen LoaferHindi  "Aao Chalo Hum Karein" / "Kuch Kuch Kuch Ho Raha Hai"  Anand–Milind HimmatHindi  "Behaka Behaka Kadam Hai"  Anand–Milind English Babu Desi MemHindi  "Bharatpur Lut Gaya" / "Love Me Honey Honey"  Nikhil-Vinay MafiaHindi  "Dil Mera Deewana Dhadke"  Anand–Milind Saajan Chale SasuralHindi  "Doob Ke Dariya Mein"  Nadeem-Shravan Apne Dam ParHindi  "Ek Ladki Phatakha"  Aadesh Shrivastava RangbaazHindi  "Sawan Ki Raat Suhani" / "Sola Kiye The Pure"  Bappi Lahiri DiljaleHindi  "Shaam Hain Dhuan Dhuan"  Anu Malik MasoomHindi  "Tukur Tukur Dekhate Ho Kya"  Anand Raj Anand MuqadarHindi  "Chudiyan Bajau Ki Bajau Kangana"  1997 JudwaaHindi  "Tu Mere Dil Mein Bas Ja" / "Oonchi Hai Building" / "Tan Tana Tan Tan Tan Tara"  Anu Malik IshqHindi  "Mr. Lova Lova"  Anu Malik Hero No. 1Hindi  "Sona Kitna Sona Hai" / "Maine Paidal Se Ja Raha Tha"  Anand–Milind  Nominated – Zee Cine Award for Best Female Playback Singer for "Sona Kitna Sona Hai"Raja Ki Aayegi BaraatHindi  "Chanda Ki Chori"  Aadesh Shrivastava Mr. and Mrs. KhiladiHindi  "Mujhe Hero Ban Jaane De" / "Jumme Ke Jumme" / "Samosa Mein Aaloo"  Anu Malik ShapathHindi  "Chum Le Mere Balon"  Anand–Milind DaavaHindi  "Dil Mein Hai Tu"  Jatin–Lalit ZameerHindi  "Dekho To Palat Ke"  Anand–Milind Deewana MastanaHindi  "Hungama Ho Gaya"  Laxmikant–Pyarelal MrityudataHindi  "Illa Loo Illa Loo" / "Tak Jhoom"  Anand–Milind BhaiHindi  "Mujhe Ek Bar"  Anand–Milind InsaafHindi  "Taana Tandaana"  Anand–Milind SurajHindi  Ek ladki naache raste mein  1998 BadmaashHindi  "Aashiq Aashiq"  Shyam-Surender KudratHindi  "Ab Tak Hai Puri Azadi"  Rajesh Roshan Sher-E-HindustanHindi  "Chhuyi Muyi" / "Chikne Chikne Gaal"  Anand–Milind ChandaalHindi  "Chod Chod N Kalaayi Sajna" / "Chod De Jaaneman"  Anand–Milind MardHindi  "Dil Dhadak Mera"  Dilip Sen-Sameer Sen HitlerHindi  "Galon Se Khelun Main"  Dilip Sen-Sameer Sen VinashakHindi  "Godna God Mohe"  Viju Shah HatyaraHindi  "Gore Gore Galo Wali"  Dilip Sen-Sameer Sen 1999 Biwi No.1Hindi  "Biwi No 1"  Anu Malik Haseena Maan JaayegiHindi  "Panga Na Le Mere Naal"  Anu Malik GairHindi  "Aankhon Mein Mohabbat"  Anand–Milind Maa KasamHindi  "Angoorwali Bagiyan"  Anand–Milind Sanyasi Mera NaamHindi  "Arrey Arrey"  Anand–Milind Hote Hote Pyar Ho GayaHindi  "Laddu Motichur Ka"  Anand Raj Anand 2000 Chal Mere BhaiHindi  "Aaj Kal Ki Ladkiyan"  Anand–Milind JwalamukhiHindi  "Chan Chana Chan"  Anand–Milind AgniputraHindi "Choona Na Mera Ghungta"  Nikhil-Vinay ShikariHindi  "Gora Pareshaan Hai"  Aadesh Shrivastava ChampionHindi  "Lelo Lelo"  Vishal–Shekhar 2001 Prince No. 1Hindi  "Ab Tu Meri"  Mani Sharma ZahreelaHindi  "Hai Ram Buddhe Me"  Anand–Milind IttefaqHindi  "Raaton Ko"  Dilip Sen-Sameer Sen Kyo Kii... Main Jhuth Nahin BoltaHindi  "Suno Miya Suno"  Anand Raj Anand 2002 Jaani Dushman: Ek Anokhi KahaniHindi  "Roop Salona Tera Dekh Ke"  Anand Raj Anand 2002 Marshal Hindi  “Mujhe Dekho Na Aise Ghulam Ali 2003 MuddaHindi  "Godanva" Jeet-Pritam2003 Main Madhuri Dixit Banna Chahti HoonHindi  "Phir Se Teri Makkhan Malai"  Amar Mohile 2004 Inteqam: The Perfect GameHindi  "Jhanak Jhanak Jhan Payal Baje" Anand–Milind 2004 Police ForceHindi  "Maina Kunwari" Anand–Milind 2004  Shart: The ChallengeHindi  "Dil Tera Badmash" / "Yeh Chiquita Komastaas"  Anu Malik 2004  HulchulHindi  "Lut Gayee"	  Vidyasagar 2006  Mr 100%Hindi  "Karta Hain Kabutar"  Vijay Kapoor 2006  Ladies TailorHindi  "Na Dikat Karo Na Disturb Karo" / "Parody" / "Maaf Karo"  Nishad Chandra 2007 Sarhad PaarHindi  "Aadha Sach"  Anand Raj Anand 2008 Dil Mile Na MileHindi  "Yeh Dahekti Jawani"  Palash Chaudhari 2009 DushmaniHindi  "Lehnge Se Lage Hawa"  Nikhil-Vinay 2009 Sanam Teri KasamHindi  "Ek Baar Ek Baar Pyaar Se"  Nadeem-Shravan 2013 Khoka 420Bengali  "Solid Case Kheyechhi"  Shree Pritam 2015 Miss ButterflyBengali  "Legeche Agun"  Shree Pritam 

मान्यता
 १९७३: महाराष्ट्र सरकार - शैक्षिक राहतमा सहयोगको लागि पुरस्कृत
 १९७४: फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेब्याक पुरस्कार - तेरा मुझे है पहले (आ गले लग जा) - मनोनीत
 १९७८: फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेब्याक पुरस्कार - क्या हुआ तेरा वाद (हम किसीसे कम नहीं) - मनोनीत
 १९९८: जी सिने अवार्ड - सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायक (महिला) - सोना कितना सोना हैं (हीरो नम्बर 1) - मनोनीत
 २०१७: मोहम्मद रफी पुरस्कार - भारत के उपराष्ट्रपति द्वारा प्रस्तुत
 २०२०: ग्लोबल फिल्म र संगीत महोत्सव - लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड

 व्यक्तिगत जीवन 
नेपाली नेवार समुदायकी पूर्णिमाको जन्म मुम्बई, महाराष्ट्र, भारत मी ६ सेप्टेम्बर १९६० मी भएको थियो । उनका एक छोरा निषाध चन्द्र छन्, जो संगीतकार हुन्। उनको क्यारियर सन् १९७१ बाटी सुरु भयो । उनका पिता संगीतकार भोलानाथ श्रेष्ठ थिए, जसले मुख्यतया हिन्दी चलचित्र संगीत निर्देशकहरूसँग काम गरेका थिए। उनी काठमाडौंका थिए रे कोलकाता रे अन्ततः मुम्बईमा बसे। 

बाह्य लिङ्कहरू

सन्दर्भ 

Category:भारतीय गायिकाहरू
श्रेणी:जीवनी