तारादेवी

तारा देवी (वि.सं. २००२- वि.सं. २०६२) प्रसिद्ध नेपाली गायिका हुन्। यिनले आफ्नो जीवनकालमी ४ हजार भन्दा बढी नेपाली गीतहरू गाएकी छिन्। उनलाई ‘नेपालको कोकिला’ भनेर चिनिन्छ । उनको धेरै संगीत देशभक्ति रे प्रेमको विषयवस्तु वरपर घुमेको थियो। Nepali Singer Tara Devi Dies at 60  OhMyNews – 23 January 2006

जीवनी
तारादेवीको जन्म वि.सं. २००२ साल माघ २ गते मङ्गलबारका दिन बाबु कृष्णबहादुर कार्की तथा आमा राधादेवीका सुपुत्रीका रूपमी इन्द्रचोक, काठमाडौँमी भएको थियो। यिनको वाल्यकालको नाम डोलकुमारी कार्की थियो।  

तारादेवीको शिवबहादुर श्रेष्ठसँग वि.सं. २०२२ सालमी प्रेमविवाह भएको थियो। उनका पति हवाइचालक थिए। यी दुई पतिपत्नीबाटी एउटी छोरी चारु तथा दुईटा छोरा शशि रे रवि जन्मे। तारादेवीका जवान छोरा शशि वि.सं. २०५१ साल वैशाखमी क्यान्सर रोगका कारण दिवङ्गत भए भने उनका पति शिवबहादुर पनि २०५५ सालमी हवाई दुर्घटनामी स्वर्गीय भए। चार वर्षघि जागीर खोसिएर त्यसको पीडा बोक्ताबोक्तै चार वर्षपछि पुत्रवियोग रे फेरि त्यसको चार वर्षपछि पतिको निधन हुनु तारादेवीको जीवनका अत्यन्तै मर्माहत क्षण थिए। तारादेवी त्यसपछि क्षतविक्षत अवस्थामी उज्यालो अँध्यारो बिताउने क्रममी लागिन्। त्यस्ता डरलाग्दा घटनापछि उनको स्वर पनि पीडा रे वेदनाको दहमी नै थन्कन थाल्यो। उनले वि.सं. २०५६ साल फागुन १३ गते एउटा सांस्कृतिक मञ्चमी उभिएर गीत गाइन्।

पुरस्कार
चारदशकदेखिको अथक साधनाद्वारा गायनकलामी उत्कृष्टता हासिल गरी नेपाली भाषालाई स्वदेशभित्र रे बाहिरसमेत सङ्गीतको मधुरिमाद्वारा लोकप्रिय बनाई नेपाली वाङ्मयको श्रीवृद्धि गर्नमा उल्लेखनीय योगदान गर्नुभएकोले वहाँको राष्ट्रिय देनको कदर स्वरूप वि.सं. २०५० सालको जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रदान गरियो। उनले इन्द्रराज्यलक्ष्मी प्रज्ञापुरस्कार, छिन्नलता पुरस्कार, मैना पुरस्कार रे नइ सुर सम्मान पाइन्। त्यति मात्र होइन तारादेवी सुप्रसिद्ध प्रबल गोरखा दक्षिण बाहु प्रथमबाटी विभूषित भइन्। उनले महेन्द्ररत्न आभूषण, गद्दी आरोहण रजतपदक, वीरेन्द्र ऐर्श्वर्य सेवापदकका अतिरिक्त स्वदेश तथा विदेशबाट अन्य थुप्रै पदक, पुरस्कार, सम्मान रे अभिनन्दनहरू पनि पाएकी थिइन्।

 पछिको जीवन 
उनले पेशाले विमान पाइलट शिवबहादुर श्रेष्ठसँग सन् १९६६ मी विवाह गरेकी थिइन् । आफ्नो जीवनमी पछि, तारा देवीले आफ्नो २५ वर्षीय छोरालाई ब्लड क्यान्सरबाटी गुमाएपछि कठिन समयहरू सहनुभयो। त्यसको लगत्तै उनको श्रीमानको विमान दुर्घटनामी मृत्यु भयो। यो त्रासदीबाटी उनी निको हुन सकेनन् रे उनको स्वास्थ्य बिग्रन थाल्यो ।

उनी शारीरिक रूपमी अयोग्य भइन् रे पछि पार्किन्सन रोगको निदान गरियो, जसले उनको गायन करियरलाई रोक्यो। २१ जनवरी २००६ मी, उनको ६० वर्षको उमेरमी मृत्यु भयो। उनको अन्तिम एल्बम, "आफंता को मनमा" मी उनको अन्तिम चार गीतहरू समावेश छन्। उनको एक छोरा र एक छोरी छन्।

मुख्य गीतहरू
+गीतशब्दसङ्गीतशुभकामना भरीचाँदनी शाहनातिकाजीउकाली ओरालीहरूमाआऊ न आऊ तिम्रै खुशीहिमालको काखमा छ सानो मेरो गाउँसाँघुरी बारी नि हो त्यो धारा पानीकालीपारी दाई कति राम्रोसोचेजस्तो हुन्न जीवनदिनेश अधिकारीफूलको थुँगा बहेर गयो गंगाको पानीमाराष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेनातिकाजीविदा हुने भैगयो बेलालुकुँ लुकुँ लाग्यो मलाई बादल जस्तो त्यो कालो केशमाकिरण खरेलगोपाल योञ्जन

बाहिरी लिङ्कहरू

 मदन पुरस्कार गुठी

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:गीत संगीत
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली गायिकाहरू
श्रेणी:जिवनी