नीर शाह

नीर शाह नेपाली सिनेकलाकार रे चलचित्र निर्देशक लै हुन् ।
उनलाई नेपाली चलचित्र इतिहासका प्रमुख अभिनेता रे बहुआयामिक पहिचान भएका अभिनेता मानिन्छ। उहाँ नेपालको राजपरिवारसँग सम्बन्धित हुनुहुन्छ ।

फिल्म करियर

नीर शाह धेरै नेपाली चलचित्रका निर्माता वा सह-निर्माता हुन्। उनले बासुदेव, पच्चिस बसन्त, बसन्ती, नेपाल भाषा चलचित्र राजामती लगायतका धेरै नेपाली चलचित्रहरु पनि निर्देशन गरेका छन् । उनी ओस्कारमी मनोनित चलचित्र Himalaya – l'enfance d'un chef  का सह-निर्माता पनि हुन्, जसलाई फ्रान्सेली चलचित्र निर्माता एरिक भल्लीले सह-निर्मित रे निर्देशन गरेका थिए। कारभान (क्यानडामा) रे हिमालय (डेनमार्क रे फ्रान्समा) को रूपमा पनि रिलिज भएको यो चलचित्र ओस्कार मनोनयन जित्ने नेपालको पहिलो चलचित्र थियो।

शाहले प्रेम पिन्डा रे बलिदान जस्ता चलचित्रमी विरोधीका साथै अन्य चरित्र भूमिका पनि निभाएका छन् । उनी केही बलिउड चलचित्रमी अतिथि कलाकारको रुपमी पनि देखिएका छन् । शाहले धेरै नेपाली रे नेपाल भाषा गीतहरू पनि लेखेका छन्। उनले आफ्ना केही चलचित्रको स्क्रिप्ट लेखन पनि गरेका छन् ।

सन् २००१ मी, उनले फिरदौस अजिम रे श्याम बेनेगल संगै दक्षिण एसियाली वृत्तचित्रहरूको महोत्सव, फिल्म दक्षिण एशिया '०१ को निर्णायकमी सेवा गरे।

फिल्मग्राफी 
 एक अभिनेताको रूपमी 
 वर्ष शीर्षक भूमिका नोटहरू 1985 Kusume Rumal 1995 Prem Pinda 1995 Nata Ragat Ko1997Balidaan 2000 Dhuk Dhuki2000Yo Maya Ko SagarAbhayjan 2001 Badal Paree Arjun  2001 Siudo Ko Sindoor 2001 Jeevan Sathi 2001 Gaunthali 2001 Badal Paree 2002 Bakshis 2002 Baacha Bandhan 2003 Muna Madan 2008 Sano Sansar Police Officer 2008 Kismat 2010The Flash Back: Farkera HerdaSirish's uncle2014Chha Yekan ChhaShreeman Judge2015Woda Number 6Kaji2018Chhakka Panja 3Kaji2023Chhakka Panja 4

 सेवा 

शाह नेपालको पहिलो टिभि स्टेशन नेपाल टेलिभिजन (NTV) को पहिलो प्रमुख रे संस्थापक हुनुहुन्थ्यो रे चलचित्र निर्माण रे माइक्रोवेभ टिभी वितरण कम्पनी सांग्रिला टिभी (STV) का अध्यक्ष हुनुहुन्थियो। STV ले NTV को लागी धेरै कार्यक्रमहरु उत्पादन गर्यो रे काठमाडौं उपत्यकामी केबल टेलिभिजन नेटवर्क पनि उपलब्ध गराएको थियो। नेपाली टिभि च्यानलहरू विदेशमी प्रसारण गर्ने युनाइटेड किंगडमस्थित फर्म ग्यालेक्सीमी शाहको ३३ प्रतिशत इक्विटी छ। निर्मल निकोलस पलसँग मिलेर उनले "८८८ फिल्म्स" नामक निर्माण कम्पनी स्थापना गरे, जसले नेपाली रे हिन्दी चलचित्रहरू उत्पादन गर्छ। उनको अर्को कम्पनी नेशनल स्टुडियोले सिनेमी निर्माणका विभिन्न क्षेत्रमी तालिम दिन्छ। उनी फिल्म निर्माण कम्पनी न्यू सेन्चुरी पिक्चर्स प्रालिका मालिक पनि हुन्। शाह नेपालमी कलेज अफ जर्नलिज्म एण्ड मास कम्युनिकेसनको गभर्निङ काउन्सिलमी पनि कार्यरत छन् ।

"नेपाली कला संस्कृति र पर्यटन उद्योगको प्रवद्र्धन" मी गरेको योगदानको कदरस्वरुप सन् २००२ मी उनलाई संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रीबाटी सम्मान गरिएको थियो।

उनी हाल लण्डनमी बस्छन् ।

 शाही सम्बद्धता 

उनका दुई दाजुमध्ये एक कुमार खड्ग विक्रम शाहको विवाह पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहकी तीन बहिनीमध्ये एक राजकुमारी शारदा शाहसँग भएको थियो। उनका दाजु रे भाउजु दुवै सन् २००१ को कुख्यात शाही नरसंहारमी मारिएका थिए।
उनका अर्का भाइ ललितविक्रम शाह हुन् ।

राजनीति
शाह नेपाली कांग्रेसमा पनि आवद्ध छन् । यसअघि नेकपा (माओवादी केन्द्र) निकट रहेका मिनेन्द्र रिजाल सञ्चारमन्त्री हुँदा नेपाल टेलिभिजनको निर्देशक बनेपछि उनी नेपाली कांग्रेससँग नजिक भएका थिए ।

 पुरस्कार 
 चिन्नलता गीत पुरस्कार (२०११)।

 सन्दर्भ सामग्रीअन 

 बाह्य कडीअन 

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:नेपाली अभिनेतान