नेपाला शहरअन

नेपालका सरकारले तोक्या न्युनतम अाधार पुग्याका सहर रे बजारअन लाई नगरपालिका घोषणा गर्न्या गरिरैछ। यि अाधार भन्या जनसंख्या, पूर्वाधार रे अाम्दानीलाई लिइया छ। हाल नेपालमी २६३ नगरपालिका रयाछन। यिनमि ५८ नगरपालिका मि २०७१/०१/२५ गते ७२ नगरपालिका थपिया हुन। २०७१/०८/१६ गते ६१ नगरपालिका रे २०७२/०६/१ गते २६ नगरपालिका थप गरिया हुन। २०७३ फागुनमि थप ४६ नगरपालिका थग गरि जम्मा २४६ नगरपालिका पुग्याहुन। यईपछी स्थानीय तह पुनसंरचना आयोगले ४ महानगरपालिका, १३ उपमहानगरपालिका, २४६ नगरपालिका रे ४८१ गाउपालिका को संरचना तयार गरिरईथ्यो।
यईपछि २०७४/जेठ १८ गते बिराटनगर रे बिरगज महानगर घोषित भयाहुन।
वर्गिकरण

नेपाल सरकारले जनसंख्या, स्रोतसाधन रे अरु शहरी सुविधा को उपलब्धता का आधारमि नगरपालिका लाई तीन तहमी वर्गिकरण गरिरइछ।.

महानगरपालिका

महानगरपालिका ले तलका अाधार पूरा गर्नु पडन्छ :

 न्युनतम जनसंख्या  २८०,०००
 न्युनतम वार्षिक अाम्दानी NPR ४० करोड 
 विद्युत, खानेपानी रे सञ्चार सुविधा।
 मुख्य सडक रे सहायक मार्ग कालोपत्र गरिया हुनुपड्या
 विशेष स्वास्थ सेवा जस्तै हस्पिटल रे मेडिकल कलेजको उपलब्धता
 अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद संचालन गर्न सकिन्या भौतिक पुर्वाधार हुनुपड्या
 पर्याप्त उच्च शिक्षाको अवसर रे कम्तिमा एक विश्वविद्यालय

Sub-metropolitan city

उपमहानगरपालिका ले पूरा गर्नुपड्डे प्रक्रिया  :

 न्युनतम जनसंख्या १५०,०००
 न्युनतम वार्षिक आम्दानी NPR १० करोड 
 विद्युत, खानेपानी रे सञ्चारको व्यावस्था
 मुख्यमार्ग कालोपत्र गरिया हुनुपड्डे
 उच्च शिक्षा रे स्वास्थ सेवाको उपलब्धता
 राष्ट्रिय रे अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद संचालन गर्न सकिन्या पुर्वाधार
 सार्वजनिक उद्यान, पार्क रे सिटि हल को व्यावस्था

नगरपालिका 

नगरपालिका ले पूरा गर्नया प्रक्रिया :

 न्युनतम जनसंख्या २०,००० (१०,००० हिमाली जिल्लाका लागि)
 न्युनतम वार्षिक आम्दानी  NPR ४० लाख
 अर्धसहरी क्षेत्र विद्युत, खानेपानी, सञ्चार जस्ता पुर्वाधारको व्यावस्था हुनुपड्या।
शहरहरनको सूची
 (महानगरपालिका) 
श्रेणी क्रमनाउजिल्ला जनसंख्या (२०६३)क्षत्रफलवेबसाइट १काठमाण्डौंकाठमाडौं ९७५,४५३४९.४५२पोखरा   कास्की ४१४,१४१४६४.२८ ३ललितपुर ललितपुर २८४,९२२३६.१२ ४भरतपुर चितवन २८०,५०२४३२.९५ ५विराटनगरमोरङ२१४,६६३७७ ६विरगंजपर्सा२०४,८१६७५.२४

  (उप-महानगरपालिका) 
श्रेणी क्रमनाउजिल्ला जनसंख्या (२०६९)क्षेत्रफलवेबसाइट १जनकपुर धनुषा १७३,९२४८५.९९ २घोराहीदाङ१५६,१६४५२२.२१ ३हेटौंडा मकवानपुर १५२,८७५२६१.५९ ४धनगढी कैलाली १४७,७४१२६१.७५ ५तुल्सिपुरदाङ१४१,५२८३८४.६३ ६इटहरी सुनसरी १४०,५१७९३.७८ ७नेपालगन्ज बाँके १३८,९५१८५.९४ ८बुटवल रुपन्देही १३८,७४११०१.६१ ९धरानसुनसरी १३७,७०५१९२.३२ १०कलैयाबारा१२३,६५९१०८.९४ ११जीतपुर सिमराबारा११४,१८५३०९.६७ 
  (नगरपालिका) 

१००,०००+
श्रेणीक्रमक्रम नाउजिल्ला जनसंख्या  (२०६९)क्षेत्रफल वेबसाइट १८१मेची नगरझापा१११,७९७१९२.८५ १९२बुढानिलकण्ठकाठमाडौं १०७,९१८३४.८ २०३गोकर्णेश्वर  काठमाडौं १०७,३५१५८.५२१४भीमदत्तकञ्चनपुर १०४,५९९१७१.८ २२५बीरेन्द्रनगरसुर्खेत १००,४५८२४५.०६ २३६तिलोत्तमा रुपन्देही १००,१४९१२६.१९ 

७५,०००+
श्रेणी क्रमक्रमनाउजिल्ला जनसंख्या (२०६९)क्षेत्रफल वेबसाइट २४१टोखाकाठमाडौं ९९,०३२१७.११ २५२लहानसिराहा ९१,७६६१६७.१७ २६३त्रियुगाउदयपुर ८७,५५७५४७.४३ २७४चन्द्रागिरीकाठमाडौं ८५,१९८४३.९२ २८५मध्यपुर थिमीभक्तपुर ८३,०३६११.४७ २९६सिरहासिराहा ८२,५३१९४.२ ३०७विर्तामोडझापा८१,८७८७८.२४ ३१८भक्तपुरभक्तपुर ८१,७२८६.८९ ३२९तारकेश्वरकाठमाडौं ८१,४४३५४.९५ ३३१०सुन्दरहरैंचामोरङ८०,५१८११०.१६ ३४११सूर्यविनायकभक्तपुर ७८,४९०४२.४५ ३५१२गोदावरीललितपुर ७८,३०१९६.११३६१३गोदावरीकैलाली ७८,०१८३०५.६३ ३७१४बराहसुनसरी ७७,४०८२२३.०९३८१५टिकापुरकैलाली ७६,९८४११८.३३३९१६कपिलवस्तुकपिलवस्तु ७६,३९४१३६.९१ ४०१७घोडाघोडीकैलाली ७५,५८६३५४.४५ ४११८लम्की चुहाकैलाली ७५,४२५२२५ ४२१९बाणगंगाकपिलवस्तु ७५,२४२२३३.६८ ४३२२दमकझापा ७५,१०२७०.८६ 

५०,०००+
श्रेणी क्मक्रमनामजिल्ला जनसंख्या (२०६९)क्षेत्रफल वेबसाइट ४४१लुम्बिनी सांस्कृतिकरुपन्देही 72,497112.21४५२चन्द्रपुररौतहट 72,059249.96 ४६३कोहलपुरबाँके 70,647184.26४७४व्यासतनहुँ 70,335248४८५रत्ननगरचितवन 69,84868.68 ४९६बरहथवासर्लाही 69,822107.05 ५०७गौररौतहट 68,47651.3 ५१८बारबर्दियाबर्दिया 68,012226.09५२९राजविराजसप्तरी 67,26252 ५३१०शिवराजकपिलवस्तु 66,781284.07५४११गुलरियाबर्दिया 66,679118.21 ५५१२गौशालामहोत्तरी 66,673144.73 ५६१३बेलवारीमोरङ132.79 ५७१४किर्तिपुरकाठमाडौं 65,60214.76 ५८१५भद्रपुरझापा65,54396.35 ५९१६नागार्जुनकाठमाडौं 65,42029.85६०१७दुधौलीसिन्धुली 65,302390.39 ६११८कमलामाईसिन्धुली 65,064482.57 ६२१९बोदेबरसाइनसप्तरी 65,04891.97६३२०बुद्धभूमीकपिलवस्तु 64,949366.67६४२१शिवसताक्षिझापा64,596145.87 ६५२२बर्दिबासमहोत्तरी 63,912315.57६६२३ईनरुवासुनसरी 63,59377.92 ६७२४सिद्धार्थनगररुपन्देही 63,48336.03 ६८२५पथरी शनिश्चरेमोरङ62,44079.81 ६९२६कावासोतीनवलपरासी 62,421108.34 ७०२७कृष्णनगरकपिलवस्तु 62,37096.66 ७१२८महालक्ष्मीललितपुर 62,17226.51 ७२२९कागेश्वरी मनोहराकाठमाडौं 60,23727.38 ७३३०अर्जुनधाराझापा60,204109.86 ७४३१ईश्वरपूरसर्लाही 59,986163.83 ७५३२राजापुरबर्दिया59,553127.08 ७६३३रामग्रामनवलपरासी 59,455128.32७७३४लालबन्दीसर्लाही 59,395238.5 ७८३५गैडाकोटनवलपरासी 58,836159.93 ७९३६जलेश्वरमहोत्तरी 58,54944.26 ८०३७निलकण्ठधादिङ58,515197.7 ८१३८बागलुङबागलुङ 57,82398.01 ८२३९राप्तीचितवन 57,107212.31 ८३४०सूर्योदयईलाम56,691252.52 ८४४१कृष्णपुरकञ्चनपुर 56,643252.75 ८५४२दुहवीसुनसरी 56,26973.67 ८६४३कटारीउदयपुर 56,146424.89 ८७४४खैरहनीचितवन 56,09485.55 ८८४५बासगढीबर्दिया55,875206.08 ८९४६सैनामैनारुपन्देही 55,822162.18 ९०४७बनेपाकाभ्रेपलान्चोक 55,62855 ९१४८चाँगुनारायणभक्तपुर 55,43062.98 ९२४९सुनवलनवलपरासी 55,424139.1 ९३५०बर्दघाटनवलपरासी 55,382162.05९४५१रतुवामाईमोरङ55,380142.15९५५२पोखरियापर्सा 55,33856.81 ९६५३गौरीगंगाकैलाली 55,314244.44९७५४महाराजगंजकपिलवस्तु 54,800112.21९८५५उर्लावारीमोरङ  54,69674.62 ९९५६महागढीमाईबारा54,47455.32 १००५७विदुरनुवाकोट 54,351130.01 १०१५८मध्यविन्दुनवलपरासी 54,140233.35 १०२५९पुनर्वासकञ्चनपुर 53,633103.71 १०३६०बेलौरीकञ्चनपुर 53,544123.37 १०४६१देवदहरुपन्देही 53,523136.95१०५६२गौरादहझापा53,033149.86 १०६६३रंगेलीमोरङ52,013111.78 १०७६४भजनीकैलाली 51,845176.25 १०८६५रामधुनीसुनसरी 51,75291.69१०९६६हरिपुर्वासर्लाही 51,35546.95११०६७वालिङस्याङ्जा 51,143128.4 १११६८गोलबजारसिराहा 51,137111.94११२६९सुनवर्षीमोरङ50,758106.4११३७०गरुडारौतहट 50,45144.46११४७१तानसेनपाल्पा 50,405109.8 ११५७२मिर्चैयासिराहा 50,07991.97 

सन्दर्भ सामाग्रीअन

श्रेणी:नेपाल
श्रेणी:शहर
श्रेणी:नेपालको प्रशासनिक विभाजन