कुल पोखरेल

कुल प्रसाद पोखरेल (२१ सेप्टेम्बर १९८१ - ४ अक्टोबर २००४) यक नेपाली गायक तथा गीतकार थ्याः। उन लोकप्रिय रूपमी आफ्नो मञ्च नाउँ कूल पोखेलले चिनिन्थ्यो भने उन यक पप रे लोक सङ्गीत गायकको रूपमी परिचित थ्याः। उनरो लागू औषधीको अधिक सेवनका कारण सन् २००४ मी निधन भयाको थ्याः।

पोखरेल बुटवलमी जन्म्या हुन् रे उन आफ्नो आमाबाबुसित हुर्किएता लै उन आफ्ना आफन्तको साथ जीवन बिताउन चाहन्थे। उनले ११ वर्षको उमेर देखिनै गीत गाउन शुरु अरेकन थ्याः। उनले आफ्नो आफन्तको माझ गीत गाउँदा उनअनले यक दिन यो ठूलो भएर नेपालको गायक बन्नेछ भन्ने कल्पना लै गरि सकेका थ्याः। पेखरेलले सुन मेरी मायालु बोलको गीत गाए पछा उक्त गीतले नेपाली सङ्गीत अनुयायी माझ निकै लोकप्रिय बन्या थ्या जसका कारण उन एक्कासी निकै प्रख्यात भया थ्याः। उक्त गीतको सार्वजनिकसँगै उनले नेपालका यक हिप-हप साङ्गीतिक समूह द युनिटिका सदस्य बन्ने मौका पाएका थ्याः। समूहमी आवद्ध भए पछा उनले आफ्नो साङ्गीतिक कार्यकाललाई अझै बलियो रे बढावा दिन सुरु गरेका थ्याः।

उन नेपाली रे विदेश सङ्गीत प्रेमीका माझ नेपालका पप राजाका रुपमी परिचित थ्याः भने उनको मृत्युको खबर सुने पछा सारा नेपाली सङ्गीत जगतनै लामो समयसम्म शोक मग्न भयको थ्याो। कुल पोखरेलले आफ्नो सङ्गीत कार्यकालमी निकै लोकप्रिय रे प्रख्यात गीतअन गाएका छन् जसमी- सुन मेरी मायालु, बोलाउँदा खेरी बोल्दिनौँ, यसपालि दसैँमा रे मृत्युको चिहान पर्न आउँछन्। कुलले आफ्नो सङ्गीत कार्यकालमी केही एल्बम लै सार्वजनिक अरेका थ्याः जुन निकै लोकप्रिय बनेको थ्यो। उनलाई अझै लै नेपाली पपको राजाको रुपमी सम्झना अरिन्छ भने उनलाई झिल्के बादल, सुगम पोखरेल, गिरीश खातीवाडा रे अन्य लोकप्रिय गायकअन द्वारा लै सम्झना अरिन्छ।  उनलाई पप सङ्गीत इतिहासको एक क्रान्तिकारी गायकको रूपमी मान्यता प्राप्त गरियाः छ।

उनको पैलो गीत सुन मेरी मायालुको रेकर्डिङ पछा उनले सफलता हासिल अरेका थ्याः जुन नेपाली सङ्गीत प्रेमीमी माझ निकै लोकप्रिय बनेको थ्याो। उनले धेरै अन्य लोकप्रिय गीतअन जस्तै यसपालि दसैँ, आमा रे किन उदास जस्ता गीतअन गाएका थ्या रे सबै गीतको लोकप्रियता पछा उनलाई नेपाली पप राजाको उपाधि दिइएको थ्याो।
 व्यक्तिगत जीवन 

कुल प्रसाद पोखरेलको जन्म २१ सेप्टेम्बर १९८१ मी नेपालको बुटवलमी भयाको थ्यो। उनको घर बुटवलबठे पोखरामी सरेको थ्यो रे उन पोखराको ज्ञान बाबू बोर्डिङमी अाफ्नो अध्यन गर्दै त्यहि विद्यालय बठे अाफ्नो एसएलसी उत्तीर्ण अरेका थ्याः। उनले अाफ्नो एसएलसी परिक्षा उत्तीर्ण अरे पछा उन पछा बुटवलमी सरेका थ्यो। उनले यक अन्तरबार्तामी अाँफुलाई मनपर्ने ठाउँ पोखरा हो भनी बताएका थ्या। उनले बुटवलमी अाए पछा व्यापार प्रशासनमी स्थातक डिप्लोमा गर्नका लागि लण्डन गएका थ्याः रे त्याँ उनले डिप्लोमा सके पछा उन उच्च शिक्षा हाँसिल गर्ने अमेरिका जाने भनेता लै अाफ्नो सङ्गीत कार्यकाल शुरु अर्न उन नेपालै फर्किएका थ्याः। उनले अाफ्ना पन पर्ने कलाकारअनरो नाउँ लिन पर्दा उनले बब डिलेन, कर्ट कोबेन रे झलकमान गन्धर्वको नाउँ विषेश गरि उच्चारण अर्ने गर्थे भने उन नेपाली चलचित्र हेर्न मन पराउँथे।

 कार्यकाल 
सन् २००० भन्दा पहिला
कुल पोखेलले १९९९ मी आफुनो पैलो गीत (सुन मेरी मायालु) सँगै आफुनो सङ्गीतिक कार्यकाल शुरु अरेका थ्याः जुन गीतले सङ्गीत क्षेत्रमी तहल्का मच्चाएको थ्यो जसले गर्दा पोखरेललाई नेपालमी सबैभन्दा लोकप्रिय पप गायकको रूपमी चिनिन थालिएको थ्यो। उनले अाफ्नो पैलो एल्बमको रुपमी सुन मेरी मायालु सार्वजनिक अरेका थ्या जसले उच्च सफलता हाँसिल गरेको थ्यो। सुन मेरी मायालुको सफलता पछा उनले आफ्नो अर्को एल्बम आमा सार्वजनिक अरेका थ्या। एल्बमको गीत नेपाली सङ्गीत उद्योगमी उत्कृष्ट सङ्गीतको रुपमी प्रचलित भयो। उनले आफ्नो एल्बमको लागि गिरिश खतिवडा जस्ता अन्य कलाकारअनसित सहयोग गर्न शुरु अरेका थ्याः। 

 मृत्युुको असर 
उनको मृत्यु काठमाडौंको पटना अस्पतालमी भयाको थ्यो भने उनको मृत्यु पश्चात् सबै नेपाली सङ्गीत क्षेत्र रे सङ्गीत प्रेमीअन शोक मग्न भएका थ्याः। 
चिकित्सकका अनुसार उनको मृत्यु लागू अौषधिको अत्याधिक सेवनका कारण भयाको हो भन्ने कुरा पुष्टि अरेका थ्याः। उनलाई अहिले लै उनका अनुयायीअनले सम्झना गर्ने गर्छन्। उनको अन्तिम गीतको रुपमा सुनको बाला नामक गीत रेकर्ड भयाको थ्यो जसलाई हाल अभिनास घिसिङले प्रस्तुति दिने गर्छन्। उनको मृत्युको १५ बर्ष पछा यसपालि दसैँ बोलको गीतलाई झिल्के बादलले समायोजन अरेका थ्याः जसको फल स्वरूप बादलको निकै अालोचना गरियाः थ्यो।

 साङ्गीतिक शैली 
कुलले प्राय आफ्नो सङ्गीत कार्यकालमी पप सङ्गीत गाएका छन् भने उन द युनिटिमी छँदा गिरिश खतिवडासित केही हिप-हप सङ्गीत लै रेकर्ड गराया छन्। उनले प्राय सङ्गीतअनाी आफुनो जीवनमी अाएका वाधा, परिस्थिति रे समस्यअन समट्दै गीतअन गाएको पाईन्छ। उनले अाफ्नो परिवारको लागि लै गीत गाएका छन् भने उनले विषेश गरि अाफ्नो आमालाई सम्झँदै यक आमा बोल गरेको गीत रे एल्बम लै सार्वजनिक गरेका थ्याः जुन उनको सङ्गीत कार्यकालको एकदमै लोकप्रिय एल्बम बन्न सफल भयाको थ्यो।

 साङ्गीतिक सङ्गालो 
शीर्षकवर्षसुन मेरी मायालु१९९९अामा२०००हुन्न र२००२

सुन मेरी मायालु बोलको गीत उन रो प्रेम जीवन रे विद्यालय प्रेम जीवनको बारेमी रेकर्ड गरियाः थ्यो रे यै एल्बममी समावेश गीतअन जाँदै छु म रे स्कुल जस्ता एकल गीतअन लै समावेश गरियाः छ जुन सङ्गीत जगतमी निकै प्रख्यात गीत मानिन्छन्। उनको पहिलो एल्बम रे गीतअन सार्वजनिक भएको यक वर्ष पछा उनले अर्को एल्बम आमाको रेकर्डिङ अरेका थ्याः जुन उनको परिवार रे विषेश गरि आमाका लागि लेखेका थ्या। आमा एल्बमका गीतअन लै निकै प्रख्यात भएका थ्यो। उनले गाएको गीत आमा निकै श्रोताका माझ लोकप्रिय बन्यो रे त्यस गीतका कारण उनलाई युवा सङ्गीत प्रेमीअनले पछ्याउन लागेका थ्याः। उनले आमा नामक एल्बमको सार्वजनिक पछा हुन्न र एल्बमको रेकर्डिङ अर्न शुरु अरेका थ्याः भने एल्बमको शीर्षकको गीत सार्वजनिक भए पछा उक्त गीत निकै लोकप्रिय बन्या थ्यो भने उक्त एल्बमलाई म्युजिक नेपालले उत्पादन गरेको थ्यो। उनको अन्तिम एल्बम हुन्न रको रेकर्डिङ सन् २००४ मी समाप्त भएको थ्यो भने उनको मृत्युका कारण एल्बम सार्वजनिक हुन सकेन। 

 मृत्यु 
कुल पोखरेलको मृत्युको कारण अझै लै यक रहस्यको रुपमी रह्याको छ भने उनको मृत्यु हुन भन्दा अघि उनले लागू औषधिको अत्याधिक सेवन अरेका थ्याः रे आत्महत्या गरेको कुरा सार्वजनिक गरियः थ्यो। उनको मृत्यु पछा उनका साथि गायक झिल्के बादलले उनको सम्झनामी यसपालि दसैँमा बोलको गीत सार्वजनिक अरेका थ्या। उनको मृत्यु पछा उनलाई पप को राजा को रूपमी अङ्कित गरियाः थ्यो। अन्य प्रसिद्ध सङ्गीतकारअन जस्तै सुगम पोखरेल, झिल्के बादल, द युनिटि साङ्गीतिक समूह अादिले अहिले लै उनअनको प्रत्येक्ष प्रस्तुति दिँदा कुललाई सम्झने गर्छन्। 

कुल पोखरेलका लागि गाइएका गीतअन
 ट्रिब्युट - द युनिटि
 यसपालि दसैँमा - झिल्के बादल
 मिस यु कुल

 गीतअन 
 यसपालि दसैँमा
 आमा
 जानुछ मलाई
 यो यी यो यो
 सुन मेरी मायालु
 हुन्न र
 भनेथ्यौ भनौँला
 किन उदास
 बोलाउँदा पनि बोल्दिनैँ
 नेपाली जीवन

 सन्दर्भअन 

श्रेणी:जीवनी