Tubou

Tubou nopo nga ngaran toomod montok tolu spesies tombolog id genus-genus Pavo om Afropavo mantad paganakan Phasianidae. Nointutunan o tombolog diti tu kokitanan tombolog tontoluhan i monguni do otolis om hulu tikiu di kagayat. Tikiu di kagayat nopo dii nga haro id spesies tubou Asiatik, ii nopo nga kiharo tikiu miampai titik-titik mato toi ko' burisan hulu-hulu i poinlisok. Kumambang o tikiu diti maso do mikoruhang.

Hogot tubou toi ko' id malayu merak nakasarabak mantad iso boros id booyungan boros sandad (Asli) hinonggo id timpuunon poimbida montok tubou otomou (Pavo muticus) pogulu nakalaab o rati dau. Haro tolu spesies i nokoulai id kawo tombolog i kingaran dilo kaampai no:

 Tubou India, Pavo cristatus id tana India
 Tubou otomou, Pavo muticus id kabaatan kosilahon 
 Tubou Kongo, Afropavo congensis id Lembah Cong

 Koulalaho umum 
Tubou India nopo nga kiharo wotik hulu otomou om obulou di oluning, kogumuan nopo nga wotik hulu otomou om obulou metalik, nga montok do tubou otomou, haro o hulu tinan i kiwotik do tambaga om otomou. Montok koduo-duo spesies, ginayo om winalad talad do tubou tondu nopo nga lobi okoro mantad tubou tontoluhan, om tubou tontoluhan diti nogi nga lobi anaru sabab do tikiu dau. Tikiu do tubou nopo diti nga okon ko kiharo hulu-hulu tikiu "quill" no nga haro nogi hulu tikiu di pointuridong. Kiharo tanda do hulu-hulu diti miagal do mato, i okito do atalang soira pawaladon toi ko' pokiapon di tubou tontoluhan o tikiu. Kiharo o tobuk id sawat do tulu montok koduo-duo jantina. Tubou India tondu nopo nga haro wotik hulu di mirolot miagal do wotik obuhog atalup, sokulat om otomou. Tubou tondu nogi nga papawalad do hulu montok mongunsub pisangadan mantad tubou tondu suai toi ko' manahak tanda koligaganan kumaa tangaanak dau.

Misuai Tubou Otomou do tubou India hinonggo do tubou tontoluhan nopo nga kiharo hulu kiwotik otomou om amas, om nogi talad oitom miampai kinilau obulou. Sopisuai mantad tubou India, tubou Otomou tondu miagal do tubou tontoluhan nga tikiu pointuridong i lobi oniba, wotik tambaga id liou i lobi atalup om kinilau waranan di lobi okurang.

Tubou Congo tontoluhan nopo nga au papawalad do tikiu, nga momoguno do tikiu maso do misawo. Hulu nopo tikiu dau nga lobi oniba mantad tubou India om Otomou. Tubou tondu montok spesies India om Afrika nopo nga haro hulu osohug oposi toi ko'  sokulat.

 Sukuon