Provinsi do Ireland

Haro apat provinsi do Ireland: Connacht, Leinster, Munster om Ulster. Istilah Irish montok pomboogian wilayah diti, , kirati do "boogian kolimo", popokito do nokoumbal do haro limo provinsi, om ontok maso pointantu Meath nopo nga osorou (dianggap) sabaagi provinsi kolimo. Sundung do ingkaa, ontok zaman pintangaan, insaru kolobi mantad limo o provinsi. Ginumu provinsi om wolit dau nopo nga minsimban gisom toun 1610,soira pinatatap do kotoinaan Inggeris id siriba James I. Dinondo, fungsi nopo provinsi ngaawi do Ireland nga okon nodi ko' sabaagi entiti kotoinaan toi ko' pulitik nga sabaagi entiti sajara om koubasanan.

Etimologi
Id suang Boros Irish moden, istilah provinsi nopo nga  (pl. ). Istilah Ireland moden nopo diti nga mantad istilah Iris Laid (Old Irish)  (pl. ) i kirati "iso per limo" maya harfiah.Nokoimbulai o istilah diti id suang teks undang-undang abad ko-8 miagal do om id suang susuyan legenda mantad Ulster Cyclehinombo sumuku ii kumaa limo porinta id suang "Pentarchy". Minapatayad i MacNeill do limo boogian nokopogulu i noroitan,kohompit no porinta Ulster, Connacht, Munster, Tara (Koibutan Leinster) om Dinn Riogh (Kabaatan Leinster) hilo id Barrow. Susuyan boyoon di nokopogulu minamarait do Bawang Boyne sabaagi piolitan do Ulster om Leinster, popokito do aiso provinsi i mongobi do Meath toi ko' Brega ontok dii. Raja-raja Tara om Dinn Riogh kaka nga mantad sakag di miagal, i minomorinta koinsanai do Laigin. Ontok abad ko-12,  (Book of Rights), istilah diti kirati do provinsi, id kokitanan nopo nga natagakan rati kababakan (pecahan) miampai turu  i pinatayad. Miagal nogi dii kinaantakan minonit do pomolohou Annals of Ulster momoguno istilah  (raja boogian/provinsi) montok piipiro raja tagayo.

Sajara

Nontodon nopo provinsi-provinsi Ireland nga osusui kumaa  abad pintangaan (maya literal nopo nga "iso per limo") toi ko' "porinta tagayo" do Ireland. Maya teori, haro limo porinta tagayo dii; nga, id realiti maamaso timpu sajara nopo nga insaru kolobi mantad dii. Ii nopo kotimpuunon abad ko-9, sumusuhut nopo diti nga ii pinatayad: Airgíalla, Connachta, Laigin, Uí Néill Koibutan (Ailech), Uí Néill Kabaatan (Mide), Mumu, om Ulaid. Pinayatad kawagu o turu porinta tagayo diti id suang  ontok abad ko-12.

 Sukuon