İsmet İnönü

Mustafa İsmet İnönü (24 Manom 1884 – 25 Momuhau 1973) nopo nga songulun sorupu politik Turki om tupisor soujor Turki i nokoumbal nosili sabaagiMomumuruan Turki koduo mantad toun 1938 gisom 1950, om nogi luguan montiri soginumu intolu: mantad 1923 gisom 1924, 1925 gisom 1937, om 1961 gisom 1965.

Noikitiraf i İnönü do ogumu puruan sabaagi mongunguhup di Mustafa Kemal Atatürk, miampai piombolutan diolo tinumimpuun mantad po di Kimpin id Caucasus. Id Pisangadan Greco-Turkish 1919–1922, nokosili yau sabaagi  luguan General Staff koiso mantad toun 1922 gisom 1924 montok soujor Turki toomod, id hombo minomuruan yau do tinimungan dii id  Pisangadan Koiso om Koduo do İnönü. Minanahak  o Atatürk kumaa di İsmet do ngaran paganakan İnönü, kopihondot kinyonon pisangadadn dii, soira pinoindalan o Undang-Undanga Ngaran Paganakan 1934. Nosili nogi yau do luguan perungind montok persidangan Mudanya om Lausanne  montok porinta Ankara, om nakaanu mongidu do Pibatosan Sèvres mooi alanan do Pibatosan Lausanne. Sabaagi luguan montiri solinaid timpu togumu do momuruan Atatürk, pinopoindalan ii İnönü do ogumu reformasi pemodenan om nasionalisme do Atatürk's. Minonuhu nogi ii İnönü montok popoindalan do Zilan massacre.

 Koposion Pogulu 
İsmet İnönü (nosusu sabaagi Mustafa İsmet) nopo nga nosusu ontok toun 1884 id Smyrna (İzmir) id suange Vilayet Aidin kumaa di Hacı Reşit om Cevriye (kaagu Cevriye Temelli). Tinumingkod ii Hacı Reşit sabaagi do luguan First Examinant Department do Legal Affairs Bureau montok War Ministry (Harbiye Nezareti Muhakemat Dairesi Birinci Mümeyyizliği).T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972.  Songulun sorupu paganakan Kürümoğlu mantad Bitlis, tapa di İnönü's nopo nga nosusu id Malatya. Tumanud do ponoriukan sorupu paganakan i monoriuk poninduhui sakag diolo, noilaan do paganakan Kürümoğlus nopo nga nasandadan do tulun Turki, toud sekunder nopo nga kiboros do yolo nopo nga haro sakag do Kurdish .Romano, David, The Kurdish nationalist movement: opportunity, mobilization, and identity, (Cambridge University Press, 2006), 118; Despite his own Kurdish ancestry, Inonu had apparently embraced Ziya Gokalp's notions of Turkism, which allowed him to advance to the highest post of the new republic.Rıza Nur, Hayat ve Hatıratım: Rıza Nur-İnönü kavgası, Lozan ve ötesi, İşaret Yayınları, 1992, p. 235; "Demek İsmet Kürttür. Hem de koyu Kürt! Biz bu heyetin başından Abaza diye Rauf'u attırdık. Türk diye bir halis Kürt getirmişiz, vah yazık!"Nader Entessar, "The Kurdish Mosaic of Discord", Third World Foundation, Third World Quarterly, Vol. 11, No. 4, Ethnicity in World Politics (Oct. 1989), Carfax Publishing Co., 1989, p. 93; "Even Ismet Inonu, Ataturk's long time ally and successor, was discouraged from revealing his Kurdish heritage." Tama dau nopo nga tanak di Müderris Hasan Efendi, songulun ulama mantad paganakan Turki mantad Razgrad (dinondo Bulgaria).Günvar Otmanbölük, İsmet Paşa Dosyası, Cilt 1, Yaylacık Matbaası, 1969, p. 6.   Ontok toun 1933, tinumombului yau do Razgrad ahapas nasangod o tana pamalabangan Turki id kakadayan dilo. İsmet nopo nga tanak koduo id paganakan dau; haro tolu miadi-adi kusai, ii nopo nga tanak tigulu, Ahmet Midhat, om duo tadi kusai, Hasan Rıza om Hayri (Temelli), om nogi songulun tadi tondu Seniha (Otakan). Mingundaliu o kinoyonono diolo sabab go tonggungan tapa dau.

 Kapatayon 
kanan|thumb|Lobong di İnönü's idAnıtkabir
Ontok 25 Momuhau 1973, minidu pogun ii İsmet İnönü tu noontok do heart attack maamaso umul 89 toun. pinopoisytihar o parlimen do timpu berkabung gisom do upasara pamalabangan dau. Nolobong yau id Anıtkabir mitoguang miampai lobong di Atatürk's, ontok 28 Momuhau. Alapas rampasan 1980, minopoundaliu i Kenan Evren hopod om duo lobong mantad Anıtkabir, nga pinologos o lobong di İnönü's. Lobong di İnönü's nopo nga manganu bontuk dinondo ontok Milatok 1997.

 Legasi 
Pinungaran o Universiti İnönü om Stadium Malatya İnönü id Malatya kopihondot do ngaran dau, ingkaa nogi Stadium İnönü id Istanbul, ii nopo nga gelanggang montok kalab buul sipak Beşiktaş. Sabaagi songulun di kipondidikan akawas, kaanu ii İnönü do alantas mimboros doid boros Arab, English, French om German suai ko boros tina dau, Turki.

 Potrayal 
Mimingkono Australia, Gerard Kennedy miningkono sabaagi Kolonel Ismet Bey id filem The Lighthorsemen ontok toun 1987.

 Kapamagatangan 
Turkey: 80x80px Medal of Independence, 21 Milau 1923Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu, Türk Parlamento Tarihi, Millî Mücadele ve T.B.M.B. I. Dönem 1919–1923 – III. Cilt: I. Dönem Milletvekillerin Özgeçmişleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Vakfı Yayınları, Ankara, 1995, , pp. 1013–1014.

 Galeri 

 Sukuon