Anggerik

Anggerik () toi ko' orkid () nopo nga iso kawo bunga ii poinsuang id rumpung susumuni dii  momibunga Orchidaceae. Rumpung nopo do bunga diti nga iso mantad duo rumpung susumuni momibunga dii bobos agayo miampai Asteraceae, kaakup soginumu 28,000 kawo ii naanu id suang 763 genus. Iti nopo  bunga anggerik diti nga kaakup do 6–11% mantad oinsanan susumuni dii kilinsou. Bunga anggerik nopo diti nga haro mogisuusuai kawo wotik om owongi.

Anggerik nopo diti nga tinanom sabaagi ponginlumis id natad do walai toi ko' id suang walai mantad ohotusan ke-19, ahli-ahli hortikultur minomonsoi lobi mantad 100,000 kacukan om kultivar do bunga diti.

Anggerik kawo Vanda Miss Joaquim nopo nga bunga kabansaan Pogun Singapura.

 Etimologi 
Guasan nopo "orkid" nga noolos mantad boros Inggeris orchid, guasan orchid pinointutun id toun 1845 mantad ahli botani Inggeris John Lindley id suang buuk School Botany ii kopoindibaan ngaran mantad rumpung Orchidaceae.

 Taksonomi 
Ngaran rumpung Orchidaceae nopo diti nga mantad genus susumuni Orchis ii naanu matad boros Yunani Purba ὄρχις órkhis kikomoyon "buah zakar" tu bontuk nopo nga miagal umbi miapid id suang  sasatanga kawo Orchis.

 Botani 
Koinsanai kawo anggerik nopo nga susumuni saka om rusap ii aiso waalan kayu poingkakal. Bunga anggerik milo sumuni maya duo kawo wotik: 

 monopodial: Guas sumuni mantad tunduk, rumuhang o roun mantad tunduk tikid toun om watang tanaru sumusui do sumuni.
 simpodial: Iso watang ii otuo id tolikud om iso watang tomulok ponong id dumbangan.Gas bunga diti poposuni piipiro tunduk tomulok miampaping ii kodimpot moyo ginayo dii pointantu.

Roun-roun do bunga anggerik nopo diti nga miampai tuhat roun diiotigas.Bontuk nopo do roun dii nga alandui,atarom o tompok roun toi ko' miagal obulugu om kinogoyoo nopo do roun nga amu pointantu.

 Bunga 
Bunga anggerik nopo diti nga abaagi 5 boogian, iri no tu sepal (kulupak bunga), petal (mahkota do bunga), banang sari, putik om paganakan (bakal sumiliu do tua). Sonwusak bunga anggerik nopo nga kiharo tolu kulupak, tolu ranggi, om iso paganakan tolu koioionon. Kotolu-tolu kulupak diti om duo ranggi nopo nga asaru okito miagal do iso ranggi ii milo insuaian o bontuk "bibir"(labellum). "Bibir" nopo diti nga ogumu genus id bunga om minturug 180° om sumuang id siriba do sulur. Sulur nopo diti nga pinoromut do ginoesium sumiliu turus. "Bibir" nopo diti nga kiguno montok mamagayat toi ko' manampo do songongi i tumopi id bunga dii.

 Sukuon