Pjelch

Pjelch (Glis glis) jo jadnučki gryzaŕ w swójźbje  spańcow (Gliridae), kótaryž słuša k rodoju Glis. Wón jo nejwětša Europska družyna toś teje swójźby.

 Wopis 
Pjelch ma na górnem boku swětošyrobrunojtu, šeru abo brunošeru kóžu. Jogo dolny bok a jogo licy stej běłej. Wopuš njaso dłujke kósmy, jo pušlaty a dośěgnjo dłujkosć wót až do 15 cm. Cełkowna dłujkosć głowy a tyłowa dośěgnjo 13 až 19 cm. Wokoło wóckow śamne koło jo widobne.

W pórowańskem casu, kótaryž se stanjo pó wócucenju w nalěśu, wón cyni šwicace a kwicece zuki. Samicy póroźuju pó 4,5 tyźenjach tśi až sedym młoźetow, wótergi samo dwójcy w lěśe. Młoźeta se něźi jaden mjasec seśe.

 Jěź 
Pjelch jě bomowe semjenja, głownje žołźe a bukowicki, płody, wórjechy, bomowe pšuty, insekty, ptaškowe młoźeta a jajka. Zwětšego pyta swójo žranje na bomach.

 Pśirodne njepśijaśele 
Pśirodne njepśijaśele pjelcha su gólne kuny (Martes martes) a gólne kiwki (Strix aluco).

 Žywjeński rum 
Pjelch jo domacny wót pódpołnocneje Špańskeje, Grichiskeje a Italskeje, pśez srjejźnu Europu až do Uralskich górow a Małeje Azije. W Irskej, Skandinawiskej a Engelskej njewustupujo, z wuwześim wokolina Londona. Wón tam jo žywy głownje w dubowych a bukowych lěsach, parkach a sadowych zagrodach. Wótergi se teke we winicach namaka. Wón se pógibujo jano wokoło 100 m wokoło swójeje gnězda, kótarež wón twari w bomowych a pódzemskich jamach. Wódnjo wón spi, a to w proznjeńcach, skalnych rozdorach a cesto teke w ptaškowych měwańskich kašćikach.

Wót oktobra pjelchy pó wšakich se namakaju w sam grěbanych pódzemskich jamach, źož wóni pśespiju zymu za cas něźi sedym mjasecow. Wótergi wóni samo spiju w domach. Zymski spaŕ trajo až do kóńca apryla, cesto až do maja, pśi njepśigódnem wjedrje samo až do zachopjeńka junija.

 Žrědła 
 , bok 370 
 , bok 310 
 , boka 548-585 
 , boka 634-635 
 , bok 136 

 Eksterne wótkaze 

Kategorija:Spańce
Kategorija:Cycaki