Madama Butterfly

„Madama Butterfly“ jo japańska tragedija w tśich aktach wot Luigi Illica, Giuseppa Giacosa a wosebnje Giacoma Puccini, kotaryž jo komponěrował muziku.

 Role 

 Solisty 
 Cio-Cio-San (Madama Butterfly) - młody, dramatiski sopran, teke lyriski koloraturny sopran 
 Suzuki, jeje słužabnica - mezzosopran, teke dramatiski alt
 Benjamin Franklin Pinkerton, leutnant mariny Zjadnośonych Statow - lyriski tenor, teke młody ryśaŕ - tenor
 Sharpless, konsul ze Zjadnośonych Statow w Nagasakem - charakter abo lyriski bariton
 Goro, Nakoda (tenor buffo)

 Małe role 
 Kate Pinkterton - mezzosopran
 Wjerch Yamadari - tenor abo bariton
 Wujk Bonze - charakter-bas
 Kejžorski komisaŕ - bariton abo bas
 Stawnik - bas
 Maś Cio-Cio-Sany - sopran
 Śota - sopran
 Śeśenica - sopran
 Gole - něme

 Chor 
 Stawnik, maś Cio-Cio-Sany, śeśenica a śota
 Swojźbne, pśijaśelki a pśijaśele Cio-Cio-Sany a słužabniki 
 Jano źeńscyny chor a tenorow

 Jadnanje 

 1. akt 

Terasa pśed dom na gorce pśi Nagasakem. Amerikański leutnant Pinkerton jo najmał dom wot japańskego posrědnika w bliskosći pśistawa. W casu, w kotarejž won jo ze swojej łozu w Nagasakem stacioněrowny, won co se ženi z geishu Butterfly, kotaru jo 15 lět stara. Prědny gósć na swajźbje jo konsul Sharpless. Won warnujo Pinkertona pśed lažkomsylnym jadnanjom, dokulaž won jo słuchał, až Butterfly bjerjo zjadnośenje za wažne. 
Butterfly pśiźo z pśijaśelkami a ze swjoźbami. Wona jo wjelgin glucna, až možo Sharplessoju wulicowaś, až wona pochada z bogateje familije. Ale nan Cio- Cio- Sany jo musał cyniś „Harakiri“, dokulaž won jo zejgrał bitwu a togodla wona jo musała byś geisha. 

 Slězyna 
Zawěsće Madama Butterfly jo tworba Puccina, kotarejež tšojenje jo take wěrne, tšasne a bliske realnosći kak žednych jogo operow. Komponist jo se wjelgin za cuzy japański swět zajmował. Skoro 1867 jo se dało rewoluciju, pśez kotarejuž kraj jo se konstitucionelnu monarchiju stał. Japańska jo něnto chwjała mjazy srjejźo-wěkoskim pśedstajenjom Samurai-kastow a pozdatneju gluku paradiza za Yankee-a to jo historiska slězyna Japańskeje tragedije. 1900 jo se dał kus na Broadway, w kotaremž jo se wulicowało za njeglucne stawizny wobšuźiwaneje geisha Cio-Cio-San. Pśedstajenje jo pognuło Puccina pisaś operu.

 Tekst 
Jo se dało pěś wšakich posłownych tekstow mjazy drugimi wot slěźara Japańskeje Johna Luthera a wot francojskego oficěra Pierre Loti (roman Madame Chrysanthème). 1901/02 Puccini jo pisał libreto z pomocnikoma Luigi Illica a Giuseppe Giacosa. 

 Muzika 
Charakteristiska za operu jo balansa mjazy skrupuloznosću a cusinosću. Popšawna partitura jo wjelgin jadnora, ale minimalnosć nacerijo rosłamnosć wot Butterfly. Typiske eksotiske harmonije za podzajtšnu muziku pśecej kresle wobraz japańskeje krajne a teke pokazuju cuśe wobšuźowanja. Weto Puccini se njewotchyla wot swojogo typiskego parta: slědy cełych tonow, pśewušone tśizuki a kwintowe paralele. Komponist jo se teke na stare japańske ludowe spiwy orientěrował. Wosebnosć jo, až amerikańska narodna hymna zazněwa casy, gaž Pinkerton powěda abo gaž Butterfly groni, až wona ma naźeju na wrośenje leutnanta. Taka tema mocni rozgorjenje pśiglědowaŕa na amerikańskego Pinktertona, dokulaž wona spi z takeju nutśinosć a lubosć k njomu.

Kategorija:Opera