Azija

Azija, abo teke Aziska (něgajšne mě), jo pó pśestrěni a wobydlaŕstwje nejwětšy kontinent na swěśe a granicujo z Europu na pódwjacorje, ze Śichym oceanom na pódzajtšu, z Indiskim oceanom na pódpołdnju a z Afriku na krotkem wjacorje. 

W Aziji jo cełkownje wěcej ako styri miliardy luźi žywe, wót togo wěcej ako 2,5 miliardy w Chinskej a Indiskej. To wucyni něźi 60 procentow swětowego wobydlaŕstwa. W 49 krajach Azije powěda se wokoło 1.800 wšakich rěcow.

Mimo pó wobydlaŕstwje a pó pśestrěni nejwětšego kraja (Chinska a Rusojska) namakaju se w Aziji teke nejwušy górski rěd (Himalaja), nejdłymšy a zrazom nejstaršy jazor (Bajkal), nejwětšy jazor (Kaspiske mórjo), nejdłymša mórska grobla (Marijanowa grobla), nejdłymšej lažece wódy (Wumarłe mórjo) a sedym wót źaseś nejwětšych metropolowych regionow swěta (Tokio-Yokohama, Jakarta, Šanghaj, Seoul, Mumbai, Manila a Delhi).


 Regiony a staty 
 Mě stata  a chórgoj Pśestrěń(km²) Licba wobydlarjow(2002) Gustosć wobydlarjow(wob./km²) Głowne město Centralna Azija:  Kazachstan 2 346 927 13 472 593 5,7 Astana  Kirgiziska 198 500 4 822 166 24,3 Biškek  Tadžikistan 143 100 6 719 567 47,0 Dušanbe  Turkmenistan 488 100 4 688 963 9,6 Ašchabad  Usbekistan 447 400 25 563 441 57,1 Taškent Pódzajtšna Azija:  Chinska ludowa republika 9 584 492 1 384 303 705 134,0 Peking  Hongkong (ChLR) 1 092 7 303 334 6 688,0 —  Japańska 377 835 126 974 628 336,1 Tokio  Macao (ChLR) 25 461 833 18 473,3 —  Mongolska 1 565 000 2 694 432 1,7 Ulaanbaatar  Pódpołnocna Koreja 120 540 22 224 195 184,4 Pchjongjang  Pódpołdnjowa Koreja 98 480 48 324 000 490,7 Soul  Chinska republika (Taiwan) 35 980 22 548 009 626,7 Tchaj-pej Pódpołnocna Afrika:  Egyptojska 63 556 1 378 159 21,7 Kairo Pódpołnocna Azija:  Rusojska 13 115 200 39 129 729 3,0 Moskwa Krotkozajtšna Azija:  Brunei 5 770 350 898 60,8 Bandar Seri Begawan  Filipiny 300 000 84 525 639 281,8 Manila  Kambodža 181 040 12 775 324 70,6 Phnompenh  Indoneziska 1 419 588 227 026 560 159,9 Jakarta  Laos 236 800 5 777 180 24,4 Vientiane  Malayzija 329 750 22 662 365 68,7 Kuala Lumpur  Burma 678 500 42 238 224 62,3 Naypyidaw  Singapur 693 4 452 732 6 425,3 Singapur  Thailandska 514 000 62 354 402 121,3 Bangkok  Pódzajtšny Timor 15 007 952 618 63,5 Dili  Vietnam 329 560 81 098 416 246,1 Hanoj Pódpołdnjowa Azija:  Afghanistan 647 500 27 755 775 42,9 Kabul  Bangladeš 144 000 133 376 684 926,2 Dhaka  Bhutan 47 000 2 094 176 44,6 Thimphu  Indiska 3 287 590 1 045 845 226 318,2 Nové Dillí  Iran 1 648 000 66 622 704 40,4 Teheran  Malediwy 300 320 165 1 067,2 Malé  Nepal 140 800 25 873 917 183,8 Katmandu  Pakistan 803 940 147 663 429 183,7 Islamabad  Sri Lanka 65 610 19 576 783 298,4 Kolamba Pódwjacorna Azija:  Armeńska 29 800 3 330 099 111,7 Jerewan  Azerbajdžan 41 370 3 479 127 84,1 Baku  Bahrajn 665 656 397 987,1 Manama  Cypern 9 250 775 927 83,9 Nikosia  Pasmo Gazy 363 1 203 591 3 315,7 Gaza  Georgiska 20 460 2 032 004 99,3 Tbilisi  Irak 437 072 24 001 816 54,9 Bagdad  Israel 20 770 6 029 529 290,3 Jeruzalem  Jordaniska 92 300 5 307 470 57,5 Amman  Kuwait 17 820 2 111 561 118,5 Kuwait  Libanon 10 400 3 677 780 353,6 Beirut  Oman 212 460 2 713 462 12,8 Maskat  Katar 11 437 793 341 69,4 Doha  Saudi-Arabska 1 960 582 23 513 330 12,0 Rijád  Syriska 185 180 17 155 814 92,6 Damaskus  Turkojska 756 768 57 855 068 76,5 Ankara  Zjadnośone Arabske Emiraty 82 880 2 445 989 29,5 Abú Dhabí  Pódwjacorny brjog 5 860 2 303 660 393,1 —  Jemen 527 970 18 701 257 35,4 San'á Dogromady 43 810 582 3 902 404 193 86,8

Někotare wótwisne abo okupěrowane teritorije:

 Ašmora a Kartiske kupy (awstralske)
 Kokos-kupy (awstralske)
 Gódowna kupa (awstralske)
 Palestina

 Glědaj teke 
 Eurazija

 Wótkaz 

Kategorija:Kontinenty
Kategorija:Azija