Rjaschen

Rjaschen (Prunus persica) jo kerk abo bom ze swójźby rožowych rostlinow (Rosaceae).  Dalšne ludowe mjenja su rjašen, rjasšen, rjaski, rjasken, rjacken a krjacchen.

Jolic bělizka płoda jo gładka, pótom jo nektarina.

 Wopis 
Rjaschen jo w lěśu zeleny kerk abo bom, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót 3 až 10 m.

Krona cesto jo roznogata a płona.

 Łopjena 
Łopjena su wótšo rězane, šyroko-lancetojte, gładke, nage, nad srjejźišćom nejšyrše a dośěgnu dłujkosć wót 8 (6) až do 15 cm.

 Kwiśonki 
Kwiśo wót měrca až do apryla. Rožojte abo cerwjeno-wioletne kwiśonki se pśed abo z łopjenjami jawje. Wóni dośěgnu pśeměr wokoło 3 cm.

 Płody 
Blědorožojte, swětłorožojte, žołtocerwjene, žołte abo šarlachcerwjene płody dośěgnu wjelikosć wót 5 až do 7  (wót 4 až do 8) cm a wopśimjeju poroznu, dłymoko brozdatu, lažko se wótźělujucu packu. Rjascheny su kósmate, mjaztym až nektariny su njekósmate. Eksistěruju sorty ze žołtym a běłym płodowym měsom.

 Stojnišćo 
Ma lěpjej śopłe stojnišća a jo na mroz cuśniwe drjewina. Rosćo nejlěpjej na pśepušćatych, humusowych a fryšnych zemjach.

 Rozšyrjenje 
Póchada originalnje z Chinskeje a jo pśišła pśez Persisku do antikneje Grichiskeje a Romskeje mócnarstwa a wóttam k srjejźnej a pódwjacornej Europje.

 Wužywanje 
Někotare sorty se ako płodowe bomy sajźaju, mjaztym až druge sorty ako pyšnjece rostliny sajźaju.

 Sorty 
 Sorta 'Alba Plena' se dla wupjelnjenych, běłych kwiśonkow sajźaju.
 Sorta 'Klara Meyer' njaso wupołnjone, rjaschenorožojte kwiśonki, kótarychž łopjenka su kruzlowate.
 Sorta 'Magnifica' njaso na gałuzach na zachopjeńku nalěta śmowokamincerwjene kwiśonki.
 Dalšne sorty su: 'Dixired', 'Rekord aus Alfter' a 'Robert Blum'.
 Nektarina (Prunus persica var. nectarina) njaso mjeńše płody, kótarež běliznja jo gładka.

 Galerija 

 Nožki 

 Žrědła 
 Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, bok 685 
 Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, bok 260 
 Mayer, Schwegler: Welcher Baum ist das?, Bäume, Sträucher, Ziergehölze, ISBN 978-3-440-11273-1, bok 176 
 Spohn: Welcher Baum ist das? Die neuen Kosmos-Naturführer, ISBN 978-3-440-10794-2, bok 105 

 Eksterne wótkaze 

Kategorija:Prunus
Kategorija:Bomy