Japańska kryptomerija

Japańska kryptomerija (Cryptomeria japonica) jo rostlina ze pódswójźby (Taxodioideae) znutśika swójźby cypresowych rostlinow (Cupressaceae). Wóna jo jadnučka družyna w roźe (Cryptomeria).

Pó staršych žrědłach se do swójskeje swójźby bagnocypresowych rostlinow (Taxodiaceae) pśirědujo.

 Wopis 
Japańska kryptomerija jo bom, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót 6 až do 20 m. Stare bomy w Japańskej mógu wusokosć wót až do 45 m měś. Kjagelojta krona jo wuska. Tłusta škóra jo bruna a njaso wurownane, padorowne brozdy. Wurosćone bomy su dłujke, špicne a kjagelojte. Japańska sorta ma tłusćejše gałuzy ako chinska (C. japonica var. sinensis).

 Jegły 
Jehły su dosrjejźa serpikojśe kśiwjone a dośěgnu dłujkosć wót 6 až 20 mm. Wóni stoje w pěś šrubikowych rědach podłu gałuzow.

 Kwiśonka a šyški 
Kwiśo wót februara až do měrca. Rostlina jo jadnodomna. Kwiśonki njenadpadne. Kulowate šyški dośěgnu pśeměr wót něźi 2 cm.

 Stojnišćo 
Rosćo jano w regionach z miłych zymami. Ma lubjej do dłymi duce, włožne a małokalkate zemje.

 Rozšyrjenje 
Bom jo w Japańskej rozšyrjona.

 Wužywanje 
Bom se w Europje w parkach sajźa, wětše formy teke w zagrodach.

 Sorty 
Eksistěrujo něźi 50 kulturowych formow. Wóni su zwětšego mjeńše ako pochadna forma.
 Sorta 'Elegans' dośěgnjo wusokosć wót až do 10 m. Pśeměr dośěgnjo 2,5 m. Jegły su dłujke a měke. Zymske barwjenje jo bronzowe abo slěwkobarwne.
 Sorta 'Elegans Nana' jo pódobna, ale jo mjeńša.
 Sorta 'Araucarioides' njaso bicarny zwitk z gałuzow. Wóna dośěgnjo wusokosć wót 3 m.
 Sorta 'Globosa Nana' twóri gustu, zelenu kulu. Fryšne kóńcyki w nalěśu a lěśu su swětłozelene.
 Sorta 'Bandai-Sugi' jo na zachopjeńku kulowata, pózdźej ma wót 2 m njepšawidłownu wobcerbu. Jegły su tłusty. Zymske barwjenje jo blědobronzowe.
 Sorta 'Jindai-Sudi' jo pómału rosćecy kerk. Wón jo njepšawidłowny. Jogo kóńcyk jo płony. Jasnozelene jegły stoje gusto.
 Sorta 'Vilmoniriana' jo małučka a dośěgnjo wusokosć wót jano 30 cm. Wóna jo pśigódna za kamjentnych zagrodach.

 Žrědła 
 Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, bok 294 
 Mayer, Schwegler: Welcher Baum ist das?, Bäume, Sträucher, Ziergehölze, ISBN 978-3-440-11273-1, bok 248 

 Eksterne wótkaze 

Kategorija:Cypresowe rostliny