Wuglik

Wuglik (łat. carbonium ze słowa carbo „(drjewowy) wugel“) jo chemiski element 6. głowneje kupki ze symbolom C. Wustupujo w pśiroźe w cystej  formje ale teke chemiski wězany. Dla jogo wósebneje elektronoweje konfiguracije (połpołnjona L-škórpina) zamóžnosć k twórjenju kompleksnych molekulow a  wót wšych chemiskich elementow nejwětšu wšelakorosć na chemiskich wězbow wobsejźi. Wuglikowe wězby twórje molekularny zakład wšogo zemskego žywjenja.

 Wažne wězby 
 Oksida 
Wuglik wustupujo w dwěma oksidoma, pśi tom ma rozdźělnu gódnosć.

 CO (wuglikowy monoksid) jo wjelgin gadowaty za cłowjekow a wjele zwěrjetow a nastanjo pśez njedopołne spalenje. Wuglik jo w toś tej wězbje dwójogódnotny. 

 CO2 (wuglikowy dioksid) jo we wóźe rozpušćobny a reagěrujo z wódu k wuglikowej kisalinje (H2CO3). Wón se z wjele žywochow wudychujo, dokulaž wón se z wuglikowych hydratow a kislik  nastanjo. Wuglik jo w toś tej wězbje stworogódnotny.

 Kisalina 
Wuglik wustupujo w jadnej anorganiskej kisalinje.

 H2CO3 (wuglikowa kisalina) je słaba kisalina. Wóna móžo z wjele metalami sole twóriś.

 Wuglikowe wóźiki 
Wuglikowe wóźiki wobstoje ze nejmjeńša jadnogo wuglikowego atoma a styri wóźikowych atomow. 

Eksistěruju tśi kupki, kótarež se w tom rozeznawaju, kak wjele seśonych wězbow maju.
 Alkany
 Alkeny
 Alkiny

 Nožki 

Kategorija:Njemetal
Kategorija:Chemiski element