Finougriske rěcy

Kupka finougriskich rěcow słuša k swójźbje uralskich rěcow. Wobstoje z dweju kupkowu: z ugriskich rěcow a z finsko-permskich rěcow.

 Rěcy 
 Ugriske rěcy
 hungoršćina
 chantišćina
 manzišćina
 Finsko-permske rěcy
 Permske rěcy
 Komiska rěc
 Komipermjakska rěc
 Udmurtska rěc
 Finsko-wolzyne rěcy
 marišćina
 mordwinske rěcy
 Ersa rěc
 Mokša rěc
 Mortwe Finsko-wolzyne rěcy
 Merja rěc
 Metsera rěc
 Muroma rěc
 Finsko-samiske rěcy
 samiske rěcy
 Zapadosamiske rěcy
 Južnosamiska rěc
 Umesamiska rěc – blisko wótemrěśa (ca. 20 rěcnikow)
 Pitesamiska rěc – blisko wótemrěśa (ca. 20 rěcnikow)
 Lulesamiska rěc
 Sewjerosamiska rěc
 Wuchodosamiske rěcy
 Inarisamiska rěc
 Kemisamiska rěc – wótemrěśa
 Skoltsamiska rěc
 Akalasamiska rěc – wótemrěśa
 Kildinsamiska rěc
 Tersamiska rěc – blisko wótemrěśa (2 rěcnika)
 Baltofinske rěcy
 ižoršćina
 liwišćina – blisko wótemrěśa (1 rěcnica maśeršćiny, ca. 25 rěcnikow ako cuza rěc)
 karelske rěcy
 liwšćina (teke aunuska karelšćina abo oloněčćina)
 lüdišćina – blisko wótemrěśa
 karelšćina
 sewjerna karelšćina (teke dwinska karelšćina)
 pódpołdnjowa karelšćina
 Finšćina
 Finšćina Tornio-doła
 wotišćina – blisko wótemrěśa (30–40 rěcnikow)
 wepsišćina
 Estnišćina
 wõrušćina
 setušćina

 Wósebnosći 
 Finougriske rěcy su aglutinujuce rěcy, t.gr. póśěgi buchu pśez wužywanje sufiksow a rědšej teke prefiksow wugronjone. Na pś. dom – w mójom domje:
 finski: talo – talossani
 mordwiniski: kudo – kudosom
 hugorski: ház – házamban
 Finougriske rěcy njamaju žeden gramatiski rod.
 W baltofinskich a samiskich rěcach eksistěrujo stopnjowa změna konsonantow (nimski Stufenwechsel), t.gr. změna konsonanta w zdonku pó sufiksu. (Na pś. finski kukka – kukat (‘kwětka – kwětki’), katu – kadut (‘droga – drogi’); samiski ahkku – ahkut (‘starka – starki’), goahti – goađi (‘hěta – hěty’). Teke ma nejwěcej finskich rěcow wokalowu harmoniju.
 Z wuwześim Komišćiny njeznaju finougriske rěcy žeden syntetiski futur. W jadnotliwych rěcach wustupujo tola analytiski futur.
 We finougriskich rěcach njeeksistěrujo słowo za měś. Wobsejźeństwo se zwětšego pśez werb byś a deklinaciju wobsejźarja zwuraznja – pó słowje pla někogo jo něco (na pś. finski minulla on auto "mam awto", mordwiniski moń kudom "mam dom")
 We wšych finougriskich rěcach typiska jo bogatosć na padach, pśedewšym k zwuraznjenju městnych poměrow.
 Finske rěcy wobsejźe k negaciji zaprějacy werb, kótaryž se město głownego werba bu konjugěrujo. Na pś.:
 Finski mennä – "hyś": en mene, "njejdu" – et mene, "njejźoš" – ei mene, "njejźo"
 Komiski ker – "cyniś": og ker, "njecynim" – on ker, "njecyniš" – oz ker, "njecyni"
 Samiski mannat "hyś": in mana "njejdu" - it mana "njejźoš" - ii mana "njejźo"

 Numerale 

    1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  100  1000Finšćina  yksi  kaksi  kolme  neljä  viisi  kuusi  seitsemän  kahdeksan  yhdeksän  kymmenen  sata  tuhatEstnišćina  üks  kaks  kolm  neli  viis  kuus  seitse  kaheksa  üheksa  kümme  sada  tuhatLiwišćina  ikš  kakš  kuolm  nēļa  vīž  kūž  seis  kādõks  īdõks  kim  sada tuhatWotšćina  ühsi  kahsi  kõlmõ  nellä  viiz  kuuz  seitsee  kahõsaa  ühesää  čümmee  sada  tuhatWepšćina  üks’  kaks’  koume  nell’  viž  kuz’  seičeme  kahesa  ühesa  kümne  sata  tuhaKarelšćina  yksi  kakši  kolmi  nellä  viisi  kuuši  šeiččemen  kahekšan  yhekšän  kymmenen  sata  tuhatPódpołnocosamišćina  okta  guokte  golbma  njeallje  vihtta  guhtta  čieža  gávcci  ovcci  logi  čuođi  duhátSkoltsamišćina  õhtt  kue´htt  koumm  nellj  vitt  kutt  čiččâm  kääu´c  ååu´c  lååi  čue´đ  dohatOlyk-Mari  икте  коктыт  кумыт  нылыт  визыт  кудыт  шымыт  кандаше  индеше  лу  шÿдö  тÿжемErzja-Mordwin.  вейке  кавто  колмо  ниле  ветесь  кото  сисем  кавксо  вейксэ  кемень  сядо  тёжаMokša-Mordwin.  фкя  кафта  колма  ниле  вете  кота  сисем  кафкса  вейхкса  кемонь  сяжа  тёжяньZyrjenska komišćina  ӧтик  кык  куим  нёль  вит  квайт  сизим  кöкъямыс  öкмыс  дас  се  сюрсUdmurtšćina  одык  кык  куин  ниль  вить  куать  сизьым  тямыз  укмыс  дас  сю  сюрсManzišćina  аква  китыг  хурум  нила  ат  хот  сат  нёллов  онтэллов  лов  сат  сотэрChantšćina  ит  катын  хутым  няты  вет  хут  тапыт  нювты  йиряң  яң  сот  ...Hungoršćina  egy  kettő  három  négy  öt  hat  hét  nyolc  kilenc  tíz  száz  ezer

 Eksterne wótkaze 
 Frequently Asked Questions about Finno-Ugrian Languages
 László Marácz: The Untenability Of The Finno-Ugrian Theory From A Linguistic Point Of View
 Lisćina uralskich rěčow z ličbu rěcnikow (engelski) 


Kategorija:Rěcna swójźba