Berberske rěcy

Berberske rěcy słušaju k afroaziskim rěcam. Jo to 24 rěcow, z togo 5 wumarłych, powěda je 45 mil. luźi w pódwjacornej Africe.

 Rěcy a rozšyrjenje 

Berberske rěcy powědaju se w šyrokem źělu pódpołnocneje Afriki, wót Nila na pódzajtšu až k Atlantikoju na pódwjacorje a wót Srjejźnego mórja na pódpołnocy k Nigeroju na pódpołdnju. Pó francojskej kolonizaciji w 19.stolěśu jo wjeliki źěl Berberow z pódpołnocnej Afriki do Europy pśišeł. Głowny źěl tych Berberow jo źinsa we Francojskej.

 Pódzajtšna kupka 

 Audžila (Libyska: Cyrenaika, 3.000) 
 Sokna (Libyska: Tripoliska, 5.500) 
 Siwi (Egyptojska: Oaza Siwa, 5.000)
 Elfoqaha (Libyska: Oaza Elfoqaha w Fezzanje, wumarła)

 Pódpołnocna kupka 

Pódpołnocna kupka twori dialektny kontinuum w Marokku, Algeriskej a Tuneziskej.
 Atlaska Berberšćina: Kupka wobpśimujo někotare narěcowe kupki na pódwjacorje, marokkańskego źěla Atlasa.
 Judeo-berberiska rěc (Israel, něga Marokko, 2.000 luźi)
 Tašelhit (Marokko a Algeriska, něźi 3 mil.)
 Tamazight (Marokko, Algeriska a Melilla, něźi 9 mil.)
 Chenoua (100.000 w Algeriskej)
 Kabylšćina (Algeriska, 6 mil.)
 Zenati jo zgromadne zapśimjeśe za někotare rěcy, kótarychž teritorium rozšyrjenja dosega wót pódwjacorneje Libyskeje do pódpołnocnego Marokka.
 pódzajtšna Zenati
 Ghadames (Libyska, 4000)
 Nafusi (Libyska a Tuneziska, 167.000)
 Sened (Tuneziska, wumarła)
 Ghomara (Marokko, wumarła)
 Mzab-Wargla (Rěc Mzabitow)
 Taznatit (Algeriska, 40.000)
 Tumzabt (Algeriska, 70.000)
 Tagargrent (Algeriska, 5.000)
 Temacine Tamazight (Algeriska, 6.000)
 Rif
 Tarifit (Marokko, Algeriska, 1,7 mil.)
 Senhaja de Srair (Marokko, wumarła)
 Chaouia (Algeriska, 2,7 mil.)
 Tidikelt (Algeriska, 9.000)

 Tuaregšćina 

 Pódpołnocna Tuaregšćina
 Tamahaq/Tahaggart (Algerien, Libyen, Niger, 62.000)
 Pódpołdnjowa Tuaregšćina
 Tamašeq (Mali, Burkina Faso, 280.000)
 Tamašeq/Tayart (Niger, 250.000)
 Tamašeq/Tawallammat (Niger, 640.000)

 Zenaga 

 Zenaga (Mauretańska, 200-300)

 Njejasne rěcy 
 Guanche: wumarła rěc prawobydlarjow Kanariskich kupow (Špańska)
 Libyska rěc (Numidišćina, stara libyšćina): antikna, w pódpołnocnej Africe powědana rěc, lěbda wugódana až na źinsajšny źeń

 Literatura 

 Pśeglěd 
 André Basset: La langue berbère. Handbook of African Languages, part I. Oxford University Press, Oxford 1952
 Lamara Bougchiche: Langues et littératures berbères des origines à nos jours. Bibliographie internationale. Ibis Press, Paris 1997 ISBN 2-910728-02-1.
 Moha Ennaji (Hrsg.): Berber Sociolinguistics. (Joshua A. Fishman: International Journal of the Sociology of Language, Band 123) Mouton de Gruyter, Berlin/New York 1997. 
 Ekkehard Wolff: Die Berbersprachen. In: Bernd Heine, Thilo C. Schadeberg und Ekkehard Wolff: Die Sprachen Afrikas. Buske, Hamburg 1981, ISBN 3-87118-496-9

 Słowniki 
 Kamal Naït-Zerrad: Dictionnaire des racines berbères (formes attestées) Vol. I, 1998 ISBN 90-429-0579-4; II, 1999 ISBN 90-429-0722-3; III, 2002 ISBN 90-429-1076-3.

 Literatura k wažnym jadnotliwym rěcam 
 Jeffrey Heath: Grammar of Tamashek (Tuareg of Mali). (Mouton Grammar Library, 35) Mouton de Gruyter, Den Haag 2005. ISBN 3-11-018484-2

Kategorija:Afroaziske rěcy