Wjelicka tuja

Wjelicki tuja (Thuja plicata, syn.: Thuja gigantea) jo bom ze swójźby cypresowych rostlinow (Cupressaceae).

 Wopis 
Wjelicka tuja jo pśecej zeleny bom, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót až do 50 m. W kulturje jano wusokosć wót až do 25 m dośěgnjo.

Krona jo na zachopjeńku kjagelojta, pózdźej njepšawidłowna. Dołojce jo bejnje šyroka.

Zdonk dośěgnjo tłustosć wót wěcej ako 2 m, pśedewšym pśi starych rostlinach. Škóra jo cerwjenojta až śamnobruna a se w pódłujkostnych smužkach abo w małkich platach pušća.

Gałuzy su wopłonjone, wódorownje wótstojece a pśi rozšurowanju pó ananas wónjaju. Jich górny bok jo błyšćecy zeleny, ale dolny bok jo šerozeleny.

 Łopjena 
Spjerchlinate, gusto na gałuzy pśilěgajuce łopjena su tupe njasu krotki špick a dośěgnu dłujkosć wót něźi 3 mm.

 Kwiśonki 
Kwiśo wót měrca až do apryla. Muske kwiśonki su małke a žołtojte a stoje na kóńcykach gałuzow. Žeńske kwiśonkowe stołki su zelenojte abo mělnje cerwjene.

 Šyški 
Šyški su wogonkate, rowne a dośěgnu dłujkosć wót 1 až 2 cm. Wóni njasu pěś až šesć porow elastiskich spjerchlinow. Wogonki su krotke a kśiwjone. Zdrjałe šyški su brune.

 Stojnišćo 
Rosćo na pśirěcnych brjogach a sćinowych wótkłonach, pśi comž wót płoninow až do górow wustupujo. Ma lubjej włožne, wutkate zemje.

 Rozšyrjenje 
Rostlina jo w pacifiskej pódpołnocnej Americe wót pódpołdnjoweje Alaskeje až pódpołnocneje Kaliforniskeje rozšyrjona. Tam bom móžo starstwo wót wěcej ako 500 lět dośěgnuś.

 Wužywanje 
Rostlina se w srjejźnej Europje ako pyšnu drjewinu sajźa. Indianarje zdonki su za totemowe koły wužywali.

 Drjewo 
Drjewo jo w jědrje cerwjene, wjelgin trajne a se góźe derje wobźěłaś. Z togo se na pś. šynźele, paneele, zepěrańske grědy a płachtate sćažory zgótujo.

 Nožki 

 Žrědła  
 Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, bok 900 
 Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, bok 88 
 Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, bok 440 

 Eksterne wótkaze 

Kategorija: Cypresowe rostliny
Kategorija: Bomy