Gwězdne njebjo

Gwězdne njebjo jo
 naglěd njebja z njebjaskimi śělesami - nocnego njebja  
 a na njom z wócyma widobnych gwězdow (wótwisujuce wót wobstojnosćow wót žednych stow do tysac);
 njebjaska kula, směrowa kula abo jadnotna kula.
 antikska astronomija jo se pśedstajiła, až su gwězdy na toś tom firmamenśe ako źěl njebjaskeje sfery pśilipane.

Gwězdowe njebjo wobstoj we wěcejrazowem zmysle z dweju połojcowu abo hemisferow:
 widobne njebjo a połojca pód horicontom 
 pódpołnocne gwězdne njebjo a pódpołdnjowe gwězdne njebjo, źělone pósporomje Ekwatora (na pódpołdnjowej połojcy jo centrum ptaškoweje drogi a ma dlatogo wěcej widobnych gwězdow)
 gwězdne njebjo pódpoknocnje a pódpołdnjowje ekliptiki (pózdatna lětna cera Słyńco pód fiksgwězdami)
Za astrometriju a sferisku astronomiju jo gwězdne njebjo baza za definiciju póśěgowańskich systemow za kšute koordinaty w gwězdnem systemje, sideriske periody a za městny cas abo swětowy cas (UT). Glej k tomu teke na'' casowe systemy.

Geodeziji a nawigaciji słužy wóno pśi měrjenju absolutnych směrow, pśi ortowanju a pśi zwěsćenju formy Zemje. 
Fyzice pomóžo gwězdne njebjo pśi póstajenju inercialnego systema z pomocu zdalonych gwězdow a galaksijow.

Póśěgowański system za cas, koordinaty a fyzikaliske měrjenja se na kóńcu wótwoźiju wót gwězdnego njebja. Wažne parametry se mjazynarodnje jadnotnje definěruju, pśi comž kšywowe towaristwa astronomow (IAU), fyziki, geofyziki (IUGG) a geodetow (IAG, FIG) wusko kooperěruju.

 Galerija wobrazow: gwězdne njebjo styrich lětnych casow 
Spózy: naglěd njebja styrich lětnych casow (z gwězdnymi wobrazami) za srjejźnu Europu wokoło zeger 21 wósrjejź mjaseca w januarje, aprylu, juliju a oktobrje. 
Wobraze su wusměrjone za naglěd do pódpołdnja. 


 Glědaj teke 
 wjacorne njebjo, zajtšne njebjo, universum

 Wótkaze 
aktualne gwězdne njebjo (simulacija)
https://web.archive.org/web/20120415141322/http://www.sternenhimmel-aktuell.de/Hauptseite.htm

kategorija:astronomija