Bogatynia

Bogatynia (až do 1945 Reichenau in Sachsen, teke serbski Rychnow) jo wót 1946 pólske małoměsto a zastojnstwowe towarišnosć w Górnej Łužycy w tśikrajowem rožku mjazy Nimskeju, Pólskeju a Českeju. Bogatynia granicujo ze swójim wejsnym źělom Lědy (Trzciniec Dolny) na jsy Jeleńice (Hirschfelde), kótaryž jo był do 1945 teke wejsny źěl Jeleńicy. Na pódwjacorje a pódpołdnjowem regionje města běžy Łužyska Nysa a Smědawa (Witka). Na dłujkem zajtšu lažy Nikriša (Hagenwerder) na nimskem boku a w dłujkowuchodnem a zajtšnem směrje su milinaŕnja a jamy Turów. Nejžlěpše města su pólski Zgorzelec, Frýdlant v Čechách a nimske města Žytawa a Zgórjelc.

mini|milinaŕnja Turów

Strona Bogatynje jo pśedewšym wót brunicoweje industrije charakterizěrowana a dopomina na region Łuchow-Zły Komorow 1970tych a 1880tych lět.

Pó kóńcu wudobywanja brunice w 2040tych lětach ma blisko města nastaś Turojski jazor a z tym nejwětšy kumštny jazor łužyskego brunicowego rewěra.

mini|Tykana wjaža w Bogatinje
mini|Wobwězbowy dom zegerowy casnik (Dom Zegarmistrza)
 Stawizny 

W lěśe 1262 se wjas prědny raz ako Richinowe w wopismje cistercienskego kloštarja St. Marijiny doł pla Wostrowca naspomnjejo. Až do 1945 jo słušał Bogatynia do wokrejsa Žytawa a jo nosył nimske mě Reichenau in Sachsen.

 Měsćańske źěle 

Měsćańsko-wejsna gmejna Bogatynia jo měła dnja 30. junija 2019 cełkownje 23.083 wobydlarjow, z nich 17.436 w měsćańskem a 5.647 we wejsnem źělu.

K gmejnje słušaju slědujuce jsy (w spinkach nimske a, jolic znate, serbske mjenja)serbske mjena pó: Arnošt Muka: Serbski zemjepisny słownick Budyšyn 1895.:

 Białopole (Sommerau)
 Biedrzychowice Górne (Friedersdorf) z Pasternikom (Žitawka, Zittel), wobě wopušćenej
 Bogatynia (Rychnow, Reichenau) z Markocicami (Markarćicy, Markersdorf)
 Bratków (Blumberg)
 Działoszyn (*Kralowy Haj, Königshain)
 Gościszów (*Gozmanecy, Gießmannsdorf), wopušćeny
 Jasna Góra (Lichtenberg)
 Kopaczów (Hornje Wułdrichecy, Oberullersdorf) z Luptinom
 Krzewina (Hronow, Grunau)
 Lutogniewice (*Jasne Polo, Schönfeld)
 Opolno Zdrój (Wopalenica, Bad Oppelsdorf) z Waldom
 Porajów (Porěč, Großporitsch)
 Posada (Rusdorf)
 Rybarzowice (Rybarjecy, Reibersdorf)
 Sieniawka (Šunowk, Kleinschönau) z Małym Porěčom (Kleinporitzsch)
 Strzegomice (Dornhennersdorf), wopušćene
 Trzcieniec (Ronow, Rohnau)
 Turoszów (Derchow teke Tyrkow, Türchau) ze sydlišćomaj Trzciniec Dolny (*Lědy, Lehde) a *Čerwji (Scharre)
 Wigancice Żytawskie (WuhańćicyArnošt Muka: Serbski zemjepisny słowničk. Nakł. Maćica Serbska, Budyšin 1927, S. 29 (Online)., Weigsdorf), w lěće 2000 wopušćene
 Wolanów (Friedreich)
 Wyszków (*Maksoicy, Maxdorf)
 Zatonie (Zatoń, Seitendorf)

Jsy Gościszów, Pasternik, Biedrzychowice Górne, Strzegomice a Wigancice Żytawskie su se za Turówsku brunicowu jamu wótbagrowali. Wót njeje su rowno tak źěle sedlišćow Turoszów, Zatonie, Opolno Zdrój a Bogatynia pótrjefjone.

mini|Něgajšne dwórnišćo pśi wuskokolijowej zeleznicy Žytawa–Heřmanice; źinsa busowe dwórnišćo (2011)

 Wobchad 

W lěśe 1884 su wuskokolijowu ceru z Žytawy pśez Rychnom do Markocicach zastartowali. W lěśe 1900 jo se rozšyriło až do póstajijo česke Heřmanice u Frýdlantu a z tym pśizamknjenje k Frýdlantskej zeleznicy do Frýdlant w Čechach. Z nowymi statnymi granicami pó drugej swětowej wójnje, jo se 1946 zelezniski zwisk pśetergnuł a w lěśe 1961 dopołnje pśestał.

Dnja 8. maja 1960 jo město dostało dwórnišćo pśi nowo wótwórjonej normalnokolijowej cerje do Mikułowach.

 Noty 

Kategorija:Sedlišćo w Dolnošlazyńskej
Kategorija:Sedlišćo w Górnej Łužycy
Kategorija:Sedlišćo w Pólskej
Kategorija:Sedlišćo pśi Łužyskej Nysy