Zazakipediya:Zazakiyê Grafematikio Standard

Zazakiyê Grafematikio Standard:

 Sufiksi 
 Peybend -ış zıwano standard de naman ifade keno.
 Peybend -en zıwano standard de wextqısan ifade keno.

varyantê çekuyeçekuya standardeeslê çekuyeneticenuştoğ, vatoğ, kerdox, vıraştox-oğermenki: -oğ oɫ  dewıc, dewıj, dewız-ıc kerdış, bermayis, gırewtış, qırayis-ışfarskiyo miyanên: -ışnkerdene, kerdenı, kerden-enfarskiyo miyanên, partki: -enverên, miyanên, verin, miyanin-ênzürker, zürkar, nuşkar, wendekar, karker, karkar-karewıstki: kāre-

 Prefiksi 

varyantê çekuyeçekuya standardeeslê çekuyeneticeni-, nı-, nê- (nımune: nêweş, nêkeno)nê-ewıstki: ne-

 Zemiri 
Zemirê kesan:
pers/numvaryantê çekuyeçekuya standardeeslê çekuyeneticeRectus1.sg.ez, azezewıstki: ezêm, partki: ez2.sg.tı, tutuewıstki: tū-, farskiyo khan: tu- 3.sg.m.o, u, aw, wıopartki: ō3.sg.f.a, aya, yaa 1.pl.mamaewıstki: āhmāke- 2.pl.şıma, sımaşımaewıstki: xşmāke-3.pl.ê, iê Obliquus1.sg.mı(n), mınmı(n)partki: men 2.sg.to, tu, tü, tıto 3.sg.m.ey, yı, yi, iey 3.sg.f.aye, aya, yêaye 1.pl.mamaewıstki: āhmāke- 2.pl.şıma, sımaşımaewıstki: xşmāke-3.pl.inu, inan, yininan 

Sufiksê zemiranê kesan:
varyantê çekuyeçekuya standardeeslê çekuyeneticeezan, ezon, ezane, ezune, eza, ezu, ezo ezanfarskiyo miyanên, partki: -ān (konyunktif) tıya, tıyi, tıyê, tıyaytıyayfarskiyo miyanên: -āy (konyunktif)oyo, uyu, awooyopartki: ōawa, aya, ayawa  mayim, mayime, mayi, mayê farskiyo miyanên: -ēmşımayê, şımayişımayê farskiyo miyanên: -ēdêyê, iyiêyê farskiyo miyanên: -ēnd

Zemirê demostrativi:
pers/numvaryantê çekuyeçekuya standardeeslê çekuyeneticeRectusMaskulinno, eno, ano, ın, enno, eno Femininna, ena, ana, ınana, ena Pluralnê, enê, ani, ni, ıninê, enê ObliquusMaskulinney, eney, ani, ni, ıniney, eney Femininnaye, enaye, anaye, ınaye naye, enaye  Pluralninan, eninan, aninu, ninu, ıninninan, eninan  

 İzafe 
Kasussingular masculinesingular femininepluraleslê çekuyeRectus-ê	-a	-êObliquus-ê	-a	-an-ê farskiyo miyanên: -ān

KasusFormê be izafeymaneRectusher-ê ciran-ikomşunun (eril) eşeği (eril).her-a ciran-ikomşunun (eril) eşeği (dişil).her-a ciran-ekomşunun (dişil) eşeği (dişil).her-ê ciran-ikomşunun (eril) eşekleri (çoğul).her-ê ciran-an komşuların (çoğul) eşekleri (çoğul)Obliquusher-ê ciran-ikomşunun (eril) eşeğini (eril).her-a ciran-i komşunun (eril) eşeğini (dişil).her-a ciran-e komşunun (dişil) eşeğini (dişil).her-an-ê ciran-an komşunun (eril/dişil) eşeklerini (çoğul)	.her-an-ê ciran-ankomşuların (çoğul) eşeklerini (çoğul)	

Atributi:
funksiyonkasusgenussubstantiveadjektivemanePrädikativRectusm.sg.her-Øgewr-oeşek (eril) gridir..f.sg.her-egewr-aeşek (dişil) gridir..pl.her-igewr-êeşekler grilerdir (çoğul)AttributivRectusm.sg.her-ogewr-Øgri eşek (eril)..f.sg.her-agewr-egri eşek (dişil)..pl.her-êgewr-igri eşekler (çoğul)AttributivObliquus	m.sg.her-êgewr-i gri eşeği (eril)..f.sg.her-agewr-e gri eşeği (dişil)..pl.her-an-êgewr-an gri eşekleri (çoğul)

 Wextqıse 
Wextê nıkay (present) indicative:

varyantê çekuyeindicativeeslê çekuyeneticemanenan, manenon, manenane, manenune, manena, manenu, maneno ez manenanfarskiyo miyanên: -ān manena, maneni, manenê, manenaytı manenayfarskiyo miyanên: -āymaneno, manenuo manenopartki: ōmanenaa manena manenim, manenime, maneni, manenê farskiyo miyanên: -ēmmanenê, manenişıma manenê farskiyo miyanên: -ēdmanenê, maneniê manenê farskiyo miyanên: -ēnd

Wextê nıkay (present) continuative: 

continuativeeslê çekuyeneticeezo manenan farskiyo miyanên: -ān tıyay manenayfarskiyo miyanên: -āyoyo manenopartki: ōawa manena mao manenimefarskiyo miyanên: -ēmşımaê manenêfarskiyo miyanên: -ēdêyê manenêfarskiyo miyanên: -ēnd

Wextê nıkay (present) subjunctive: 

subjunctiveeslê çekuyeneticeez bımanan farskiyo miyanên: -ān tı bımanêfarskiyo miyanên: -ēh o bımanopartki: ōa bımanopartki: ōma bımanime||farskiyo miyanên: -ēm||
|-
|şıma bımanê||farskiyo miyanên: -ēd||
|-
| ê bımanê||farskiyo miyanên: -ēnd||
|-
|}

Wextê nıkay (present) imperative: 

{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#ECECEC"
!varyantê çekuye
!imperative
!eslê çekuye
!netice
|-
| - || - || - || -
|-
|bımane, bımanı ||tı bımane|| ||
|-
|bımano, u bımanu||o bımano||partki:  ō ||
|-
|bımano||a bımano ||partki:  ō ||
|-
|bımanime, bımanim  bımani, bımanê ||ma bımanimefarskiyo miyanên: -ēm bımanê, bımanên, bımaninbımanên  bımanê, bımaniê bımanêfarskiyo miyanên: -ēnd

Wextê veri (preterite):

indicativecontinuativeez mendanezo mendantı mendaytıyay mendayo mendoyo menda mendeawa mendema mendimemao mendimeşıma mendişımaê mendiê mendiêyê mendi

Wextê veri -gumankerdene- (perfect):

indicativecontinuativeez mendanezo mendantı mendaytıyay mendayo mendooyo mendoa mendaawa mendama mendimemao mendimeşıma mendêşımaê mendêê mendêêyê mendê

Wextê veri -raverberdene- (imperfect):

 varyantê çekuyeindicativesubjunctiveeslê çekuyeneticemendêne, mendên, mendin ez / tı / o / a / ma / şıma / ê  mendêne... bımendênepartki: -ahêndê 

Wextê veri ra raver (pluperfect):

indicativeez mend bitı mend bio mend bia mend bima mend bişıma mend biê mend bi

Wextê veri ra raver (pluperfect):

participiumnerima[y]kixeylêagentive---preteritalmendemendiyemendey

 -e / -, -ı, (-y), -ye 
 Peybend -e çekuya de maykiye ifade keno. No veng taê fekanê Zazaki de vurriyo, biyo ı ya ki nêmendo, erziyo u biyo vindi.

varyantê çekuyeçekuya standardeneticenotedae, dayedae→ aema, mae, may, mayemae

 Vocative 
 -o 
 Vocative, halê vengdayışio neri

varyantê çekuyeçekuya standardeneticeapoapobabo, bavo, bawobabo

 -ê / -yê  
 vocative, halê vengdayışio mayki

varyantê çekuyeçekuya standardeneticedaê!, dayê!?waê, wayê?

 Bıvênên / qayt ke
 Zazaki
 Zıwanê İranki
 Zıwan
 Zazakiyê Wikipediao Standard
 Zazakiyê Fonetikio Standard
 Zazaki de çekuyê ğeribi
 Standardê çekuyanê ğeriban

Kategoriye:Gramer
Kategoriye:Zazakipediya