Semsûr (wılayet)

Semsûr (be Tırki: Adıyaman), yew wılayetê Tırkiyayo. Merkezê wılayetê Semsûri bacarê Semsûriyo. Riyê erdê wilayeti pêro piya 7.572 km²yo. Dormey Semsûri de wılayetê Rıha, Meletiya, Gurgum, Diyarbekır û Qazianteb estê.

 Etimolociye 
Semsûri rê  Bizansıcan  “Perres" û  "Pordonnium” vato. Suryaniyi vanê “Klevdiye”. Semsûr, serra 757ıne de xelifey Abbasan El-Mansûri tiya gırewt û namey cı zi “Hısn-ı Mansûr” na pa.

 Tarix 
 Verdê cumhuriyeti 
Zanışbera Mıxaray Palanlidı kenden kerd. Tarixê Semsûri hetana V.M. 4000 şınayısê cı kerdo tesbit. o wextra hetana Hitit u Mitanniya kandê Semsûri mucadele kerdışi rameno. Dewleta Hititıca (V.M. 1200) destra vıciyê ênara hetana Frig dewleti serda V.M. 750 weqeyêk biya nê nusneyayo. V.M. Seserra 6ine dıma Semsûri rê Persi biye wêr. Serda V.M. 334 Kralê Makedonya İskendero Gırdi tiya grot hetana V.M. Seserra 1ine tiya İmperatoriya Selewkiyana dest mend. kralê Kommagene, Mithradetes tiya dı hakimiyeteya xo ke ilan. hetana 72 hukumdarey kerd.

Semsûri rê bahdo İmperatoriya Roma biya hakim, Romayıca zi Semsûr kerdo Suriya dı kerd Lejyon 6ıne. Roma serda 395 bi dı heti. Hetana Emewiyan cı İmperatoriya Bizansi dest mend 643. Serda 758 dı Ebasiyan tiyay gêno. Serda 958 fına kewto İmperatoriya Bizansi dest. Serda 1298 dı Memlukıca Semsûr gıroto. Semsur wahde dê Selim Ii dı kewt İmperatoriya Usmanıcan dest.

 Bahdê cumhuriyeti 
Hetan serra 1954ıne qezay Meletiya bi. 1 Kanun, 1954 de abırriya , bi sûke.

 İklım 

 Nıfus 
 Gorey serran ra nıfusê Semsûri  2010 203.000 2009 198.433 2008 193.250 2007 191.627 2000 178.538  1997 213.596 1990 100.045 1985 71.644 1980 53.219 1975 43.782 1970 31.263 1965 22.153 1960 16.487 1955 13.966 1950 11.522 1945 10.223 1940 11.522 1935 10.299 1927 - S & R 

 Zanışiye 
Serda 2006 Semsûr dı Adêman Universitesi vıraştı.

 İqtısad 
 Senayiye 
Tırkiya dı % 10 Petrol Semsûr dı vıcêno. Serdı nezdi  1.000.000 varil/ ser Petrol vecenê. Semsûr dı rocdı 400 m3 Gaz vıcêno. 

 Enerciye 
Semsûr dı  Baracê Atatürki u Baracê Karakayay estê. Ancınayısê OGey, 33 kV.dır.

 Turizm 
200px

 Referansi 

 Çımeyi 
 Siteyê Semsûriyo resmi

Kategoriye:Semsûr (wılayet)