Fransızki

Fransızki (be Fransızki: la langue française), yew zıwanê familyay Hind u Ewropao, ê gruba Romankiyano. Dınya sero 115 ra hetan 200 milyon merdımi Fransızki qısey kenê. Fransızki, dewletanê zey Fransa, Belçıka, Luksemburg u İswiçra de zıwano resmio. Labelê 54 dıwelanê binan (ninan ra zafêr koloniyanê Fransızanê kıhanan) de zey zıwanê ma u pi ya zi ey ra dıme tewr zêde qısey beno.

Texmin beno ke dınya sero dı sey milyon merdımi Fransızki zanenê. Se u vist u heşt merdımi zi Fransızki zey zıwanê ma u piyê xo ya zi zıwanê do dıyın qısey kenê. No amar vist u new dewletan de vıla biyo. Ewropa de Fransa, Monako, Belçika, İswiçre u Luksemburg de taê mıntıqan de, yew zi Afrika u Amerika de zi mıntıqanê otonoman de zıwano resmio. Fransızki kamca de qısey beno, kamca de merdımi Fransızki zanenê, ucay rê vanê Frankofon.

Fransızki zey zıwananê İspanyolki, Portekizki, İtalyanki, Katalanki u Romenki dewamê zıwanê Latinkiyo, yewê zıwananê İmperatoriya Romao.

 Tarix 
Fransızki yew zıwano Romankiyo, no zi mocneno Fransızki ke Latinki ra resao, rıçıkê cı reseno Latinki. Fek u diyalektê Gallo-Romankiyê ke zımey Fransa de qısey biyêne, Fransızki ê fekan ra veciyo miyan. Formê kıhani ê Fransızki Fransızkiyo Kıhan u Fransızkiyo Miyanêno.

Hakimiyetê Roma de şarê Galya zıwanê Fransızki musao, kerdo zıwanê xo. Cokao ke zıwanê şari verênde Fransızki nêbi, şarê mıntıqa zıwan gorê xo musao u qısey kerdo wıni zi zıwanê karakterê xoyo xısusi veto, Latinkiyê cayanê binan ra abırriyao. Nê Latinkiyê Galya zi dı letan ra abırriyaê; yewo ke Fransızki biyo, yewo bin zi Arpitki u zıwanê bini biyê.

 Têversanayış be zıwananê binan 
Cokao ke Fransızki zıwanê do Romankiyo, nezdiyê zıwananê Romankiyê binano u çekuyê xo be nê zıwanan eyni rıçıki ra yenê.

 Zazaki  Latinki  Fransızki  İtalyanki  İspanyolki  Oksitanki  Katalanki  Portekizki  Romenki kılit  clavis  clé  chiave  llave  clau  clau  chave  cheie şewe  nox  nuit  notte  noche  nuèit  nit  noite  noapte kılame vatene  cantare  chanter  cantare  cantar  cantar  cantar  cantar  cânta bıze  capra  chèvre  capra  cabra  cabra  cabra  cabra  capra zıwan  lingua  langue  lingua  lengua  lenga  llengua  lingua  limbă ca  platea  place  piazza  plaza  plaça  plaça  praça  piaţă pırd  pons  pont  ponte  puente  pont  pont  ponte  pod kılisa  ecclesia  église  chiesa  iglesia  glèisa  església  igreja  biserică xestexane  hospitalis  hôpital  ospedale  hospital  espital  hospital  hospital  spital



Kategoriye:Zıwani
Kategoriye:Zıwanê Romanki
Kategoriye:Zıwanê Hind-Ewropa