Goni

Goyni wucıdê merdıman de awa-sura ke miyandê tamaranê merdıman de yena, şına u geyrena, ey rê vaciyena. Geganê goyn/goni ra organo deverdayışınık vaciyeno. Şınasiya ke serê goyni de xebetiyeno/guriyeno cı rê Hematolociye vaciyeno. Goni be pompe kerdışê qelbi (zerre) ra resena her cayê tenê merdımi. Be nefes gırewetış u nefes dayış ra piya goyni be oksijen u karbondioksid (CO2) nefes dana organan; organan weş pey gêna. Heto bin ra a proteinan resnena hucreyan u organan.

Yew merdımo gırdbiyay de herg yew kg'ê rê 70 ra heta 80 ml goni gıneno ra. Eno zi pêro-piya teqribi keno 5-6 litra goni. Goni qandê (semedê/seba) hemoglobin sura, eno zi oksijen ra yeno. Goniya ke zêdêri oksiyenına zaf sur niya hema eke hetê oksijeni ra feqira o waxt goni tenena sur bena.

Xeylê neweşiyê doktoran şenê be tehlilê goni bışınasniyê. Coka neweşxaneyan de en zêde goni tehlil beno.

 Vılabiyayışê grubanê goniyan 
Faktorê resusi ra gune A, B, AB u 0 yo. Eke yewke goni de gereke grubê gonanê yewbinan pey bijero/bicero/bizero. Eke niya nêbi goyn bena pıhtı u tamaran dana ca u bile insan şeno bımıro. Enê 4 grubi goyni ra fına/reyna/unca 20 grubê bini estê.

Kategoriye:Beden
Kategoriye:Anatomiye
Kategoriye:Biyolociye