Buweyhi

Buweyhi ya zi Dewleta Buweyhiyan (be Farski: آل بویه āl Būya, be İngılızki: Buyids) yew dewleta verêna. Xanedanê Buweyhiyan eslen  Deylemıcê.http://www.iranicaonline.org/articles/deylamites Dewleta Buweyhiyan serra 934ıne de İranê Veroci u Iraq de saz biya. Mabênê 930-1055 de İran, Iraq u Uman de hıkum kerdo.http://www.iranicaonline.org/articles/buyids

 Tarix 
Raveri Buweyhi be 3 dewletan ra (letê Farsi, letê İraq u Reyi) mıntıqa verocê İrani de saz biyo. Serra 983ıne de hıkumdar Fena Xusrewi nê 3 dewleti kerdê yew u dewlete biya qewetıne. Buweyhi raveri 930 de merkezê İraqi feth kerdo. Bahdo mıntıqanê Kırman (945), Uman (967), Cêzire (979), Taberıstan (980) u Vergani (981) feth biyo. Serra 970ıne de xıdudê Buweyhiyan zıme de Deryayê Xezeri u Tırkiya, veroc de Uman, rocawan de Suriya, rocvetışi de Sistan biyo. Dewleta Buweyhiyan serra 1055ıne de biya xırabe.http://www.britannica.com/EBchecked/topic/86866/Buyid-Dynasty

 Kultur 
Kulturê Buweyhiyan zaf qewetın biyo. Dewrê Fena Xusrewi İraq de camiy, kutıbxaney, mektebi, xestexaney u bazari vıraştê.http://tarikheslam.com/history-iran/71-alebooye.html

 Hıkumdari 

 Letê Farsi 
 Imamudewle934-949
 Fena Xusrew949-983
 Şeref ud dewle 983-989
 Samsâm ud dewle 989-998
 Behâ ud dewle 998-1012
 Sultân ud dewle 1012-1024
 Ebu Kalıcar 1024-1048
 Abu Mansur Fulad Sutun 1048-1055

 Letê Reyi 
 Rıkn ud dewle 935-976
 Fexrud dewle  976-980
 Muayyad ud dewle 980-983
 Fahr ud dewle 984-997
 Mecd ud devle 997-1029

 Letê Iraqi 
 Muezz ud dewle 945-967
 Izz ud dewle 966-978
 Fena Xusrew(Edud ud dewle) 978-983
 Samsâm ud dewle 983-987
 Şeref ud dewle 987-989
 Behâ ud dewle 989-1012
 Sultân ud dewle 1012-1021
 Muşerref ud dewle 1021-1025
 Celal ud dewle 1025-1044
 Ebu Kalicar 1044-1048
 El Melik er Rahim 1048-1055

 Referansi 

Kategoriye:Tarixê İrani
Kategoriye:Dewletê kehani
Kategoriye:Tarixê Iraqi