Edith Södergran

Edith Södergran yew nuskar u şairê Swêdij biyo. Roc 4 nısan, 1892 dı ameya dınya u roc heziran 24, 1923 dı merd.

 Qandê sed sereyda xasekeya cüwayenı 
Emser (1992), se (100) sera şaira Swêdi Edith Södergran bi. Edith Södergran suka Rusya Sankt Peterburg dı 4 nısan 1892 ameya dınya. Piyê cı u maya cı Finland-Swêdi biyê u elaqa yê inan zi wuni wenden u nuştenı dı çınêbiyo. Maya Edith, cınyayê kêye biya u piyê cı zi nêcar biyo. Ser 1908 dı piyê Edith nêweşeya t.b.c (tüberkilos) ra mıreno u zey şıma zi zanê kı , tüberkilos o çaxana nêweşeya bê derman bi.

Çı çax piyê Edith mıreno, gıraneya (barê) cı marda cı mıl dı manena u maya cı Edith rışena mektebê do en weş. A mektebı, mektebêda en weştırê St Petersburgı (Lenıngradı) biyo. Serê dıma piyê cı şıno réhmet, Edith zi kewno senatoryum, bı nêweşeya tbc (tiberkilos). O çaxana Edith şiyês (16) serı biya.

1916 dı kıtabê xü yê "Dikter" (şiiri) neşır kena. Na kıtaba cı dı, çend şiirê ciyên meşur est biyo. A şıirê cı zi, ser hézkerdenı biya. Cayê Edith xrubê literatürê Swedi dı zaf gırd u merdım şeno vaco kı literatürê Swêdi dı rayê newe bi. Bewnê se vano şairo gırd Gunnar Ekelöf: 

 Şıirê cı 
 Rojo honık beno 
-1-

Rojo honık beno pêhetı şanı dı

destê mı ra bışmı germey

germeya guniya destê mı zeydê wesaro

destê mı tepşı, tepşı qolê mıno sıpe

tepşı hésreteya narineyda qolıncê mı...

His kerdenı héme çira weştıro

tenya jew şanı, jew şanı zeydê nêya

serey to yê gıran, ser siney mı dı.

-2-

Tı eşt, güla sura sinayênda xü

mabêno çipandê mıno sıpe

ez tepşena destanê xü yê germi

güla sura sinayenda to, o yo beno wuşkı

tı çımê serdı, wêhêr benê héme çirê

ez êy çalmey gina, kı tı danê mı

bı êya serey mı yeno cêr, ser zerida mı...-3-

heta nıka, ewro, no jew fıno, 

ez wêhêrê xü vinena

wuni bı xofa lerziyaya u 

fınêdı mı êy naskerd

nıka ez ferq kena destanê cı yê gırani 

ser qoldê mı

ka kotidıro, zey zıngıla huwatena 

mıno kêynekey

ka serbetseteya mıno cınek biyayenda mı 

u qandê çıçi dêsi vıraştê çorşman dê seredê mı

nıka destanê ciyê gıran, canê mıno 

lerzyaye tepşeno -germ-

vengê wuşkeya rastey, yeno nıka mı rê

verniyê mıno nazik, hewınê mıno nazik.

-4-

Tı vılıkê gêyra

u meywey di.

Tı piyarê gêyray

u tı dengızê di.

Tı ju cıni gêyray

u tı rıhê di.

Tı écızê... Ez 
Ez macırê no welata,

wuni werdi ca gıroto, 

zey bın gıraneya dengız dı

rojo o yo çım şıkneno zere, 

şewqê cı zeydê helqeya

u hawa xij beno mabênê ıngıştandê mı ra

merdekê mı rê va, tı êsir ameya dınya

u tiya dı suretê nasi çınyê.

Ez si biya, o kı eştê bını dengızı

ez meywa biya, o kı gırano qandê gılê xü

tiya dı o yo derg biya ser vengeya

hemberê kokı darı dı

senin şıra corê darı, kı wuca ra merdım xij beno

wuca dı pêvinenê inan çalmey hêli hêli kenê

wuca dı wazena roşa u bewna teber

dıma mıjı kı vıcêno, welatê mı ra...

 Çımey 
 Kıtabê Faruk İremet, Antolojiyê Şairê Swêdi-1 (antoloji, bı Zazaki) Stockholm 1995, İremet Yayınları, ISBN 91-972069-0-X
 Nûdem, ser 1992 Amor:2, pel 97-98-99-100 dı neşır biyo.

Kategoriye:Nuştekarê Finlanda
Kategoriye:Nuştekarê İswecıci
Kategoriye:Merdumê ke 1892 de biyê
Kategoriye:Merdumê ke 1923 de merdê
Kategoriye:Şairi
Kategoriye:Nuştekarê zıwanê Swêdki
Kategoriye:Şarê Sankt Peterburgi