Almanya

Almanya (be Almanki: Bundesrepublik Deutschland) yew dewlete ke merkezê Ewropa dera. Zımey Almanya de Danimarka, veroc de Awıstırya û İswiçre, rocawan de Fransa, Luksemburg, Belçıka, Holanda, rocvetış de Polonya û Çekıstan estê. Paytextê Almanya Berlino. 

 Tarix 

Dewleta Almanya eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla); 16 eyaleti estê. Almanya Federale ezaya NATOy, Yewiya Ewropa, Mıletê Yewbiyayey, G8 û G4iya. 

Yewiya Almanya serra 1871ıne de vıraziya. Verê coy, dıwelê xoyê padişayiye (qraliye) zaf biy. Feqet Herbê Dınyayê I. û II. de dewleta Almanya kerd vindi. Herbê Dınyayê II. de dewleta Almanya biye letey, Almanyaya Rocvetışi û Almanyaya Rocawani niyay ro. Serra 1989ıne de dıwelê Almanya biy yew, amey pêser.

 İklım 
İklımê Almanya zaf honıko. Hetê zımey (vakurê) Almanya serdıno. Semedê Gulf Streami (awa honıke) ra hewayê Almanya zaf serdın niyo. 

 Sûki 
Sûkê gırdi:
 1. Berlin, nıfus: 3.391.407. 
 2. Hamburg, nıfus: 1.736.752. 
 3. Munix, nıfus: 1.296.537. 
 4. Köln, nıfus: 975.907. 
 5. Frankfurtê Maini, nıfus: 657,126. 

Sûka Frankfurt am Maini zaf raver şiya. Frankfurt de banê xeylê berzi estê; Frankfurt bacarê dewizio, paytextê borsayo, merkezê iqtısadê Almanya û Ewropayo.

 Nıfus 

Nıfusê Almanya 83 milyono. 7 milyon merdumê ğeribi estê. Şarê Zazayan û Tırkan, Kurdan ra û ê binan ra zi Almanya de cıwiyenê. İtalyani, Sırbi, Xırwati, Boşnaqi, Urusi, Yunani zi estê. Romani (Aşıqi), Sorb û Danimarkıci zi rew ra estê, nê şenıkiye (eqalliyet) mariyenê. Sorb û Danimarkıci wayirê heqa zıwan û kulturê. Sorbi zafêr rocvetışê Almanya de cıwiyenê.

Dinê Almanya Xıristiyaniya (itıqadê mıletê Almani Protestan û Katoliko), feqet dino resmi niyo. Tayê Mısılmani, Musewiy û ateisti ki estê. Zıwano resmi Almankiyo.

 Coğrafya 

Sindorê Almanya 357,021 km2 ca tepışeno.  349,223 km2 xo kerê ra, 7,798 km2 xo çımey awan ra  arêbiyayo. Almanya gorey senciya erdi Ewropa de 7ıne, Dınya dı 63ıne rêze dera. Almanya dê cayo tewr berz koyê 
Zugspitzeyo. Berzeya nê koy 2960 metreya. Cayanê berzan ra cayanê nımıza resayış serê Rhine, Elbe û Tuna sera beno.

 İdare 
Almanya de 16 eyaleti (Bundesland), 39  Warey (Regierungbezirk), 429 qezay (Kreis), 11130 reyi belediyey (Gemeinden) estê.

 Eyaleti 

 Baden-Württemberg	
 Bavyera	
 Berlin	
 Brandenburg	
 Bremen		
 Hamburg		
 Hessen		
 Meklenburg Pomeranya Veri	
 Saksonya Cêrêne	
 Renê Zımey-Westfalya	
 Renland-Palatinya	
 Saarland	
 Saksonya	
 Saksonya-Anhalt		
 Şleswig-Holştayn	
 Thuringiya

 Ekonomiye 

Ekonomiya Almanya zaf qewetına. Ewropa de rêza yewıne dera. Feqet rocawanê Almanya zaf peyser mendo. Teknolociya Almanya zaf be qaliteya. Almanya zaf wasıtan (otomobilan) vecena. Volkswagen, Opel, BMW, DaimlerChrysler (Mercedes) Almanya de vıraziyenê. İdxalatê (eksport) Almanya zafo. Almanya hetê idxalat ra dınya de rêza yewıne dera. Dınya de 500 şırketanê tewr gırdan miyan de 37 şırketê Almanya estê. Nê tewr gırdi ki Daimler, Volkswagen, Allianz SE, Siemens, Deutsche Bank, E.ON, Deutsche Post, Deutsche Telekom, Metro û BASFê.Global 500 Almanya, resayış = 26-11-2007

 Gıreyê teberi 
 Sitey Almanyao resmi 

 Çımey 




Kategoriye:Almanya