Wextqıse

mana
Wextqıse, çekuya ke zıwan de ‘kerdene, hal u biyaena’ çi ya ki merdumi ifade kena.

antene
Zazaki de wextqısey gorey kes, amare, wext, modus u cınsi anciyenê. 

rabırriyaene
Cumla de cagırewtena wextqısan ra gore, wextqıseyê pırri u wextqıseyê yardımkerdoği estê. 

Hetê awankerdışi ra ki wextqısey bırriyenê ra (yanê rıstım, cumla de cagırewtene u mana). 

aktif u pasif
Zazaki de dı cınsê wextqısan estê, nê aktif u pasifê. Halê wextqısan hetê kerdoği ra 'aktif'o u hetê biyaoği ra ki 'pasif'o.

transitif u intransitif
Gorey halê wextqısan be obje ra, wextqısey bırriyenê ra dı gruban. Nê wextqıseyê transitif u intransitifê. Wextqıseyê ke objeo direkt gêne /cênê cıra wextqıseyê transitifi, êyê ke objeo direkt nêgêne /nêcênê ki cıra wextqıseyê intransitifi vaciyenê.

partizip
Wextqısan ra gorey zemiranê kesan ra partizipi yenê meydan. Nê yenê mana sıfet u naman. Ninan ra dı hali estê, nê agentivpartizip u präteritalpartizipê. 

partizipnerima[y]kixeylêagentivpartizip-oğ-oğe-oğipräteritalpartizip-e-iye-ey

wextqısan ra vıraştena naman
Eke rıstımê wextqısan ra dıme peybend -(y)ış ame, nê benê name. Labelê mesderê wextqısan ki merdım şeno (cumla de) zey naman bıgêro /bıcêro.

mesder
Mesderê wextqısanê Zazaki ebe peybend -ene qediyeno. No peybend bestiyeno ra rıstımê (wextê veri) wextqısan.

rıstımê wextqesan
Zazaki de hirê rıstımê wextqesan estê.

rıstımê wextê nıkayrıstımê wextê verirıstımê modusê waştene-en--ø-, -d-, -t-, -ıt-, -na-, -a-, -iya-, -niya-bı-…rıstımê wextqısey (bê rıstımê wextê veri)

Wextqıseyê Zazaki ebe rıstımê wextê veri u peybend -ene vıraciyenê. Ninan ra Zazaki de heşti grubi estê:

- rıstımê wextê veri be -ø

- rıstımê wextê veri be -d

- rıstımê wextê veri be -t

- rıstımê wextê veri be -ıt

- rıstımê wextê veri be -na

- rıstımê wextê veri be -a  

- rıstımê wextê veri be -iya

- rıstımê wextê veri be -niya

Kategoriye:Gramer
Kategoriye:Wextqıse