Belucki

Belucki, yew zıwanê do İrankiyê zımeyê rocawaniyo ke verocê rocakewtena İrani, verocê Efğanıstani û rocawanê Pakıstani, yanê Belucıstan de qısey beno.

Belucki de, zey Rexşanki (Serhedki), Pencgurki, Kelarki, Serawanki, Laşarki, Kêçki, lehçeyê verê dengızi û Beluckiyê rocakewtena Hilli, mıxtelıf diyaleki estê.

 Gramerê Belucki sero 
 Peybendê şexsan 
Yewkek
ŞexısPeybendê BeluckiPeybendê Zazaki1.–â(n)-an2.-e-ay3.-i-o (neri) / -a (''ma[y])

Xeylê
ŞexısPeybendê BeluckiPeybendê Zazaki1.–ê-ime2.-e-ê3.-â-ê

 Halê nameyan 
Belucki de dı halê nameyan estê: 

-HalEbe Latinki1.halo raştcasus rectus2.halo çewtcasus obliquus

 Halo raşt de zemirê kesan 
BeluckiZazakimaneztotıâo (neri) a (ma[y])mâmaşumâşımaânê

 Halo çewt de zemirê kesan 
BeluckiZazakimanâmı[n]tarâtoây[d]ey (neri) [d]aê (ma[y])mârâmaşumâ râşımaâyân[d]inan

 Zemirê wayiriye 

BeluckiZazakimanîyê mı[n]tayyê toâyîyê [d]ey (neri) yê [d]aê (ma[y])meyê maşumeyê şımaâyânîyê [d]inan

 Wextqıseyi 
Belucki de halo ergatif ki esto. Cokawo ke antışê wextqıseyan, wextê veri de goreyê wextqıseyanê transitif û intransitifan beno:

 Wexto verên [ebe xo diyo] (preterite) 
wextqıseyo intransitif 

BeluckiZazakiman şutôez şiyane

 Wextqıseyo transitif 

BeluckiZazakimanâ guştmı[n] vat

BeluckiZazakimanâ tao dîstmı[n] tı diya

 Wexto verên [gumankerdene] (perfect) 

BeluckiZazakiman şutagôez şiyanemanâ guştamı[n] vato

 Wexto verêni ra raver (pluperfect) 

BeluckiZazakiman şutagitôez şi bimanâ guştagamı[n] vati bi

 Wexto verên [raverberdene] (imperfect) 

BeluckiZazakiman buşutenôez bışiyênemanâ buguştenomı[n] bıvatêne

 Alfabeyê Belucki 
Aa, Áá, Bb, Dd, Ďď, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh, Ii, Íí, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Řř, Ss, Šš, Tt, Ťť, Uu, Úú, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz, Žž.

 Herfê vengıni 
Belucki de hirê herfê vengınê kılmeki (a, i, u), panc ki herfê vengınê dergi (â, î, û, ê, ô) estê.

 Diftongi 
Belucki de dı diftongi estê: ay, aw

 Bıvênên 
 Qısebendê Belucki

 Çımeyi 
 Elfenbein, 1989 u Jahani, 1989
 Xerita diyalektanê Beluçki

Kategoriye:Zıwani
Kategoriye:Zıwanê İranki