Migraine

migraine ( zuɣu yaali taliga) nyɛla zuɣu yaali bal' shɛli din kanna di pa taba zuɣu ka ni tooi nyɛ zaɣ' balli bei din tɔhiri pam. Di tooi ŋmaari zuɣu yaɣili bei di pirigili ko n-yaara ka ni tooi paai hawa di baa shɛm hali ni daba ata.  Di kanna ni nahingbana kaman tiri kuɣbo, tibu, ni gbaa maŋ ka che niɣilimbuɣim , vuri bei nyɔm  Birim maa toi kpaŋsira di yi niŋ ka a tumdi tuun' kpɛma. Ban mali zuɣ' yaali ŋɔ maa  tooi nyari lahama "aura "kaman nimbihi biɛrim bei din ŋmani lala ka di wuhiri  ni di ku yuui, zuɣu yaali ni kana. as PDF  Saha shɛŋa mi lahama maa ni tooi kana, ka zuɣu yaali ti be doli di nyaaŋa.

Zuɣu yaali taliga tooi kanna ka din tahirili tooi nyɛ daŋ soli ni bei sambani  niriba ata puuni, niriba ayi ni tooi malli ka di nyɛla daŋ puuni doro n-nyɛli. "Hormone "taɣibu gba tooi che ka zuɣu yaali balli ŋɔ maa tooi nahindi bidibisi saha shɛli bini zoora n-gari bipuɣinsi amaa ka lee mali yaa paɣaba puuni gari dabba. Zuɣu yaali taliga baligirmi di yi ti niŋ ka paɣa mali puli, bei ka o sɔrlim ŋmaai.   Din che ka lala niŋdi o pala bini baŋ sheli naagi. Amaa bi yɛliya , ni zuɣu puri mini ʒi soya mali nuu di puuni.

Tulli ti shɛŋa bini mali ŋmaari zuɣu yaali ŋɔ nyɛla ti shɛŋa din ŋmari bɔrimi kaman "ibuprofen "mini "paracetamol "(acetaminophen), ni ti shɛŋa din ŋmaari tiri ni gbaa maŋa ka che bin shɛŋa din tooi tahiri zuɣu yaali maana. Ti shɛŋa din gahim kaman"triptans" bei "ergotamines"  gba nyɛla din ŋmari li , di yi ti niŋ ka ti shɛŋa din pun bol' maa ni tum.. Bi tooi mali " Caffeine" gba pahiri ti shɛŋa din pun bol' maa ni. Ni tooi mali ti shɛŋa ka bi mali taɣiri zuɣu yaali ŋɔ kandi na kaman "metoprolol", "valproate", ni " anti-CGRP monoclonal antibodys".

Duniya puuni, kaman niriba 15% malila zuɣu yaali taliga. Di galisiya ka di piini bi pali tali ni, ka lee mali yaa ninkurilim ni.Zaŋ gbaai 2016 zaŋ kana, di pahi dɔri shɛŋa din lebigiri niriba na mo nima  Tooli din buɣisi zuɣu yaali taliga n-nyɛ" Ebers Papyrus" din sabi yuuni 1500 BC Egypt Kurili.  Yuli din nyɛ migraine, yila Greek ἡμικρανία (hemikrania) na, " zuɣu yaali din gbaagi zuɣu pirigili" 

 References 

Pubu:Translated from MDWiki