Nipah virus infection

Nipah virus doro  nyela dori sheli din yiri binneen'sheba bini boli viruses la puuni na, dini n nye "Nipar Virus" Doro ŋo nahingbana puuni sheli n nye: ningbina  biisim, kohingu, zuɣu yaali , vuhum fabu ni hankali ni yibu. Di yi ti niŋ ka doro ŋo moo ni ni, niri ningbuna ni tooi che tumbu kamani dabaa yi. Ka saha sheŋa di yi niŋ ka doro ŋɔ yi gbaagi nira, di ni tooi tahi morilim na o zuɣu puri ni, beei ka di che ka doɣu darigiri lala nirimaa , hali gba di yi ti niŋ ka o kpaŋ naagi.

Lala Nipah virus (NiV) ŋo nyela din be "Henipavirus" binnɛma la puuni. Ka nye din zoogi ka di be zona ban diri binwola ni. Di nyɛla din ni tooi yi niri ni n loogi so, bee ka di yi binkobiri ni n loogi daadama. Ka di loobu maa doli ningbuna niŋbu ni binshɛli din pun mali doro maa. Poi ka bi naayi ti yɛli ni so mali lala doro ŋo, bi yɛn zahimla nahingbana shɛŋa din be o ni, ka lahi voogi o ʒim n niŋ vihigu.

Hali ni yuuni 2023, doro ŋo daa nyela din ka tim, ka tim daa lahi nye din kani din yen gu ka taɣi niriba ka che lala doro maa. Niri ni yen gu o maŋ ka che lala doro ŋɔ, di tu ya ni o gu o maŋ ka che zona, ni kuruchunima ka lahi nye ŋun bi diri binnɛma ni pun di binwoli sheŋa ka che. Silimin goli May yuuni 2018 saha , vihigu daa wuhiya ni doro ŋo daa nyela din gbaagi niriba ban kalinli yisi kobisiyopoin, ka lala niriba ŋo kobigu puuni vaanbu pihinahi hali ni vaabu pihiyopoin naanu daa koŋ bi nyevuya. Silimin goli May yuuni 2018, doro ŋo daa nyela din kuli yirigi Kerala tingbani ni, yaɣi shɛli bi ni boli "Indian State" ka daa nye din ku niriba pinaayopoin.

Doro ŋɔ nyela bini daa tuui baŋ shɛli yela yuuni 1998, dini daa niŋ ka di daa kuli yirigi Malaysia tingbani ni, ka binnɛŋ ŋo daa leei nye bini tuui yihi sheli yuuni 1999. Malysia tinkpan'bila shɛli yuli ka bi zaŋ n ti lala doro maa, Sungai Nipah. Doro ŋo nyela din ni tooi gbaagi kuruchunima gba, ka lala ŋo zuɣu Malaysia kpamba daa nyɛla ban ku kuruchunima pam yuuni 1999, din yen baligi doro maa ti~pn maa ni.

 Kunduvihira 

Pubu:Translated from MDWiki