Iroko

Iroko (Yoruba: Ìrókò) nyɛla ti titali din dari kpema ka yina yaɣi shɛli din yuli booni west coast of tropical Africa la,  ka lala tia ŋɔ nyɛ din ni tooi niŋ yuun kɔbisinu tingbani yaangizuɣu. Ŋa nyɛla yu shɛli din yɔli ka bɛ mali li n tiri genus Milicia, ka di niŋ ka tihi balibu buyi nyɛ din ŋmani tabi pam , kamani  Milicia excelsa mini Milicia regia.


Di yuya bali shɛŋa ni 
 Yoruba : Ìrókò, Ùróko
 Gbe languages : Loko, Roko
 Igbo: Ọ́jị̀
 Edo : Uloko
 Urhobo : Uno
 Akan languages : Odum
 Kikongo : Kambala
 Ijaw : Olokpata
 Ejagham : Nsan

Di tum
Lala tia ŋɔ taabɔ nyɛla din mali tuma pam nti dundɔŋni mini sambanni zaa n ti pahi ŋarima malibu, duri pilibu,  kuɣusi malibu, n ti pahi punti malibu zaa.   Binshɛɣu din gbai yuma 1990s polo, di daa nyɛla bɛ ni zaŋdi shɛli n niŋdi bɛ ni boli shɛli ni txalaparta la, ni  Basque yila yilibu nɛima din daa yirina dari puuni la ka di nyɛla di kukoli maa nyaɣisim zuɣu. Iroko nyɛla kali puuni tia zaɣi yini.   Iroko dari daa nyɛla dashɛli bɛ ni daa piigi nti bɛ ni mi shɛbi ni pews la din be  Our Lady of Peace Basilicala.Di dari nyɛla din yuuri pam,  ka dii bi bɔri tibbu saha kam .

 Zuliya nim dihitabili 
Tia maa nyɛla zuliya nim pam ni zɔra dibahi bahindi di ni pili yaɣishɛŋa ni, ka di lala ŋɔ zuɣu, di shɛŋa min zani hali n ti namdi zuliya. Yoruba nim nyɛla ban dihi tabili ni tia maa nyɛla din mali dabara,  ni ka ninsali kam ŋun nya Iroko doo ŋɔ o ninaayi nyɛla ŋun yan kpe yinyari bee n kuli kpi yɔnyɔm. Yoruba nim zuliya ni, daadam kam ŋun ŋma Iroko tia ŋɔ nyɛla ŋun bɔ tuuta kara nti o maŋ mini o daŋ zaa, hali diyi ti niŋ ka bɛ bɔri ni bɛ ŋmaai Iroko tia,  ti tumi ni bɛ suhi adua poi n gu bɛ maŋa.

Bɛ lan malila dihi tabili ni tia maa shii bee o dabara maa nyɛla bin shɛɣu niribi ban mali Iroko dari n kuri bukaata bɛ yinsi ni wumdi shɛli ni bɛ tibaayi di ni niŋ ka o lala dabara ŋɔ nyɛ din ni tooi be dari maani maa.  Nigeria tingbanni,  Iroko tia ŋɔ dari nyɛla din dii ka yaa ka ŋa daliri nyɛla tingbani maa tam maa sani ka di yi . Salo ban be Western tingbanni nyɛla ban mi Iroko tia ŋɔ  dari ni  "poor man's teak".

 Gallery 

Kundivihira

External links

 Toxic woods  (HSE)

Category:Wood
Category:Trees of Benin
Category:Yoruba mythology
Category:Plant common names
Milicia
Category:Moraceae genera
Category:Dioecious plants
Category:Plants described in 1909