Dagbaŋ Nama Lahabali

1. Dagbaŋ zaa na' zuɣu n-nyɛ Yaan Naa.

2. Yaan Naa yi kani, Dagbaŋ sulinsi bɛla kuɣu Naa nua ni

3. Tɔloŋ naa n-nyɛ Yaan Naa wulana.

4. Kumbuŋ naa mi n-nyɛ Yani Kpanalana mini sapashini

5. M ba Duɣu n-nyɛ ŋuni mali saamba n-kpɛri YAAN NAYILI.

6. Kuɣu Naa n-nyɛ Yɔɣu kpamba kpɛma.

7. Namɔɣila nyɛla Yani kpambaliba

8. Yani nabihi bi nyari Baɣili Yani nabia yi nya Baɣili bee n-chaŋ Baɣili o ku lahi o ba yili

9. Sapashini tali pilila naa Gariba saha.

10. Sapashinnima ʒiinila kuɣisi zuɣu.

11. Sapashinnima ŋmɛrila dawule, kambɔdaliga bɛɛ luŋa. Dagbamba lahi booni sapashinnima la kambɔnsi

12. Yani kamonakpɛma n-nyɛ sapashinnima zaa kpɛma

13. Naa Zanjini saha ka zipilsi pilibu, bɔbisi bɔbbu, kuli sɔɣibu ni yɛri sɔbu pili.

14. Naa kpambaliba puuni, sapashinnima m-pindi Nayili zɔŋ

15. Naa Luro daa di tinsi n-ti paai pihi ka naa yi paai Yɔɣu Tɔlandi

16. Naa Luro bihi ban di yani ( Yoɣu tolandi ) m-bɔŋɔ:

A. Zuu Tituɣiri

B. Zaɣili

C. Zokule

D. Gungɔbili ( Nabifaralana )

18. Naa Luro ma yuli m-booni Bɛ tam bɛ piligu

19. Naa Luro paɣ' Yuri n-nyɛ Kɔyibga

20. Zuu Tituɣiri ma yuli m-booni 

20. Dagbaŋ malila tɔbu bihi di baa ata. Tɔbu bihi maa n-nyɛ :

A. Sunsuuni tɔbu nuu

B. Nu'dirigu tɔbu nuu

C. Nu'zaa tɔbu nuu

 Tɔbu Nuu Biɛhigu 

1. Kamɔnakpɛma mini Achiri m-be sunsuuni tɔbu nua maa

2. Damankuŋ mi m-be tɔbu nua din nyɛ nudirigu maa

3. Chirifo mi bela nuzaa polo tɔbu nuu maa

 Dagbaŋ Nam Shɛŋa ŋan Bi Dira Yira 
Dagbaŋ Nam Shɛŋa ben ka bi dira yira. Nama kamani Tindaani bi diri yira.

Tinsi beni ka nira yi di ŋa a bi lahi yiri loori tiŋa. Hali gba a yi nyɛla yan nabia gba, soli kani ni a yi n-looi nam. Lala nama maa shɛŋa m-bɔŋɔ:

A. Toloŋ

B. Gukpegu

C. Naantoŋ

D. Kumbuŋ

E. Gushegu

F. Yɛlizoli ( Zabizuɣu )

 Tinsi Bee Nama ŋan Diri Yira 
Tinsi bɛɛ Nama ŋan diri yira gba be Dagbaŋ ka a yi kuli di ŋa a mali soli ni a yi n-looi tiŋshɛli bɛɛ nam shɛli. Lala nama bɛɛ tinsi maa m-bɔŋɔ :

1. Bamvum

2. Saginarigu

3. Savulugu

4. Tampioŋ

5. Mioŋ

 Yaan Nabihi Nama 
1. Mioŋ

2. Savulugu

3. Kariga

4. Saŋnarigu

5. Banvum,  ni di pahi pahi

To amaa n ni kali tiŋshɛŋa ŋɔ yaansi gba tooi diri di shɛŋa kamani,  Bamvum, Sagnarigu ni din pahi

 Yani Gbaŋlannima Nama 
Niri yi pun ka nam ka yɛn ʒini yani gbaŋ, faa shee ka bi leegi o nama ŋɔ zaɣ yini ka o naai ʒini gbaŋ maa.

1. KAMPAKUYA NAA YILI

2. BƆLIŊ NAA YILI

3. GUSHEE NAA YILI

 Yaan Naa Paɣiba Nama 
1. Gbanzaliŋ

2. Katini

3. Galgban

4. Solɔɣu

5. Koyibga

 Nabipuɣisi Nama 
1. Kpatua

2. Gundonaa

3. Kiluɣu lɔɣu

4. Shiliŋlana

 Afanima Nama 
1. Limam, ŋun n-su giŋli puhi bahi kum zuɣu di yi niŋ ka so kani Tiŋ ni.

2. Naayim n-nyɛ ŋun pa tiŋlimam zuɣu afanima ni.

3. Yɛrinaa n-nyɛ ŋun suri kum kom di niŋ ka so kpi tiŋ ni.

 Nakɔhinima Nama 
1. Nakɔhinaa

2. Baba

3. Taribabu

 Machelinima  Nama 
1. Sonaa

2. Bɔrigu

3. Faamuru

4. Zaŋa naa

 Lunsi Nama 
1. Namonaa

2. Luunaa

3. Sampahinaa

4. Tahanaa

 Sapashinnima Nama 
1. Kamonaa

2. Achiri

3. Chirifo

4. Boaru

5. Montana

6. Takoro   ni din pahi pahi

 Tiŋnaa Kpambaliba 
Tiŋnaa kam malila o kpambaliba ban sɔŋdi tiŋ maa gbɔbbu. Kpambaliba maa shɛba m-bɔŋɔ:

1. Wulana : ŋun m-pa naa zuɣu kpamli polo

2. Kpanalana : ŋun gba mi m-pa wulana zuɣu kpamli polo

3. Gusheenaa

4. Yimahinaa

5. Zaɣiri naa ( zayurinaa ) o tuma zoya nayili n-gari kpambalib maa zaa.

A. Ŋun tariti nayili tarili

B. Ŋun ka naa timda ka bolindi nira ŋun tum taali na nayili

C. Ŋuna n-lahi deeri pini n-tiri naa.

D. Bi yi lahi yɛn fiɛbi ŋun tum taali nayili ŋuna n-lahi yɛn fiɛbi o

 Kundivira 

Pubu:Nama
Pubu:Kali