Pukpariba

pukpariba nyɛla ban tuma nyɛ kobu bee ban tumdi  pu tuma. Pukpariba tooi zoola tinpkpaŋsi (tinsi din na dii ka leb'ginsim). Yuuni 2020 la, vihigu daa yina wuhi ni Ghana tuutumdiba ni pukpariba su la vaabu pihi nahi ni yini, tobu yim (41.1%) bee vaabu pihinu ni yini,tobu bu nu (51.5%).http://www.fao.org/3/i2953e/i2953e.pdf

 Pukpariba piligu 

 Bɛ daanfaani 
1.Pukpariba soŋdi tiŋgbani ka bindira niŋdi bayana.

2. Pukpariba lahi tabiri soŋdi biɛhiguni ni pu zuru ka daa bilim chani viɛnyɛlinga.

3.Binniɛma ban be yori ni gba diri la pukpari ni ko shɛli ka na bi kpuɣi.

 Pukpariba barina nima 
Pukpariba mali anfaani n ti tingbani,amaa bɛ tuma ŋɔ lahi shɛŋa lan nyɛla din mali barina tinŋgbani yaangi zuɣu. Barina nima ŋɔ shɛli n-nyɛ, di che ka kom ʒiri tankpaɣu chana, pukpariba lahi nyɛla ban ŋmari tihi ka polo niŋdi ka bɛ kora. Pukpariba ni lan mali ti shɛŋa kamani "D.D.T" ni tooi ku binkobiri bee nisalinima gba. Lala tima ŋɔ nyɛla din ni tooi saɣim ti kulibona gba. 

 Pukpariba ni kɔri sham 
Pukpariba kori la saa yi ti mira (shɛɣu ni).Saha din gari pukpariba daa mali kuya kori viɛnyɛlinga.Amaa saha ŋɔ puuni tarata nima ka pukpariba pa mali kora.Pukpari yi ko ka Mahali be tiŋgbani ni, o biriti la o binbira ni nyɛ shɛli.Binbira ŋɔ yi bili naai, pukpariba ŋɔ doli mi maani mɔri ka cheri bindira. Lala ka bu yɛn yuli binbila ŋɔ hali ka di ti kpaŋ n lee din ni tooi di, ka bɛ naan yi yihili kuli yiŋa ka sali nima ti di.

 Kundivihira