Richard Lloyd-Jones

Gwas sifil o Gymru oedd Syr Richard Anthony Lloyd Jones KCB (1 Awst 1933 – 22 Mehefin 2025). Gwasanaethodd fel Ysgrifennydd Parhaol y Swyddfa Gymreig, 1985–93.

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Lloyd-Jones yn Sculcoates, Swydd Efrog, yn fab i Robert Lloyd Jones ac Anne Page. Roedd ei dad yn hanu o Fethesda yng Ngwynedd ac yn reolwr gyda'r National Provincial Bank. Roedd ei fam yn hanu o Northampton. Cafodd ei addysg yn Ysgol Long Dene yn Edenbridge ac Ysgol Uwchradd Nottingham, cyn ennill MA yng Ngholeg Balliol, Rhydychen.

 Gyrfa 
Ymunodd â'r Morlys ym 1957 fel Ysgrifennydd Preifat Cynorthwyol i Arglwydd Cyntaf y Morlys, 1959–62. Gwasanaethodd fel Ysgrifennydd Preifat i Ysgrifennydd y Cabinet, 1969–70 ac fel Ysgrifennydd Cynorthwyol yn y Weinyddiaeth Amddiffyn, 1970–74. Ymunodd â'r Swyddfa Gymreig ym 1974 fel Is-ysgrifennydd, 1974–78; Dirprwy Ysgrifennydd, 1978–85; ac Ysgrifennydd Parhaol, 1985–93.

Roedd ganddo sawl rôl amlwg arall, gan gynnwys cadeirydd Cronfa Elusennol y Gwasanaeth Sifil, 1987–93 a Chyngor Celfyddydau Cymru, 1994–99; Aelod o Gyngor Ymgynghorol Cyffredinol y BBC, 1994–96; ac Is-gadeirydd Pwyllgor Tywysog Cymru, 1993–96.

Roedd yn llywydd Ramblers Cymru 1993-2011, ac yn is-lywydd Ramblers GB o 1998 hyd at ei farwolaeth.

Fe'i penodwyd yn Gydymaith Urdd y Baddon (CB) yn Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 1981 a'i urddo'n farchog yn yr un urdd (KCB) yn Anrhydeddau Pen-blwydd 1988.

 Bywyd personol 
Yn 1955 priododd Patricia Avril Mary Richmond (bu farw 2002) a chawsant ddwy ferch. Priododd am yr ail dro, yn 2005, â Helen Margaret Yewlett (née Lewis). Roeddent yn byw yn Radur, Caerdydd.

Roedd Helen yn beiriannydd siartredig a weithiodd yn ddiweddarach fel athrawes Cyfrifiadureg yn Ysgol Gyfun Ystalyfera. Fe'i etholwyd hi yn gynghorydd yn cynrychioli ward Radur a Thre-forgan ar Gyngor Sir Caerdydd yn 2022. Gwasanaethodd fel Dirprwy Arglwydd Faer Caerdydd am y flwyddyn ddinesig 2024/25 ac yna Arglwydd Faer am weddill ei thymor yn dilyn marwolaeth yr Arglwydd Faer, y Cynghorydd Jane Henshaw ym mis Medi 2024.

Bu farw Lloyd-Jones ar 22 Mehefin 2025, wedi salwch byr, yn 91 mlwydd oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1933
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Gweision sifil o Gymru
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Balliol, Rhydychen
Categori:Pobl o Gaerdydd