Dewi Bryn Jones

Dewi Bryn Jones yw enillydd Medal Gwyddoniaeth a Thechnoleg yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 2025. Mae'n wyddonydd cyfrifiadurol ac yn arloeswr ym maes technolegau iaith a thechnolegau lleferydd Cymraeg. Gweithiodd ers 2002 yn yr Uned Technolegau Iaith yng Nghanolfan Bedwyr, Prifysgol Bangor, lle mae'n arwain tîm o ddatblygwyr meddalwedd. Fe'i derbyniwyd i Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llŷn ac Eifionydd 2023 yn 2023, gyda'r enw Dewi Bryn./www.bangor.ac.uk Gwefan Prifysgol Bangor; Adroddiad Blynyddol Gorffennaf 2024; adalwyd 16 Awst 2025.

 Bywyd a Gyrfa 
Ganwyd Dewi Bryn ym Mhwllheli, Gwynedd a graddiodd mewn Gwyddoniaeth Gyfrifiadurol o Brifysgol Efrog. Ar ôl graddio, gweithiodd mewn cwmnïau technoleg yng Nghaergrawnt, Zürich, a Helsinki, y Ffindir. Yn Helsinki, roedd yn gyfrifol am gyfieithu a lleoleiddio meddalwedd Netscape Navigator. Mae ei gyfraniadau nodedig yn cynnwys datblygu'r pecyn meddalwedd Cysgliad, creu'r cynorthwyydd personol Macsen, a datblygu'r ap Lleisiwr.golwg.360.cymru; Teitl: Dewi Bryn Jones yn ennill Medal Gwyddoniaeth a Thechnoleg yr Eisteddfod; adalwyd 14 Awst 2025.

Dychwelodd i Gymru i weithio i gwmni Draig Technology Cyf., cyn symud ymlaen i Ganolfan Bedwyr yn 2002. Ers hynny, mae ei waith yn yr Uned Technolegau Iaith wedi bod yn allweddol i ddatblygiad technolegau Cymraeg yn y byd digidol: yn ôl yr Athro Deri Tomos, cyn-enillydd y Fedal Wyddoniaeth, “Mae Dewi’n byw ym myd cyfrifiaduron – mae’n rhan greiddiol o’i fywyd, ac rwy’n siŵr ei fod wrth ei fodd gyda’r anrhydedd hwn.”

Mae'n darlithio ar gwrs Meistr mewn Technolegau Iaith ym Mhrifysgol Bangor. Dewi Bryn wnaeth oruchwylio'r PhD cyntaf ym maes technoleg lleferydd drwy gyfrwng y Gymraeg.

 Cyfraniadau Nodedig 
Mae cyfraniadau Jones i dechnoleg iaith y Gymraeg yn cynnwys:
 Cysgliad: Ailysgrifennodd y cod ar gyfer y gwiriwr sillafu a gramadeg Cysill a bu'n arwain y gwaith o ddatblygu'r pecyn meddalwedd Cysgliad (e.e., gwiriwr sillafu, gwiriwr gramadeg, ac offer thesawrws).
 Ap Geiriaduron - un o'r datblygwyr.Porth Termau Cenedlaethol Cymru. Adalwyd 16 Awst 2025.
 Macsen: Creodd yr ap Macsen, sef y cynorthwyydd personol Cymraeg cyntaf, sy'n ymateb i orchmynion llais Cymraeg.
Lleisiwr: Datblygodd ap Lleisiwr ar gyfer GIG Cymru, sy'n galluogi cleifion i greu fersiwn synthetig o'u llais mewn amgylchiadau pan fo colli llais (oherwydd afiechyd fel cansar) yn debygol.
 Adnoddau Termau: Mae'n gyfrifol am ddatblygu a chynnal y Porth Termau Cenedlaethol a fersiynau digidol o eiriaduron Cymraeg gan gynnwys y Bywiadur (Cymdeithas Edward Llwyd).
 Geiriadur yr Academi: Aeth Dewi Bryn ati i foderneiddio'r Geiriadur, gan sicrhau y gellid ei ddefnyddio'n rhwydd mewn fformatau digidol; datblygodd seilwaith cronfa ddata i'r perwyl. Roedd hyn hefyd yn cynnwys gwneud y geiriadur yn gydnaws â pheiriannau chwilio a sicrhau ei fod wedi'i fynegeio ac yn hawdd ei fforio.pembrokeshire-herald.com; Teitl: Community
Science and Technology Medal awarded to Welsh language tech pioneer; adalwyd 15 Awst 2025.
 Common Voice: Chwaraeodd ran ganolog wrth gynnwys y Gymraeg ym mhrosiect Common Voice Mozilla.

 Anrhydeddau 
 Medal Gwyddoniaeth a Thechnoleg Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 2025

Dolennau allanol
 Dewi Bryn Jones ar GitHub
 ORCID

 Cyfeiriadau 

Categori:Cyfrifiadureg
Categori:Pobl o Wynedd
Categori:Technoleg
Categori:Gwyddonwyr yr 21ain ganrif o Gymru