Jack Johnson (paffiwr)

Paffiwr o'r Unol Daleithiau oedd John Arthur Johnson (31 Mawrth 1878 – 10 Mehefin 1946). Ef oedd y dyn du cyntaf i ennill pencampwriaeth paffio pwysau trwm y byd, a hynny mewn cyfnod pan oedd deddfau Jim Crow ar eu hanterth. Enillodd y teitl drwy drechu James J. Jeffries, a oedd yn wyn, ar 4 Gorffennaf 1910. Sbardunodd y digwyddiad hwn ddwsinau o derfysgoedd hiliol ledled yr Unol Daleithiau. Yn ôl y gwneuthurwr ffilmiau Ken Burns, "am fwy na thair blynedd ar ddeg, Jack Johnson oedd yr Affricanaidd-Americanwr enwocaf a mwyaf drwg-enwog ar y Ddaear"."Unforgivable Blackness: the Rise and Fall of Jack Johnson", rhaglen ddogfen fywgraffyddol (2005)

Ar anterth ei yrfa, cafodd Johnson ei feirniadu'n hallt gan y wasg am ei ffordd o fyw rodresgar ac am briodi menywod gwyn ddwywaith."Jack Johnson", Britannica; adalwyd 20 Rhagfyr 2025 Ym 1913 cafwyd Johnson yn euog o dorri Deddf Mann drwy gludo menyw wen – Lucille Cameron, ei ddarpar wraig – ar draws ffin dalaith at "ddibenion anfoesol". Cafodd ei ddedfrydu i flwyddyn yn y carchar a’i ryddhau ar fechnïaeth, tra’n aros am apêl. Ffodd i Ganada; wedyn aeth i Ewrop a bu’n ffoadur am saith mlynedd. Amddiffynnodd y bencampwriaeth dair gwaith ym Mharis cyn iddo ei cholli mewn gornest ar 5 Ebrill 1915 yn erbyn Jess Willard yn La Habana, Ciwba. Yn 1920 ymostyngodd Johnson i'r awdurdodau a threuliodd ei ddedfryd o garchar.

Bu farw mewn damwain car yn 1946.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 "About Jack Johnson", PBS

Categori:Genedigaethau 1878
Categori:Marwolaethau 1946
Categori:Paffwyr o'r Unol Daleithiau