Euskal Herria Bildu

Ffederasiwn o bleidiau asgell-chwith cenedlaetholgar yng Ngwlad y Basg yw Euskal Herria Bildu neu EH Bildu. Dechreuodd fel clymblaid yn 2012, gan fabwysiadu strwythur ffederasiwn yn 2017. Mae tri phlaid yn rhan ohoni bellach: Eusko Alkartasuna Sortu, ac Alternatiba.

Pleidiau o fewn y ffederasiwn
Eusko Alkartasuna

Plaid ar y ganol-chwith y sbectrwm gwleidyddol sy'n arddel democratiaeth gymdeithasol a cenedlaetholdeb Basgaidd. Ymrannodd y blaid hon o Blaid Genedlaethol Gwlad y Basg (EAJ) yn yr 1980au. Ymunodd â chlymblaid Bildu gyda phleidiau mwy radical yn 2011, a ffurfiasant EH Bildu yn 2012.
Sortu
Plaid radical asgell chwith o blaid annibyniaeth yw Sortu, sy'n rhyw fath o etifedd i bleidiau megis Herri Batasuna, Euskal Herritarrok a Batasuna (a wnaed yn anghyfreithlon gan wladwriaeth Sbaen yn 2003). Yn wahanol i'w rhagflaenwyr, roedd Sortu o'r dechrau'n deg yn dweud y dylai ETA ddod â'r brwydro arfog i ben. Ffurfiwyd Sortu yn 2011, felly doedd ganddi ddim hanes fel plaid y tu allan i gynghrair Bildu.
Alternatiba
Plaid wrth-gyfalafol werdd gymharol fach yw Alternatiba, sydd hefyd yn rhan o Bildu ers y dechrau.
Aralar
Crewyd plaid Aralar yn 2001 wrth i garfan ymwahanu oddi wrth Euskal Herritarok (sef rhagflaenydd Batasuna), carfan oedd am i ETA ymwrthod â brwydro arfog ynghynt. Daeth Aralar i ben yn 2017, felly nid ydynt yn rhan o ffederasiwn EH Bildu bellach.

 Cynrychiolaeth 
Yn etholiad 2024 Senedd Euskadi, sy'n llywodraethu Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg, derbyniodd EH Bildu 32% o'r bleidlais ac maent yn dal 27 o blith 75 sedd y senedd.

Yn etholiad 2023 Senedd Nafarroa, sy'n llywodraethu talaith Nafarroa Garaia sy'n rhan o Wlad y Basg ond nid yn rhan o'r Gymuned Ymreolaethol, derbyniodd EH Bildu 17% o'r bleidlais ac maent yn dal 9 o 50 sedd y senedd.

Mae ganddynt 6 aelod yn Senedd (Congreso de los Diputados) Sbaen (ers etholiad 2023), ac un aelod yn Senedd Ewrop (ers etholiad 2024).

Cyfeiriadau

Categori:Pleidiau gwleidyddol yng Ngwlad y Basg
Categori:Cenedlaetholdeb Basgaidd
Categori:Pleidiau dros ymwahaniad neu annibyniaeth