Rudolph Valentino

Actor ffilm o'r Eidal a ymsefydlodd yn yr Unol Daleithiau oedd Rodolfo Pietro Filiberto Raffaello Guglielmi di Valentina d'Antonguella (6 Mai 1895 – 23 Awst 1926), a adnabyddir yn broffesiynol fel Rudolph Valentino. Roedd yn seren mawr mewn sawl ffilm Americanaidd yn oes ffilmiau mud, gan gynnwys The Sheik (1921), Blood and Sand (1922), a The Son of The Sheik (1926). 

Fe'i ganwyd yn Castellaneta, Puglia, yr Eidal. Ymfudodd i'r Unol Daleithiau ym 1913 yn 18 oed. Gweithiodd fel partner dawns proffesiynol yn Efrog Newydd ac yn ddiweddarach yn Los Angeles, ynghyd â chwarae ychydig o rolau ar y llwyfan. Dechreuodd ymddangos fel actor cynhaliol mewn ffilmiau yn 1917. Ei lwyddiant mawr cyntaf oedd  The Four Horsemen of the Apocalypse (1921). Yn ystod y pum mlynedd nesaf roedd yn un o brif sêr Hollywood, daeth yn eicon rhyw gyda llu o gefnogwyr benywaidd.

Ni chafodd Valentino fyw'n ddigon hir i weld ffilmiau gyda sain yn disodli ffilmiau mud. Tra'n aros yn Efrog Newydd, aeth yn sâl ar 15 Awst 1936, gan ddioddef o briwiau'r stumog. Cafodd lawdriniaeth, ond datblygodd peritonitis a sepsis a bu farw ar y 23ain yn 31 oed. Denodd ei angladd yn Efrog Newydd sylw mawr. Safai 100,000 o bobl mewn rhes ar hyd strydoedd Manhattan. Roedd golygfeydd o hysteria a ffanatigiaeth. Priodolwyd nifer o hunanladdiadau y diwrnod hwnnw i'w farwolaeth. Aethpwyd â'i gorff ar drên i Galiffornia, ac ar ôl ail angladd yno, fe'i claddwyd mewn mynwent yn Hollywood.

Llyfryddiaeth
 Ellenberger, Allan R., The Valentino Mystique: The Death and Afterlife of the Silent Film Idol (Jefferson, NC: McFarland, 2005)
 Leider, Emily Wortis, Dark Lover: The Life and Death of Rudolph Valentino (Llundain: Faber, 2003)
 Rambova, Natacha, Rudy: An Intimate Portrait of Rudolph Valentino (Llundain: Hutchinson, 1926)

Categori:Genedigaethau 1895
Categori:Marwolaethau 1926
Categori:Actorion ffilm o'r Eidal
Categori:Pobl fu farw o sepsis
Categori:Ymfudwyr o'r Eidal i'r Unol Daleithiau