Astudiaethau natur

Astudiaeth ddisgrifiadol organebau, amgylcheddau, a ffenomenau naturiol eraill, a wneir yn bennaf drwy arsylwi'n uniongyrchol yn hytrach nag arbrofi dan reolaeth, yw astudiaethau natur neu naturiaetheg, maes y naturiaethydd. Mae'n cwmpasu'r arfer draddodiadol o gofnodi planhigion, anifeiliaid, ffyngau, a microbau yn eu cynefinoedd a'u hecosystemau mewn modd systematig, gan nodi eu nodweddion corfforol, dosbarthiad, ymddygiad, a rhyngweithiadau. Dibynna'r naturiaethydd yn aml ar waith maes, gan gynhyrchu nodiadau manwl, darluniadau, a chasgliadau i gofnodi, dogfennu, a chadw pethau byw fel y maent yn ymddangos ac ymddwyn yn eu byd. Mae byd natur neu hanes naturiol yn cyfeirio at y natur a astudir mewn ardal neu gyfnod penodol, er enghraifft byd natur Cymru.

Yn hanesyddol, astudiaethau natur oedd sylfaen y gwyddorau biolegol. Cyn datblygiad dulliau arbrofol modern, bu ysgolheigion megis Aristoteles, Pliniws yr Hynaf, a naturiaethwyr modern cynnar yn catalogio rhywogaethau, disgrifio ymddygiadau, ac ymdrechu i ddosbarthu amrywiaeth bywyd. Yn yr Oesoedd Canol Diweddar a'r cyfnod modern cynnar, cafodd yr hanesydd naturiol ei gyferbynnu â'r athronydd naturiol, a oedd yn astudio ffenomenau ffisegol a chemegol yn hytrach na biolegol. Cyrhaeddodd y traddodiad disgrifiadol ei anterth mewn gwaith Carolus Linnaeus, a arloesoedd y system dacsonomaidd sydd o hyd yn strwythuro'r dull enwi biolegol. Ymddangosodd amgueddfeydd, gerddi botanegol, a chymdeithasau gwyddonol cynnar mewn rhan i drefnu, diogelu, a lledaenu gwybodaeth am fyd natur.

 Gweler hefyd 
 Darlunio botanegol
 Llenyddiaeth natur
 Tacsidermi

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Gerald Durrell a Lee Durrell, The Amateur Naturalist (1983).


Categori:Gwyddorau naturiol