Cilwg yn Ôl (drama)

Cyfieithiad y dramodydd John Gwilym Jones o'r ddrama lwyfan Look back in Anger yw Cilwg yn Ôl neu Cilolwg yn Ôl. John Osborne yw awdur y ddrama wreiddiol. Ni chafodd y cyfieithiad ei chyhoeddi. Llwyfannwyd y cyfieithiad gan Gwmni Theatr Cymru ym 1969, a gan Cymdeithas y Ddrama Gymraeg, Prifysgol Bangor cyn hynny. 

 Cymeriadau 
 Jimmy Porter - yw'r "gŵr ifanc blin" sy'n anfodlon iawn efo'r uwch ddosbarth Prydeinig
 Alison Porter - ei wraig anfoddedig
 Helena Charles - cyfaill cariadus Jimmy o'r uwch ddosbarth
 Cliff Lewis - cyd letywr Jimmy ac Alison o'r dosbarth gweithiol
 Cyrnol Redfern - tad Alison a chyn-gyrnol Prydeinig.

 Cynyrchiadau nodedig 

 1960au 
Llwyfannwyd y cyfieithiad Cymraeg am y tro cyntaf gan Gymdeithas Ddrama Prifysgol Cymru Bangor yn y 1960au gyda Maureen Rhys a John Ogwen ymysg y myfyrwyr oedd yn perfformio. Cyfarwyddwr John Gwilym Jones; cast

 Alison Porter - Maureen Rhys
 Helena Charles
 Jimmy Porter - John Ogwen
 Cliff Lewis
 Cyrnol Redfern

Dyma'r cynhyrchiad osododd seiliau carwriaethol i briodas John a Maureen, yn ôl Maureen Rhys mewn erthygl yn 2015: "Roedden ni'n 'nabod ein gilydd i ddweud helo gan fod ni'n dau'n astudio drama yng Ngholeg Bangor o dan John Gwilym Jones. Ond gymerodd hi berfformiad o addasiad Cymraeg o ddrama John Osborne Look Back in Anger i ni ddod at ein gilydd fel petai. [...] Roedd y ddau ohonon ni'n aelodau o gast Cilwg yn Ôl, ond gan fod na ddau gast gwahanol ar gyfer gwahanol berfformiadau, roeddan ni ar wahân am y rhan helaeth o'r perffomiadau. Ond, roeddan ni yn digwydd bod yn yr un cast am dair noson, ac roedd fy nghymeriad i fod i roi peltan i gymeriad John, a wedyn ei gusanu. A dyna pryd wnaeth o ddigwydd!", ychwanegodd.

Llwyfannwyd y cyfieithiad gan Gwmni Theatr Cymru ym 1969. Cyfarwyddwr Wilbert Lloyd Roberts a Beryl Williams.

 Alison Porter - Gaynor Morgan Rees
 Helena Charles - Beryl Williams
 Jimmy Porter - John Ogwen
 Cliff Lewis - Grey Evans
 Cyrnol Redfern - David Welch

 1980au 
Llwyfannwyd y ddrama gan Theatr Fach Llangefni ym 1985.

 Alison Porter
 Helena Charles
 Jimmy Porter
 Cliff Lewis
 Cyrnol Redfern

 Cyfeiriadau 

Categori:Cyfieithiadau o Ddramâu i'r Gymraeg
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu'r 1970au
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au
Categori:Theatr Gymraeg y 1980au