Monsŵn

Prifwynt tymhorol yn y trofannau a'r isdrofannau yw monsŵn sy'n gysylltiedig â newidiadau mewn tymheredd a dyddodiad ar y tir a'r môr. Gall y term monsŵn, sy'n deillio o'r gair Arabeg am dymor (mausim), gyfeirio naill ai at y gwynt ei hun neu at y cyfnod o batrymau hinsoddol a ddygir ganddo. Achosir y gwrthdroad yn y prifwynt gan gyfuniad o'r system wasgedd, patrymau gwyntoedd yr aer uchaf, a'r jetlif, sy'n arwain at wrthgyferbyniad llwyr rhwng y tymor sych a'r tymor gwlyb. Wrth i'r tir wresogi yn ystod yr haf, mae'r aer cynnes yn codi ac yn creu haen o wasgedd isel sy'n sugno aer llaith oerach o'r môr, gan ffurfio cymylau glaw.

Mae sawl system monsŵn o gwmpas y byd, gan gynnwys De Asia, De-ddwyrain Asia, Gorllewin Affrica, a gogledd Awstralia. Nodweddir hinsawdd isgyfandir India yn enwedig gan y monsŵn, sy'n achosi glawogydd trymion sy'n hollbwysig ar gyfer amaeth, ecosystemau, a chyflenwadau dŵr, ond sydd hefyd yn gallu achosi llifogydd. Mewn rhannau o India, mae hyd at 90% o holl lawiad y flwyddyn yn digwydd yn ystod monsŵn yr haf. "", Y Swyddfa Dywydd. Adalwyd ar 7 Rhagfyr 2025. O'r herwydd, mae nifer o bobl yn meddwl am y monsŵn fel cyfnod o dywydd gwlyb, ond mewn gwirionedd mae hefyd yn cynnwys tymor sych.

 Cyfeiriadau 

Categori:Amgylchedd Affrica
Categori:Amgylchedd Asia
Categori:Amgylchedd Awstralia
Categori:Gwynt
Categori:Tymhorau