Sphaeropteris cooperi

Mae Sphaeropteris cooperi, cyfystyr Cyathea cooperi, a elwir hefyd yn redynbren eirianwe, rhedynbren gennog, neu rhedynbren Cooper, yn rhedynbren sy'n frodorol i Awstralia, yn Ne Cymru Newydd a Queensland .

 Disgrifiad 
Mae Sphaeropteris cooperi yn redynbren maint canolig i fawr sy'n tyfu'n gyflym, hyd at = 15 medr o uchder gyda boncyff o 30cm o led. Mae brig y boncyff a byrllysg dadblygol yn arbennig o ddeniadol, wedi'u gorchuddio fel ag y maent gyda chennau hir, sidanaidd, lliw gwellt amlwg. Mae'r goron wedi'i lledaenu'n eang a gall y ffrondau gwyrdd golau gyrraedd hyd o 4-6 medr.  Anaml iawn hefyd y gellir ei ddarganfod mewn lliw pinc golau gyda streipen oren yn mynd i lawr y canol. Mae hyn yn hynod o brin a gall fod yn werth tua 2,000 o ddoleri. 

 Amaethu 
Sphaeropteris cooperi yw un o'r rhedynbren sy'n cael ei drin amlaf fel planhigyn addurniadol . Fe'i defnyddir mewn gerddi a thirlunio cyhoeddus. Mae'n wydn ac yn hawdd ei dyfu. Gall rhew trwm ladd y ffrondau, ond gall y rhedynbren yma wella'n gyflym. Mae'n well gan y planhigyn amodau llaith cysgodol, gwarchodedig ond gellir ei dyfu mewn ardaloedd heulog. Nid yw'n gwneud yn dda yn llygad yr haul a rhaid ei ddyfrio'n dda. Nid yw'n tyfu yn ei ffurf optimaidd yn llygad yr haul. 

O dan ei chyfystyr Cyathea cooperi mae wedi derbyn Gwobr Teilyngdod Gardd y Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol . 

Weithiau caiff ei gam-labelu yn y diwydiant meithrinfeydd fel " Cyathea australis " ( synonym o Alsophila australis).

 Cynefin 
Mae wedi brodori yng Ngorllewin Awstralia, De Awstralia, a rhannau o Dde Cymru Newydd lle nad yw'n frodorol. Mae hefyd wedi brodori yn Aotearoa, De Affrica, Tansanïa, yr Ynysoedd Mascarene, yr Azores, Madeira a Hawai'i, lle mae'n cael ei ddosbarthu fel rhywogaeth ymledol.

 Oriel 

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Nodiadau ar Statws Rhedyn Coed Ymledol o Awstralia ( Cyathea cooperi ) yng Nghoedwigoedd Glaw Hawaii. AC Medeiros, LL Loope, T. Flynn, SJ Anderson, LW Cuddihy, KA Wilson. American Fern Journal, Cyf. 82, Rhif 1 (Ionawr - Maw., 1992), tt. 27–33.doi : 10.2307/1547758

Categori:Flora Awstralia