Bacchai

Trasiedi Roegaidd hynafol gan Ewripides yw Bacchai neu Y Bacchai (Hen Roeg: Βάκχαι , Bakkhai / Y Bacchantes ). Cyfansoddwyd y ddrama yn ystod ei flynyddoedd olaf ym Macedonia, yn llys Archelaus I o Macedonia. Llwyfannwyd y drasiedi am y tro cyntaf ar ôl ei farwolaeth yn Theatr Dionysos yn 405 CC fel rhan o detraleg oedd hefyd yn cynnwys Iphigeneia yn Aulis ac Alcmaeon yng Nghorinth, a tybir bod mab neu nai Ewripides wedi'i gyfarwyddo. Rehm (1992, 23). Enillodd y wobr gyntaf yng nghystadleuaeth gŵyl Dinas Dionysia.

Gareth Miles fu'n gyfrifol am ei "chyfaddasu" i'r Gymraeg ym 1991 ar gyfer Dalier Sylw ac am fathu'r enw Bacchai. Cyhoeddwyd ei gyfaddasiad gan Dalier Sylw a CAA yn yr un flwyddyn. Seiliwyd y cyfaddasiad ar gyfieithiad Ffrangeg Henri Grégoire a Jules Meunier, o'r ddrama wreiddiol gan Ewripides, wedi'i greu gan ddefnyddio ieithweddau Cymraeg hynafol.

Mae'r drasiedi wedi'i ganoli ar fyth Groegaidd y Brenin Penthews o Thebai a'i fam Agawe, a gafodd eu cosbi gan y duw Dionysos (sy'n gefnder i Penthews) am wrthod ei gwlt. Mae'r ddrama'n agor gyda Dionysos yn cyhoeddi ei fod wedi cyrraedd Thebai gyda'i gefnogwyr i ddial am yr enllib, a ailadroddwyd gan ei fodrybedd, nad mab Zews mohono. Wedi'i guddio fel dyn sanctaidd o dramor, mae'r duw yn bwriadu cyflwyno defodau Dionysaidd i'r ddinas, ond mae'r Thebiaid yn gwrthod ei dduwdod ac mae'r brenin Penthews yn gorchymyn ei atal a'i arestio.

Gyrra Dionysos Penthews yn wallgof, gan ei ddenu i'r mynyddoedd. Mae'r ddrama'n gorffen gyda menywod Thebai, wedi'u cyflyru gan gynddaredd orgiastig Dionysos, yn rhwygo Penthews yn ddarnau, tra bod ei fam Agawe yn cludo ei ben ar bolyn i'w thad Cadmos.

 Cymeriadau 
+Cymeriadau EwripidesCymeriadau MilesDisgrifiadDionysiosduw'r gwinPenthewsarglwydd ThebaiCadmossylfaenydd Dinas Thebai a thaid PenthewsTeiresiasproffwyd dall, gweledyddAgawemam Penthews a merch CadmosY Negesydd CyntafYr Ail NegesyddY Bacchai

 Cynyrchiadau nodedig 
bawd|Clawr Bacchai cyfaddasiad Gareth Miles
Llwyfanwyd y ddrama am y tro cyntaf gan Dalier Sylw ym 1991. Cyfarwyddwr y cynhyrchiad oedd Ceri Sherlock.; cynllunydd Eryl Ellis; cast:

 Dionysios - Rhodri Evan
 Penthews - Huw Garmon
 Cadmos - Owen Garmon
 Teiresias - Noel Williams
 Agawe - Christine Pritchard
 Y Negesydd Cyntaf - Geoffrey Morgan
 Yr Ail Negesydd - Gareth Morris
 Y Bacchai - Alun Elidyr, Lisa Palfrey, Grug-Maria Davies, Sian Summers, Siân Rivers, Nerys Lloyd, Rhian Davies a Nia Medi,

 Cyfeiriadau 

Categori:Cyfieithiadau o Ddramâu i'r Gymraeg
Categori:Mytholeg Roeg
Categori:Dramâu
Categori:Groeg yr Henfyd
Categori:Ewripides
Categori:Theatr Gymraeg y 1990au