Liam Óg Ó hAnnaidh

Mae Liam Óg Ó hAnnaidh (ganwyd 16 Hydref 1997), sy'n adnabyddus wrth ei enw llwyfan Mo Chara, yn rapiwr, yn actor ac yn ymgyrchydd dros yr Wyddeleg ac yn enedigol o Belffast, Gogledd Iwerddon. Mae'n un o sefydlwyr y grŵp hip hop Kneecap ac yn aelod o'r grŵp. Maent yn rapio yn yr Wyddeleg a'r Saesneg ac mae'n adnabyddus am ei eiriau pryfoclyd, a'i am ei ymgyrchu gwleidyddol, a'i gefnogaeth i'r iaith Wyddeleg. 

 Gyrfa 
Cyd-sefydlodd Ó hAnnaidh y grŵp Kneecap yn 2017 gyda Naoise Ó Cairealláin (Móglaí Bap) a JJ Ó Dochartaigh (DJ Próvaí). Daeth y grŵp i sylw'r cyfryngau rhyngwladol yn gyflym, yn dilyn eu perfformiadau egnïol, eu geiriau dychanol a gwleidyddol ac am iddynt gofleidio diwylliant ieuenctid Gweriniaethol Iwerddon a dosbarth gweithiol Belfast. Rhyddhawyd eu sengl gyntaf "CEARTA" yn 2017, ac yna'r albwm 3CAG (2018) a Fine Art (2024); derbyniodd y ddwy albwm yma glod gan y beirniaid.

Mae cerddoriaeth Kneecap yn mynd i'r afael â themâu fel hawliau'r iaith Wyddeleg, gwrth-wladychiaeth, dosbarth, ac etifeddiaeth yr Helyntion, gan ddefnyddio hiwmor ac eironi yn aml. Mae'r grŵp hefyd yn ddi-flewyn-ar-dafod yn erbyn Seioniaeth Israel ac mae wedi bod yng nghanol dadleuon cyhoeddus ynghylch rhyddid barn a mynegiant gwleidyddol yn Iwerddon a'r DU.

Serennodd Ó hAnnaidh fel fersiwn ffuglennol ohono'i hun yn y ffilm Kneecap (2024), drama-gomedi a gyfarwyddwyd gan Rich Peppiatt sy'n darlunio ffurfio, datblygu a chynnydd y grŵ o fewn cyd-destun diwylliannol a gwleidyddol y Belfast gyfoes. Enillodd y ffilm, sydd hefyd yn cynnwys Michael Fassbender, sawl gwobr a chafodd ei chanmol am ei dilysrwydd, ei hiwmor a'i sylwebaeth gymdeithasol.

 Actifyddiaeth wleidyddol a beirniadaeth gan Saeson 
Mae Ó hAnnaidh a Kneecap yn adnabyddus am eu hymgyrchu dros yr iaith Wyddeleg yn ogystal â'u beirniadaeth o bolisïau llywodraeth Lloegr yng Ngogledd Iwerddon."Kneecap: Terror charge is 'carnival of distraction' and 'political policing'". Irish Examiner. 2025-05-22. Retrieved 2025-05-22.

Caiff ei adnabod hefyd am ei gefnogaeth ddi-flewyn-ar-dafod i genedlaetholdeb Palesteinaidd a hawliau'r Palesteinaidd a rhan y Deyrnas Unedig yn yr hyn y mae'n ei ystyried yn hil-laddiad y Palesteiniaid. Ym Mai 2025, cyhuddwyd Ó hAnnaidh yn y DU o drosedd yn gysylltiedig â therfysgaeth a honnir iddo arddangos baner Hezbollah mewn cyngerdd, cyhuddiad a ddisgrifiodd ef a'r grŵp fel "plismona gwleidyddol" ac ymgais i dawelu rhyddid barn."Kneecap: Terror charge is 'carnival of distraction' and 'political policing'". Irish Examiner. 2025-05-22. Retrieved 2025-05-22.

 Bywyd personol 
Magwyd Ó hAnnaidh yng Ngorllewin Belfast, ardal eitha Gwyddeleg ei hiaith a hanes o weithredu'n wleidyddol. Mae'n rhugl yn yr Wyddeleg ac fe'i hystyrir yn ffigwr amlwg yn y sîn gerddoriaeth Wyddeleg gyfoes.

 Gwobrau 

 Gwobr Academi Ffilm a Theledu Iwerddon (IFTA) am y Cyfarwyddwr Gorau ( Kneecap, 2024; wedi'i rhannu gyda'r cast a'r criw) "Kneecap: Terror charge is 'carnival of distraction' and 'political policing'". Irish Examiner. 2025-05-22. Retrieved 2025-05-22.
 Gwobr BAFTA am Gneecap (2024; fel aelod o'r cast)

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau'r 1990au
Categori:Pobl o Felffast
Categori:Ymgyrchwyr o Ogledd Iwerddon
Categori:Cantorion Gwyddeleg
Categori:Actorion o Ogledd Iwerddon