Sŵn y Gwynt sy'n Chwythu

Pryddest gan y bardd Cymraeg James Kitchener Davies yw Sŵn y Gwynt sy'n Chwythu. Ni chafodd ei llunio ar gyfer cystadleuaeth Eisteddfodol, ond yn hytrach fel cerdd i'w darlledu ar y radio; gwnaed hynny yn 1952 tra'r oedd y bardd ar ei wely angau.Davies, James Kitchener (1953). Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu. Dinbych: Gwasg Gee. Cyhoeddwyd y gerdd mewn llyfryn y flwyddyn ganlynol.

Cefndir

Gwahoddwyd Davies i lunio'r gerdd er mwyn ei darlledu ar y radio gan Aneirin Talfan Davies tua Nadolig 1951. Roedd Davies yn iach ar y pryd, fodd bynnag cafodd ddeiagnosis o ganser yn fuan iawn wedi derbyn y comisiwn ac ysgrifennodd y rhan fwyaf o'r gerdd yn yr ysbyty rhwng dau lawdriniaeth; adroddodd y gerdd i'w chofnodi gan ei wraig. Roedd y llawdriniaethau'n aflwyddiannus fodd bynnag a bu farw Davies yn 1952 ychydig wedi darllediad gwreiddiol y gerdd.

Dehongliadau
Mae'r gerdd yn y bôn yn ddisgrifiad o Gwm Rhondda ac o bererindod ysbrydol, sy'n dwyn ysbrydolaeth gan waith Williams Pantycelyn ymhlith eraill:
Cerdd ysgytwol ydyw a'r bardd yn dadwisgo'i holl gymhellion; felly y gwnaethai Pantycelyn, ond ceir yma lais newydd didostur. Dyry inni olwg ar bererindod arswydus hyd at wyddfod sancteiddrwydd, a thry ymbil y Cymro rhag ei ddyletswydd yn argyfwng dyn ym mhob oes.
Ystyrir mai'r gerdd hon yw campwaith Kitchener Davies ym maes barddoniaeth; disgrifiodd D. Gwenallt Jones y gerdd fel un o gerddi mwyaf barddoniaeth Gymraeg yn yr Ugeinfed GanrifDavies, James Kitchener (1953). Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu. Dinbych: Gwasg Gee. t.v ac mae beirniaid eraill wedi'i disgrifio mewn termau cyffelyb.

Cyfeiriadau

Categori:Cerddi Cymraeg
Categori:Cerddi Cymraeg yr 20fed ganrif
Categori:Pryddestau