Dinas Barhaus

Drama lwyfan fer Gymraeg gan Wil Sam Jones yw Dinas Barhaus. Cyhoeddwyd yn wreiddiol gan Y Lolfa ym 1968.

 Disgrifiad byr 
'Cwt Barbwr gweddol flêr' ydi lleoliad y ddrama. "Dinas barhaus, cartra, cartra sefydlog sgin i isio. Rydwi yn byw mewn ofn yli...", ydi un o linellau cyntaf y ddrama gan y cardotyn o arlunydd, Dai. Ond herio'r "Hen siarad Beibil gwirion" wna'r ail gymeriad, "y dyn busnes" Henri. Adlais sydd yma o adnod o Lyfr yr Hebreaid yn y Beibl: "Oherwydd nid oes dinas barhaus gennym yma; ceisio yr ydym, yn hytrach, y ddinas sydd i ddod." 

Mae'r ddau gymeriad, Henri a Dai, yn dyheu am gartref sefydlog. A hwythau newydd ymgartrefu yn y cwt barbwr, ers "dau ddiwrnod", mae'r drafodaeth am ba mor hir i aros yno, yn codi atgofion am eu gorffennol a'u dyheadau pellach. Ond daw ymwelydd yno, sy'n cael ei ddisgrifio fel 'dyn', ac yn honni mai ef yw perchennog y siop. Try'r drafodaeth rhwng y tri yn ffrae.

 Cefndir 
"Mae 'na lawer o bobol yr ymylon yn eich dramâu chi", oedd un sylw wnaeth Myrddin ap Dafydd pan yn cyfweld y dramodydd ar gyfer y gyfrol Deg Drama Wil Sam:  " Oes - cofia," oedd ateb Wil Sam, "mi ges i beth wmbrath o gwmni yr hen John Preis [y tramp] [...] Dwin cofio mynd i weld [The] Caretaker, [Harold] Pinter — doedd gan y tramp yn honno 'mond rhyw dri peth — ei gredenshals, ei sgidia a'r tywydd, a dyna fo. 'Run petha â John Preis wsti, ond roedd John yn ddifyrrach na hwnnw. Doedd gynno fynta ddim llawar o betha ond doedd o ddim yn dal i rygnu yr un fath â thramp Pinter."

"...Os bydd rhywun yn ceisio darganfod ystyr yn y ddrama hon," medde brawd y dramodydd, Elis Gwyn Jones,  "byddai'n ddiogel honni mai ymchwil am sicrwydd a pharhad a welir yma hefyd. Ymchwil hollol agored am ddinas barhaus sydd yn Dinas Barhaus."

 Cymeriadau 
 Henri
 Dai
 Dyn

 Cynyrchiadau nodedig 

 1960au 
Cyflwynwyd y ddrama am y tro cyntaf gan Theatr Fach y Gegin, Cricieth yn y 1960au.

 1970au 
Ail lwyfannwyd y ddrama gan Theatr Ddieithr ym 1972. Cyfarwyddydd Valmai Jones.

 Henri - Stewart Jones
 Dai - Meic Povey
 Dyn - Clive Roberts
Ail gyflwynwyd y ddrama gan Theatr Fach y Gegin yn Chwefror 1976, sef eu cyflwyniad olaf: cast yn cynnyws Ieuan Parry, Dewi Davies ac Emyr Lloyd Evans.

 Henri
 Dai
 Dyn

 Gweler hefyd 
 Rhestr llyfrau Cymraeg

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru