Y Corn (drama)

Comedi neu ffars Gymraeg i'r llwyfan gan John Ellis Williams yw Y Corn, a gyhoeddwyd ym 1927 gan Wasg J.D. Davies a'i Gwmni, Blaenau Ffestiniog. Ail gyhoeddwyd y ddrama o dan yr enw newydd Cariad Margiad ym 1952 fel rhan o'r Gyfres y Welsh Drama Series. Bu'r ddrama yn hynod boblogaidd, a pherfformiwyd hi rai cannoedd o weithiau gan gwmnïau drama amatur yng Nghymru.

bawd|Clawr y ddrama Cariad Margiad 1952

 Disgrifiad byr 
"Comedi mewn Tair Act" yw'r modd y disgrifir y ddrama, yn ei chyhoeddiad cyntaf, gyda'r ddrama yn archwilio dylanwad corn [tyfiant ar droed] ar hen lanc o'r enw John Jones. Bu am flynyddoedd maith yn gaethwas i'w gorn, sydd yn effeithio ei fyw, symud a'i fod. Mae arno ofn i rywun sathru'r corn. Yn yr act olaf, sethrir y corn, a thrawsnewidir cymeriad John.

 Cefndir 
Dyma'r ffars cyntaf i John Ellis Williams roi cynnig arni, wedi sawl drama ddwys. Idwal Jones roddodd yr anogaeth iddo droi ei law at gomedi. 

Mewn nodyn crafog yn y cyhoeddiad cyntaf, noda'r dramodydd "Cyflwynedig i'r sawl oedd yn cwyno nad oeddynt yn "deall" Y Ffon Dafl gyda dymuniadau goreu'r Awdur ar iddynt ddeall hon". Mae o hefyd yn diolch i Charles Dickens "am y syniad o'r olygfa gariadus rhwng John a Margiad"; i W.J. Locke "am Paragot- hanner brawd fy mhlentyn innau Mathias"; ac i Max Pemberton (?) am baragraff yn "John O'London" a wnaeth imi ysgrifennu yr olygfa olaf yn yr ail act."

Cyhoeddwyd Y Corn ym 1927, a bu allan o brint am flynyddoedd lawer nes cyhoeddi argraffiad newydd o'r ddrama dan yr enw Cariad Margiad ym 1952. Adroddiad mewn papur newydd Saesneg am un o'r perfformiadau a barodd i'r dramodydd newid enw'r ddrama pan ail-gyhoeddwyd hi. "'The Trumpet', ebe'r adolygiad, oedd y cyfieithiad Saesneg o enw'r ddrama [Y Corn]" nododd John Ellis Williams.

 Cymeriadau 
 John Jones
 Mathias Hughes
 Margiad Ifans
 Nansi Roberts
 Wil Williams

 Cynyrchiadau nodedig 
Bu i gwmni drama'r dramodydd yn Mlaenau Ffestiniog lwyfannu'r ddrama, a rhoddwyd trigain o berfformiadau ohoni yn ystod gaeaf 1928-9. 

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1928
Categori:Theatr Gymraeg y 1940au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru