David Nicholas

Newyddiadurwr teledu a gweithredwr busnes o Gymru oedd Syr David Nicholas CBE (25 Ionawr 1930 – 4 Mehefin 2022). Mewn gyrfa hir gyda chwmni newyddion ITN, bu'n brif olygydd, prif weithredwr (1977–1989), a chadeirydd (1989–91).

 Bywyd cynnar 
Ganed Nicholas ar 25 Ionawr 1930 yn Nhregaron, Ceredigionge. Roedd yn fab i Daniel Nicholas, prif dderbynnydd arian mewn banc, a'i wraig Elizabeth (née Williams). Magwyd ef yng Nglyn-nedd, Sir Forgannwg, a mynychodd ysgol ramadeg Castell-nedd. Ar ôl graddio mewn Saesneg (Baglor yn y Celfyddydau) o Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, a gwneud gwasanaeth cenedlaethol yng nghorff addysg y Fyddin (o 1951 i 1953), daeth Nicholas yn newyddiadurwr. Gweithiodd ar The Yorkshire Post, yna gweithiodd ar The Daily Telegraph fel is-olygydd.

 Gyrfa 
Ymunodd Nicholas ag ITN ym 1960 fel is-olygydd. Roedd yn gwneud shifft penwythnos ar The Observer hefyd. Gweithiodd ei ffordd i fyny i fod yn brif is-olygydd ac yna'n ddirprwy olygydd ym 1963. Ef oedd cynhyrchydd rhaglen News at Ten ITN pan sefydlwyd y rhaglen. Rhwng 1966 a 1987 roedd yn brif olygydd, a chynhyrchodd ddarllediadau noson etholiad yn ogystal â darllediadau Glaniad Apollo ar y Lleuad, a rhaglenni arbennig ITN. Daeth yn brif weithredwr ITN o 1977 i 1989, ac yna'n gadeirydd o 1989 hyd at ei ymddeoliad ym 1991. Roedd hefyd yn gyfarwyddwr Channel 4 o 1992 i 1997 ac yn gadeirydd Sports News TV o 1996 i 2003. Roedd yn Olygydd Gwadd yn Ysgol Newyddiaduraeth Graddedigion Berkeley (o 1993) ac yn Ysgol Newyddiaduraeth, Prifysgol Boulder, Colorado (o 1994). Roedd hefyd yn Gadeirydd Ymddiriedolaeth Deptford Challenge o 1996 i 2005 ac yn Aelod o Gyngor Coleg Goldsmiths, Llundain, o 1996 i 2003

 Gwobrau 
Derbyniodd Nicholas Wobr Urdd y Cynhyrchwyr ym 1967 (am rhaglenni yn dangos dychweliad mordaith Syr Francis Chichester). Derbyniodd Gymrodoriaeth (FRTS) hefyd ym 1980, Gwobr Cyril Bennett ym 1985, Gwobr y Beirniaid ym 1991 a gwobr Cyflawniad Oes gan y Gymdeithas Deledu Frenhinol yn 2012. Dyfarnwyd CBE iddo yn Anrhydeddau Pen-blwydd 1982 a Baglor Marchog yn Anrhydeddau Pen-blwydd 1989. Fe'i gwnaed yn Gymrawd Coleg Prifysgol Aberystwyth a derbyniodd radd er Anrhydedd (LLD) gan Brifysgol Cymru ym 1990. Cafodd ei ethol ddwywaith yn Llywydd Cymdeithas Cyn-fyfyrwyr ei brifysgol ym 1990 a 1992. Dyfarnwyd gradd er anrhydedd (DHL) iddo hefyd gan Brifysgol De Illinois yn 2000. Derbyniodd hefyd Wobr Cyflawniad Oes News World yn 2001 a chafodd ei wneud yn Gymrawd Anrhydeddus o Goleg Goldsmiths, Llundain yn 2004.

 Teulu 
Roedd Nicholas yn briod â Juliet Davies o 1952 hyd at ei marwolaeth yn 2013. Roedd gan y cwpl ddau o blant.

Bu farw ar 4 Mehefin 2022 yn 92 oed.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 

Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Cadlywyddion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Pobl o Geredigion
Categori:Newyddiadurwyr o'r Deyrnas Unedig
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Aberystwyth