Helen Ward (pêl-droedwraig)

Mae Helen Jane Ward (Helen Lander cyn priodi; ganwyd 26 Ebrill 1986) yn gyn-ymosodwr pêl-droed rhyngwladol a chwaraeodd bêl-droed clwb ddiwethaf i Watford. Cyn hynny, treuliodd Ward dair tymor gyda Chelsea Ladies o 2010 ymlaen; cyn hynny, bu'n chwarae ag Arsenal. Ganwyd hi ym Mwrdeistref Brent yn Llundain, a bu'n chwarae gyda Watford Ladies am 14 mlynedd cynta'i gyrfa, lle'r oedd yn sgoriwr goliau rheolaidd ac yn gapten ar y tîm.

Chwaraeodd Ward dros dîm dan-23 Lloegr yn 2007, ond dewisodd gynrychioli Cymru ar y lefel llawn yn 2008. Gyda 44 gôl, hi oedd yn dal y record am y nifer mwyaf o goliau dros dîm cenedlaethol Cymru nes i Jess Fishlock dorri ei record ar 14 Gorffennaf 2024 yn erbyn Kosovo.

 Gyrfa clwb 
Dechreuodd Ward ei gyrfa gyda Watford Ladies, gan ymuno â nhw a hithau'n naw oed a datblygu i fod yn gapten ar y tîm llawn. Gadawodd i ymuno ag Arsenal Ladies ym mis Ionawr 2009, gan sgorio yn ei gêm gyntaf yn ddiweddarach y mis hwnnw wrth i Arsenal guro Colchester United yng Nghwpan Lloegr y Merched.

Symudodd Ward i Chelsea Ladies ym mis Medi 2010.

Ym mis Rhagfyr 2013, cyhoeddodd Ward drosglwyddiad o Chelsea i Reading. Yno gweithiodd eto gyda chyn-gyd-chwaraewr Arsenal a Chymru, Jayne Ludlow, a oedd yn rheolwr ar Reading. Daeth Ward yn ôl i ymarfer cyn tymor 2015/16 ar ôl genedigaeth ei ferch Emily ym mis Medi 2014. 

Ar 8 Chwefror 2017, ymunodd Ward â tîm Yeovil Town Ladies a newydd gael ei ddyrchafu i WSL 1 ond bu'n rhaid iddi dynnu'n ôl o'i chytundeb ar ôl cyhoeddi ei bod hi'n feichiog gyda'i hail blentyn.

Ymunodd yr ymosodwr â Watford FC Women, ei dref enedigol, cyn tymor 2017–18, cyn llofnodi estyniad i'w cytundeb gyda'r clwb o flaen ymgyrch 2018–19.

Ym mis Chwefror 2021, ymunodd Ward â London Bees ar sail cofrestru deuol tymor byr, tra roedd ei rhiant-glwb yn aros i'w tymor ailddechrau oherwydd pandemig COVID-19.

Ym mis Mawrth 2023, cyhoeddodd Ward ei hymddeoliad o bêl-droed ar ddiwedd tymor 2023–24.

 Gyrfa ryngwladol 
Ym mis Gorffennaf 2007, ymddangosiad Ward fel eilydd am 10 munud dros dîm pêl-droed cenedlaethol menywod dan-23 Lloegr mewn gêm a gollwyd o 4-1 yn erbyn y Ffindir yn y Gwpan Nordig.

Cynrychiolodd Ward Loegr ar lefel dan-23, ond, oherwydd deuai ei thaid o ochr ei mam o Gymru, gwnaeth ei hymddangosiad cyntaf dros dîm llawn Cymru yn erbyn Lwcsembwrg ar 30 Medi 2008. Daeth Cymru o fod ar ei hôl hi i ennill 6–1, gyda Ward yn sgorio'r ail gôl.

Ym mis Awst 2010, sgoriodd Ward chwe gôl ym muddugoliaeth Cymru o 15-0 yn erbyn Azerbaijan. Erbyn i Ward ennill ei 50fed cap, yn erbyn Belarws ym mis Medi 2013, roedd hi wedi sgorio 30 o goliau rhyngwladol. Ym mis Hydref 2021, Ward oedd prif sgoriwr Cymru erioed gyda 44 gôl mewn 105 ymddangosiad.

Ar 8 Ebrill 2022, chwaraeodd Ward ei 100fed gêm dros Gymru mewn colled o 2-1 yn erbyn Ffrainc yng ngemau rhagbrofol Cwpan y Byd Merched FIFA 2023.

Ar 3 Mawrth 2023, cyhoeddodd Ward ei hymddeoliad o bêl-droed rhyngwladol. 
 Goliau rhyngwladol 

 Mae sgoriau a chanlyniadau yn rhestru cyfanswm goliau Cymru yn gyntaf.

GôlDyddiadLleoliadGwrthwynebwyrCanlyniadCystadleuaethSgoriodd130 Medi2008Stadiwm Alphonse Theis, Hesperange6–1Friendly1212 Rhagfyr 2008Parc Richmond, Caerfyrddin1–2Friendly139 Mawr2009Municipal Stadium, Loulé5–12009 Algarve Cup1428 Hydref 2009Stadiwm Ismat Gayibov, Baku1–22011 FIFA World Cup Qual.11021 Awst 2010Parc Latham, Y Drenewydd15–02011 FIFA World Cup Qual.61224 Tachwedd 2010Y Graig, Cefn Mawr8–1Friendly21313 Chwefror2011Bridge Meadow Stadium, Haverfordwest2–4Friendly1144 Mawrth 2011Municipal Stadium, Lagos2–12011 Algarve Cup1159 Mawrth 2011Municipal Stadium, Albufeira1–22011 Algarve Cup11620 Gorffennaf 2011Sportanlage Stapfen, Naters1–32011 Matchworld Women's Cup11823 Awst 2011The Oval, Belfast2–0Friendly21927 Hydref 2011Tynecastle Stadium, Edinburgh2–22013 UEFA Women's Championship Qual.12020 Tachwedd 2011Ness Ziona Stadium, Ness Ziona2–02013 UEFA Women's Championship Qual.1225 Mawrth 2012Vila Real de Santo António2–02012 Algarve Cup22316 Gorffennaf 2012Turners Cross, Cork1–02013 UEFA Women's Championship Qual.1248 Awst 2012Stade Communal de Bielmont, Verviers5–3Friendly12515 Medi 2012Parc y Scarlets, Llanelli1–22013 UEFA Women's Championship Qual.12615 Ionawr 2013Dimotiko Stadio, Glyfada3–0Friendly12711 Mawrth2013Municipal Stadium, Quarteira1–12013 Algarve Cup12817 Gorffennaf 2013NTC Senec, Senec2–2Friendly12919 Gorffennaf 2013NTC Senec, Senec1–1Friendly13026 Medi 2013Stadiwm Dinas Caerdydd, Caerdydd1–02015 FIFA World Cup Qual.13223 Tachwedd 2013Gradski stadion, Nikšić3–02015 FIFA World Cup Qual.2336 Ebrill 2015Nantporth, Bangor1–0Friendly13626 Tachwedd 2015Bridge Meadow Stadium, Hwlffordd4–02017 UEFA Women's Championship Qual.3374 Mawrth 2016Paralimni Stadium, Paralimni1–12016 Cyprus Women's Cup13912 Ebrill 2016Bridge Meadow Stadium, Hwlffordd4–02017 UEFA Women's Championship Qual.24115 Medi 2016Rodney Parade, Casnewydd3–02017 UEFA Women's Championship Qual.2421 Mawrth 2017Paralimni Stadium, Paralimni2–02017 Cyprus Women's Cup14322 Hydref  2020Rodney Parade, Newport4–02022 UEFA Women's Championship Qual.14426 Hydref  2021Cardiff City Stadium, Cardiff4–02023 FIFA Women's World Cup Qual.1

 Gwaddol 
Yn 2024, datgelwyd cerflun o Arglwyddes Rhondda, sy'n cynnwys cylch o ddwylo wedi'u castio o ddwylo deugain o fenywod, yn eu plith dwylo Ward. 

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
  ar wefan Cymdeithas Bêl-droed Cymru
 Profile ar wefan Chelsea Ladies

Categori:Pêl-droedwyr benywaidd rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1986
Categori:Pobl o Loegr o dras Gymreig