Dalier Sylw

Cwmni Theatr Gymraeg oedd Dalier Sylw a fu'n weithgar rhwng 1988 a 2000. Sefydlwyd y cwmni yng Nghaerdydd ym 1988 gan Bethan Jones, Peter Edwards, Siôn Eirian ac Eryl Huw Phillips, i ateb yr angen am gwmni theatr Cymraeg yn y brifddinas. Datblygodd i fod yn un o'r cwmnïau theatr mwyaf blaenllaw yng Nghaerdydd, yn cyflwyno gwaith mewn lleoliadau arbennig ac yn teithio ledled Cymru. Bu'r cwmni yn flaenllaw mewn llwyfannu rhai o ddramâu newydd dramodwyr Cymraeg yn y 1990au; dramodwyr fel Meic Povey - Wyneb yn Wyneb (1993), Fel Anifail (1995) a Tair (1998); Siôn Eirian - Epa Yn Y Parlwr Cefn (1994); Geraint Lewis - Y Cinio (1995) a John Owen a Gareth Miles.

 Cefndir
Amcanion artistig y cwmni oedd

 comisiynu dramâu a chyfiethiadau newydd gan awduron cyfoes Cymraeg
 llwyfannu cynyrchiadau gweledol, heriol a dramâu testunol
 datblygu gwaith dwy-ieithog.

Ymfalchïodd Dalier Sylw mewn darparu cyfleoedd cyson i ddramodwyr Cymreig gael datblygu gwaith newydd; gwaith fu'n ran blaenllaw yn y broses o ddatblygu'r theatr Gymraeg, gan ddarparu ffocws ar gyfer diwylliant Cymreig yng Nghaerdydd a thu hwnt i'r ffin.

Dathlodd y Cwmni ei ddegfed penblwydd cyn dod i ben yn 2000. Gadawodd Dalier Sylw waddol hynod o werthfawr o sgriptiau cyhoeddedig Cymraeg - rhai ohonynt wedi'u cyhoeddi ar y cyd â'r CAA.

Mae'r dramodydd Meic Povey yn rhoi'r bai am derfyn y cwmni ar y penderfyniad i gyflwyno dramâu Saesneg, fel ddigwyddodd yn hanes Theatr yr Ymylon ym 1980: "Digwyddodd yr un peth i Dalier Sylw, cwmni arloesol iawn yn y nawdegau, yn llwyfannu dramâu gwreiddiol yn y Gymraeg dan arweiniad cadarn Bethan Jones. Oddeutu 2000, esblygodd yn Sgript Cymru, cwmni dwyieithog, [...] Yn sgil yr esblygiad teimlais i'r arlwy Cymraeg fynd bron yn eilbeth." 

Cyfarwyddwyr artistig
 Bethan Jones

Cynyrchiadau

 1980au 
 Adar Heb Adenydd (Mai 1989) drama Gymraeg gyntaf Ed Thomas
 Dadl Dau (Tach 1989)

 1990au 

 1990
 Bermo Yn Y Nos (Mawrth 1990) William Owen Roberts; cyfarwyddwr Peter Edwards; cynllunydd Angharad Roberts; cast: Phil Reid, Bethan Dwyfor, Alun Elidir a Judith Humphreys.
bawd|Clawr y ddrama 1990
 Hunllef yng Nghymru Fydd (Haf 1990) Gareth Miles; cyfarwyddydd Bethan Jones;  Llwyfanwyd y ddrama'n wreiddiol yn Llancaiach Fawr, Nelson yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Cwm Rhymni.
 Largo Desolato (Tach 1990) Vaclav Havel cyf Sion Eirian; cyfarwyddydd Bethan Jones;

 1991
 Bacchai (Hyd 1991) Ewripides cyf Gareth Miles; 
 Mysgu Cymyle (Mawrth 1991) Branwen Cennard
 1992
 Simone Weil - Y Forwyn Goch (Haf 1992) Menna Elfyn; cyfarwyddydd Bethan Jones;
 1993
 Wyneb yn Wyneb (1993) Meic Povey; cyfarwyddydd Bethan Jones.
 i - Jim Cartwright (1993) cyf John Owen
 1994
 Calon Ci (1994) Gareth Miles ar ôl Mikhail Bulgakov; cyfarwyddydd Bethan Jones;
 Epa Yn Y Parlwr Cefn (1994) Siôn Eirian; cyfarwyddydd Bethan Jones;
 1995
 Y Cinio (1995) Geraint Lewis; cyfarwyddydd Bethan Jones;
 Fel Anifail (1995) Meic Povey; cyfarwyddydd Bethan Jones; cast Owen Garmon a Christine Pritchard.
 The Language Of Heaven (1995) Geraint Lewis
 1996
 Meindiwch Eich Busnes (1996) Geraint Lewis
 Croeso Nôl (1996) Tony Marchant cyf John Owen
 Y Groesffordd (1996) Geraint Lewis drama gomisiwn Eisteddfod Bro Dinefwr
 1997
 Bonansa (1997) Meic Povey
 Ffrwyth Llafur (1997) - dramâu buddugol Eisteddfod Genedlaethol Bro Dinefwr 1996; Spam Man Dafydd Llewelyn Jones a Cnawd Aled Jones Williams
 Mayosata (1997) Sera Moore Williams
 1998
 Y Cinio (1998) Geraint Lewis (ail-deithio)
 Tair (1998) Meic Povey - Drama Gomisiwn Eisteddfod Genedlaethol Bro Ogwr 1998; cyfarwyddydd Bethan Jones; cast: Lisabeth Miles, Betsan Llwyd a Catrin Powell
 1999
 Y Madogwys (1999) Gareth Miles

 2000au 

 Radio Cymru [neu Radio Metropole] (2000) William Owen Roberts

Cyfeiriadau

Categori:Cwmnïau theatr yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 1986
Categori:Theatr Gymraeg y 1990au