Tales of the City

Cyfres o ddeg nofel (1978–2024) gan Armistead Maupin yw Tales of the City. Mae'r llyfrau'n darlunio bywyd grŵp o ffrindiau yn San Francisco, Califfornia, llawer ohonynt yn bobl LHDT. Ymddangosodd y straeon gyntaf mewn rhandaliadau ym mhapurau newydd – y pedwar teitl cyntaf yn y San Francisco Chronicle a'r pumed yn y San Francisco Examiner. Ymddangosodd gweddill y teitlau fel nofelau.

Mae Tales of the City wedi'i gymharu â nofelau cyfresol tebyg a oedd yn rhedeg mewn papurau newydd yn lleoedd eraill, megis The Serial (Marin County, Califfornia), Tangled Lives (Boston), Bagtime (Chicago), a Federal Triangle (Washington, DC). 

Mae cymeriadau o'r gyfres Tales of the City wedi ymddangos mewn rolau ategol yn nofelau diweddarach gan Maupin, sef Maybe the Moon a The Night Listener.

 Teitlau y gyfres 
 Tales of the City (1978)
 More Tales of the City (1980)
 Further Tales of the City (1982)
 Babycakes (1984)
 Significant Others (1987)
 Sure of You (1989)
 Michael Tolliver Lives (2007)
 Mary Ann in Autumn (2010)
 The Days of Anna Madrigal (2014)
 Mona of the Manor (2024)

 Cymeriadau craidd 
Mae'r gyfres yn agor gyda dyfodiad Mary Ann Singleton, merch ifanc naïf o Cleveland, Ohio, sy'n ymweld â San Francisco ar wyliau pan fydd hi'n penderfynu aros yn fyrbwyll. Mae hi'n dod o hyd i fflat yn 28 Barbary Lane, cartref y landlord ecsentrig, fyddai'n tyfu marijuana Anna Madrigal, a ddatgelwyd yn ddiweddarach i fod yn fenyw drawsryweddol. Daw Mary Ann yn ffrindiau â thenantiaid eraill yr adeilad: y Mona Ramsey hipiaidd, deurywiol; lothario heterorywiol a chyn cyfreithiwr Brian Hawkins; y tenant sinistr o'r fflat bach ar y to, Norman Neal Williams; a Michael Tolliver, dyn hoyw annwyl a dymunol yn wreiddiol o Fflorida a adnabyddir i'w ffrindiau fel Mouse (fel yn Mickey ).

Y tu hwnt i'r tŷ, mae cariadon a ffrindiau yn tywys Mary Ann trwy ei hanturiaethau yn San Francisco. Edgar Halcyon, cyflogwr Mary Ann (a Mona am ychydig); cymdeithaswraig blaengar a merch Edgar, DeDe Halcyon-Day (cymeriad sy'n seiliedig ar y noddwr celf go iawn Dede Wilsey); a gŵr deurywiol cynllwyngar DeDe, Beauchamp Day, i gyd yn rhoi cipolwg ar ddosbarth mwy cefnog o Galiffornia. Mae Mother Mucca, mam Mrs Madrigal a pherchennog puteindy Blue Moon Lodge, yn dod â dirgelwch a rhyddhad digrif. Mae D'orothea Wilson yn dychwelyd o aseiniad modelu yn Efrog Newydd i ailafael mewn perthynas â Mona. Daw Jon Fielding, cariad Michael a gynaecolegydd DeDe, yn rhan o'r grŵp cymdeithasol. Ymhlith cariadon Michael yn ddiweddarach yn y gyfres mae Thack Sweeney a Ben McKenna sy'n sylweddol iau.

 Realaeth yn y gyfres 
Oherwydd bod rhandaliadau wedi'u cyhoeddi mor fuan ar ôl i Maupin eu hysgrifennu, llwyddodd i ymgorffori llawer o ddigwyddiadau cyfredol ym mhlot y gyfres, yn ogystal â mesur ymateb y darllenydd ac addasu'r stori yn unol â hynny.

Er enghraifft, derbyniodd Maupin lythyr unwaith gan ddarllenydd y gyfres wreiddiol, a nododd fod enw Anna Madrigal yn anagram ar gyfer "A Man and a Girl", a bu i Maupin "briodoli'r  syniad".

Effeithiodd epidemig AIDS y 1980au ar gymuned hoyw San Francisco yn arbennig (gyda llawer o ffrindiau Maupin yn marw), a adlewyrchir yn llyfrau diweddarach y gyfres.

Mae sôn am bobl go iawn fel Jim Jones ac Elizabeth Taylor yn y storïau. Mae person enwog hoyw amlwg a oedd heb "ddod allan" yn cael ei gynrychioli fel "______ ______" trwy gydol y drydedd nofel, cyfeiriad oedd hyn at Rock Hudson, a oedd yn ffrind i Maupin.

 Cyfres adfywiad 
Bron i ddau ddegawd ar ôl Sure of You, ailddechreuodd Maupin y gyfres gyda rhyddhau'r nofel Michael Tolliver Lives. Dywedodd Maupin yn wreiddiol nad oedd y nofel yn "ddilyniant... ac yn sicr nid yw'n 'Llyfr 7' yn y gyfres"; fodd bynnag, cyfaddefodd yn ddiweddarach:

Beirniadwyd Michael Tolliver Lives gan un beirniad am ei natur hunangofiannol ac am fod yn waith awdur hoffus a geisiai gofio sut y gwnaeth o y tro cyntaf. Dychwelodd nofel nesaf Maupin yn y gyfres, Mary Ann yn yr Hydref, at arddull y llyfrau Tales cynharach, sef tapestri aml-gymeriad o linellau stori wedi’u cydblethu. Rhyddhawyd y nofel The Days of Anna Madrigal ar 21 Ionawr 2014.

 Addasiadau teledu 
Gwnaethpwyd y llyfr cyntaf yn gyfres deledu mini 1993, a gynhyrchwyd gan Channel 4 yn y Deyrnas Unedig a'i sgrinio gan PBS yn yr Unol Daleithia y flwyddyn ganlynol. Daeth yr ail a'r trydydd rhandaliad am y tro cyntaf gan gwmni  Showtime, ym 1998 a 2001, yn y drefn honno; roedd pob un yn cynnwys Laura Linney fel Mary Ann Singleton, Olympia Dukakis fel Anna Madrigal, a Barbara Garrick fel DeDe Halcyon-Day. 

Yn 2019, cynhyrchodd Netflix gyfres mini dilyniant. Ail-greodd Laura Linney, Olympia Dukakis, Paul Gross a Barbara Garrick eu rolau. Roedd Linney a Maupin yn gynhyrchwyr gweithredol, Alan Poul  oedd y cyfarwyddwr, ac ysgrifennodd Michael Cunningham sgript y bennod gyntaf. Er nad yw'n addasiad uniongyrchol o unrhyw un o nofelau Maupin fel y tair cyfres fach gyntaf, mae'r gyfres 10 rhan hon yn cymryd y cymeriadau craidd ynghyd â rhai cymeriadau ac elfennau o nofelau "Tales" diweddarach Maupin ac yn eu plethu i mewn i stori newydd wedi'i gosod yn bennaf yn y diwrnod presennol.

 Addasiadau radio 
Mae'r holl lyfrau wedi'u haddasu a'u darlledu ar BBC Radio 4. Enwau cyfresi’r BBC a dyddiadau darlledu cyntaf yw:

 Tales of the City (Ionawr/Chwefror 2013)
 More Tales of the City (Chwefror 2013)
 Further Tales of the City (Gorffennaf 2014)
 Babycakes (Gorffennaf 2014)
 Significant Others (Mehefin/Gorffennaf 2015) sydd hefyd yn cynnwys Sure of You
 Michael Tolliver Lives (Mai 2016)
 Mary Ann in Autumn (Mai 2016)
 The Days of Anna Madrigal (Gorffennaf 2017)

 Addasiadau cerddorol 
Mae Maupin wedi cydweithio ar sawl prosiect cerddorol ar thema Tales. Ym mis Mawrth 1999, cymerodd ran yn Tunes from Tales (Music for Mouse), cyfres o gyngherddau gyda Seattle's Men Chorus a oedd yn cynnwys darlleniadau o'r gyfres a cherddoriaeth o'r cyfnod. Darparodd Maupin libreto newydd i Anna Madrigal Remembers, gwaith cerddorol a gyfansoddwyd gan Jake Heggie ac a berfformiwyd gan y côr Chanticleer a’r mezzo-soprano Frederica von Stade ar 6 Awst 1999.

Ar ôl darlleniad datblygiadol yng Nghynhadledd Theatr Gerdd Genedlaethol Canolfan Theatr Eugene O'Neill yn 2009, cafodd Armistead Maupin's Tales of the City ei ddangos am y tro cyntaf yn yr American Conservatory Theatre yn 2011, gyda llyfr gan Jeff Whitty a'r sgôr gan Jake Shears a John "JJ" Garden. Parhaodd yr addasiad llwyfan cerddorol am ddau fis gyda chyfarwyddyd gan Jason Moore, a chast yn cynnwys Judy Kaye fel Anna Madrigal, Betsy Wolfe fel Mary Ann Singleton, Mary Birdsong fel Mona Ramsey, a Wesley Taylor fel Michael "Mouse" Tolliver. Roedd yr adolygiadau’n gadarnhaol ar y cyfan, gyda chaneuon newydd yn “amrywio o rifau powld comig i faledau unigol traddodiadol lle mae’r prif gymeriadau'n rhoi hynt i’r dioddefaint cyfrinachol yn eu calonnau.”

 Derbyniad beirniadol 
Yn 2019, rhestrodd BBC News Tales of the City ar ei restr o’r 100 o nofelau mwyaf dylanwadol.  

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 ArmisteadMaupin.com – Gwefan swyddogol Maupin
 Armistead Maupin yn trafod Tales of the City ar y BBC World Book Club
 Cymunedau Hŷn Barbary Lane - cartrefi ymddeol i bobl LHDT wedi'u henwi ar ôl lleoliad Tales; Cyflwyniad gan Armistead Maupin]

Categori:Cyfresi o nofelau
Categori:Nofelau'r 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Nofelau'r 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Nofelau Saesneg o'r Unol Daleithiau