Maryse Condé

Nofelydd a dramodydd o Guadeloupe yn yr iaith Ffrangeg oedd Maryse Condé (11 Chwefror 1934 – 2 Ebrill 2024) sydd yn nodedig am ei ffuglen hanesyddol epig, gydag Affrica yn gefndir i nifer o'i straeon.

Ganed hi yn Pointe-à-Pitre, Guadeloupe, yn y Caribî, pan oedd yr ynys yn un o drefedigaethau Ymerodraeth Ffrainc ond nid eto yn rhan hanfodol o Ffrainc. Symudodd i la Métropole yn ei harddegau i astudio. Aeth i Orllewin Affrica yn ystod ei hugeiniau a gweithiodd yn athrawes yng Ngini, Ghana, a Senegal o 1960 i 1968.

Mae ei ddwy nofel gyntaf, Hérémakhonon (1976) ac Une Saison à Rihata (1981), yn seiliedig ar ei phrofiadau yn Ghana a'i hymdrechion i uniaethu ag Affrica. Ni chafodd fawr o lwyddiant gyda'r rheiny, ond daeth i'r amlwg gyda'i champwaith Ségou (1984) a'r dilyniant Ségou II (1985), a osodir yn Ymerodraeth Ségou yn y cyfnod 1797–1860 o hanes Mali.

Mae'r nofel Moi, Tituba, sorcière—: noire de Salem (1986) yn ymwneud â chaethwas a gafodd ei chyhuddo o fod yn wrach yn nhreialon Salem, Massachusetts, yn yr 17g. Dychwelodd Condé i Guadeloupe ym 1986, a gosodir ei nofel La Vie scélérate (1987) yno. Mae ei nofelau diweddarach yn cynnwys La Colonie du nouveau monde (1993), La Migration des coeurs (1995; addasiad Caribïaidd o Wuthering Heights gan Emily Brontë), Desirada (1997), Historie de la femme cannibale (2003), a Victoire, les saveurs et les mots (2006).

Yn ogystal â'i nofelau, ysgrifennodd Condé wyth o ddramâu, llyfrau i blant, dau hunangofiant, ac ysgrifau ar bynciau llenyddol a gwleidyddol. Yn 2018, wedi i Wobr Lenyddol Nobel gael ei gohirio oherwydd sgandal, dyfarnwyd Condé yn enillydd Gwobr Lenyddol Newydd yr Academi, a sefydlwyd dros dro fel gwobr amgen. Yn ei henaint, ymsefydlodd Maryse Condé ym Mhrofens, a bu farw yng nghymuned Apt, yn Vaucluse, yn 90 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramodwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Dramodwyr yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Dramodwyr Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Genedigaethau 1934
Categori:Hunangofianwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Hunangofianwyr yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Hunangofianwyr Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Llenorion benywaidd yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Llenorion benywaidd yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Llenorion ffuglen hanesyddol Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Llenorion o Guadeloupe
Categori:Marwolaethau 2024
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Nofelwyr yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Nofelwyr Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Pobl a aned yn Guadeloupe
Categori:Pobl o Pointe-à-Pitre
Categori:Pobl fu farw yn Ffrainc
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 20fed ganrif o Ffrainc
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr yr 21ain ganrif o Ffrainc
Categori:Ysgrifwyr a thraethodwyr Ffrangeg o Ffrainc