Henry Stanley, 3ydd Barwn Stanley o Alderley

Uchelwr a hanesydd o Loegr oedd Henry Edward John Stanley, 3ydd Barwn Stanley o Alderley ac 2il Farwn Eddisbury (11 Gorffennaf 1827 - 11 Rhagfyr 1903), a adnabyddir hefyd fel Abdul Rahman Stanley, a gyfieithodd The first voyage round the world by Magellan a gweithiau eraill o Oes y Darganfod. Wedi troi i Islam, ym 1869 daeth yr Arglwydd Stanley yn aelod Mwslemaidd cyntaf Tŷ'r Arglwyddi. Muriel E. Chamberlain (2004). "Stanley, Henry Edward John, third Baron Stanley of Alderley and second Baron Eddisbury (1827–1903)". Oxford Dictionary of National Biography.

 Bywyd 
bawd|223x223px| Henrietta Stanley, y Farwnes Stanley o Alderley, 1860
Addysgwyd Stanley yng Ngholeg Eton, ac aeth i Goleg y Drindod, Caergrawnt yn 1846. 

Ymunodd â'r Gwasanaeth Diplomyddol yn 1847, a phenodwyd ef yn Attaché yn Constantinople yn 1851.  Yn lonawr, 1854, trosglwyddwyd ef o Constantinople i Athen.

Yn, neu cyn, 1859, trosodd Stanley at Islam a rhoddodd y gorau i'w swydd fel diplomydd Prydeinig yn yr Ymerodraeth Otomanaidd. Efallai ei fod wedi mabwysiadu'r enw Abdul Rahman.Death of Lord Stanley of AlderleyStraits Times 2 July 1859 Yr Arglwydd Stanley oedd yr aelod Mwslemaidd cyntaf Tŷ'r Arglwyddi,Muslims of London gan etifeddu ei deitlau yn 1869 ar farwolaeth ei dad. Pan oedd ymosodiad yr Iseldirwyr ar Aceh yn y newyddion ym 1873-74, roedd Stanley yn feirniad o bolisi’r Iseldiroedd a Phrydain tuag at Aceh, gan gyhuddo Prydain o fradychu Aceh, ei chynghreiriad hynafol trwy gytundebau 1601 a 1819, er iddo ymrwymo i amddiffyn ei annibyniaeth.Anthony Reid & Helen Reid, ‘A Voice for Southeast Asian Muslims in the High Colonial Era: The Third Baron Stanley of Alderley, Education about Asia 11, no.3 (Winter 2006) 4-6

Gan fod alcohol wedi'i wahardd yn Islam, mae'n debyg iddo orchymyn cau pob tafarn ar ei dir yn Nether Alderley.Photographs of Nether Alderley Er gwaethaf ei ffydd newydd, ariannodd y gwaith o adfer nifer o eglwysi yng Ngymru gan cynnwys Eglwys y Santes Fair, Bodewryd (1867) ym Môn, Eglwys Llanbadrig (1884),Llanbadrig Church, Anglesey ac Eglwys Sant Peirio, Rhosbeirio. 

 Marwolaeth 
Bu farw a chladdwyd ef ar ddau o'r dyddiadau mwyaf addawol yn y calendr Mwslemaidd, 21 a 25 Ramadan (11 a 15 Rhagfyr 1903 yn y drefn honno). Claddwyd ef yn ôl defodau Mwslemaidd mewn tir anghysegredig yng ngardd y Dower House ar ei stad ei teuluol. Y prif alarwr yn ei gladdedigaeth oedd ysgrifennydd cyntaf y Llysgenhadaeth Otomanaidd yn Llundain. Cafodd gweddïau Islamaidd eu hadrodd dros ei fedd gan imam y llysgenhadaeth. Cynhaliwyd gwasanaeth Janaza er cof am yr ymadawedig ym Mosg Lerpwl, dan arweiniad Abdullah Quilliam.

 Cyfeiriadau 

Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg y Drindod, Caergrawnt
Categori:Hen Etoniaid
Categori:Mwslimiaid o Loegr
Categori:Hanesyddion y 19eg ganrif o Loegr
Categori:Marwolaethau 1903
Categori:Genedigaethau 1827