Fflora a Portread

Cynhyrchiad gan Theatr Antur o dan adain Cwmni Theatr Cymru oedd Fflora a Portread a fu ar daith yng Nghymru ym 1976. Nododd Wyn Bowen Harries mai cynhyrchiad "wedi'i greu a'i brynu gan Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru" oedd y cynhyrchiad, wedi i'r actorion [myfyrwyr] ei llwyfannu hi'n wreiddiol ar faes Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi 1976. Teithwyd y cynhyrchiad o dan adain Theatr Antur ym mis Tachwedd a Rhagfyr 1976. Yr actorion a enwir ar yr hysbyseb oedd Siân Morgan, Elinor Roberts, Cefin Roberts, Wyn Bowen Harries, Myrddin [Mei] Jones, Iestyn Garlick a Siôn Eirian.

 Cymeriadau 

 Fflora 
 Arianrhod / Rhoda
 Lleu / Llew
 Gwydion / Gwyn
 Blodeuwedd / Fflora
 Rhagnell / Rita
 Gronw Pebr / Ronnie Pope
 Penteulu Penllyn / Peter Lakehead

 Portread 
 Y Dyn
 Cymeriadau eraill

 Disgrifiad 
Dau gyflwyniad unigol wedi'u plethu at ei gilydd oedd y cynhyrchiad, un o'r enw Fflora sef  "cabarê o ffantasiau yn seiliedig [...] ar un o hen chwedlau y Cymry" ac "astudiaeth o unigrwydd" yn yr ail gyflwyniad, Portread. 

Lleolwyd Fflora "mewn clwb nos yn un o drefi arfordir Gogledd Orllewin Cymru", yn ôl y rhagair yn Rhaglen, a seiliwyd y "saga gyfoes" ar hen chwedl Blodeuwedd. "Mae'r saith cymeriad a welir yn perfformio, yfed, caru ac ymladd yn cyfateb i brif gymeriadau'r chwedl". Nodwyd mai "nid cyflwyno hen stori mewn diwyg newydd" oedd y bwriad, ond yn hytrach i ddangos y cymeriadau "yn eu cymuned fâs a materol. Lluniant eu ffantasïau personol tila, a methu'n druenus wrth geisio'u gwireddu"."Ceir yma ymgais amlwg i ddychanu'r proletariat Cymraeg newydd sy'n sathru ar ddiwylliant ac iaith yn sgil y gwareiddiad Seisnig ac Americanaidd annysgedig ac ansensitif sy'n sgubo ymaith seiliau ein cymunedau bychain Cymraeg. Yn y ddameg fodern hon, felly, nid arwr mo Llew bellach, ac nid oes unrhyw rin cyfriniol yn nwydau Fflora"."Breuddwydion a hunllefau un gŵr" a gafwyd yn yr ail-gyflwyniad, a honwyd bod y "fformat a ddefnyddir yn newydd yn y Gymraeg". Mae'r rhagair yn cyfeirio at waith Pip Simmons a Moving Being yn Lloegr sydd wedi dylanwadu arnynt. "Chwilio am ystyr i'w fywyd y mae'r gŵr ar ôl treulio oes yn gwasanaethu sefydliad y mae'n rhaid iddo bellach golli'r gwmniaeth a'r cysur a ddeuai o ymwneud â phobl eraill o ddydd i ddydd". "Fel cyfanwaith, bwriedir i PORTREAD fod yn gyflwyniad ymosodol a heriol ei naws - ac amserol"

 Cefndir 
Yn dilyn llwyddiant cynhyrchiad cyntaf Theatr Antur, Byw yn y Wlad, digon naturiol oedd hi i Gwmni Theatr Cymru fod eisiau parhau i gynnig arlwy wahanol i actorion ifanc y cwmni. Yr un actorion oedd yn anhapus gyda'r arlwy "draddodiadol" a "chlasurol" a "chrefyddol", a lwyfannwyd gan y cwmni, cyn 1975. Does ryfedd felly mai'r geiriau agoriadol yn Rhaglen y cynhyrchiad oedd : "Mae'n rhaid i theatr iach fod yn aflonydd amrywiol ac yn ddiddorol fyw. I fod yn gyflawn, mae gofyn iddi geseilio traddodiad un ochr, ac ymestyn at y newydd a'r cynhyrfus yr ochr arall. Ffurfiwyd Adran Antur o fewn Theatr Cymru i grisialu'r awydd i ymestyn".

Roedd gwahodd y myfyrwyr yma o Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru yn fodd i "ymestyn" actorion "atodiadol" Cwmni Theatr Cymru. Canmolwyd Theatr Antur am eu "hegni creadigol" ac am "droi at y theatr fel cyfrwng cymwys i'w doniau". Nodwyd hefyd bod y criw a enwyd uchod yn rhan o'r "Adran" am "o leiaf flwyddyn", ac y byddant yn cael profiadau o wahanol gynyrchiadau dros y cyfnod dan sylw.

Y cynhyrchiad dilynol y bu rhai o'r actorion yn cyd-weithio arni oedd y pantomeim Madog, cyn mynd ati i greu eu cynhyrchiad newydd sef Cymerwch, Bwytewch ym 1977.

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y cynhyrchiad am y tro cyntaf gan fyfyrwyr Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru yn y Coleg ac yn yr Ŵyl Ban Geltaidd yn Killarney ac wedyn ar faes Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi 1976.

 Fflora 
 Arianrhod / Rhoda - Cefin Roberts
 Lleu / Llew - Myrddin [Mei] Jones
 Gwydion / Gwyn - Wyn Bowen Harries
 Blodeuwedd / Fflora - Siân Morgan
 Rhagnell / Rita - Elinor Roberts
 Gronw Pebr / Ronnie Pope - Iestyn Garlick
 Penteulu Penllyn / Peter Lakehead - Siôn Eirian

 Portread 
 Y Dyn - Wyn Bowen Harries
 Cymeriadau eraill - yr actorion eraill

Cyfeiriadau

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au