Cymdeithas Ryngwladol y Comisiynwyr Iaith

Peidied drysu â'r International Association of Language Centres sy'n gorff ar wahân
Mae Cymdeithas Ryngwladol y Comisiynwyr Iaith a adewinir yn ryngwladol fel yr International Association of Language Commissioners a'r talfyriad IALC yn sefydliad gyda'r nod o gefnogi a hyrwyddo hawliau, cydraddoldeb ac amrywiaeth ieithyddol ledled y byd a chefnogi comisiynwyr iaith fel eu bod yn gallu gweithio gan gadw at y safonau proffesiynol uchaf. Fe'i sefydlwyd yn 2014 a cynrychiolir yr iaith Gymraeg gan Comisiynydd y Gymraeg.

Hanes
Sefydlwyd y Gymdeithas yn 2014, wedi i'r Athro Colin H. Williams (ieithegydd Cymreig a darlithydd ar y Gymraeg a pholisïau iaith ym Mhrifysgol Caerdydd) a'r Gwyddelod, Peadar Ó Flatharta a Seán Ó Cuirreáin, drefnu cynhadledd i drafod hawliau dynol yn Nulyn yn 2013. Yn dilyn y trafodaethau hynny, cafwyd y syniad o ffurfio Cymdeithas Ryngwladol y Comisiynwyr Iaith. 

Amcanion
Ceir nifer o amcanion gan y Gymdeithas:
 Hybu, cefnogi a hyrwyddo hawliau, cydraddoldeb ac amrywiaeth ieithyddol
 Rhannu profiad, arferion gorau, dealltwriaeth a chysylltiadau rhwng swyddfeydd comisiynwyr iaith
 Annog a galluogi cyfnewid gwybodaeth, hyfforddiant ac adnoddau datblygiad proffesiynol rhwng swyddfeydd y comisiynwyr iaith (gan gynnwys cyfleoedd cyfnewid)
 Rhannu ymchwil seiliedig ar dystiolaeth er mwyn hyrwyddo hawliau ieithyddol
 Cynyddu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o rôl a gwerth comisiynwyr iaith ymhlith llywodraethau, asiantaethau gwladwriaethol, llunwyr polisi, academia, y cyfryngau a’r cyhoedd yn gyffredinol;
 Cefnogi rhanbarthau sy’n dymuno creu swydd comisiynydd iaith neu hyrwyddo eu hawliau ieithyddol
 Cydweithio â mudiadau sydd o'r un bryd ac yn rhoi gwerth ar hyrwyddo a gwarchod hawliau ac amrywiaeth ieithyddol; ;
 Diffinio, cyhoeddi a pharhau i adolygu’r meini prawf ar gyfer cydnabyddiaeth drwy aelodaeth i swyddfeydd comisiynwyr iaith gan y gymdeithas a chynnig aelodaeth i'r rheini sy’n bodloni’r meini prawf hyn

Aelodau
Yn ogystal â Chomisiynydd y Gymraeg, aelodau eraill y Gymdeithas yw: Office of the Commissioner of Indigenous Language (Canada), Commissaire à la langue française Québec (Quebec, Canada), Commissioner of Official Languages for New Brunswick (Brunswick Newydd, Canada), Comisiynydd Ieithoedd Nunavut (Nunavut, Canada), Comisiynydd Ieithoedd y Northwest Territories (Northwest Territories, Canada), Comisiynydd Ieithoedd Swyddogol Canada (Canada), Swyddfa Gwasanaethau Ffrangeg Ontaria (Ontario, Canada), Comisiynydd Iaith Cosofo (Cosofo), Coimisinéir Teanga (Iwerddon), Síndic (Ombudsmon Catalaneg, Catalwnia), ac Ararteko (Ombudsmon Basgeg, Euskadi), Defensor del Pueblo de Navarra-Nafarroako Arartekoa (Nafarroa, Basgeg).

Ceir hefyd Aelodaeth Arsylwi. Pleidleisiodd aelodau'r Gymdeithas yn unfrydol yn eu Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol yn Bilbo ym mis Medi 2022 i greu categori aelodaeth newydd a fydd yn caniatáu i sefydliadau gael mynediad at weithgareddau IALC pan nad ydynt yn bodloni’r meini prawf ar gyfer aelodaeth lawn.

Cynadleddau
Mae'r Gymdeithas wedi cynnal dwy gynhadledd yng Nghymru dan nawdd Comisiynydd y Gymraeg. Bu'r un gyntaf yn 2017 a'r ail un yn 2024, ill dau yng Nghaerdydd. Ni chafwyd Cynhadledd lawn rhwng 2019 a 2024 oherwydd effeithiau Covid-19.

Cynhaliwyd y cynadleddau yn:
 2014 - Barcelona, Catalwnia - Cynhadledd Sefydlu
 2015 - Ottawa, Canada
 2016 - Gaillimh, Iwerddon
 2017 - Caerdydd, Cymru 
 2018 - Prishtina, Cosofo
 2019 - Toronto, Canada
 2020 - Gohiriwyd oherwydd Covid-19
 2021 - Gohiriwyd oherwydd Covid-19
 2022 - Bilbao, Gwlad y Basg (Cyfarfod Cyffredinol yn hytrach na Chynhadledd lawn)
 2023 - dim cynhadledd 
 2024 - Caerdydd, Cymru

Gweler hefyd
 Comisiynydd y Gymraeg

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol
 LanguageCommissioners ar Facebook
 @IALC ar Twitter

Cyfeiriadau

Categori:Cymraeg
Categori:Sefydliadau rhyngwladol
Categori:Sefydliadau 2014
Categori:Polisi iaith
Categori:Sefydliadau eiriolaeth iaith Geltaidd