Y Coleg Diwinyddol Unedig, Aberystwyth

Coleg hyfforddi ar gyfer gweinidogion Eglwys Bresbyteraidd Cymru o 1906 hyd 2003 oedd y Coleg Diwinyddol Unedig. Fe'i lleolwyd yn Adeilad y Cambria sy'n adeilad rhestredig Gradd II ar y Prom yn Aberystwyth, Ceredigion.

Hanes
Agorodd Gwesty'r Cambria yn Aberystwyth ym 1896 ar safle glan y môr lle'r oedd yr hen Dŷ Tollau wedi sefyll o'r blaen.Cardiganshire County History, cyf. 3, t.502 George Croydon Marks oedd y pensaer. Beth bynnag, nid oedd y gwesty yn llwyddiant masnachol a phrynwyd yr adeilad gan yr AS David Davies ym 1906."Full Report for Listed Building: The United Theological College, Cadw; adalwyd 4 Awst 2025 Fe'i rhoddwyd i Gyfundeb y Methodistiaid Calfinaidd fel coleg diwinyddol preswyl a throsglwyddwyd athrawon a myfyrwyr Coleg Trefeca yn Sir Frycheiniog i'r coleg newydd ym 1906. 

Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf defnyddiodd y Groes Goch yr adeilad fel ysbyty.

Caeodd y coleg o'r diwedd yn 2003, pan symudodd Eglwys Bresbyteraidd Cymru ei hyfforddiant gweinidogaethol i Fangor. Am gyfnod defnyddiwyd yr adeilad fel canolfan fusnes. Ar hyn o bryd (2025) mae'n rhan o ailddatblygiad mawr yr Hen Goleg ("Bywyd Newydd i’r Hen Goleg").

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Elgan Philip Davies, Y Cambria

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith 1896
Categori:Adeiladau rhestredig Gradd II Ceredigion
Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Aberystwyth
Categori:Presbyteriaeth yng Nghymru
Aberystwyth
Categori:Pensaernïaeth Fictoraidd yng Nghymru