Awyrwisg (paganiaeth fodern)

Mae awyrwisg ("skyclad" yn Saesneg) yn cyfeirio at noethni defodol yn Wica a Phaganiaeth Fodern. Mae rhai grwpiau, neu Draddodiadau, yn perfformio'r rhan fwyaf neu'r cyfan o'u defodau'n noeth. Er bod noethni ac arfer dewiniaeth wedi bod yn gysylltiedig ers amser maith yn y celfyddydau gweledol, priodolir y noethni defodol cyfoes hwn yn nodweddiadol naill ai i ddylanwad Gerald Gardner neu i ddarn o lyfr 1899 Charles Godfrey Leland, Aradia, or Gospel of the Witches, ac fel y cyfryw fe'i priodolir yn bennaf i gwfenni Gardneraidd ac Alecsandraidd.

 Gwreiddiau 

 Gardner 
Cyhoeddwyd Witchcraft Today gan Gardner ym 1954. Roedd y llyfr yn honni ei fod yn adrodd ar arfer cyfoes dewiniaeth grefyddol Paganaidd yn Lloegr, a oedd, yn ôl pob sôn, wedi goroesi fel crefydd danddaearol ers canrifoedd. Cynhwyswyd noethni defodol fel rhan reolaidd o arfer Wicaidd, ond yn yr oes fodern fe'i defnyddir yn bennaf gan Wiciaid Alecsandraidd a Gardneraidd. Mae "Siars y Dduwies", sy'n rhan o litwrgi defodol Gardneraidd ac Alecsandraidd, yn cyfarwyddo i Wiciaid ymarfer defod yn noeth. Treuliodd Gardner nifer o flynyddoedd yn India, ac efallai ei fod wedi cael y cysyniad gan y Janiaid Digambara, sect grefyddol lle mae'n bosibl na fyddai'r mynachod yn gwisgo dillad.

Mae'r term Digambara yn llythrennol yn golygu "awyr-wisg". Roedd gan Loegr gysylltiadau agos ag India ar yr adeg pan ddaeth Wica yn gyhoeddus am y tro cyntaf yn Lloegr, felly gallai'r defnydd o'r gair digambara fod wedi bod yn gyfarwydd i siaradwyr Saesneg oedd â gwybodaeth am grefyddau'r Dwyrain Pell. Yn benodol, roedd Gerald Gardner, a boblogodd Wica am y tro cyntaf yn Lloegr, yn llên gwerinïwr nodedig gyda diddordeb yn niwylliant y Dwyrain Pell, a dreuliodd lawer o'i fywyd fel oedolyn yn Sri Lanka a Myanmar, felly mae'n gredadwy ei fod yn gyfarwydd â'r term Janaidd hwn.

Mae Dr. Leo Ruickbie hefyd yn nodi na ellir anwybyddu cynrychiolaeth draddodiadol ac artistig gwrachod fel ffynhonnell ar gyfer noethni yn system Gardner, gan ddyfynnu artistiaid fel Albrecht Dürer a Salvator Rosa.

 Aradia 
Mae tarddiad y cyfarwyddyd hwn wedi ei olrhain i Aradia, or Gospel of the Witches. Ymddengys yr araith ganlynol gan Aradia ar ddiwedd pennod gyntaf y llyfr;Ac fel arwydd eich bod chwi wir yn rhydd,
Y byddwch chwi yn noeth yn eich defodau, dynion a Gwragedd hefyd: pery hyn nes i'r
Gormeswr olaf fod yn ei fedd;Leland, Pennod IMae Doreen Valiente, un o offeiriadesau Gardner, yn cofio syndod Gardner at gydnabyddiaeth Valiente o ddeunydd o Aradia yn y fersiwn wreiddiol o'r "Siars" a roddwyd iddi. Yn ddiweddarach, ail ysgrifennodd Valiente y "Siars", gan gadw'r llinellau o Aradia. Yna, cafodd fersiwn Valiente ei ddosbarthu'n eang a'i ailargraffu.

Gan dderbyn Aradia fel ffynhonnell ymarferion awyrwisg, mae Robert Chartowich yn cyfeirio at gyfieithiad Pazzaglini 1998 o'r llinellau canlynol, sy'n darllen "Dynion a Merched / Byddwch i gyd yn noeth, hyd / Eto y bydd ef wedi marw, yr olaf / O'ch gormeswyr wedi marw." Mae Chartowich yn dadlau bod noethni defodol Wica wedi'i seilio ar gam-gyfieithiad Leland o'r llinellau hyn trwy ymgorffori'r cymal "yn eich defodau".

 Y tu allan i draddodiadau Wicaidd 
Nid yw noethni defodol yn gyfyngedig i Wica draddodiadol. Ymhlith y grwpiau hynny sy'n gwneud hynny, dim ond rhai defodau a allai gynnwys noethni defodol. Mae'r traddodiad Aricaidd, er enghraifft, yn ymarfer awyrwisg am chwe mis o'r flwyddyn, ac yn perfformio eu seremonïau mewn gwisgoedd defodol am hanner arall y flwyddyn. O fewn, ac yn enwedig y tu allan i, ardaloedd penodol o Wica a Phaganiaeth, gellir rhoi rhesymau heblaw am draddodiad i egluro ffafriaeth at addoliad awyrwisg. Dywed Starhawk yn Spiral Dance, "Mae'r corff noeth yn cynrychioli gwirionedd, y gwirionedd sy'n mynd yn ddyfnach nag arfer cymdeithasol" ac "yn arwydd bod teyrngarwch Gwrach i'r gwir cyn unrhyw ideoleg neu unrhyw rithiau cysurus." 

 Nodiadau a chyfeiriadau 

Categori:Terminoleg Wica
Categori:Noethni mewn crefydd