Ernest Marples

Gwleidydd Ceidwadol o Loegr oedd Alfred Ernest Marples, Barwn Marples (9 Rhagfyr 1907 – 6 Gorffennaf 1978),  a wasanaethodd fel Postfeistr Cyffredinol (1957–9) a Ysgrifennydd Gwladol dros Drafnidiaeth (1959–64).

Fe'i ganwyd ym Manceinion. Bu'n gweithio fel glöwr, postmon, cogydd a chyfrifydd. Yn yr Ail Ryfel Byd fe'i comisiynwyd i'r Magnelwyr Brenhinol ym 1941 a chododd i reng capten. Cafodd ei ethol yn Aelod Seneddol Ceidwadol dros Wallasey. Bu'n is-weinidog yn llywodraeth Winston Churchill (1951–5) cyn dod yn weinidog yn llywodraethau Harold Macmillan (1957–63) ac Alec Douglas-Home (1963–4).

Tra oedd yn Bostfeistr Cyffredinol (1957–1959), fe oruchwyliodd y broses o gyflwyno'r cynllun Bondiau Premiwm a chodau post. Un dadleuol oedd ei gyfnod fel Gweinidog Trafnidiaeth  (1959–1964), cyfnod pan drawsnewidiwyd cymeriad trafnidiaeth yn Ynysoedd Prydain yn aruthrol. Ar y naill llaw bu'n goruchwylio gwaith adeiladu ffyrdd sylweddol – y traffyrdd newydd yn arbennig; ar y llaw arall cychwynnodd gau cyfran sylweddol o'r rhwydwaith rheilffyrdd cenedlaethol o dan y toriadau Beeching. Arweiniodd ei ran yn y busnes adeiladu ffyrdd Marples Ridgway, yr oedd wedi bod yn rheolwr gyfarwyddwr arno, at gyhuddiadau o wrthdaro buddiannau. Yn 1974, ar ôl cwymp y llywodraeth Geidwadol, cafodd Marples ei urddo'n arglwydd ond yn gynnar yn y flwyddyn ganlynol ffodd i Monaco ar fyr rybudd i osgoi erlyniad am dwyll treth. Bu fyw fel alltud am y tair blynedd arall o'i oes.

Cyfeiriadau

Categori:Aelodau Cyfrin Gyngor y Deyrnas Unedig
Categori:Aelodau Seneddol y Deyrnas Unedig
Categori:Arglwyddi am oes
Categori:Genedigaethau 1907
Categori:Gwleidyddion y Blaid Geidwadol (DU)
Categori:Marwolaethau 1978
Categori:Pobl o Fanceinion
Categori:Postfeistri Cyffredinol y Deyrnas Unedig
Categori:Ysgrifenyddion Gwladol dros Drafnidiaeth