Dechrau Canu, Dechrau Canmol

Cyfres deledu grefyddol Gymraeg a ddarlledir ar S4C yw Dechrau Canu, Dechrau Canmol. Cyfrifir y gyfres fel un o'r rhaglenni teledu hiraf ar unrhyw sianel deledu Brydeinig, gyda'r rhifyn cyntaf wedi'i ddarlledu gan y BBC ar 1 Ionawr 1961 o Gapel y Drindod, Abertawe. Ysbrydolodd y rhaglen y gyfres Saesneg debyg Songs of Praise, a gychwynodd yn ddiweddarach yr un flwyddyn. BBC Cymru fu'n darlledu'r gyfres rhwng 1961 a 1993, cyn i sawl cwmni cynhyrchu annibynnol ennill y comisiwn i'w darlledu fel Intrada (1993-1998), Teledu Elidir (1998-2006), Avanti (2006-2017) a Rondo hyd y presennol. Canolbwynt y gyfres ydi'r canu cynulleidfaol o wahanol ganolfanau addoli yng Nghymru, ac fe gyhoeddir geiriau'r emynau ar y sgrin fel bod y gynulleidfa gartref yn gallu ymuno yn y mawl. Dros y blynyddoedd, cafwyd nifer fawr o gyflwynwyr gwahanol gan gynnwys Huw Edwards, Rhys Jones, Aled Jones, Gaenor Howells, Huw Llywelyn Davies a Nia Roberts.

 Beirniadaeth 
Yn 2018, bu peth beirniadu ar BBC Radio Cymru dros fwriad S4C i newid arddull y gyfres, er mwyn bod yn fwy cynhwysol i bob crefydd. "Ein nod yw cynnig y cyfle i ganu mawl ar ffurf addoliad ac adloniant", eglurodd Llinos Wynne, comisiynydd y gyfres, "Mae'n gyfle i ddathlu'r traddodiad canu arbennig sy'n ein nodweddu fel cenedl, ond bydd hefyd yn gyfle i ddysgu a rhannu profiadau am y Gymru aml-ffydd ac amlddiwylliannol yr ydym yn byw ynddi. Rhaid i'r sianel adlewyrchu cymunedau, pobl a lleoedd amrywiol Cymru ac mae Dechrau Canu Dechrau Canmol yn gyfle i rannu profiadau personol o ffydd, mewn ystyr ymarferol ac ysbrydol, a fydd yn sbarduno sgwrs ac yn cyffwrdd â'r galon", ychwanegodd.

Nododd cynrychiolydd o gwmni Rondo : "Canu emynau yw asgwrn cefn Dechrau Canu, Dechrau Canmol ac yn sicr does dim unrhyw fwriad gennym ni i wanhau'r elfen yma. Mae’r ymateb rydym ni wedi ei dderbyn hyd yma yn ystod y recordiadau - o Landeilo i Fangor, o Gastell Nedd i Fodelwyddan - wedi bod yn galonogol. Ochr yn ochr gyda hyn mae cyfle i drafod, mewn eitemau dogfennol eu naws, agweddau eang o ffydd ac o grefydd, a sut mae’r Cymry cyfoes yn addoli yn yr unfed ganrif ar hugain."

 Dathlu 60 mlynedd 
Dathlodd y gyfres 60 mlynedd o ddarlledu yn 2021 gyda rhaglen arbennig yn edrych yn ôl dros hanes y gyfres. Nododd un o gyn-gyflwynwyr y gyfres, a'r cynhyrchydd R. Alun Evans bod mynd â chamera deledu i gapel yn beth mawr, yn y 1960au.

 Cyflwynwyr 

 Nia Roberts (2018 – cyfredol)
 Lisa Gwilym (2018 – cyfredol)
 Ryland Teifi (2018 – cyfredol)
 Nigel Owens (2018 – cyfredol)
 Rhodri Gomer (2020 - cyfredol)
 Huw Edwards (2018 – 2024)
 Lowri Morgan (cyfredol 2025)
 Aled Jones
 Hywel Gwynfryn (2007 – 2017)
 Alwyn Humphreys (2005 – 2017)
 Martin Geraint
 Bethan Elfyn
 Huw Llywelyn Davies  (1998 – 2006)
 Rhys Jones
 Gaenor Howells
 Robin Williams 
 R. Alun Evans (1962 – 1969)

 Dolenni 

 Sianel YouTube y gyfres yma
 Gwefan BBC iPlayer yma

 Cyfeiriadau 
Categori:Rhaglenni teledu Cymraeg
Categori:Rhaglenni teledu S4C

Categori:Rhaglenni teledu'r 1970au
Categori:Rhaglenni teledu'r 1960au
Categori:Rhaglenni teledu'r 1980au
Categori:Rhaglenni teledu'r 1990au
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu'r 21ain ganrif
Categori:Rhaglenni teledu'r 2010au