Henrique, brenin Portiwgal

Brenin Portiwgal o 4 Awst 1578 hyd ei farwolaeth oedd Henrique (31 Ionawr 1512 – 31 Ionawr 1580). Roedd yn gardinal yn yr Eglwys Gatholig.A. R. Disney, A History of Portugal and the Portuguese Empire, cyf. 1 (Caergrawnt: Cambridge University Press, 2009)

Daeth i'r orsedd yn annisgwyl pan fu farw ei or-nai Sebastião yn 24 oed ym Mrwydr Ksar el-Kebir yn 1578. Gan fod Henrique yn glerigwr roedd wedi'i rwymo i ddibriodrwydd, felly ni oedd ganddo blant i'w olynu pan fu farw lai na dwy flynedd yn ddiweddarach ym 1580. Daeth hyn â diwedd i Dŷ Aviz a oedd wedi rheoli Portiwgal ers 1385 ac achosodd argyfwng olyniaeth a ddatryswyd trwy greu Undeb Iberaidd, lle rhannodd Portiwgal frenin â Sbaen. Parhaodd yr undeb hwnnw am 60 mlynedd. Y brenin annibynnol nesaf ar Bortiwgal fyddai João III.

Cyfeiriadau

Categori:Brenhinoedd Portiwgal
Categori:Genedigaethau 1512
Categori:Marwolaethau 1580
Categori:Teyrnoedd yr 16eg ganrif