Pan Rwyga'r Llen

Drama lwyfan hir gan T James Jones yw Pan Rwyga'r Llen, gafodd ei chomisiynu gan Gymdeithas Theatr Cymru ym 1985. Llwyfannwyd y ddrama gan gwmni theatr dros-dro Cwmni 85. Cyhoeddwyd y ddrama yn Hydref 1985 gan Wasg Carreg Gwalch.

 Cymeriadau 

 Gwen - Gwraig y Caplan (39)
 Martin - Claf (33)
 Nest - Sister (32)
 Siân - Nyrs (20)
 Y Caplan - (45)
 Dafydd - Mab (21)
 Wil Albert - Claf (60)

 Disgrifiad byr 
"Digwydd y chwarae nos lau a Gwener y Groglith mewn Ysbyty'r Meddwl" yn ôl y manylion yn y ddrama gyhoeddedig.

 Cefndir 
"Carwn ddiolch i Gymdeithas Theatr Cymru am y comisiwn, ac i Gyngor y Celfyddydau am ei arddel" medde'r dramodydd, ar gychwyn y gyfrol. "Y mae fy nyled yn fawr hefyd i holl aelodau Cwmni 85 am bob cydweithrediad ar gyfer Ilwyfannu'r ddrama am y tro cyntaf yn Theatr Clwyd, Mawrth 1985 a'i theithio wedyn. Gwerthfawrogaf yn ogystal, gymorth Huw Roberts fel golygydd y sgript wreiddiol, awgrymiadau gwerthfawr y cast i'w gwella, a chaniatâd Dafydd Iwan i ddefnyddio Gad Fi'n Llonydd."

"Fel yn ei ddramâu eraill, mae'r alegori sydd yn Pan Rwyga'r Llen yn rymus ac yn byrlymu o brofiadau theatrig" yn ôl y dramodydd Gwenlyn Parry. "Bellach mae'r awdur wedi bod yn aelod o adran ddrama'r BBC am dros dair blynedd ac fe welwch ddylanwad y ddrama deledu ar saernïaeth y greadigaeth hon o'i eiddo. Er bod pwnc y ddrama yn un trist a difrifol iawn, mae T. James Jones o hyd ac o hyd yn peri inni chwerthin nid yn unig gyda chymeriadau fel Wil Albert a Martin, ond hefyd am ben y pethau rhagrithiol rheini y mae'n cymdeithas mor llawn ohonynt."

 Cynyrchiadau nodedig 
bawd|Rhaglen y cynhyrchiad o 1985
Llwyfannwyd y ddrama gan gwmni theatr Cwmni 85 ym mis Mawrth 1985. Cyfarwyddwr T James Jones; cynllunydd Martin Morley; goleuo Robert H Jones; rheolwyr llwyfan Gwynfryn Davies, Susan Waters a Wyn Williams; gwisgoedd Janet Hooke; saer Buckley Wyn Jones; gweinyddydd Elinor Roberts; cast:

 Gwen - Sharon Morgan
 Martin - Ifan Huw Dafydd
 Nest - Eirlys Britton
 Siân - Mair Rowlands
 Y Caplan - Huw Ceredig
 Dafydd - Geraint Lewis
 Wil Albert - Ronnie Williams

Gwnaeth y ddrama "argraff ddofn ar ei chynulleidfa" yn ôl y dramodydd Gwenlyn Parry.

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu 1985
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Llyfrau Cymreig 1985
Categori:Theatr Gymraeg y 1980au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru