Camsefyll

Mae camsefyll yn rheol a ddefnyddir gan nifer o wahanol chwaraeon tîm sy'n rheoleiddio agweddau ar leoliad chwaraewyr. Fe’i defnyddir yn arbennig mewn chwaraeon maes gyda rheolau’n deillio o’r codau amrywiol pêl-droed megis pêl-droed ei hun, rygbi’r undeb a rygbi’r gynghrair, ac mewn chwaraeon ‘ffon a phêl’ tebyg i hoci iâ, hoci, a bandi. Diffinir fel "bod mewn safle ar gae chwarae (rygbi, pêl-droed, hoci ag ati) lle na chaniateir chwarae’r bêl."

Pwrpas rheolau camsefyll
Yn gyffredinol, mae rheolau camsefyll wedi'u cynllunio i sicrhau bod chwaraewyr yn chwarae gyda'i gilydd fel tîm, ac nid ydynt yn gosod un neu ychydig o chwaraewyr yn gyson wrth ymyl gôl y gwrthwynebydd ('goalhanging') i geisio derbyn pasiad am gôl hawdd heb wrthwynebwyr o'r tîm arall gerllaw. Fodd bynnag, gall gweithredu a gorfodi rheolau camsefyll fod yn gymhleth, ac weithiau gall fod yn ddryslyd i chwaraewyr newydd yn ogystal ag i wylwyr.Olympics.com: Offside rule

Hanes
Mae rheolau camsefyll yn dyddio'n ôl i godau pêl-droed a ddatblygwyd yn ysgolion preifat Lloegr ar ddechrau'r 19g. Roedd y rheolau camsefyll hyn yn aml yn llawer llymach nag mewn gemau modern. Mewn rhai ohonyn nhw, roedd chwaraewr "yn camsefyll" pe bai'n sefyll o flaen y bêl yn unig. Roedd hyn yn debyg i’r gyfraith camsefyll bresennol ym myd rygbi, sy’n cosbi unrhyw chwaraewr rhwng y bêl a gôl y gwrthwynebydd. Mewn cyferbyniad, nid oedd gan Reolau Sheffield pêl-droed wreiddiol unrhyw reol camsefyll, ac roedd chwaraewyr o'r enw "cic drwodd" wedi'u lleoli'n barhaol ger gôl y gwrthwynebwyr.

'Camsefyll' yn Gymraeg
Cofnodir y gair 'camsefyll' yn y Gymraeg yn y Geiriadur Mawr yn 1958, ond dichon y bu iddo gael ei defnyddio cyn hynny. Noda Alun Williams yn y llyfr o'r un enw, "Byddwn yn clywed termau fel bachwr, asgellwr, cam-sefyll ac ochrgamu yn dod mor hawdd."

Chwaraeon sydd â'r Rheol Camsefyll
 Pêl-droed Americanaidd a Phêl-droed Canadaidd
 pêl-droed
 bandi
 hoci iâ
 rygbi
 hoci - rhan o'r gamp yn hanesyddol, ond fe'i diddymwyd yn swyddogol ym 1998

Chwaraeon sydd heb Rheol Camsefyll
 Pêl-droed Awstralaidd
 Hyrli
 Pêl-droed Gwyddelig
 Futsal
 Pêl-fasged
 Pêl-droed pump-bob-ochr

Podlediad Camsefyll Cymraeg
Ceir podlediad Cymraeg ar bêl-droed o'r enw Camsefyll.

Dolenni allanol
 Rheol camsefyll pêl-droed
 Rheol camsefyll rygbi'r undeb
 Rheol camsefyll Pêl-droed Americanaidd

Cyfeiriadau

Categori:Geirfa chwaraeon