Taranis

Duw taranau ym mytholeg y Celtiaid oedd Taranis (Proto-Gelteg: *Toranos, *Tonaros yn gynt; Lladin: Taranus, Tanarus yn gynt), a addolwyd yn bennaf yng Ngâl ac yn Hispania ond hefyd mewn rhanbarthau'r Rheindir ac Afon Donaw. Soniodd y bardd Rhufeinig Lucan am Daranis, ynghyd ag Esos a Toutatis, yn ei gerdd epig Pharsalia fel duwiau Celtaidd y gwnaed offrymau aberthol dynol iddynt. Cysylltwyd Taranis, yn ogystal â'r Cyclops Brontes ("taran") ym mytholeg Roeg, â'r olwyn.
bawd| Credir mai llun o Taranis a geir ar wal fewnol Pair Gundestrup, a grëwyd rhwng 200 CC a 300 OC
Y mae llawer o ddarluniau o dduw barfog â tharanfollt yn y naill law ac olwyn yn y llall wedi eu canfod o Gâl, lle mae'n debyg y daeth y duw hwn i gael ei gyfuno â'r duw Rhufeinig Iau.Paul-Marie Duval, Les Dieux de la Gaule (Paris, Éditions Payot, 2002)

 Gweler hefyd 
 Delbáeth
 Fontes Tamarici
 Perkūnas
 Indra
 Perun
 Thor
 Tuireann
 Zews

 Cyfeiriadau 

 Ffynonellau 

 Ellis, Peter Berresford, Dictionary of Celtic Mythology (Oxford Paperback Reference), Oxford University Press, (1994): 

 MacKillop, James. Dictionary of Celtic Mythology. Oxford: Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-280120-1.

 Wood, Juliette, The Celts: Life, Myth, and Art, Thorsons Publishers (2002): 

 Darllen pellach 
 Gricourt, Daniel; Hollard, Dominique. "Taranis, caelestiorum deorum maximus". Yn: Dialogues d'histoire ancienne, cyf. 17, rhif 1, 1991. tt. 343–400. [DOI: https://doi.org/10.3406/dha.1991.1919 ] ; [www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1991_num_17_1_1919]
 Gricourt, Daniel; Hollard, Dominique. "Taranis, le dieu celtique à la roue. Remarques préliminaires". Yn: Dialogues d'histoire ancienne, cyf. 16, rhif 2, 1990. tt. 275–320. [DOI: https://doi.org/10.3406/dha.1990.1491 ] ; www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1990_num_16_2_1491

Categori:Mytholeg Geltaidd