Golff (drama)

Drama Gymraeg gan William R. Lewis yw Golff, a gomisiynwyd ac a lwyfanwyd am y tro cyntaf gan Gwmni Theatr Gwynedd ym 1993.

Ysgrifenwyd y ddrama ar gyfer yr actor o Fôn J.O Roberts, oedd yn hoffi Golff bron gystal â'r dramodydd ei hun!

Lleolir y ddrama yn Ashgrove Golf Range, Ynys Môn ym mis Gorffennaf 1992. Mae'n ddrama onest sy'n ymdrin mewn modd ddigyfaddawd â'r realiti a welodd y dramodydd o'i gwmpas nid yn unig ar Ynys Môn ar ddechrau'r 1990au, ond hefyd drwy Gymru benbaladr.  

Morris yw'r prif gymeriad sy'n dyheu am sefydlu cwrs golff yn hen gartref y teulu, ond yn wynebu gwrthwynebiad chwyrn o bob cyfeiriad. Mae Morris hefyd yn hoffi rheoli pawb a phopeth. Rhoddwyd Golff yn deitl ar y ddrama am mai rhyw 'chwarae golff' â bywydau unigolion a wna Morris. Yn union fel y ceisia'r golffiwr reoli tynged pêl, ceisia Morris reoli tynged unigolion.  

Yn ei Ragair i'r ddrama gyhoeddedig, eglura'r dramodydd gefndir y ddrama. 'Yn nechrau'r naw degau ym Môn, teimlai pobl fod llygredd gwleidyddol ar gynnydd. Defnyddir yr ymadrodd 'ar gynnydd' yn fwriadol, oherwydd gŵyr unrhyw un sy'n gyfarwydd â hanes fod llygredd o'r fath, mewn rhyw ffurf neu'i gilydd, yn bod erioed. Ond, gan amlaf, gwneid ymdrech fwriadol i'w gelu rhag llygaid y cyhoedd. Yr hyn a gythruddai pobl Môn oedd na wneid unrhyw ymdrech i wneud hyn: ymhyfrydai rhai unigolion yn eu llygredd. Ni theimlent wneud dim byd o'i le." bawd|Rhaglen Cynhyrchiad Cwmni Theatr Gwynedd o Golff 1993Ysgrifennwyd y ddrama yn fwriadol yn nhafodiaeth Môn. Ychwanegodd William R. Lewis yn ei Ragair: 'Teimlwn yn ystod  rhai perfformiadau  o'r  ddrama fod  ieithwedd  Morris, mewn rhyw  ffordd  ryfedd,  yn cyfareddu  cynulleidfa.  Yr oeddwn yn lled obeithio y byddai hyn yn digwydd. Mae Morris yn meddu  ar rywbeth  a fawrygir  ac a ddelfrydir yn y Gymru Gymraeg: dawn dweud. Mae'n eironig nad  estroniaid yn aml sy'n halogi treftadaeth  ac yn tanseilio gwerthoedd  oesol ond Cymry Cymraeg hynod gyfoethog a lliwgar eu hiaith'.

Cyhoeddwyd y ddrama gan Wasg Carreg Gwalch yn 2001.  

 Cymeriadau 

 Gwyneth - gwraig yn ei phum degau 
 Morris - ei gŵr, yn ei bum degau
 Ceinwen - eu merch

Euros - gŵr ifanc, un ar hugain oed 
Joyce - nyrs yn ei thridegau
Gruff - gweithiwr ar y maes golff, yn ei dri degau
Arwyn - cynghorydd a chyfaill Morris, yn ei bum degau

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfanwyd y ddrama'n wreiddiol gan Gwmni Theatr Gwynedd yn 2001. Cyfarwyddwr Graham Laker; cast:

 Gwyneth - Valmai Jones
 Morris -  J. O Roberts
 Ceinwen - Karen Wynne
 Euros - Robin Eiddior
 Joyce - Siân James
 Gruff - Dewi Rhys
 Arwyn - Trefor Selway

bawd|Cast Cwmni Theatr Gwynedd o'r ddrama Golff ym 1993

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu 1990
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru