The War Plays

The War Plays (a gyfeirir atynt weithiau fel The War Trilogy) yw'r enw a roddir yn aml ar drioleg o ddramâu gan y dramodydd Saesneg Edward Bond: Red Black and Ignorant, The Tin Can People, a Great Peace a gyhoeddwyd ym 1985.

 Derbyniad 
Nododd y cyfarwyddwr theatr Max Stafford-Clark fod Bond, gyda chynhyrchiad y Barbican o The War Plays, wedi "bychanu cast talentog o actorion i fod yn siambyls drwsgwl ac anghydlynol o gleifion ar gerdded. Edward Bond yw'r person mwyaf anodd imi gyd weithio ag ef mewn 40 mlynedd."  Ym 1996, disgrifiodd yr awdur Janelle G. Reinelt y derbyniad Saesneg fel un "oeraidd".  Dywedodd yr awdur Michael Mangan fod y perfformiad ym 1995 yn yr Odéon-Théâtre de l'Europe yn eithaf llwyddiannus, a bod y gwaith yn Ffrainc "wedi'i ddisgrifio fel y ddrama bwysicaf a ysgrifennwyd ers yr Ail Ryfel Byd." 

Tra bod Bond yn fwyaf adnabyddus am ei ddramâu yn yr 1960au a 1970au, cyfeiriodd Peter Billingham yn 2007 at The War Trilogy fel un o'i brif weithiau hwyrach (ynghyd a Restoration, Coffee, a Born ).  Cawsant eu rhestru ar y cyd gan Michael Billington fel enghreifftiau o bum gwaith mwyaf y ddrama dystopaidd. Fe'u galwodd yn "anesmwyth o  ddystopaidd ac yn rhy bwysig i'w hanwybyddu."  Mewn thesis yn 2018, rhestrodd Chien-Cheng Chen y drioleg fel uchafbwynt ymhlith y dramâu Prydeinig cyfoes yr oedd wedi’u darllen, a chanmolodd “ei ddefnydd amlbwrpas o ffurfiau dramatig a’i archwiliad dwys o amodau dynol modern.” 

Yn The Performance of Power (1991), cymharodd Reinelt y drioleg yn ffafriol â gweithiau eraill o theatr gyfoes Brydeinig sy'n cynnwys elfennau iwtopaidd, gan ddweud bod "y cyfuniad o faterion sosialaidd a ffeministaidd a godwyd yn [...] The War Plays yn ymdrin yn ddychmygus gyda'r dasg o genhedlu ac ymgorffori realiti amgen [...] [a bod y dramâu] yn mynd i'r afael â materion pwysig yn ymwneud â chymdeithasoli rolau teuluol". "They deconstruct the notion of 'natural' mother, with its associations of an instinctual bond between mother and child based on birthing, and replace it with a notion of community nurturing".

Cyhuddodd Keith Colquhoun y dramâu o fod yn "ddiymatregol eu naws". Mewn thesis yn 2010, beirniadodd Frank A. Torma “Ymgais Bond yn ei weithiau epig, fel The War Plays a Human Cannon, o roi barddoniaeth i'r cymeriadau i'w datgan yn uniongyrchol i'r gynulleidfa. Nid yw llais barddonol Bond yn unigryw ac o ganlyniad, mae'r mewnosod yn effeithio'n negyddol ar lif y ddrama.”  Ar ôl gweld perfformiad 2010 o Red Black and Ignorant a gyfarwyddwyd gan Maja Milatovic-Ovadia, ysgrifennodd Ian Shuttleworth o'r Financial Times, "Mae Bond yn dangos ei sgil o farddoniaeth 'flinty', gan gynnyws elfennau dybryd o agitprop, hyd yn oed pan fo'r ysgrifennu'n teimlo'n broffwydol, cawn yr argraff bod proffwydoliaeth Cassandra, yn annog gwaradwydd yn hytrach nag ystyriaeth." 

 Cyfieithiadau Cymraeg 
Cyfieithodd Gareth Miles y ddrama Red Black and Ignorant i'r Gymraeg ar gyfer Theatr Powys i'w llwyfannu gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Llanelwedd 1993 o dan yr enw Coch Du ac Anwybodus. Ni chafodd y cyfieithiad ei chyhoeddi hyd yma.

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu 1985