Nicolas Louis de Lacaille

Seryddwr o Ffrainc oedd Nicolas Louis de Lacaille (hefyd La Caille; 15 Mawrth 1713 – 21 Mawrth 1762). 

Cymerodd urddau eglwysig, ond ni chafodd ei ordeinio yn offeiriad. Yn 1736, daeth yn fyfyriwr i'r seryddwr Jacques Cassini yn Arsyllfa Paris. Wedi hynny bu'n weithgar iawn yn gwneud arsylwadau a chyfrifiadau llafurus.

O 1750 hyd 1754, arsyllodd ar yr awyr ym Mhenrhyn Gobaith Da (rhan o Dde Affrica heddiw). Yno cofnododd Lacaille dros 10,000 o sêr gan ddefnyddio telesgop plygiannol."Lacaille’s southern survey", Ian Ridpath's Star Tales; adalwyd 29 Mawrth 2025 Cyhoeddwyd ei gatalog o sêr y de, Coelum Australe Stelliferum, yn 1763 ar ôl ei farwolaeth. Tynnodd sylw at 14 cytser newydd sydd wedi dod yn safonol ers hynny: 

 Antlia
 Caelum
 Circinus
 Fornax
 Horologium 
 Mensa
 Microscopium
 Norma
 Octans
 Pictor
 Pyxis
 Reticulum
 Sculptor
 Telescopium

Rhannodd hefyd yr hen gytser anhylaw Argo Navis yn dair rhan, sef Puppis, Carina a Vela.

Cyhoeddiadau
 Leçons élémentaires de Mathématiques (1741)
 Leçons élémentaires de Mécanique (1743)
 Leçons élémentaires d'Astronomie (1746)
 Leçons élémentaires d'Optique (1750)
 Cyfrifiadau o eclipsau am 1,800 o flynyddoedd yn L'Art de vérifier les dates gan Charles Clémencet (1750)
 Tabulae Solares (1758)
 Coelum australe stelliferum (wedi ei farw, 1763)

Cyfeiriadau

Categori:Academyddion Prifysgol Paris
Categori:Genedigaethau 1713
Categori:Marwolaethau 1762
Categori:Seryddwyr o Ffrainc