Glwcos

Math o siwgr sydd â'r strwythur cemegol C6H12O6  yw glwcos. Mae glwcos yn cael ei gynhyrchu gan blanhigion trwy'r broses ffotosynthesis: maen nhw'n defnyddio ynni o olau'r haul i'w greu o ddŵr a charbon deuocsid. Defnyddir glwcos gan blanhigion i wneud seliwlos, y carbohydrad mwyaf cyffredin yn y byd, ar gyfer cellfuriau. Ar ben hynny dyfnyddir glwcos gan bob organeb fyw i wneud adenosin triffosffad (ATP), sy'n darparu'r egni sy'n cyflenwi tanwydd ar gyfer llawer o brosesau mewn celloedd byw.

Glwcos yw'r ffynhonnell ynni bwysicaf ym mhob organeb. Mewn planhigion mae glwcos yn cael ei storio yn bennaf fel amylos ac amylopectin, ac mewn anifeiliaid fel glycogen. Mae glwcos yn cylchredeg yng ngwaed anifeiliaid fel siwgr gwaed.

Mae cael y swm cywir o glwcos ar gael yng nghorff person yn bwysig. Mae glwcos yn hanfodol er mwyn i'r ymennydd weithredu'n iawn. Gellir ei fesur trwy brawf gwaed syml. Mae gan bobl nad oes ganddynt ddigon o glwcos lefelau isel o siwgr gwaed. Dyma'r cyflwr iechyd o'r enw hypoglycemia. Mae gan bobl sydd â gormod o glwcos hyperglycemia. Yn aml mae hyn yn gysylltiedig â chyflwr iechyd diabetes.

Gweler hefyd
 Prawf goddefiad glwcos

Cyfeiriadau

Categori:Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd
Categori:Siwgr