Sgandal 1Malaysia Development Berhad

Roedd Sgandal 1Malaysia Development Berhad yn sgandal ariannol a gwleidyddol mawr yn Maleisia yn ystod y 2010au. Roedd yr achos yn ymwneud â chamddefnyddio cronfeydd cwmni datblygu gwladol, 1Malaysia Development Berhad (1MDB), a sefydlwyd gan y Prif Weinidog ar y pryd Najib Razak yn 2009 gyda’r bwriad o hybu datblygiad economaidd cenedlaethol. Yn hytrach na hynny, dargyfeiriwyd biliynau o ddoleri o’r gronfa i gyfrifon preifat, eiddo moethus a phrosiectau tramor, gan gynnwys cyllid ar gyfer ffilmiau Hollywood megis The Wolf of Wall Street.

Daeth y sgandal i’r amlwg yn 2015 pan adroddodd sawl sefydliad newyddion rhyngwladol, gan gynnwys y Wall Street Journal a'r Sarawak Report, fod arian cyhoeddus wedi’i drosglwyddo i gyfrifon personol Najib. Canfu ymchwiliadau gan awdurdodau o’r Unol Daleithiau, y Swistir, Singapôr ac Awstralia rwydwaith cymhleth o gwmnïau a chyfrifon banc tramor a ddefnyddiwyd i guddio’r trosglwyddiadau.

Yn dilyn y datgeliadau hyn, wynebodd llywodraeth Najib gythrwfl gwleidyddol difrifol ac fe gollodd ei bŵer yn etholiadau cyffredinol 2018. Cafodd Najib ei arestio yn ddiweddarach ar gyhuddiadau o lygredd, camddefnyddio pŵer a gwyngalchu arian. Yn 2020, cafwyd ef yn euog o saith cyhuddiad yn ymwneud â 1MDB, gan gynnwys derbyn arian llwgr gwerth miliynau o ddoleri. Cafodd ei ddedfrydu i 12 mlynedd o garchar a dirwy o RM210 miliwn, gan wneud hanes fel y prif weinidog cyntaf i gael ei gael yn euog o lygredd ym Maleisia.

Mae’r ymchwiliadau rhyngwladol yn parhau, gyda sawl unigolyn arall megis y busneswr Jho Low yn dal i gael eu herlyn neu’n ffoi rhag cyfiawnder. Mae’r achos wedi cael effaith ddofn ar enw da Maleisia ac wedi ysgogi diwygiadau yn ei systemau ariannol a gwleidyddol.

 Cyfeiriadau 

Categori:Sgandalau ariannol