Afon Siúr

Mae Afon Siúr [ʃuːr] (Gwyddeleg: An tSiúr neu Abhainn na Siúire, Saesneg: River Suir yn afon yn ne Iwerddon gyda chyfanswm hyd o 183 km. River Suir, Ireland's Fisheries Dalgylch Afon Siúr yw 3,610 km2.South Eastern River Basin District Management System. Page 38  Daw'r enw o'r Hen Wyddeleg, suir, am "chwaer".

Mae ei tharddiad i'r gogledd o dref Templemore yn Swydd Tipperary. Oddi yno mae'n llifo trwy drefi Loughmore, Thurleigh a Holycross, yn ymuno ag afonydd Aherlow a Tar ac yn llifo tua'r dwyrain cyn Mynyddoedd Comeragh. 

Mae'r afon yn ffurfio'r ffin rhwng Swydd Waterford a Swydd Kilkenny yn y fan hon ac yn llifo trwy drefi Cahir, Clonmel, a Charraig-on-Suir cyn cyrraedd dinas Port Láirge. I'r gogledd o'r ddinas mae Afon Siúr yn ymuno ag Afon Barrow - yn fuan ar ôl i'r olaf derbyn dyfroedd Afon Nore - i ffurfio un afon sy'n llifo i'r Môr Celtaidd ychydig gilometrau i'r de o Waterford yn Dunmore East. Adnabyddir y tair afon ar lafar gwlad fel y Tair Chwaer. Ar ben eithaf penrhyn Hook Head saif y goleudy o'r un enw, a adeiladwyd ym 1172, sy'n golygu mai hwn yw'r hynaf yn Ewrop.

Yn hanesyddol, roedd yr afon yn bwysig wrth i'r Llychlynwyr feddiannu'r berfeddwlad yn yr Oesoedd Canol cynnar. O ganol y 9g ymlaen, sefydlasant aneddiadau ar hyd yr arfordir a'r afonydd.

Mae Afon Siúr yn boblogaidd iawn gyda physgotwyr sy'n pysgota am eogiaid a brithyllod brown.

Oriel

Dolenni
 River Suir ar Britannica
 The River Suir (Third of the Three Sisters series) fideo ar Youtube

Cyfeiriadau

Categori:Afonydd Iwerddon
Categori:Afonydd Ewrop
Categori:Daearyddiaeth Iwerddon
Súir
Súir
Súir