Y Stafell Ddirgel (cyfres deledu)

Cyfres ddrama gyfnod i deledu a gynhyrchwyd gan HTV a Ffilmiau Llifon yn 2001 yw Y Stafell Ddirgel. Addasiad 6 phennod gan Manon Eames, o'r nofel o'r un enw am y Crynwyr gan yr awdures Marion Eames, yw'r gyfres. Dyma stori rhai o gymeriadau enwocaf llenyddiaeth Cymru, megis "Rowland Ellis", Sgweiar Brynmawr a’i wraig brydferth ond hunanol, "Meg", ac yn gefndir iddynt, cyfnod cythryblus y Crynwyr yn ardal Dolgellau gan gychwyn ym 1672.Cyfres Y Stafell Ddirgel S4C Ffilmiau Llifon / HTV

 Cast 

 Ryland Teifi - Rowland Ellis
 Gwen Ellis - Nans y Goetre
 Olwen Medi - Jane Owen
 Gwyn Parry - Morris Richard
 Rhiannon McLean - Sian Richard
 Betsan Llwyd - Marged Humphrey
 Dyfan Roberts - Robert Owen
 Llion Williams - Ifan Roberts
 Dafydd Dafis - Cwnstabl Siencyn
 Maldwyn John - Sadrach
 Ian Saynor - Hywel Vaughan
 Robin Eiddior - Robin
 Huw Llŷr - Ellis Puw
 Bryn Fôn - Huw Morris
 Lowri Steffan - Meg Ellis
 Maureen Rhys - Malan
 Mari Wyn Roberts - Cadi
 Grey Evans - Dr Evans
 Gwilym Morris -  Sion Dafydd Porthmon
 Sy Holland - Betsan Prys
 Owen Garmon - Lefi Huws
 Morien Phillips - Dafydd
 Wyn Bowen Harries - Sion Prys
 Mari Rowland Hughes - Lowri Vaughan
 Janet Aethwy - Sinai Roberts
 Mirain Llwyd Owen - Dorcas
 Elen Gwynne - Lisa
 John Ogwen - Morris Jones
 Trefor Selway - Samuel Ifan
 Arwel Jones - Tomos Gruffydd
 Iwan Tudor - Gwallter
 Cadfan Roberts - Jeremy Mellor
 Alis Haf - Ann
 Bethan Roberts - Sian
 Jonathan Nefydd - John ap John
 Robin Griffith - Thomas Lloyd
 Alex Bulgo - William Penn
 David Plymer - George Fox
 Iwan Roberts - Tomos
 Norman Comer - Cwnslet Corbett
 Tony Leader - Barnwr Waleott

 Disgrifiad 
Mae’n amser y ffair a blwyddyn ers i Rowland a Meg briodi [1672] wrth iddyn nhw ddisgwyl genedigaeth eu plentyn cyntaf. Ond mae’r sect grefyddol y Crynwyr yn y dref yn cael eu herlid yn ddidrugaredd gan yr ustusiaid a Sgweiar didostur yr Hengwrt, Hywel Vaughan. Ac wrth i Rowland ddyheu am oddefgarwch, a Meg am wefusau dyn arall, heuir yr hadau am frad a thwyll ym Mrynmawr. O ganlyniad i fradwriaeth Meg, mae perthynas Rowland gyda’i was diymhongar, Ellis Puw, a’r Crynwyr lleol yn dyfnhau wrth iddo fynychu eu gwasanaethau heb yn wybod i neb. Mae Meg hefyd yn chwilio am gysur yn yr Hengwrt ym mreichiau Hywel Vaughan. Ond mae llygaid y gwas, Huw Morris, yn gwylio’r cyfan. Poeni am ddyfodol ei gyfeillion newydd a wna Rowland wrth i Hywel a’r rheithor newydd gynllwynio i anwybyddu’r Ddeddf Oddefgarwch ac erlid y Crynwyr i’w marwolaeth.

Sylweddola Meg ei bod wedi gwneud camgymeriad difrifol trwy roi ei hiechyd hi a’r babi yn y fantol, a does dim modd cuddio’r gwir bellach. Mae absenoldeb Rowland o’r eglwys yn tynnu sylw’r awdurdodau ac mae Hywel Vaughan yn ei rybuddio wrth i’r Ddeddf Oddefgarwch gael ei dileu. Gyda thywallt gwaed yn yr eglwys a merched gorffwyll northlymyn yn y dref, mae Dolgellau’n ferw wrth i’r Crynwyr baratoi am ryfel. Ac wrth i Meg gynllunio ei dihangfa, mae Huw Morris yn penderfynu elwa ar ei hofnau.

Daw profedigaeth i deulu Brynmawr a rhaid i Rowland ddewis rhwng ei gred a’i deulu.  Dal i ddioddef a wna Robert Owen yn y carchar ac mae’r Crynwyr yn dewis ei olynydd.  Ond mae’n rhaid i Rowland ddechrau talu wrth iddo ddioddef ymosodiadau gan y werin. Mae’r berthynas rhwng Rowland a Marged yn dyfnhau ond dyheu am ei gariad a wna Marged, nid am ei barch. Goddefa Dorcas y gadair foddi ac mae’r rhwyd yn cau wrth i’r awdurdodau garcharu Ellis Puw. Mae Rowland yn gorfod brwydro â'i ddicter yn sgil llofruddiaeth Dorcas.

 Cynhyrchu 
 Cynllunydd - Pauline Harrison
 Colur - Magi Vaughan
 Gwisgoedd - Jilly Thornley
 Sain - Tim Walker

Ffilmiwyd y rhan helaeth o'r gyfres ar ystad Y Faenol, ger Y Felinheli.

Cyfeiriadau

Categori:Rhaglenni teledu Cymraeg
Categori:Rhaglenni teledu sydd a'u stori wedi'i lleoli yng Nghymru
Categori:Cyflwyniadau rhaglenni teledu 2001
Categori:Rhaglenni teledu drama
Categori:Rhaglenni teledu S4C
Categori:Rhaglenni teledu'r 2000au
Categori:Rhaglenni teledu Cymreig yr 2000au