Afagddu (panto)

Pantomeim Cymraeg i blant gan Gwmni Theatr Cymru ym 1975 oedd Afagddu. Roedd y cwmni eisoes wedi llwyfannu Mawredd Mawr (1971), Gweld Sêr (1972), Dan y Don (1973) a Pwyll Gwyllt (1974) cyn hynny, ac felly roedd cynulleidfaoedd o blant Cymru yn barod am eu panto blynyddol, dros gyfnod y Nadolig a'r flwyddyn newydd. Trefnwyd 64 perfformiad o bumed pantomeim y cwmni. Cafodd y cynhyrchiad adolygiad negyddol iawn yn Y Cymro gan ei alw'n "y cynhyrchiad mwyaf erchyll a welais ei lwyfannu erioed yn enw Cwmni Theatr Cymru".

 Cymeriadau 
bawd|Cast Cwmni Theatr Cymru yn ymarfer
 Afagddu
 Morda
 Llew Capie
 Maelgwn Gwynedd
 Eurfyw
 Elffin Dywysog
 Ceridwen
 Taliesin
 Pentrefwyr

 Disgrifiad 
"Stori dywyll iawn" yw'r modd y disgrifid y panto, yn rhaglen y cynhyrchiad. Mae'r cymeriadau yn seiliedig ar gymeriadau o'r Chwedlau Cymraeg.

Ceir awgrym o hurtrwydd y cynhyrchiad yn y "nodiadau blaendir" yn y Rhaglen: "Croniclwyd hanes Afagddu gan y Myfyriwr Erch a'i Ology (ynganer o-lo-ji). Gŵyr pawb call mai'r gair gwreiddiol am "gi" oedd "ji" (ynganer ji), ac mae ci unglust ydoedd, a honno ar flaen ei gynffon. Yr un ji roddodd gychwyn i'r Ceffyl Bach, a garlamodd bob cam i'r Merica".

 Cefndir 
bawd|Band Afagddu Cwmni Theatr Cymru
I gyd fynd â'r cynhyrchiad, lluniwyd "Grwp Blêr" neu "Y Gerddorfa" oedd yn cynnwys:

 John Gwyn - Gitâr drydan / acwstig
 Gwyndaf Roberts - Bâs / Telyn
 Paul Westwell - Drymiau
 Cenfyn Evans - Piano Wurlitzer, Synthesizer Farfisa a Trwmped.

Nodwyd mewn adolygiad yn Y Dinesydd bod y "grŵp roc bach ond hynod ddawnus" wedi rhoi "sail gref i'r cynhyrchiad, rhywbeth y gallai'r plant ymateb iddo ar unwaith".

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y panto am y tro cyntaf gan Gwmni Theatr Cymru dros gyfnod y gaeaf 1975/6. Cyfarwyddwr : Grey Evans; Cynllunydd : Martin Morley; Cyfarwyddwr Cerdd : Cenfyn Evans; Set : Glyn Richards ac Alan Jones a Jon Clarke. Rheolwr y llwyfan oedd Siôn Humphreys. Cast:

 Afagddu - Iestyn Garlick
 Morda - J. O. Jones
 Llew Capie - Valmai Jones
 Maelgwn Gwynedd - Gwynfryn Roberts
 Eurfyw - Llinos Jenkins
 Elffin Dywysog - René Griffiths
 Ceridwen - Iola Gregory
 Taliesin - Hugh Edwin
 Pentrefwyr - Gaynor Davies a Rolant Jones

Nodwyd mewn sawl adolygiad mai "seren y sioe" oedd Valmai Jones fel Llew Capie, "cymeriad bendigedig o ddrwg a doniol, wedi ei chwarae'n afiaethus [...] a oleuodd dipyn ar adegau tywyllaf y sioe hon".

 Oriel y cynhyrchiad cyntaf 

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Pantomeim Cymraeg
Categori:Theatr Gymraeg y 1970au