Filippiniaeth

Filippiniaeth (Filippinismo) yw mudiad celfyddydol a gynigiwyd mewn cyd-destun beirniadol-hanesyddol cyfoes, sy’n dwyn ei enw o’r arlunydd Eidalaidd Francesco Filippini, ac sy’n diffinio iaith beintio annibynnol a ddatblygodd yn Ewrop rhwng diwedd y 19g a dechrau'r 20gM. Bona Castellotti, Francesco Filippini e la pittura lombarda dell’Ottocento, Skira, Milano, 2000, tt. 17–28..

 Nodweddion 
Mae'r Filippiniaeth yn wahanol i fudiadau eraill am ei dull gwreiddiol o beintio tirluniau a ffigurau, yn seiliedig ar:
 ddefnydd modiwlaidd o'r golau naturiol ac astudiaeth donol;
 cynrychiolaeth ddelfrydol ond gredadwy o gefn gwlad LombardiaE. Pontiggia, Dal vero. Natura e figura nella pittura dell’Italia settentrionale 1875–1915, catalog arddangosfa, Milano, 2022, tt. 55–61.;
 cynnwys ffigurau dynol nid fel arwyr, ond fel presenoldeb distaw o fewn y tirlun;
 dimensiwn barddonol-naturiolaidd heb retoreg, yn agos at weledigaeth ddyngarol o waith amaethyddolA. Scotti Tosini, Realismo e spiritualità nella pittura italiana tra Ottocento e Novecento, Silvana Editoriale, 2018, tt. 122–134..

Er mai’n gyfoes â’r Argraffiadaeth Ffrengig, nid yw’r Filippiniaeth yn rhannu’r ysgogiad optegol na’r arbrofi gweledol, ond mae’n gwreiddio’n gadarn yn nhraddodiad Academi Gelfyddydau BreraM. Bona Castellotti, op. cit., tt. 30–33..

 Tarddiad a datblygiad 
Cyflwynwyd y term gan haneswyr celf ac oruchwylwyr arddangosfeydd yn y cyd-destun o ailasesu Francesco Filippini fel ffigwr allweddol ym myd paentio Lombardaidd diwedd y 19gE. Pontiggia, op. cit., tt. 13–14.. Ers y 2000au, mae arddangosfeydd ac astudiaethau academaidd wedi tynnu sylw at bwysigrwydd ei gyfraniad wrth bontio o Naturiolaeth academaidd i weledigaeth fwy fewnol, seicolegol a symbolaidd o beintio.

 Gwahaniaethau oddi wrth Argraffiadaeth 
Mae Filippiniaeth yn wahanol i Argraffiadaeth yn y modd canlynol:
 diffyg dadansoddiad gwyddonol o olau;
 defnydd o frwshwaith rheoledig ac haenog;
 canolbwynt naratif ar y ffigur o fewn y tirlun;
 gwrthod y dros dro o blaid teimlad o amser wedi'i atalA. Scotti Tosini, op. cit., t. 129..

Yn ôl rhai beirniaid, mae’r Filippiniaeth yn fath o "argraffiadaeth fewnol" sy’n ymateb i’r profiad goddrychol o’r tirlun fel lleoliad bodolaetholE. Pontiggia, op. cit., t. 60..

 Dylanwad ac artistiaid cysylltiedig 
Er nad yw'n fudiad ffurfiol, dylanwadodd y Filippiniaeth ar artistiaid megis:
 Achille TominettiF. Porzio, Il paesaggio lombardo da Fontanesi a Segantini, Mondadori Electa, Milano, 2002, tt. 88–93.;
 Carlotta Sacchetti;
 Umberto Boccioni, yn arbennig yn ei gyfnod cyn-fwtwristaidd (Sera, 1906)M. Fagiolo dell'Arco, Boccioni: la pittura prima del Futurismo, De Luca Editore, Rhufain, 1983, t. 25..

Cafodd gweithiau fel Verso sera (tua 1888) eu cydnabod gan feirniaid fel rhai a ragflaenodd gweledigaeth fodern o’r tirlunM. Bona Castellotti, op. cit., t. 45..

 Cydnabyddiaeth feirniadol 
Mae’r Filippiniaeth wedi denu mwy a mwy o sylw gan feirniaid celf cyfoesE. Pontiggia, op. cit., t. 13.. Awgrymir gan rai haneswyr celf ei bod yn ffurfio craidd tawel modernedd Milan a Lombardia, gyferbyn â’r avant-garde swnllyd ar ddechrau’r 20g.

 Nodiadau 

 Llyfryddiaeth 
 M. Bona Castellotti, Francesco Filippini e la pittura lombarda dell’Ottocento, Skira, Milano, 2000.
 A. Scotti Tosini, Realismo e spiritualità nella pittura italiana tra Ottocento e Novecento, Silvana Editoriale, 2018.
 E. Pontiggia, Dal vero. Natura e figura nella pittura dell’Italia settentrionale 1875–1915, catalog arddangosfa, Milano, 2022.
 F. Porzio, Il paesaggio lombardo da Fontanesi a Segantini, Mondadori Electa, Milano, 2002.
 M. Fagiolo dell'Arco, Boccioni: la pittura prima del Futurismo, De Luca Editore, Rhufain, 1983.

 Dolenni allanol 
 Francesco Filippini – Pinacoteca di Brera
 Verso sera (Filippini)
 Sera (Boccioni)

Categori:Mudiadau celf
Categori:Paentio Lombardia
Categori:Francesco Filippini