Cariad Mr Bustl

Cyfieithiad Cymraeg Gareth Miles o gomedi enwog Molière Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux yw Cariad Mr Bustl [neu'r cyfieithiad llythrennol Cymraeg Y Dyngasáwr neu'r Bustlog Cariadus] (Saesneg: The Misanthrope, or the Cantankerous Lover). Cyfansoddwyd y ddrama farddonol wreiddiol yn yr 17eg ganrif a'i pherfformio am y tro cyntaf ar 4 Mehefin 1666 yn y Théâtre du Palais-Royal, Paris gan y King's Players. Llwyfannwyd y cyfieithiad Cymraeg gan Theatr Genedlaethol Cymru yn 2007.

 Cymeriadau 
+Cymeriadau MolièreCymeriadau MilesDisgrifiadAlcesteAlex / Mr Bustlcyflafanwr y ddrama a "Mr Bustl" yn y teitl; bu Molière ei hun yn ei bortreadu yn y llwyfaniad cyntaf.CélimèneSelinagwraig ifanc sydd wedi ennill serch yr holl ddynion.PhilintePhilippecyfaill caredig Mr BustlAcasteAcastoardalwr [marcwis] honfawr.OronteOscarcariad arall i SelinaArsinoéArtennagwraig hŷn foesolÉlianteEliannacariad Philippe a chyfneither SelinaCitandreColimandroardalwr [marcwis] arall sydd yn serchu am SelinaBasqueMartagwas / morwyn SelinaDu BoisCarlogwas Mr BustlGuardSwyddog y Llys

 Crynodeb 
Criw o ddynion o gefndiroedd gwahanol, yn brwydro ar draws ei gilydd i geisio llaw’r weddw gyfoethog, Selina [Célimène] yw canolbwynt y plot. Yn eu mysg, mae’r dywededig ‘Mr Bustl’ neu Alex [Alceste], sy'n pregethu am werthoedd cymdeithas a phwysigrwydd siarad yn blaen. Mae’r eironi ei eiriau yn amlwg, ac yn ei ymdrech i ddatgan ei gariad o’r mwyaf tuag at Selina, mae’n canfod ei hun mewn dŵr poeth cyfreithiol.

Disgrifia Saunders Lewis y prif gymeriad Célimène [Selina] fel "Gweddw brydferth ugain oed [...] yn byw yn y cylch uchaf ym Mharis [...] Cynnyrch uchaf gwareiddiad yw [...] a chonfensiwn cymdeithas yn elfen ei bod. O'i chymharu â hi nid yw Cleopatra namyn barbariad a wrida'n anniddig o'i blaen gan gydnabod yn y Ffrances sicrwydd ymddygiad a hunan-feddiant a phertrwydd caboledig ymadrodd, na allai ymerodres y dwyrain ond gwladeiddio ger eu bron". Gwêl Gareth Miles gysylltiad rhwng y cymeriad yma a phrif gymeriadau dramâu diweddarach Saunders ei hun fel Siwan, Esther, Iris [Gymerwch chi Sigaret?] a Bet [Cymru Fydd].

 Cefndir 
Mae'r ddrama wreiddiol yn dychanu rhagrith y gymdeithas aristocrataidd yn Ffrainc, gan hefyd dynnu sylw at y diffygion sy'n effeithio ar bob bod dynol. Mae'r ddrama'n wahanol i ffarsiau eraill y cyfnod am ei bod hi'n defnyddio cymeriadau deinamig fel Alceste a Célimène yn hytrach na defnyddio'r caricatwrau dychanol traddodiadol. Er nad oedd y ddrama wreiddiol yn llwyddiant masnachol yn ei hamser, mae'n goroesi heddiw fel gwaith mwyaf adnabyddus Molière.

Geilw Gareth Miles comedïau Molière "yn gampweithiau dyneiddiol sy'n dathlu 'mawredd ysbryd dyn' ac yn llonni ei galon yr un pryd".

 Addasiad Cymraeg 
Gweld cynhyrchiad o ddrama arall [L'Avare] gan Molière pan yn fyfyriwr ym Mharis yn y 1960au oedd un "atgof llawen" a ddaeth i feddwl Gareth Miles wrth fynd ati i "drosi" y ddrama ar gyfer Theatr Genedlaethol Cymru yn 2007. Nododd hefyd, er mai "Y Dyngasáwr neu'r Bustlog Cariadus" yw'r cyfieithiad llythrennol, tybiodd "fod Cariad Mr Bustl yn deitl mwy dengar".

Canmolodd Lowri Rhys Davies y sgript, wrth adolygu'r cyfieithiad Cymraeg yn 2007, gan nodi ei bod hi'n "gyforiog o ddywediadau bachog a hiwmor crafog sy'n llwyddo i gyfleu deallusrwydd a doniolwch y gwreiddiol." Canmoliaeth oedd gan adolygydd theatr Y Cymro yn ogystal a nododd mai "Cyfoeth cyfieithiad hyfryd Gareth Miles - oedd yn llithro mor rhwydd nes peri i rywun amau os mai cyfieithiad ta ddrama wreiddiol oedd yma."

"A yw'r gomedi hon, a sgrifennwyd bedwar cant a deugain o flynyddoedd yn ôl, yn berthnasol heddiw?", holodd Gareth Miles yn 2007. Atebodd ei hun fel a ganlyn: "Rwy'n credu ei bod hi, ond wna i ddim difetha'ch hwyl wrth esbonio pam. Dywedai Molière mai ei amcan oedd 'diwygio'r ddynoliaeth wrth ei ddiddanu'. Bydd y Gyfarwyddwraig, y Cwmni a minnau'n fodlon os llwyddwn i'ch diddanu", oedd ei neges yn Rhaglen cynhyrchiad Theatr Genedlaethol Cymru o'r ddrama yn 2007.

Ni chyhoeddwyd yr addasiad / cyfieithiad Cymraeg hyd yma.

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama am y tro cyntaf yn Ffrangeg ar 4 Mehefin 1666 yn y Théâtre du Palais-Royal, Paris gan y King's Players.
bawd|Rhaglen cynhyrchiad Theatr Genedlaethol Cymru 2007
Yn 2007 y bu'r llwyfanniad cyntaf o'r ddrama yn y Gymraeg, a hynny gan Theatr Genedlaethol Cymru o dan gyfarwyddyd Judith Roberts; cynllun set a gwisgoedd Colin Falconer; goleuo Iestyn Griffiths; cyfansoddwr Conor Linehan; cast:

 Alex / Mr Bustl - Jonathan Nefydd
 Selina - Mirain Haf
 Philippe - Huw Garmon
 Acasto - Seiriol Tomos
 Oscar - Dyfrig Morris
 Artenna - Rhian Morgan
 Elianna - Clare Hingott
 Colimandro - Glyn Morgan
 Marta - Ffion Wyn Bowen
 Carlo - Llion Williams
 Swyddog y Llys - David Evans

Cloi "Tymor y Clasuron" yn arlwy theatrig 2007 Cefin Roberts fel arweinydd artistig Theatr Genedlaethol Cymru oedd y cynhyrchiad hwn. Cymeradwyo'r Theatr Genedlaethol am lwyfannu'r cyfieithiad wnaeth Lowri Rhys Davies wrth adolygu'r cynhyrchiad ar wefan BBC Cymru, "gan fod y dychanol a'r doniol yn greaduriaid mor brin yn ein traddodiad theatrig, a chynyrchiadau Cymreig o waith Molière yn brinnach fyth," ychwanegodd. .

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 The Misanthrope (testun llawn, yn Saesneg)

Categori:Cyfieithiadau o Ddramâu i'r Gymraeg
Categori:Molière
Categori:Theatr Gymraeg y 2000au