Eynon Evans

Actor a dramodydd o Gymru oedd Evan Eynon Evans (18 Mai 1904 – 1989), a adnabyddir hefyd fel Eynon Evans ac E. Eynon Rees. Mae'n cael ei gofio yn bennaf am ei waith yn y 1950au ar y radio a theledu. Yn ystod y 1940au ymddangosodd ar sioe adloniant radio'r BBC Welsh Rarebit fel y cymeriad comig Tommy Troubles, gan gyrraedd cynulleidfa o 12 miliwn. Cyfansoddodd nifer helaeth o ddramâu i'r llwyfan a gafodd eu cyfieithu i'r Gymraeg, ac a fu'n hynod o boblogaidd ymysg cwmnïau drama amatur Cymru yn ystod y 1930au i'r 1950au. 

 Gyrfa 
Ganwyd Evans yn Nelson ym Morgannwg, Cymru ym 1904. Hyfforddodd fel gyrrwr bws, ond datblygodd ei ddawn fel awdur sgriptiau, a ddaeth yn swydd llawn amser iddo.  Daeth i amlygrwydd yn y 1940au pan ymddangosodd ar y sioe adloniant yn ystod y rhyfel Welsh Rarebit, a ddarlledwyd ledled Prydain Fawr a Ffrainc. Daeth ei gymeriad 'Tommy Troubles', ynghyd â'i ffrindiau Willie, Llew a Jimmy, yn gymeriadau cwlt gan eu gwneud yn hoff iawn gan y cyhoedd ym Mhrydain.  Ar ei hanterth cyrhaeddodd y sioe 12 miliwn o bobl.  Pan fudodd y sioe o'r radio i'r teledu yn gynnar yn y 1950au, parhau i gyfrannu wnaeth Evans, gan ysgrifennu anturiaethau pellach ar gyfer Tommy Troubles.

Ym 1954 addaswyd ei ddrama Wishing Well yn ffilm The Happiness of Three Women. Serennodd Evans ei hun, yn y ffilm a gyfarwyddwyd gan Maurice Elvey, tra bod y prif actorion mwyaf nodedig yn cynnwys Donald Houston a Petula Clark. Ym 1955, addaswyd llyfr Evans, Room in the House, ar gyfer y sgrin gan Alfred Shaughnessy, a'i gyfarwyddo eto gan Elvey, er nad oedd Evans yn ymddangos ar yr achlysur hwn. Parhaodd Evans i weithio mewn ffilm drwy gydol y 1950au, gan gynnwys ymddangosiad heb gydnabyddiaeth fel casglwr tocynnau yn Private's Progress (1956), chwarae Decon yn y ddrama deledu i blant The Buccaneers, un bennod o Douglas Fairbanks, Jr., Presents (1956) a rôl arall heb gydnabyddiaeth yn The Battle of the River Plate (1956).

Ynghyd â'i rolau actio, parhaodd Evans i gynhyrchu comedïau nodwedd ar gyfer teledu BBC Cymru . Wedi'i ddisgrifio fel 'di-gymhleth, er yn gadarn' gan yr hanesydd ffilm David Berry, roedd ei weithiau'n cynnwys The Prodigal Tenor (1957), The Bachelor Brother (1960) a Jubille Concert (1961). 

Ym 1958 ymddangosodd yn y ffilm gomedi The Sheriff of Fractured Jaw, gydag ambell ymddangosiad mewn rhaglenni teledu. Ym 1959, fe'i gwelwyd mewn dwy gameo mewn dwy ffilm Brydeinig nodedig, gan chwarae Mr Morgan yn Tiger Bay gan J. Lee Thompson a Truscott yn I'm All Right Jack gan John Boulting . Ar ôl ymddangosiadau yn y ffilmiau comedi Friends and Neighbours (1959) a Two-Way Stretch (1960), cymerodd ran flaenllaw yng nghynhyrchiad teledu 1960 o How Green Was My Valley . Chwaraeodd Evans y patriarch teuluol Gwilym Morgan, gyda Rachel Thomas yn portreadu ei wraig.

Parhaodd Evans i ymddangos ar y teledu drwy gydol dechrau'r 1960au, ac ym 1962 ymddangosodd yn Only Two Can Play a Go to Blazes . Only Two Can Play oedd y trydydd tro iddo ymddangos mewn ffilm gyda Peter Sellers yn serennu, y lleill oedd I'm All Right Jack a Two-Way Stretch . Ym 1964 ysgrifennodd ac ymddangosodd Evans mewn cyfres fer i'r BBC Ring out an Alibi . Chwaraeodd Evans rolau mewn sawl drama deledu boblogaidd ym Mhrydain ddiwedd y 1960au, gan gynnwys Danger Man, Dixon of Dock Green a Softly Softly .

 Gwaith 

 Ffimiau a Theledu 
 Undercover (1943) - Lieut. Banse
 The Happiness of Three Women (1954) 
 Private's Progress (1956) 
 The Battle of the River Plate (1956) 
 The Sheriff of Fractured Jaw (1958) 
 Tiger Bay (1959) 
 I'm All Right Jack (1959)
 Friends and Neighbours (1959) - 
 Two Way Stretch (1960) 
 Only Two Can Play (1962) 
 Go to Blazes (1962)

 Dramâu 

 Cŵyr Crydd (1946) - cyfieithiad Cymraeg John Ellis Williams 
 Dwy Frân Ddu (1946) - cyfieithiad Cymraeg John Ellis Williams 

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 


Categori:Marwolaethau 1989
Categori:Genedigaethau 1904