Sam Kogan

Actor, cyfarwyddwr ac athro o Wcráin oedd Sam Kogan (22 Hydref 1946 - 11 Tachwedd 2004). Mae'n fwyaf adnabyddus am ddatblygu a sefydlu techneg actio newydd o'r enw "The Science of Acting." Sefydlodd ysgol unigryw yn Llundain ym 1991 o'r enw The School of the Science of Acting ('The Kogan Academy of Dramatic Arts' ac 'The Academy of the Science of Acting and Directing').   Ysgrifennodd lyfr hefyd o'r enw The Science of Acting, a olygwyd gan ei ferch, Helen Kogan.

 Bywyd cynnar 
Ganed Kogan i deulu Iddewig yn Sokyriany, dinas fechan yn Oblast Chernivtsi yn yr hen Undeb Sofietaidd, ond fe'i magwyd yn Chernivtsi. Yn ei ieuenctid roedd yn ddawnsiwr gwerin a reslwr medrus, gan gystadlu ar lefel genedlaethol. Ym 1966 cafodd fynediad i GITIS - Academi Celfyddydau Theatr Rwsia, lle bu'n astudio am bum mlynedd o dan arweiniad Maria Knebel .  Roedd Knebel ei hun yn gyn-fyfyriwr i Konstantin Stanislavski,  Michael Chekhov, Yevgeny Vakhtangov a Vsevolod Meyerhold  yn ogystal â chydweithiwr i Stanislavski a Vladimir Nemirovich-Danchenko . Graddiodd Kogan ym 1971. Ceisiodd gartref ffafriol i'w waith creadigol, gan gyrraedd Llundain ym 1974.

 Datblygiad The Science of Acting 
Yn Llundain, dechreuodd Kogan ddatblygu ei syniadau am actio. Wedi'i ddylanwadu'n arbennig gan system actio Konstantin Stanislavski, rhannodd ei obaith o "droi cynulleidfaoedd yn glustfeiniaid, gan syllu trwy wal anweledig ar fywydau pobl go iawn."  Dros y 30 mlynedd dilynol, bu Kogan yn datblygu ei dechneg actio, gan obeithio galluogi'r actorion i anwybyddu'r arsylwi. Credai:

Datblygodd y dechneg o greu theatr realistig sy'n gwefreiddio'r gynulleidfa. Am weddill ei oes bu'n gweithio i ddatblygu The Science of Acting yn dechneg unigryw fyddai'n gadernid ar gyfer actio safonnol. Agorodd Ysgol ei hun ym 1991 lle bu'n athro a phrifathro. Yn y flwyddyn cyn ei farwolaeth disgrifiodd Kogan The Science of Acting fel 'gwaith cwbl gyflawn...mae'r ganddynt bopeth sydd ei angen, bellach.' 

 The School of the Science of Acting 
Ym 1991, sefydlodd Kogan The School of the Science of Acting  yn Holloway, Gogledd Llundain, gan gynnig diploma dwy flynedd mewn actio a diploma tair blynedd mewn actio a chyfarwyddo. Ar ôl ei farwolaeth yn 2004 symudodd yr ysgol  i Archway a throi'n Academi - The Academy of the Science of Acting and Directing. O 2014 ymlaen fe'i gelwid yn The Kogan Academy of Dramatic Arts, [Academi Gelfyddydau Dramatig Kogan], gan gynnig cyrsiau actio amser llawn a rhan-amser. Yn 2019 aed yn ôl i'r enw gwreiddiol sef The School of the Science of Acting. 

Yn ystod ei gyfnod fel pennaeth The School of the Science of Acting, bu Kogan yn gohebu’n aml â phapur newydd The Stage, gan herio moeseg a thechnegau amrywiol sefydliadau a chyrff hyfforddi drama. Gosododd hefyd hysbysebion ar gyfer ei ysgol yn The Stage oedd yn honni "Does neb yn malio mwy, does neb yn dysgu'n well". 

 Myfyrwyr nodedig 
 David Bark-Jones
 Richard Brake
 Philip Bulcock
 Eddie Marsan
 Pooky Quesnel
 Morfudd Hughes
 Siw Hughes
 Bethan Jones

 Marwolaeth 
Bu farw Sam Kogan o ganser ar 11 Tachwedd 2004. Cynhaliwyd gwasanaeth angladdol yn Eglwys Uniongred Rwsia yn South Kensington a fynychwyd gan ei deulu a ffrindiau yn ogystal â llawer o fyfyrwyr Sam.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Llyfr Gwyddoniaeth Actio 
 Academi Celfyddydau Dramatig Kogan 

Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Marwolaethau 2004
Categori:Theatr Gymraeg y 1990au