Rhwydwaith Cydraddoldeb Ieithoedd Ewrop

Mae’r Rhwydwaith Cydraddoldeb Ieithoedd Ewrop (European Language Equality Network, ELEN) yn sefydliad anllywodraethol rhyngwladol sy’n weithgar ar lefel Ewropeaidd sy’n gweithio i warchod a hyrwyddo ieithoedd Ewropeaidd llai eu defnydd , hynny yw ieithoedd rhanbarthol, ieithoedd lleiafrifol, ieithoedd mewn perygl, ieithoedd cyd-swyddogol ac ieithoedd cenedlaethol cenhedloedd bychain. Mae gan ELEN 174 o aelod-sefydliadau yn cynrychioli 50 o ieithoedd mewn 25 gwladwriaeth. Mae pencadlys y sefydliad yn adeilad Ti ar Vro, 6 plasenn Gwirioù Mab-den, Karaez, Llydaw.

Hanes
Ffurfiwyd ELEN ar ôl cau EBLUL, Biwro Ewropeaidd ar gyfer Ieithoedd Llai eu Defnydd, sefydliad anllywodraethol â nodau tebyg a sefydlwyd ym 1982 ac a gaeodd yn 2010.

Cenadaethau
Mae cenadaethau a gwaith y corff anllywodraethol yn perthyn i wahanol fathau o ymyrraeth:

 gwaith lobïo wedi'i anelu at y prif sefydliadau rhyngwladol sy'n ymwneud ag amddiffyn hawliau dynol a chyfunol (Cenhedloedd Unedig, Cyngor Ewrop, yr Undeb Ewropeaidd). Mae ELEN yn cyflwyno’i hun fel llais y lleiafrifoedd lleiaf clywadwy  (megis Llydaweg, Basgeg, Ocsitaneg, a Chatalaneg), yn arbennig drwy ddod â galwadau i gyrff etholedig fel Senedd Ewrop. Mae’r corff anllywodraethol hefyd yn gweithredu ar lefel leol, er enghraifft drwy gymryd rhan yn yr ymgyrch genedlaethol o blaid cadarnhau’r Siarter Ewropeaidd ar gyfer Ieithoedd Rhanbarthol neu Ieithoedd Lleiafrifol yn Ffrainc, drwy mynd i'r Cenhedloedd Unedig ag adroddiad yn gresynu at gwedd llywodraeth Sbaen tuag at leiafrifoedd heblaw'r Sbaeneg, a thrwy gysylltu ei hun â phryderon amddiffynwyr ieithoedd lleiafrifol am ymadawiad y Deyrnas Unedig â'r Undeb Ewropeaidd.
 cychwyn neu gymryd rhan mewn prosiectau monitro a gweithredu ar ieithoedd lleiafrifol.

Cyfrannodd ELEN yn arbennig at lansiad Protocol Gwarant Hawliau Ieithyddol Donostia, sy’n rhestru mesurau pendant i sicrhau parch at hawliau ieithyddol yn Ewrop, yn ogystal â'r Prosiect Amrywiaeth Ieithyddol Digidol, prosiect ar gyfer creu a rhannu cynnwys digidol gan ddefnyddio ieithoedd lleiafrifol.

 ELEN a'r Gymraeg 
Cynhaliwyd cynhadledd 2022 y corff yng Nghymru. Mae ymgyrchwyr Cymdeithas yr Iaith yn mynychu'r cynadleddau, ac mae Mudiadau Dathlu'r Gymraeg, Rhieni Dros Addysg Gymraeg, Cwmni Iaith, a Phrifysgol y Drindod Dewi Sant hefyd yn aelodau o ELEN.

Gweler hefyd
 Biwro Ewropeaidd ar gyfer Ieithoedd Llai eu Defnydd (EBLUL)
 Sefydliad Mercator

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol ELEN
 @EuropeanLanguageEqualityNetwork safle ELEN ar Facebook
 @EUROLANG presenoldeb ar X

Cyfeiriadau

Categori:sefydliadau 2010
Categori:Ieithoedd Ewrop
categori:Cyngor Ewrop
Categori:Sefydliadau rhyngwladol