Hugh Morris

Cricedwr o Gymru oedd Hugh Morris MBE (5 Hydref 1963 – 28 Rhagfyr 2025), a chwaraeodd mewn tair Prawf i Loegr ym 1991. Chwaraeodd griced sirol i Forgannwg, gan fod yn gapten ar y sir. Ar ôl sawl rôl uwch i Fwrdd Criced Cymru a Lloegr dychwelodd i Forgannwg fel prif weithredwr a chyfarwyddwr criced ym mis Awst 2013.

Disgrifiwyd Morris gan y gohebydd criced Colin Bateman fel "cricedwr talentog, hamddenol."

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Morris yng Nghaerdydd. Tra yn Ysgol Blundell yn Nyfnaint, gosododd sawl record batio mewn chwaraeon ysgolion preifat. Chwaraeodd rygbi'r undeb i Aberafan hefyd.

 Gyrfa 
Yn fatiwr llaw chwith, Morris oedd capten ieuengaf Morgannwg yn 22 oed pan gafodd ei benodi ym 1986, ond rhoddodd y gorau i'r rôl dair blynedd yn ddiweddarach i ganolbwyntio ar ei fatio. Bu'n gapten ar daith tîm A Lloegr i Bacistan a Sri Lanka ym 1990-1 (cafodd y cymal hwn ei chwtogi oherwydd Rhyfel y Gwlff).

Ychydig cyn hyn, cafodd ei alw am gyfnod byr fel "atgyfnerthiad" i daith criced Lloegr i Awstralia wedi i'r capten Graham Gooch gael ei anafu. Er mai dim ond mewn dwy gêm fach y chwaraeodd (lle sgoriodd 33 a 50), awgrymodd Wisden fod "Morris ... oni bai am ffydd Gooch yn Larkins yn rhaid i fod ymhlith yr un ar bymtheg gwreiddiol". Fodd bynnag, chwaraeodd dair Prawf ym 1991, dau yn erbyn yr India'r Gorllewin a oedd yn dîm aruthrol bryd hynny, ac un yn erbyn Sri Lanka. Roedd yn cael trafferth ymdopi ag ymosodiad cyflym India'r Gorllewin, ac yn ei dair Prawf sgoriodd 115 rhediad ar gyfartaledd o 19.16, , er iddo rannu partneriaeth orau Lloegr yn y gyfres (112) gyda Gooch yn ei ail Brawf, gan helpu Lloegr i fuddugoliaeth brin yn erbyn India'r Gorllewin. Y gaeaf hwnnw, bu'n gapten ar Loegr A eto ar daith o amgylch India'r Gorllewin. Cafodd ei ailbenodi'n gapten ar Forgannwg ym 1993. Arhosodd ar ymylon y dewisiadau Prawf am nifer o flynyddoedd, ond ni chafodd ei ddewis eto.

Bu’n gapten ar Forgannwg pan ddaeth y tîm yn fuddugol yng Nghynghrair y Sul y flwyddyn honno, eu tlws mawr cyntaf ers 1969.  Ym 1997 roedd yn rhan o dîm Morgannwg a enillodd Bencampwriaeth y Sir, gan sgorio 1207 o rediadau ar gyfartaledd o 54.86.  Daeth Morris yn gyfartal a record clwb Alan Jones am sgorio sawl cant (dosbarth cyntaf), yn y gêm benderfynol yn erbyn Gwlad yr Haf y flwyddyn honno.

Gweithiodd Morris am sawl blwyddyn i Fwrdd Criced Cymru a Lloegr, lle bu'n gyfarwyddwr hyfforddi technegol, prif weithredwr dros dro. Fe'i dyrchafwyd yn ddirprwy brif weithredwr ac yna'n brif weithredwr. Ym mis Awst 2013 dychwelodd i weithio gyda thîm Morgannwg, fel prif weithredwr a chyfarwyddwr criced.

Roedd yn Ymddiriedolwr i elusen Cronfa Cricedwyr Proffesiynol Hornsby.

 Bywyd personol 
Yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2022, penodwyd Morris yn Aelod o Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (MBE) am ei wasanaethau i griced ac achosion elusennol.

Yn 2022, cafodd Morris ddiagnosis o ganser y coluddyn.  Bu farw ar 28 Rhagfyr 2025, yn 62 oed. Cynhaliwyd ei angladd yn Eglwys Gadeiriol Llandaf ar 20 Ionawr 2026 am 11am. 

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1963
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Cricedwyr o Gymru
Categori:Pobl o Gaerdydd
Categori:Aelodau Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig