Prunella Scales

Actores o Loegr oedd Prunella Scales (née Illingworth; 22 Mehefin 1932 – 27 Hydref 2025), yn fwyaf adnabyddus am ei roliau mewn sawl gyfres deledu gomedi. Roedd ei pherfformiad fel Sybil Fawlty yn y comedi sefyllfa deledu BBC Fawlty Towers yn enwog ledled y byd. Chwaraeodd hi rôl y Frenhines Elizabeth II yn y drama BBC A Question of Attribution (1991) gan Alan Bennett; am y perfformiad hwn enillodd hi enwebiad BAFTA. Ar ôl dechrau dioddef o ddementia, ymddangosodd yn y gyfres ddogfen Great Canal Journeys (2014–2019), gan deithio dyfrffyrdd yn y DU a thramor gyda'i gŵr, yr actor Timothy West a'u mab Sam.

Cafodd Prunella Margaret Rumney Illingworth ei geni yn Sutton Abinger, Surrey,  yn ferch i John Richardson Illingworth, gwerthwr cotwm a wasanaethodd gyda Chatrawd Wiltshire yn y Rhyfel Byd Cyntaf,.  Ei mam hi oedd Catherine, née Scales, y cymerodd ei henw morwynol Prunella fel ei henw llwyfan. Roedd Catherine, a gafodd y llysenw "Bim", yn actores a oedd wedi mynychu Academi Frenhinol y Celfyddydau Dramatig.    Daeth brawd Prunella, Timothy "Timmo" Illingworth (1934–2017), yn is-gyrnol yn y Royal Irish Rangers. 

Daeth hi'n adnabyddus gyntaf gyda'r comedi sefyllfa Marriage Lines o ddechrau'r 1960au yn serennu gyferbyn â Richard Briers.  Chwaraeodd ei rôl enwocaf, Sybil Fawlty yn y comedi sefyllfa Fawlty Towers, yn serennu gyda John Cleese dros ddwy gyfres rhwng 1975 a 1979.  

Roedd Scales yn briod â'r actor Timothy West o 1963 hyd at ei farwolaeth yn 2024. Bu iddynt ddau o blant; yr hynaf yw'r actor a'r cyfarwyddwr Samuel West. Roedd gan Scales a West hobi cyffredin o hwylio mewn cychod cul.

Ffilmiau
Hobson's Choice (1954)
Waltz of the Toreadors (1962)
Escape from the Dark (1976)
The Wicked Lady (1983)
The Lonely Passion of Judith Hearne (1987)
Howards End (1992)
An Awfully Big Adventure (1995)
An Ideal Husband (1999)
Johnny English (2003)

Teledu
Mapp and Lucia (1985-86)
After Henry (1988–1992)
The Big Knights (1999-2000)
The Shell Seekers (2006)
Marple (2008)

Cyfeiriadau

Categori:Actorion ffilm benywaidd o Loegr
Categori:Actorion teledu benywaidd o Loegr
Categori:Cadlywyddion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Marwolaethau 2025
Categori:Genedigaethau 1932