Edmund David Jones

Roedd Edmund David Jones  (9 Medi, 1869 – 13 Chwefror, 1941) yn athro ac yn awdur llyfrau addysgol. Mae'n cael ei gyfeirio ato, fel arfer, ac yn cyhoeddi o dan yr enw Edmund D. Jones.

Cefndir
Ganwyd Jones yn siop y Beehive yn Nhrawsfynydd, yn blentyn i John Jones, dilledydd a groser ac Ellen ei wraig.Yr Archif Genedlaethol; cyfrifiad Trawsfynydd 1871. RG11/5699 Ffolio 44 tudalen 27 Bu farw ei dad ym 1879 pan oedd Edmund yn 9 oedCarnarvon and Denbigh Herald 11 Ionawr 1879, Births Marriages and Deaths cafodd ei fagu wedyn gan ei fam weddw a'i ewyrth David, yn yr un siop. Roedd David Jones, yn flaenor ac yn ysgrifennydd capel Bedyddwyr Trawsfynydd a magwyd Edmund yn yr un enwad.Seren Cymru 12 Ebrill 1901 Marwolaeth David Jones, Beehive, Trawsfynydd Fe'i haddysgwyd yn ysgol uwchradd Blaenau Ffestiniog ac yn ysgol ramadeg y Bala. Ym 1886 aeth i Brifysgol Bangor ar ysgoloriaeth goffa Henry Robertson o £25 y flwyddyn. Cafodd radd BA mewn Ffrangeg ym 1890 trwy Brifysgol Llundain (doedd Prifysgol Cymru ddim yn dyfarnu graddau annibynnol ar y pryd). Enillodd radd MA mewn Ffrangeg a Saesneg o Lundain ym 1894.

Gyrfa
Ar ôl dderbyn ei BA ym Mangor aeth Jones i Benbedw i weithio fel athro yn y Birkenhead Institute. Ar ôl blwyddyn dychwelodd i Brifysgol Bangor fel athro cynorthwyol yn yr adran Ffrangeg, fel rhan o'i baratoad ar gyfer ei radd MA.

Ym 1894 fe'i penodwyd yn brifathro cyntaf Ysgol Sirol Abermaw, oedd newydd agor gyda dim ond saith o ddisgyblion. Tyfodd yr ysgol yn gyflym a chyflogwyd yr hanesydd John Lloyd ac wedyn yr awdur gwerslyfrau ysgol, John Morgan Edwards fel dirprwy brifathro iddo.

Mewn portread ohono ym Mhapur Pawb ceir disgrifiad o'i ethos fel athro:

Teulu
Ym 1910 priododd Jones â Claudia Morgan, merch y Parch T. J. Morgan. William George brawd David Lloyd George oedd y gwas priodas.Yr Herald Cymraeg 11 Ionawr 1910 

Marwolaeth
Ar ôl ymddeol symudodd Jones i fyw ym Mangor. Bu farw yn Ysbyty Môn ac Arfon ar ôl cael triniaeth wedi damwainCaernarvon & Denbigh Herald, 21 Chwefror 1941 "Retired Headmaster’s Death" yn 71 mlwydd oed, a chladdwyd ei weddillion ym mynwent ffordd Llandygai, Bangor.

Lyfryddiaeth
bawd
Lle'r Gymraeg yn Addysg Ddyfodol Cymru - buddugol yn Eisteddfod Genedlaethol Blaenau Ffestiniog, 1898
Gemau Ceiriog i Blant (1900)
Select Poems of James Russell Lowell (1906)
Of King's Treasures, (1907)
Poems of Wales, (1914)
World's Classics,—English Critical Essays of the Nineteenth Century, (1916)
World's Classics,—English Critical Essays of the Sixteenth, Seventeenth, and Eighteenth centuries (1922)
Camre Celfyddyd (1938)
Edmund D. Jones ar Worldcat

 Nodiadau 

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1869
Categori:Marwolaethau 1941
Categori:Addysgwyr o Gymru
Categori:Llenorion Cymraeg
Categori:Llenorion Saesneg o Gymru
Categori:Llenorion y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Llenorion yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion plant Cymraeg