Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Dur a Môr 2025

Cynhalwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Dur a Môr 2025 gan Urdd Gobaith Cymru ym Mharc Margam, Castell-nedd Port Talbot rhwng 26 a 31 Mai 2025. Roedd yr eisteddfod yn dychwelyd i Barc Margam am y tro cyntaf ers 2003.

Roedd 1,800 o blant yr ardal wedi cyd-greu 'Cân y Croeso, Eisteddfod yr Urdd Dur a Môr' gyda Huw Chiswell a Bronwen Lewis. Ffilmiwyd fideo gerddoriaeth i gyd-fynd â’r gân ym Mharc Margam.

Dyluniwyd a chrëwyd Cadair yr Eisteddfod gan Angharad Pearce, Brynaman, ac mae'n cynnwys rhai o ddarnau olaf gwaith Tata Steel ym Mhort Talbot. Noddwyd y gadair gan Gapel Soar-Maesyrhaf yng Nghastell-nedd. Dyluniwyd a chrëwyd y Goron, sy'n cynnwys diemwntau am y tro cyntaf erioed, gan Nicola Palterman o Gastell-nedd gyda thema dur a môr yn gryf ynddi. Cafodd y gwobrau eu dadorchuddio yn Abertawe ar 9 Mai 2025.

Roedd bws gwennol yn rhedeg o Orsaf Drenau Port Talbot i brif fynedfa'r maes. Roedd y gwasanaeth yn rhedeg am ddim i'r cyhoedd.

 Sioeau 
Roedd y sioe ieuenctid a'r sioe gynradd, yn cynnwys plant yr ardal. Roedd y sioe Ieuenctid, 'Dal dy Dir', ar 26 Mai, ac roedd y sioe gynradd, 'Halen yn y Gwaed', ar 28 Mai.

Lleolwyd sioeau Cyw a Stwnsh yn 'Yr Adlen'.

 Niferoedd 

Dathlodd yr Urdd iddynt dorri record o niferoedd yn cofrestru i gystadlu (119,593). Roedd hefyd cynnydd o 42% yn y nifer y dysgwyr Cymraeg fu'n cymryd rhan yn yr ŵyl o gymharu â'r flwyddyn gynt. Roedd 37 o ysgolion Gorllewin Morgannwg wedi cofrestru i gystadlu am y tro cyntaf erioed.

alt=Sarra Elgan|bawd|220x220px|Sarra Elgan gyda Ifan Jones Evans, Radio Cymru

 Llywyddion 

Llywydd yr ŵyl oedd Jeremy Miles.

 Dydd Llun - Steffan Rhodri
 Dydd Mawrth - Lowri Morgan
 Dydd Mercher - Bronwen Lewis
 Dydd Iau - Sarra Elgan
 Dydd Gwener - Emyr Afan

 Prif seremonïau 
Roedd y prif seremonïau yn y Pafiliwn Gwyn bob prynhawn am 2.00 dan ofal Iestyn Tyne. Roedd 2025 yn marcio hanner can mlynedd ers i'r Fedal Ddrama gael ei chyflwyno am y tro cyntaf yn Eisteddfod yr Urdd, yn Llanelli 1975.

 Y Goron - Mali Elwy o Dan-y-Fron, Conwy. Mae hi'n 24 oed ac yn gyn-ddisgybl Ysgol Glan Clwyd a raddiodd yn y Gymraeg ac Ysgrifennu Creadigol o Brifysgol Bangor.
 Y Gadair - Elain Roberts o Bentre'r-bryn, Ceredigion. Yn gyn-ddisgybl Ysgol Bro Teifi, aeth i'r brifysgol ym Mryste i astudio Ffrangeg a Gwleidyddiaeth. Yn 2025, symudodd i Lundain ar gyfer swydd newydd gyda Plaid Cymru.
 Y Fedal Ddrama - Elin Williams o Betws Gwerful Goch. Mae hi'n 18 oed ac yn astudio Cymraeg, Hanes ac Addysg Grefyddol yn Ysgol Brynhyfryd.
 Tlws Cyfansoddwr - Rafik Harrington o Gaerdydd, sydd wedi astudio cyfansoddi yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru.
 Y Fedal Gelf, Dylunio a Thechnoleg -  Lleucu Haf Thomas, disgybl blwyddyn 11 yn Ysgol Uwchradd Aberteifi.  Mae'r Fedal i artistiaid rhwng 10 ac 19 oed.
 Medal y Dysgwr - Lloyd Wolfe o Gaerdydd.
 Medal Bobi Jones - Joe Morgan o Gaerdydd.

 Gwobrau'r Urdd a Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru 
alt=Bryn_Terfel_in_Stockholm_2013-22|bawd|240x240px|Syr Bryn Terfel (Gwobr lleisiol)
Cyhoeddodd yr Urdd ynghyd â Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru chwech gwobr newydd sbon i gystadleuwyr sy'n serennu ar lwyfan yr Eisteddfod. Roedd angen i gystadleuwyr fod rhwng 19 a 25 oed i gystadlu, ac roedd tîm o feirniaid o'r Urdd a CBCDC yn penderfynu ar y chwech buddugol. Bydd pob enillydd yn derbyn sesiynau mentora, cefnogaeth ariannol tuag at hyfforddiant pellach, a chyfle i arddangos eu talent i gynulleidfa fyd-eang mewn digwyddiadau mawreddog yn ystod y flwyddyn.

Gwobrau:

 Gwobr Syr Bryn Terfel (lleisiol) - Ffion Mair Thomas
 Gwobr Amy Dowden (dawns) - Ioan Williams
 Gwobr Callum Scott Howells (sioe gerdd) - Beca Fflur Morris
 Gwobr Matthew Rhys (theatr) - Fred Hayes
 Gwobr Rakhi Singh (offerynnol) - Jencyn Corp
 Gwobr Sarah Hemsley-Cole (cefn llwyfan) - Laurie Thomas

 Tlws John a Ceridwen Hughes, Uwchaled 
Mae Tlws John a Ceridwen Hughes yn wobr flynyddol ar gyfer unigolyn neu unigolion sydd wedi gwneud cyfraniad sylweddol i fywyd ieuenctid Cymru. Rhaid i'r gwaith fod drwy gyfrwng y Gymraeg, a gall fod yn unrhyw agwedd o waith ieuenctid. 

Cyhoeddodd yr Urdd ar 11 Mai 2025 mai David Gwyn a Pamela John o Dreforys, Abertawe yw enillwyr y tlws. Cyhoeddodd Heledd Cynwal y newyddion Nghapel y Tabernacl, Treforys. Yn y 1960au, fe wnaethon nhw sefydlu Aelwyd yr Urdd Treforys yn Festri Capel y Tabernacl. Dyma'r tro cyntaf roedd cyfle i bobl ifanc yr ardal ddod at ei gilydd i gymdeithasu drwy'r Gymraeg. Cyn ymddeol, roedd David yn Bennaeth yn Ysgol Gynradd Gymraeg Lôn Las a Pamela yn athrawes yno.

 Tîm cyflwyno S4C 
alt=Lily Beau|bawd|220x220px|Lily Beau gyda chriw ffilmio S4C

Darlledodd Sarra Elgan raglen Croeso i'r Eisteddfod ar 23 Mai i gyflwyno ardal yr Eisteddfod. Ymunodd Elen Wyn, seren cyfres BBC1, The Traitors, â'r criw cyflwyno ar gyfryngau cymdeithasol S4C dros yr wythnos. Roedd Trystan Ellis-Morris a Heledd Cynwal wedi dychwelyd i arwain y darllediadau dyddiol, a bu Alun Williams a Lily Beau yn crwydro'r maes. Roedd Mari Lovgreen hefyd yn cyhoeddi enillwyr ar lwyfan y canlyniadau.

Roedd S4C yn darlledu'n fyw o'r maes rhwng 10.30 tan 6.30 gyda'r rhaglen uchafbwyntiau bob nos am 8.00. Yn ogystal, roedd S4C yn ffrydio cystadlu'r dydd o'r Pafiliwn Coch, Gwyn a Gwyrdd o 8.00 y bore tan ddiwedd y cystadlu ar Clic. Am y tro cyntaf, roedd hi hefyd yn bosib edrych yn ôl ar y ffrwd ar Clic, am gyfnod o 3 diwrnod, ar ddyfeisiadau desgtop i ail-wylio cystadlaethau.
Oriel

Gweler hefyd
 Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd
 Medal Ddrama Eisteddfod yr Urdd - rhestr enillwyr

Cyfeiriadau



Categori:Urdd Gobaith Cymru
Dur a Môr, 2025
2025
Dur a Môr 2025