Lisabeth Miles

Actores o Gymru yw Lisabeth Miles neu Lis Miles (ganwyd Tachwedd 1940) sy'n fwyaf cyfarwydd am bortreadu'r cymeriad "Megan Harries" yn Pobol y Cwm. Yn enedigol o'r Waunfawr, bu'n wyneb a llais cyfarwydd ar lwyfannau a sgriniau Cymru ers y 1960au, gan ymddangos yn rhai o gynyrchiadau cynnar Cwmni Theatr Cymru a BBC Cymru. Rhestrir Miles  ymhlith yr actorion sydd wedi'i ymddangos hiraf mewn operau sebon drwy'r byd [rhif 35 yn 2025].

 Gyrfa 
bawd|Iona Banks, Lisabeth Miles a Gaynor Morgan Rees yn nyddiau Cwmni Theatr Cymru

Fe'i ganwyd a'i magwyd yn Waunfawr, yn ferch i feddyg. Mae hi'n chwaer i'r awdur a'r dramodydd Gareth Miles.

Cafodd ei haddysg yn Ysgol Ramadeg Caernarfon cyn mynd ymlaen i astudio yn y Coleg Cerdd a Drama yn Nghaerdydd.

Mae hi'n briod â'r actor Christopher Reich ers 1972 ac mae ganddynt ddwy ferch, Lisa ac Anna.

 Damwain 
Ym 1966, a hithau yn ei 20au cynnar, bu Lisabeth Miles mewn damwain ar fynydd uwchben ei phentref genedigol, Waunfawr, pryd lladdwyd ei chyd-actor Wyn Jones. Anafwyd Owen Garmon a hithau yn ogystal. Yr oedd Wyn ac Owen ar y pryd yn ymarfer Pros Kairon ar gyfer telediad ohoni, a'r tri wedi cwrdd tra'n llwyfannu'r ddrama Roedd Catarina o Gwmpas Ddoe gyda Chwmni Theatr Cymru, y flwyddyn flaenorol. Cafwyd adroddiad am y ddamwain yn Y Cymro, 27 Hydref 1966 sy'n datgan bod "pedwar o bobl - tri ohonynt yn actorion Cymraeg proffesiynol - wedi syrthio a'u hanafu eu hunain mewn hen chwarel segur ar ochr y Cefn Du, ger y Waunfawr ar fore Sul [23 Hydref]". Adroddir bod Wyn wedi marw "ar y ffordd i'r ysbyty" ac yntau yn 30 oed.

Mae'n debyg bod y pedwar ohonynt [gan gynnwys Anna Daniel o Borthaethwy] wedi bod mewn "parti mewn tŷ ym Mangor nos Sadwrn [22 Hydref] a threfnu yno i fynd i ben yr Wyddfa yn ddiweddarach". Oherwydd nad oedd digon o betrol ganddynt, penderfynodd y pedwar fynd i ddringo'r Cefn Du ger y Waunfawr, a cherdded ar hyd "twnel isel cul sy'n arwain at ben y chwarel". Nododd yr heddwas bod y pedwar wedi mynd yn rhy bell, ac wedi disgyn dros y dibyn. Ni ddarganfuwyd hwynt tan 11.30 bore dydd Sul.

 Cynyrchiadau 

 Theatr 
(ar gyfer Cwmni Theatr Cymru)

 Cariad Creulon (1965)
 Cymru Fydd (1967)
 Byd o Amser (1975)
(cwmnïau eraill)
 Tair (2003) Dalier Sylw
 Diweddgan (2006) Theatr Genedlaethol Cymru

 Teledu, Ffilm 
(ar gyfer BBC Cymru)

 Esther (1961) 
 Gwanwyn Diweddar  (1964)
 Mostyn a'r Cryman Bach  (1964) 
 Cariad Creulon (1965)
 Y Llyn yn y Mynydd (1965)
 Gwalia  (1965)
 Chwalfa (1966)
 Byd a Betws (1968)
 Television Theatre from Wales (1968)
 Lleifior (1969)
 Branwen (1971)
 Y Stafell Ddirgel (1971)
 Lili'r Grog (1971)
 Tresarn (1971-2)
 Er Cof Annwyl (1973)
 Pobol y Cwm (1974 - presennol)
 Merch Gwern Hywel (1975)
 Border County (1979)
 The Life and Times of David Lloyd George (1981)
 Y Gosb (1982)
 Wrth y Groes (1982)
 Hwnt ac Yma (1983)
 The District Nurse (1987)
 Screen Two (1987)
 Mortimer's Law (1998)

(ar gyfer S4C)

 Gwenoliaid (1986)
 Tafod y Ddraig (1987)
 Twll o Le (1987) - Ffilmiau Bryngwyn
 Y Dywysoges a'r Bwgan (1992)
 Y Graith (1999) Ffilmiau Bryngwyn
 Talcen Caled (2001) - Ffilmiau'r Nant
 Mela (2004) - Ffilmiau'r Nant
 Amdani (2005) - Ffilmiau'r Nant
 Rownd a Rownd (2005) - Rondo
 Con Passionate (2006) - Apollo

 Radio 

 Merch Gwern Hywel (1968)
 Y Stafell Sbâr (1969)
 Y Diwygiwr (28 Chwefror 1970)

 Cyfeiriadau 

Categori:Actorion o Gymru
Categori:Actorion Cymraeg
Categori:Genedigaethau 1940