Hornbostel–Sachs

System o ddosbarthu offerynnau cerdd yw Hornbostel–Sachs neu Sachs–Hornbostel. Fe'i dyfeisiwyd gan y cerddolegwyr Erich Moritz von Hornbostel (1877–1935) a Curt Sachs (1881–1959) a gyhoeddodd eu system yn y Zeitschrift für Ethnologie yn 1914. Yn ddiweddarach fe wnaethant rai addasiadau iddi. Diweddarwyd y system yn 2011 fel rhan o waith y prosiect MIMO (Musical Instrument Museums Online; Amgueddfeydd Offerynnau Cerdd Ar-lein).MIMO; adalwyd 4 Rhagfyr 2025 Dyma'r system a ddefnyddir fwyaf eang ar gyfer dosbarthu offerynnau cerdd, ac mae o ddefnydd arbennig ym maes ethnogerddoreg.

Mae'r system yn seiliedig ar hierarchaeth o gategorïau wedi'u patrymu ar System Ddegol Dewey. Ar y lefel uchaf mae pum categori yn ôl math y deunydd sy'n cynhyrchu sain: 

 corff yr offeryn ei hun (megis clychau) – idioffonau
 pilen (megis drymiau) – membranoffonau
 llinyn (megis telynau, ffidlau, gitarau) – cordoffonau
 colofn aer (megis ffliwtiau, sacsoffonau, trympedi) – aeroffonau
 trydan (megis organau trydan, syntheseisyddion) – electroffonau

Mae'r pum lefel uchaf hyn wedi'u rhannu a'u hisrannu ar sail y ffordd y cynhyrchir sain. Er enghraifft, gallai llinynau cordoffon gael eu plycio (megis telyn),  eu taro (megis piano), neu chwarae â bwa (megis sielo). Y canlyniad yw system o dros 300 o gategorïau.

Cyfeiriadau


Categori:Offerynnau cerdd
Categori:Systemau dosbarthu