Plasdŵr

Mae Plasdŵr yn faestref newydd yng ngogledd orllewin Caerdydd, fydd, wedi ei orffen, yn cynnwys tua 7,000 o gartrefi. Dechreuodd y gwaith adeiladu gan y datblygwr tai, Redrow Homes, yn 2017.

Cefndir
Cyflwynwyd cynlluniau ym mis Rhagfyr 2014 ar gyfer "Plasdwr" a oedd i'w greu ar 900 erw (368 hectar) o gefn gwlad sy'n eiddo i Ystadau Plymouth rhwng pentref Sain Ffagan a maestrefi presennol y Tyllgoed yng Nghaerdydd, Danescourt a Radur. Roedd ardal o'r hyn sydd bellach yn rhan o'r Tyllgoed yn cael ei hadnabod fel Waterhall (ac mae Ffordd Waterhall yn dal i redeg rhwng y Tyllgoed a Danescourt).

Roedd y cynlluniau'n cynnwys tua 7,000 o gartrefi (gyda cham cyntaf o 920) ynghyd â seilwaith gan gynnwys pum ysgol, swyddfeydd a siopau a chyfleusterau hamdden. Mae'r cynllun yn cael ei farchnata gan y datblygwr Redrow Homes fel "dinas arddio'r 21g".  Rhoddwyd caniatâd cynllunio ar gyfer y 630 o gartrefi cyntaf ym mis Chwefror 2016, ar ôl i Gyngor Caerdydd gymeradwyo Cynllun Datblygu Lleol (CDLl) y ddinas a oedd yn rhagweld y byddai 40,000 o gartrefi newydd yn cael eu hadeiladu ar draws Caerdydd erbyn 2026. Rhoddwyd caniatâd cynllunio ar gyfer gweddill y cynllun (6,000 o gartrefi gan gynnwys cyfleusterau iechyd a hamdden) ym mis Mawrth 2017, y cais cynllunio mwyaf a ystyriwyd erioed gan yr awdurdod lleol. 

Gofynnwyd i Redrow dalu £28 miliwn tuag at well seilwaith trafnidiaeth.

Adeiladu
Cyhoeddwyd cynlluniau gwerth £2bn i adeiladu ystâd, i bob pwrpas, maestref newydd 'Plas dŵr' yn 2014. Cyflwynwyd cynlluniau gan ddatblygwyr i godi 7,000 o dai newydd byddai'n cynnwys siopau, swyddfeydd, ysgolion, a gwasanaethau iechyd a hamdden a 30% o'r tai yn "dai fforddadwy".

Dechreuodd y gwaith adeiladu ar y 126 o gartrefi cyntaf ar dir i'r gogledd o Heol Llantrisant adeg Pasg 2017. Ym mis Ionawr 2018 dadorchuddiwyd 'pentref arddangos' 16 erw. Roedd tri deg o dai eisoes wedi'u gwerthu a'r preswylwyr wedi symud i chwech ohonynt.Disgwylir i'r cynllun cyfan gymryd 20 mlynedd.

Bu’r fferm olaf sy’n weddill yn yr ardal, Fferm Maes-y-llech gerllaw Heol Llantrisant, yn destun achos cyfreithiol yn 2018 gan Iarll Plymouth i droi’r ffermwyr tenant allan o’r tir. Buont yn protestio trwy baentio emojis 'wyneb trist' ar eu bêls gwair.

Ysgol Groes-wen
Fel rhan o'r stâd, ac wedi dadlau mawr am natur ieithyddol yr ysgol, agorwyd Ysgol Gynradd Groes-Wen yn 2023. Roedd cynnwys ysgol yn rhan o'r cynllun gwreiddiol ond ni nodwyd yr iaith. Tra bu galw gan fudiadau Cymraeg fel Cymdeithas yr Iaith am ysgol cyfrwng Cymraeg i'r stâd, bu eraill yn dadlau yn erbyn. Bu oedi cyn cwblhau oherwydd pandemig Covid-19 2020. Mae gan yr ysgol ddalgylch yn cynnwys Plasdwr, Creigiau, Sain Ffagan, Radur, Morganstown a'r Tyllgoed. Mae Ysgol Groes-wen yn cynnig llwybr mynediad Saesneg a Chymraeg, er bod y ffrwd Saesneg yn cael ei haddysgu yn Gymraeg hyd at 50% o'r amser.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Plasdŵr gwefan y cwmni datblygu ac adeiladu
 Gwefan swyddogol Ysgol Groes-Wen

Categori:Ardaloedd Caerdydd