Dyrnod Branwen

Drama lwyfan Gymraeg gan Gareth Miles yw Dyrnod Branwen a ddatblygwyd ac a lwyfannwyd gan Hwyl a Fflag yn ystod 1992 a 1993. Darlunio canlyniadau anffodus priodas Cymraes a Gweriniaethwr o Wyddel o Felffast y mae'r ddrama gydag adleisiau amlwg o ail gainc y Mabinogi. 

 Disgrifiad byr 
Y bwriad, yn ôl y dramodydd, yw dangos nad oes neb yn gweithredu mewn gwagle. "Mae'r amgylchiadau'n gwasgu ar y cymeriadau," eglurodd Miles ym 1993, "Mae ymddygiad Math brawd Branwen, yn cael ei gyflyrru wrth iddo ymuno â'r Fyddin Brydeinig. Mae Branwen yn ysgogi ei gŵr, Kevin, i weithredu mewn modd fydd yn golygu bod milwr o Gymro'n cael ei saethu, ac mae cadwyn o ddigwyddiadau'n deillio o hynny..."

"Mae'r ddrama'n adlewyrchu cymhlethdod sefyllfa'r Cymry mewn perthynas â'r Iwerddon a gwelwn yr angen i ddeall a derbyn y gorffennol ac i ddysgu oddi wrthi tra'n cynnal cred yn y posibilrwydd am faddeuant."

 Cefndir 
Drama a welwyd gyntaf yng Ngŵyl Codi'r Hwyl Theatr Hwyl a Fflag ym 1992 oedd hon, wedi'i "hail a'i thrydydd-ysgrifennu" yn ôl y dramodydd.

"Sefyllfa ddigyfnewid y Chwe Sir yng Ngogledd yr Iwerddon yw prif gefndir y ddrama" yn ôl cyfarwyddwr y cynhyrchiad theatr, Wyn Williams, "a gwyddom fod bechgyn ifanc o Gymru yn dal i wynebu peryglon rhyfel yn ddyddiol - rhyfel sy'n digwydd o fewn y wladwriaeth Brydeinig", nododd yn rhaglen y cynhyrchiad ym 1993.

Addaswyd y ddrama yn ffilm ar gyfer S4C o dan yr enw Branwen.

 Cymeriadau 

 Kevin McCarthy
 Branwen Roberts
 Llion T. Roberts
 Peredur Roberts
 Mathonwy Roberts
 Huw Arwel Evans
 Swyddog

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama'n wreiddiol yng Ngŵyl flynyddol Hwyl a Fflag, Codi'r Hwyl ym 1992. Wedi datblygu pellach, ail-lwyfannwyd y ddrama y flwyddyn ganlynol o dan gyfarwyddyd Wyn Williams; cynllunydd Christopher Green; goleuo Bobi Jones; sain Lloyd Elis; cast:

 Kevin McCarthy - Idris Morris Jones
 Branwen Roberts - Nia WIlliams
 Llion T. Roberts - Grey Evans
 Peredur Roberts - Dafydd Dafis
 Mathonwy Roberts - Rhys Bleddyn
 Huw Arwel Evans /Swyddog - Huw Llŷr

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru
Categori:Theatr Gymraeg y 1990au