Cymdeithas Bêl-droed Armenia

Cymdeithas Bêl-droed Armenia, neu, ei gyfieithiad cywir, Ffederasiwn Pêl-droed Armenia (FFA) (Armeneg: Հայաստանի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիա, Hayastani Futboli Federats'ia) yw corff llywodraethu pêl-droed yn Armenia. Mae ei bencadlys wedi'i leoli yn y brifddinas, Yerevan.

Mae'r Ffederasiwn yn trefnu Uwch Gynghrair Armenia, Cynghrair Gyntaf Armenia, Super Cup Armenia, Cwpan Annibyniaeth Armenia, ac Uwch Gynghrair Ffwtsal Armenia. Mae'n gyfrifol am benodi rheolwyr tîm pêl-droed cenedlaethol Armenia, a thîm pêl-droed cenedlaethol merched Armenia. Mae tîm futsal cenedlaethol Armenia hefyd yn cael ei reoli gan y Ffederasiwn.

Dyfarnwyd cae pêl-droed synthetig i'r FFA gan FIFA trwy ei raglen GOAL.

Hanes
Dechreuodd hanes pêl-droed Armenia fel gwlad bêl-droed annibynnol yn y 1990au cynnar, ond mae ei thraddodiadau gyda'r gamp yn dyddio'n ôl ymhellach. Roedd cwymp yr Undeb Sofietaidd a datganiad annibyniaeth Armenia ym 1991 yn eiliadau arwyddocaol yn natblygiad chwaraeon y wlad, yn ogystal ag yn ei hanes gwleidyddol. O safbwynt pêl-droed, y digwyddiadau hynny a ysgogodd sefydlu Ffederasiwn Pêl-droed Armenia ar 18 Ionawr 1992.

Daeth yr FFA yn aelod o fyd y gêm a chyrff llywodraethu Ewropeaidd, FIFA ac UEFA, ym 1992. Gwnaeth y tîm cenedlaethol eu gêm gystadleuol gyntaf wrth gymhwyso ar gyfer Pencampwriaeth Ewropeaidd UEFA 1996. Dechreuodd Armenia gyda cholled o 2-0 yn erbyn Gwlad Belg ar 7 Medi 1994 ond eto gwnaeth hanes yn yr ymgyrch EURO '96 honno hefyd. Cofnododd y tîm eu buddugoliaeth gystadleuol gyntaf pan enillon nhw 2–1 yn erbyn FYR Gogledd Macedonia (a elwid ar y pryd yn Gyn-Weriniaeth Iwgoslaf Macedonia) ar 6 Medi 1995. Ers hynny, mae Armenia wedi bod yn gêm barhaol yn nhwrnameintiau rhagbrofol Ewro a Chwpan y Byd.

Ar lefel seilwaith, dechreuodd gwaith yn 2007 ar greu ganolfan hyfforddi tîm cenedlaethol ac academi gyda chyfleusterau preswyl. Agorodd y ganolfan ym mis Medi 2010. Mae Stadiwm Gweriniaethol Yerevan hefyd wedi'i ailddatblygu'n rhannol, ac un fantais arbennig i'r fenter hon yw ei harwyneb chwarae newydd trawiadol. Yn y blynyddoedd diwethaf, mae tua 90 stadiwm bach wedi'u hadeiladu ledled Armenia gyda chefnogaeth FIFA a Llywodraeth Armenia.

Ar 15 Mehefin 2022, talodd Llywydd FIFA Gianni Infantino ymweliad swyddogol ag Armenia i gymryd rhan mewn digwyddiadau sy'n ymroddedig i ben-blwydd Ffederasiwn Pêl-droed Armenia yn 30 oed. Addawodd Infantino ei gefnogaeth i ddatblygu pêl-droed yn Armenia. Cyfarfu Infantino â'r Prif Weinidog Nikol Pashinyan a dywedodd y bydd FIFA yn parhau i gefnogi Armenia i ddatblygu seilwaith pêl-droed, gan gynnwys adeiladu stadiwm cenedlaethol newydd.

Arwyddlun
Newidiodd y Ffederasiwn ei harwylddlun yn 2024. Ond, fel yr hen logo, mae'n cynnwys amlinelliad o Mynydd Ararat. Mae Aratat, er nawr yn rhan o wladwriaeth Twrci ers Hil-laddiad 1915, yn fynydd ysbrydol yr Armeniaid. Crybwyllir y mynydd yn y Beibl fel y man y glaniodd Arch Noa.

Cymru ac Armenia
Hyd at 2024 dydy Cymru erioed wedi curo Armenia. Mae'r ddwy wlad wedi wynebu ei gilydd dair gwaith; dwy gêm gyfartal, ac un buddugoliaeth i Armenia.

Cafwyd dwy gêm gyfartal yn 2001; 2-2 yn Yerevan, a 0-0 yn Stadiwm y Mileniwm.

Ym mis Mehefin 2023 fe gollodd Cymru 4-2 yn erbyn Armenia, gyda'r chwaraewr ganol-cae Lucas Zelarayán yn serennu i'r ymwelwyr.

Llywyddion
Bu cyfres o Lywyddion ar y Ffederasiwn ers ei sefydlu yn 1992, i gyd yn sefyll. 

Pedair mlynedd yw hyd arferol y swyddogaeth.

 Nikolay Ghazaryan (1992–1994)
 Armen Sargsyan (1994–1998)
 Suren Abrahamyan (1998–2002)
 Ruben Hayrapetyan (2002–2018)
 Artur Vanetsyan (2018–2019)
 Armen Melikbekyan (2019–presennol)

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Ffederasiwn Pêl-droed Armenia
 ArmFooball.com  Gwefan pêl-droed Armenia

Categori:Armenia
Categori:Pêl-droed yn Armenia
Armenia
Categori:Pêl-droed yn Ewrop
Categori:Sefydliadau 1992
Categori:Cymdeithasau pêl-droed rhyngwladol