Cymdeithas Bêl-droed Portiwgal

Corff llywodraethu pêl-droed ym Mhortiwgal yw Ffederasiwn Pêl-droed Portiwgal (Portiwgaleg: Federação Portuguesa de Futebol [fɨðɨɾɐˈsɐ̃w puɾtuˈɣezɐ ðɨ futɨˈβɔl], FPF). Ffurfiwyd y ffederasiwn ym 1914 fel Undeb Pêl-droed Portiwgal (Portiwgaleg: União Portuguesa de Futebol, UPF) gan y tair cymdeithas ranbarthol bresennol sef Lisbon, Portalegre a Porto, cyn mabwysiadu ei enw presennol yn 1926, ac mae wedi'i leoli yn ninas Oeiras. Ymunodd y FPF â FIFA yn 1923 ac mae hefyd yn un o sylfaenwyr UEFA.

Mae Ffederasiwn Portiwgal yn goruchwylio pob agwedd ar y gêm bêl-droed ym Mhortiwgal, yn broffesiynol, yn amatur ac yn gweinyddu pwyllgor cystadleuaeth (gan gynnwys trin y tlws) y Campeonato de Portugal (adran 3 a 4 yn y pyramid genedlaethol ond nid Primeira Liga yr Uwch Gynghrair na'r ail adran), y Taça de Portugal (Cwpan Portiwgal) a'r Supertaça Cândido de Oliveira. Mae hefyd yn gyfrifol am benodi rheolwyr tîm pêl-droed cenedlaethol Portiwgal dynion a merched ac ieuenctid. Mae tîm futsal cenedlaethol dynion a merched Portiwgal a thîm pêl-droed traeth cenedlaethol Portiwgal hefyd yn cael eu trefnu gan y ffederasiwn.

Hanes
Wedi'i sefydlu ar 31 Mawrth 1914 gan y tair cymdeithas ranbarthol a oedd yn bodoli ar y pryd - Lisbon, Portalegre a Porto - roedd Undeb Pêl-droed Portiwgal yn rhagflaenydd Ffederasiwn Pêl-droed Portiwgal, a enillodd ei enw yng Nghyngres Anarferol 28 Mai 1926. Roedd y cyfansoddiad cyntaf wedi'u cyhoeddi'n flaenorol ar 12 Ionawr 1914, ar ôl hysbysiad cyhoeddus a gyhoeddwyd i hysbysu ffurfio'r corff newydd.

Ym mlynyddoedd cynnar ei fodolaeth, nid oedd yr UPF ond yn trefnu nifer o gyfarfodydd rhwng timau Lisbon a Porto, yn ogystal â chyflwyno cais Portiwgal am FIFA, a dderbyniwyd yng Nghyngres XII FIFA, a drefnwyd yn Genefa, ym mis Mai 1923, yn y daeth Portiwgal yn aelod llawn. Hyd at y dyddiad hwnnw, roedd yr UPF wedi'i lywodraethu gan statudau 1914, a ddrafftiwyd gan arweinwyr cyntaf y corff newydd, gan gynnwys Luís Nunes, a oedd wedi chwarae rhan flaenllaw yn y gwaith o greu Cymdeithas Bêl-droed Lisbon ym 1910. Y statudau hyn oedd prif linellau pêl-droed Portiwgal hyd at 1938.

Dim ond yn 1921 y gwireddwyd pencampwriaeth gyntaf Portiwgal, y Campeonato de Portugal (twrnamaint sgil-allan, rhagflaenydd y Taça de Portugal), ar ôl sawl gohiriad oherwydd y Rhyfel Byd Cyntaf, a ohiriodd ddechrau sawl cystadleuaeth, yn y broses yn cyfyngu ar y gemau rhwng timau Lisbon a Porto a phencampwriaethau rhanbarthol yn y dinasoedd hynny.

Tybiwyd yr enwad hwn trwy drafodaeth yng Nghyngres 28 Mai 1926, ond er mwyn i'r gwelliant fod yn gyfreithlon bu'n rhaid diwygio'r statudau, a fyddai ond yn dod i rym o 3 Rhagfyr 1938 ac yn y broses ailenwyd y ffederasiwn i Bortiwgal Football Ffederasiwn, gyda João Luís de Moura yn cael ei ethol yn arlywydd cyntaf y ffederasiwn. Ym 1954, daeth Portiwgal yn un o aelodau sefydlu UEFA yn Basel, y Swistir.

Stwythur
Mae'r FPF yn cynnwys 22 ffederasiwn tiriogaethol, sy'n llywodraethu pêl-droed yn ardaloedd priodol Portiwgal. Er i dair ardal yr Azores a Madeira (Funchal) gael eu diddymu ym 1976, mae'r ffederasiynau priodol yn dal i fodoli.

Cidade do Futebol
Ar 31 Mawrth 31 2016, sefydlodd Ffederasiwn Pêl-droed Portiwgal Cidade do Futebol ('Dinas Pêl-droed)'), canolfan chwaraeon sy'n gweithredu fel canolfan hyfforddi ar gyfer y Timau Cenedlaethol.

Wedi'i urddo ym mhresenoldeb Llywydd y Weriniaeth, Marcelo Rebelo de Sousa , adeiladwyd y cyfadeilad chwaraeon heb gymorth ariannol gan y Wladwriaeth. Cymerodd y Ddinas Bêl-droed 17 mis i'w hadeiladu ac roedd ganddi gyllideb o 15 miliwn ewro.

Mae cartref newydd Ffederasiwn Pêl-droed Portiwgal wedi'i leoli yn Avenida das Seleções yn Oeiras , 1495-433 Cruz Quebrada - Dafundo, ac fe'i debuto am y tro cyntaf gyda thwrnamaint dan 15, y diwrnod ar ôl yr agoriad.

Mae gan y gofod dri chae a hanner, 2 gampfa, 11 ystafell newid.

Dolenni
 Gwefan swyddogol y FPF
 Portiwgal ar wefan UEFA 
 Portiwgal  ar wefan FIFA

Cyfeiriadau

Categori:Pêl-droed
Categori:Pêl-droed yn Ewrop
Categori:Portiwgal
Categori:Pêl-droed ym Mhortiwgal
Portiwgal