Swynion mydryddol Eingl-Sacsonaidd

Setiau o gyfarwyddiadau a ysgrifennwyd yn gyffredinol i ddatrys sefyllfa neu afiechyd oedd swynion mydryddol Eingl-Sacsonaidd. Fel arfer, mae'r swynion hyn yn cynnwys rhyw fath o weithredoedd corfforol, gan gynnwys gwneud dracht meddygol, ailadrodd set benodol o eiriau, neu ysgrifennu set benodol o eiriau ar wrthrych. Mae'r swynion Eingl-Sacsonaidd hyn yn dweud lawer am ddamcaniaeth ac arfer meddygol canoloesol. Er bod y rhan fwyaf o destunau meddygol a ddarganfuwyd o'r cyfnod Eingl-Sacsonaidd cyn-Gristnogol yn gyfieithiadau o destunau Clasurol yn Lladin, ysgrifennwyd y swynion hyn yn wreiddiol yn yr Hen Saesneg.

Heddiw, mae rhai ymarferwyr meddygol amgen yn parhau i ddefnyddio meddyginiaethau llysieuol, ond mae'r rhain yn aml yn seiliedig ar ryw fath o resymu gwyddonol. Nid yw'r gweithdrefnau meddygol a'r meddyginiaethau llysieuol yn y swynion meddygol Eingl-Sacsonaidd hyn yn seiliedig ar wyddoniaeth, ond ar rinweddau ysbrydol. Er bod gan lawer o'r swynion hyn rinweddau paganaidd, mae dylanwadau Cristnogol i'w gweld yn rheolaidd, gyda'r rhan fwyaf o'r swyn yn cynnwys nodweddion Paganaidd a Christnogol. Er enghraifft, mae’r Swyn Naw Perlysieyn yn sôn am y duw Germanaidd Woden ac Iesu Grist, ffigwr canolog Cristnogaeth.

 Swynion 
Mae deuddeg Swyn Mydryddol wedi goroesi yn yr Hen Saesneg, yn bennaf yn y casgliad o destunau meddygol a elwir yn ysgolheictod modern fel Lācnunga (10fed i 11eg ganrif), ond hefyd yn Leechbook Bald (10fed ganrif) ac fel ychwanegiadau ymylol mewn llawysgrifau eraill. Maent yn:

 Æcerbot
 Mae'r swyn hwn, a elwir hefyd yn "I Dir Anffrwythlon," yn swyn i "wella" tiroedd sydd wedi ildio'n wael.
 Yn erbyn Corrach
 Mae pwrpas penodol y swyn hwn eto i'w benderfynu gan ysgolheigion, ond cred rhai mai rhyw fath o afiechyd yw'r corrach (efallai un sy'n cynnwys twymyn).
 Yn erbyn Wen
 Mae'r swyn hwn i fod i gael gwared ar wen oddi ar berson, sef y gair Hen Saesneg am syst neu fefl croen.
 Swyn Taith
 Pwrpas y swyn hwn yw gofyn i Dduw a ffigurau Beiblaidd amrywiol eraill amddiffyn person ar daith.
 Am Haid o Wenyn
 Bwriad y swyn hwn, a elwir hefyd fel Hen Swyn Gwenyn Seisnig, yw amddiffyn un rhag haid o wenyn.
 Am Golli Gwartheg #1
 Am Golli Gwartheg #2
 Am Golli Gwartheg #3
 Mae'r tri swyn o'r enw "Am Golli Gwartheg," i fod i helpu rhywun i ddod o hyd i wartheg sydd wedi'u dwyn.
 Am Genedigaeth Hwyr
 Pwrpas y swyn hwn yw helpu menyw nad yw'n gallu geni ei phlentyn.
 Am Glefyd y Dwfr-Ellyll
 Mae'r swyn hwn i fod i iacháu un o glefydau'r dwfr-ellyllon, sy'n cynnwys ewinedd gwelw a gwael a llygaid dyfrllyd.
 Swyn Naw Perlysieuyn
 Bwriad y swyn hwn yw gwella haint neu afiechyd gan ddefnyddio naw perlysieuyn penodol.
 Wið færstice
 Mae'r swyn hwn, a elwir hefyd yn "Am Wayw Sydyn," yn disgrifio sut i wella poen sydyn a miniog; mae rhai ysgolheigion yn meddwl mai cryd cymalau yw'r boen hon.

 Rhifynnau Digidol 

 Foys, Martin et al. Prosiect Barddoniaeth Hen Saesneg mewn Ffacsimile (Canolfan Hanes Diwylliant Argraffu a Digidol, Prifysgol Wisconsin-Madison, 2019-); argraffiad ffacsimili digidol a chyfieithiad Saesneg Modern

 Cyfeiriadau 

Categori:Swynion mydryddol Eingl-Sacsonaidd