Robin Jones

Darlledwr o Gymru oedd Robin Jones (1938 – 16 Ionawr 2010) oedd yn adnabyddus am ei yrfa hir fel cyhoeddwr gyda BBC Cymru ac fel un o gyhoeddwyr cyntaf sianel deledu S4C. Fe'i cydnabuwyd fel arloeswr ym maes darlledu Cymraeg o'r 1960au ymlaen. 

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganwyd Robert Griffith Jones yng Ngwytherin yn fab i Richard a Hannah Mary Jones. Symudodd y teulu i'r Rhyl pan oedd yn fachgen ifanc. Roedd ei fam yn cadw gwesty yn Y Rhyl a chafodd Robin y cyfle i adnabod diddanwyr fel Rob Wilton a'r Morecambe a Wise ifanc a oedd yn perfformio yn y Pafiliwn. Mynychodd Ysgol Ramadeg Y Rhyl, cyn gwneud dwy flynedd o wasanaeth milwrol yn y Llu Awyr, rhan ohono yn Malta lle bu'n gyfrifol am orsaf radio. Wedi dod adre aeth i'r Coleg Normal, Bangor i hyfforddi fel athro.

 Gyrfa 

 Athro 
Wedi gadael y coleg roedd yn un o'r athrawon cyntaf i weithio yn ysgol gynradd newydd, Ysgol Penmorfa, Prestatyn pan agorodd yn Medi 1960. Drwy siawns gwelodd Wyn Spencer, prifathro yr ysgol, hysbyseb ar gyfer swydd newydd gyda sianel deledu masnachol oedd ar fin lansio, Teledu Cymru. Roedd y prifathro yn meddwl y dylai Robin gynnig am y swydd o gyhoeddwr dwyieithog. Er nad oedd ganddo llawer o diddordeb i ddechrau, aeth amdani a derbyniodd lythyr yn ei wahodd am gyfweliad.

Ar 2 Awst 1962, cafodd ei gyfweliad a phrawf sgrîn ym mhencadlys modern Teledu Cymru ar Western Avenue, Caerdydd. Wedi cyfweliad llwyddiannus, cynigiwyd y swydd iddo er mwyn dechrau ar 1 Medi. Sylweddolodd na fyddai hynny'n bosib gan fod angen 3 mis o hysbysiad ar ei gyflogwr, Cyngor Sir y Fflint. Fel mae'n digwydd roedd cadeirydd Teledu Cymru Dr. B Haydn Williams, hefyd yn Gyfarwyddwr Addysg Sir y Fflint. Ffoniodd Nathan Hughes, Rheolwr Cyffredinol WWN ei gyd-weithiwr, ac fe di-ystyriwyd y cyfnod hysbysu er mwyn i Robin gymeryd y swydd.

 Teledu Cymru 
Wedi symud lawr i Gaerdydd, cafodd Robin hyfforddiant ar dechnegau gyflwyno ym mhencadlys Southern Television yn Southampton. Robin oedd y cyhoeddwr cyntaf pan lansiwyd y sianel ar 14 Medi 1962. Er fod Teledu Cymru wedi ei leoli yng Nghaerdydd roedd yn darlledu i orllewin a gogledd Cymru, ac roedd cwmni TWW yn darlledu i de-ddwyrain Cymru. Felly daeth yn wyneb poblogaidd yn ardal ddarlledu Teledu Cymru ond nid oedd yn adnabyddus yng ngweddill Cymru.

Er llwyddiant y gwasanaeth gyda'r gynulleidfa roedd yn amlwg erbyn 1963 nad oedd Teledu Cymru yn gwneud arian (wedi trafferthion ariannol daeth cwmni WNN i ben yn Awst 1964.) Cafodd Robin sicrhad y galla'i ddychwelyd i'w hen swydd petai pethau'n mynd i'r gwellt. Yn Awst 1963 cafodd gynnig swydd gan Morfudd Mason Lewis, pennaeth cyflwyno yn BBC Cymru. Roedd y gorfforaeth yn paratoi at lansio gwasanaeth penodol i Gymru y flwyddyn ganlynol.

 BBC Cymru 
Wedi ymuno â BBC Cymru roedd unwaith eto yn un o'r cyhoeddwyr gwreiddiol pan lansiwyd y sianel ar 9 Chwefror 1964. Yn 1969 daeth yn brif gyflwynydd ar y rhaglen gylchgrawn newyddion Gymraeg Heddiw. Ddwy flynedd yn ddiweddarach dychwelodd i'w swydd fel cyhoeddwr ar BBC Cymru gan ddod yn llais cyfarwydd drwy gydol y 1970au. Roedd hefyd yn cyflwyno ar orsaf BBC Radio Cymru ers ei lansiad yn 1977. Cafodd gyflwyno ei sioe geisiadau ei hun, Llatai ar Radio Cymru.

 S4C 
Gyda lansiad S4C ar 1 Tachwedd 1982, penodwyd Robin yn brif gyhoeddwr y gwasanaeth. Ar noson y lansiad, yn dilyn cyflwyniad Owen Edwards, Robin oedd y cyflwynydd cyntaf i ymddangos ar y sianel. Roedd yn gyhoeddwr profiadol ac yn cydweithio â'r cyhoeddwyr ifanc newydd, Siân Thomas a Rowena Jones-Thomas. Yn ystod cyfnod cynnar y sianel bu'n cyflwyno dolenni dilyniant a chyhoeddiadau yn Gymraeg, ac yn Saesneg.

Yn ystod y 1990au cynnar, daeth oes cyflwyno 'mewn golwg' i ben ond parhaodd Robin i gyflwyno yn lleisiol rhwng rhaglenni S4C, fel y dengys deunydd archifol a chofnodion cyflwyniad y sianel. Bu hefyd yn cyflwyno rhai rhaglenni ar S4C, gan gynnwys cyflwyno o Eisteddfod Llangollen am flynyddoedd a'r sioe flynyddol Carolau Llangollen.

Gadawodd S4C yn y flwyddyn 2000 ond bu'n trosleisio yn llawrydd wedi hynny. Lleisiodd nifer o fideos addysgiadol ar gyfer CBAC gan ddod a'i yrfa mewn cylch llawn. Recordiwyd trosleisiau CBAC yn eu pencadlys ar Western Avenue a oedd gynt yn stiwdios Teledu Cymru.

 Bywyd personol 
Yn 1961, priododd ei wraig Eirlys Margaretta Davies (1936-2021), a ganwyd dwy ferch iddynt, Iona a Lisa. Bu’n byw am flynyddoedd lawer yn Radur, ger Caerdydd, lle’r oedd yn adnabyddus fel aelod gweithgar o’r gymuned leol ac yn ymwneud â gweithgareddau cymunedol ac elusennol. Roedd yn Eisteddfodwr brwd ac yn mwynhau mynd am wyliau yn ei garafán.

Bu farw Robin yn 71 mlwydd oed, wedi dioddef o gancr. Cynhaliwyd Gwasanaeth o Ddiolchgarwch am ei fywyd yng Nghadeirlan Llandaf ar brynhawn Gwener, 3 Chwefror 2010 am 3 o'r gloch. 

Talwyd teyrngedau iddo gan sawl cydweithwyr ym myd darlledu Cymru, a chydnabuwyd ei gyfraniad sylweddol i ddatblygiad teledu Cymraeg.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1938
Categori:Marwolaethau 2010
Categori:Pobl o Abergele
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Uwchradd y Rhyl
Categori:Cyflwynwyr teledu o Gymru
Categori:Pobl o Sir Ddinbych
Categori:Pobl o Sir y Fflint
Categori:Pobl o Glwyd