Gŵyl Cerdd Dant

Cynhaliwyd Gŵyl Cerdd Dant gyntaf yn 1947 yn Y Felinheli. Fe ddaw o dan adain y Gymdeithas Cerdd Dant.

Bu'r Ŵyl yn sbardun fawr i dŵf Cerdd Dant fel crefft. Yn ôl Aled Lloyd Davies, awdur, Hud a Hanes Cerdd Dannau, “O’r dyddiad hwnnw y gwelwyd y Gymdeithas yn datblygu, yn tyfu mewn aelodaeth a dylanwad ac yn ehangu gorwelion ei diddordeb."

Tŵf a newid
Bu newid mawr mewn cerdd dant yn ystod yr 20g. Ar ddechrau’r ganrif, crefft i unigolion yn unig oedd hi. Yna dechreuwyd ffurfio deuawdau a phartïon bychain. Mentrwyd ymhellach i faes triawdau a phedwarawdau. Yna, o’r 1950au ymlaen fe ymddangosodd corau cerdd dant am y tro cyntaf. Nid oedd pob gŵyl yn cynnwys y gystadleuaeth yn eu rhestr testunau, ac ar y cyfan, creadur prin a chymharol fychan o ran nifer ei aelodau oedd y côr cerdd dant yn y cyfnod hwn.

O’r 1970au ymlaen, fodd bynnag, tyfodd cystadleuaeth y corau i fod yn un o’r rhai mwyaf poblogaidd, ac nid cyd-ddigwyddiad yw mai hwn oedd y cyfnod mwyaf llewyrchus erioed o ran nifer cystadleuwyr a chynulleidfaoedd. Yn yr 1950au, roedd hi’n dal yn bosibl cynnal yr Ŵyl Gerdd Dant mewn neuaddau pentref bychain fel un Penybontfawr, ond bu raid chwilio am lefydd mwy yn fuan iawn. Dechreuodd yr ŵyl gael sylw gan y cyfryngau radio a theledu, ac o’r nawdegau ymlaen bu S4C yn ei darlledu’n flynyddol.

Cystadlaethau
Ceir sawl cwpan fel gwobr yn yr Ŵyl Gerdd Dant.

Cwpan Elwyn yr Hendre
Mae hwn yn wobr i'r Grŵp Cerdd Dant orau dan 25 oed

Cwpan Ysgol Llanddoged
Parti Gwerin Oedran Cynradd

Cwpan Coffa Dewi Mai o Feirion
Unawd Cerdd Dant dros 21 oed

Cwpan Coffa Hugh Jones
Unawd Telyn Blwyddyn 12 a than 25 oed

Cwpan Ysgol Dyffryn Conwy
Deuawd Cerdd Dant Blwyddyn 12 hyd at 21 oed

Cwpan Ysgol Dyffryn Conwy
Deuawd Cerdd Dant Blwyddyn 12 hyd at 21 oed

Tarian Goffa Dafydd o Feirion
Côr Cerdd Dant Agored

Tarian Goffa Ioan Dwyryd
Parti Cerdd Dant Agored

Tarian Huw T Edwards
Unawd Telyn Blwyddyn 6 ac iau (Cynradd)

Tlws Beti a Carys Puw
Unawd Cerdd Dant Oedran Cynradd

Tlws Coffa Dic Jones
I hyfforddwr y Côr Cerdd Dant buddugol

Tlws Coffa Elliw Llwyd Owen
Unawd Cerdd Dant Blwyddyn 7 – 11

Tlws Coffa Gilmor Griffiths
Cyfansoddi Cainc Cerdd Dant

Tlws Coffa L. E. Morris
Parti Cerdd Dant Oedran Cynradd

Tlws Coffa Lowri Morgan
Deuawd Cerdd Dant Blwyddyn 7-11 (Uwchradd)

Tlws Coffa W. H. a Gwen Pugh
Parti Cerdd Dant Oedran Uwchradd

Tlws Côr Aelwyd Caerdydd
Grŵp Llefaru Agored

Tlws Dafydd a Mairwen Roberts
Triawd / Pedwarawd Cerdd Dant

Tlws Selwyn a Neli Jones
Parti Gwerin Agored

Tlws Teulu’r Fedw
Unawd Cerdd Dant Blwyddyn 12 hyd at 21 oed

Tlws Yr Herald Gymraeg
Unawd Telyn Blwyddyn 7-11 (Uwchradd)

Tlws Ysgol Glanaethwy
Parti Gwerin Uwchradd

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Papurau Gwyliau Cerdd Dant yn archif Llyfrgell Genedlaethol Cymru
 Gwefan swyddogol y Gymdeithas Cerdd Dant
 Lluniau o Ŵyl Cerdd Dant Trawsfynydd, 1957 lluniau ar wefan Casgliad y Werin
 @CerddDant Twitter Cymdeithas Cerdd Dant

Gŵyl Cerdd Dant
Categori:Cerdd Dant
Gŵyl Cerdd Dant
Gŵyl Cerdd Dant