Gordon Jacob

Roedd Gordon Percival Septimus Jacob CBE (5 Gorffennaf 18958 Mehefin 1984) yn gyfansoddwr ac athro o Loegr. Roedd yn athro yn y Coleg Cerdd Brenhinol, Llundain o 1924 hyd at ei ymddeoliad ym 1966, a chyhoeddodd bedwar llyfr a llawer o erthyglau am gerddoriaeth. Fel cyfansoddwr roedd yn doreithiog: mae rhestr ei weithiau yn cynnwys mwy na 700, yn bennaf cyfansoddiadau o'i eiddo ei hun, ond lleiafrif sylweddol o drefniadau cerddorfaol a threfniannau o weithiau cyfansoddwyr eraill. Mae'r rhai y trefnodd eu cerddoriaeth yn amrywio o William Byrd i Edward Elgar i Noël Coward. 

Bywyd a gyrfa 
Ganwyd Jacob yn Upper Norwood, Llundain, y seithfed mab a'r ieuengaf o ddeg o blant Stephen Jacob, a'i wraig, Clara Laura, née Forlong. Bu farw Stephen Jacob, swyddog o Wasanaeth Sifil India a oedd wedi'i leoli yn Calcutta, pan oedd Gordon yn dair oed. Wetherell, Eric. "Jacob, Gordon Percival Septimus (1895–1984), composer", Oxford Dictionary of National Biography (Gwasg Prifysgol Rhydychen, 2004). Adalwyd 30 Hydref 2018 } Un o'i frodyr hŷn oedd Archibald Jacob, cyfansoddwr corawl, trefnydd ac awdur Musical Handwriting (OUP, 1937).Matthew William Fay. Gordon Jacob: Cefndir ac Astudiaeth o'i Weithiau ar gyfer yr Wythawd Chwyth, traethawd ymchwil Prifysgol Talaith Florida (2010) Addysgwyd Jacob yn ysgol fonedd Coleg Dulwich, ac ymunodd â Chatrawd Frenhinol y Frenhines (Gorllewin Surrey) ar ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf.Eric Wetherell|Wetherell, Eric]]. "Jacob, Gordon", Grove Music Online, Gwasg Prifysgol Rhydychen, 2001. Adalwyd 2 Tachwedd 2018  Cymerwyd ef yn garcharor rhyfel ym 1917 ar ôl bod yn un o 60 o oroeswyr o fataliwn o 800.Farcas, Ruth (Meistr y We)  "Crynodeb Bywgraffyddol" Yn y gwersyll carcharorion astudiodd werslyfr harmoni yn llyfrgell y gwersyll a dechrau cyfansoddi. Ysgrifennodd ar gyfer cerddorfa o'i gyd-garcharorion, gydag offerynnau amrywiol.

Ar ôl y rhyfel astudiodd newyddiaduraeth cyn troi at gerddoriaeth. Cymerodd gwrs gohebiaeth, enillodd ddiploma ARCM a chafodd ei dderbyn fel myfyriwr llawn amser yn y Coleg Brenhinol Cerdd (RCM) ym 1920. Yno, roedd yn ddisgybl i Charles Villiers Stanford a Ralph Vaughan Williams (cyfansoddi), Herbert Howells (damcaniaeth cerddoriaeth) ac Adrian Boult (arwain), a dysgodd "economi a phenderfyniad" ei dechneg podiwm ganddo"Promenade Concerts", "The Times", 25 Medi 1926, t. 12 Ar ddiwedd ei gwrs myfyriwr ym 1924, daeth Gordon yn athro cerddoriaeth, am gyfnod byr yng Ngholegau Birkbeck a Morley, ac yna yn y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama, lle arhosodd tan ei ymddeoliad ym 1966. "Gordon Jacob", Boosey a Hawkes. Adalwyd 2 Tachwedd 2018 Roedd yn athro damcaniaeth cerddoriaeth, cyfansoddi ac offeryniaeth. "Jacob, Gordon (Percival Septimus)"], Who's Who and Who Was Who, Gwasg Prifysgol Rhydychen, 2007. Adalwyd 2 Tachwedd 2018  Ymhlith ei fyfyrwyr yn y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama roedd Malcolm Arnold, Ruth Gipps, Imogen Holst, Cyril Smith, Philip Cannon]], Pamela Harrison, Joseph Horovitz, Bernard Stevens a John Warrack. Yn ogystal â'i ymrwymiadau addysgu roedd yn arholwr rheolaidd i'r Bwrdd Cysylltiedig o'r Ysgolion Cerdd Brenhinol, ac o 1947 i 1957 roedd yn olygydd Penguin Musical Scores. Cyfrannodd erthyglau i gyfnodolion cerddorol ac i Grove's Dictionary of Music and Musicians ac ysgrifennodd bedwar llyfr: Orchestral Technique, a Manual for Students (1931); "How to Read a Score" (1944); The Composer and his Art (1955); a The Elements of Orchestration (1962). Ym 1959 cyfarwyddwyd rhaglen ddogfen deledu BBC am Jacob gan Ken Russell; yn y blynyddoedd dilynol, o dan ei rheolwr cerddoriaeth William Glock, gwelwyd y BBC yn gynyddol elyniaethus tuag at gyfansoddwyr byw a ysgrifennodd gerddoriaeth tonal. Gwadwyd bob amser fod gan Glock restr ddu,Morley, Christopher. "McCabe in Conversation", Music and Vision, 1999. Adalwyd 2 Tachwedd 2018 ond cerddoriaeth gan gyfansoddwyr nad ydynt yn ‘’avant-garde’’, gan gynnwys Edmund Rubbra, Arnold Bax, John Ireland a hyd yn oed William Walton,  yn amlwg allan o ffafr gyda'r BBC yn ystod y 1960au.Kennedy, t. 200 Erbyn y degawd hwn, roedd cyfran fawr o incwm cyfansoddwr yn dod o freindaliadau am ddarllediadau, ac fel eraill o'i genhedlaeth, roedd Jacob yn dioddef o amharodrwydd y BBC i chwarae ei gerddoriaeth. Roedd yn ffodus o gael llif cyson o gomisiynau o'r Unol Daleithiau, lle'r oedd ei gerddoriaeth yn boblogaidd gyda bandiau chwyth prifysgolion. Ni ymddeolodd erioed o gyfansoddi, a pharhaodd i ysgrifennu tan ychydig cyn ei farwolaeth. 

Priododd Jacob ddwywaith, yn gyntaf ym 1924 â Sydney Gray, merch hynaf y Parch. Arthur Gray o Ipswich. Bu farw ym 1958, a'r flwyddyn ganlynol priododd â Margaret Sidney Hannah Gray, nith ei wraig gyntaf. Roedd mab a merch o'r ail briodas.  Bu farw Jacob yn ei gartref yn Saffron Walden, Essex, ym 1984, yn 88 oed.

Gwobrau ac anrhydeddau 
Tra'n fyfyriwr yn y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama, enillodd Jacob wobr gyfansoddi Arthur Sullivan. Dyfarnwyd doethuriaeth (DMus) iddo gan Brifysgol Llundain ym 1935, a Chymrodoriaeth John Collard gan y Worshipful Company of Musicians ym 1943. Cafodd ei ethol yn Gymrawd Coleg Brenhinol Cerdd a Drama ym 1946, a chafodd ei wneud yn Gymrawd er anrhydedd o'r Academi Frenhinol Cerdd a Drama y flwyddyn ganlynol. Ym 1968 cafodd ei benodi'n CBE.

Cyfansoddiadau
Roedd Jacob yn gyfansoddwr toreithiog. Mae Grove yn rhestru 16 concerto ganddo ar gyfer amrywiaeth eang o offerynnau unigol, gan gynnwys trombôn a timpani. Mae gwefan Gordon  Jacob yn rhestru mwy na 700 o gyfansoddiadau gwreiddiol neu drefniadau o gerddoriaeth sy'n bodoli eisoes."Gweithiau", Gordon Jacob. Adalwyd 2 Tachwedd 2018 Mae ei gofiannydd (a chyn-ddisgybl) Eric Wetherell yn ysgrifennu, fel cyfansoddwr, fod Jacob wedi'i ddylanwadu mwy gan enghreifftiau Ffrengig a Rwsiaidd o ddechrau'r 20fed ganrif yn hytrach na'r traddodiad Almaenig. Mae Wetherell yn ysgrifennu am "eglurder strwythur ac ysgrifennu offerynnol Jacob sy'n dangos ymwybyddiaeth graff o alluoedd a chyfyngiadau pob offeryn". Yn y 1920au a'r 1930au, cyfansoddodd Jacob gerddoriaeth ar gyfer cymdeithasau corawl a chorau ysgol, a oedd yn darparu incwm cyson, rhwng cyfansoddiadau mwy uchelgeisiol. O'i weithiau o'r 1920au, mae Wetherell yn nodi concerto fiola (1926), concerto piano yna (1927) a'r Symffoni Gyntaf (1929) a gysegrwyd er cof am frawd hoff Jacob a laddwyd yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae gweithiau ar raddfa fawr o'r 1930au yn cynnwys concerto obo i Léon Goossens (1935) ac Amrywiadau ar Thema Wreiddiol (1937) Yn y 1930au, ysgrifennodd Jacob, ynghyd â sawl cyfansoddwr ifanc arall, ar gyfer Cwmni Bale Sadler's Wells (bellach Y Bale Brenhinol). Ei un bale gwreiddiol (heblaw am waith myfyriwr, The Jew in the Bush (1928)),"Royal College of Music", The Times, 13 Mawrth 1928, t. 14 oedd Uncle Remus (1934), a ysgrifennwyd ar eu cyfer. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ysgrifennodd Jacob gerddoriaeth ar gyfer nifer o ffilmiau propaganda, ac ar ôl y rhyfel fe ddarparodd y sgôr ar gyfer y ffilm nodwedd Esther Waters (1948). Mae agwedd fwy personol at y rhyfel yn amlwg yn y Symphony for Strings (1943) llym, a ysgrifennwyd ar gyfer Cerddorfa Boyd Neel. 555 382-2 (2020), a adolygwyd gan MusicWeb International. Ei ail Symffoni, a berfformiwyd am y tro cyntaf ar 1 Mai 1946 mewn recordiad stiwdio BBC,Wetherell, Eric. Ystyriwyd gan un adolygydd mai Nodiadau i Lyrita CD LYO315 (2007) oedd "efallai'r gwaith mwyaf ysgogol sydd wedi dod gan y cyfansoddwr hwn eto". Gwnaeth yr adolygydd sylwadau ar ddwyster teimlad y gwaith, yn amrywio o gyffro rhamantus yn y symudiad cyntaf, trwy deimlad a chynddaredd yn y ddau symudiad canol i awyrgylch o arwriaeth yn y passacaglia olaf (ar gyfer bandiau pres a milwrol), concertos ar gyfer ffliwt ac ar gyfer corn, a'r cantata A Goodly Heritage.

Cyfeiriadau

Categori:Cyfansoddwyr o Loegr
Categori:Genedigaethau 1895
Categori:Marwolaethau 1984