Ophicleide

Offeryn pres anarferedig â thyllfedd gonigol yw'r ophicleide. Yn wahanol i'r rhan fwyaf o offerynnau pres modern, sydd â falfiau (llithren yn achos y trombôn), roedd gan yr ophicleide dyllau wedi'u gorchuddio ag allweddi. Fe'i dyfeisiwyd yn Ffrainc ddechrau'r 19g. Fel y sacsoffon, fe'i crëwyd fel teulu o offerynnau o wahanol feintiau. O'r rhain, enillodd yr officleid bas le sefydlog mewn bandiau milwrol ac yn adran pres y gerddorfa. Erbyn diwedd y 19g, fodd bynnag, roedd wedi'i ddisodli i raddau helaeth gan y tiwba.

Mae'r enw'n deillio o'r geiriau Groeg ὄφις, sy'n golygu "sarff," a κλείς, sy'n golygu "allwedd". Felly mae'n "sarff ag allweddi". Mae hyn yn awgrymu ei darddiad, oherwydd ei fod wedi'i fwriadu i gymryd lle'r offeryn hŷn, y sarff, a oedd yn offeryn pres wedi'i wneud o bren â thyllau a oedd wedi'u gorchuddio gan fysedd y chwaraewr. Mewn cyferbyniad, mae'r tyllau yn yr ophicleide wedi'u gorchuddio ag allweddi. Mae sbringiau'n dal y tyllau ar gau, ac mae'r chwaraewr yn pwyso liferi i'w hagor.

Ffynonellau
 Ralph T. Dudgeon, "Keyed brass", yn The Cambridge Companion to Brass Instruments, gol. Trevor Herbert a John Wallace (Caergrawnt: Cambridge University Press, 1997), tt.131–42

Categori:Cyflwyniadau 1817
Categori:Dyfeisiau o Ffrainc
Categori:Offerynnau pres