Pros Kairon

Drama Gymraeg mewn Tair Act gan Huw Lloyd Edwards yw Pros Kairon a gyfansoddwyd ym 1965. Comisiynwyd y ddrama gan Gwmni Theatr Cymru ar gyfer ei llwyfanu yn Hydref 1966. Darlledwyd y ddrama ar BBC [Cymru] ar gyfer Gŵyl Ddewi 1967.

Daw teitl y ddrama o'r iaith 'Roegeg a'i ystyr yw "tros amser". Fe orffenir y ddrama gyda'r un llanast a welir ar ei chychwyn, ac felly hanes y llansast "dros amser" yw plot y ddrama.

Cymeriadau
 Martin - dyn o awdurdod tawel, tua'r canol oed
 Mac - gŵr canol oed
 Sadi - ei wraig, rhyw 5 mlynedd yn ifancach
 Greta - merch tua 25 oed
 Hen Ŵr - tua 70 oed
 Rolff - tua 26 oed
 Rudi - tua 24 oed
 Smith - tua 40 oed
 Dau Was

Cynyrchiadau nodedig

 1960au 
bawd|Cwmni Theatr Cymru yn ymarfer y ddrama Pros Kairon ym 1966
Llwyfanwyd y ddrama gan Gwmni Theatr Cymru am y tro cyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberafan 1966. Cyfarwyddwyr y cynhyrchiad oedd George P Owen ac Wilbert Lloyd Roberts; cynorthwywr Beryl Williams

 Martin - Stewart Jones
 Mac - David Lyn
 Sadi - Iona Banks
 Greta - Gaynor Morgan Rees
 Hen Ŵr - Ryan Davies / Islwyn Morris
 Rolff - Clive Roberts
 Rudi - Owen Garmon
 Smith - Wyn Jones

Teledwyd y ddrama hon gan BBC Cymru ar yr 28 Chwefror 1967 gyda'r cast:

 Martin - Stewart Jones
 Mac - David Lyn
 Sadi - Iona Banks
 Greta - Gaynor Morgan Rees
 Hen Ŵr - Ryan Davies / Islwyn Morris
 Rolff - Clive Roberts
 Rudi - John Hughes (John Ogwen)
 Smith - Aubrey Richards
Yn ei hunangofiant, Hogyn O Sling, mae'r actor John Ogwen yn sôn yn benodol am y profiad o recordio'r fersiwn deledu o Pros Kairon: "Ychydig cyn imi adael y Coleg cefais alwad sydyn un diwrnod yn gofyn imi wneud drama deledu. Bu damwain ar y mynydd uwchben Waunfawr ac fe laddwyd yr actor Wyn Jones ac anafwyd Owen Garmon a Lisabeth Miles. Yr oedd Wyn ac Owen ar y pryd yn ymarfer Pros Kairon ar gyfer telediad ohoni ac fe benderfynwyd ail gastio er mwyn i'r telediad fynd rhagddo. Aubrey Richards a gafwyd i chwarae rhan Wyn a minnau i wneud rhan Owen."

Mae John yn nodi hefyd pa mor nerfus oedd o yn wynebu actorion mor brofiadol â David Lyn, Gaynor Morgan Rees a Iona Banks, ac mai Pros Kairon oedd yr unig ddrama deledu i'w fam weld ei mab ynddi, gan iddi gael "strôc ddrwg" ychydig o wythnosau wedyn, a bu farw.

"Am y cynyrchiad teledol, gellid dweud na symudwyd ymhell iawn oddi wrth y cynhyrchiad a gafwyd ar y llwyfan", nododd adolygydd teledu Y Cymro [Mawrth 1967]; "...cadwyd o fewn i'r un set, heb symud dim (ar ffilm) y tu allan iddi, ac yn hyn o beth, credaf mai dyma'r dewis iawn", nododd.

 1970au 
Cafwyd cynhyrchiad llwyddiannus arall gan Theatr Fach Llangefni ym 1973.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 "Pros Kairon (1966)", gwefan Dramâu Cymru

Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu 1966
Categori:Dramâu teledu Cymraeg y 1960au
Categori:Theatr Gymraeg y 1960au