La Leçon (Y Wers)

Drama lwyfan un act gan y dramodydd Ffrengig-Rwmanaidd Eugène Ionesco yw La Leçon neu Y Wers. Llwyfannwyd y ddrama gyntaf ym 1951 mewn cynhyrchiad a gyfarwyddwyd gan Marcel Cuvelier (a bortreadodd yr Athro hefyd).  Cyfieithwyd y ddrama i'r Gymraeg gan K. Lloyd-Jones a'i chyhoeddi gan Wasg Prifysgol Cymru ym 1974, yn y gyfres Dramâu'r Byd - Y Wers; Y Tennant Newydd. Ystyrir y ddrama yn waith pwysig yn Theatr yr absẃrd.
 Cymeriadau 
+Cymeriadau
IonescoCymeriadau
K. Lloyd-JonesDisgrifiadLe professeurYr Athrorhwng 50 a 60 oedL'élèveY Ferch18La bonne MarieY Forwynrhwng 45 a 50

 Crynodeb 
Digwydd y ddrama mewn swyddfa ac ystafell fwyta fflat fechan yn Ffrainc. Mae'r Athro, dyn rhwng 50 a 60 oed, yn disgwyl disgybl newydd benywaidd, (18 oed) "Y Ferch". Mae Morwyn yr Athro, menyw dew, wynebgoch rhwng 40 a 50 oed, yn poeni am iechyd yr Athro. Wrth i'r wers hurt o nonens fynd rhagddi, mae'r Athro yn gwylltio'n fwy-fwy, gyda'r hyn y mae'n ei ystyried yw anwybodaeth y Ferch, tra mae'r Ferch yn tawelu a dod yn fwy gostyngedig. Mae hyd yn oed ei hiechyd yn dechrau dirywio, ac mae'r hyn sy'n dechrau fel poen dannedd yn datblygu i boeni ei chorff cyfan. Ar uchafbwynt y ddrama, ar ôl cyfnod hir o "non sequiturs" (a ddefnyddir yn aml yn nramâu Ionesco), mae'r Athro yn trywanu ac yn llofruddio'i ei ddisgybl. Mae'r ddrama'n gorffen gyda'r Forwyn yn cyfarch Merch newydd, gan fynd â'r ddrama yn ôl i'r dechrau.

 Cefndir 
Yn y Rhagair i'r ddrama, o dan y cwestiwn "Beth ydi'r Ystyr?", mae K. Lloyd-Jones yn egluro crynswth y ddrama - "...A'r athro o lofrudd y mae ei eiriau fel petaen nhw'n troi'n wallgofrwydd er eu bod yn cynnal datblygiad sy'n ymddangos yn rhesymegol, a'r disgybl truan sydd mor awyddus i ddioddef ac i gael ei ddinistrio, beth ydi eu hystyr nhw? Y mae hwn yn gwestiwn pwysfawr y mae pob un ohonom yn ei ofyn iddo'i hun wrth ddod wyneb yn wyneb ag un o ddramâu Ionesco, y mae'n gwestiwn y teimlwn bod yn rhaid ei ateb cyn y gallwn fynd rhagom i benderfynu a ydym ni wedi mwynhau'r ddrama ai peidio, yn wir cyn inni fedru llunio unrhyw fath o farn ar y mater."

 Cynyrchiadau nodedig 
Ers 1957, mae'r ddrama wedi cael ei llwyfannu yn Théâtre de la Huchette ym Mharis, ar y cyd a drama arall gan Ionesco, La Cantatrice chauve [Y Soprano Foel] 

 Cyfeiriadau 

 Ffynonellau 
 Banham, Martin, gol. 1998. The Cambridge Guide to Theatre: Prifysgol Caergrawnt. ISBN 0-521-43437-8 .

 Dolenni allanol 
 Eugène Ionesco & La Leçon Eugène Ionesco, La Leçon, 1951

Categori:Cyfieithiadau o Ddramâu i'r Gymraeg
Categori:Dramâu 1951