Diwedd y Saithdegau

Drama lwyfan Gymraeg gan Gareth Miles yw Diwedd y Saithdegau a lwyfannwyd gyntaf gan Sgwâr Un ym 1982. Sefydlwyd y cwmni yn unswydd er mwyn llwyfannu'r ddrama ac fe'i chyhoeddwyd hi'r flwyddyn ganlynol. Disgrifir y ddrama ar glawr y cyhoeddiad fel "drama real, gigog a chignoeth" oedd yn "cynnwys peth o'r sgrifennu mwyaf cyhyrog ym myd y ddrama yn y cyfnod diweddar" [dechrau'r 1980au]

 Cymeriadau 
 Gwenda Parry
 John Parry
 Haydn Davies

 Disgrifiad 
Hanes cwpl priod a geir yn y ddrama, "Gwenda" a fu unwaith yn flaenllaw ym mhrotestiadau Cymdeithas yr Iaith ar ddechrau'r 1970au a'i phriod "John" sy'n blismon uchelgeisiol. Gyda Gwenda bellach ar drothwy canol oed, ac yn wraig tŷ anfodlon ei byd, daw ymwelydd o'r gorffennol "Haydn" i ddeffro tipyn ar ei hen ddaliadau a'i nwydau. 

 Cefndir 
Sefydlwyd Sgwâr Un yn unswydd er mwyn llwyfannu'r ddrama. Nododd Sharon Morgan yn ei hail hunangofiant, bod Gareth Miles wedi gofyn iddi ddarllen y ddrama, "drama gyffrous a chyfoes oedd yn cynnwys prif ran i fenyw fy oedran i.""Nid yw'n syndod bod Diwedd y Saithdegau yn ddrama wleidyddol. [...] Ymateb i sefyllfa Cymru yn dilyn y refferendwm [1979] hwnnw oedd y ddrama".Roedd Sharon Morgan yn hapus iawn o gael portreadu'r wraig yn y ddrama, gan iddi gynnig "cyfle i chwarae rhan menyw gref a huawdl oedd yn teimlo yr un mor rhwystredig â fi o gael ei chyfyngu mewn rôl ddomestig, ac oedd hefyd wrth ei bodd yn trafod cyflwr gwleidyddol Cymru."

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama gan Sgwâr Un ym 1983, wedi llwyddo i ennill nawdd gan Gyngor y Celfyddydau. Cyfarwyddydd Gruffudd Jones; cynllunydd Penni Bestic; goleuo Ian Brown a Hywel Watcyn; cast:

 Gwenda - Sharon Morgan
 John - Clive Roberts
 Haydn - Gwyn Parry

Cafwyd y perfformiad cyntaf yn Theatr Arena y Sherman ar Nos Lun, 7 Mehefin 1982.

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Theatr Gymraeg y 1980au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru