Catherine Connolly

Gwleidydd annibynnol o Iwerddon sydd wedi ei hethol yn llywydd y wlad yn 2025 yw Catherine Martina Ann Connolly  (ganwyd 12 Gorffennaf 1957). Gwasanaethodd fel Teachta Dála (TD) dros etholaeth Gorllewin Galway o 2016 hyd at 2025. Hi fydd 10fed arlywydd Gweriniaeth Iwerddon.

Cafodd Connolly ei magu yn Gaillimh (Dinas Galway), mewn teulu mawr. Roedd ei thad yn saer ac yn adeiladwr llongau. Roedd y teulu'n byw yn un o ddatblygiadau tai cymdeithasol cyntaf Galway. Bu farw mam Connolly yn 43 oed, pan oedd Catherine yn naw oed.  

Enillodd Connolly radd meistr mewn seicoleg glinigol o Brifysgol Leeds yn 1981 cyn ymarfer fel seicolegydd clinigol. Dechreuodd Connolly ei gyrfa wleidyddol fel aelod o'r Blaid Lafur, ac fe'i hetholwyd i Gyngor Dinas Galway ym 1999, a bu'n Faer Galway o 2004 i 2005. 

Dywedodd Connolly ar 11 Gorffennaf 2025 ar RTÉ Raidió na Gaeltachta ei bod wedi penderfynu ymgeisio am arlywyddiaeth Iwerddon. 

Yn yr etholiad ar 24 Hydref 2025, enillodd Connolly gan dderbyn 63.4% o'r pleidleisiau a fwriwyd, y ganran uchaf y mae unrhyw arlywydd wedi'i derbyn ers creu'r rôl yn 1938. Gyda 914,143 o bleidleisiau, hi gofnododd y nifer uchaf o bleidleisiau dewis cyntaf a dderbyniwyd erioed gan ymgeisydd yn Iwerddon. Trechodd Heather Humphreys, ymgeisydd dros Fine Gael. 

Cyfeiriadau

Categori:Arlywyddion Iwerddon
Categori:Genedigaethau 1957
Categori:Pobl o Gaillimh
Categori:Sosialwyr o Iwerddon