Sebastião, brenin Portiwgal

Brenin Portiwgal o 11 Mehefin 1557 hyd ei farwolaeth oedd Sebastião (20 Ionawr 1554 – 4 Awst 1578).A. R. Disney, A History of Portugal and the Portuguese Empire, cyf. 1 (Caergrawnt: Cambridge University Press, 2009)

Ganwyd Sebastião ar 20 Ionawr 1554, gŵyl Sant Sebastian, a rhoddwyd yr enw hwnnw iddo o ganlyniad. Roedd hwn yn enw anarferol i aelodau unrhyw deulu brenhinol Ewropeaidd ar y pryd. Ei dad, y Tywysog João Manuel (1537–1554), oedd etifedd gorsedd Portiwgal, ond bu farw bythefnos cyn genedigaeth Sebastião. Esgynnodd Sebastião i'r orsedd yn dair oed, ar farwolaeth ei daid, y Brenin João III. Gweinyddwyd y wlad fel rhaglywiaeth nes iddo gyrraedd oed mwyafrif ym 1568.

Ym 1578 cychwynnodd Sebastião ar groesgad drychinebus yn erbyn Moroco a diflannodd yn ystod Brwydr Ksar el-Kebir yng ngogledd y wlad honno. Mae bron yn sicr bu farw yno, ond gan na chafodd ei gorff ei adfer, roedd gobaith yn parhau y gallai ddychwelyd ryw ddydd. Felly daeth yn enghraifft berffaith o motif mewn chwedloniaeth, sef "brenin yn y mynydd" – yr arwr a fyddai'n dychwelyd i adfer ei genedl i’w hen ogoniant. Olynwyd ef fel brenin gan ei hen ewythr Henrique, brawd ei daid, João III.

Cyfeiriadau

Categori:Brenhinoedd Portiwgal
Categori:Genedigaethau 1554
Categori:Marwolaethau 1578
Categori:Teyrnoedd yr 16eg ganrif