Wedi'r Drin

Drama fuddugol Tlws y Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Bangor 1943 yw Wedi'r Drin o waith y llenor John Ellis Williams. Drama lwyfan mewn tair act sydd yma, ac mae hi wedi'i gosod "yn ystod y flwyddyn gyntaf ar ôl y Rhyfel yn erbyn Hitler". Cyhoeddwyd y ddrama yn y gyfres Dramâu'r Dryw.

 Disgrifiad byr 
Drama sy'n trafod effaith yr Ail Ryfel Byd ar deulu a'r gymuned yng Nghymru. Yn y feirniadaeth wreiddiol, disgrifiwyd y ddrama fel "Hanes brwydr chwaer i ennill enaid ei brawd, ac i ddod â'i ffydd a'i hyder yn ôl iddo [...] Ac yn y cefndir, gwelir rhyfel arall - y frwydr barhaus rhwng teyrn a gwreng, rhwng y werin a vested interest".

 Cefndir 
Wedi ennill yn yr Eisteddfod, a derbyn beirniadaeth gan J. Kitchener Davies, penderfynodd y dramodydd "i ail ysgrifennu y cwbl o'r ddrama". Yn ei air o ddiolch ar gychwyn y gyfrol, nododd hefyd mai "Ơr fyddin y gyrrais y ddrama (fel yr oedd) i'r gystadleuaeth. Prin yw'r egwyl yn y bywyd anniddig hwnnw i fyfyrio a llunio, yn enwedig pan fo dyn yn un o wyth yn byw a chysgu yn un o'r cutiau haearn rheini a elwir yn Nissen Huts. Clytwaith anorffenedig oedd ffrwyth y llafur bratiog."

 Cymeriadau 

 Elin Huws - gwraig ganol oed tua 55 oed
 Mair Edwards - merch tua 28 oed
 Mrs Albert Jenkins - dynes oddeutu 50 oed
 Harri Edwards - llanc ifanc, milwr, tua 25 oed
 Ned Evans - llongwr o'r Llynges tua 30 oed.
 Syr Huw Price - oddeutu 60 oed
 Edward Owen - oddeutu 55 oed
 Albert Jenkins - oddeutu 60 oed
 Lilian Price - merch ifanc 23 oed

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama gan nifer helaeth o gwmniau drama amatur drwy Gymru yn ystod y 1940au a'r 1950au.

 Cyfeiriadau 

Categori:Dramâu Buddugol yr Eisteddfod Genedlaethol
Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Theatr Gymraeg y 1940au
Categori:Theatr Gymraeg y 1950au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru