John E. McGrath (cyfarwyddwr artistig)

Cyfarwyddwr theatr a chyn-Arweinydd Artistig National Theatre Wales rhwng 2009 a 2015, yw John E. McGrath neu John Edward McGrath (ganwyd 5 Medi 1962). Bu hefyd yn brif weithredwr Aviva Studios, cartref Factory International.  

 Gyrfa 
Ganwyd John Edward McGrath ar 5 Medi 1962 yn yr Wyddgrug, Gogledd Cymru   ac fe'i magwyd yn Lerpwl.   Enillodd ei radd PhD yn yr Unol Daleithiau America o'r New York University Graduate School of Arts and Science ym 1999.

Sefydlodd McGrath fudiad yr Arts Integrated Merseyside (AIM), sef sefydliad celfyddydau i'r anabl wedi'i leoli yn Lerpwl, a ddatblygodd i fod yn DaDaFest.   Gweithiodd hefyd fel cyfarwyddwr theatr yn Efrog Newydd. 

Rhwng 1999-2008, ef oedd cyfarwyddwr artistig y Contact Theatre ym Manceinion cyn ei benodi yn gyfarwyddwr artistig cyntaf National Theatre Wales yn 2009. Bu'n arwain y cwmni hyd ddiwedd 2015.  Yn ystod ei gyfnod yn NTW, bu McGrath yn gyfrifol am lwyfannu sawl cynhyrchiad theatr llwyddiannus a chofiadwy fel The Passion gyda Michael Sheen a barodd am 72 awr yn nhref enedigol Sheen ym Mhort Talbot, Cymru gyda dros 1,000 o drigolion lleol yn cymryd rhan.  Ei gynhyrchiad agoriadol gyda'r cwmni oedd A Good Night Out in the Valleys.

Yn 2013, cafodd McGrath ei gyfweld ochr yn ochr â nifer o ymarferwyr theatr eraill yng Nghymru ar gyfer y Prosiect Mae'n Gwella. Sefydlwyd y prosiect mewn ymateb i hunanladdiadau pobl ifanc a gafodd eu bwlio oherwydd eu bod yn hoyw neu oherwydd bod eu cyfoedion yn amau eu bod yn hoyw. Yn y fideo, mae'n datgan, "Roeddwn i'n gwybod nad oeddwn i'n ffitio i mewn yn hollol i'r ffordd gywir o fod yn fachgen... Os gallwch chi ddod o hyd i ffyrdd o fod yn gryf ac i ofyn am help pan fyddwch chi angen help, mae yna bobl allan yna i'ch helpu chi. [...] Peidiwch â phoeni chwaith os nad ydych yn ffitio i mewn i'r 'patrwm elw' newydd o beth yw bod yn hoyw, mae yna leoedd a mannau i fod ychydig yn wahanol, hyd yn oed i hynny." [1]

Yn 2015, penodwyd McGrath yn gyfarwyddwr artistig a phrif weithredwr Gŵyl Ryngwladol Manceinion. Ym mis Medi 2022, ail-frandiodd y sefydliad cyfan fel Factory International, er y bydd yn parhau i gyflwyno MIF bob dwy flynedd. Yn 2023, cyhoeddwyd y byddai'r adeilad yn cael ei alw'n Aviva Studios ar ôl i'r cwmni yswiriant Aviva sicrhau'r hawliau enwi am £35 miliwn, gan wneud McGrath yn arweinydd un o gytundebau nawdd corfforaethol diwylliannol mwyaf y DU. 

 Gwobrau 

 Gwobr Arweinyddiaeth Ddiwylliannol 2005 gan y Gronfa Genedlaethol ar gyfer Gwyddoniaeth, Technoleg a'r Celfyddydau (NESTA) 
 Doethuriaeth Anrhydeddus 2015 gan y Brifysgol Agored  

 Llyfrau 



 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 

 Gŵyl Ryngwladol Manceinion

Categori:Prif weithredwyr o'r Deyrnas Unedig
Categori:Genedigaethau 1962