Cymdeithas Sant Vincent de Paul

Mae Cymdeithas Sant Vincent de Paul (Talfyriadau: SVP neu SVdP neu SSVP) yn fudiad gwirfoddol rhyngwladol yn yr Eglwys Gatholig, a sefydlwyd ym 1833 i sancteiddio ei haelodau trwy wasanaeth personol i'r tlodion. Cychwynwyd y gymdeithas gan Frédéric Ozanam ac Emmanuel Bailly, ac mae wedi'i henwi ar ôl Vincent de Paul. Mae'r sefydliad yn rhan o'r teulu byd-eang o sefydliadau Catholig sydd wedi'u henwi ar ôl Vincent de Paul (24 Ebrill 1581 - 27 Medi 1660). Fe'i adwaenir yn gyffredin fel Saint Vincent de Paul, ac roedd yn offeiriad Catholig o Ocsitania a gysegrodd ei hun i wasanaethu'r tlodion.

Cenhadaeth ac amcanion
Ers ei sefydlu, mae'r sefydliad bob amser wedi'i arwain, yn unig ac yn gyfan gwbl, gan Gatholigion lleyg yn cydweithio â hierarchaeth yr Eglwys Gatholig ond yn gweithredu'n annibynnol. Gwirfoddolwyr yw'r aelodau sy'n cynnal y mudiad, y mwyafrif helaeth ohonynt yn Gatholigion lleyg, sy'n rhoi rhan o'u hamser i'r Gymdeithas.

Mae eu gweithredoedd yn cwmpasu sawl maes lle mae’r pwysicaf yw cyswllt personol â’r bobl unig neu ddifreintiedig heb wahaniaethu ar sail rhyw, tarddiad, credoau crefyddol, cefndir cymdeithasol neu ethnig, cyflwr iechyd, diwylliant a barn wleidyddol. Mae'r rhain yn brosiectau sy'n derbyn cymorth cymdeithasol, hyfforddiant, addysg a datblygiad personol. Mae'r sefydliad yn gweithredu strwythurau iechyd, canolfannau plant ac ieuenctid, megis ysgolion a chanolfannau hyfforddiant galwedigaethol; hosbisau, canolfannau i famau sengl neu fenywod mewn anhawster, yn ogystal â chanolfannau ar gyfer adsefydlu pobl sydd wedi'u carcharu; sefydliadau ar gyfer pobl dan anfantais gorfforol a meddyliol; cymorth i ddioddefwyr trais, trychinebau a rhyfeloedd; gwasanaethau cymorth a chefnogaeth i bobl â salwch terfynol, alcoholigion a phobl sy'n gaeth i gyffuriau; a rhaglenni i deuluoedd mewn anhawster. Mae'n gweithio yn realiti'r gwahanol wledydd y mae wedi'i sefydlu ynddynt, trwy weithredoedd sy'n parchu eu traddodiadau a'u diwylliant, hyd nes y gall y person sy'n cael ei helpu ddarparu ar gyfer ei anghenion ar ei ben ei hun.

Y ddau biler anwahanadwy o ymagwedd gwirfoddolwyr SSVP yw elusen leol ac ysbrydolrwydd.

Yn 2013, bu i Gymdeithas Saint Vincent de Paul ddathlu daucanmlwyddiant ei sylfaenydd, Frédéric Ozanam, a’i 180 mlynedd fel elusen byd-eang.

Strwythur
Mae plwyfi Catholig dirifedi wedi sefydlu "cynadleddau", y rhan fwyaf ohonynt yn gysylltiedig â chyngor esgobaethol. Ymhlith eu hymdrechion amrywiol i gynnig cymorth materol i'r tlawd neu'r anghenus, mae gan y Gymdeithas hefyd 'storfeydd darbodus' sy'n gwerthu nwyddau rhodd am bris isel ac yn codi arian i'r tlodion. Mae amrywiaeth eang o raglenni allgymorth a noddir gan y cynadleddau a'r cynghorau lleol, sy'n mynd i'r afael ag anghenion lleol am wasanaethau cymdeithasol."International Associations of the Faithful", Pontifical Council for the Laity

Cymru a Lloegr
Daeth Ignatius Spencer o Lundain i wybod am y Gymdeithas wrth iddo ymweld â Pharis. Pan ymwelodd y Ffrancwr Monsieur Baudon (a fyddai'n cymryd llywyddiaeth yr SVDP ym 1847) â Llundain ym 1842 a pherswadiodd Spencer i ysgrifennu am y Gymdeithas yn y Catholic Magazine. Yna ym mis Ionawr 1844 casglodd M. Pagliano, perchennog bwyty o Lundain a thröedigaeth ddiweddar i Babyddiaeth, 13 o ddynion Catholig a sefydlwyd y gynhadledd SVP Saesneg gyntaf. Roedd mentrau cynnar yn cynnwys ffurfio Brigâd yr Esgidiau Du Catholig (Catholic Shoe Black Brigade), gan roi gwaith cyflogedig i fechgyn a chartref cyntaf "the Rescue Society" sydd o dan enwau amrywiol yn dal i gynnig gofal plant mewn llawer o esgobaethau.

Yn 2013 roedd mwy na 10,000 o aelodau mewn mwy na 1,000 o Gynadleddau yn y Deyrnas Unedig, gan wneud dros 500,000 o ymweliadau wedi'u cofnodi bob blwyddyn i fwy na 100,000 o bobl.

Ceir bellach ganghenau o'r elusen ar draws y byd, gan gynnwys yng Nghaerdydd.

Heddiw
Mae gan y Gymdeithas tua 800,000 o aelodau mewn rhyw 140 o wledydd ledled y byd, y mae eu haelodau'n gweithredu trwy "gynadleddau". Gall Cynhadledd fod wedi'i lleoli allan o eglwys, ysgol, canolfan gymunedol, ysbyty, ac ati, ac mae'n cynnwys gwirfoddolwyr Catholig sy'n dilyn eu twf Cristnogol eu hunain yng ngwasanaeth y tlawd. Mae rhai Cynadleddau yn bodoli heb gysylltiad ag unrhyw Gyngor lleol, ac felly nid ydynt yn cael eu cyfrif mewn ystadegau. Gall pobl nad ydynt yn Gatholigion ymuno ac mae'r Gymdeithas yn gwasanaethu pawb waeth beth fo'u credoau personol.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
International Cydffederasiwn Cymdeithas Saint-Vincent-de-Paul
Hanes y Gymdeithas 
SVP – Lloegr a Chymru
Erthygl yn Gymraeg ar y Gymdeithas o'r Yr Angor (Aberystwyth) gan Pat Donovan, 2017
Tudalen Facebook y Gymdeithas, Caerdydd

Categori:Catholigiaeth
Categori:Yr Eglwys Gatholig
Categori:Sefydliadau 1833