Cadwgan ab Elystan

Brenin Rhwng Gwy a Hafren (Maesyfed heddiw) oedd Cadwgan ab Elystan (g. tua 1020 - 1066).

Etifeddodd diroedd a grym ei dad Elystan Glodrydd (975 - 1010)Cadogan: A Chelsea Family; cyhoeddwyd Tachwedd 2024 gan Unicorn]]; tud. 12. ac mae ei enw'n parhau hyd heddiw ar y teulu cyfoethog hwnnw (Cadogan) sydd perchen y rhan fwyaf o Chelsea, Llundain. Ei dad oedd sefydlydd traddodiadol y pumed o Lwythau Brenhinol Cymru, yn ôl yr Achau Cymreig. Ei fam oedd Gwenllian ferch Einion ab Owain ap Hywel Dda; felly roedd Hywel Dda'n hen, hen daid iddo.
bawd|120px|chwith|Carreg goffa Cadwgan ab Elystan yn Eglwys Sant Dogfan yn Llanrhaeadr-ym-Mochnant

Etifeddodd Cadwgan deyrnas ei dad a chafodd fwy nag un wraig, gan gynnwys Efa ferch Gwrgant ab Ithel. Brawd Efa oedd Iestyn ap Gwrgant sef Tywysog Morgannwg a phen pedwerydd Llwyth Brenhinol Cymru. Priododd Iestyn chwaer Elystan Glodrydd, sef Angharad felly roedd cysylltiad agos rhwng y ddau deulu. Mae bedd Cadwgan i'w weld oddi fewn i Eglwys Sant Dogfan yn Llanrhaeadr-ym-Mochnant. Nodir mewn Lladin ar y garreg: Cwgan filiau Edelstan a all, o bosib gyfeirio at 'Cadwgan mab Elystan'.Cadogan: A Chelsea Family; cyhoeddwyd Tachwedd 2024 gan Unicorn]]; tud. 20.

Efallai mai'r pwysicaf o'i blant oedd Idnerth a Llywelyn.Jenkins, R. T., (1953). ELSTAN GLODRYDD, 'tad' y pumed o lwythau brenhinol Cymru. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 9 Tac 2024, o https://bywgraffiadur.cymru/article/c-ELST-GLO-1100

Gweler hefyd
 Cadwgan ap Bleddyn (1051-1111)
 Cadwgan o Landyfái (m. 1241)
 Cadwgan ap Meurig (fl. tua 1045 - 1073)
 Cadwgan Ffôl (13g)

Cyfeiriadau

Categori:Marwolaethau'r 1010au
Categori:Pobl o Bowys
Categori:Pobl yr 11eg ganrif o Gymru
Categori:Teyrnas Powys