Hogmani

Hogmani, neu Hogmanay, yw gair y Sgoteg am ddiwrnod olaf y flwyddyn ac yn gyfystyr â dathliadau'r Flwyddyn Newydd Albanaidd. Fel arfer, mae digwyddiad hefyd fore'r Calan (1 Ionawr) ac, weithiau, 2 Ionawr, sy'n ŵyl y banc yn yr Alban. Yn aml, defnyddir y gair Hogmani i olygu holl gyfnod diwrnodau olaf y flwyddyn ac ambell ddiwrnod y flwyddyn newydd.

Mae arferion yn yr Alban yn amrywio ond yn aml yn cynnwys rhoi anrhegion ac ymweld â'r teulu a ffrindiau.

 Geirdarddiad 
Mae geirdarddiad y gair yn aneglur. Mae'r geirdarddiad cynharaf cyntaf yn dod o Scotch Presbyterian Eloquence (1693), a nododd fod y gair efaillai yn seiliedig ar ἁγία μήνη (hagíā mḗnē) o'r Hen Roeg a bod hwn yn golygu "y mis sanctiadd." Mae damcaniaethau eraill yn nodi ei fod yn dod o'r Ffrangeg, yr Hen Norseg, a'r Wyddeleg.

 Gweler hefyd 

 Calennig, diwrnod olaf y flwyddyn yng Nghymru


 Troednodiadau 

 Nodiadau 

 Cyfeiriadau 

Observations on the Popular Antiquities of Great Britain, Brand, Llundain, 1859
Dictiounnaire Angllais-Guernesiais, de Garis, Chichester, 1982
Dictionnaire Jersiais-Français, Le Maistre, Jersey, 1966
Dictionary of the Scots Language, Caeredin

 Dolenni allanol 

 Hogmani Caeredin (gwefan swyddogol)
 Hogmanay.net
 "The Origins, History and Traditions of Hogmanay", The British Newspaper Archive (31 Rhagfyr 2012)
 Coelcerth draddodiadol Hogmani

Categori:Yr Alban
Categori:Gwyliau