David Jones (Druisyn)

Roedd David Jones (Druisyn) (3 Mawrth 1840 – 26 Ionawr 1902) yn fardd, llenor a gweinidog Wesleaidd Cymreig.

Cefndir
Ganwyd Druisyn yng Ngherrigydrudion, yn blentyn i David Jones a Mary ei wraig. Derbyniodd ei addysg yn ysgol Cerrigydrudion, o dan yr athro Hugh Hughes, ar yr aelwyd ac yn yr ysgol Sul.

Ffurfiwyd yr achos Wesleaidd Gymraeg gyntaf yn "stafell fawr" John Edwards Rhuthun ym 1800, gan Edward Jones, Bathafarn. Roedd nain dadol Druisyn, yn bresennol yn y cyfarfodydd cyntaf.W.O. Evans, "Y Parch David Jones (Druisyn)", Yr Eurgrawn Wesleaidd, cyf. XCIV rhif. 5 (Mai 1902), tt.195]; adalwyd 2 Rhagfyr 2025 Cafodd David Jones, Cefn-brith, ei daid tadol, dröedigaeth o dan weinidogaeth John Bryan, ym 1801, a dechreuodd bregethu ym 1802. Cafodd ei alw i'r weinidogaeth ym 1803, a phenodwyd ef yng Nghyfarfod Taleithiol Abertawe i gydlafurio ag eraill ar Gylchdaith Merthyr Tydfil.Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig, Rhai o Bregethwyr Cynorthwyol dechreu y Ganrif  tud 201 ar Wicidestun Bu tad Druisyn yn bregethwr cynorthwyol gyda'r enwad ac ef oedd awdur Cofiant Mr. David Jones, Cefnbrith. Gan ei fab D. Jones. (Llanidloes 1849)Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig, Llenyddiaeth Wesleyaidd Gymreig yn ystod y Ganrif tud 174 ar Wicidestun

Gyrfa
Bu Druisyn yn gwasanaethu fel athro ysgol Sul yn 15 oed, ac yn godwr canu yng Ngherrigydrudion yn 18 oed. Ym 1859 dechreuodd bregethu fel pregethwr cynorthwyol yng nghylchdaith Corwen. Derbyniwyd ef yn weinidog ar brawf ym 1861 ym Methesda, Cylchdaith Tregarth, o dan arolygiaeth y Parch. John Jones (Vulcan). Fel oedd arfer y Wesleaid ar y pryd, bu Druisyn yn newid cylchdaith (ardal o weinidogaeth) pob tair blynedd. Cylchdaith Llanfair oedd ei daith gyntaf, a Chylchdaith Mynydd Seion, Lerpwl oedd ei olaf. Rhwng y ddau bu'n gwasanaeth yn y rhan fwyaf o gylchdeithiau Talaith Gogledd Cymru.

Bardd a llenor
Roedd David Jones, tad Druisyn, yn llenor a bardd, a'r tad ddysgodd y cynganeddion i'r mab. Caeth oedd bron y cyfan o'i ganu, a chrefydd oedd ei brif destun, ac eithrio dyletswydd y bardd gwlad i ganu i eni, priodi a marw pobl yn ei gylch. Cyhoeddwyd nifer o'i gerddi yn y cylchgronau a phapurau Cymraeg. Ei gerdd gyntaf i dderbyn gwobr eisteddfodol oedd cadwyn o englynion i'r Parch Thomas Aubury. Bu'n aelod o orsedd Arwest Glan Geirionnydd a Gorsedd Beirdd Ynys Prydain, gan wasanaethu fel derwydd gweinyddol (dirprwy archdderwydd) am gyfnod."Death of "Druisyn", Carnarvon and Denbigh Herald and North and South Wales Independent, 31 Ionawr 1902; adalwyd 3 Rhagfyr 2025

Ysgrifennodd erthyglau lawer i'r cylchgronau, yn arbennig i'r Eurgrawn Wesleyaidd, y Winllan ac Y Genhinen.William Hugh Evans, (Gwyllt y Mynydd), Druisyn, Ceninen Gŵyl Dewi, 1902, tt.56–61; adalwyd 2 Rhagfyr 2025 Ef oedd golygydd Y Cenadydd, cylchgrawn chwarterol cylchdaith Methodistiaid Wesleaidd Coedpoeth.Cylchgronau Cymru LlGC Roedd yn olygydd colofn farddol Yr Athronydd Cymreig"Ein Rhaglen", Yr Athronydd Cymreig, I (1890); adalwyd 3 Rhagfyr 2025

Dyma englyn nodweddiadol o'i waith:

Teulu
Ym 1867 priododd Druisyn ag Elizabeth Mary Bryan (wyres i John Bryan). Bu iddynt 5 merch a 3 mab.Methodist Times 06.02.1902 obituaries:David Jones (Druisyn) adalwyd 02-12-2025 Bu un o'i feibion, Y Parch William Arthur Jones, hefyd yn weinidog Wesla.

Marwolaeth
Bu farw o niwmonia yn Lerpwl yn 62 mlwydd oed, a chladdwyd ei weddillion ym mynwent Anfield yn Lerpwl.Baner ac Amserau Cymru 8 Chwefror 1902 adalwyd 02-12-2025 Rhoddwyd carreg coffa ar ei fedd trwy danysgrifiad cyhoeddus"Cronfa Druisyn", Y Gwyliedydd, 21 Mai 1902; adalwyd 3 Rhagfyr 2025

Cyfeiriadau

Categori:Beirdd Cymraeg y 19eg ganrif
Categori:Genedigaethau 1840
Categori:Gweinidogion Wesleaidd Cymreig
Categori:Marwolaethau 1902
Categori:Pobl o Sir Ddinbych