Llenyddiaeth Togo

Er gwaethaf ei thraddodiad llafar cyfoethog, mae llenyddiaeth Togo yn gyfyngedig o'i chymharu â gwledydd eraill Gorllewin Affrica. Yn y cyfnod pan oedd Togo yn fandad dan reolaeth Ffrainc (1916–60), ysgrifennodd ychydig o lenorion drwy gyfrwng y Ffrangeg, a gwnaed bron dim i hyrwyddo llenyddiaeth yn ieithoedd y werin. Ers annibyniaeth y wlad ym 1960, bu rhywfaint o ymdrech i ddatblygu llenyddiaethau rhanbarthol, yn enwedig yn yr iaith Ewe.

Ymhlith y llenorion amlycaf mae'r nofelydd toreithiog Félix Couchoro (1900–68) a'r bardd Yves-Emmanuel Dogbé (1939–2004). Y nofelydd benywaidd cyntaf o'r wlad yw Gad Ami (ganed 1958), sydd bellach yn byw yn Unol Daleithiau America. Y llyfr enwocaf gan awdur o Dogo, mae'n debyg, ydy L'Africain du Groenland (1980), hunangofiant Tété-Michel Kpomassie (g. 1941) am ei ieuenctid yn Nhogo, ei ddysgu am yr Inuit a chael ei swyno gan yr Ynys Las, ac o'r diwedd ei daith i'r wlad honno.

Lleolir yr archifau a'r llyfrgell genedlaethol yn y brifddinas Lomé.


Categori:Y celfyddydau yn Nhogo
Togo
Togo