Jeffrey Sachs

Mae Jeffrey David Sachs (ganwyd 5 Tachwedd 1954) yn economegydd Americanaidd a dadansoddwr polisi cyhoeddus sy'n athro ym Mhrifysgol Columbia, lle bu gynt yn gyfarwyddwr Sefydliad y Ddaear. Gweithiodd ar ddatblygu cynaliadwy a datblygu economaidd. Yn aml iawn mae'n dadlau dros leiafrifoedd ac yn erbyn yr Unol Daleithiau. Ar y diwrnod olaf o Ionawr  2026, dywedodd fod llywodraeth Israel yn ceiso creu rhyfel byd eang ac y byddai'r UDA yn cymryd drosodd yr Ynys Werdd a llawer o wledydd eraill.

Sachs yw cyfarwyddwr y Ganolfan Datblygu Cynaliadwy, Prifysgol Columbia a llywydd Rhwydwaith Datrysiadau Datblygu Cynaliadwy'r Cenhedloedd Unedig.  Mae'n Eiriolwr Nodau Datblygu Cynaliadwy i Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig (CU), António Guterres, ar y Nodau Datblygu Cynaliadwy (SDGs), set o 17 o nodau byd-eang a fabwysiadwyd mewn uwchgynhadledd y Cenhedloedd Unedig yn 2015.

O 2001 i 2018, roedd Sachs yn gynghorydd arbennig i Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig. Hyd at 2016 roedd ganddo swydd gynghori debyg yn ymwneud â Nodau Datblygu'r Mileniwm (MDGs), sef wyth amcan a gymeradwywyd yn rhyngwladol i leihau tlodi eithafol, newyn a chlefydau, erbyn 2015. Mewn cysylltiad â'r MDGs, fe'i penodwyd yn gynghorydd arbennig i Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig yn 2002 yn ystod tymor Kofi Annan 

O 2002 i 2006, roedd yn gyfarwyddwr gwaith Prosiect Mileniwm y Cenhedloedd Unedig ar yr NDM. Yn 2010, daeth yn gomisiynydd i'r Comisiwn Band Eang ar gyfer Datblygu Cynaliadwy. Mae Sachs wedi ysgrifennu sawl llyfr ac wedi derbyn sawl gwobr. Mae ei safbwyntiau ar economeg, ar darddiad COVID-19, ac ar oresgyniad Rwsia o Wcráin wedi denu sylw a pheth beirniadaeth.
bawd|Sachs mewn cyfarfod y Cenhedloedd Unedig yn 2009

 Barn a sylwebaeth 

 Tsieina 
Yn ôl Stuart Lau a Luanna Muniz yn ysgrifennu yn Politico, mae Sachs yn "eiriolwr ers amser maith dros ddatgymalu goruchafiaeth America a chroesawu cynnydd Tsieina." Dywedodd fod y term "hil-laddiad" yn anghywir mewn perthynas ag erledigaeth yr Uyghurs yn Tsieina. Mae wedi dadlau dros gysylltiadau agosach rhwng yr Unol Daleithiau a Tsieina ac wedi rhybuddio am berygl tensiynau rhyngddynt.

 Gwleidyddiaeth yr Unol Daleithiau ac Israel 
Mae Sachs wedi dweud bod yr Unol Daleithiau yn "rhannol gyfrifol am hil-laddiad Israel" ac y gallai'r UDA atal y gwrthdaro drwy rewi cymorth milwrol i Israel.

Mewn clip fideo a rannwyd gan Donald Trump, beirniadodd Sachs yr hyn a alwodd yn ymdrechion "obsesiynol" prif weinidog Israel Benjamin Netanyahu i lusgo'r Unol Daleithiau i ryfel ag Iran trwy lobïo (gan Netanyahu) o blaid Israel.

Cyfeiriadau

Categori:Academyddion Prifysgol Harvard
Categori:Academyddion Prifysgol Columbia
Categori:Iddewon o'r Unol Daleithiau
Categori:Economegwyr yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Economegwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1954