Cynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol

Banc cynilo yn y Deyrnas Unedig yw Cynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol (Saesneg: National Savings and Investments, NS&I), a elwid gynt yn Fanc Cynilo Swyddfa’r Post a Chynilion Cenedlaethol.  Mae'n adran anweinidogol y Llywodraeth ac yn asiantaeth weithredol i Drysorlys Ei Fawrhydi. Mae'r banc yn denu cynilwyr trwy gynnig cynhyrchion cynilo – nifer ohonynt yn ddi-dreth – a gwarant 100% gan y Trysorlys ar bob blaendal. Er 2017, mae tua 9% o ddyled y llywodraeth yn cael ei thalu gan arian a godir drwy'r banc, y mae tua hanner y swm hwnnw yn dod o Fondiau Premiwm.

Hanes
Sefydlwyd Banc Cynilo Swyddfa'r Post fel adran o'r Swyddfa Bost Gyffredinol ym 1861. Nod y banc oedd galluogi gweithwyr i ddarparu drostynt eu hunain rhag adfyd ac afiechyd, a chyflenwi cyllid i'r llywodraeth. Talwyd cyfradd llog sefydlog i gynilwyr gan y banc, a ddefnyddiodd eu blaendaliadau i brynu gwarantau'r llywodraeth.Duncan Campbell-Smith,  Masters of the Post: the Authorized History of the Royal Mail (Llundain: Allen Lane, 2011), tt.161–197 Cynigiwyd y gwasanaeth trwy ganghennau o Swyddfa'r Post. Cyflwynwyd stampiau cynilo yn 1880 i ddarparu modd hawdd i roi arian i'r neilltu.

Erbyn dechrau'r 20g roedd Banc Cynilo Swyddfa’r Post wedi tyfu i fod y system fancio fwyaf yn y wlad, gyda 14,000 o ganghennau, 8.5 miliwn o gyfrifon gydag adneuon gwerth cyfanswm o £140 miliwn. Cyhoeddwyd tystysgrifau cynilo yn y Rhyfel Byd Cyntaf a'r Ail Ryfel Byd i helpu i ariannu'r rhyfel. Ar 1 Mehefin 1957, agorwyd y cynllun Bondiau Premiwm.

Yn 1969, wedi i'r Swyddfa Bost Gyffredinol gael ei diddymu, trosglwyddwyd y banc i'r Trysorlys. Rhoddwyd hunaniaeth gyfreithiol annibynnol iddo ac fe'i hailenwyd yn Fanc Cynilion Cenedlaethol. Fodd bynnag, parhaodd canghennau Swyddfa'r Post i weithredu fel asiantiaid i'r banc

Yn 2002 newidiwyd yr enw unwaith eto i Cynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol


Categori:Adrannau anweinidogol Llywodraeth y Deyrnas Unedig 
Categori:Asiantaethau gweithredol Llywodraeth y Deyrnas Unedig
Categori:Banciau'r Deyrnas Unedig
Categori:Sefydliadau 1861
Categori:Trysorlys EF