Cyfyng-Gyngor

Drama Gymraeg gan y dramodydd Huw Lloyd Edwards yw Cyfyng-Gyngor a gyhoeddwyd yn 1958. Daeth y ddrama'n fuddugol yng Nghystadleuaeth Tlws y Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Glynebwy yn 1958.  

Mae'r ddrama yn cychwyn gyda'r Awdur sy'n chwysu uwchben ei gyfansoddiad, sy'n digwydd bod yn ddrama. Nid yw'r stori na'r cymeriadau yn datblygu fel y dymunai'r Awdur. Yn sydyn, mae'r cymeriadau yn dod yn fyw o'i flaen, gan herio'r Awdur a hawlio'u ffordd eu hunain i ddatblygu'r stori. 

"Dyheu am ryddid mae'r cymeriadau", yn ôl disgrifiad yr actor J.O. Roberts, "...ond 'ymddiriedaeth cysygredig ydy rhyddid' yn ôl un o gymeriadau'r ddrama".

Mae'r plot yn ymdebygu i glasur Luigi Pirandello Chwe Cymeriad Yn Chwilio Am Awdur, a chyfeirir at hynny ym meirniadaeth Eisteddfod Glynebwy gan y beirniad Mary Lewis, sy'n gorfod mynd ati i'w hail ddarllen: "Ond arwahân i'r awgrym yn y teitl, ni welwn ddim tebygrwydd: datblyga'r ddwy ddrama mewn ffordd gwbl wahanol.' 

Wrth ymdrin â'i gymeriadau, mae'r dramodydd yn amlygu ei werthoedd Cristnogol fel parch a chariad at gyd-ddyn a'r angen am sylfaen gref o egwyddorion moesol fel "angor" wrth wynebu problemau bywyd.Rhaglen Cwmni Theatr Gwynedd o'u Cynhyrchiad o Cyfyng Cyngor gan Huw Lloyd Edwards.
 Cymeriadau 

 Yr Awdur
 Ann Morgan
 Lewis Morgan
 Seth Edwards
 Dr Edward Morgan
 Abram Morgan
 Sioned - y forwyn
 Mabli Morgan

 Cynyrchiadau nodedig 
bawd|250px|Rhaglen Cynhyrchiad Cwmni Theatr Gwynedd o Cyfyng Gyngor 1989

 1950au - 1970au 
Chwarewyr Garthewin oedd y cwmni cyntaf i lwyfannu'r ddrama a hynny yn Theatr Garthewin yn 1958 o dan gyfarwyddyd Morris Jones; Cast:

 Yr Awdur - Tom Roberts
 Ann Morgan - Eirian Evans
 Lewis Morgan - 
 Seth Edwards - Dafydd Williams
 Dr Edward Morgan -
 Abram Morgan - Huw Madog Jones
 Sioned - y forwyn - Ceridwen Williams
 Mabli Morgan - Betty Jones.

 1980au - 
Cyflwynwyd cynhyrchiad o'r ddrama gan Cwmni Theatr Gwynedd yn 1989, dan gyfarwyddyd J.O Roberts a gyfaddefodd yn y Rhaglen bod y dramodydd yn "...yn gyfaill cywir, yn ŵr o egwyddor eofn a chytbwys ei farn ac yn sicr iawn yn grefftwr o ddramodydd". Martin Morley oedd cynllunydd y cynhyrchiad a Tony Bailey Hughes oedd yng ngofal y cynllun goleuo. Roedd y cast fel â ganlyn:

 Yr Awdur - Grey Evans
 Ann Morgan - Bethan Dwyfor
 Lewis Morgan - Tony Llewelyn
 Seth Edwards - Huw Garmon
 Dr Edward Morgan - Gwyn Parry
 Abram Morgan - Eric Wyn
 Sioned - y forwyn - Enid Parry
 Mabli Morgan - Nia Medi

Cyfeiriadau

Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru
Categori:Dramâu 1958
Categori:Dramâu Buddugol yr Eisteddfod Genedlaethol
Categori:Theatr Gymraeg y 1980au