Medwyn Williams

Garddwr llysiau o Gymru yw Medwyn Williams MBE FNVS (ganwyd Medi 1942), sydd wedi ennill y fedal aur 14 gwaith yn Sioe Flodau Chelsea.

Bywyd cynnar

Ganwyd Richard Medwyn Williams ym mhentref Paradwys, yn fab i weithiwr fferm a symudodd ei deulu i Langristiolus pan oedd Medwyn yn flwydd oed. Yn 8 oed, helpodd ei dad ef i dyfu radis, mwstard a berwr mewn plot un llathen. Wedi hynny, helpodd ei dad i dyfu amryw o lysiau ar gyfer sioeau gardd ar Ynys Môn, lle'r oedd ei dad yn adnabyddus am dyfu moron hir.

Gyrfa

Daeth Williams yn swyddog gyda'r cyngor, ac yn ei 20au hwyr ymunodd â dosbarth dechreuwyr "chwech o fath" yn Sioe Sir Ynys Môn ym 1969. Yna ymunodd â Chymdeithas Llysiau Genedlaethol yn Sioe Flodau Amwythig, a arweiniodd at gystadlu yn y rhan fwyaf o Bencampwriaethau Cymdeithas Llysiau Genedlaethol. Wedi'i wahodd gan Brif Weithredwr Sioe Frenhinol Cymru i lwyfannu arddangosfa 15 troedfedd yno, enillodd Williams a'i dad y fedal aur fawr chwe blynedd yn olynol.

Ar ôl cyflwyno i S4C yn Sioe Flodau Chelsea, penderfynodd Williams ei fod am arddangos yn Chelsea. Gan orfod profi ei hun i'r Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol fel un o ansawdd digonol, gofynnwyd iddo lwyfannu ei arddangosfa gyntaf gan y Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol yn Sioe Flodau Palas Hampton Court. Enillodd Williams a'i dad fedal aur ar eu hymgais gyntaf, gwobr o fâs gwydr nadd am y cystadleuydd newydd gorau, a Gwobr Rhosyn Tudor a gyflwynir yn flynyddol i'r RHS gan Urdd y brodwyr ym Mhalas Hampton Court am yr arddangosfa orau yn Hampton Court.

Gofynnwyd iddo arddangos y flwyddyn ganlynol, 1996, yn Sioe Flodau Chelsea, a tyfodd ei lysiau yn sefydliad ymchwil Prifysgol Cymru, Bangor ym Mhenyffridd, lle mae'n rhentu tŷ gwydr 80 x 60  troedfedd wedi'i gynhesu â thŷ hollol oer 120 x 70 troedfedd, ac mae ganddo ddefnydd o storfa oer fach i gadw rhai llysiau yn ôl. Enillodd Williams 10 Medal Aur blynyddol yn olynol yn Chelsea, cyflawniad nad oedd erioed wedi'i wneud o'r blaen gyda llysiau. Enillodd Wobr yr Arlywydd, 9 Tlws Gordon Lennox am y llysieuyn gorau yn y flwyddyn, a 2 fedal Lawrence am yr arddangosfa Arddwriaethol Orau yn y flwyddyn.

Ar ôl ymddeol o gystadlu yn 2005 i ganolbwyntio ar ddatblygu ei fusnes hadau, mae Williams wedi arddangos yn rhyngwladol, gan gynnwys yn Cincinnati, Ohio ym mis Ebrill 2006, ac mae wedi darlithio, gan gynnwys yn Seattle. Ar ôl i'w fab a'i ŵyr ymuno â'r busnes hadau yn 2009, arddangosodd Williams yn Sioe Flodau Chelsea 2010, gan ennill Gwobr yr Arlywydd unwaith eto.

Yn Sioe Flodau Chelsea 2019, creuodd y "tomato Cymraeg" cyntaf erioed, sef amrywiad wedi ei gofrestru yn swyddogol gyda'r enw "Y Ddraig Goch". Mae'n debyg dyma'r enw Cymraeg cyntaf i gael ei gofrestru ar gyfer unrhyw ffrwyth neu lysieuyn.

Yn 2013 cyhoeddodd ei hunangofiant Gwreiddiau (Gomer@Lolfa, ISBN 9781848514225).

Yn 2025, dathlodd Medwyn 75 mlynedd o gadw llysiau.

 Cyfeiriadau 

Dolenni allanol-
 Gwefan gwerthu hadau
 Awgrymiadau ar wefan Garddio'r BBC

Categori:Genedigaethau 1942
Categori:Aelodau Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig
Categori:Garddwyr o Gymru
Categori:Pobl o Ynys Môn