Lehi

Lehi (Hebraeg:  לוחמי חרות ישראל–לח״י -  Lohamei Herut Israel - Lehi, "Ymladdwyr dros Ryddid Israel - Lehi", a dalfyrrir weithiau yn "LHI"), ac a adwaenir yn aml yn ddifrïol fel Gang Stern, "This group was known to its friends as LEHI and to its enemies as the Stern Gang." Blumberg, Arnold. "calling themselves Lohamei Herut Yisrael (LHI) or, less generously, the Stern Gang." Lozowick, Yaacov. "It ended in a split with Stern leading his own group out of the Irgun. This was known pejoratively by the British as "the Stern Gang' – later as Lehi" Shindler, Colin. "Known by their Hebrew acronym as LEHI they were more familiar, not to say notorious, to the rest of the world as the Stern Gang – a ferociously effective and murderous terrorist group fighting to end British rule in Palestine and establish a Jewish state." Cesarani, David. oedd y corff  parafilwrol Seionaidd milwriaethus a sefydlwyd gan Avraham ("Yair") Stern ym Mhalestina dan Fandad. Arie Perliger, William L. Eubank, Middle Eastern Terrorism, 2006 p. 37: "Lehi viewed acts of terrorism as legitimate tools in the realization of the vision of the Jewish nation and a necessary condition for national liberation."   Ei nod addefedig oedd troi awdurdodau Prydain allan o Balesteina trwy ddefnyddio trais, caniatáu mewnfudo anghyfyngedig i Iddewon a ffurfio gwladwriaeth Iddewig. Fe'i galwyd yn wreiddiol yn Gorfff Milwrol Cenedlaethol yn Israel,  pan gafodd ei sefydlu ym mis Awst 1940, ond fe'i hailenwyd yn Lehi fis yn ddiweddarach.Nachman Ben-Yehuda. Cyfeiriodd y grŵp at ei aelodau fel terfysgwyr  a chyfaddefodd iddynt gyflawni gweithredoedd terfysgol.  Jean E. Rosenfeld, Terrorism, Identity, and Legitimacy: The Four Waves Theory and Political Violence, 2010 p. 161 n. 7: 'Lehi ... was the last group to identify itself as a terrorist one' He Khazit (underground publication of Lehi), Issue 2, August 1943.

Ymwahanodd Lehi oddi wrth grŵp milwriaethus Irgun yn 1940 er mwyn parhau i ymladd yn erbyn y Prydeinwyr yn ystod yr Ail Ryfel Byd . Ar y ddechrau, fe geisiodd ymgynghreirio â'r Eidal Ffasgaidd a'r Almaen Natsïaidd.Sasson Sofer. Gan gredu bod yr Almaen Natsïaidd yn llai o elyn i'r Iddewon na Phrydain, ceisiodd Lehi ymgynghreirio â'r Natsïaid ddwywaith, gan gynnig gwladwriaeth Iddewig a fyddai'n seiliedig ar "egwyddorion cenedlaetholgar a totalitaraidd, ac wedi'i chysylltu â Reich yr Almaen drwy gynghrair".  Leslie Stein,The Hope Fulfilled: The Rise of Modern Israel, Greenwood Publishing Group 2003 pp. 237–238. Wedi marwolaeth Stern ym 1942, dechreuodd arweinyddiaeth newydd Lehi symud tuag at gefnogaeth i Undeb Sofietaidd Joseph Stalin  ac ideoleg Bolsiefigiaeth Genedlaethol, a ystyrid yn gyfuniad o'r dde a'r chwith.Robert S. Wistrich, David Ohana.  Gan eu hystyried eu hunain yn "Sosialwyr chwyldroadol", datblygodd y Lehi newydd ideoleg hynod wreiddiol oedd yn cyfuno cred oedd "bron yn gyfriniol" yn Israel Fwyaf gyda chefnogaeth i'r frwydr i ryddhau'r Arabiaid.  Methodd yr ideoleg soffistigedig hon ag ennill cefnogaeth y cyhoedd a gwnaeth Lehi yn wael yn etholiadau cyntaf Israel.Joseph Heller.
bawd|Rhestr o bobl roedd Heddlu Palesteina yn chwilio amdanynt. Yitzhak Shamir oedd Rhif 2.
bawd|Gwrthdystiad Lehi yn erbyn Folke Bernadotte
Ym mis Ebrill 1948, roedd Lehi a'r Irgun yn gydgyfrifol am gyflafan a laddodd o leiaf 107 o bentrefwyr Arabaidd Palestina yn Deir Yassin, gan gynnwys menywod a phlant. Lladdodd Lehi yr Arglwydd Moyne, Gweinidog Prydeinig Preswyl y Dwyrain Canol, a gwnaeth nifer o ymosodiadau eraill ar y Prydeinwyr ym Mhalesteina.Ami Pedahzur, The Israeli Response to Jewish Extremism and Violence: Defending Democracy, Manchester University Press, Manchester and New York 2002 p. 77 Ar 29 Mai 1948, ar ôl sefydlu ei haelodau gweithredol yn Lluoedd Amddiffyn Israel, diddymodd llywodraeth Israel Lehi yn ffurfiol, er i rai o'i haelodau gyflawni un weithred derfysgol arall, sef llofruddiaeth Folke Bernadotte rai misoedd yn ddiweddarach.Gabriel Ben-Dor and Ami Pedahzur, 'Jewish Self-Defence and Terrorist Groups Prior to the Establishment of the State of Israel: Roots and Traditions,' in Ami Pedahzur, Leonard Weinberg (eds.), Religious Fundamentalism and Political Extremism, Frank Cass, 2004 pp. 94–120 [115–116]: 'one final terrorist act...' Condemniwyd y weithred gan olynydd Bernadotte, fel cyfryngwr, Ralph Bunche.Ralph Bunche report on assassination of UN mediator  27 September 1948, "notorious terrorists long known as the Stern group" Ar ôl y llofruddiaeth, cyhoeddodd llywodraeth newydd Israel Lehi yn gorff terfysgol, gan arestio tua 200 o aelodau ac euogfarnu rhai o'r arweinwyr.Ami Pedahzur, Arie Perliger Jewish Terrorism in Israel, Columbia University Press, 2011 p. 28. Ychydig cyn etholiadau cyntaf Israel ym mis Ionawr 1949, caniatawyd amnest cyffredinol i aelodau Lehi gan y llywodraeth.  Yn 1980, sefydlodd Israel addurn milwrol, "gwobr am weithgaredd yn y frwydr dros sefydlu Israel", sef rhuban Lehi. Daeth cyn-arweinydd Lehi , Yitzhak Shamir, yn Brif Weinidog Israel ym 1983.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
Fideo am gyflafan Deir Yassin

Fideo am lofruddiaeth Folke Bernadotte