Aeroffon

Offeryn cerdd sy'n cynhyrchu sain drwy achosi i golofn o aer ddirgrynu yw aeroffon. Mae aeroffonau yn un o'r prif ddosbarthiadau yn system Hornbostel–Sachs. Offerynnau chwyth yw'r ffurfiau mwyaf cyfarwydd o aeroffonau.

Mae gan aeroffonau ddau ffactor hanfodol: tiwb sy'n amgáu colofn o aer, a dyfais ar gyfer gosod yr aer hwnnw i ddirgryniad.  Mae'r dosbarth wedi'i isrannu yn ôl y modd y mae'r golofn honno o aer yn cael ei rhoi ar waith.

Mathau
Mae'r rhifau isod yn cyfeirio at y dosbarthiad yn system Hornbostel-Sachs.

 41: Aeroffonau rhydd
Offerynnau lle nad yw'r aer sy'n dirgrynu wedi'i amgáu gan yr offeryn ei hun.

411: Aeroffonau dargyfeiriol
Mae'r llif aer yn cwrdd ag ymyl miniog, neu mae ymyl miniog yn cael ei symud drwy'r awyr.

412: Aeroffonau ymyriadol
Mae'r llif aer yn cael ei dorri o bryd i'w gilydd.

413: Aeroffonau ffrwydrol
Mae'r sain yn cael ei hachosi gan un cywasgiad a rhyddhau aer.

414: Setiau cymysg o aeroffonau rhydd

42: Aeroffonau di-rhydd (offerynnau chwyth go iawn)
Mae'r aer dirgrynol wedi'i gynnwys o fewn yr offeryn. Mae'r grŵp hwn yn cynnwys yr offerynnau a elwir yn offerynnau chwyth yn y Gorllewin.

421: Aeroffonau  wedi'u chwythu dros ymyl (ffliwtiau)
Mae'r chwaraewr yn gwneud llif aer siâp rhuban gyda'i wefusau (421.1), neu mae ei anadl yn cael ei chyfeirio trwy ddwythell yn erbyn ymyl (421.2).

422: Aeroffonau â chorsennau
Mae anadl y chwaraewr yn cael ei gyfeirio yn erbyn corsen (422.2) neu bâr o gorsen (422.1) sy'n torri ar draws y llif aer o bryd i'w gilydd ac yn achosi i'r aer ddirgrynu.

423: Trwmpedau
Mae'r chwaraewr yn dirgrynu ei wefusau i roi'r awyr yn y tiwb ar waith. Mae'r grŵp hwn yn cynnwys nid yn unig trwmpedau ond pob offeryn pres.

424: Setiau cymysg o offerynnau chwyth

43: Setiau cymysg o aeroffonau

Cyfeiriadau


Categori:Hornbostel–Sachs
Categori:Offerynnau cerdd