Flustra foliacea

Category:Articles with 'species' microformats

Mae Flustra foliacea (cornwymon yn y Gymraeg) yn rywogaeth o fryosoaid a geir yng ngogledd Cefnfor yr Iwerydd . Mae'n anifail cytrefol sy'n cael ei gamgymryd yn aml am wymon . Mae cytrefi yn dechrau fel matiau crawennog sydd ond yn cynhyrchu ffrondau rhydd ar ôl eu blwyddyn gyntaf o dyfiant. Gallant gyrraedd 20cm o hyd, a maen't yn arogli fel lemonau . Archwiliwyd ei strwythur microsgopig gan Robert Hooke a'i darlunwyd yn ei waith 1665 Micrographia .

 Hanes tacsonomaidd 
chwith|bawd| Cynllun XIII o Micrographia Robert Hooke : Mae Ffigur 1 (top) yn dangos adeiledd Flustra foliacea .
Astudiwyd Flustra foliacea mor gynnar â 1665, pan gyhoeddodd Robert Hooke arsylwadau o wahanol organebau a deunyddiau a wnaed gyda microsgop cynnar .  Rhoddwyd enw binomaidd iddo gyntaf yn 1758, pan gynhwysodd Carl Linnaeus ef yn 10fed argraffiad ei  fel Eschara foliacea .  Mewn cyhoeddiadau diweddarach, rhannodd Linnaeus bryosoaid yn fwy nag un genws, ac felly daeth y rhywogaeth i gael ei galw'n Flustra foliacea . Dyma'r math o rywogaeth o'r genws Flustra . 

 Disgrifiad 
Mae Flustra foliacea yn aml yn cael ei gamgymryd am wymon, ond mewn gwirionedd mae'n gytref o anifeiliaid.  Gall y ffrondau gyrraedd uchder o 20cm ac mae ganddynt ddau bennau crwn.  Mae ganddyn nhw arogl cryf o lemonau. Er ei fod yn edrych yn debyg i'r Securiflustra securifrons, mae'n gwahaniaethu oherwydd tueddiad ei ganghennau'r ffrondiau i fynd yn sylweddol ehangach tuag at eu blaenau.  Mae pob söoid yn betryalog, gyda 4–5 pigyn byr yn y pen pellaf a 13–14 tentacl o amgylch y loffoffor.

 Dosbarthiad ac ecoleg 
Mae gan Flustra foliacea ddosbarthiad eang yng ngogledd Cefnfor yr Iwerydd, ar arfordiroedd Ewrop ac America.  Mae wedi'i gyfyngu i ddyfroedd isarforol oerach, ac yn cyrraedd ei derfyn deheuol yng ngogledd Sbaen . 

Mae ffrondau Flustra foliacea yn aml yn cael eu defnyddio gan anifeiliaid eraill fel swbstrad i fyw arno. Mae epibiontau o'r fath yn cynnwys bryosoa eraill megis Crista eburnea, hydroidau, mwydod gwrychog digoes a'r cranc porslen Pisidia longicornis.  Mae anifeiliaid eraill yn bwydo ar F. foliacea, gan gynnwys draenogod y môr Echinus esculentus a Psammechinus miliaris a'r nudibranch Crimora papillata ; mae'r pycnogonid Achelia echinata  (copyn/corryn y traeth) yn bwydo'n dda ar F. foliacea . 

 Cylch bywyd 
Dim ond yn y gwanwyn a'r haf y mae cytrefi Flustra foliacea yn tyfu, a all arwain at gylchoedd twf blynyddol gweladwy.  Mae bridio'n digwydd rhwng söoidau gwryw a benyw ar wahân yn y nythfa yn yr hydref a'r gaeaf.  Mae'r celloedd yn cynhyrchu alldyfiant a elwir yn ofwmgelloedd (ovicells), sy'n cynnwys embryonau ac yn weladwy o Hydref i Chwefror. Mae'r larfa yn cael eu rhyddhau yn y gwanwyn ac, ar ôl cyfnod byr, yn setlo i'r swbstrad. Am y flwyddyn gyntaf, mae cytrefi'n tyfu ar hyd yr wyneb yn unig (crawennu), gyda ffrondau rhydd yn cael eu ffurfio yn y blynyddoedd dilynol yn unig. Mae'r rhain yn cael eu cynhyrchu pan fydd dwy nythfa crawennog yn cyfarfod, a'r ddwy ymyl sy'n cysylltu yn dechrau tyfu i fyny, gefn wrth gefn. Gall hyd oes nythfa gyrraedd 12 mlynedd.Mae i'w ganfod yn aml wedi'i olchi i'r lan ar draethau ar ôl stormydd.

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 



  Hefyd ar gael at Project Gutenberg
Categori:Tacsa wedi'u henwi gan Carolus Linnaeus