EarthRights International

Mae EarthRights International (ERI) yn sefydliad hawliau dynol ac amgylcheddol, dielw, Americanaidd a sefydlwyd ym 1995 gan Katie Redford, Ka Hsaw Wa, a Tyler Giannini.

Ffurfiwyd y sefydliad ar ôl i Katie Redford, Ka Hsaw Wa a Tyler Giannini ffeilio achos cyfreithiol yn erbyn cwmni Unocal am droseddau hawliau dynol. Mae’r cwmni olew rhyngwladol Unocal wedi ymuno â byddin Burma i adeiladu prosiect sy'n cynnwys rhwydwaith o biblinellau. Arweiniodd hyn at lafur gorfodol, artaith, trais rhywiol, lladd allfarnol ac ymosodiadau ar leiafrifoedd brodorol ac ethnig.

 Gweithgareddau 
Mae'r sefydliad yn cymryd rhan mewn achosion llys yn erbyn troseddau yn erbyn hawliau dynol a throseddau amgylcheddol, mae'n darparu hyfforddiant i weithredwyr, cyfreithwyr ac arweinwyr cymdeithas sifil i amddiffyn hawliau dynol a'r amgylchedd, ac yn cefnogi ymgyrchoedd cysylltiedig.

 Achosion nodedig 

 Doe v. Unocal Corp.
 Wiwa v. Royal Dutch Shell Co.
 Doe v. Chiquita Brands Rhyngwladol

Yn fwy fanylach:

 Doe v. Unocal Corp.

Ym 1997 cyrhaeddodd yr achos cyfreithiol hon Lys Rhanbarth Canolog California. Yr honiad oedd bod pobl yn cael eu gorfodi i weithio yn ystod y gwaith o adeiladu piblinell nwy gan fyddin Burma a'u bod wedi'u harteithio, wedi eu treisio'n rhywiol a'u cam-drin drwy droseddu yn erbyn eu hawliau dynol eraill. Cyhuddwyd Unocal o gydymffurfiaeth oherwydd y cydweithio rhwng y cwmni a'r fyddin. Yn 2004, cytunodd Unocal i dalu iawndal. Mae'r achos bellach drosodd.

 Wiwa v. Royal Dutch Shell Co.

Yn y 1990au, gwelwyd trais mewn protestiadau gan bobl Ogoni yn Nigeria, a hynny gan fyddin Nigeria, gyda sifiliaid yn cael eu poenydio a’u dienyddio. Roedd y cyhuddiadau yn erbyn Shell hefyd yn cynnwys llygredd aer a dŵr a cipio tir. Yn 2009, cytunodd Royal Dutch Shell, a gyhuddwyd o gydweithio â'r fyddin, i setliad ariannol enfawr. Mae'r achos wedi'i gau.

 Doe v. Chiquita Brands International

Yn 2007, cychwynnodd EarthRights International achos cyfreithiol pan gyhuddwyd Chiquita o arteithio, troseddau rhyfel a thorri hawliau dynol eraill. Cyfaddefodd Chiquita ei fod yn darparu cymorth ariannol i derfysgwyr yn Colombia ond heb dalu iawndal i deuluoedd pobl a laddwyd gan y terfysgwyr hyn. Mae'r achos yn parhau (2022).

 Cyfeiriadau 

 Dolen allanol 



Categori:Sefydliadau anllywodraethol
Categori:Cyrff hawliau dynol
Categori:Sefydliadau 1995
Categori:Sefydliadau'r Unol Daleithiau