Taalunie

bawd|250px|Swyddfa'r Taalunie yn Fflandrys

Mae'r Taalunie  (Iseldireg: "undeb iaith"), a oedd gynt hefyd Nederlandse Taalunie ("Undeb Iaith yr Iseldireg"), yn sefydliad swyddogol rhyngwladol o'r Iseldiroedd, Fflandrys yn cynnwys Rhanbarth Brwsel-Prifddinas (Gwlad Belg), Suriname a'r tair gwlad Caribïaidd Aruba, Curaçao a Sint Maarten, sy'n ymdrin â'r iaith Iseldireg, addysgu iaith a llenyddiaeth.

Hanes
Sefydlwyd y Taalunie gan yr Iseldiroedd a Gwlad Belg ar 9 Medi 1980; fel rhan o ffederaleiddio Gwlad Belg, daeth llywodraeth Fflandrys yn gorff cyfrifol. Mae Suriname wedi bod yn aelod cyswllt ers 2004.Taalunieversum, Abruf am 20. März 2011.  Mae cysylltiadau ag Indonesia yn ogystal â De Affrica a Namibia oherwydd bod yr iaith Afrikaans â chysylltiad agos.

Yn 2004, llofnododd Swrinam "cytundeb cysylltiadol" gyda'r Taalunie. O 27 Tachwedd 2013 mae'r cytundeb hefyd yn berthnasol i'r Iseldiroedd y Caribî. Mae tair gwlad ymreolaethol Caribïaidd Teyrnas yr Iseldiroedd, Arwba, Curaçao, a Sint Maarten, wedi'u dynodi'n aelod-wladwriaethau ymgeisiol. Yn ogystal, mae Indonesia a De Affrica yn cael eu hystyried yn "bartneriaid arbennig" o Undeb yr Iaith Iseldireg.

Tasgau
Safoni'r iaith
Mae'r sefydliad yn ymdrechu i integreiddio'r gymuned Iseldireg ei hiaith ar lefel iaith a llenyddiaeth yn yr ystyr ehangaf:

 sillafiad unffurf
 datblygu gwaith cyfeirio drud a chymhorthion eraill ar y cyd
 ennill profiad yn y dosbarth
 hyfforddiant pellach i athrawon a chyfieithwyr

Polisi iaith ar lefel Ewropeaidd
Tasg bwysig i'r Taalunie yw penderfynu ar y sillafiad swyddogol. Mae hi hefyd yn cyhoeddi'r Woordenlijst Nederlandse Taal (Geiriadur yr iaith Iseldireg), a elwir yn aml yn Groene Boekje (Llyfr Gwyrdd). Mae'r sefydliad hefyd yn delio â chefnogi addysgu ieithoedd yn y tair gwlad a thramor. Ym maes llenyddiaeth, gellir crybwyll dyfarnu'r Prijs der Nederlandse Letteren (Gwobr Llenyddiaeth Iseldireg).

Stwythur
 Pwyllgor y Gweinidogion
 Y Comisiwn Rhyngseneddol (Interparlementaire Commissie)
 Cyngor Iaith a Llenyddiaeth Iseldireg (Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren)
 Ysgrifenyddiaeth Gyffredinol (Ysgrifenyddiaeth Algemeen)

Aelodau llawn
   (aelod sefydlu, ers 2013 hefyd ar gyfer yr Iseldiroedd Caribïaidd)
   (aelod sefydlu, a gynrychiolir gan  Fflandrys ers 1995)
   (ers 2005)

Aelodau Cyswllt
   (ers 2011)

Partneriaid Breintiedig
   De Affrica


Iseldireg fel iaith dramor
Mae'r Taalunie yn cefnogi dysgu Iseldireg mewn ysgolion cynradd ac uwchradd yn y rhanbarthau a'r gwledydd cyfagos. Mae'n ymwneud â Gwlad Belg (Brwsel a Wallonia; 350,000 o ddysgwyr), yr Almaen (Niedersachsen (Sacsoni Isaf) a Nordrhein-Westfalen, 40,000 o ddysgwyr) a Ffrainc (Nord-Pas-de-Calais, 8,000 o ddysgwyr).

Mae'r Undeb hefyd yn cefnogi astudio iaith a diwylliant Iseldireg mewn prifysgolion ac ysgolion ledled y byd. Mae tua 14,000 o bobl yn astudio Iseldireg a llenyddiaeth Iseldireg mewn 140 o sefydliadau.

Gweler hefyd
 Organisation international de la Francophonie

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwefan swyddogol
Sefydliad Geiryddiaeth Iseldireg
Sefydliad P. J. Meertens
Academi Frenhinol Iaith a Llenyddiaeth Iseldireg
Testun y Cytundeb
 Fideo gyflwyno Taalunie Iseldireg gydag isdeitlau Saesneg ar sianel Youtube y Taalunie: https://www.youtube.com/@Taalunie

Categori:Iseldireg
Categori:Sefydliadau 1980
Categori:Sefydliadau rhyngwladol