Afon Bann

Yr afon fwyaf yng Ngogledd Iwerddon yw Afon Bann (Gwyddeleg: An Bhanna,"Placenames Database of Ireland", logainm.ie; adalwyd 10 Hydref 2022 "y dduwies"). Mae'n rhannu'n ddwy ran wahanol, sef y Bann Uchaf a'r Bann Isaf. Mae'r Bann Uchaf yn codi ym Mynyddoedd Mourne ac yn llifo i'r gogledd-orllewin i Lough Neagh (y llyn mwyaf ar ynys Iwerddon). Mae'r Bann Isaf yn llifo o Lough Neagh tua'r gogledd trwy Lough Beg ac yn cyrraedd y môr ychydig i'r gogledd o dref Coleraine. Mae gan yr afon ei hun hyd o 80 milltir (129 km); at yr hyd hwn gellir ychwanegu hyd 19 milltir (30 km) Lough Neagh.

Mae'r Bann Uchaf yn un o'r afonydd pysgota bras mwyaf poblogaidd yn Ewrop. Y brif dref ar y rhan hon yw Portadown. 

Mae'r Bann Isaf yn llifo trwy dir isel mawnog yn ardaloedd trefi Magherafelt, Ballymena, Ballymoney, a Coleraine.

Cyfeiriadau

Categori:Afonydd Swydd Antrim
Categori:Afonydd Swydd Armagh
Categori:Afonydd Swydd Derry
Categori:Afonydd Swydd Down