Simethis

Morgagnia Bubani
 Sieboldia Heynh.
 Pogonella Salisb.
 Anthericum mattiazzii Vand.
 Pubilaria mattiazzii (Vand.) Samp.
 Anthericum planifolium L.
 Anthericum bicolor Desf.
 Anthericum ericetorum Bergeret
 Phalangium bicolor (Desf.) DC.
 Phalangium planifolium (L.) Pers.
 Bulbine planifolia (L.) Spreng.
 Hemierium planifolium (L.) Raf.
 Pubilaria bicolor (Desf.) Raf.
 Morgagnia bicolor (Desf.) Bubani
 Simethis bicolor (Desf.) Kunth
 Sieboldia bicolor (Desf.) Heynh.
 Simethis planifolia (L.) Gren. & Godr
 Phalangium holosericeum Pourr. ex Willk. & Lange
 Pubilaria planifolia (L.) Samp.
Category:Articles with 'species' microformats

Genws o blanhigion yn y teulu Asphodelaceae, is-deulu Hemerocallidoideae yw Simethis .  Mae'n cynnwys un rhywogaeth hysbys yn unig, Simethis mattiazzii, a elwir yn gyffredin y Lili Ceri .  Altervista Flora Italiana, Lilioasfodelo di Mattiazzi, Xanthorrhoeaceae: Simethis mattiazzi (Vandelli) Sacc. 

Mae'n tyfu mewn mannau sych yn enwedig ger yr arfordir yng Ngorllewin Ewrop (Iwerddon, Ffrainc, Sbaen, Portiwgal, yr Eidal) a gogledd Affrica (Algeria, Moroco, Tiwnisia). Mae ei enw cyffredin yn seiliedig ar ei fodolaeth  mewn ychydig o safleoedd yn Swydd Kerry, Iwerddon . 

 Disgrifiad 
Mae Lili Ceri'n blanhigyn lluos-flwydd a all gyrraedd taldra o 25cm. Mae iddynt rhisom fertigol a gwreiddiau tewion. Mae dail y planhigyn yn tyfu o waelod y planhigyn hyd at 30cm: maen't yn fain, llinol fel gwellt, weithiau'n gyrliedig. Nid yw'r fflurgainc  yn ganghenog iawn, mae'n unionsyth a gwifrog gydag ychydig o ddail bychain â wiry stem bearing a few small leaves and a loos phigyn o dri i ddeg blodyn â chwech petal. Mae'r blodau'n 2cm o ddiamedr, yn biws-lwyd pan yn flaendardd ac yna'n agor i fod yn flodyn claer-wyn. Mae i'r chwech ystefyn  ffilament gwyn gydag antherau melyn ar eu blaenau. Mae'r ffrwyth yn gapsiwl deir-llabed, ac mae'n blodeuo ym misoedd Mai a Mehefin.

 Dosbarthiad a chynefin 
Mae gan lili Ceri ddosbarthiad gwasgaredig, arfordirol yn bennaf, yng Ngorllewin Ewrop a Gogledd Affrica. Yr unig le yn Iwerddon (nid yw'n tyfu ym Mhrydain) lle mae i'w gael yw yn Contae Chiarraί (Swydd Kerry) yn ne-orllewin y wlad, lle mae wedi'i gyfyngu i ardal o   o amgylch Derrynane .  Mae i'w gael yng ngorllewin Ffrainc, y Pyrenïaid, llain arfordirol Iwerydd gogledd a gorllewin Sbaen a Phortiwgal, llain arfordirol Môr y Canoldir Moroco, Algeria a Thiwnisia, a safleoedd anghysbell yng ngorllewin yr Eidal, Sisili, Corsica a Sardinia. Mewn gwahanol rannau o'i gynefin mae'n byw mewn cynefinoedd glaswelltir a rhostir, maquis (ardaloedd o amgylch Môr y Canoldir lle mae'r llystyfiant yn cynnwys grychoedd isel bythwyrdd gwydn), prysgdir a choetir corc-derw. Mae'n gyffredin ar lain Iwerydd Ewrop ond yn brin mewn llawer o'r lleoliadau gwasgaredig eraill y mae'n tyfu ynddynt. 

Mae gan y planhigyn hwn ddosbarthiad creiriol, a de-orllewin Iwerddon yw ei rychwant mwyaf gogleddol. Fe'i cofnodwyd yn Dorset yn ne Lloegr, ond ymddengys ei fod bellach wedi darfod yno. Mae'n fwy cyffredin yn Llydaw a Dyffryn Loire, ac ochrau gogleddol y Pyrenïaid ond yn llawer prinnach ymhellach i mewn i'r tir. Mae hefyd yn gyffredin yn llain arfordirol Penrhyn Iberia, ac fe'i darganfuwyd yn tyfu ar ynys Marettimo, Sisili, am y tro cyntaf yn 2012. Mae poblogaeth Gogledd Affrica yn dameidiog iawn. 

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 

 Flora Rhyngweithiol Gogledd Orllewin Ewrop
Categori:Fflora Ewrop