Rhestr o gwmnïau bwyd a diod Cymru

Diwydiant bwyd a diod Cymru yw’r sector o economi Cymru sy’n cynnwys cwmnïau bwyd a diod meddal yn ogystal â distyllfeydd a bragdai yng Nghymru. Mae’r sector bwyd a diod yn cael ei ddosbarthu fel sector economaidd â blaenoriaeth yng Nghymru. Yn 2024 roedd y cadwyn gyflenwi bwyd a diod yng Nghymru yn cyflogi 223,500 o bobl, gyda throsiant o £27 biliwn. 

 Alcohol 
bawd|247x247px| Distyllfa a Chanolfan Ymwelwyr Penderyn, Penderyn, Rhondda Cynon Taf

 Bragu Boss 
Bragdy crefft yn Abertawe, De Cymru yw Boss Brewing, a sefydlwyd yn 2014  gan ŵr a gwraig Sarah a Roy Allkin .  Ym mis Mai 2015 derbyniodd y bragdy Wobr Aur Cymdeithas y Bragwyr Annibynnol  a dyfarnwyd gwobr Pencampwr Cwrw Cymru CAMRA iddo am ei stowt yn 2019. 

 Bragdy Nant 
Bragdy cwrw ger tref Llanrwst, Gogledd Cymru, yw Bragdy Nant .  Mae’r bragdy’n cynhyrchu cwrw casgen a photel, ac mae’n un o bedwar bragdy yng Ngogledd Cymru sy’n gweithredu’r Albion Ale House yn nhref Conwy ar y cyd.   Yr enw Bragdy Nant yw Bragdy Afon neu Nant . Dyfarnwyd arian i gwrw tywyll Bragdy Nant, Mwnci Nel, yng nghystadleuaeth Pencampwr Cwrw Cymru 2010 CAMRA .  Mae'r bragdy hefyd wedi cynhyrchu cwrw ar gyfer canolfan fynydda Plas y Brenin yng Nghapel Curig gerllaw. 

 Brains 
Bragdy wedi'i leoli yng Nghaerdydd yw Brains . Fe'i sefydlwyd ym 1882 gan Samuel Arthur Brain. Cymerodd y cwmni drosodd Bragdy Crown Buckley yn Llanelli ym 1997 a Bragdy Hancock's ym 1999. Yn 2000, symudodd Brains i hen fragdy Hancock's ychydig i'r de o orsaf reilffordd Caerdydd Canolog. Mae’r Hen Fragdy, yng nghanol dinas Caerdydd, wedi’i ddatblygu’n gyfadeilad bar a bwyty modern. Yn 2019, symudodd y bragdy eto i ardal y dociau. O fod a thua 2,000 o weithwyr ar ei anterth, yn gyfuniad o weithwyr bragdy ac yn ei ystad o dafarndau, erbyn 2023 dim ond 30 o bobl oedd yn gweithio i'r cwmni.

 Evan Evans 
Bragdy yn Llandeilo, sir Gaerfyrddin, Cymru yw Evan Evans . Sefydlwyd y bragdy gan Simon Buckley  yn 2004.  Yn 2014 ymgorfforodd y cwmni bragdy fel Evan-Evans Group Ltd.  a lansiodd y Porter Street Brewing Company, bragwr cwrw casgen yn Llundain. 

 Bragdy Felinfoel 
Bragdy wedi'i leoli ym mhentref Felinfoel ger Llanelli, Sir Gaerfyrddin, Cymru yw Bragdy Felinfoel . Mae adeilad presennol y bragdy yn dyddio o 1878 (yn ôl plac dyddiad ar ei ffasâd deheuol),  a adeiladwyd gan dafarnwr lleol (a pherchennog gwaith haearn a thunplat ) David John.  Tyfodd y bragdy i gyflogi hanner cant o bobl ac ehangodd ei farchnad i'r siroedd cyfagos. Wedi ymddeoliad John cymerodd ei feibion y busnes drosodd ac, yn 1906, cofrestrwyd ef yn gwmni cyfyngedig .   Yn y 1920au roedd y cwmni yn cael ei reoli gan ferch John, Mary Anne Lewis, dynes aruthrol a oedd bob amser yn cario ffon fawr.  Ym 1935 daeth Felinfoel y bragdy cyntaf yn y DU  (ac un o'r bragdai cyntaf yn Ewrop) i gynhyrchu cwrw mewn caniau. 

 Hurns Brewing Company Ltd. (Tomos Watkin) 
Cwmni diodydd a bragdy wedi'i leoli yn Abertawe yw The Hurns Brewing Company Limited. Mae Hurns yn berchen ar sawl tafarn yng Nghymru. Prynodd amrywiaeth o gwrw Tomos Watkin yn 2002. 

 Penderyn 
Mae Penderyn yn cynhyrchu wisgi brag sengl a gwirodydd yn eu distyllfa ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, Cymru. 

 Tiny Rebel 
Mae cwrw Tiny Rebel ar gael mewn casgen, casgen, potel a chan. Mae'r cwmni'n adnabyddus am ei Cwtch (sy'n odli gyda "butch" ac yn golygu "cwtsh" yn Gymraeg ), ar ôl ennill Goruchaf Bencampwr Cwrw Prydain gydag ef, yn ei fformat cwrw casgen, yn 2015.  

 Bragdy Tudor 
Microfragdy yn Llanhiledd, Blaenau Gwent, Cymru yw Tudor Brewery . Yn 2016, enillodd Black Rock Ale y cwmni wobr CAMRA am Bencampwr Cwrw Cymru .  

 Wrexham Lager 
Bragdy yn Wrecsam, gogledd-ddwyrain Cymru yw Wrexham Lager, sydd wedi cynhyrchu diod feddwol ers dros 120 o flynyddoedd. Agorodd bragdy uwch-dechnoleg newydd yn 2011 yng nghanol Wrecsam, ar ôl i'r gwreiddiol gau yn 2000. Cafodd y bragdy gwreiddiol ei ddymchwel rhwng 2002 a 2003. Dim ond yr adeilad hanesyddol y dechreuodd bragu ynddo sydd ar ôl. Daeth lager Wrecsam yn ôl ar 29 Hydref 2011 yng Ngwesty Buck House ym Mangor Is-coed, Wrecsam. Mae'r teulu Roberts a ailddechreuodd WXM Lager yn defnyddio'r un cynhwysion â'r rhai y cafodd ei fragu ohonynt yn wreiddiol. 

 Diodydd eraill 

 Tŷ Nant (dŵr) 
Mae Tŷ Nant yn frand dŵr mwynol sy’n cael ei botelu yn ei ffynhonnell ym Methania, Ceredigion, Cymru . Mae Tŷ Nant yn Gymraeg ar gyfer "Tŷ wrth y nant". 

 Lurvills Delight (diod meddal) 
Roedd Lurvills Delight yn ddiod meddal carbonedig poblogaidd yng Nghymru rhwng 1896 a 1910. Wedi'i ddyfeisio gan gefeilliaid a oedd yn byw yn Ynyshir, Harold ac Iolo Lewis, ym 1895, roedd y cymysgedd carbonedig yn cynnwys danadl poethion a dail tafol ac fe'i trwythwyd gydag aeron Juniper .  Defnyddiwyd yr elw a wnaed o'r ddiod i dalu i 150 o lowyr a'u teuluoedd o'r pentref ymfudo i Pittsburgh a Denver yn yr Unol Daleithiau. Daeth cynhyrchu'r ddiod i ben ym 1910 oherwydd prinder dail tafol yn yr ardal leol. Daethpwyd â Delight yn ôl ym mis Medi 2016 gan Lurvills Delight Ltd gyda diod meddal potel The Original Botanical Blend yn cael ei gynhyrchu eto yng Nghymru. 

 Diwydiant bwyd 

 Becws Brace 
Mae Brace ’s yn frand becws a chynnyrch becws Cymreig o Grymlyn . Dechreuodd Braces Bakery allforio eu bara i Ewrop yn 2011 trwy gwmni allforio rhyngwladol, Foodlynx. Tyfodd allforion Braces Bara yn ddramatig yn 2012.  Mae Braces Bara bellach i'w gael yn Sbaen, Portiwgal, Malta, Gwlad Groeg a Chyprus ac mae'n cael ei ddosbarthu i lawer o westai a bwytai gan Gwmnïau Gwasanaeth Bwyd Ewropeaidd yn ogystal â chael ei werthu mewn archfarchnadoedd Ewropeaidd. 

 Cadwalader's 
Heddiw, mae siopau Cadwalader's i'w cael yng Nghymru ym Metws-y-Coed, Ynys y Barri, Cricieth, Porthmadog, Dinbych- y-pysgod a thair siop yng Nghaerdydd. Mae siop yn Lloegr hefyd yn Trentham Gardens .   Yn ogystal â hufen iâ fanila gwreiddiol Cadwalader's ac amrywiaeth o hufenau iâ a sundaes â blas, mae'r caffi hefyd yn gwerthu ei gyfuniadau pwrpasol ei hun o goffi, te dail rhydd, a diodydd poeth eraill. 

 Clark's Pies 
Mae Clark's Pies, sydd hefyd yn dwyn yr enw "Clarkies" neu "Clarksies," yn bastai cig adnabyddus a darddodd o Gaerdydd, ac maent i'w cael bellach ym Mryste ac ledled de Cymru.

 Bwydydd Ewro 
Mae Euro Foods (UK) Ltd yn gwmni dosbarthu bwyd yn y DU, sy'n cynhyrchu ac yn cyflenwi bwyd ethnig. Sefydlwyd y cwmni ym 1993 gan Shelim Hussain, mae ei bencadlys yn ninas Cwmbrân, De Cymru, ac mae ganddo dros 2,400 o weithwyr. 

 Bwydydd Filco 
Mae Filco Foods yn gadwyn fwyd annibynnol sydd wedi'i lleoli yn Llanilltud Fawr, Bro Morgannwg, Cymru . O 2013 ymlaen, mae gan Filco 8 siop Filco seeks new sites as it returns to profit 7th Jan 2014 by Richard Frost Insider Media ac mae'n gweithredu fel rhan o grŵp Nisa . Sefydlwyd Filco Foods gan Phillip Jones yn 1946.  Agorodd y lleoliad gwreiddiol ar Wine Street yn Llanilltud Fawr ym 1946. Roedd nwyddau'n cael eu pecynnu a'u dosbarthu yn unol â rhestrau siopa cwsmeriaid. Yn 2010 dathlodd y cwmni ei ben-blwydd yn 65 oed gyda ymgyrch elusennol. Filco in charity drive for 65th anniversary The Grocer

 Bwyd Finsbury 
Finsbury Food yw’r cyflogwr diwydiant bwyd unigol mwyaf yn y sector preifat Cymreig gyda 850 o weithwyr yng Nghaerdydd. 

 Jones Crisps 
Sefydlwyd Madryn Foods gan Geraint Hughes a gafodd ei fagu ar fferm ym Mhen Llŷn, cyn astudio coed amaeth ym Mhrifysgol Bangor ac enill ysgoloriaeth Nuffield. Mae'r cwmni yn cynhyrchu creision dan yr enw Jones gyda 4 blas.

 Michton (siocled) 
Michton yw'r ffatri siocled fwyaf yng Nghymru . Wedi'i greu ym 1991 gan Michelle a Tony Wadley yn Enfield, Middlesex, ym 1998 symudodd y cwmni i Abertawe, De Cymru . Yn 2003, agorodd Michton i'r cyhoedd. Yn 2008, cyhoeddwyd eu bod wedi cael eu dewis i gyflenwi amrywiaeth o siocledi swyddogol i’r Undeb Rygbi Pêl-droed . 

 Gwasanaeth Bwyd Peter 
Mae Peter's Food Service yn bobydd o Fedwas, sydd wedi'i leoli yng Nghymru ac yn cyflenwi pasteiod, pasteiod, sleisys, rholiau selsig a chynhyrchion wedi'u ffactorio i mewn i siopau manwerthu, gwasanaeth bwyd, arlwyo a lletygarwch ledled y Deyrnas Unedig . Heddiw mae'n un o gyflogwyr mwyaf Cymru, ac un o'r dosbarthwyr cig oer mwyaf yn y Deyrnas Unedig.

 Pot Nwdls 
Mae Pot Noodle yn cael ei gynhyrchu yng Nghroespenmaen, ger Crymlyn, Caerffili, Cymru, a ddaeth yn destun ymgyrch hysbysebu yn 2006, gan ddangos mwyngloddiau Pot Noodle ffug yng Nghymru.  Mae'r ffatri fel arfer yn cynhyrchu 175 miliwn o botiau bob blwyddyn. 

 Rachel's Organic (iogwrt) 
Mae Rachel's Organic yn gwmni cynnyrch llaeth organig sydd wedi'i leoli yn Aberystwyth, Cymru . Wedi'i sefydlu gan ffermwyr lleol ond bellach yn is-gwmni i'r cwmni Ffrengig Lactalis, hwn oedd llaethdy organig ardystiedig cyntaf y Deyrnas Unedig . 

 Creision Go Iawn 
Mae Real Crisps (sy'n cael ei arddullio'n aml fel REAL Crisps) yn frand creision ( sglodion tatws ). Sefydlwyd y cwmni ym 1997, ac ehangodd dros y ddegawd ganlynol i ddod yn fusnes gan droi dros £15 miliwn y flwyddyn. Yn 2007, fe'i prynwyd gan y gwneuthurwr creision Tayto o Ogledd Iwerddon. Yn 2012, achosodd tân ddinistrio'r    Ffatri Real Crisp yng Nghrymlyn, Caerffili . Cynhyrchir amrywiaeth o flasau, a rhedodd y cwmni ystod thema wleidyddol argraffiad cyfyngedig cyn etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig 2010 . 

 Cyfeiriadau 

Categori:Economi Cymru
Categori:Bwyd a diod yng Nghymru
Categori:Tudalennau gyda chyfieithiadau heb eu gwirio