Jim O'Rourke a'r Hoelion Wyth

Grŵp roc Cymraeg o'r 1980au oedd Jim O'Rourke a'r Hoelion Wyth. Roedd yn band ymysg ton o grwpiau poblogaidd canol yr 1980au ar adeg cyn i'r sîn roc rannu rhwng grwpiau mwy "tanddaearol" a rhai a elwyd yn "canol y ffordd" gan lenwi neuaddau a gigiau mawr. Bu'r grŵp yn flaengar wrth gyfuno seiniau Gwyddelig megis y pibau uilleann fewn i ganu poblogaidd Gymraeg. Prif ganwr a chyfansoddwr y band oedd Jim O'Rourke a bu'n brif leisydd a chyfansoddwr i'r grŵp Rocyn cyn hynny ac yna'n Brif Weithredwr Urdd Gobaith Cymru.

Cydweithio Gwyddelig
Un hynodrwydd gan y grŵp oedd iddi ddenu dau gerddor Gwyddelig proffesiynol ac enwog i gyfrannu ar ail albwm y grwp, Y Bont. Fe gyfrannodd Donal Lunny (o'r grwpiau Gwyddelig gwerin cyfoes,  Planxty, Bothy Band a Moving Hearts)  oeda Davy Spillane (Moving Hearts) yn chwrae'r pibau uilleann ar yr albwm sy'n trin a thrafod yn gerddorol cysylltiadau teuluol Jim O'Rourke a'r Iwerddon. Ar y record honno roedd Terry Williams (Dire Straits) ar y drymiau. Daeth y syniad am y thema Wyddelig gan i daid Jim O'Rourke symud o Youghall ger Corc i Sir Benfro tua 1918, ac roedd yr enw “O’Rourke” yn amlwg yng nghofnodion “Gwrthryfel y Pasg” a charchar Fron Goch ger Y Bala.

Ail sefydlu
Ail sefydlwyd y band am daith fel yn 2008 i gyd-fynd â rhyddau albwm CD gan Recordiau Sain o ganeuon gorau'r grŵp a chyn-grŵp Jim O'Rourke, Rocyn. Roedd y gyngerdd gyntaf yn yn Theatr Gwersyll yr Urdd Caerdydd (Canolfan y Mileniwm) ar ddechrau Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2008. Dyma oedd y tro cyntaf i Jim ganu'n fwy gyda band ers Taith “ Y Bont” yn 1987. Chwaraeodd y grŵp yn yr Eisteddfod ac yna taith fer yng ngaeaf 2008-09.

Aelodau
Cafwyd gwahanol aelodau i'r grŵp gyda cnewyllun sefydlog ac yna aelodau yn cyfrannu dros dro, neu, yn achos albwm Pentigili, ar gyfer traciau arbennig. Jim O'Rourke oedd prif leisydd a chyfansoddwr y band trwy gydol y cyfnod.

Prif aelodau:
 Gitâr fâs – Wyn Jones (Ail Symudiad a Recordiau Fflach), yna Ray Jones
 Drymiau – Gordon Jones 
 Gitâr a llais cefndir – Brian Breeze, yna Greg Harries

Caneuon 'Gwyddelig' ar Pentigili e.e. Hen Wlad Dadcu, Dulyn, Gwyddeles, Y Bont, Sir Benfro:

 Llais cefndir – Catrin Davies, Sharon Wilshaw Phillips, Sian Davies, Sian Phillips Jones
 Gitâr fâs, Gitâr Fretless – Dave Bell (11)
 Drymiau, offer tarro – Terry Williams (bu hefyd yn Dire Straits)
 Alleweddellau, Bouzouki, Bodhrán – Donal Lunny
 Gitâr flaen a gitâr rhyddm – Greg Harris
 Pibau uilleann, chwiban – Davy Spillane
 Llais, piano – Jim O'Rourke

Disgograffi
 Pentigili - record hir/albwm Recordiau Loco LOCO1016, 1984 
 Y Bont - record hir/albwm Recordiau Sain 1425M, 1987 
 Goreuon Jim O'Rourke yn cynnwys cyfraniadau / featuring Donal Lunny & Davy Spillane  Recordiau Sain SCD 2585, 2008

Dolenni allanol
 Fideo Sir Benfro o gig Eisteddfod Caerdydd 2008 ar Youtube
 Hen Wlad Dadcu a Cowboi Fideo o gig Clang Clwyd, Eisteddfod Cenedlaethol Cymru Y Rhyl, 1985
 Jim O'Rourke Featuring Donal Lunny & Davy Spillane – Goreuon / Best Of albwm yn cynnwys caneuon gyda'r pibau uilleann

Cyfeiriadau

Categori:Bandiau Cymraeg
Categori:Sefydliadau 1983
Categori:Pobl o Sir Benfro