Etholiad ffederal Awstralia, 2022

Cynhaliwyd etholiad ffederal Awstralia 2022 ddydd Sadwrn 21 Mai 2022 i ethol 47ain Senedd Awstralia. Ceisiodd Scott Morrison, arweinydd y Blaid Ryddfrydol a'r Glymblaid a oedd mewn grym, ennill pedwerydd tymor yn olynol yn y swydd, ond fe'i trechwyd gan yr wthblaid, y Blaid Lafur, dan arweiniad Anthony Albanese.

Cyflawnodd y Blaid Lafur ei llywodraeth fwyafrifol gyntaf ers 2007, gan ennill 77 o'r 151 sedd yn Nhŷ'r Cynrychiolwyr. Fodd bynnag, roedd y Glymblaid yn parhau i fod y blaid fwyaf yn y Senedd, lle roedd yn dal 40 o'r 76 sedd.

Sigodd pob talaith heblaw Tasmania i Lafur ar sail dwy blaid, gyda Thasmania yn mynd yn groes i'r duedd ac yn siglo i'r Glymblaid. Roedd y swing mwyaf i Lafur yng Ngorllewin Awstralia, lle enillodd Llafur fwyafrif o seddi am y tro cyntaf ers 1990. Enillodd Llafur y bleidlais a ffefrir gan ddwy blaid ym mhob talaith ac eithrio Queensland (lle enillodd y Glymblaid), ac enillodd Llafur y mwyafrif o seddau ym mhob talaith heblaw Queensland a Thasmania (enillodd y Glymblaid fwyafrif yn Queensland, tra rhannwyd Tasmania yn gyfartal rhwng y ddwy brif blaid ac un annibynnol).

Disodlwyd y ddau arweinydd o'r Glymblaid yn dilyn yr etholiad. Ymddiswyddodd Scott Morrison fel arweinydd y Blaid Ryddfrydol, a chymerodd Peter Dutton ei le. Disodlwyd Barnaby Joyce fel arweinydd y Blaid Genedlaethol gan David Littleproud. Scott Morrison oedd y Prif Weinidog cyntaf i wasanaethu am dymor llawn yn olynol yn y swydd ac arwain plaid i ddau etholiad yn olynol ers John Howard.

Nid oedd yr etholiad yn fuddugoliaeth ysgubol i Lafur, oherwydd llwyddiant yr annibynwyr (a enillodd seddi yn Sydney, Melbourne a Pherth) a'r Gwyrddion (a enillodd dair sedd ym Mrisbane ac a gadwodd eu sedd ym Melbourne).

Nodynau

Cyfeiriadau

2022