Cyngor Dosbarth Gwledig Llandeilo

Roedd Cyngor Dosbarth Gwledig Llandeilo yn awdurdod lleol yn nwyrain Sir Gaerfyrddin, Cymru a grëwyd ym 1894 o dan Ddeddf Llywodraeth Lleol 1984. Cynhaliwyd yr etholiad cyntaf i'r awdurdod ym mis Rhagfyr 1894.

Roedd Cyngor Dosbarth Gwledig Llandeilo yn gyfrifol am dai, glanweithdra ac iechyd y cyhoedd ac roedd ganddo hefyd rywfaint o reolaeth dros ffyrdd a chyflenwad dŵr.

Roedd yr awdurdod yn cynnwys plwyfi Betws, Brechfa, Llandeilo Fawr (Gwledig), Llandybie, Llandyfeisant, Llanegwad, Llanfihangel Aberbythych, Llanfihangel Cilfragen, Llanfynydd, Llansawel, Talyllychau a Chwarter Bach.

Yn ystod blynyddoedd cynnar yr ugeinfed ganrif, yn dilyn twf sylweddol ym mhoblogaeth maes glo carreg Cymru, cerfiwyd dwy ardal drefol newydd allan o Ardal Wledig Llandeilo. Crëwyd Dosbarth Trefol Rhydaman yn 1903 allan o rannau o blwyfi Betws a Llandybïe.[3] Ym 1912, ffurfiwyd Dosbarth Trefol Cwmaman, gan gymryd rhannau o blwyfi Betws a Llandeilo Fawr.

Diddymwyd yr awdurdod yn dilyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974, a chymerwyd ei rôl gan Gyngor Bwrdeistref Dinefwr.

 Cyfeiriadau 

Categori:Sir Gaerfyrddin
Categori:Dosbarth Gwledig yng Nghymru