Addysg Oedolion Cymru

Addysg Oedolion Cymru (Saesneg: Adult Learning Wales) yn elusen gofrestredig ac yn ddarparwr addysg oedolion sy'n gwasanaethu Cymru gyfan. Mae'n aelod o rwydwaith sector colegau addysg bellach Cymru, sef, ColegauCymru.

 Hanes 
bawd|250px|Cofeb i Albert Mansbridge yn Eglwys Gadeiriol Caerloyw. Ef oedd sefydydd yr WEA.
Ffurfiwyd y corff presennol ar uno Cymdeithas Addysg y Gweithwyr (Workers' Educational Association, WEA Cymru) a Choleg Cymunedol yr YMCA ar 1 Awst 2015, WEA YMCA CC Cymru ‘Strengthening Adult Learning in Wales’ 1 August 2015 a mabwysiadodd yr enw presennol ym mis Tachwedd 2016. Roedd WEA Cymru ei hun yn gynnyrch uno diweddar, pan ymunodd WEA De Cymru ar 10 Ionawr 2014 â CAG (Gogledd) Coleg Harlech. WEA Cymru, Report and Financial Statements for the Year Ended 31 July 2014

 WEA (De Cymru) 
Mae'r WEA yn Ne Cymru yn olrhain ei wreiddiau i gynhadledd yn Neuadd Cory yng Nghaerdydd ym mis Hydref 1906 a gychwynnwyd gan Albert Mansbridge, gyda chynrychiolwyr awdurdodau lleol, undebau llafur a choleg y brifysgol. Ffurfiwyd deuddeg cangen rhwng 1907 a 1914, gan ddod ag addysg oedolion i weithwyr yn bennaf ym Morgannwg a Mynwy . Lewis in England (ed.), 2007 Parhaodd y rhwydwaith i ehangu ar ôl y Rhyfel Mawr dan arweiniad yr ysgrifennydd John Davies. Davies in England (ed.), 2007

 CAG (Gogledd) Coleg Harlech 
bawd|250px|Adeilad yr hen Goleg Harlech (a thŵr neuadd breswyl myfyrwyr yn y cefndir) yn 2019. Roddwyd ar werth gan GAO yn dilyn ei chau yn 2018.
Dechreuodd addysg gweithwyr yng Ngogledd Cymru fel dosbarthiadau mewn chwareli dan nawdd Coleg Prifysgol Gogledd Cymru. O 1925, sefydlwyd ardal Gogledd Cymru newydd o'r WEA, gydag R. Silyn Roberts yn Ysgrifennydd Dosbarth cyntaf. Erbyn 1927 roedd dosbarthiadau mewn bodolaeth wedi treblu, gan ddarparu ar gyfer 1250 o oedolion. Wedi marwolaeth gynnar Silyn yn 1930, olynodd ei weddw, Mary Silyn Roberts, ef yn Ysgrifennydd, hefyd yn ddarlithydd, a pharhaodd y gymdeithas i dyfu, gyda dros 3,000 o ddysgwyr erbyn y 1940au. Brooks in England (ed.), 2007 Sefydlwyd Coleg Harlech yn 1927 gan Thomas Jones, Ysgrifennydd Cabinet i David Lloyd George a Stanley Baldwin, i barhau â gwaith WEA mewn amgylchedd preswyl.

Ar 1 Awst 2001, unodd Cymdeithas Addysg y Gweithwyr (Gogledd Cymru) a Choleg Harlech i ffurfio CAG (Gogledd) Coleg Harlech. Parhaodd y Gymdeithas unedig y traddodiad hirsefydlog cyffredin o addysg oedolion yn y celfyddydau rhyddfrydol i alluogi oedolion i ddatblygu eu gallu i ddysgu a chyflawni eu potensial, ond parhaodd hefyd i ehangu hyn trwy ddatblygu addysg a hyfforddiant galwedigaethol, gan gynnwys darparu cyfleoedd i oedolion dan anfantais gymdeithasol ac addysgol. preswyl yn Harlech ac mewn cymunedau a gweithleoedd ar draws Gogledd a Chanolbarth Cymru.

 Cyhoeddiadau WEA 
Yn ei hanterth, cyhoeddodd Cymdeithas Addysg y Gweithwyr yng Nghymru ''The Highway'' yn Saesneg, a '' Lleufer '' yn Gymraeg, yr olaf o dan olygyddiaeth David Thomas. Tomos in England (ed.), 2007

 Coleg Cymunedol YMCA 
Corff annibynnol oedd yn gysylltiedig â mudiad ehangach yr YMCA oedd Coleg Cymunedol YMCA. Roedd yn darparu addysg oedolion, yn bennaf i ddysgwyr gwrywaidd, yn aml yn bobl agored i niwed, gan gynnwys cyn-droseddwyr a gweithwyr ieuenctid, ledled Cymru gyfan. Estyn, 2011 ‘A report on YMCA Wales Community College’

 Darpariaeth addysg oedolion 
Mae gan Adult Learning Wales/Addysg Oedolion Cymru bresenoldeb ledled Cymru. Mae’n darparu addysg oedolion ledled Cymru, weithiau yn ei hadeiladau ei hun, ond yn aml mewn safleoedd trydydd parti, yn ôl yr angen.

 Llywodraethu 
Mae'r Gymdeithas yn elusen gofrestredig gyda'r Comisiwn Elusennau (rhif cofrestru 1071234) ac yn gwmni cyfyngedig trwy warant (rhif cwmni 3109524), a lywodraethir gan Gyngor Ymddiriedolwyr. Mae'n sefydliad sy'n seiliedig ar aelodaeth am £10 y flwyddyn. Anogir myfyrwyr, cyn-fyfyrwyr, staff a phobl eraill sy'n dymuno cefnogi'r Gymdeithas yn arbennig i wneud cais. Mae rhwydwaith o ganghennau ledled Cymru. Y brif ffynhonnell gyllid yw Llywodraeth Cymru fel sefydliad dynodedig o dan Ddeddf Addysg Bellach ac Uwch 1992 . Ers ei ailenwi’n Addysg Oedolion Cymru, mae’r sefydliad hefyd yn cadw brand y sefydliadau rhagflaenol.

Llyfryddiaeth
 J. England (ed.) (2007). Changing Lives: Workers’ Education in Wales 1907–2007, 
P. Stead (1977). Coleg Harlech: The First Fifty Years, 
E. White (1977). Thomas Jones: Founder of Coleg Harlech, 

 Cyfeiriadau 

 Nodiadau

 Dolenni allanol 
 Gwefan Swyddogol
 Fideo'n esbonio perthynas AOC a'r Brifysgol Agored ar Youtube
 Tudalen Facebook AOC (angen creu cyfrif bersonol)
 Tudalen instagram AOC @alwcymru 

Categori:Colegau addysg bellach Cymru
Categori:Addysg yng Nghymru
Addysg Oedolion Cymru