Eric Voegelin

Gwyddonydd gwleidyddol ac athronydd Almaenig-Americanaidd ac ysgolhaig rhyngddisgyblaethol oedd Eric Voegelin (3 Ionawr 1901 – 19 Ionawr 1985) sydd yn nodedig am ei astudiaethau o wleidyddeg fodern yn ogystal â'i ymdrechion i lunio athroniaeth gynhwysfawr o'r ddynolryw, cymdeithas, ac hanes.

 Bywgraffiad 
Ganed ef yng Nghwlen, Ymerodraeth yr Almaen. Enillodd ei ddoethuriaeth o Brifysgol Fienna ym 1922, ac yno addysgodd y gyfraith o 1929 i 1938. Ffoes i'r Swistir yn sgil yr Anschluss, ac yna i Unol Daleithiau America. Fe'i derbyniwyd yn ddinesydd Americanaidd ym 1944. Treuliodd ei yrfa academaidd yn yr Unol Daleithiau yn Harvard, Coleg Bennington, Prifysgol Alabama, a Phrifysgol Daleithiol Louisiana. Dychwelodd i'r Almaen i addysgu gwyddor gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol München o 1958 i 1969. Symudodd yn ôl i'r Unol Daleithiau ac ymsefydlodd yn Stanford, Califfornia, i weithio yn uwch-gymrawd ymchwil yn Sefydliad Rhyfel, Chwyldro, ac Heddwch Hoover. Bu farw yn Stanford yn 84 oed.

 Syniadaeth 
Ar sail ei ddealltwriaeth o hanes athroniaeth wleidyddol—yn enwedig ysgrifeniadau Platon ac Aristoteles a ddylanwadwyd yn gryf arno—aeth Voegelin i'r afael ag athroniaeth hanes yn ei ymdrech i amgyffred natur y drefn wleidyddol a'i pherthynas â chyflwr y ddynolryw. Archwiliodd Voegelin sefydliadau gwleidyddol, symbolau ieithyddol, a syniadau hanesyddol a modern ynglŷn â gwareiddiad at ddiben dehongli'r arwyddion a mythau sydd yn rheoli'r gymdeithas wleidyddol, a chyda'r sylfaen honno fe geisiodd lunio athroniaeth o ymwybyddiaeth.

Un o themâu canolog ei waith yw ei feirniadaeth ar fodernedd. Dadleuai taw argyfwng yn yr ymwybyddiaeth ddynol oedd modernedd, o ganlyniad i golli sylw o drosgynoldeb y ddirwedd a chanolbwyntio'n ormod ar fateroliaeth a chynnydd technolegol. Yn ôl Voegelin, arweiniodd y trawsnewidiad syfrdanol hwn at hollti'r ymwybyddiaeth ddynol, gan achosi pobl i golli perthynas â'r realiti ysbrydol wrth wraidd bodolaeth.

 Llyfryddiaeth 
 Der Autoritäre Staat (1936).
 The New Science of Politics (1952).
 Order and History, 4 cyfrol (1956–74).
 Science, Politics and Gnosticism (1959).
 From Enlightenment to Revolution (1975).

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1901
Categori:Marwolaethau 1985
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o'r Almaen
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Academyddion Prifysgol Alabama
Categori:Academyddion Prifysgol Fienna
Categori:Academyddion Prifysgol Harvard
Categori:Academyddion Prifysgol Ludwig Maximilian München
Categori:Athronwyr yr 20fed ganrif o'r Almaen
Categori:Athronwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Athronwyr hanes
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Fienna
Categori:Gwyddonwyr cymdeithas yr 20fed ganrif o'r Almaen
Categori:Gwyddonwyr cymdeithas yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Gwyddonwyr gwleidyddiaeth o'r Almaen
Categori:Gwyddonwyr gwleidyddiaeth o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yng Nghwlen
Categori:Pobl fu farw yng Nghaliffornia
Categori:Ymfudwyr o'r Almaen i'r Unol Daleithiau
Categori:Ysgolheigion Almaeneg o'r Almaen
Categori:Ysgolheigion Almaeneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Ysgolheigion Saesneg o'r Almaen
Categori:Ysgolheigion Saesneg o'r Unol Daleithiau