Rhif 29, Stryt Fawr, Wrecsam

Adeilad hanesyddol rhestredig gradd II yng nghanol Wrecsam, gogledd-ddwyrain Cymru, yw Rhif 29, Stryt Fawr (a elwir hefyd yn "Adeilad Alliance Assurance"  ac "Adeilad Provincial Welsh Insurance").

 Lleoliad 
Mae rhif 29 Stryt Fawr yn sefyll ar ochr ddeheuol y stryd, ger y gyffordd â Stryt Yorke a Stryt Caer. Mae'r adeilad yn rhan o grŵp o adeiladau mawreddog, gyda gwesty'r Wynnstay Arms ar Stryt Yorke, hen fanc Midland (rhifau 14-15 Stryt Fawr) a Marchnad y Cigyddion.

 Hanes 
Adeiladwyd rhif 29 Stryt Fawr yn 1861 gan y pensaer Richard Kyrke Penson ar gyfer cwmni Provincial Welsh Insurance.

Rhwng 1874 a 1899, daeth yr adeilad yn eiddo i gwmni Alliance Assurance ac mae enw'r cwmni hwnnw i'w weld o hyd ar flaen yr adeilad.

Roedd swyddfeydd y cwmni yswiriant ar loriau uchaf yr adeilad, tra bo'r llawr gwaelod yn cael ei ddefnyddio gan Fanc Gogledd a Deheudir Cymru. Yna, defnyddid yr adeilad gan Provincial Welsh a'i olynwyr tan y nawdegau.

Heddiw mae'r adeilad rhestredig gradd II yn gartref i dafarn.

 Disgrifiad 
Adeilad trillawr yn arddull Palazzo yw rhif 29 Stryt Fawr. Ar ffasâd yr adeilad, mae'n dal yn bosib darllen yr arysgrif “Alliance Assurance Company”.

Mae lôn gul o'r enw The Ney yn rhedeg rhwng rhifau 27 a 29 Stryt Fawr i Res y Deml y tu ôl i'r Stryt Fawr, yn gyfagos i fynwent eglwys San Silyn. Yn y 19eg ganrif roedd The Ney yn ffordd agored gyda nifer o anheddau arni.

 Cyfeiriadau 

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Wrecsam
Categori:Erthyglau Wici-lleoedd