Meir Kahane

Gwleidydd a rabi Americanaidd-Israelaidd oedd Meir Kahane (1 Awst 1932 – 5 Tachwedd 1990).

Ganed Martin David Kahane ym mwrdeistref Brooklyn yn Ninas Efrog Newydd, Efrog Newydd, Unol Daleithiau America. Derbyniodd radd baglor yn y celfyddydau o Goleg Brooklyn ym 1954 a gradd baglor yn y gyfraith o Ysgol Gyfraith Efrog Newydd ym 1956, ac ym 1957 enillodd radd meistr mewn materion rhyngwladol o Brifysgol Efrog Newydd. Ym 1957 hefyd cafodd ei ordeinio'n rabi Uniongred wedi iddo astudio yn y Mirrer Yeshiva yn Brooklyn, a mabwysiadodd yr enw Meir.

Ym 1968 sefydlodd y Jewish Defense League, gyda'r nod o amddiffyn Americanwyr Iddewig yn erbyn gwrth-Semitiaeth. Ymfudodd Kahane i Israel ym 1971 a sefydlodd y blaid adain-dde Kach, a chanddi ideoleg yn seiliedig ar ei syniadaeth (Kahaniaeth): Seioniaeth grefyddol a thra-chenedlaetholdeb Israelaidd. Ymgyrchodd dros osod y gyfraith Iddewig, halacha, yn sail i'r wladwriaeth, a thros fwrw'r Arabiaid allan o Israel a phob tiriogaeth dan feddiannaeth lluoedd Israel. Etholwyd Kahane i'r Knesset ym 1984. Pasiwyd deddf dros dro i alluogi'r pwyllgor etholiadol i wahardd pleidiau "hiliol" a "gwrth-ddemocrataidd", a chafodd Kach ei atal rhag ymgeisio am seddi yn etholiadau'r Knesset ym 1989.

Ar 5 Tachwedd 1990, wedi i Kahane roi araith mewn gwesty ym Manhattan, fe'i saethwyd yn farw gan El Sayyid Nosair, eithafwr Islamaidd a aned yn yr Aifft, a saethodd ac anafodd Swyddog Heddlu'r Post yn y stryd cyn iddo gael ei arestio. Verena Dobnik, "Israeli Militant Meir Kahane Shot to Death in New York Hotel", Associated Press (6 Tachwedd 1990). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 8 Chwefror 2023. Er yr oedd nifer o dystion i'r llofruddiaeth, cafwyd Nosair yn ddieuog; un o'r rhesymau oedd diffyg awtopsi, ar gais teulu Kahane. Fodd bynnag, fe'i cafwyd yn euog o saethu'r plismon a throseddau eraill, a'i dedfrydwyd i garchar am 22 mlynedd. Ronald Sullivan, "Judge Gives Maximum Term in Kahane Case", The New York Times (30 Ionawr 1992). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 30 Ionawr 2013. Yn ddiweddarach, cyfaddedfodd Nosair ei fod yn gyfrifol am ladd Kahane. Gil Stern Stern Shefler, "'Sharon was Kahane killer's target'", The Jerusalem Post (15 Awst 2010). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 4 Chwefror 2017.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1932
Categori:Marwolaethau 1990
Categori:Aelodau'r Knesset
Categori:Cenedlaetholwyr Israelaidd
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Efrog Newydd
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o Israel
Categori:Gwleidyddion Iddewig o Israel
Categori:Llofruddiaethau'r 1990au yn yr Unol Daleithiau
Categori:Pobl a aned yn Brooklyn
Categori:Pobl fu farw ym Manhattan
Categori:Rabïaid
Categori:Ymfudwyr o'r Unol Daleithiau i Israel