Rhestr o arloeswyr meddygol Cymru

Dyma restr o aroleswyr, dyfeiswyr a phobl blaenllaw Cymru o fewn meddygaeth, llawfeddygaeth a pholisi iechyd.

 Arloeswyr meddygol 
bawd|177x177px| Julian Tudor-Hart, meddyg cyffredinol

 Frances Hoggan - Ymchwil amrywiol gan gynnwys anatomeg a ffisioleg nodau lymff
 Llewellyn Jones Llewellyn - Awdurdod ar rhiwmatoleg a chlefydau cysylltiedig
 Thomas Lewis - Cardiolegydd arloesol a gwyddonydd clinigol
 William Evans - Cardioleg; disgrifiad o anatomi coarctation yr aorta; rheolaethau mewn treialon cyffuriau; astudiaethau ar electrocardiograffeg; disgrifiad cywir cyntaf o 'gardiomegali teuluol'
 D. Geraint James - Dosbarthu nodweddion clinigol a radiolegol sarcoidosis
 Horace Evans - Cysylltiad rhwng gorbwysedd a neffritis
 Julian Tudor-Hart - Iechyd y boblogaeth leol a gorbwysedd ymhlith pynciau eraill
 Eluned Woodford-Williams - Sefydlodd geriatreg fel arbenigedd a dechreuodd yr arfer o dderbyn pob claf dros 65 oed i'w huned
 Robert Armstrong-Jones - Sefydlodd hyfforddiant arbennig ar gyfer nyrsys iechyd meddwl a therapi galwedigaethol i gleifion, a datblygodd ddulliau modern o drin afiechydon meddwl
 George Edward Day - Diwygiadau i archwilio meddygol
 George Owen Rees - Y cyntaf i ddadansoddi cemeg troeth a hefyd gwnaeth waith newydd ar natur a siâp y corpwscles gwaed
 William Roberts - Cyflwynodd y term Antagoniaeth i ficrobioleg ac un o'r rhai cyntaf i ddisgrifio gweithrediad gwrthfiotigau gan gynnwys penisilin
 Keith Peters - Gwell dealltwriaeth o glomeruloneffritis
 John David Spillane - Sefydlodd yr astudiaeth fodern o niwroleg drofannol
 Dafydd Stephens - Un o sylfaenwyr meddygaeth awdiolegol 
 Denis John Williams - Gwaith arloesol ar ddefnyddio EEG i astudio clefyd yr ymennydd

 Arloeswyr llawfeddygol 
bawd|198x198px| William Thelwall Thomas, llawfeddyg cyffredinol

 Hugh Owen Thomas - Technegau llawdriniaeth orthopedig arloesol gan gynnwys y sblint Thomas a phrawf Thomas
 Robert Jones - Sefydlodd Robert Jones lawdriniaeth orthopedig fel arbenigedd modern. Fe wnaeth ei sgiliau trefnu, ei driniaethau a’i adferiad o filwyr achub llawer o fywydau yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Arloesodd yn y defnydd o radiograffeg ac enwir torasgwrn Jones ar ei ôl
 William Thelwall Thomas - Arloeswr llawdriniaeth ar yr abdomen; cyflwyno'r nodwydd ddirywiedig, llinyn llawfeddygol y pryf sidan, a gefeiliau Spencer Wells. Cyflwynodd hefyd y toriad traws ar gyfer atgyweirio torgest bogail (umbilical hernia); cyflwyno toriad dwbl ar gyfer calcwli arennol dwbl yn yr aren a'r wreter; a gwnaeth ymchwiliad sylweddol i gyfansoddiad calcwli arennol
 Tudor Thomas - Arloeswr impio cornbilen (cornea graft)

 Polisi 
bawd|211x211px| Cerflun Aneurin Bevan, Caerdydd.

 Frances Hoggan - Meddyg benywaidd cyntaf Cymru a anogodd gydraddoldeb rhyw mewn meddygaeth
 Mary Morris - Y fenyw gyntaf i hyfforddi fel meddyg yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, a dderbyniwyd ym 1895. O bosib hi oedd y fenyw gyntaf i hyfforddi mewn meddygaeth yng Nghymru. 
 David Lloyd George - Deddf Yswiriant Gwladol 1911
 Aneurin Bevan - Creu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol
 Eluned Woodford-Williams - Dylanwadodd bolisi’r llywodraeth ar geriatreg, gan wella gwasanaethau geriatrig
 Julian Tudor-Hart - Eiriolwr cymdeithasol a dyfeisiodd y term Cyfraith gofal gwrthgyfartal
 Timothy Stamps - Diwygio a gwella system gofal iechyd Zimbabwe.
 Ilora Finlay - Rheoleiddio ysmygu, rhoi organau, gwelyau haulSunbed ban for under-18s approved by peers. BBC Democracy Live (30 March 2010). Retrieved 8 July 2014., prisio alcohol,  a gwelliannau mewn gofal lliniarol 
 Mark Taubert - yw sylfaenydd TalkCPR, ymgyrch rhyngwladol i hyrwyddo gwybodaeth a thrafodaeth ynghylch penderfyniadau i beidio â dechrau adfywio cardio-pwlmonaidd, pwnc a all fod yn destun dadl. Mae hefyd yn gadeirydd cenedlaethol ar y Grŵp Gofal Ymlaen Llaw ac at y Dyfodol o Weithrediaeth GIG Cymru.

 Gweler hefyd 
 Rhestr o arloesiadau a darganfyddiadau Cymreig
 Rhestr Cymry enwog

 Cyfeiriadau 

Categori:Gwyddoniaeth a thechnoleg yng Nghymru
Categori:Rhestrau Cymru