Confensiwn Stockholm ar Lygryddion Organig Parhaus

bawd
Mae Confensiwn Stockholm ar Lygryddion Organig Parhaus yn gytundeb amgylcheddol rhyngwladol, a lofnodwyd ar 22 Mai 2001 yn Stockholm ac sy'n weithredol ers 17 Mai 2004. Ei nod yw dileu neu gyfyngu ar gynhyrchu a defnyddio llygryddion organig parhaus (POPs).

 Hanes 
Ym 1995, galwodd Cyngor Llywodraethu Rhaglen Amgylcheddol y Cenhedloedd Unedig (UNEP) am gamau byd-eang i gael eu cymryd ar POPs, a ddiffiniwyd ganddo fel "sylweddau cemegol sy'n parhau yn yr amgylchedd, yn bio-gronni trwy'r we fwyd, ac yn peri risg o achosi effeithiau andwyol i iechyd dynol a'r amgylchedd".

Yn dilyn hyn, paratôdd y Fforwm Rhynglywodraethol ar Ddiogelwch Cemegol (IFCS) a'r Rhaglen Ryngwladol ar Ddiogelwch Cemegol (IPCS) asesiad o'r 12 troseddwr gwaethaf, a elwir ar lafar, 'y dwsin budr'''.

Cyfarfu'r INC bum gwaith rhwng Mehefin 1998 a Rhagfyr 2000 i ymhelaethu ar y confensiwn, a mabwysiadodd y cynrychiolwyr Gonfensiwn Stockholm ar POPs yng Nghynhadledd y Cyfarfod Llawn a gynullwyd rhwng 22 a 23 Mai 2001 yn Stockholm, Sweden. Cwblhawyd y trafodaethau ar gyfer y confensiwn ar 23 Mai 2001 yn Stockholm. Daeth y confensiwn i rym ar 17 Mai 2004 gyda chadarnhad cychwynnol gan 128 o bartïon a 151 o lofnodwyr. Mae cyd-lofnodwyr yn cytuno i wahardd naw o'r dwsin o gemegau budr, i gyfyngu ar y defnydd o DDT i reoli malaria, a chyfyngu ar gynhyrchu deuocsinau a ffwran yn anfwriadol.

Mae partïon i’r confensiwn wedi cytuno ar broses lle gellir adolygu cyfansoddion gwenwynig parhaus a’u hychwanegu at y confensiwn, os ydynt yn bodloni meini prawf penodol ar gyfer dyfalbarhad a bygythiad trawsffiniol. Cytunwyd ar y set gyntaf o gemegau newydd i’w hychwanegu at y confensiwn mewn cynhadledd yng Ngenefa ar 8 Mai 2009.

O fis Medi 2022, roedd 186 o bartïon i'r confensiwn (185 o daleithiau a'r Undeb Ewropeaidd).  Mae gwledydd nodedig nad ydynt wedi cadarnhau yn cynnwys yr Unol Daleithiau, Israel, a Malaysia.

Mabwysiadwyd Confensiwn Stockholm i ddeddfwriaeth yr UE yn Rheoliad (CE) Rhif 850/2004. Yn 2019, disodlwyd yr olaf gan Reoliad (UE) 2019/1021.

 Crynodeb o'r darpariaethau 
Mae elfennau allweddol y Confensiwn yn cynnwys y gofyniad bod gwledydd datblygedig yn darparu adnoddau ariannol newydd ac ychwanegol a mesurau i ddileu cynhyrchu a defnyddio POPs a gynhyrchir yn fwriadol, dileu POPs a gynhyrchir yn anfwriadol lle bo’n ymarferol, a rheoli a gwaredu gwastraff POPs mewn modd amgylcheddol gadarn. Mae'n darparu hefyd ar gyfer nodi POPs newydd, heb eu creu.

 Sylweddau rhestredig 
I ddechrau, roedd deuddeg cemegyn gwahanol ("y dwsin budr") wedi'u rhestru mewn tri chategori. Rhestrwyd dau gemegyn, hecsachlorobensen a deuffenylau polyclorinedig, yn y ddau gategori A ac C. Ar hyn o bryd, rhestrir pum cemegyn yn y ddau gategori. 
AnnexChemicalCAS numberYear of listing decisionSpecific exemptions or acceptable purposesProductionUseA: DileadAldrin309-00-22001nonenoneA: Dileadα-Hexachlorocyclohexane319-84-62009nonenoneA: Dileadβ-Hexachlorocyclohexane319-85-72009Governments unite to step-up reduction on global DDT reliance and add nine new chemicals under international treaty, Pressecommuniqué, 8 Mai 2009.nonenoneA: DileadChlordane57-74-92001<nonenoneA: DileadChlordecone143-50-02009nonenoneA: DileadDecabromodiphenyl ether1163-19-52017As allowed for the parties listed in the RegisterVehicles, aircraft, textile, additives in plastic housings etc., polyurethane foam for building insulationB: CyfyngiadDDT50-29-32001Production for the specified usesDisease vector controlA: DileadDicofol115-32-22019nonenoneA: DileadDieldrin60-57-12001nonenoneA: DileadEndosulfan115-29-7, 959-98-8, 33213-65-92011As allowed for the parties listed in the Register of specific exemptionsCrop-pest complexesA: DileadEndrin72-20-82001nonenoneA: DileadHeptachlor76-44-82001nonenoneA: DileadHexabromobiphenyl36355-01-82009nonenoneA: DileadHexabromocyclododecane25637-99-4, 3194-55-6, 134237-50-6, 134237-51-7, 134237-52-82013As allowed by the parties listed in the Register of specific exemptionsExpanded polystyrene and extruded polystyrene in buildingsA: DileadHexabromodiphenyl ether and heptabromodiphenyl ethervarious2009noneRecycling under certain conditionsA: DileadC: Cynnyrch anfwriadolHexachlorobenzene118-74-12001nonenoneA: DileadC: Cynnyrch anfwriadolHexachlorobutadiene87-68-32015nonenoneA: DileadLindane58-89-92009noneHuman health pharmaceutical for control of head lice and scabies as second line treatmentA: DileadMirex2385-85-52001nonenoneA: DileadC: Cynnyrch anfwriadolPentachlorobenzene608-93-52009nonenoneA: DileadPentachlorophenol and its salts and estersvarious2015Production for the specified usesUtility poles and cross-arms

	A: DileadPerfluorohexane sulfonic acid (PFHxS), its salts and PFHxS-related compoundsvarious2022nonenoneA: DileadPerfluorooctanoic acid (PFOA), its salts and PFOA-related compoundsvarious2019Production for the specified uses, with the exception of fire-fighting foamsvariousB: CyfyngiadPerfluorooctane sulfonic acid (PFOS), its salts and perfluorooctane sulfonyl fluoridevarious2009Production for the specified usesHard metal plating, insect baits for control of leaf-cutting ants, fire-fighting foamsA: DileadC: Cynnyrch anfwriadolPolychlorinated biphenyls (PCBs)various2001nonenoneC: Cynnyrch anfwriadolibenzodioxinsau a adibenzofurans (PCDD/PCDF)various2001––A: DileadC: Cynnyrch anfwriadolNaphthalen polyclorinedigvarious2015Production for the specified usesProduction of polyfluorinated naphthalenes, including octafluoronaphthaleneA: DileadTetrabromodiphenyl ether a pentabromodiphenyl ethervarious2009noneRecycling under certain conditionsA: DileadParaffin chlorinedig (C10–13; cynnwys y clorin > 48%)85535-84-8, 68920-70-7, 71011-12-6, 85536-22-7, 85681-73-8, 108171-26-22017Production for the specified usesAdditives in transmission belts, rubber conveyor belts, leather, lubricant additives, tubes for outdoor decoration bulbs, paints, adhesives, metal processing, plasticizersA: DileadToxaphene8001-35-22001nonenone

 Beirniadaeth 
Er bod rhai beirniaid wedi honni bod y cytundeb yn gyfrifol am y nifer parhaus o farwolaethau o falaria, mewn gwirionedd mae'r cytundeb yn caniatáu'n benodol i iechyd y cyhoedd ddefnyddio DDT ar gyfer rheoli mosgitos (fector y malaria).... Mae yna hefyd ffyrdd o atal llawer o DDT rhag cael ei fwyta trwy ddefnyddio rheolyddion malaria eraill fel sgriniau pwrpasol ar ffenestri. Cyn belled â bod mesurau penodol yn cael eu cymryd, megis defnyddio DDT dan do, yna gellir defnyddio'r swm cyfyngedig o DDT mewn modd rheoledig. O safbwynt gwlad sy'n datblygu, mae diffyg data a gwybodaeth am ffynonellau, datganiadau, a lefelau amgylcheddol POPs yn rhwystro trafodaethau ar gyfansoddion penodol, ac yn dangos bod angen mawr am ragor o ymchwil.

 Confensiynau cysylltiedig a thrafodaethau parhaus eraill ynghylch llygredd 

 Confensiwn Rotterdam ar y Weithdrefn Caniatâd Gwybodus Ymlaen Llaw ar gyfer Cemegau a Phlaladdwyr Peryglus Penodol mewn Masnach Ryngwladol
 Confensiwn ar Lygredd Aer Trawsffiniol Hirdymor (CLRTAP)
 Confensiwn Basel ar Reoli Symudiadau Trawsffiniol o Wastraffoedd Peryglus a'u Gwaredu
 Confensiwn Minamata ar Fercwri
 Fforwm Rhynglywodraethol ar Ddiogelwch Cemegol (IFCS)
 Dull Strategol o Reoli Cemegau Rhyngwladol (SAICM)

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 

 Chasek, Pam, David L. Downie, a JW Brown (2013). Gwleidyddiaeth Amgylcheddol Fyd-eang, 6ed Argraffiad, Boulder: Westview Press.
 Downie, D., Krueger, J. a Selin, H. (2005). "Polisi Byd-eang ar gyfer Cemegau Gwenwynig", yn R. Axelrod, D. Downie a N. Vig (gol. ) Yr Amgylchedd Byd-eang: Sefydliadau, y Gyfraith a Pholisi, 2il Argraffiad, Washington: Gwasg CQ.
 Downie, David a Jessica Templeton (2013). "Llygryddion Organig Parhaus." Llawlyfr Gwleidyddiaeth Amgylcheddol Fyd-eang Routledge'' . Efrog Newydd: Routledge.
 Porta, M., Gasull, M., López, T., Pumarega, J. Dosbarthiad crynodiadau gwaed o lygryddion organig parhaus mewn samplau cynrychioliadol o'r boblogaeth gyffredinol. Rhaglen Amgylcheddol y Cenhedloedd Unedig – Canolfan Weithgaredd Ranbarthol ar gyfer Cynhyrchu Glanach (CP/RAC) Cyhoeddiad Technegol Blynyddol 2010, cyf. 9, tt. 24–31 ( PDF  ).
 Selin, H. (2010). Llywodraethu Byd-eang Cemegau Peryglus: Heriau Rheolaeth Aml-lefel, Caergrawnt: The MIT Press.


 Dolenni allanol 
 Ysgrifenyddiaeth Confensiwn Stockholm
 Testun y Confensiwn
 Cadarnhadau
 Bwletin Negodi'r Ddaear yn ymdrin â Chyfarfodydd Confensiwn Stockholm
 Cyflwyniad i Gonfensiwn POPs  Archived  

Stockholm
Categori:Cytundebau'r Deyrnas Unedig
Categori:Cytundebau'r Eidal
Categori:Cytundebau'r Almaen
Categori:Cytundebau Ffrainc
Categori:2001 yn Ewrop
Categori:Y Cenhedloedd Unedig
Categori:Cytundebau'r 21ain ganrif
Categori:Yr Undeb Ewropeaidd
Categori:Amgylchedd
Categori:Gwastraff
Categori:Llygredd