Raad ny Foillan

Llwybr arfordirol hir yn Ynys Manaw yw Raad ny Foillan (Llwybr yr Wylan; Saesneg: The Way of the Gull). Oherwydd ei fod yn ddolen gaeedig o amgylch yr arfordir, gellir ei cherdded naill ai i gyfeiriad clocwedd neu i gyfeiriad gwrthglocwedd.

Llwybr a hanes
Mae'r Raad ny Foillan yn cychwyn ac yn gorffen ym Mhont y Mileniwm dros Harbwr Doolish (Douglas). Mae'r llwybr, sy'n 102 milltir (164 km) o hyd, yn ffurfio dolen gyflawn o amgylch arfordir Ynys Manaw, gydag arwyddion yn dangos gwylan wen ar gefndir glas.

Crëwyd y daith gerdded i nodi dathliadau "Blwyddyn Treftadaeth" yr Ynys ym 1986 ac mae'n dilyn yr arfordir yn gyffredinol, gan fynd trwy dir sy'n amrywio o draethau graean yn yr Ayres i fryniau a chlogwyni dros 430m o uchder.

Mae'r llwybr yn cynnwys yr adrannau canlynol:
 Doolish i Castletown, gan gynnwys penrhyn Langness 19.75 milltir (31.78 km)
 Castletown i Port St Mary, 6 milltir (9.7 km)
 Port St Mary i Port Erin, 7 milltir (11 km)
 Port Erin i Peel, 15 milltir (24 km) (gellir byrhau'r rhan hon trwy adael Bradda Head a'r Niarbyl allan)
 Peel i Kirk Michael, 7.5 milltir (12 km)
 Kirk Michael i Jurby, 7 milltir (11 km)
 Jurby i Point of Ayre, 8.5 milltir (14 km)
 Point of Ayre  i Ramsey, 7.5 milltir (12.1 km)
 Ramsey i Machold, 5 milltir (8 km)
 Maughold i Laxey, 8 milltir (13 km)
 Laxey i Douglas, 10 milltir (16 km)

Dywedir bod y llwybr 95 milltir yn cymryd pum diwrnod i'w chwblhau, gyda dewis o lety cyfagos ar gael trwy gydol o siwrnau.

Yr Amser Cyflymaf Hysbys (FKT) ar gyfer y Raad ny Foillan yw 21 awr, 21 munud a 25 eiliad, wedi'i osod gan Orran Smith (hunangynhaliol) ym mis Hydref 2020.

Planhigion a bywyd gwyll
Mae'n bosibl y bydd y rhannau arfordirol yn darparu ar gyfer gweld adar y môr fel gwylanod coesddu, adar drycin Manaw, palod, gwylogod a gwylanod ynghyd â morloi llwyd, ac mewn mannau tua'r tir y defaid Manx Loaghtan prin ar ardaloedd a warchodir gan Dreftadaeth Genedlaethol Manaw.

Oriel

Gweler hefyd
 Llwybr Arfordir Cymru

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan Llywodraeth Ynys Manaw ar y Llwybr
 Fideo Isle of Man 100 Mile Hike
 Gwefan Llywodraeth Ynys Manaw
 Gwfan VisitIsleOfMan
 Grŵp Manx Footpath Conservation 

Categori:Ynys Manaw
Categori:Llwybrau