Giorgia Meloni

Gwleidydd o'r Eidal yw Giorgia Meloni (; ganed 15 Ionawr 1977) a wasanaetha yn Brif Weinidog yr Eidal ers 22 Hydref 2022, y fenyw gyntaf yn bennaeth ar lywodraeth yr Eidal yn hanes y wlad. Crispian Balmer ac Angelo Amante, "Right-wing Meloni sworn in as Italy's first woman prime minister", Reuters (22 Hydref 2022). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 22 Hydref 2022. Hi yw arweinydd ac un o sefydlwyr y blaid Fratelli d'Italia (Brodyr yr Eidal; FdI), a chanddi ideoleg geidwadol-genedlaetholgar a phoblyddol.

Ganed hi yn Rhufain, prifddinas yr Eidal, i deulu dosbarth-gweithiol. Yn ei harddegau, ym 1992, ymaelododd â Ffrynt Ieuenctid y Movimento Sociale Italiano (Mudiad Cymdeithasol Eidalaidd; MSI), y brif blaid neo-ffasgaidd yn yr hanner can mlynedd ers sefydlu Gweriniaeth yr Eidal. Wedi i'r MSI drawsnewid yn blaid ôl-ffasgaidd, ar ffurf yr Alleanza Nazionale (Cynghrair Genedlaethol; AN) ym 1995, daeth Meloni yn arweinydd cenedlaethol yr adain fyfyrwyr. Etholwyd hi yn gynghorydd yn Nhalaith Rhufain ym 1998, ac wedi diwedd ei thymor yn 2002 fe'i penodwyd yn llywydd adain ieuenctid yr AN.

Etholwyd Meloni i Siambr y Dirprwyon am y tro cyntaf yn 2006. Fe'i penodwyd yn Weinidog Ieuenctid ym mhedwerydd cabinet y Prif Weinidog Silvio Berlusconi yn 2008, a daliai'r swydd honno nes 2011. Daeth yr AN i ben yn 2009, pan gyfunodd â Forza Italia (Yr Eidal Ymlaen, FI), plaid Berlusconi, i ffurfio Il Popolo della Libertà (Y Bobl Ryddid; PdL).

Sefydlwyd Fratelli d'Italia gan Giorgia Meloni, Ignazio La Russa, a Guido Crosetto yn 2012, gan ymrannu oddi ar PdL. Penodwyd Meloni yn llywydd y blaid yn 2014. Ymgyrchodd yn etholiad Senedd Ewrop yn 2014 ac etholiad dinesig Rhufain yn 2016, ond heb ennill. Yn sgil etholiad cyffredinol 2018, arweiniodd Meloni FdI drwy gydol y 18fed ddeddfwrfa, o Fawrth 2018 i Hydref 2022, yn wrthblaid i lywodraeth glymblaid Giuseppe Conte a llywodraeth undod cenedlaethol Mario Draghi.

Wedi cwymp llywodraeth Draghi yng Ngorffennaf 2022, cynhaliwyd etholiad cyffredinol ym Medi, ac enillodd y glymblaid ganol-dde—gan gynnwys FdI—fwyafrif llwyr o'r seddi yn y senedd. FdI oedd y blaid unigol a enillodd y gyfran fwyaf o'r bleidlais boblogaidd (26 y cant) ac felly, yn ôl cytundeb a wnaed cyn yr etholiad, enwebwyd Meloni i fod yn brif weinidog, gyda chefnogaeth yr holl glymblaid. Paul Kirby, "Giorgia Meloni: Italy's far-right wins election and vows to govern for all", BBC (26 Medi 2022). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 26 Ionawr 2023.

 Cyfeiriadau 

Categori:Cenedlaetholwyr Eidalaidd
Categori:Genedigaethau 1977
Categori:Gwleidyddion benywaidd yr 21ain ganrif o'r Eidal
Categori:Pobl a aned yn Rhufain
Categori:Prif Weinidogion yr Eidal