Iestyn Hughes

Ffotograffydd ac archifydd o Gymro yw Iestyn Hughes (ganwyd 18 Tachwedd 1955).

Bywgraffiad
Ganwyd Richard Iestyn Hughes ym Mangor ac fe'i magwyd ger Biwmares ar Ynys Môn. Aeth i Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth.

Bu'n gweithio yn y Llyfrgell Genedlaethol, Aberystwyth am 35 mlynedd. Cychwynodd ei yrfa yn yr Adran Llyfrau gyda’r casgliadau Celtaidd. Ei swydd oedd cychwyn ar 'awtomeiddio' gwaith y sefydliad gyda thechnoleg gyfrifiadurol. Symudodd wedyn i'r hen Adran Darluniau a Mapiau yn gweithio gyda ffotograffau a deunydd clyweledol, yn ogystal â swydd weinyddol yn datblygu dull newydd o gynllunio corfforaethol a strategol. Yn ei ddegawd olaf bu'n gyfrifol am sefydlu a rhedeg Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru, a gychwynnodd yn 2001. Cafodd y cyfle i ymddeol yn gynnar a gadawodd y Llyfrgell yn Mawrth 2011.

Un o'i brif ddiddordebau yw ffotograffiaeth. Yn ystod ei yrfa ysgrifennodd raglen gyfrifiadurol i ganiatáu catalogio casgliad ffotograffau enfawr Geoff Charles. Wedi ymddeol cafodd gynigion gan weisg lleol ac arweiniodd hyn at waith fel ymchwilydd a ffotograffydd hunangyflogedig. Mae ei waith wedi ymddangos mewn nifer o gylchgronau a llyfrau Cymraeg. Mae llawer o'i luniau wedi eu trwyddedu i lyfrgell luniau a thrwy hynny wedi ymddangos mewn nifer o gyhoeddiadau a phapurau newydd. Mae wedi cyhoeddi dau lyfr ei hun sy'n gasgliadau o luniau - Ceredigion - Wrth fy Nhraed a Tywydd Mawr - Mewn Lluniau.

Yn 2014, enillodd Llun y Flwyddyn yng Ngŵyl Golwg, am ei lun o 'Gantre’r Gwaelod', y goedwig hynafol sy'n ymddangos o’r môr rhwng Borth ac Ynyslas.

 Beirniad cenedlaethol 
Mae Richard Iestyn Hughes wedi beirniadu nifer o gystadlaethau Wicimedia, ar lefel Cymru, dros y blynyddoedd gan gynnwys Wici Henebion a Wici'r Holl Ddaear.

Bywyd personol
Mae'n byw yn Bow Street, yn briod â'r golygydd, Marian Beech, ac mae ganddynt ddau o blant, Seiriol sy'n gweithio ym maes teledu, a Sara Huws, archifydd ac awdur.

Llyfryddiaeth
 D. C. Harries - Casgliad o Ffotograffau (golygydd, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 1996, ISBN 9780907158974)
 Wales of One Hundred Years Ago (gyda Paul O'Leary, Sutton Publishing, 1999, ISBN 9780750917131)
 Tywydd Mawr - Mewn Lluniau (Y Lolfa, 2016, ISBN 9781784613495)
 Ceredigion - Wrth fy Nhraed (Gwasg Gomer, 2016, ISBN 9781848517516)
 Cylchoedd (ffotograffau, Gwasg y Bwthyn, 2020, ISBN 9781912173426)
 Rhwng Teifi, Dyfi a'r Don (ffotograffau, Cyhoeddiadau Barddas, 2021, ISBN 9781911584353)

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan Atgof 

Categori:Genedigaethau 1955
Categori:Awduron llyfrau ffeithiol Cymraeg o Gymru
Categori:Awduron llyfrau ffeithiol Saesneg o Gymru
Categori:Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Aberystwyth
Categori:Ffotograffwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Ffotograffwyr yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llenorion ffeithiol yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Llenorion ffeithiol yr 21ain ganrif o Gymru
Categori:Llyfrgellwyr o Gymru
Categori:Pobl a aned ym Mangor
Categori:Pobl o Ynys Môn