Wyn Lewis Williams

Mae Syr Wyn Lewis Williams, CCDC (ganwyd 31 Mawrth 1951) yn farnwr o Gymru a wasanaethodd fel Llywydd y Tribiwnlysoedd Cymreig hyd 2023. Roedd wedi bod yn farnwr yr Uchel Lys o 2007 hyd ei ymddeoliad ar 10 Chwefror 2017.

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganed Wyn Lewis Williams yn Glynrhedynog, y Rhondda yn blentyn i Ronald a Nellie Williams. Addysgwyd ef yn ysgol gramadeg sirol y Rhondda, Coleg Corpus Christi, Rhydychen, ac Ysgol y Gyfraith Ysbytai'r Brawdlys yn Llundain. 

 Gyrfa gyfreithiol 
Galwyd Williams i'r bar yn y Deml Fewnol ym 1974 a'i ddyrchafu'n feinciwr yn 2007 . Bu’n ymarfer y gyfraith yng Nghaerdydd o 1974 i 1988 ac yn Llundain o 1988 i 2004. Daeth yn Gwnsler y Frenhines ym 1992, a gwasanaethodd fel cofnodwr Llys y Goron hyd iddo gael ei benodi’n farnwr Siawnsri arbenigol i Gymru yn 2004. Ar 11 Ionawr 2007, penodwyd Williams yn farnwr Uchel Lys,  gan gael ei urddo'n farchog yn ôl y drefn arferol, a'i benodi i Adran Mainc y Frenhines. Gwasanaethodd fel barnwr llywyddol ar gyfer Cylchdaith Cymru ac fel Dirprwy Gadeirydd y Comisiwn Ffiniau i Gymru.

Fe'i penodwyd yn llywydd tribiwnlysoedd Cymru ym mis Rhagfyr 2017.  Bu'n aelod o’r Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru rhwng 2017 a 2019.

Ym mis Chwefror 2022 dechreuodd gadeirio'r Ymchwiliad Statudol i sgandal Swyddfa'r Post Prydeinig, gyda'r dystiolaeth yn parhau hyd at ddiwedd 2024. Cyhoeddodd rhan gyntaf yr adroddiad - yn canolbwyntio ar y broses o dalu iawndal ac effaith ddynol y sgandal - ar 8 Gorffennaf 2025.

 Gweithgareddau eraill 
Mae'n weithgar mewn sawl sefydliad, yn llywydd Côr Meibion Pendyrus, ac mae ganddo gysylltiad agos â Chlwb Rygbi Pendyrus, y clwb rygbi undeb y bu'n chwarae iddo pan oedd yn ifanc. Ymhelaethwyd ar ei gysylltiad â rygbi yn 2012 pan gafodd ei benodi’n gadeirydd annibynnol di-dâl y Bwrdd Gêm Ranbarthol Broffesiynol, sefydliad a sefydlwyd gan Undeb Rygbi Cymru i ailstrwythuro’r gamp yng Nghymru.

Mae'n Gymrawd etholedig o Gymdeithas Ddysgedig Cymru.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1951
Categori:Cymrodyr y Gymdeithas Ddysgedig Cymru
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Corpus Christi, Rhydychen
Categori:Barnwyr o Gymru
Categori:Cyfreithwyr o Gymru