Gefail

Yr efail (gefail) yw gweithdy’r gof, lle bydd haearn (neu fetel arall) yn cael ei gynhesu er mwyn ei wneud yn haws ei weithio neu ei drin. Ar ôl bod yn y tân i boethi am gyfnod, bydd yr haearn yn cael ei drosglwyddo i'r einion fel arfer, i gael ei forthwylio neu ei siapio mewn rhyw ffordd. Hyd at y bedwaredd ganrif ar bymtheg, roedd yr efail yn lle hollbwysig i gael offer neu i fynd i bedoli ceffylau, a byddai efail yn y rhan fwyaf o bentrefi ac ar eu pennau eu hunain hefyd ar ochr y ffyrdd prysuraf. Mae adlais o hynny yn yr enwau llefydd niferus sy'n cynnwys yr elfen 'efail', lle mae pentref cyfan wedi tyfu o gwmpas efail yn y gorffennol, gan gynnwys Efail-wen, Efail Isaf, Efail-fach ac Efailnewydd.

Cyfeiriadau

Categori:Crefftwyr
Categori:Haearn
Categori:Metelwaith