Joan Beaufort

Roedd Joan Beaufort (c. 1404 –15 Gorffennaf 1445) yn frenhines yr Alban o 1424 hyd 1437 fel gwraig i Iago I, brenin yr Alban. Yn ystod rhan o leiafrif ei mab Iago II, brenin yr Alban, gwasanaethodd hi fel rhaglyw yr Alban.

Roedd Joan Beaufort yn ferch i John Beaufort, Iarll 1af Gwlad yr Haf, a'i wraig Margaret Holland. Roedd John Beaufort yn fab i John o Gaunt a'i feistres (a thrydedd wraig yn ddiweddarach) Katherine Swynford. Roedd Margaret Holland yn wyres i Joan o Gaint, Tywysoges Cymru, o'i phriodas â Thomas Holland.

Cyfarfu Joan Beaufort â James pan oedd yn wystl yn Lloegr yn ystod teyrnasiad Harri V, brenin LloegrHarri V  Efallai roedd hi'n ysbrydoliaeth ar gyfer cerdd hir enwog y Brenin Iago, The Kingis Quair.

Ar 12 Chwefror 1424, priododd Joan Beaufort â’r Brenin Iago yn Eglwys y Santes Fair Overie yn Southwark, Llundain. Aeth gyda'i gŵr i'r Alban, a choronwyd hi gyda fe yn Abaty Scone Scone Abbey.

Roedd gan y cwpl brenhinol wyth o blant, gan gynnwys y dyfodol Iago II, a Margaret o'r Alban, priod Louis XI, brenin Ffrainc. 

Cafodd Iago I ei lofruddio yn Perth ar 21 Chwefror 1437. Ym mis Gorffennaf 1439, priododd Joan â James Stewart, Marchog Du Lorne, ar ôl cael gollyngiad Pab. Bu hi dan warchae yng Nghastell Dunbar gan Iarll Douglas pan fu farw ar 15 Gorffennaf 1445. Claddwyd hi yn y Priordy Carthusian , Perth. 

 Cyfeiriadau 

Categori:Brenhinoedd a breninesau'r Alban
Categori:Genedigaethau 1404
Categori:Marwolaethau 1445