Cymeriadau (T. Gwynn Jones)

Mae Cymeriadau yn gyfrol gan T Gwynn Jones a gyhoeddwyd gan gwmni Hughes a'i fab Wrecsam ym 1933. Mae'r gyfrol yn cynnwys 13 o ysgrifau o atgofion yr awdur am bobl yr oedd yn eu hadnabod neu a gyfarfu yn ystod ei fywyd. Mae deg o'r ysgrifau yn ymdrin â dynion oedd yn Gymry amlwg yn eu dydd. Mae'r tair pennod olaf yn trafod pobl nad oedd yr awdur yn eu hadnabod yn dda, ond a chafodd dylanwad arno yn ystod y cyfnod byr y bu yn eu cwmni.

 Cynnwys 
Dydy'r erthyglau ddim yn rhai bywgraffiadol, nac yn gofiannau cyflawn, yn hytrach maent yn cynnwys argraffiadau Gwynn Jones am gymeriad a phersonoliaeth y gwrthrychau a natur ei berthynas ef a hwy.

Y bobl sydd yn cael eu cofio yw :

Syr Edward Anwyl, (1866-1914) ysgolhaig, awdur ac ieithydd 

Thomas Francis Roberts (1860 - 1919), ail brifathro Coleg y Brifysgol, Aberystwyth 

Dic Tryfan (Richard Hughes Williams 1878–1919), newyddiadur ac awdur straeon byrion.



Syr Henry Jones, (1852--1922) ddarlithydd mewn athroniaeth ym mhrifysgol Aberystwyth ac yn athro athroniaeth ym mhrifysgolion Bangor a St Andrews.

John Humphrey Davies, (1871-1926) cyfreithiwr, ysgolhaig a chasglwr llyfrau a llawysgrifau.

David Williams, (1877 - 1927) gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac athro coleg yn Nhrefeca, Aberystwyth a'r Bala.

Alafon (Owen Griffith Owen 1847-1916) Gweinidog a bardd

John Morris-Jones (1864–1929) ysgolhaig, bardd, academydd, safonwr orgraff y Gymraeg.

Richard Ellis (1865 - 1928), hanesydd Cymry Rhydychen, llyfrgellydd a llyfryddwr

Daniel Rees, (1855 - 1931), newyddiadurwr, cyfieithydd gwaith Dante i'r Gymraeg ac ystadegydd 

Mae tair pennod olaf y llyfr yn ymwneud â phobl di enw sef:

Y Ffilosoffydd-sef hen ffermwr oedd a barn am doriad y Rhyfel Byd Cyntaf a wnaeth i'r awdur credu bod priodoledd yr hen ffilosoffwyr Groeg a Rhufeinig yn dal i fodoli ymysg Cymry cefn gwlad.

Y Chwildroadwr-Ym 1905, treuliodd T Gwynn Jones cyfnod yn yr Aifft i geisio adfer ei iechyd wedi cael pwl o'r diciâu. Mae'r ysgrif yn ymdrin â dau o'i gyd gleifion Almaenwr a Rwsiad yn trafod y ddrama "Le Temple Enseveli, gan Maurice Maeterlinck sy'n ymwneud â phechod a maddeuant. Mae'r Rwsiad yn cyfaddef iddo ladd dyn (mae teitl y bennod a'r cyfnod yn awgrymu fel rhan o Wrthryfel Rwsia 1905, ond nid yw'n cael ei nodi'n benodol yn yr ysgrif) mae'r tri yn trafod os oes modd iddo gael maddeuant, yn ôl ffynnon mesur Maeterlinck:

Gwas-Hanes mab i ffermwr go llewyrchus a syrthiodd i lawr y graddau cymdeithasol i ddyfod yn un oedd yn llafurio ar ran eraill, yn hytrach nag at ei lesiant ei hun

 Oriel 

Cyfeiriadau

Categori:Llyfrau Cymreig 1933
Categori:T. Gwynn Jones
Categori:Ysgrifau Cymraeg
Categori:Llyfrau ar Wicidestun