Institut Ramon Llull

Mae Institut Ramon Llull hefyd ILL (Cymraeg: Sefydliad Ramon Llull) yn gonsortiwm sy'n cynnwys y Generalitat de Catalunya (Llywodraeth Catalwnia), y Govern de les Illes Balears (Llywodraeth yr Ynysoedd Balearig) a'r Ajuntament de Barcelona (Cyngor Dinas Barcelona). Ei ddiben yw hyrwyddo a lledaenu iaith a diwylliant Catalaneg dramor yn ei holl ffurfiau mynegiant. I wneud hyn, mae'r Institut Ramon Llull yn cefnogi cysylltiadau allanol o fewn cwmpas diwylliannol ei aelod sefydliadau. Sefydlwyd yn 2002. Enwyd y Sefydliad er anrhydedd i Ramon Llull, athronydd ac awdur o Ynys Mallorca yn y Gatalaneg o'r 13g-14g.

Hanes
Creodd y Generalitat de Catalunya a Cymuned Ymreolaethol y Balearig Institut Ramon Llull (IRL) trwy gytundeb a lofnodwyd ar 5 Ebrill 2002, a gyhoeddwyd ym Mhenderfyniad PRE/1128/2002, dyddiedig 30 Ebrill. Yr amcan oedd creu mecanwaith ar gyfer hyrwyddo’r iaith Gatalaneg, y diwylliant y mae’n ei fynegi a phob cynhyrchiad diwylliannol arall (nid yn unig yn ieithyddol) o Gatalwnia a’r Ynysoedd Balearaidd. Mae hefyd yn fecanwaith ar gyfer atgyfnerthu a chryfhau cysylltiadau rhwng y gwahanol diriogaethau sy'n rhannu'r iaith Gatalaneg. Mae gan yr IRL statws cyfreithiol consortiwm sy'n cynnwys y ddwy weinyddiaeth gyhoeddus a grybwyllwyd uchod. Cyhoeddodd llywodraeth y Wladwriaeth y byddai'n darparu cefnogaeth trwy'r Instituto Cervantes. Crëwyd bwrdd yr IRL ar 3 Mehefin 2002 ac roedd yn cynnwys y 21 deallusol a ganlyn yn cynrychioli iaith, celfyddydau a diwylliant Catalwnia.

Heriau
Ar ôl buddugoliaeth Partido Popular ceidwadol asgell dde yn yr etholiadau seneddol rhanbarthol yn yr Ynysoedd Balearig ym mis Mawrth 2003, tynnodd llywodraeth ranbarthol yr Ynysoedd yn ôl o ymwneud â'r athrofa yn 2004. Ar ôl etholiadau 2015 a disodli'r pro-Llywodraeth Sbaen, ymunodd yr Ynysoedd Balearig yn ôl â'r IRL eto yn. Yn 2008, sefydlwyd Institut Fundació Ramon Llull fel noddwr newydd. Y rhanddeiliaid yw; Lywodraeth Catalwnia, Cyngor Dinas Barcelona, ​​Llywodraeth Andorra, Cyngor Dinas L'Alguer/Alghero (tref Gatalaneg ar ynys Sardinia) a Chyngor y Département Pyrénées-Orientales (ardal Gatalaneg o fewn gwladwriaeth Ffrainc a chlymblaid o fwrdeistrefi o gymuned ymreolaethol València (sydd yn diriogaeth Gatalaneg ei hiaith, er y gelwid yr iaith Gatalaneg yno yn 'Valencian' gan gefnogwyr Sbaenaidd). Mae pencadlys Fundació Ramon Llull yn Andorra (nid gwladwriaeth Sbaen na Ffrainc).

Swyddfeydd
Mae gan yr IRL swyddfeydd yn ninansoedd Berlin, Llundain, Paris ac Efrog Newydd.

Sefydliadau hyrwyddo iaith a diwylliant ryngwladol eraill
Mae Institut Ramon Llull yn debyg i sawl sefydliad gan genedl wladwriaethau eraill er mwyn hyrwyddo diwylliant, iaith a buddion eu gwledydd. Y Basgwyr (gydag Etxepare Euskal Institutua ) a'r Catalaniaid (gyda Institut Ramon Llull) yw'r unig ddau genedl ddi-wladwriaeth sydd â sefydliad mor soffistigedig a strategol. Hyd yma, nid yw Cymru wedi gweld yn dda i sefydlu asiantaeth debyg.

Gweler hefyd
 Rhestr o sefydliadau hyrwyddo iaith a diwylliant ryngwladol

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan swyddogol
 Sianel Institut Ramon Llull ar Youtube

Categori:Catalaneg
Categori:Catalwnia
Categori:Sefydliadau 2002
Categori:Sefydliadau rhyngwladol