Delta Niger

Rhanbarth daearyddol ac ecolegol yn ne Nigeria yw Delta Niger a leolir o amgylch aberdiroedd Afon Niger, prif afon Gorllewin Affrica, wrth iddi lifo i Gwlff Gini yng Nghefnfor yr Iwerydd. Hwn ydy un o'r deltâu mwyaf yn y byd. a chanddo arwynebedd o .Toyin Falola, Ann Genova a Matthew M. Heaton, Historical Dictionary of Nigeria, ail argraffiad (Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield, 2018), t. 283. Mae'n cwmpasu naw o daleithiau Nigeria: chwe thalaith ym mharth y De De (Akwa Ibom, Bayelsa, Cross River, Delta, Edo, a Rivers), taleithiau Abia ac Imo ym mharth y De Ddwyrain, a Thalaith Ondo ym mharth y De Orllewin. Mae'r delta yn ymestyn rhyw  o'r de i'r gogledd, o aberoedd Niger hyd at y fan mae'n cydlifo â'i phrif isafon, Benue, ger dinas Lokoja.

Ardal eang o wlyptiroedd trofannol ydy Delta Niger, a nodweddir gan rwydwaith cymhleth o nentydd, cilfachau, ynysoedd bychain, a gwernydd mangrof. Mae'n hynod o fioamrywiol ac yn meddu ar nifer o adnoddau naturiol, gan gynnwys gwaddodion olew a nwy. Mae'r rhanbarth yn gartref i uwch na 30 miliwn o bobl o ryw 40 o grwpiau ethnig, gan gynnwys yr Ogoni, yr Ijaw, yr Urhobo, a'r Itsekiri.

Mae'r rhanbarth o bwysigrwydd economaidd a daearwleidyddol mawr. Yn y 1990au cychwynnodd tensiynau rhwng trigolion yr ardal a'r cwmnïau olew amlwladol, a gyhuddwyd o gamdrin ac ymelwa ar y bobl leol. Cychwynnodd rhyfel yn Nelta Niger yn 2003 gyda milisiâu lleol ac ymwahanwyr ethnig yn brwydro'n erbyn y lluoedd arfog a'r llywodraethau ffederal a thaleithiol, ac hefyd troseddwyr cyfundrefnol, môr-ladron, a banditiaid yn ymuno â'r ffrae.

 Cyfeiriadau 

Categori:Afon Niger
Niger
Categori:Ecoranbarthau Affrica
Categori:Rhanbarthau Nigeria