1867 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1867 i Gymru a'i phobl .

 Deiliaid 
 Tywysog Cymru — Albert Edward
 Tywysoges Cymru — Alexandra

 Digwyddiadau 
bawd|Pier y Rhyl
 3 Mehefin— Agor Rheilffordd Ganolog Ynys Môn i draffig teithwyr yn cysylltu Amlwch â’r rhwydwaith rheilffordd am y tro cyntaf. 
 19 Awst —Pier Victoria yn y Rhyl , a adeiladwyd ar gost o £23,000, yn agor i’r cyhoedd. 
 2 Medi— Rheilffordd Sir Gaernarfon yn agor drwyddi draw, gan gysylltu Caernarfon a Phorthmadog . 
 10 Hydref — Pont Abermaw ar draws aber y Fawddach yn agor i draffig rheilffordd, gan gysylltu Abermaw â’r rhwydwaith rheilffordd am y tro cyntaf. 
 27 Hydref - Llong hwylio, Iarll Caer , yn cael ei dryllio oddi ar Rosneigr , Ynys Môn , gan golli 14 o fywydau.
 8 Tachwedd - Lladdwyd 178 o lowyr mewn damwain yng Nglofa Ferndale , Rhondda .
 dyddiad anhysbys
 Cynhalwyd y Gyngres Geltaidd yn Sant-Briegc yn Llydaw .
 Cloddio'r carneddau o'r Oes Efydd ar Fryn Llanmadog a chofnodir y darganfyddiadau.

Y Celfyddydau

 Gwobrau 
bawd|Gwalchmai, Bardd y Gadair 1867
 Enillwyd cadair yr Eisteddfod Genedlaethol gan Richard Parry (Gwalchmai)

 Llyfrau newydd 

 Rhoda Broughton – Cometh Up as a Flower
 Jabez Edmund Jenkins – Egin Awen, yn cynnwys awdlau, cywyddaupryddestau, caniadau, englynion, pennillion, &c.
 Charles Octavius Swinnerton Morgan - Penhow Castle
 William Thomas (Islwyn) – Caniadau
 Alfred Russel Wallace – The Malay Archipelago
 Charles Wilkins – The History of Merthyr Tydfil

 Cerddoriaeth 
David Roberts (Alawydd) – Llyfr y Psalmau

 Genedigaethau 
bawd|Owen Glynne Jones
 10 Mawrth — William Llewelyn Williams, aelod seneddol, cyfreithiwr, ac awdur (m 1922)WILLIAMS, WILLIAM LLEWELYN (1867 - 1922), aelod seneddol, cyfreithiwr, ac awdur. Y Bywgraffiadur Cymreig. 
 10 Mawrth — William James Thomas, barwnig, perchen glofeydd a noddwr sefydliadau iechydol (m 1945)THOMAS, Syr WILLIAM JAMES (1867 - 1945), barwnig, perchen glofeydd a noddwr sefydliadau iechydol. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 2 Mai — Eliseus Williams (Eifion Wyn), bardd (m 1926)WILLIAMS, ELISEUS ('Eifion Wyn '; 1867 - 1926), bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 12 Mai — Frank Brangwyn, arlunydd (m 1956)BRANGWYN, Syr FRANK FRANCOIS GUILLAUME (1867 - 1956), arlunydd. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 15 Mai — Henry Stuart-Jones, ysgolhaig clasurol a geiriadurwr (m 1939)JONES, Syr HENRY STUART (1867 - 1939), ysgolhaig clasurol a geiriadurwr. Y Bywgraffiadur Cymreig
 21 Mai — John Thomas Job, Bardd (m 1948)JOB, JOHN THOMAS (1867 - 1938); gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, emynydd, a bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 29 Medi — John Richard Williams (J.R. Tryfanwy), bardd (m 1924)WILLIAMS, JOHN RICHARD ('J.R. Tryfanwy '; 1867 - 1924), bardd. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 4 Hydref — Alice Matilda Langland Williams, awdur a Cheltgarwraig (m 1950)WILLIAMS, ALICE MATILDA LANGLAND (1867-1950), neu Alys Mallt, ond yn fwy adnabyddus fel y Fonesig Mallt Williams awdur a Cheltgarwraig. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 1 Tachwedd — David Gwynfryn Jones, gweinidog (EF) (m 1954)JONES, DAVID GWYNFRYN (1867 - 1954), gweinidog (EF). Y Bywgraffiadur Cymreig.
 2 Tachwedd — Owen Glynne Jones, mynyddwr ac athro ysgol (m 1899)ONES, OWEN GLYNNE (1867 - 1899), mynyddwr ac athro ysgol. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 28 Tachwedd — James Atkin, Barwn Atkin, barnwr (m 1944)ATKIN, JAMES RICHARD, Barwn Atkin, (1867 - 1944) barnwr. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 23 Tachwedd —Thomas Mordaf Pierce, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur (m 1919)PIERCE, THOMAS MORDAF (1867? - 1919), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur. Y Bywgraffiadur Cymreig
 4 Rhagfyr — Thomas Llechid Jones, offeiriad, llenor, a llyfryddwr (m 1946) JONES, THOMAS LLECHID (1867 - 1946), offeiriad, llenor, a llyfryddwr. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 13 Rhagfyr —Humphrey Jones,(Bryfdir) bardd ac arweinydd eisteddfodau (m 1947)JONES, HUMPHREY ('Bryfdir '; 1867 - 1947), bardd ac arweinydd eisteddfodau. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 Dyddiad ansicr
 Mia Arnesby Brown, arlunydd (m 1931)BROWN, MIA ARNESBY (1867 - 1931), paentiwr. Y Bywgraffiadur Cymreig. 
 Owen John Owen, argraffydd, arweinydd a chyhoeddwr (m 1960)OWEN, OWEN JOHN (' John Owen y Fenni '; 1867 - 1960), argraffydd a chyhoeddwr, arweinydd corawl ac arweinydd eisteddfodol.
 Owen Madoc Roberts, gweinidog (EF) (m 1948)ROBERTS, OWEN MADOC (1867 - 1948), gweinidog (EF). Y Bywgraffiadur Cymreig.

 Marwolaethau 
bawd|Yr Hen Olygydd
 15 Chwefror—Walter Coffin , diwydiannwr, 82 COFFIN, WALTER (1784 - 1867), arloesydd glofeydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. 
 18 Chwefror— Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled), bardd, 48 ROBERTS, EDWARD ('Iorwerth Glan Aled '; 1819 - 1867), bardd a llenor. Y Bywgraffiadur Cymreig
 27 April —Benjamin Hall, Barwn 1af Llanofer, gwleidydd 64HALL, BENJAMIN (1802 - 1867), Arglwydd Llanover. Y Bywgraffiadur Cymreig
 26 Mai – Thomas Phillips , gwleidydd a dyn busnes, 65/66 PHILLIPS, Syr THOMAS (1801 - 1867), bargyfreithiwr ac awdur. Y Bywgraffiadur Cymreig
 4 Awst — William Crawshay II, diwydiannwr, 79CRAWSHAY (TEULU), Cyfarthfa, Sir Forgannwg. Y Bywgraffiadur Cymreig
 9 Medi — John Propert , meddyg, 74 PROPERT, JOHN (1793 - 1867), meddyg, sylfaenydd y Medical Benevolent College, Epsom. Y Bywgraffiadur Cymreig
 12 Medi —Robert Fulke Greville , tirfeddiannwr a gwleidydd, 67 GREVILLE, CHARLES FRANCIS (1749-1809), sylfaenydd tref Milford, sir Benfro. Y Bywgraffiadur Cymreig.
 9 Hydref—John Phillips, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a phrifathro cyntaf Coleg Normal BangorPHILLIPS, JOHN (1810 - 1867), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a phrifathro cyntaf Coleg Normal Bangor. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 24 Hyd 2022,
 16 Tachwedd - Thomas Aubrey  gweinidog Wesleaidd Thomas Aubrey - Y Bywgraffiadur Cymreig, 59 
 1 Rhagfyr — William Thomas , Gwarcheidwad brodorion cynhenid Awstralia , 74 'Thomas, William (1793–1867)', Australian Dictionary of Biography, National Centre of Biography, Australian National University
 5 Rhagfyr—Cadwaladr Jones (Yr Hen Olygydd), gweinidog gyda'r Annibynwyr a golygydd Y Dysgedydd (84) JONES, CADWALADR (1783 - 1867), gweinidog gyda'r Annibynwyr a golygydd cyntaf Y Dysgedydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 24 Hyd 2022

 Cyfeiriadau 


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru