Derwen aur

Quercus cypria Jaub. & Spach
Category:Articles with 'species' microformats

Rhywogaeth o dderw bytholwyrdd yng Nghyprus yw Quercus alnifolia, a adwaenir yn gyffredin fel y dderwen aur . Mae ei enw Saesneg cyffredin yn cyfeirio at arwyneb isaf lliw euraidd ei ddail. Mae Quercus alnifolia yn perthyn i fflora endemig yr ynys ac mae wedi'i chyfyngu i ardal ddaearegol igneaidd Mynyddoedd Troodos . Ym mis Chwefror 2006, dewisodd senedd Cyprus y dderwen aur i fod yn goeden genedlaethol y wlad. 

 Disgrifiad 
Mae'r dderwen aur yn lwyn bytholwyrdd canghennog neu goeden fechan hyd at 10 medr o uchder. Oherwydd ei maint byr (mewn perthynas â derw eraill) cyfeirir ati weithiau fel y gor-dderwen . 

Mae ei dail yn syml, o wyffurf i isgyfgrwn, 1.5-8cm o hyd, 1–7 cm o led, llyfn asgleiniog ar yr ochr uwch a manflewog ac euraidd neu frown trwchus oddi tano, gydag ymylon serraidd asennog dyrchafog. Mae'r deilgoesau yn gryf, 6-11mm blewog. Mae'r blodau'n unrywiol; melynwyrdd-wyrdd yw'r cathod gwryw sy'n ymledu neu'n glystyrau pendilio ar flaenau'r canghennau; mae'r blodau benywaidd yn geseiliol, unig neu mewn grwpiau o 2-3. Mae'r mes yn gul ac ar wyffurf neu is-silindraidd, fel arfer yn meinhau tuag at y gwaelod, 2–2.5 cm o hyd a 0.8–1.2 cm o led, gydag endocarp prennaidd a chibynnau gyda chennau adwyrol cryf. 

 Tacsonomeg 
chwith|bawd| Llwyn derw euraidd mewn ardal o goed pinwydd ger Karvounas, Mynyddoedd Troodos
Mae Quercus alnifolia yn perthyn i is-genws Cerris, adran <i id="mwNw">Ilex</i>, fel gyda llawer o rywogaethau derw bytholwyrdd Môr y Canoldir.  Disgrifiwyd croesrywiad achlysurol gyda derw kermes ( Quercus coccifera ). 

 Dosbarthiad a chynefin 
Mae Quercus alnifolia wedi'i gyfyngu i Troodos Massif, lle mae'n tyfu ar swbstrad daearegol igneaidd ar uchder o 400-1,800 medr .  Mae'n bodoli mewn cynefinoedd sych mewn cysylltiad â Pinus brutia neu'n ffurfio prysgwydd trwchus mewn cynefinoedd mesig, a nodweddir gan briddoedd coedwig dwfn. 

 Ecoleg 
Mae derw aur yn cynnig sefydlogrwydd pridd yn erbyn erydiad oherwydd ei allu i gytrefu llethrau caregog a chreigiog. Yn ei gynefin naturiol, Q. alnifolia yw'r rhywogaeth lydanddail bwysicaf sy'n ffurfio clystyrau pur neu gymysg, o fewn y coedwigoedd a ddominyddir gan gonifferau ( Pinus brutia, Pinus nigra ) yng Nghyprus.Mae clystyrau trwchus o Q. alnifolia mewn cynefinoedd mesic, yn addasu amodau lleithder y safle yn sylweddol ac yn ffurfio priddoedd coedwig gyda hwmws twym sy'n ffafrio bodolaeth rhywogaethau llysieuol sciophilous.

Fel aelodau eraill o'r genws derw, mae Q. alnifolia yn ffurfio cysylltiadau ectomicorhisol ag amrywiol ffyngau . Nododd astudiaeth ragarweiniol yn 2011 fod dros 80 o ffyngau mycorhisol yn gysylltiedig â'r dderwen aur; amcangyfrifir bod y cyfanswm, fodd bynnag, yn llawer uwch. Loizides, M. (2011). 

 Cadwraeth 
Mae derw euraidd yn cael ei warchod gan gyfraith coedwigaeth Cyprus, tra bod y math o gynefin "Prysgwydd a llystyfiant coedwig isel Quercus alnifolia (9390)" yn gynefin â blaenoriaeth yn Ewrop (cyfarwyddeb 92/43/EEC).  Mae ehangder coedwigoedd mawr o'r rhywogaeth wedi'u cynnig i'w cynnwys yn rhwydwaith ecolegol Natura 2000 yr Undeb Ewropeaidd.

 Cyfeiriadau 

Categori:Rhywogaethau o bryder lleiaf yn ôl Rhestr Goch yr IUCN