Sîn Roc Gymraeg

Term a fathwyd yn yr 1980au oedd Sîn Roc Gymraeg a ddaeth i ddisgrifio is-ddiwylliant cerddoriaeth roc a pop Cymraeg oedd hefyd yn cynnwys rhwydwaith o gyngerddau, ffansîns, a labeli cerddoriaeth. Arddelwyd sillafiad Gymraeg o'r gair Saesneg 'scene' i ddisgrifio'r diwylliant. 

Hanes
Gellir trafod â yw'r term yno i ddisgrifio is-ddiwylliant canu pop Cymraeg â ddechreuwyd gyda sefydlu grŵp Y Blew gan fyfyrwyr Prifysgol Aberystwyth yn 1967 ac yna'r grwpiau trydanol fel Edward H. Dafis, Brân, Hergest, Geraint Jarman a llu eraill a ddilynodd a sefydlu Recordiau Sain yn 1969. Dyna ddadansoddiad fideo ar hanes canu pop Cymraeg, SRG (Hanes y Sîn Roc Gymraeg) ar sianel Hansh yn 2021. Mae'r disgrifiad yma yn cynnwys pob genre gerddorol gyfoes, heblaw gwerin a chlasurol. Yn ddiddorol mae'r fideo yn bwydo fewn i'r ddadl os yw canu yn Gymraeg yn 'genre' gan ddweud "dydy 'Welsh' neu 'Cymraeg' ddim yn genre". Ceir eraill sy'n ystyried pob canu pop Cymraeg o'r Blew ymlaen yn rhan o'r Sîn Roc Gymraeg. Rhestrodd Dafydd Orritt artistiaid megis Endaf Emlyn, Caryl Parry Jones, Meic Stephens a Bryn Fôn fel rhan o'r SRG.

Geni'r term
Ymddengys i'r term Sîn Roc Gymraeg cael ei bathu yng nghanol yr 1980au gyda dyfodiad grŵpiau fel Yr Anhrefn, Y Cyrff, Datblygu a Tynal Tywyll a oedd yn cyd-fynd â ymchwydd mewn ffansîns a cherddoriaeth a alwyd yn 'tanddaearol' ar y pryd. Roedd yn wrthbwynt i'r grwpiau a'r caneuon a oedd yn cael eu (honedig) ffafrio a llwyfannu ar BBC Radio Cymru ac S4C. Un o hyrwyddwyr mwyaf y SRG fel cysyniad oedd Rhys Mwyn. Er nad oedd y term 'Sîn Roc Gymraeg' yn cael ei harddel yn yr 1980au cynnar roedd y syniad o fudiad a diwylliant roc Gymraeg yn gryf a bu sawl ton. Yn ôl Rhys Mwyn byddai'r sîn "wedi marw" yng nghanol yr 1980au oni bai i grwpiau fel Maffia Mr Huws chwarae 100 o gigs y flwyddyn a dod ag egni i'r sîn.

Gweler hefyd
 Eos - asiantaeth hawliau darlledu cerddoriaeth Gymraeg
 Pop Cymraeg

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Go Wir? SRG (Hanes y Sîn Roc Gymraeg) Sianel Youtube Hansh
 Ankstmusik - Y Sîn Roc Gymraeg 1985-1998 ar sianel Youtube Ffarout
 HyWelsh – Sîn Roc Gymraeg cân ddychan am y SRG, Welsh Whisperer a Hywel Pitts ar sianel Hansh
 Rural Vibrance, Millennial Vibe: Exploring Welsh-Speaking Youth Culture torsolwg Saesneg gan Daryl Leeworthy (2023)
 Posteri a Ffotos Pop Cymraeg ar wefan Casgliad y Werin Cymru
 Cloriau Recordiau Cymraeg ar wefan Flickr cyfrif Dafydd Tomos

Categori:Bandiau Cymraeg
Sîn Roc Gymraeg
Sîn Roc Gymraeg