Peter Hughes Griffiths

Gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur o Gymru oedd Peter Hughes Griffiths (6 Awst 1871 – 1 Ionawr 1937). Ganwyd yn Ffynnon Ynyd, Glan-y-fferi, Sir Gaerfyrddin, mab y Parch. John Griffiths ac Anna ei briod. Cafodd ei addysg ym Mharcyfelfed, Caerfyrddin, a bu mewn siop yn Aberpennar, Morgannwg. Dechreuodd bregethu yno a chafodd addysg bellach yn ysgol y Gwynfryn a Choleg Trefeca. Bu'n weinidog cynorthwyol yn eglwys Bresbyteraidd Saesneg Waterloo, Lerpwl, cyn ei ordeinio yn sasiwn Cwmbwrla, 1900. Bugeiliodd eglwys y Crug Glas, Abertawe, am ddwy flynedd; symudodd i Capel Charing Cross, Llundain, yn 1902, ac yno y bu weddill ei oes. Pregethai'n wreiddiol, a nodweddid ei weinidogaeth gan asbri ysbrydol.

Priodi
Priododd ddwywaith. Ei wraig gyntaf oedd Mary Howell o Ben-coed. Ei ail wraig oedd Annie Jane, gweddw T. E. Ellis, Aelod Seneddol Meirionnydd bu farw'n ifanc a disymwth iawn. Adnabu Annie Jane unai wrth ei chyfenw Ellis neu, yn amlach wrth cyfenw ei phriodas â Peter Hughes Griffiths.

Cynghrair y Cenhedloedd
Roedd Peter Hughes Griffiths yn gefnogwr pybyr o Cynghrair y Cenhedloedd a sefydlwyd yn dilyn galanst y Rhyfel Byd Cyntaf. 

Roedd ei wraig, Annie Jane Hughes Griffiths, hefyd yn weithgar iawn yn cefnogi Cynghrair y Cenhedloedd ac achos heddychiaeth yng Nghymru. Daeth yn ffigwr mwy adnabyddus yn y maes na'i gŵr. Bu iddi arwain dirpwyaeth Apêl Heddwch Menywod Cymru a gynhwysau deiseb o 390,000 o fenywod ar draws Cymru yn galw ar i'r Unol Daleithiau ymuno â Chynghrair y Cenhedloedd er mwyn arwain yn frwydr dros heddwch byd-eang. Yn ôl confensiwn yr oes, fe'i hadwaenir weithiau fel 'Mrs Peter Hughes Griffiths'.

Awdur
Ysgrifennodd lawer i'r cylchgronau Cymraeg, a cheir detholiad o'i ysgrifau yn Llais o Lundain 1912. Golygodd Gweithiau Gwilym Teilo (d.d.), ac ymddangosodd Cofiant W. E. Prytherch yn 1937, ar ôl ei farw.

Bu farw 1 Ionawr 1937, a'i gladdu ym mynwent Salem, Pen-coed.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Griffiths, Peter Hughes (1871 - 1937), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur ar wefan Y Bywgraffiadur Cymreig Arlein

Categori:Genedigaethau 1871
Categori:Marwolaethau 1937
Categori:Pregethwyr o Gymru
Categori:Ymgyrchwyr yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Ymgyrchwyr heddwch o Gymru