Coláiste Lurgan

Ysgol haf annibynnol yw Coláiste Lurgan ("Coleg Lurgan") sy'n cynnal cyrsiau trochi iaith Gwyddeleg tair wythnos ym mhentref Indreabhán, ym mro Gaeltacht Swydd Gaillimh, Conamara, yn Swydd Galway. Arwyddair y Coleg yw Gaeilge gan Eagla sef, "Gwyddeleg heb ofn".

Fel rhan o'u ffocws dan gyfarwyddyd myfyrwyr ar addysgu iaith, mae'r ysgol yn rhedeg TG Lurgan, menter i helpu myfyrwyr i gaffael geirfa trwy gynhyrchu cloriau o gerddoriaeth boblogaidd. Ffurfiwyd y grŵp pop, Seo Linn, yn dilyn llwyddiant rhai o'r cloriau hyn.

Trefniadaeth
Gellid cymharu Coláiste Lurgan i Wersyll yr Urdd Llangrannog neu Ganolfan Iaith Nant Gwrtheyrn. Fel y ddau ganolfan Gymraeg, fe'i lleolir mewn ardal hardd lle mae'r iaith yn iaith gymunedol a chynigir gwersi iaith a gweithgaredd hamdden, er, nid yw'r gweithgaredd hamdden mor greiddiol ag y mae yn Llangrannog. 

Mae'r myfyrwyr (sy'n cynnwys oedolion neu bobl ifanc) yn byw yn Lóisin Tithe ("llety preswyl", lle yma, teuluoedd lleol sy'n rhoi'r llety) am gyfnod eu cwrs tair wythnos gyda chyfartaledd o 11 o fyfyrwyr yn lletya gyda phob teulu. Nid yw'r Coleg yn gwneud elw a thra bod Mna Tí ("menyw y tŷ", h.y. perchennog y llety) yn cael rhywfaint o gymorth gan y Wladwriaeth nid yw'r coleg yn ei dderbyn. Mae'r Coleg yn gweithredu ar gost weinyddol o lai na 6% gyda gweddill ein cyllideb yn cael ei ail-fuddsoddi mewn rhedeg/datblygu ein cyrsiau Gaeilge ar gyfer ein myfyrwyr.

Cymru a Coláiste Lurgan
Ym mis Mawrth 2020, sefydlwyd partneriaeth rhwng Urdd Gobaith Cymru a TG Lurgan. Yn 2022 teithiodd aeldau o'r Urdd i'r Coleg yn Conamara fel rhan o'r bartneriaeth rhwng yr Urdd a TG Lurgan. Bu'r bobl ifanc yno yn dysgu am iaith a diwylliant ei gilydd ac i gyd-weithio ar gynhyrchiadau pop cyfoes yn y Gymraeg a'r Wyddeleg. Recordiwyd y gân a'r fideo ddwyieithog Cymraeg a Gwyddeleg, Uisce Faoin Droichead / Dŵr dan y Bont.

Gweler hefyd
 Gaeltacht Swydd Gaillimh

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan y Coleg
 Sianel YouTube TG Lurgan
 Life in The Connemara Gaeltacht, Ireland 1969 Eitem ffilm sy'n cynnwys cyfweliad gyda'r athro Gwyddeleg, Pól Ó Foighil a symudodd i Cois Fharraige o Swydd Tipperary yn 1962 ac a sefydlodd Coláiste Lurgan, ysgol haf dysgu Gwyddeleg yn Indreabhán

Categori:Gwyddeleg
Categori:Iddewon
Categori:Sefydliadau eiriolaeth iaith Geltaidd