Cysylltiadau rhyngwladol Cymru

Er fod cysylltiadau rhyngwladol yn parhau i fod yn fater a reolir gan lywodraeth y DU, heb ei ddatganoli i Gymru mae llywodraeth Cymru yn gweithio i hybu diddordeb Cymru dramor.

Mae gan lywodraeth Cymru 21 o swyddfeydd rhyngwladol ledled y byd, a chyfrifoldeb Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford yn 2023 oedd cysylltiadau rhyngwladol, ers iddo gymryd y rôl oddi wrth Eluned Morgan yn 2020.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cynnal tair mlynedd o 'Gymru mewn gwlad arall', gan gynnwys Canada yn 2022 a Ffrainc yn 2023.

 Gweithgarwch rhyngwladol 
Er nad yw cysylltiadau rhyngwladol wedi'u datganoli i Gymru ac yn cael eu cadw a'u rheoli gan lywodraeth y DU, mae gan lywodraeth Cymru strategaeth ryngwladol. Yn 2018, penodwyd Eluned Morgan, y Farwnes Morgan o Drelái yn Weinidog Cysylltiadau Rhyngwladol. Bu Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, yn gyfrifol am gysylltiadau rhyngwladol ers 2020.
 Swyddfeydd rhyngwladol 
Mae polisi rhyngwladol Llywodraeth Cymru ers 2020, "Cymru, Ewrop a'r byd" yn cynnwys perthynas y wlad â'r Almaen, Ffrainc, Iwerddon, yr Unol Daleithiau a Chanada; a pherthynas rhanbarthol gyda rhan o Wlad y Basg yn Sbaen, Llydaw yn Ffrainc a Fflandrys yng Ngwlad Belg. Mae gan lywodraeth Cymru 21 o swyddfeydd rhyngwladol mewn 12 gwlad sy'n cynnwys swyddfeydd yn Llundain, Gwlad Belg, Canada, Tsieina, Iwerddon, Ffrainc, yr Almaen, India, Japan, Catar, Emiradau Arabaidd Unedig a phum swyddfa ar draws yr Unol Daleithiau.

 Strategaeth 
bawd|151x151px| Cyn Brif Weinidog Cymru Rhodri Morgan gyda Llysgennad yr Unol Daleithiau Robert Tuttle yng Nghaerdydd (2005).Gosodwyd y Strategaeth Ryngwladol yn Ionawr 2020 gan Weinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol ar y pryd. Mae'r strategaeth i bara 5 mlynedd ac mae'n cynnwys y nodau a ganlyn:

 codi proffil Cymru yn rhyngwladol
 tyfu economi Cymru; cynorthwyo busnesau Cymru i gynyddu allforion; annog buddsoddiad yng Nghymru; creu swyddi a chyfleoedd yng Nghymru; defnyddio a datblygu technoleg newydd
 ymrwymiad i gynaliadwyedd

Mae gweithgaredd rhyngwladol ar gael i'r cyhoedd gyda sawl ymweliad rhyngwladol a chyfarfodydd di-ri'n cael eu cynnal yn flynyddol, gyda'r mwyaf (14) yn cael eu cynnal yn 2019. Roedd cyfarfodydd 2019 yn cynnwys cyfarfodydd rhwng y Llywydd a llysgennad Norwy a chyfarfodydd rhwng y dirprwy lywydd a llysgennad yr Eidal a chyfarfod arall gyda llysgennad Gwlad Thai.

 Dydd Gŵyl Dewi 

Roedd penderfyniad Prif Weinidog Cymru i dreulio Dydd Gŵyl Dewi ym Mrwsel yn dangos newid amlwg yn strategaeth ryngwladol llywodraeth Cymru.

Ymwelodd cyn-Brif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, â'r llefydd canlynol ar Ddydd Gŵyl Dewi:

 2011: Brwsel
 2012: Washington DC ac Efrog Newydd
 2013: Barcelona
 2014: Efrog Newydd
 2015: Efrog Newydd
 2017: Washington DC
 2018: Montreal

Mae Mark Drakeford wedi rhoi mwy o bwyslais ar ymweliadau diplomyddol Ewropeaidd gyda mwy o ymweliadau â Brwsel:

 2019: Brwsel a Pharis
 2020: Brwsel
 2022: Brwsel
 2023: Brwsel

 Taith 
Dechreuodd Cymru y rhaglen cyfnewid myfyrwyr 'Taith' ym Medi 2022 i gymryd lle cynllun Erasmus. Lansiodd Jeremy Miles y cynllun sydd wedi'i “deilwra ar gyfer Cymru sy'n anelu dros bedair blynedd i ganiatáu i 15,000 o fyfyrwyr a staff o Gymru deithio dramor ac i 10,000 weithio neu astudio yng Nghymru.

 Masnach 
bawd|181x181px|Prif Weinidog Rhodri Morgan gyda Is-Arlywydd Ewropeaidd Cyfathrebu a Cysylltiadau Sefydliadau Margot Wallström
Yn dilyn Brexit, mae llywodraeth y DU wedi negodi cytundebau masnach rydd gyda'r UE, UDA, Japan, Awstralia a Seland Newydd gyda Llywodraeth Cymru yn gweithio i sicrhau bod buddiannau Cymru yn cael eu cynnwys.

Mae Pwyllgor yr Economi, Masnach a Materion Gwledig yn cynghori ac yn dwyn Llywodraeth Cymru i gyfrif ar faterion datblygu economaidd, busnes, sgiliau, masnach ryngwladol, amaethyddiaeth, pysgodfeydd a bwyd.

Y grŵp cynghori ar bolisi masnach sy'n cynghori Llywodraeth Cymru ar faterion masnach a thrafodaethau ar ôl Brexit. Mae'n cynnwys unigolion o fusnesau sydd ag arbenigedd mewn allforio a mewnforio nwyddau a gwasanaethau.

Roedd y 10 cyrchfan allforio uchaf ar gyfer Cymru yn 2022 fel a ganlyn:

 UDA
 Iwerddon
 Almaen
 Ffrainc
 Iseldiroedd
 Gwlad Belg
 Tsieina
 Canada
 Sbaen
 Twrci

 Ewrop 
bawd|264x264px|Prif Weinidogion: Cymru, Mark Drakeford; Yr Alban, Nicola Sturgeon, Gwlad yr Ia, Katrin Jakobsdóttir
Mae gan lywodraeth Cymru swyddfa ryngwladol ym Mrwsel sy'n canolbwyntio'n bennaf ar faterion yr Undeb Ewropeaidd a 5 swyddfa arall ar draws Ewrop. Mae Mark Drakeford wedi rhoi mwy o bwyslais ar ymweliadau diplomyddol Ewropeaidd gydag ymweliadau â Brwsel yn 2019, 2020, 2022 a 2023 ar Ddydd Gŵyl Dewi.

Ar 21 Mawrth 2023, gwnaeth Llysgennad yr UE Pedro Serrano ei ymweliad cyntaf â Chymru. Ymwelodd â Chaerdydd ar y cyd â llysgenhadon Slofenia, Slofacia ac Uchel Gomisiynydd Cyprus.
bawd|Prif weinidog Cymru, Mark Drakeford; Prif Weinidog yr Alban Humza Yousaf

 Ffrainc 
Mae tua 80 o fusnesau Ffrengig wedi'u lleoli yng Nghymru sy'n cyflogi tua 10,000 o bobll. Roedd allforion o Gymru i Ffrainc yn werth cyfanswm o £1.8bn yn 2020 a Ffrainc yw'r ail gyrchfan allforio fwyaf i Gymru ar ôl yr Almaen.

Ymwelodd prif weinidog Cymru, Mark Drakeford â Pharis ar 16-18 Mawrth 2023 i lansio blwyddyn "Cymru yn Ffrainc". Roedd Drakeford yn gobeithio y byddai 2023 yn "ddathliad blwyddyn o hyd o ddigwyddiadau diwylliannol, busnes a chwaraeon". Arweiniodd y Prif Weinidog ddirprwyaeth o sefydliadau Cymreig, gan gyfarfod ag UNESCO yn eu pencadlys ym Mharis. Cyfarfu hefyd â chynrychiolwyr i nodi'r cysylltiadau rhwng Cymru a Llydaw .

 Gogledd America 

 UDA 
Mae aelodau o Gyngres yr Unol Daleithiau wedi sefydlu Cawcws Cyfeillion Cymru, gan hyrwyddo cysylltiadau diwylliannol ac economaidd rhwng UDA a Chymru.

Ym mis Hydref 2022, aeth saith busnes o Gymru i UDA fel rhan o daith fasnach Gymreig a arweiniwyd gan lywodraeth Cymru. Yn 2023, ymwelodd y Gweinidog dros yr Economi, Vaughan Gething ag arfordir gorllewinol UDA gyda'r nod o wella'r cysylltiadau economaidd rhwng Cymru ac UDA a hyrwyddo technoleg a diwydiannau creadigol Cymru.

 Canada 
Dynodwyd 2022 gan lywodraeth Cymru fel blwyddyn "Cymru yng Nghanada" gyda'r nod o hyrwyddo Cymru yng Nghanada. 

Sefydlodd Llywodraeth Cymru a Llywodraeth Quebec gynllun ariannu gyda'r nod o gefnogi sefydliadau yng Nghymru a Quebec yng Nghanada i hybu cydweithrediad. Rhoddwyd pwyslais arbennig ar adferiad gwyrdd, bydd yr economi, gwyddoniaeth, arloesi, celf a diwylliant yn cael eu blaenoriaethu.

 Asia 

 Catar 
Ym mis Medi 2022, roedd Llywodraeth Cymru yn gwrthod rhai galwadau i gau swyddfa Catar Cymru oherwydd pryderon am hawliau dynoll. Dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn gobeithio ymgysylltu â gwledydd sydd â hawliau dynol gwahanol i Gymru, er mwyn dylanwadu ar newid yno.

 Japan 
Ar 14 Rhagfyr 2022, cynhaliodd Llysgennad Japan yn y DU, Hayashi Hajime a Phrif Weinidog Cymru, Mark Drakeford dderbyniad yn Llysgenhadaeth Japan yn Llundain i nodi 50 mlynedd o gysylltiadau economaidd rhwng Japan a Chymru.

Trwy Strategaeth Ryngwladol Llywodraeth Cymru, llofnododd llywodraeth Cymru Femorandwm Cyd-ddealltwriaeth (MoU) gyda Llywodraeth Japan, i gryfhau perthnasoedd gan gynnwys cyfnewid economaidd; celfyddydau a diwylliant; chwaraeon; academia; twristiaeth; bwyd a diod.

 Affrica 
Nod rhaglen Cymru ac Affrica a weithredir gan lywodraeth Cymru yw cefnogi pobl yng Nghymru i helpu i drechu tlodi yn Affrica.

Mae'r rhaglen Cyfleoedd Dysgu Rhyngwladol (ILO) yn rhaglen ar gyfer arweinwyr a rheolwyr profiadol yng Nghymru i dreulio 8 wythnos yn Lesotho, Namibia, Somaliland neu Wganda.

Mae cynllun grantiau Cymru ac Affrica yn gynllun grant ar gyfer grwpiau a sefydliadau cymunedol yng Nghymru sy'n gweithio yn Affrica Is-Sahara.

Mae Hub Cymru Africa yn sefydliad sydd â'r nod o gefnogi Rhwydwaith Cysylltiadau Iechyd Cymru ac Affrica, y Panel Cynghori Is-Sahara a Masnach Deg Cymru. Mae wedi'i lleoli yng Nghanolfan Gymreig Materion Rhyngwladol.

Mae Maint Cymru (Size of Wales) yn sefydliad sy'n ceisio cynnal ardal o goedwig drofannol Affricanaidd o faint tebyg i Gymru. Cefnogir y mudiad gan Gyngor Cefn Gwlad Cymru (CCGC) a Llywodraeth Cymru.

 Chwaraeon 
Ar gyfer Cwpan y Byd FIFA 2022 yn Catar, dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn anelu at farchnata Cymru i'r Byd drwy bwysleisio Cymru fel gwlad agored, flaengar, sy'n ddymunol ar gyfer busnes a thwristiaeth. Lansiodd Llywodraeth Cymru ymgyrch farchnata fyd-eang gan gynnwys ymgyrch wedi'i hanelu at UDA ac Ewrop.

Roedd disgwyl i Lywodraeth Cymru wario £1.8m i hybu cyfranogiad Cymru yng Nghwpan y Byd. Gosodwyd y rhain i gynnwys gŵyl greadigrwydd a diwylliant, cyngerdd yng Ngogledd America ac Amgueddfa Bêl-droed i Gymru.

Teithiodd y Prif Weinidog, Mark Drakeford a gweinidogion llafur eraill Cymru i Catar ar gyfer cwpan pêl-droed y byd lle byddai'n anelu at "hyrwyddo cynhwysiant" yn ogystal â "pharch at hawliau dynol" yn ystod Cwpan y Byd FIFA 2022.

 Uwchgynhadledd NATO 2014 
Cynhaliwyd uwchgynhadledd NATO Cymru 2014 yng Ngwesty Hamdden y Celtic Manor yng Nghasnewydd. Cafodd yr arweinwyr, gan gynnwys arlywydd yr Unol Daleithiau, Barack Obama eu cyfarch gan Brif Weinidog Cymru, Carwyn Jones. Dywedodd y Prif Weinidog, "Mae'r cynulliad mwyaf erioed o arweinwyr rhyngwladol i gymryd lle yn y DU yn dechrau yn ein mamwlad yma ac yn awr,"

“Mae Uwchgynhadledd NATO Cymru yn foment gyffrous a hanesyddol i'n gwlad ac rwy'n hyderus y byddwn yn disgleirio ar lwyfan y byd.”

 Cyfeiriadau 


Cymru
+Cymru
Cymru
Categori:Gwleidyddiaeth Cymru