Betty Miller

Awyrennwr o'r Unol Daleithiau oedd Betty Jean Verret Miller (6 Ebrill 1926 – 21 Chwefror 2018) oedd y peilot benywaidd cyntaf i hedfan solo ar draws y Cefnfor Tawel, a gwnaeth hynny ym Mai 1963. 

 Bywyd cynnar 
Ganed Betty Jean Verret yn Venice, Califfornia, ar 6 Ebrill 1926 i Earday Verret a Bertha DeLay Verret yn ystod un o'r stormydd glaw gwaethaf a welwyd yn y ddinas. Roedd ganddi ddwy chwaer, Merle a Phyllis. 

Mynychodd Ysgol Uwchradd Venice, a chafodd ei denu i gwrs o'r enw "Radio Shop", ar ôl tyfu i fyny o dan batrwm traffig maes awyr Santa Monica . 

 Gyrfa 
Ar ôl graddio, ymunodd Betty â'r Weinyddiaeth Awyrenneg Sifil (yr FAA bellach) fel Cyfathrebwr Awyrennau, a bu'n gweithio mewn sawl maes awyr yng ngorllewin yr Unol Daleithiau. Bu cyfarfod a phriodu Chuck Miller yn ystod y cyfnod hwn. Ymsefydlodd y teulu yn Santa Monica, California, lle buont yn berchen a rhedeg yr ysgol hedfan The Santa Monica Flyers. 

Roedd hi wedi bod yn hedfan ers 1952 a hi oedd y 38ain fenyw erioed i  graddio fel peilot hofrennydd. Roedd hi hefyd yn hyfforddwr, yn anfonwr, yn cyfrifydd ac yn drefnydd cynnal a chadw yn yr ysgol hedfan yn ogystal â rheolwr swyddfa.

Ym 1961, hi oedd y fenyw gyntaf i hedfan hofrennydd Hughes Model 269A ar ei phen ei hun, a helpodd hefyd i osod safonau corfforol ar gyfer gofodwyr benywaidd sy'n dal i gael eu defnyddio heddiw gan y rhai sy'n cymryd rhan mewn profion corfforol yng Nghlinig Lovelace yn Albuquerque, New Mexico. 

Daeth ysgol hedfan Santa Monica Flyers yn ganolfan ar gyfer cynllunio hediad hanesyddol Betty Miller i'r Môr Tawel. Nid oedd unrhyw fenyw eto wedi cyflawni taith hedfan unigol ar draws y Môr Tawel.  Awgrymodd eu ffrind Max Conrad iddi hedfan dros y Môr Tawel a helpu i ddylunio'r tanciau tanwydd ychwanegol ar gyfer yr awyren.  

Ar ôl cynllunio sylweddol a sawl oedi oherwydd y tywydd, ym mis Ebrill 1963, hedfanodd Miller o Oakland, California, UDA i Brisbane, Queensland, Awstralia, i ddosbarthu'r awyren (Piper dau injan) i brynwr.  Roedd yr hediad hefyd yn tro cyntaf i fenyw hedfan ar ei phen ei hun o Oakland, California i Honolulu, Hawaii a gwnaeth hynny mewn ychydig dros 17 awr. 

Dechreuodd gymal cyntaf yr hediad epig ar 25 Ebrill 1963, o Oakland, California, a chymerodd dros 17 awr i gyrraedd Honolulu. Ar 5 Mai gadawodd Honolulu am ail gymal ei hediad i Ynys Canton, Ffiji nesaf ac yna Caledonia Newydd. Glaniodd yn Brisbane, Awstralia, ar 13 Mai 1963. Dringodd Miller allan o'r awyren yn gwisgo ffrog gotwm a sodlau uchel i bonllefau tyrfa fawr. Cyfanswm yr amser hedfan a aeth heibio ar gyfer hedfan dros y Môr Tawel oedd 51 awr, 38 munud.

 Gwobrau 
I gydnabod ei hediad, derbyniodd Fedal Aur y Weinyddiaeth Hedfan Ffederal am Wasanaeth Eithriadol gan yr Arlywydd Kennedy, ac yn ddiweddarach cyflwynodd yr Arlywydd Johnson Dlws Rhyngwladol Harmon ar gyfer Aviatrix y Flwyddyn (1963) iddi. 

 Bywyd personol 
Roedd Betty Miller yn aelod o glybiau Ninety-Nines a Whirly Girls, clybiau sydd wedi sefydlu i dod â pheilotiaid benywaidd at ei gilydd.

Ar ôl ymddeol, daeth Betty Miller yn artist. Ar ôl i'r gwr farw, symudodd i Ocala, Florida, cyn symyd eto i Bountiful, Utah yn 2012 gyda'i pharot, Paco.

Bu farw Betty ar 21 Chwefror 2018, yn 91 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Awyrenwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1926
Categori:Marwolaethau 2018
Categori:Merched yr 21ain ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Galiffornia

Categori:Erthyglau LLGC 2023