Saint-John Perse

Bardd a diplomydd o Ffrainc oedd Saint-John Perse (Marie-René-Auguste-Aléxis Saint-Léger Léger; 31 Mai 1887 – 20 Medi 1975). Enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1960 "am ehediad esgynnol a delweddaeth atgofus ei farddoniaeth sydd mewn dull gweledigaethol  yn adlewyrchu amodau ein hoes". "The Nobel Prize in Literature 1960", Sefydliad Nobel. Adalwyd ar 1 Gorffennaf 2023.

 Bywyd cynnar ac addysg 
Ganed ef yn Pointe-à-Pitre, Guadeloupe, yn y Caribî, pan oedd yr ynys yn un o drefedigaethau Ymerodraeth Ffrainc ond nid eto yn rhan hanfodol o Ffrainc. Fe'i magwyd yn Guadeloupe nes iddo symud i la Métropole yn 12 oed. Astudiodd ym mhrifysgolion Bordeaux a Pharis.

 Gyrfa ddiplomyddol 
Ymunodd â gwasanaeth diplomyddol Ffrainc ym 1914. Aeth i Tsieina a gwasanaethodd yn is-gennad yn Shanghai ac yn ysgrifennydd yn y llysgenhadaeth yn Beijing. Ym 1921 aeth i'r Gynhadledd Lyngesol yn Washington, D.C. fel arbenigwr ar faterion Dwyrain Asia. O 1921 i 1932, efe oedd ysgrifennydd i Aristide Briand, Prif Weinidog a Gweinidog Tramor Ffrainc. Fe'i penodwyd yn ysgrifennydd cyffredinol yn y weinyddiaeth dramor ym 1933, a'i dyrchafwyd i reng llysgennad.

Yn sgil cwymp y Drydedd Weriniaeth yn ystod yr Ail Ryfel Byd, fe'i diswyddwyd gan lywodraeth Vichy ym 1940 a chollodd ei ddinasyddiaeth Ffrengig. Aeth yn alltud i Unol Daleithiau America, ac yno gweithiodd yn arbenigwr ar lenyddiaeth Ffrangeg yn Llyfrgell y Gyngres. Dychwelodd i Ffrainc ym 1957.

 Barddoniaeth 
Mae barddoniaeth gynnar Perse, er enghraifft y casgliad Éloges (1911), yn dangos dylanwad Symbolaeth. Yn ddiweddarach, datblygodd arddull ei hun, gydag ieithwedd fanwl ond anodd a werthfawrogir gan feirdd eraill a beirniaid, gyda llai o apêl i'r darllenydd cyffredin. Yr enwocaf o'i weithiau cynnar ydy'r gerdd hir Anabase (1924).

Ymhlith y cyfrolau a gyhoeddwyd ganddo yn ei gyfnod o alltudiaeth yn yr Unol Daleithiau mae Exile (1942), Vents (1946), Amers (1957), Chronique (1960), ac Oiseaux (1962). Mae ei gasgliadau diweddarach yn mynegi purdeb, trasiedi, a chyfuniad o ddeallaeth ac angerdd a ystyrir yn nodweddiadol o lên Ffrainc.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1887
Categori:Marwolaethau 1975
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o Ffrainc
categori:Beirdd Ffrangeg o Ffrainc
Categori:Diplomyddion o Ffrainc
Categori:Enillwyr Gwobr Lenyddol Nobel
Categori:Llenorion o Guadeloupe