Hawliau Dynol o fewn y diwydiant mwyngloddio

Mae Hawliau Dynol o fewn y diwydiant mwyngloddio yn cynnwys hawliau sifil, gwleidyddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol. Rhestrwyd yr hawliau hyn yn glir yn Natganiad Cyffredinol o Hawliau 1948 ac a dderbyniwyd gan y rhan fwyaf o lywodraethau, ynghyd â dau Gyfamod a llawer o gonfensiynau ILO. Mae cwmnïau mwyngloddio wedi cael eu beirniadu am gam-drin hawliau dynol pobl a phoblogaethau brodorol sydd mewn perygl.

Erbyn y 2020au roedd cwmnïau mwyngloddio'r byd yn cael eu dwyn i gyfrif am y tro cyntaf, a gwelwyd llysoedd barn, ledled y byd, yn ceisio sicrhau amodau gwaith diogel i'w gweithwyr (mwynwyr a chwarelwyr) a lleihau difrod amgylcheddol er mwyn amddiffyn hawliau gweithwyr a hawliau dynol.www.mining-technology.com; teitl: Human rights and mining wrongs: what do miners still have to do?; adalwyd 11 Mai 2023.

Awgrymodd Amnest Rhyngwladol fod gan gwmnïau mwyngloddio rwymedigaethau i sicrhau nad ydynt yn cydoddef nac yn hyrwyddo torri’r hawliau canlynol gan bartïon eraill:www.iied.org; teitl: Human Rights in the Minerals Industry Simon D. Handelsman; adalwyd 11 Mai 2023.

 Yr hawl i beidio gwahaniaethu
 Yr hawl i fywyd a rhyddid
 Gwahardd caethwasiaeth
 Gwahardd artaith
 Yr hawl i ddiogelwch person
 Yr hawl i breifatrwydd
 Yr hawl i eiddo
 Yr hawl i ryddid crefydd
 Yr hawl i ryddid barn
 Yr hawl i ryddid i gymdeithasu
 Yr hawl i amddiffyn safonau llafur
 Gwahardd ymyrraeth â chwrs llywodraeth a pheidio ag ymyrryd â materion mewnol cyfreithlon neu gysylltiadau rhynglywodraethol y wlad
 Gwahardd llwgrwobrwyo

Mae hawliau dynol wedi dod yn broblem fawr i gwmnïau mwyngloddio ers canol y 1990au, ac maent bellach wedi'u gorfodi gan bwysau'r cyhoedd a llywodraethau i ystyried sut y gall mwyngloddio gyfrannu at ddatblygu cynaliadwy. Erbyn y 2020au roedd cwmnïau mwyngloddio'n dechrau cydnabod y berthynas newidiol rhwng busnes a chymdeithas, rhwng diwydiant ag ymgyrchwyr newid hinsawdd. Cafwyd mwy a mwy o achosion cyfreithiol, tyfodd cyfreitha newid hinsawdd, gwelwyd mwy a mwy o graffu gan y cyfryngau, a chronfeydd cymdeithasol gyfrifol ar waith y cwmnïau mwyngloddio. Disgwylir y bydd costau yswiriant yn cynyddu'n enbyd i'r cwmnïau hyn, gan na fydd cwmnïau yswiriant am fod yn atebol am weithgareddau anghyfrifol.

Brodorion lleol
Ymhlith y prif faterion y mae:

 Gall diffyg ymgynghori ymlaen llaw gyda'r boblogaethau lleol (brodorion lleol) a diffyg proses i archwilio hyn arwain at ddinistrio hunaniaeth a bywoliaeth o bobl.
 Symud cymunedau brodorol o diroedd yn dreisgar, yn ormesol gan fygwth bywyd. Weithiau, nid yw'r llywodraeth cyn cydnabod y grwpiau brodorol hyn, na'u hawliau
 Diffyg trefniadau iawndal
 Difrod i safleoedd diwylliannol, hanesyddol neu grefyddol y grwpiau lleol a chynhenid.

Cyfeiriadau

Categori:Newid hinsawdd
Categori:Mwyngloddio
Categori:Llygredd

Categori:Amgylchedd
Categori:Economeg
Categori:Materion rhyngwladol
Categori:Cyfraith ryngwladol