Balassi Intézet

bawd|250px|Cyn logo Bálint Balassi Institut
Mae Sefydliad Balassi (Hwngareg: Balassi Intézet; Saesneg: Balassi Institute) yn sefydliad diwylliannol Hwngari sy'n ymroddedig i hyrwyddo iaith a diwylliant Hwngari. Enwyd yr athrofa ar ôl y bardd Hwngaraidd, Bálint Balassa (1554–1594), a ystyrir yn greawdwr barddoniaeth serch Hwngari. Mae pencadlys Sefydliad Balassi yn Budapest.

Prif dasgau'r athrofa yw cefnogi siaradwyr Hwngari dramor, er enghraifft lleiafrifoedd Hwngari yn y gwledydd cyfagos. Mae'r sefydliad yn cynnig hyfforddiant pellach i athrawon Hwngari ac yn darparu deunyddiau addysgu. Yn ogystal, mae'r sefydliad yn cynnal profion iaith Hwngari a gydnabyddir gan y wladwriaeth. Er mwyn hyrwyddo Hwngari gartref, mae'r sefydliad yn dyfarnu grantiau ar gyfer cyrsiau iaith Hwngari.

Mae'r sefydliad yn hyrwyddo Astudiaethau Hwngari (ymchwil Hwngari) dramor trwy rwydweithio'r canolfannau Hwngari, y mae'r rhan fwyaf ohonynt wedi'u lleoli mewn prifysgolion. Mae'r sefydliad yn cyhoeddi yn ei organau cyhoeddi ei hun ac yn cynnal ei lyfrgell ei hun. Yn ogystal, mae'n cefnogi sefydlu llyfrgelloedd sy'n gysylltiedig â Hwngari dramor. Mae'r Sefydliad yn trefnu cynadleddau, digwyddiadau diwylliannol ac arddangosfeydd sy'n ymwneud ag iaith a diwylliant Hwngari. Mae'r sefydliad yn aelod o European Union National Institutes for Culture.

Hanes
Sefydlwyd y Sefydliad ar 1 Ionawr 2002 gyda'i bencadlys yn Budapest. Y nod oedd creu sefydliad diwylliannol cenedlaethol fel y Goethe-Institut neu'r Cyngor Prydeinig. Deilliodd y sefydliad o Sefydliad Iaith Hwngari, a oedd wedi bodoli ers bron i 50 mlynedd, a'r Ganolfan Hwngari Ryngwladol a sefydlwyd ym 1989.

 Cronoleg 
250px|thumbnail|right|Academi Hwngari, Rhufain (Collegium Hungaricum Rome) - Palazzo Falconieri, Rhufain
250px|thumbnail|right|Galaxy Soho yn Beijing, cartref Canolfan Ddiwylliannol Hwngari

1895 – Sefydlu Sefydliad Hanesyddol Hwngaraidd Rhufain (diddymwyd 1913)
1917 – Sefydlu Sefydliad Wyddonol Hwngaraidd Caercystennin (diddymwyd 1918)
1920 – Sefydlu Sefydliad Hanesyddol Hwngaraidd Fienna
1923 – Ailsefydlu Sefydliad Hanesyddol Hwngaraidd Rhufain
1924 – Sefydlu'r Collegium Hungaricum Fienna a Collegium Hungaricum Berlin 
1927
Deddf 13. o 1927 ar Sefydliadau Hwngari dramor ac ar ysgoloriaethau at ddiben llythrennedd uchel
 Sefydlwyd Colegium Hungaricum Rhufain yn y Palazzo Falconieri
 Sefydlwyd swyddfa hysbysu prifysgol Hwngaro-Ffrainc (o 1933 ymlaen, fe'i gelwir yn Ganolfan Astudio Ffrainc Hwngari)
1948 - Sefydliadau a agorwyd yn Sofia a Warsaw
1949 - Sefydliad Cysylltiadau Diwylliannol wedi'i sefydlu
1953 - Agorwyd yr Athrofa yn Prâg
 1973 - Agorwyd y Sefydliad yn Dwyrain Berlin (Tŷ Diwylliant Hwngari)
1974 - Agorwyd y Sefydliad yn Cairo
1978 - Agorwyd y Sefydliad yn Delhi
1980 - Agorwyd y Sefydliad yn Helsinki
1990 - Sefydliadau a agorwyd yn Stuttgart a Moscfa
1991 - Agorwyd y Sefydliad yn Bratislava
1992 - Sefydliadau a agorwyd yn Bucharest a Tallinn
1999 - Agorwyd y Sefydliad yn Llundain
2001 - Agorwyd y Sefydliad yn Dinas Efrog Newydd
2002 - Wedi'i ailenwi o Sefydliad Diwylliannol Hwngari i Sefydliad Balassi
2004 – Agorwyd y Sefydliad ym Brwsel
2006 - Agorwyd y Sefydliad yn Sfantu Gheorghe, Transylfania
2013 - Sefydliadau wedi'u hagor yn Beijing ac Istanbul
2014 - Agorwyd y Sefydliad yn Zagreb
2016 - Sefydliad yn agor yn Ljubljana

 Canolfannau  
bawd|250px|y pencadlys yn ninas Budapest

Mae cyfanswm o 19 o sefydliadau., balassi-intezet.hu (Saesneg) 

 Affrica  
  – Cairo

 Asia  
  - Delhi Newydd

 Ewrop  
  - Berlin, Stuttgart
  - Fienna
  - Sofia
  - Rhufain
  - Tallinn
  - Helsinki 
  - Paris 
  - Brwsel
  - Warsaw
  - Bucharest, Sfântu Gheorghe 
  - Moscfa
  – Bratislava 
  Llundain
  - Prag 

 Gogledd America  
  - Efrog Newydd

Sefydliadau tebyg
Mae Balassi Intézet yn debyg i sawl sefydliad gan genedl wladwriaethau eraill er mwyn hyrwyddo diwylliant, iaith a buddion eu gwledydd. Y Basgwyr (gydag Etxepare Euskal Institutua ) a'r Catalaniaid (gyda Institut Ramon Llull) yw'r unig ddau genedl ddi-wladwriaeth sydd â sefydliad mor soffistigedig a strategol. Hyd yma, nid yw Cymru wedi gweld yn dda i sefydlu asiantaeth debyg.

Gweler hefyd
 Rhestr o sefydliadau hyrwyddo iaith a diwylliant ryngwladol

Cyfeiriadau

Dolenni allanol

 Gwefan swyddogol Balassi-Instezét  (Hwngareg a Saesneg)
 Sianel Balassi Intezét ar Youtube

Categori:Hwngari
Categori:Diwylliant Hwngari
Categori:Sefydliadau rhyngwladol