Olivia O'Leary

Category:Articles with hCards

Newyddiadurwraig, awdur a chyflwynydd materion cyfoes o Iwerddon yw Olivia O'Leary (ganwyd 1949).

 Addysg 
Addysgwyd hi yng Ngholeg St Leo, Carlow ac yng Ngholeg Prifysgol Dulyn (UCD), bu'n gweithio gyda'r Nationalist a'r Leinster Times yn Carlow. Ar ddiwedd y 1970au, dechreuodd weithio i'r Irish Times fel ysgrifennwraig brasluniau seneddol.

Ar hyn o bryd mae'n darlledu dyddiadur gwleidyddol wythnosol ar Drivetime, rhaglen radio a ddarlledir gan sianel Raidió Teilifís Éireann RTÉ Radio 1 . 

Ym 1972, ymunodd â Raidió Teilifís Éireann (RTÉ) fel cyflwynydd materion cyfoes  ac yn ddiweddarach bu'n gweithio fel cyflwynydd ar Today Tonight , Questions and Answers a Prime Time . Hi oedd yr uwch-gyflwynydd benywaidd rheolaidd cyntaf o raglen materion cyfoes y BBC, Newsnight, a bu hefyd yn cyflwyno First Tuesday, rhaglen ddogfen fisol a gynhyrchir gan Yorkshire Television ar gyfer ITV .

Mae hi wedi cyd-awduro’r llyfr Mary Robinson : The Authorised Biography, gyda Dr Helen Burke, ac yn 2004 ysgrifennodd Politicians and Other Animals, braslun ar wleidyddiaeth Iwerddon.

Hi oedd Cadeirydd Cynhadledd 20fed Pen-blwydd Swyddfa'r Ombwdsmon. 

Yn 2009, gadawodd yr Eglwys Gatholig Rufeinig dros achosion o guddio sgandalau cam-drin clerigol a gwrthodiad hirsefydlog yr eglwys i ordeinio merched. 

Bu'n briod â Paul Tansey, Golygydd Economeg yr The Irish Times. Bu farw'n sydyn ym mis Medi 2008. Mae ganddi un ferch o'r enw Emily Tansey. Ar y 5ed o Ragfyr 2011 bu iddi gael ei hanrydeddu gan ei alma mater yng Ngholeg Prifysgol Dulyn (UCD). Yna 2017,  bu i Goleg y Drindod, Dulyn hefyd ei hanrydeddu.

Mae hi'n gefnder i bersonoliaeth teledu ac arbenigwr gwin Oz Clarke.

 Gwobrau ac anrhydeddau 
Enillodd O'Leary dair Gwobr Jacob ystod ei gyrfa ddarlledu gydag RTÉ. Daeth hi gyntaf yn 1973 am ei gwaith fel gohebydd newyddion radio. Ym 1982, enillodd ei hail Wobr Jacob am gynnal Today Tonight . Daeth ei thrydedd wobr yn 1986 yn sgil cadeirio Questions and Answers . Mae hi hefyd wedi ennill Gwobr Sony am ei rhaglen BBC Radio 4 Between Ourselves . Yn 2019 fe'i derbyniwyd yn aelod o'r Academi Wyddelig Frenhinol . 

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Olivia O'Leary yn Sefydliad Ffilm Prydain


Categori:Newyddiadurwyr yr 21ain ganrif o Iwerddon
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Iwerddon
Categori:Genedigaethau 1949