Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2022

Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2022 neu Gynhadledd Partion yr UNFCCC, y cyfeirir ati amlaf fel COP27, oedd 27fed cynhadledd y Cenhedloedd Unedig ar Newid Hinsawdd, a gynhaliwyd rhwng 6 Tachwedd a 20 Tachwedd 2022 yn Sharm El Sheikh, yr Aifft. Tarddiad y talfyriad COP yw Conference of the Parties.

Fe’i cynhaliwyd o dan arlywyddiaeth Gweinidog Materion Tramor yr Aifft, Sameh Shoukry, gyda mwy na 92 o benaethiaid gwladwriaethau yn bresennol. Amcangyfrifir bod 35,000 o gynrychiolwyr o 190 o wledydd yno'n bresennol. Hon oedd yr uwchgynhadledd hinsawdd gyntaf a gynhaliwyd yn Affrica ers 2016. 

Mae'r gynhadledd wedi'i chynnal yn flynyddol ers cytundeb hinsawdd cyntaf y Cenhedloedd Unedig ym 1992. Fe'i defnyddir gan lywodraethau i gytuno ar bolisïau i gyfyngu ar godiadau tymheredd byd-eang ac addasu i effeithiau sy'n gysylltiedig â newid hinsawdd. Arweiniodd y gynhadledd hon at greu'r gronfa 'colled a difrod' gyntaf.

 Cefndir 
bawd| Gweinidog Materion Tramor yr Aifft Sameh Shoukry oedd llywydd COP27.
Cyhoeddwyd yr Aifft fel gwesteiwr y gynhadledd yn dilyn cais llwyddiannus a lansiwyd yn 2021. Ar 8 Ionawr 2022 cyfarfu Gweinidog Amgylchedd yr Aifft, Yasmine Fouad, ag Arlywydd COP26 Alok Sharma i drafod paratoadau ar gyfer y gynhadledd. Cynghorodd trefnwyr yr Aifft yr aelod wladwriaethau i roi tensiynau ac anghytundeb ynghylch sofraniaeth ac ymosodiad Rwsia ar Wcráin yn 2022 er mwyn sicrhau bod y trafodaethau’n llwyddiannus.

 Nawdd 
Noddwyd y gynhadledd gan Coca-Cola. Awgrymodd nifer o ymgyrchwyr amgylcheddol fod hyn yn wyrddwynu (greenwashing), o ystyried llygredd plastig y cwmni.

Yn ôl nifer y mynychwyr y COP hwn oedd yr ail fwyaf ar ôl COP26 yn Glasgow, gyda 33,449 o gyfranogwyr. Roedd yr holl wledydd a gymerodd ran, gan gynnwys Dinas y Fatican, wedi cadarnhau Confensiwn Fframwaith y Cenhedloedd Unedig ar Newid yn yr Hinsawdd. Roedd 11,711 o gyfranogwyr o 1,751 o sefydliadau anllywodraethol. Arweiniodd yr Emiraethau Arabaidd Unedig y ddirprwyaeth fwyaf gyda 1,073 o gyfranogwyr, ac yna Brasil (573), a Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo (459). Daeth llawer o'r deg dirprwyaeth fwyaf o wledydd Affrica. Mynychodd Prif Weinidog yr Alban, Nicola Sturgeon, y gynhadledd.

 Yn ystod y copa 
Ar 7 ac 8 Tachwedd, dechreuodd y gynhadledd gydag Uwchgynhadledd Arweinwyr y Byd, a ddilynwyd gan drafodaethau ar bynciau fel cyllid hinsawdd, datgarboneiddio, addasu i newid hinsawdd ac amaethyddiaeth yn ystod yr wythnos gyntaf. Disgwylir i'r ail wythnos gwmpasu rhywedd, dŵr a bioamrywiaeth .  Bydd arlywydd Ffrainc, Emmanuel Macron, prif weinidog yr Iseldiroedd Mark Rutte ac arlywydd Senegal Macky Sall yn cynnal digwyddiad ar gyflymu ymaddasu i newid hinsawdd yn Affrica .  Mae India wedi ceisio eglurder a diffiniad ar gyllid hinsawdd yn ogystal ag ysgogi gwledydd eraill i ddarparu technoleg i frwydro yn erbyn hinsawdd a thrychinebau. 

Cyhoeddodd yr Almaen a'r Unol Daleithiau fod dros $250 miliwn mewn adnoddau i gefnogi economi ynni gwyrdd a glân yr Aifft. Bydd y rhaglen yn defnyddio ynni gwynt a solar newydd ac yn datgomisiynu cyfarpar cynhyrchu nwy naturiol, aneffeithlon.
bawd| Chwaer Alaa Abd El-Fattah yn protestio y tu allan i Swyddfa Dramor, Cymanwlad a Datblygu Lloegr yn ystod y gynhadledd.

 Gweler hefyd 

 Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2021
 Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2009

 Cyfeiriadau 

 Ffynonellau 




 Dolenni allanol 
 Gwefan swyddogol COP27 
 Tudalen we UNFCCC am COP27
 COP27: Pam fod y copa mor bwysig? yn BBC News

Categori:2022 yn yr Aifft
Categori:Erthyglau sy'n cynnwys testun Arabeg
Categori:Y Cenhedloedd Unedig
Categori:Newid hinsawdd
Categori:Cynadleddau diplomyddol yn yr Aifft