Tref newydd (y Deyrnas Unedig)

Yn y Deyrnas Unedig, mae tref newydd yn dref a grëwyd ar ôl yr Ail Ryfel Byd  o dan bwerau Deddf Trefi Newydd 1946 a deddfau diweddarach i adleoli poblogaethau a oedd wedi bod yn byw mewn tai is-safonol neu dai a gafodd eu bomio yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Fe'u datblygwyd mewn tair ton.

 Sefydlwyd y don gyntaf yn  y 1940au hwyr gan ganolbwyntio'n bennaf ar ddatblygu tai ar safleoedd llain las gyda chysylltiadau rheilffordd (ac ychydig o ddarpariaeth a wnaed ar gyfer ceir). Roedd wyth tref newydd mewn cylch o gwmpas Llundain.

 Roedd yr ail don yn y 1960au cynnar yn cynnwys cymysgedd ehangach o ddefnyddiau ac yn defnyddio pensaernïaeth fwy arloesol.

 Roedd trefi'r drydedd don  yn fwy gyda mwy o bwyslais ar deithio mewn ceir.

Erbyn 2002, roedd tua 2 filiwn o bobl yn byw yn y trefi newydd, mewn tua 500,000 o gartrefi.

Y trefi newydd
Crëwyd y trefi canlynol o dan amrywiol Ddeddfau Trefi Newydd:
Yr Alban

 Tref Sir seremonïol  Blwyddyn NodynCumbernauldGogledd Swydd Lanark 1955 East Kilbride  De Swydd Lanark  1947 Glenrothes Fife  1948  Irvine  Gogledd Swydd Ayr  1966  Ehangu tref hŷnLivingston  Gorllewin Lothian  1962  

Cymru
 Tref Sir seremonïol  Blwyddyn NodynCwmbrân  Gwent  1949  Y Drenewydd  Powys  1967  Ehangu tref hŷn

Gogledd Iwerddon
 Tref Sir seremonïol  Blwyddyn Nodyn Craigavon (Creag Abhann)  Swydd Armagh 1965   Antrim  Swydd Antrim  1966  Ehangu tref hŷn Ballymena  Swydd Antrim  1967  Ehangu tref a phentrefi hŷn Derry  Swydd Derry  1969  Ehangu dinas hŷn
Lloegr
 Tref Sir seremonïol  Blwyddyn NodynBasildon  Essex 1949  Basingstoke  Hampshire 1961  Ehangiad gorlif Llundain, yn hytrach na Deddf Trefi NewyddBracknell  Berkshire1949  Canol Swydd Gaerhirfryn Swydd Gaerhirfryn 1970  Datblygiad ardal drefol Preston, Leyland a ChorleyCorby  Swydd Northampton 1950  Crawley  Gorllewin Sussex 1947 Ehangu tref hŷnHarlow  Essex 1947  Hatfield Swydd Hertford1948 Hemel Hempstead  Swydd Hertford1947 Milton Keynes  Swydd Buckingham 1967 Newton Aycliffe  Swydd Durham 1947 Northampton  Swydd Northampton 1968  Ehangu tref hŷnPeterborough Swydd Gaergrawnt 1967  Ehangu tref hŷnPeterlee  Swydd Durham 1948 Redditch  Swydd Gaerwrangon 1964  Ehangu tref hŷnRuncorn  Swydd Gaer 1963   Skelmersdale  Swydd Gaerhirfryn 1961  Stevenage  Swydd Hertford 1946 Swindon  Wiltshire 1952  Ehangu tref hŷnTelford  Swydd Amwythig 1963 a 1968 Ehangu trefi hŷnWarrington  Swydd Gaerhirfryn 1968  Ehangu tref hŷnWashington  Tyne a Wear 1964  

Gweler hefyd
 Maestref
 Cydgrynhoi trefol

Cyfeiriadau

Categori:Cynllunio trefol
Categori:Trefi'r Deyrnas Unedig