Carn (cylchgrawn)

Carn yw cylchgrawn swyddogol yr Undeb Celtaidd. Dewiswyd yr enw, gair Celtaidd sydd wedi'i fenthyg i'r Saesneg fel 'carn', oherwydd ei werth symbolaidd ac oherwydd ei fod i'w gael ym mhob un o'r ieithoedd Celtaidd byw. Yr is-deitl yw: 'Cysylltiad Rhwng y Cenhedloedd Celtaidd'. Mae'n enghraifft o fudiad Pan-Geltaidd.

Trosolwg
Wedi'i sefydlu ym 1973, mae Carn yn ymroddedig i amlygu a hyrwyddo amcanion yr Undeb Celtaidd, gan gynnwys cadwraeth iaith a hunanbenderfyniad ar gyfer y Chwe Gwlad Geltaidd.

Cyhoeddir yr erthyglau yn Saesneg, gydag erthyglau hefyd yn y chwe iaith Geltaidd: Llydaweg, Cernyweg, Gwyddeleg, Manaweg, Gaeleg, a Chymraeg, gyda chyfieithiadau a chrynodebau yn Saesneg. Yn y gorffennol, mae erthyglau hefyd wedi ymddangos yn Ffrangeg.

Mae cyfranwyr nodedig wedi cynnwys y bardd Gaeleg yr Alban, Sorley MacLean.

Mae clawr y cylchgrawn ers nifer o flynyddoedd wedi bod yn fap yn dangos y gwahanol wledydd Celtaidd, wedi'u nodi â'u henwau yn eu priod ieithoedd brodorol.

Cynnwys
Mae cynnwys yr erthyglau yn amrywiol ac yn cynnwys pigion o'r newyddion cyfredol a materion gwleidyddol ac ieithyddol yn y gwledydd amrywiol. Yn rhifyn 158 (Gwanwyn 2014), er enghraifft, cafwyd eitemau ar safiad yr undebau llafur ar undeb y Deyrnas Unedig yn yr Alban; y mudiad Capiau Cochion (Bonedoù Ruz, Bonnets Rouge) yn Llydaw; adolygiad o Ddatganoli yng Nghymru; hanes y Cernywiad, Richard G. Jenkin; carcharu'r ymgyrchydd heddwch 79 oed, Margaretta D'Arcy, yn Iwerddon; newyddion o Ynys Manaw a'r Y Wladfa. Cafwyd hefyd newyddion am ymgyrchwyr Cangen Cernyw o'r Undeb Celtaidd a'u gweithredoedd i gael gwared ar bosteri y grŵp asgell adweithiol, English Defence League, oedd wedi'u gludo dros arwyddion ac arwyddion Cernyweg lle'r oedd baneri Sant Piran wedi'u difwyno.

Golygyddion
Mae golygyddion Carn wedi cynnwys:

Frang MacThòmais (1973–1974), Albanwr
Pádraig Ó Snodaigh (1974–1977), Gwyddel
Cathal Ó Luain (1977–1981), Gwyddeleg
Pedr Pryor (1981–1984), Cernyweg
Pat Bridson (1984–2013), Manaweg (yn byw yn Iwerddon)
Rhisiart Tal-e-bot (2013–presennol), Cernyweg

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Gwefan Carn 
Gwefan yr Undeb Celtaidd 

Categori:Gwledydd Celtaidd
Categori:Cylchgronau
Categori:Sefydliadau 1973