Chwilys (drama)

Drama lwyfan Gymraeg yw Chwilys gan Aled Jones Williams. Perfformiwyd y ddrama am y tro cyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Blaenau Gwent a'r Cymoedd 2010 gan Theatr Bara Caws ar y cyd â Theatr Tandem. Cyhoeddwyd y ddrama, ynghyd â Merched Eira, mewn cyfrol gan Wasg Carreg Gwalch yn 2010. 

 Disgrifiad byr 
Drama dau gymeriad yw Chwilys wedi'i chyfansoddi fel deialog rhwng dau ddyn sydd ddim yn cael eu henwi. Mae 'Dyn 1' yn gyfieithydd ac wedi cyfieithu casgliad o gerddi o Iran i'r Gymraeg. Mae'n paratoi i fynd i'r noson lansio yn Yr Academi Gymraeg pan mae 'Dyn 2' (sy'n ymddangos fel ysbïwr i'r llywodraeth neu'r fyddin) yn camu allan o'i wardrob gan ddechrau gofyn cwestiynau iddo. Mae'r cwestiynau cychwynnol yn rhai digon dibwrpas neu'n ddiogel, ond maen nhw'n troi'n eithaf tywyll wrth i 'Ddyn 2' gyhuddo 'Dyn 1' o fod yn rhan o ymosodiad terfysgol. 

Mae yma elfennau gwleidyddol yn y ddrama, wrth i'r cymeriadau sôn am ddewis Llywodraeth Prydain i fynd i 'rhyfel yn erbyn terfysgaeth'.

Mae'r actor sy'n portreadu 'Dyn 2' yn gorfod penderfynu a fyddai'n lladd ei hun neu'n lladd 'Dyn 1', erbyn y diwedd. Felly mae dau fath gwahanol o ddiweddglo i'r ddrama.

 Cymeriadau 
 Dyn 1
 Dyn 2

 Cynyrchiadau nodedig 
Llwyfannwyd y ddrama gan Theatr Bara Caws ar y cyd â Theatr Tandem yn ystod Eisteddfod Genedlaethol 2010. Valmai Jones oedd yn cyfarwyddo gyda Martin Thomas ac Owen Arwyn yn portreadu'r ddau gymeriad.

Ymateb dryslyd oedd gan adolygydd theatr Y Cymro ar y pryd, "Yn anffodus i Valmai Jones, doedd fy nehongliad i ddim yn cyd-fynd â’r hyn a welodd hi yn y ddrama," nododd Paul Griffiths, "...a dyma’r tir bregus wrth ymdrin â gwaith Aled. A bod yn onest, dwi dal ddim yn siŵr beth oedd ei dehongliad hi, gan fod y cynhyrchiad yn gwegian ac yn cwffio rhwng yr haniaethol a’r diriaethol, y realaeth a’r meddyliol, a chamgymeriad mawr oedd ychwanegu at y dryswch drwy gynnwys y ddau ddiweddglo," ychwanegodd.

Cyfeiriadau

Tri Dramodydd Cyfoes: Meic Povey, Siôn Eirian ac Aled Jones Williams  – Traethawd doethuriaeth Manon Wyn Williams, Ysgol y Gymraeg Prifysgol Bangor Hydref 2015

Categori:Dramâu Cymraeg
Categori:Dramâu 2010 
Categori:Dramâu Aled Jones Williams 
Categori:Theatr Gymraeg y 2010au
Categori:Dramâu Cymraeg gan ddramodwyr o Gymru