Doc y Barri

Ardal porthladd yng nghymuned y Barri, bwrdeistref sirol Bro Morgannwg, Cymru, yw Doc y Barri"Enwau Lleoedd Safonol Cymru", Comisiynydd y Gymraeg; adalwyd 8 Rhagfyr 2025 (); (). Mae Doc y Barri oddeutu 7 milltir o Gaerdydd, y ddinas agosaf. Y dref agosaf yw'r Barri (1 filltir).  

Hanes
Agorwyd y dociau yma ym 1889 gan David Davies a John Cory fel dewis arall yn lle Dociau Caerdydd i gludo glo a gludwyd ar y rheilffordd o Faes Glo De Cymru gan Gwmni Rheilffordd y Barri. Mae'r dociau wedi'u lleoli yn yr hen swnt rhwng Ynys y Barri a'r tir mawr. Adeiladodd y contractwyr argaeau i gysylltu pob pen o'r ynys â'r tir mawr, draenio neu bwmpio'r dŵr o'r safle a'i gloddio. Defnyddiwyd y deunydd a gloddiwyd i lefelu'r ardal o amgylch y dociau ac i greu morglawdd i amddiffyn y fynedfa. Roedd basn gyda gatiau ar bob pen yn gwasanaethu fel loc rhwng mynedfa'r môr a'r dociau, ac roedd gan y ceiau hynny declynnau codi i drosglwyddo glo o'r tryciau rheilffordd i'r llongau. Ychwanegwyd ail ddoc ac ail fynedfa ym 1898. Erbyn 1901 porthladd glo mwyaf y byd oedd y Barri.Gwyddoniadur Cymru yr Academi Gymreig (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 2008), s.v. "Barri, Y"

Bu dirywiad cyson yn ffawd y dociau yn y 1920au, ac er iddynt chwarae rhan bwysig yn yr Ail Ryfel Byd, parhaodd y dirywiad hwnnw. Daeth cludo glo o'r porthladd i ben ym 1976. Caeodd Doc rhif 1 yn ddiweddarach. Mae Doc rhif 2 yn dal i weithredu ar raddfa llawer llai.

Gwasanaethau
Yr ysbyty efo adran Damweiniau ac Achosion Brys agosaf yw Ysbyty Athrofaol Cymru (oddeutu 8 milltir).
Yr ysgol gynradd agosaf yw Ysgol Gynradd Ynys y Barri.
Yr ysgol uwchradd agosaf yw Ysgol Gyfun Bro Morgannwg
 Y gorsaf tren agosaf yw Gorsaf reilffordd Ynys y Barri.

Gwleidyddiaeth
Cynrychiolir Doc y Barri yn Senedd Cymru gan  a'r Aelod Seneddol yw .

Oriel

Cyfeiriadau

Categori:Y Barri
Categori:Llefydd o fewn Etholaeth Bro Morgannwg (y DU)

Categori:Erthyglau Wici-lleoedd