John J. Pershing

Cadfridog o'r Unol Daleithiau oedd John Joseph Pershing (13 Medi 1860 – 15 Gorffennaf 1948) a ddyrchafwyd yn Gadfridog y Byddinoedd, y rheng uchaf erioed ym Myddin yr Unol Daleithiau. Efe oedd cadlywydd y Llu Alldeithiol Americanaidd (AEF)—y fyddin Americanaidd yn Ewrop—yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.

Ganed ef ym Missouri, a graddiodd o Academi Filwrol West Point ym 1886. Brwydrodd yn erbyn llwythau'r Americanwyr Brodorol yn Ne Orllewin yr Unol Daleithiau o 1886 i 1898. Yn y cyfnod hwnnw, gweithiodd hefyd yn gyfarwyddwr milwrol ym Mhrifysgol Nebraska o 1891 i 1895, ac yno enillodd radd yn y gyfraith. Gwasanaethodd yn lefftenant ar 10fed Gatrawd y Marchfilwyr, uned o Americanwyr Affricanaidd, ac o'r herwydd enillodd y llysenw "Black Jack". Brwydrodd yn yr ymgyrch ger Santiago, Ciwba, yn y Rhyfel Sbaenaidd–Americanaidd (1898). Treuliodd bedair mlynedd yn y Philipinau, a llwyddodd i ostegu Gwrthryfel y Moro. Cafodd ei gefnogi ar gyfer swydd brigadydd gan yr Arlywydd Theodore Roosevelt, a fe'i dyrchafwyd i'r rheng honno ym 1906. Dychwelodd i'r Philipinau hyd at 1913.

Arweiniodd "yr Alldaith Gosb" i chwalu ysbeilwyr Pancho Villa ym 1916, yn ystod Chwyldro Mecsico. Wedi i'r Unol Daleithiau ymuno â'r Rhyfel Mawr yn Ewrop, ar ochr y Cynghreiriaid, ym 1917, penodwyd Pershing i reoli'r Llu Alldeithiol Americanaidd ar Ffrynt y Gorllewin. Gwasanaethodd yn Bennaeth Staff y Fyddin o 1921 i 1924. Ysgrifennodd sawl llyfr am yr AEF, gan gynnwys ei hunangofiant, My Experiences in the World War (1935), a enillodd iddo Wobr Pulitzer.

 Gweithiau 
 A Complete History of the World War: General Pershing's Own Story of the Operation of the American Expeditionary Forces in France and Belgium (Chicago: C. Thomas Company, 1919).
 General Pershing's Official Story of the American Expeditionary Forces in France (Efrog Newydd: Sun Sales Corporation, 1919).
 General Pershing's Story of the American Army in France (Efrog Newydd: J. H. Eggers, 1919).
 My Experiences in the World War (Efrog Newydd: Frederick A. Stokes, 1931).

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 Donald Smyth, Guerrilla Warrior: The Early Life of John J. Pershing (Efrog Newydd: Scribner's, 1973).
 Donald Smyth, Pershing: General of the Armies (Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1986).
 Frank E. Vandiver, Black Jack: The Life and Times of John J. Pershing, 2 gyfrol (College Station, Texas: Texas A&M University Press, 1977).

Categori:Cadfridogion o'r Unol Daleithiau
Categori:Genedigaethau 1860
Categori:Hunangofianwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Marwolaethau 1948
Categori:Milwyr y 19eg ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Milwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Missouri
Categori:Pobl Chwyldro Mecsico
Categori:Pobl y Rhyfel Byd Cyntaf