Charlie Thomas

Roedd Charles James Thomas (8 Chwefror, 1864 - 8 Mawrth 1948) yn chwaraewr rygbi'r undeb rhyngwladol a chwaraeodd rygbi clwb i Gasnewydd a rygbi gwahodd i'r Barbariaid. Enillodd Thomas naw cap i Gymru.

 Cefndir 
Ganwyd Thomas yng Nghasnewydd yn blentyn i James Thomas, gwneuthurwr boeleri, ac Ann (née Gapper) ei wraig.

Mewn cyfnod lle fu chware rygbi yn gamp amatur, bu Thomas yn ennill ei gyflog trwy ddilyn yn ôl traed ei dad i weithio fel gwneuthurwr boeleri. Ym 1888 bu bron iddo gael ei ladd wrth ei waith pan syrthiodd darn trwm o foeler arno ei daro'n anymwybodol ac achosi anaf difrifol i'w gefn. Trwy ryw ryfeddod, gwellodd o'i anaf ac ail afaelodd yn ei yrfa fel gwneuthurwr boeleri a chwaraewr rygbi  Erbyn 1939 roedd wedi dod yn dafarnwr ym Mrynbuga.Yr Archif Genedlaethol; Llundain; Cofrestr 1939; Cyfeirnod: RG 101 / 7450F

 Gyrfa rygbi 
Ymunodd Thomas â thîm dosbarth cyntaf Casnewydd ym 1885 a thra yn y clwb fe'i defnyddiwyd mewn sawl safle trwy gydol ei yrfa. Chwaraeodd Thomas fel maswr, mewnwr, canolwr, olwr ac asgellwr ac roedd ganddo gyfradd sgôr uchel iawn, gyda 99 cais mewn 215 ymddangosiad i Gasnewydd. Yn ystod tymor anorchfygol Casnewydd 1891/92, bu’n bartner i gapten chwedlonol Cymru, Arthur Gould, yn y canol.

 Gyrfa ryngwladol 
Ym 1888, dewiswyd Thomas i gynrychioli Cymru am y tro cyntaf mewn gêm yn erbyn Iwerddon fel rhan o Bencampwriaeth y Pedwar Gwlad 1888. Er i Gymru golli'r gêm cafodd Thomas ei ail-ddewis ar gyfer gem nesaf Cymru yn erbyn y Māoris ar daith yn Abertawe.  Enillodd Cymru’r ornest o un gôl a dau gais i ddim, ond roedd Thomas ar y tîm a gollodd pan wynebodd ochr ei glwb, Casnewydd, y Māoris bedwar diwrnod yn ddiweddarach.

 Gemau rhyngwladol 
Cymru

Chwaraeodd Thomas saith gêm arall dros ei wlad, gan gynnwys pob gêm yn nhwrnamaint 1889 a thwrnamaint 1890. Ym 1890 sgoriodd Thomas ei unig bwyntiau rhyngwladol, pan sgoriodd gais mewn gêm gyfartal yn erbyn Iwerddon yn Lansdowne Road.

Gemau rhyngwladol wedi'u chwarae
Cymru

  1890, 1891
  1888, 1889, 1890, 1891
 Māori 1888
  1889, 1890

 Teulu 
Ym 1891 priododd a Jemima Emma Soffe, bu iddynt 10 o blant.Yr Archif Genedlaethol, Llundain Cyfrifiad 1911 ar gyfer 42 Adeline Street Casnewydd Cyf: RG14/587/16

 Marwolaeth 
Bu farw yn ei gartref, 52 Maryport Street, Brynbuga yn 84 mlwydd oed.

 Llyfryddiaeth 
 John Billot, All Blacks in Wales (Ferndale, Morgannwg: Cyhoeddiadau Ron Jones, 1972)
 David Smith and Gareth Williams, Fields of Praise: The Official History of The Welsh Rugby Union (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1980)
 Terry Godwin, The International Rugby Championship 1883-1983 (Llundain: Willow Books, 1984)

 Cyfeiriadau 

Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1864
Categori:Marwolaethau 1948