1837 yng Nghymru

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1837 i Gymru a'i phobl

Digwyddiadau
bawd|Ysgythriad o Chwarel y Penrhyn gan wasg Hugh Humphreys
 Richard Davies Griffith yn ddechrau ei genhadaeth yn India 
Nun Morgan Harry yn cael ei benodi yn gyd-ysgrifennydd i'r Gymdeithas Heddwch 
Sefydlu cwmni glo Wayne's Merthyr-Aberdare Steam Coal Company gan Matthew Wayne a'i feibion 
Hugh Humphreys yn agor ei wasg ei hun yn Nhan y Bont, Caernarfon 
John Jones, Ystrad, yn cael ei ethol yn Aelod Seneddol Sir Gaerfyrddin 
Agor Coleg y Bala fel athrofa i ddarpar weinidogion Methodistaidd gan Lewis Edwards
 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 
bawd|Wynebddalen argraffiad 1850 o The Chase gan Nimrod
Cymraeg
 William Jones - Y Geiriadur Duwinyddol 
Azariah Shadrach  - 
Tlysau Aur
 Blodau y Ffigysbren
 Jedediah Richards - Marwnad Ebenezer Richards 
Walter Davies (Gwallter Mechain) a John Jones (Ioan Tegid) - Gwaith Lewis Glyn Cothi 
Owen Jones (Meudwy Môn) -  Y Cerbyd Dirwestol 
Saesneg
Edward Parry - The Poetical Works of Richard Llwyd 
 Charles James Apperley (Nimrod) - 
The Chase, the Road and the Turf  
 Memoirs of the Life of John Mytton 
Taliesin ab Iolo - The Doom of Colyn Dolphyn 

Cerddoriaeth
 Sefydlu Cymdeithas Gantorawl Cerrig-y-drudion o dan arweiniad Hugh Evans 
Hopkin Bevan - Hymnau a Phenillion 
John Parry  - Peroriaeth Hyfryd yn cynnwys yr argraffiad cyntaf o Gaersalem emyn dôn boblogaidd Robert Edwards 

 Genedigaethau 
bawd|Rhys Dyfed
bawd
20 Ionawr, Hugh Jones - gweinidog Wesleaidd (bu farw 1919) 
8 Chwefror, Frederick Albert Bosanquet - barnwr yn yr Old Bailey (bu farw 1923) 
19 Chwefror, John Allan Rolls, Barwn 1af Llangatwg - tirfeddiannwr a gwleidydd (bu farw 1912) 
14 Mawrth, Thomas Charlton-Meyrick, - milwr, tirfeddiannwr ac Aelod Seneddol Ceidwadol Penfro (bu farw 1921) 
24 Mawrth, William Williams (ap Caledfryn)  - arlunydd (bu farw 1915) 
Ebrill, James Spinther James - un o haneswyr enwad y Bedyddwyr (bu farw 1914) 
John Pritchard (Gaerwenydd) - bardd ac arweinydd eisteddfodol  (bu farw 1898) R. Môn Williams, Enwogion Môn 1850-1912 (Caernarfon, 1913).
20 Ebrill, John Caerenig Evans - gweinidog yn y Wladfa (bu farw 1913) 
26 Mai, Henry Hicks - meddyg a daearegwr (bu farw 1899) 
7 Mehefin, Stephen W. Williams - peiriannydd, pensaer, a hynafiaethydd (bu farw 1899) 
5 Awst, William Lewis, Barwn 1af Merthyr - Perchennog pyllau glo (bu farw 1914) 
4 Medi, Evan Daniel - clerigwr ac addysgwr (bu farw 1904) 
6 Medi, Henry Thomas Edwards - deon Bangor (bu farw 1884) 
22 Medi, Lewis Probert - gweinidog a phrifathro coleg gyda'r Annibynwyr (bu farw 1908) 
22 Medi, Thomas Charles Edwards - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, esboniwr a phregethwr, prifathro cyntaf y Coleg Cenedlaethol, Aberystwyth (1872-91), ac ail brifathro Athrofa'r Bala (1891-1900) (bu farw 1900) 
29 Tachwedd, John Griffiths - arlunydd (bu farw 1918) 
29 Rhagfyr, Thomas Davies - arbenigwr mewn mwynyddiaeth (bu farw 1892) 
Rhagfyr, Sarah Williams (Sadie), bardd a nofelydd  Eingl-Gymreig (bu farw 1868)
Dyddiad anhysbys
Tomos Efans (Cyndelyn) - bardd a gweinidog gyda'r Bedyddwyr (bu farw 1908)
Rees Arthur Rees (Rhys Dyfed) - bardd (bu farw 1866) 
 Thomas Lewis - athro gyda'r Annibynwyr (1837-1892) (bu farw 1892) 
 G. G. T. Treherne - hynafiaethydd (bu farw 1923) 
 Edward Laws - hanesydd Sir Benfro (bu farw 1913) 
 John Jones - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a llenor (bu farw 1906) 

Marwolaethau
bawd|Esgob Burgess
 19 Chwefror, Thomas Burgess - Esgob Tyddewi a Chaersallog (g. 1756) 
20 Chwefror, Peter Williams - offeiriad ac awdur (g. 1756) 
9 Mawrth, Ebenezer Richard - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1781) 
 16 Ebrill, Daniel Davies, Felin-foel - gweinidog (g. 1756) 
 20 Ebrill, Arthur Evans - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (g. 1755) 
4 Mai, David Peter - prifathro Athrofa Caerfyrddin (g. 1765) 
 20 Awst, Edward Harri - bardd a gwehydd (g. tua 1752) 
26 Awst, Edward Jones, Bathafarn - un o sefydlwyr y Wesleaid yng Nghymru (g. 1778) Yr Eurgrawn Wesleaidd Cyfrol CI, Rhif 12, Rhagfyr 1909  Y PARCH. EDWARD JONES, BATHAFARN adalwyd 26 Awst 2019
28 Medi, John Jones - bargyfreithiwr, cyfieithydd, a hanesydd (g. 1772) 
21 Hydref, Syr Benjamin Heath Malkin- barnwr yn Kolkata  (g. 1797) 
10 Tachwedd, William Owen, Glansevern - bargyfreithiwr (g. 1758) 
20 Tachwedd, John Edward Madocks - Aelod Seneddol Dinbych (g. 1786) Williams, William Retlaw,  The parliamentary history of the principality of Wales, from the earliesr times to the present day, 1541-1895  adalwyd 19 Mai 2020
2 Rhagfyr, Thomas Richards - clerigwr (g. 1754) 

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru

Categori:Prosiect WiciLlên