John Hawkwood

Hurfilwr o Loegr oedd Syr John Hawkwood (; tua 1320 – 16 neu 17 Mawrth 1394) ac oedd yn un o condottieri amlycaf y 14g.

Ganed yn Sible Hedingham, Essex, yn fab i farcer. Aeth yn filwr yn ystod cyfnod cynnar y Rhyfel Can Mlynedd, ac mae'n debyg iddo gael ei urddo'n farchog gan y Brenin Edward III am frwydro yn erbyn y Ffrancod. Cafwyd cadoediad yn sgil Cytundeb Brétigny (1360), a phenderfynodd Hawkwood arwain cwmni ei hun o filwyr am dâl. Tua 1363 aeth i'r Eidal i ymuno â llu o hurfilwyr Seisnig o enw'r Cwmni Gwyn mewn gwasanaeth Gweriniaeth Pisa, ac yn Ionawr 1364 fe'i etholwyd yn ben-capten arnynt. Tynnodd Hawkwood ar ei brofiadau yn Ffrainc drwy ddefnyddio'r bwa hir a symudiadau chwim ar faes y gad, gydag arfwisg a chyfarpar ysgafn, ac enillodd barch am ddisgyblaeth ei luoedd a'i dactegau.

Yn y cyfnod 1372–78 brwydrodd Hawkwodd dros y Babaeth a Milan. Ym 1377 priododd â Donnina Visconti, merch anghyfreithlon Bernabò Visconti, Arglwydd Milan. Penodwyd Hawkwood yn gapten ar Weriniaeth Fflorens ym 1378, a pharhaodd i ymladd dros gyflogwyr eraill. Ym 1382 gwerthodd Hawkwodd ei diroedd ger Ravenna, yn rhanbarth y Romagna, a roddwyd iddo gan y pab, a phrynodd ystadau ar gyrion Fflorens. Derbyniodd ddinasyddiaeth anrhydeddus oddi ar Fflorens ym 1391. Dechreuodd Hawkwood baratoi i ddychwelyd i Loegr yn niwedd ei oes, a gwerthodd ei ystadau yn yr Eidal ym 1394, ond bu farw yn Fflorens cyn iddo allu symud yn ôl i'w famwlad.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
  William Caferro, John Hawkwood: An English Mercenary in Fourteenth-Century Italy (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2006)
 Stephen Cooper, Sir John Hawkwood: Chivalry and the Art of War (Barnsley, De Swydd Efrog: Pen & Sword Military, 2008)
 Frances Stonor Saunders, Hawkwood: Diabolical Englishman (Llundain: Faber and Faber, 2004)

Categori:Genedigaethau'r 1320au
Categori:Marwolaethau 1394
Categori:Hanes milwrol yr Eidal
Categori:Hurfilwyr o Loegr
Categori:Milwyr y 14eg ganrif o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Essex
Categori:Pobl fu farw yn Fflorens