Gianni Rodari

Awdur a newyddiadurwr o'r Eidal oedd Gianni Rodari (23 Hydref 1920 – 14 Ebrill 1980) sydd yn nodedig am ei lyfrau ffantasi i blant, gan gynnwys Il romanzo di Cipollino (1951).

Ganed yn Omegna yn nhalaith Verbano-Cusio-Ossola, Piemonte, yng ngogledd yr Eidal. Pobydd oedd ei dad. Derbyniodd dystysgrif addysgu ym 1938 yn Varese a gweithiodd hyd 1943 fel athro mewn ysgol gynradd. Yn y cyfnod hwn, arbrofai â thechnegau barddonol gyda'i ddisgyblion. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ymaelododd â'r Blaid Ffasgaidd cyn troi at y Comiwnyddion ym 1944. Penodwyd yn olygydd ar gylchgrawn y Blaid Gomiwnyddol, Ordine nuovo. Bu'n ohebydd i'r papur newydd comiwnyddol L'Unità, ac yn ei ysgrifeniadau darparai ddeunydd i blant a oedd yn arbrofi â ffurf ac iaith. Emanuele Trevi, "RODARI , Gianni", Enciclopedia Italiana (Treccani, 1994). Adalwyd ar 20 Mawrth 2021. Gweithiodd yn gyfarwyddwr i Il Pioniere, sefydliad ar gyfer plant o deuluoedd adain-chwith, a bu'n olygydd ar y cylchgrawn i blant Il Pioniere o 1950 i 1953 a'r cylchgrawn i rieni Il Giornale dei genitori o 1968 i 1977. Ym 1958 dechreuodd olygu'r papur newydd dyddiol Paese Sera, a chyfrannodd nifer fawr o erthyglau ei hun ar bynciau diwylliant, addysg a seicoleg yn ogystal ag adolygiadau o lyfrau plant i'r cyhoeddiad hwnnw.Eva Glistrup, The Hans Christian Andersen Awards, 1956–2002 (Basel: IBBY, 2002), t. 42.

Trwy gydol ei yrfa, cyhoeddodd Rodari ryw 25 o lyfrau i blant, gan gynnwys nofelau, straeon byrion, a barddoniaeth. Bu nifer o'r rheiny yn seiliedig ar ddeunydd a gyhoeddwyd ganddo mewn cylchgronau a phapurau newydd ers tro. Priodolir iddo gyflwyno cerddi dwli i farddoniaeth plant Eidaleg, dan ddylanwad awduron swrealaidd Ffrangeg a thraddodiad llên ddwli Lloegr. Enillodd sawl gwobr lenyddol yn yr Eidal am ei waith, gan gynnwys y Premio Prato ym 1960 am y casgliad o rigymau Filastrocche in cielo e in terra (1960), y Premio Castello ym 1963 am Gip nel televisore (1962), y Premio Europa Dralon ym 1967 a'r Premio Castello ym 1968 am La torta in cielo (1966), a'r Premio Rubino ym 1968 am Il libro degli errori (1964).

Enillodd Rodari Wobr Hans Christian Andersen am Ysgrifennu ym 1970, y wobr lenyddol uchaf ei bri ar gyfer llenyddiaeth plant. Yn y gyfrol Grammatica della fantasia (1973), esbonia Rodari ei ddulliau o gyfuno'r dychymyg a digrifwch â'i amcan i addysgu plant. Bu farw yn Rhufain yn 59 oed. "Rodari, Gianni 1920-1980" yn Contemporary Authors. Adalwyd ar 10 Mawrth 2021. Wedi ei farwolaeth, cyhoeddwyd y gyfrol o'i newyddiaduraeth Il cane di Magonza (1982). "Rodari, Gianni", Enciclopedia on line (Treccani). Adalwyd ar 20 Mawrth 2021.

 Llyfryddiaeth 
 Il libro delle filastrocche (1950).
 Il romanzo di Cipollino (1951).
 Il viaggio della Freccia Azzurra (1954).
 Le avventure di Cipollino (Rhufain: Editori Riuniti, 1956). Darluniwyd gan Raul Verdini.
 Gelsomino nel paese dei bugiardi (1958).
 Filastrocche in cielo e in terra (Torino: Einaudi, 1960). Darluniwyd gan Bruno Munari.
 Gip nel televisore (Milan: Mursia, 1962). Darluniwyd gan Giancarlo Carloni.
 Favole al telefono (Torino: Einaudi, 1962). Darluniwyd gan Bruno Munari.
 Il libro degli errori (1964).
 La torta in cielo (Torino: Einaudi, 1966). Darluniwyd gan Bruno Munari.
 Venti storie più una (1969).
 Tante storie per giocare (1971).
 Novelle fatte a macchina (1973).
 Grammatica della fantasia (1973).
 Turista in Cina (Rhufain: Il Rinnovamento, 1974).
 C'era due volte il barone Lamberto (1978).
 Il cane di Magonza (1982).
 Filastrocche per tutto l'anno (Rhufain: Editori Riuniti, 1986). Darluniwyd gan Emanuele Luzzati.

 Gweler hefyd 
 Maurice Sendak, a enillodd Wobr Hans Christian Andersen am Ddarlunio yn yr un flwyddyn â Rodari

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 M. Argilli, Gianni Rodari. Una biografia (Torino, 1990).
 P. Boero, Una storia, tante storie. Guida all'opera di Gianni Rodari (1992).
 C. Bonardi, Bibliografia delle opere di Gianni Rodari e degli scritti critici a lui dedicati (Fflorens, 1981).

Categori:Genedigaethau 1920
Categori:Marwolaethau 1980
Categori:Addysgwyr yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Beirdd yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Beirdd Eidaleg o'r Eidal
Categori:Beirdd plant o'r Eidal
Categori:Comiwnyddion o'r Eidal
Categori:Golygyddion cylchgronau o'r Eidal
Categori:Golygyddion papurau newydd o'r Eidal
Categori:Llenorion plant yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Llenorion plant Eidaleg o'r Eidal
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Llenorion straeon byrion Eidaleg o'r Eidal
Categori:Newyddiadurwyr yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Newyddiadurwyr Eidaleg o'r Eidal
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o'r Eidal
Categori:Nofelwyr Eidaleg o'r Eidal
Categori:Nofelwyr plant o'r Eidal
Categori:Pobl o Piemonte
Categori:Pobl fu farw yn Rhufain