Len Pennie

Mae Len Pennie yn fardd o'r Alban ac yn eiriolwr iaith ac iechyd meddwl. Daeth yn adnabyddus ar y cyfryngau cymdeithasol yn 2020 yn ystod pandemig COVID-19 yn yr Alban am ei fideos "gair Sgoteg y dydd" a'i cherdd (poyum). Ar hyn o bryd mae gan ei chyfrif Twitter "Miss PunnyPennie" (07/09/2021) dros 100,000 o ddilynwyr ledled y byd. Mae'n barddoni yn yr iaith Sgoteg ac yn ladmerydd adnabyddus drosti.

Barddoniaeth
Cystadlodd Pennie mewn cystadlaethau adrodd barddoniaeth Sgoteg tra roedd hi yn yr ysgol. Pan gollodd ei gwaith mewn bwyty yn Dundee yn ystod cyfnod cloi cyntaf yn yr Alban adeg COVID-19, dechreuodd bostio fideo am air Sgoteg bob dydd ar Twitter i ddangos ynganiad ac ystyr y gair a sut i i'w defnyddio mewn ymadrodd.

Mae ei cherddi yn cynnwys 'I'm no havin children', yn cyferbynnu'r "plant" Saesneg â'r "weans" Sgoteg, a aeth yn feiral ym mis Hydref 2020. Yn dilyn poblogrwydd ei phostiadau, derbyniodd gamdriniaeth ar-lein, gan gynnwys casineb at fenywod ac ymosodiadau ar statws Sgoteg fel iaith, a beirniadaeth, gan gynnwys gan George Galloway, am yr hyn yr oedd beirniaid yn ei ystyried yn "hunaniaeth faux" neu gefnogi cenedlaetholdeb yr Alban. Fodd bynnag, derbyniodd Pennie gefnogaeth hefyd gan ffigurau adnabyddus gan gynnwys yr actor o Gymru, Michael Sheen, y digrifwr a'r ymgyrchydd Janey Godley, yr awdur Neil Gaiman, yr awdur Billy Kay, yr awdur bwyd Nigella Lawson, y cyflwynydd teledu Greg James, a'r dramodydd David Greig. Dywedodd Godley "People keep sending me videos of a young lassie (Miss Punny Pennie) who is explaining what Scots word me. Beautiful poetry is coming out of her month and her language is just spectacular."

Comisiynu a pherfformiadau
Roedd Pennie'n un o bum bardd a gomisiynwyd i ysgrifennu cerdd ar gyfer ymgyrch Nadolig gan Lidl am y 'Daft Days'. Rhannwyd recordiad ohoni'n adrodd Rantin 'Rovin' Robin, Robert Burns gan Lyfrgell Farddoniaeth yr Alban  a pherfformiodd i dros 1,200 o bobl ar gyfer Noson Burns Byd-eang ar-lein Prifysgol St Andrews ac yn Big Burns Night Ymddiriedolaeth Genedlaethol yr Alban yn Ionawr 2021. Ym mis Chwefror 2021, fe’i comisiynwyd gan y grŵp ymgyrchu Witches of Scotland i ysgrifennu a pherfformio cerdd ar gyfer eu ffilm In Memorial, i anrhydeddu’r rheini, menywod yn bennaf, a gafodd eu herlid o dan y Deddfau Dewiniaeth. Ym mis Mawrth 2021 cafodd ei henwi’n fardd llawryf Cymdeithas Sant Andreas yn Los Angeles ac ym mis Ebrill 2021 fe gyrhaeddodd restr fer Albanwr Ifanc y Flwyddyn gan Glasgow Times. Mae hi'n feirniad ar gyfer cystadleuaeth awduron ifanc BBC Radio Scotland ar newid hinsawdd. Mae hi wedi ysgrifennu ar gyfer TES ar bwysigrwydd Albanwyr yn yr ystafell ddosbarth.

Cyflwyno'r Scots Language Awards
Ym mis Medi 2021 bu iddi gyflwyno'r Scots Language Awards a gynhaliwyd y flwyddyn honno yn ninas Dundee. Cynhelir y Gwobrau er mwyn cydnabod ymdrechion a gwaith y rhai sy’n hyrwyddo diwylliant, cerddoriaeth a geiriau unigryw yr iaith a diwylliant Sgoteg. Yn ogystal â chyflwyno'r noson, bu iddi hi hefyd ennill Gwobr Scots Performer o’ the year. https://www.scotsman.com/news/people/scots-language-awards-2021-poet-len-pennie-hosts-award-ceremony-to-champion-scots-3396610 

Gadael Twitter
Ar 2 Hydref 2021 cyhoeddwyd bod Len wedi dileu ei chyfrif Twitter yn dilyn stelcian ac erlid ar y llwyfan cyfrwng cymdeithasol. Caeodd ei chyfrif gyda'r geiriau, "“I’m gonnae tap oot so yous can read ma poyums and no ma obituary,” ('rwy'n mynd i adael [Twitter] fel eich bod yn darllen fy marddoniaeth nid fy ysgrif goffa'). 

Bywyd personol ac addysg
Astudiodd Pennie radd israddedig Sbaeneg ym Mhrifysgol St Andrews a bu'n gweithio fel cogydd. Fe’i magwyd yn Airdrie, Gogledd Swydd Lanark ar aelwyd lle'r oedd yn siarad Sgoteg gyda’i rhieni, neiniau a theidiau, a brodyr a chwiorydd. Mae ei mam yn athrawes.

Lladmerydd dros y Sgoteg
Mae Len yn ladmerydd adnabyddus dros yr iaith Sgoteg gan siarad ar bwnc yr iaith a'i hunaniaeth. Mae hefyd yn anghytuno â barn neu feirniadaeth o orgraff Sgoteg - neu, yn ôl rhai, diffyg orgraff safonol yr iaith a bu'n nodi i'r iaith fod o dan bwysau mewnol gan Albanwyr. Mewn podlediad gan yr ieithydd, Richard Simcott yn 2023 dywedodd, 

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Miss PunnyPennie ar Twitter
 Tudalen Miss Punny Pennie ar Youtube 
 'Keeping Scots Language Alive | In Search Of Sir Walter Scott | BBC Scotland' Cyfweliad am ei gwaith a'r iaith Sgoteg


Categori:Beirdd Sgoteg o'r Alban
Categori:Genedigaethau 1999