Kelly Fraser

Canwr pop Inuk a chyfansoddwr caneuon o Ganada oedd Kelly Fraser (8 Awst 1993 – 24 Rhagfyr 2019). Derbyniodd ei ail albwm, Sedna, enwebiad Gwobr Juno am Albwm Cerddoriaeth Gynhenid y Flwyddyn yng Ngwobrau Juno 2018.

 Bywyd a gyrfa 
Yn enedigol o Igloolik, symudodd Fraser gyda'i theulu yn ifanc i Sanikiluaq, Nunavut. Addysgwyd hi yn Nunavut Sivuniksavut yn Ottawa cyn cwblhau rhaglen astudiaethau cynhenid yn Sefydliad Technoleg Nicola Valley yn British Columbia. Lansiwyd Nunavut Sivuniksavut ym 1985 a hi yw rhaglen ôl-uwchradd hynaf a cyntaf Inuit yng Nghanada,  lle mae ieuenctid Inuit yn dysgu am Gytundeb Hawliadau Tir Nunavut.

Denodd Fraser sylw eang yn gyntaf yn 2013 gyda chyfres o fersiynau caneuon pop yn yr iaith Inuktitut, yn arbennig gyda "Diamonds" gan Rihanna, ar YouTube. Rhyddhaodd ei halbwm cyntaf, Isuma, yn 2014.  Mae ei chaneuon yn cynnwys Inuktitut ac iaith Saesneg, ac yn gerddorol, maent yn cyfuno pop cyfoes â synau Inuit traddodiadol.  Roedd Fraser yn ymroddedig i rannu diwylliant Inuit gyda chynulleidfa eang a chodi ymwybyddiaeth o faterion heddiw a hawliau Inuit; mae llawer o'r themâu hyn i'w gweld yn helaeth yn ei cherddoriaeth.  Adroddodd ei chynhyrchydd ei bod yn gweithio ar albwm arall, o'r enw Decolonize, pan fu farw; roedd cyllido torfol ar gyfer yr albwm ar y gweill bryd hynny 'Prayers And Tears For Inuk Singer-Songwriter; Fraser, 26, Killed Herself Christmas Eve', Winnipeg Sun (5 January 2020), A4.

Bu farw Fraser yn ei chartref yn Winnipeg, Manitoba, ar 24 Rhagfyr 2019, trwy hunanladdiad. Yn ôl ei theulu roedd hi wedi dioddef "trawmau plentyndod, hiliaeth a seiberfwlio parhaus". Cynhaliwyd sawl gwylnos yng ngolau cannwyll er anrhydedd iddi yn The Forks ar 4 Ionawr'Prayers And Tears For Inuk Singer-Songwriter; Fraser, 26, Killed Herself Christmas Eve', Winnipeg Sun (5 January 2020), A4. ac yn Sefydliad Technoleg Nicola Valley yn Merritt, BC.

 Disgyddiaeth 

 Isuma 
Recordiwyd albwm cyntaf Fraser, a ryddhawyd ym mis Mehefin 2014, gyda’i band o Sanikiluaq, gyda saith cân wreiddiol a thair can gyfansoddwyd gan eraill. Ystyr y teitl yw 'meddwl'."Nunavut's Kelly Fraser releases first CD, 'Isuma'", CBC News (10 June 2014).

 Sedna 
Rhyddhawyd Sedna ar Chwefror 25, 2017, gan label recordio Hitmakerz o Nunavut.  Mae teitl yr albwm, o'r enw ᓄᓕᐊᔪᒃ ( Nuliaju ) yn Inuktitut, yn cyfeirio at stori Sedna, duwies Inuit y môr, y penderfynodd Fraser ei moderneiddio yn yr albwm hwn. Meddai, "Nod yr albwm yw helpu i wella'r rhai sy'n dioddef o effeithiau cytrefu, gan gynnwys effeithiau niweidiol ysgol breswyl ac adleoli gorfodol. Mae angen mawr i artistiaid Inuit siarad yn uniongyrchol â'r rhai yr effeithiwyd arnynt o'r gorffennol. " 

Roedd yr albwm yn cynnwys y gân 'Fight for the Right', a ryddhawyd fel rhan o'r ymgyrch 'na' yn refferendwm tir trefol Nunavut 2016, a ofynnodd i'r pleidleiswyr a oeddent yn barod i ganiatáu i'r fwrdeistref werthu tiroedd trefol.Michele LeTourneau, "Sanikiluaq singer releases second album", Nunavut News (6 May 2017).

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Datganiad teuluol 

Categori:Genedigaethau 1993
Categori:Marwolaethau 2019
Categori:Cantorion yr 21ain ganrif o Ganada
Categori:Cantorion benywaidd o Ganada
Categori:Merched a aned yn y 1990au