Clocsio

Ffurf draddodiadol Gymreig o ddawns yw clocsio sy'n cynnwys esgidiau clocsio a symudiad ergydiol y traed a symudiadau athletaidd. Fe'i gwneir yn nodweddiadol i gerddoriaeth draddodiadol Gymreig a thra'n gwisgo gwisg draddodiadol Gymreig, ond nid bob amser.

 Hanes y draddodiad 
Traddodiad di-dor yw'r ddawns stepio Gymreig a berfformiwyd yn nodweddiadol gan weithwyr y chwareli llechi a ffermwyr. Byddai dawnswyr yn aml yn cystadlu â'i gilydd i brofi pwy oedd â'r dawnsio, y stamina a'r athletiaeth fwyaf trawiadol. Mae clocsio Cymreig hefyd yn cynnwys "triciau" sy'n ei wneud yn unigryw o'i gymharu â mathau eraill o ddawnsio stepio fel dawnsio Gwyddelig, dawnsio Albanaidd a chlocsio Seisnig. Gall y triciau hyn gynnwys, ond nid ydynt yn gyfyngedig i; snwffian cannwyll fflam gan ddefnyddio gwadnau pren yr esgidiau, stepio tobi (cicio coesau allan mewn safiad sgwat tebyg i ddawnsio Cosac) a llamu uchel i'r awyr fel neidio dros dro.

Mae'r ffilmig ramantus Clog Dance o 1959 yn adrodd yr arferai llongwyr Porthmadog glocsio rhwng gwaith ar harbwr cei'r dref. Mae'r ffilm yn sôn am adfywiad clocsio gan ddangos y grefft o ddawnsio a'r grefft o greu'r esgidiau trwy lygaid 'Gwyneth Thomas', dynes mewn oed sy'n cofio clocsio yn ei hieuenctid. Mae'n nodi fel mai fel unigolion yr arferid clocsio ond i Gwyneth Thomas 

feithrin dawnsio fel grŵp er mwyn gweld pwy oedd y dawnswyr gorau. Yn y ffilm mae'r parti dawns clocsio yn mynd i gystadlu yn Eisteddfod Ryngwladol Llangollen. Er mai ffuantus yw'r ffilm, mae'n rhoi peth syniad o ddawnsio'r cyfnod.

 Techneg 
Nid yw clocsio yn golygu dawnsio tra'n gwisgo clocsiau. Mae clocsio yn golygu cynhyrchu amrywiaeth o synau cryfach neu ysgafnach a chymysgedd o rythmau gan ddefnyddio'r ddwy droed, sy'n dangos deheurwydd y camu. Mae clocsiwr dawnus yn gallu gwneud amrywiaeth o synau trwy ddefnyddio gwahanol rannau o'r glocsen sy'n cynnwys bysedd traed, sawdl ac ochrau'r glocsen yn erbyn ei gilydd neu wrthrychau eraill. Gellir gwneud clocsio ar bren a llechi gyda neu heb gyfeiliant.

 Cyfeiriadau 

Categori:Dawns werin yng Nghymru
Categori:Diwylliant Cymru
Categori:Traddodiadau Cymru