Pensaernïaeth Neo-Andeaidd

Mudiad pensaernïol cyfoes yw pensaernïaeth Neo-Andeaidd  wedi'i leoli'n bennaf yn El Alto, Bolifia. Mae'n ymddangos yn nifer o chotel, neu blastai bach, a neuaddau dawns y ddinas. Y pensaer Bolifiaidd Freddy Mamani yw gweithredwr mwyaf adnabyddus yr arddull. Mae Mamani yn beiriannydd sifil a ddechreuodd fel llafurwr syml ddau ddegawd yn ôl, ac mae wedi adeiladu dros 60 o strwythurau neo-Andeaidd yn El Alto er 2005.

Disgrifiodd yr hanesydd pensaernïol Elisabetta Andreoli yr arddull, a chaiff ei gynrychioli mewn dros 100 o strwythurau ar draws El Alto, fel neo-Andeaidd. Nododd Paola Flores y cafodd y mwyafrif o’r strwythurau neo-Andeaidd wedi’u hadeiladu ers i’r Arlywydd Evo Morales, o dras Aymara, ddod yn ei swydd yn 2006. Ef yw arweinydd brodorol cyntaf y wlad. Mae ymddangosiad yr arddull yn cyd-fynd â chynnydd economaidd, ynghyd â chynnydd yn falchder Aymara.

Defnyddiwyd y term gyntaf mewn cyfnodolyn pensaernïol i gyfeirio at arddull adeilad Llysgenhadaeth yr Unol Daleithiau yn Lima, Peru gan Arquitectonica ym 1996. Nododd ei fod yn llythrennol wedi cymryd ysbrydoliaeth o hanes Periw, gan fodelu sylfaen yr adeilad ar strwythurau dinasoedd hynafol Cuzco a Machu Picchu.

 Derbyniad 
Yn gyffredinol derbyniwyd pensaernïaeth Neo-Andeaidd gyda chanmoliaeth gan drigolion El Alto. Mae Paola Flores yn nodi bod Altenos, neu drigolion El Alto, ar y cyfan yn falch o'u cyfraniad at bensaernïaeth fodern. Mae hi'n adrodd fod un preswylydd wedi nodi iddi: "I mi, mae fel bloedd sy'n dweud, Dyma ni! Dyma beth ydyn ni!", a nododd un arall "Rwy'n fenyw Aymara, yn falch o'm diwylliant, yn hapus ac yn llawn lliw. Felly pam na ddylai fy nghartref ddangos beth ydw i?" Cafodd yr adeiladau sylw yn Shine Heroes gan Frederico Estol, ffilm am y miloedd o lanhawyr esgidiau yn La Paz ac El Alto.

Disgrifiwyd yr adeiladau fel rhai "dyfodolol" a "ffynci" gan bobl o'r tu allan i ddiwylliant yr Andes.

 Oriel 

 Cyfeiriadau