William Wyler

Cyfarwyddwr ffilm o'r Unol Daleithiau o dras Almaenig oedd William Wyler (Willi Wyler; 1 Gorffennaf 1902 – 27 Gorffennaf 1981). Enillodd Wobr yr Academi am y Cyfarwyddwr Gorau, a'r Wobr am y Llun Orau, teirgwaith: Mrs Miniver (1942), The Best Years of Our Lives (1946), a Ben-Hur (1959). Roedd yn nodedig am ei gynigion trylwyr i dynnu lluniau golygfeydd hirion ar un tro.

Ganed Willi Wyler ym Mülhausen, yr Almaen Imperialaidd, i deulu Iddewig. Marsiandïwr o'r Swistir oedd ei dad, ac Almaenes oedd ei fam. Cafodd ei ddiarddel o sawl ysgol oherwydd ei gamymddygiad. Fodd bynnag, cafodd ei dderbyn i'r École Supérieure de Commerce yn Lausanne, a dysgodd canu'r fiolin am gyfnod byr yn Conservatoire de Paris. Fe'i gwahoddwyd gan Carl Laemmle, pennaeth Universal Pictures a pherthynas bell ar ochr ei fam, i symud i Unol Daleithiau America i weithio i'r stiwdio. Aeth Wyler yn gyntaf i adran gyhoeddusrwydd Universal yn Efrog Newydd ym 1920 cyn iddo drosglwyddo i safle Universal City yn Nyffryn San Fernando, Califfornia, ac yno gweithiodd yn was swyddfa, gwas celfi, clerc sgriptiau, ac isgyfarwyddwr castio. Erbyn 1924, bu'n isgyfarwyddwr ar ffilmiau byrion ("dau rolyn") yn genre' Gorllewin Gwyllt, a chyfrannodd hefyd at ffilmio'r llun epig Ben-Hur: A Tale of the Christ (1925) dan gyfarwyddiaeth Fred Niblo.

Ym 1925 cyfarwyddodd Wyler ei ffilm gyntaf, yn genre'r Gorllewin Gwyllt. Byddai'n cyfarwyddo rhyw hanner cant o ffilmiau dau-rolyn eraill yn y genre honno yn ystod ei yrfa. Ymhlith ei luniau mawr bu Jezebel (1938) ac addasiad o'r nofel Wuthering Heights (1939). Yn ystod yr Ail Ryfel Byd gwasanaethodd Wyler yn swyddog yng Nghorfflu Awyr Byddin yr Unol Daleithiau, a chyfarwyddodd y ffilm ddogfen The Memphis Belle.

Wedi'r rhyfel, cyfarwyddodd Wyler sawl ffilm boblogaidd, gan gynnwys The Heiress (1949), Detective Story (1951), Roman Holiday (1953), The Desperate Hours (1955), Friendly Persuasion (1956), a The Big Country (1958). Ei lun olaf oedd The Liberation of L.B. Jones (1970). Derbyniodd Wobr Goffa Irving G. Thalberg ym 1966 a Gwobr yr American Film Institute am Gyflawniad Oes ym 1976. Bu farw William Wyler yn Beverly Hills, Califfornia, yn 79 oed.

 Year Film Category ResultGwobrau'r AcademiSeremoni wobrwyo yr Academi 1936  Dodsworth  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1939  Wuthering Heights  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1940  The Letter  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1941  The Little Foxes  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1942  Mrs. Miniver  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1946  The Best Years of Our Lives  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1949  The Heiress  Ffilm Orau  Cyfarwyddwr Gorau Seremoni wobrwyo yr Academi 1952  Detective Story  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1953  Roman Holiday  Ffilm Orau   Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1956  Friendly Persuasion  Ffilm Orau   Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1959  Ben-Hur  Cyfarwyddwr Gorau  Seremoni wobrwyo yr Academi 1965  The Collector  Cyfarwyddwr Gorau   Gwobr Irving G. Thalberg  Urdd Cyfarwyddwyr America1952  Detective Story  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  1954  Roman Holiday  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  1957  Friendly Persuasion  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  1959  The Big Country  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  1960  Ben-Hur  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  1962  The Children's Hour  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  1966    Gwobr Cyflawniad Oes 1969  Funny Girl  Cyflawniad Cyfarwyddwr Eithriadol  

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 A. Madsen, William Wyler: The Authorized Biography (1973).
 M. Andregg, William Wyler (1979).
 J. Herman, A Talent for Trouble: The Life of Hollywood's Most Acclaimed Director, William Wyler (1995).

Categori:Genedigaethau 1902
Categori:Marwolaethau 1981
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm yr 20fed ganrif o'r Almaen
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm Iddewig o'r Almaen
Categori:Cyfarwyddwyr ffilm Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Cyfarwyddwyr ffilmiau'r Gorllewin Gwyllt
Categori:Pobl fu farw yn Los Angeles
Categori:Ymfudwyr o'r Almaen i'r Unol Daleithiau