Llyfrau Ceiniog Humphreys

Roedd Llyfrau Ceiniog Humphreys yn gyfres o lyfrau a gyhoeddwyd gan yr argraffwr, cyhoeddwr a phregethwr Hugh Humphreys, Caernarfon (1817—1896). 

 Cefndir 
Fel mae'r enw yn awgrymu pris pob cyfrol oedd un geiniog (ar y pryd gwerth £0.004 , nid y £0.01 cyfoes). Mae'r cyfrolau yn 12 tudalen o hyd, ac yn delio a phob pwnc dan haul o hanes Pla mawr Llundain, Cyfreithiau Hywel Dda, Bywgraffiad Y Pab Pïws IX i Ferched Enwog yn Hanes Cymru. Cyhoeddwyd o leiaf 96 o'r llyfrau, sef y nifer a ail-gyhoeddwyd mewn 2 gyfrol yn cynnwys 48 yr un ohonynt.

Mae awduron y rhan fwyaf o'r llyfrau yn anhysbys. Ysgrifennodd Llew Llwyfo hunangofiant yn unswydd i'r gyfres, a chyfieithiad o waith Thomas Pennant yw'r llyfr am Owain Glyndŵr. Am y  gweddill mae'n debyg mae cyfieithiadau gan Hugh Humphreys ei hun o adroddiadau o bapurau Llundain neu o benodau o lyfrau Saesneg ydy'r mwyafrif mawr ohonynt.

Cyhoeddwyd gyfrol newydd pob wythnos gan gychwyn tua 1878.

 Gwerthfawrogiad 
Yn ei Atgofion am Gaernarfon dyfynna'r Athro Hudson Williams o Hanes yr Ysgol Sir ym Mrynrefail gan H. Parry-Jones:— 

 Teitlau 
Dyma restr anghyflawn iawn o rai o'r teitlau

 Hanes Pedr Fawr, ymerawdwr Rwssia
 Hanes Pio Nono, y diweddar Bab
 Hanes Brwydr fythgofiadwy Waterloo
 Hanes Alexander Fawr a'i Ryfeloedd
 Y Pla mawr yn Llundain, a'r Tân
 Hanes Mahomet y Gau-brophwyd
 Cynghorion Teuluol buddiol
 Columbus, darganfyddwr America
 Gau-grefyddau a Gau-grefyddwyr
 Drylliadau y Commerce a'r Royal Charter
 Hanes Poland a'i Gorthrymderau
 Hanes Owain Glyndwr a'i Ryfeloedd
 Y Crusades, neu Ryfeloedd y Groes
 Hanes Bywyd Syr Thomas Picton
 Y Chwilys a'i Weithrediadau arswydus
 Hanes y Gwrthryfel ar fwrdd y Bounty
 Hanes Llundain, Prifddinas y Byd
 Daeargrynfeydd, a dinystr Lisbon
 Hanes yr anffodus Farwn Trenck
 Sut i wneyd Diodydd iachusol
 Hanes H. M. Stanley yn Affrica
 Hanes Cyflwr arswydus Francis Spira
 Castell Caernarfon, a'r ymosod arno
 Bywyd ac Anturiaethau Cadben Cook
 Hanes y Gwrthryfel yn India yn 1857
 Y Cospedigaethau a nodir yn y Beibl
 Hanes Boneddiges ddall a'i Helbulon
 Hanes Cwn; eu Ffyddlondeb i Ddyn
 Hanes Bywyd a Llafur John Wesley
 Difrod y Prydeiniaid yn Cabool, India
 Hanes John Gibson, y Cerflunydd
 Hanes yr enwog Dr. Franklin, America
 Ffoadigaeth y Ffrangcod o Rwsia, 1812
 Hanes William Tell o Switzerland
 Cynghorion ar Byngciau cyfreithiol
 Mordaith Anson o amgylch y Ddaear
 Hanes Bywyd y dyngarol J. Howard
 Hanes Ffynon Elian, a Jack yr offeiriad
 Anturiaethau Dr. Livingstone, Affrica
 Hanes Bywyd J. B. Gough, America
 Hanes Gwrthryfel Iwerddon yn 1798
 Gwarchaead Tair o Drefydd caerog
 Suddiad yr Agerddlong Princess Alice
 Hanes Joan o Arc (Morwynig Orleans)
 Hanes y Telephone a'r Phonograph
 Môr-frwydrau y Nile a Copenhagen
 Hanes Bywyd y bardd Twm o'r Nant
 Dynion a ymddyrchafasant trwy Lafur
 Bywyd Martin Luther y Diwygiwr
 Brad yr Indiaid Cochion yn America
 Hywel Dda, a'i Gyfreithiau clodfawr
 Ffraingc a'i Helbulon terfysglyd
 Tystiolaethau Amgylchiadol, &c
 Bywyd y Gwron enwog Garibaldi
 Hanes y Pyramidiau hynod yn yr Aipht
 Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)
 Brwydr Trafalgar, lle lladdwyd Nelson
 Goresgyniad Ynys Prydain gan Caisa
 Ymchwiliadau i'r Pegwn Gogleddol
 Y Brenin Arthur yn cymeryd Rhufain
 John Bunyan, awdwr Taith y Pererin
 Drylliad yr Agerddlong Rothsay Castle
 Brad y Cyllill Hirion gan y Saeson
 Hanes Goronwy Owain y Bardd enwog
 Abyssinia a Chwymp Theodore
 Hanes Prascovie, Arwres Siberia
 Oberlin, Gweinidog Protestanaidd
 Hanes Hen Gymry y Canoloesoedd
 Wm. Penn, Sylfaenydd Pennsylvania
 Llywelyn, Tywysog olaf y Cymry
 Gustavus Adolphus a'r Rhyfel hir
 Merched enwog yn hanes Cymru
 Richard Wilson, yr Arlunydd Cymreig
 Tiriad y Ffrangcod yn Abergwaun
 George Stephenson, y Peiriannydd
 Mabinogion Arthur y Ford Gron
 Hanes y Cymry yn America
 Hanes Iolo Morganwg, y Bardd, &c.
 Rob Roy Macgregor a'i Anturiaethau
 Hanes Iarll de Charney a Picciola
 Y Bastile a'r Creulonderau a fu yno
 Llong-ddrylliad arswydus y Medusa
 Hanes Bywyd George Washington
 Hanes Oliver Cromwell, a'i Amserau
 Hanes Bywyd Thomas Charles o'r Bala
 Richard Falconer, a'i Beryglon morawl
 Yr Ymosodiad ar New Orleans
 Syr Owain ap Tudur o Benmynydd
 Hanes y Diwygwyr yn Ffraingc
 Wilberforce, Diddymwr y Gaethfasnach
 Hanes Eugene Aram, y Llofrudd, &c
 Daeargrynfeydd yn y ganrif bresenol
 Môr-ladron-Hanes Peggi Morgan
 Y Bachgen dewr a gonest o'r Alpau
 Alaric y Goth: Hanesyn Rhufeinig
 Cas-bethau y Gwr o Hendregaerog, &c.

 Cyfeiriadau 

Categori:Llyfrau Cymraeg