Ynys Dá Bhárr

Mae Ynys Dà Bhàrr () neu Ynys Davaar wedi'i leoli yng ngheg Loch Campbeltown oddi ar arfordir dwyreiniol Kintyre, yn Argyll a Bute, yr Alban. Mae'n ynys lanw, yn gysylltiedig â'r tir mawr gan sarn raean naturiol a elwir yn Dhorlin ger Campbeltown ar lanw isel. Gellir croesi'r sarn mewn tua 40 munud.

Roedd Ynys Dà Bhàrr yn cael ei hadnabod fel ynys Sant Barre rhwng y blynyddoedd 1449 i 1508. Daw'r ffurf fodern Saesneg Davaar o'r ffurf hŷn 'Do Bharre' - sef 'Y (Sant) Barre'. Mae'n ymddangos bod Dr Gillies yn ei "Place Names of Argyll" yn derbyn tarddiad poblogaidd y gair bàrr  a olygai pen neu bwynt sef Ynys Pwynt Dwbl (Da-Bharr).

Yn 1854, adeiladwyd Goleudy Davaar ar ben ogleddol yr ynys gan beirianwyr  goleudai David a Thomas Stevenson. Cafodd y goleudy ei awtomeiddio ym 1983, a heddiw, mae gofalwyr, defaid, geifr a minc yn byw yn Bàrr.

Codwyd The Lookout, adeilad sgwâr sy'n sefyll ar fryn bach yn agos at y goleudy, yn ystod yr Ail Ryfel Byd i gartrefu criwiau llyngesol, a'u tasg oedd ymestyn rhwydi gwrth-danfor ar draws y dŵr, gan amddiffyn Campbeltown. Mae bellach wedi'i rentu allan fel cartref gwyliau.Peter Caton (2011) No Boat Required - Exploring Tidal Islands. 
chwith|bawd| Mynedfa i'r ogof sy'n cynnwys paentiad Archibald MacKinnon
Mae'r ynys hefyd yn adnabyddus am ei saith ogof, ac mae un ohonynt yn cynnwys paentiad ogof maint bywyd yn darlunio'r croeshoeliad, a baentiwyd ym 1887 gan yr arlunydd lleol Archibald MacKinnon ar ôl iddo gael gweledigaeth mewn breuddwyd yn awgrymu iddo wneud hynny. Achosodd y paentiad gynnwrf yn yr ardal gan ei fod yn cael ei ystyried yn arwydd gan Dduw; dywedir, pan ddarganfu'r trigolion mai gwaith MacKinnon ydoedd, ac nid Duw, fe'i halltudiwyd am gyfnod amhenodol. Wedi'i adfer sawl gwaith ers hynny, gan gynnwys ddwywaith gan yr arlunydd gwreiddiol, fandaleiddiwyd y paentiad ym mis Gorffennaf 2006, gyda darlun coch a du o Che Guevara wedi'i baentio dros y campwaith gwreiddiol. Mae wedi cael ei adfer eto ers hynny.

Mae Ynys Dà Bhàrr yn un o 43 o ynysoedd llanw y gellir cerdded iddynt o dir mawr Prydain Fawr ac yn un o 17 y gellir cerdded iddynt o dir mawr yr Alban.Peter Caton (2011) No Boat Required - Exploring Tidal Islands. 

Mae 2 fwthyn ar gael i'w gosod ar gyfer gwyliau.

bawd|dim|Pwynt trig ar Ynys Dá Bhárr
bawd|dim|Machlud ar Dá Bharr
bawd|dim|Goleudy Da Bhárr
bawd|dim|Ynys Dá Bhárr

 Stampiau 
Cyhoeddwyd stampiau lleol ar gyfer Dà Bàrr yn y 1960au. Roedd y stampiau'n gwasanaethu'r nifer fawr o ymwelwyr â'r ynys a oedd yn dymuno i'w post gael ei bostio yno, a'i gludo gan y cychwr i'r Blwch Post GPO agosaf yn Campbeltown ar y tir mawr. Daeth y gwasanaeth cychwr i ben rhywdro'n y 1970au cynnar. Roedd y cyfraddau postio ddwywaith cyfraddau'r DU.

 Cyfeiriadau 
bawd|Enfys tu draw i oleudy Ynys Dá Bhárr.

 Dolenni allanol 
 Bwrdd Goleudy'r Gogledd

Categori:Daearyddiaeth Argyll a Bute
Da Bharr