Cwmtydu

Pentref a bae bychan yng nghymuned Llandysiliogogo, Ceredigion, yw Cwmtydu,"Enwau Lleoedd Safonol Cymru", Comisiynydd y Gymraeg; adalwyd 9 Hydref 2025 neu weithiau Cwmtudu,Rhestr o Enwau Lleoedd, gol. Elwyn Davies (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1958) sy'n gorwedd ar lan y môr rhai milltiroedd i'r de o dref fechan Ceinewydd. Yma mae aber Afon Ffynnon Ddewi. Ceir hen odyn galch i lawr wrth y traeth.

bawd|chwith|Arwydd ffordd

Mae'r pentrefi bychain cyfagos yn cynnwys Llwyndafydd, Caerwedros a Nanternis. Mae un o'r ddwy ffordd i lawr i'r bae yn mynd drwy Lwyndafydd lle saif hen blasty Neuadd Llwyn Dafydd. Yno, ar 10 Awst 1485, ar ei ffordd i Faes Bosworth, cododd Harri Tudur wersyll ar dir plasty "Neuadd", cartref Dafydd ap Ieuan yn Llwyndafydd.google.co.uk; Gweler: Bosworth: The Birth of the Tudors gan Chris Skidmore. sillefir Llwyndafydd yma fel 'Llwyn Dafydd'. Adalwyd 6 Awst 2020. Mae Cwmtydu ar yr arfordir, ac ychydig i ffwrdd o'u taith naturiol o Aberteifi i Aberystwyth, felly gellir ystyried y posibilrwydd i Harri gyfarfod a llongau (o Ffrainc neu Lydaw) yma, gyda chyflenwad o fwyd, arfau neu filwyr. Fel llawer o'r Cymry a fu'n driw iddo ar ei daith, gwobrwywyd  Dafydd ap ieuan, wedi buddugoliaeth Maes Bosworth am ei garedigrwydd gydag anrheg o Gorn Hirlas ar orffwysfa arian, wedi'i addurno gyda draig Goch a milgi. Mae'n bosib mai'r enw 'Tudur' yw tarddiad enw'r pentref.

Cyfeiriadau

Categori:Llandysiliogogo
Categori:Pentrefi Ceredigion