Guildhaume Myrddin-Evans

Roedd Guildhaume Myrddin-Evans (17 Rhagfyr 1894 – 15 Chwefror 1964) yn uwch was sifil ac yn arbennigwr llafur.

 Bywyd Cynnar 
Ganwyd Guildhaume Myrddin-Evans yn fab i'r Parch Thomas Towy Evans, a Mary (ganwyd James) ei wraig. Cafodd ei addysg yn ysgol elfennol Cwmtyleri, ysgol y sir, Abertyleri, Coleg Llanymddyfri, ac Eglwys Crist, Rhydychen, lle graddiodd gydag anrhydedd Dosbarth I mewn Mathemateg.

 Teulu 
Yn 1919 priododd Elizabeth, merch Owen Watkins, Sarn, Sir Gaernarfon a chawsant 2 fab. Roedd yn aelod o gyngor Undeb Bedyddwyr Prydain Fawr ac Iwerddon o 1943, a gwasanaethodd fel ysgrifennydd capel y Bedyddwyr yn Bloomsbury, Llundain..

 Gyrfa 
Ymunodd a'r Cyffinwyr De Cymru a gwasanaethodd fel Is-Gapten yn y Rhyfel Mawr yn Ffrainc a Fflandrys cyn cael ei niweidio'n ddrwg yn 1917. Daeth yn aelod o ysgrifenyddiaeth bersonol Lloyd George yn Downing Street cyn cael ei benodi yn ysgrifennydd cynorthwyol i gabinet y rhyfel yn 1919. Gweithiodd yn y Trysorlys rhwng 1920 ac 1929 cyn symud i'r Weinyddiaeth Lafur a dod yn ddirprwy swyddog yswiriant gwladol yn 1935. Fel aelod o ddirprwyaeth Prydain roedd e yn Gynhadleddau ar Iawndal y Rhyfel Mawr yn Yr Hâg yn 1929 a 1930. Yn 1938 cafodd ei benodi yn bennaeth adran llafur rhyngwladol. Daeth yn bennaeth y Production Executive Secretariat o fewn swyddfeydd cabinet y rhyfel yn 1941 ac yn ymgynghorydd i Gomisiwn Gweithlu Rhyfel llywodraeth Taleithiau Unedig America yn 1942. Bu hefyd yn ymgynghorydd i lywodraeth Canada. Cafodd ei benodi yn is-ysgrifennydd yn y Weinyddiaeth Lafur a'r Gwasanaeth Gwladol yn 1942  ac yna yn ddirprwy ysgrifennydd yn 1945.

Yn y rol hwn, Guildhaume Myrddin-Evans oedd cynrychiolydd llywodraeth y Deyrnas Unedig ar gorff llywodraethol y Swyddfa Lafur Ryngwladol rhwng 1945 ac 1959 a bu'n gadeirydd arni dair gwaith. Roedd yn brif ymgynghorwr ar lafur rhyngwladol i'r llywodraeth rhwng 1955 ac 1959.

Yn dilyn ei ymddeoliad penodwyd yn gadeirydd ar Gomisiwn Llywodraeth Leol yng Nghymru yn 1959. Cyhoeddodd adroddiad y comisiwn yn 1963.

Derbyniodd y C.B. yn 1945 a'r K.C.M.G. yn 1947.

Cafodd ei archif ei gyflwyno i Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 2019.

 Cyhoeddiadau 
Ef oedd cyd-awdur y gyfrol The employment exchange of Great Britain (1934).

 Dolen allanol 
 Sir Guildhaume Myrddin-Evans yn y Bywgraffiadur Cymreig

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1894
Categori:Marwolaethau 1964
Categori:Gweision sifil o Gymru