Poen seicolegol

Credir bod yr ansoddair 'seicolegol' yn cwmpasu swyddogaethau eich ymennydd, pen, calon, ac y gellir eu hystyried yn arwydd o'r ffynonellau niferus o boen seicolegol. Cynigiodd Shneidman un ffordd o grwpio’r gwahanol ffynonellau poen hyn, dywedodd fod poen seicolegol yn cael ei ddylanwadu gan anghenion seicolegol rhwystredig. Er enghraifft, yr angen am gariad, ymreolaeth, ymlyniad, a chyflawniad, neu'r angen i osgoi niwed, cywilydd ac embaras. Disgrifiwyd anghenion seicolegol yn wreiddiol gan Henry Murray yn y flwyddyn 1938 fel anghenion sy'n ysgogi ymddygiad dynol.  Mynnodd Shneidman fod pobl yn ystyried pwysigrwydd pob 'angen' yn wahanol, sydd yn esbonio pam mae lefel poen seicolegol pawb yn wahanol pan yn gwynebu'r un angen rhwystredig. Mae persbectif hwn o angen yn cyd-fynd â disgrifiad Patrick David Wall o boen corfforol sy'n dweud bod poen corfforol yn dynodi cyflwr angen llawer mwy na phrofiad synhwyraidd. 

Mewn meysydd seicoleg gymdeithasol a seicoleg personoliaeth, defnyddir y term poen cymdeithasol i ddynodi poen seicolegol a achosir gan niwed neu fygythiad i gysylltiad cymdeithasol; mae profedigaeth, embaras, cywilydd a theimladau yn isdeipiau o boen cymdeithasol. 

O safbwynt esblygiadol, mae poen seicolegol yn gorfodi asesiad o broblemau cymdeithasol gwirioneddol neu bosibl a allai leihau ffitrwydd unigolyn er mwyn gallu oroesi. Mae'r ffordd yr ydym yn arddangos ein poen seicolegol yn gymdeithasol (er enghraifft, crio, gweiddi, cwyno) yn ateb y diben o nodi ein bod mewn angen.

Credir ers tro mai anhwylder personoliaeth ffiniol (BPD) yw'r anhwylder seiciatrig sydd yb cynhyrchu y boen a'r trallod emosiynol mwyaf dwys yn y rhai sy'n dioddef o'r cyflwr. Mae astudiaethau wedi dangos bod cleifion yn y sefyllfa ffiniol yn profi dioddefaint emosiynol cronig, sylweddol a phoen meddwl.  Gall cleifion ffiniol deimlo eu bod wedi'u llethu gan emosiynau negyddol, gan brofi galar dwys yn lle tristwch, cywilydd yn lle embaras ysgafn, cythruddo yn lle aflonyddwch, a phanig yn lle nerfusrwydd.  Mae pobl â BPD yn dueddol o fod yn sensitif i deimladau o wrthodiad, unigrwydd a methiant canfyddedig.  Mae clinigwyr a lleygwyr fel ei gilydd wedi gweld yr ymdrechion enbyd i ddianc rhag profiadau mewnol goddrychol y cleifion hyn. 

Cyfeiriadau

Categori:Emosiwn