Annie Oakley

Chwimsaethwraig (Saesneg: sharpshooter) o'r Unol Daleithiau a serennodd yn Sioe Gorllewin Gwyllt Buffalo Bill Cody oedd Annie Oakley (ganwyd Phoebe Ann Moses; 13 Awst 1860 – 3 Tachwedd 1926).

Daeth yn heliwr medrus yn blentyn i ofalu am anghenion ei theulu tlawd yng ngorllewin Ohio. Yn 15 oed, enillodd gystadleuaeth saethu yn erbyn y saethwr profiadol Frank E. Butler, a briododd yn ddiweddarach. Ymunodd y pâr â sioe Buffalo Bill ym 1885 a pherfformio yn yr Unol Daleithiau ac Ewrop. Roedd cynulleidfaoedd wedi'u syfrdanu o'i gweld yn saethu sigarét o wefusau ei gŵr neu'n hollti cerdyn chwarae o'r ymyl ar 30 cam. Ffurfiodd gyfeillgarwch agos â Tȟatȟáŋka Íyotake (Sitting Bull),  chyn-bennaeth llwyth y Sioux, tra roedd y ddau yn gweithio gyda Buffalo Bill.

Ar ôl damwain rheilffordd ddifrifol ym 1901, bu'n rhaid iddi fabwysiadu ffordd dawelach o fyw, ac aeth ar daith mewn drama am ei gyrfa. Rhoddodd hefyd wersi i fenywod mewn saethu a  hunanamddiffyn.

Wedi ei marwolaeth, addaswyd ei stori ar gyfer sioeau cerdd llwyfan a ffilmiau, gan gynnwys Annie Get Your Gun.

Categori:Genedigaethau 1860
Categori:Marwolaethau 1926
Categori:Difyrwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Y Gorllewin Gwyllt
Categori:Merched y 19eg ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched a aned yn y 1860au
Categori:Pobl o Ohio