Roberta Peters

Roedd Roberta Peters (4 Mai 1930 - 18 Ionawr 2017) yn soprano coloratwra Americanaidd.

Yn un o’r cantorion Americanaidd amlycaf i ennill enwogrwydd a llwyddiant parhaol mewn opera, mae Peters yn enwog am ei chysylltiad 35 mlynedd gyda Cwmni'r Opera Metropolitan yn Efrog Newydd, ymhlith y cysylltiadau hiraf o’r fath rhwng canwr a chwmni ym myd opera. Dyfarnwyd iddi Fedal Genedlaethol y Celfyddydau ym 1998.

 Bywyd a gyrfa gynnar 
Ganwyd Peters yn Roberta Peterman yn Y Bronx, Dinas Efrog Newydd, yn unig blentyn Ruth (née Hersch), hetwraig, a Solomon Peterman, gwerthwr esgidiau. Roedd ei theulu yn Iddewig. Wedi'i annog gan y tenor Jan Peerce, dechreuodd ei hastudiaethau cerdd yn 13 oed gyda William Herman, athro llais sy'n adnabyddus am ei ddull addysgu manwl a thrylwyr. O dan hyfforddiant Herman, astudiodd Peters yr ieithoedd Ffrangeg, Almaeneg ac Eidaleg ac ymarfer graddfeydd canu o ddull clarinét. Ar ôl chwe blynedd o hyfforddiant, cyflwynodd Herman hi i impresario Sol Hurok, a drefnodd ar gyfer clyweliad gyda Rudolf Bing, rheolwr cyffredinol yr Opera Metropolitan. Gofynnodd Bing iddi ganu ail aria Brenhines y Nos o Y Ffliwt Hud (gyda'i phedwar F uwchlaw C uchel), sawl gwaith, yn gwrando o bob rhan o'r neuadd i sicrhau y gallai lenwi'r neuadd â sain. Trefnodd iddi ganu'r rôl ym mis Chwefror 1951.

Fodd bynnag, gwnaeth Peters ei ymddangosiad cyntaf yn gynharach na'r disgwyl. Ar 17 Tachwedd, 1950, ffoniodd Bing hi yn gofyn a allai gamu i mewn i gymryd lle Nadine Conner, a oedd yn sâl, fel Zerlina yn Don Giovanni. Roedd Peters yn gwybod y rôl, ond nid oedd eto wedi ei pherfformio ar lwyfan na hyd yn oed wedi canu gyda cherddorfa lawn; serch hynny, derbyniodd y cyfle. Fritz Reiner oedd yr arweinydd y noson honno. Er gwaethaf enw drwg fel un anodd i ymwneud ag ef, gwnaeth Reiner bwynt o fynd i ystafell wisgo Peters i'w hannog a'i harwain trwy'r perfformiad. Derbyniwyd ei pherfformiad gyda brwdfrydedd mawr, a sefydlwyd ei gyrfa.

Gan gyfuno llais deniadol ag ystwythder coloratwra pefriog a ffigwr deniadol, daeth Peters yn ffefryn gyda chynulleidfaoedd Americanaidd ac yn gefnogwr brwd o opera i bawb. Sefydlodd ei hun yn gyflym yn y repertoire safonol soubrette a coloratwra. Roedd ei rolau yn y Met yn cynnwys Susanna yn Le nozze di Figaro; Despina yn Così fan tutte; Brenhines y Nos yn Y Ffliwt Hud; Amore yn opera Gluck Orfeo ed Euridice; Marzeline yn Fidelio Beethoven; Rosina yn Barbwr Sevilla; Adina yn L'elisir d'amore; Norina yn Don Pasquale; Oscar yn Un ballo in maschera; Nanetta yn Falstaff; Olympia yn Les contes d'Hoffmann; Sophie yn Der Rosenkavalier; Zerbinetta yn Ariadne auf Naxos; ac Adele yn Die Fledermaus. Yn ddiweddarach, ychwanegodd rolau telynegol coloratwra fel Amina yn La sonnambula, Lucia yn Lucia di Lammermoor a Gilda yn Rigoletto, Gilda oedd ei rôl ffarwel yn y Met ym 1985.

Roedd Peters hefyd yn ymddangos yn aml gydag Opera Cincinnati, yn ogystal ag mewn nifer o ddinasoedd o amgylch yr Unol Daleithiau tra ar daith gyda'r Met. Dros y blynyddoedd, ehangodd ei repertoire i gynnwys rolau fel Lakmé, Juliette yn Roméo et Juliette, Manon gan Massenet, ac weithiau'n perfformio Violetta yn La traviata, a Mimì yn La bohème.

Ymddangosodd Peters dramor hefyd mor gynnar â 1951, pan ganodd yn y Tŷ Opera Brenhinol yn Llundain, yn The Bohemian Girl gan Balfe, dan arweiniad Syr Thomas Beecham. O ganol y 1950au ymlaen, ymddangosodd mewn sawl tŷ opera yn yr Eidal, Opera Taleithiol Fienna, Gŵyl Salzburg, a'r Bolshoi ym Moscow, ym 1972.

Roedd Peters mor boblogaidd ar y teledu ag oedd hi ar y llwyfan. Roedd hi'n ymddangos yn rheolaidd ar raglenni fel The Voice of Firestone a The Tonight Show. Ar raglen amrywiaeth CBS nos Sul The Ed Sullivan Show, Peters oedd y gwestai a ymddangosodd amlaf, gan ymddangos 65 gwaith. Ymddangosodd hefyd mewn sawl hysbyseb teledu, gan gynnwys un cofiadwy am American Express '"Do You Know Me?" ymgyrch, lle alwodd am dacsi ar frig ei llais. 
bawd|Roberts Peters (dde) yn bwyta gyda George London (chwith) a Fernando Corena
Cafodd Peters yrfa helaeth hefyd fel datgeiniad, gan ymddangos mewn neuaddau cyngerdd ledled yr Unol Daleithiau. Yn gynnar yn ei gyrfa ym 1962, fe berfformiodd gerbron cynulleidfa o dros 13,000 yn y gyfres gyngherddau awyr agored boblogaidd "Italian Night" yn Stadiwm Lewisohn yn Efrog Newydd o dan gyfarwyddyd yr arweinydd Alfredo Antonini.

Yn ddiweddarach yn ei gyrfa, ychwanegodd opereta a theatr gerdd at ei repertoire, gan ymddangos yn The Merry Widow, a The King and I. Fe wnaeth hi hefyd recordio Carousel Rodgers a Hammerstein gydag Alfred Drake. Ni ymddeolodd Peters yn swyddogol a rhoddodd ddatganiadau achlysurol yn ddiweddarach mewn bywyd.

 Bywyd personol 
Roedd Peters yn briod am gyfnod byr â'r bariton Robert Merrill ym 1952, gan gyfaddef yn ddiweddarach ei bod wedi cwympo mewn cariad â'r llais ac nid y dyn. Ysgarodd y ddau yn gyfeillgar, aros yn ffrindiau a pharhau i berfformio gyda'i gilydd mewn opera a datganiadau. Ailbriododd ym 1955, â Bertram Fields, bu iddynt dau fab. Bu farw Bert yn 2010.

 Marwolaeth 
Bu farw Peters o glefyd Parkinson yn 85 oed. Rhoddwyd ei gweddillion i orwedd ym Mynwent Westchester Hills Hastings-on-Hudson, Westchester County, Efrog Newydd.

 Disgyddiaeth 

 Recordiadau opera stiwdio 
Cyfansoddwr Opera (blwyddyn recordio, label) Cantorion eraill Corws, cerddorfa, arweinydd Donizetti Lucia di Lammermoor (1957, RCA Victor ) Jan Peerce, Philip Maero, Giorgio Tozzi Teatro dell'Opera di Roma, Erich Leinsdorf Gluck Orfeo ed Euridice (1957, RCA Victor) Lisa Della Casa, Risë Stevens Teatro dell'Opera di Roma, Pierre Monteux Mozart Così fan tutte, wedi'i ganu yn Saesneg (1952, Columbia) Eleanor Steber, Blanche Thebom, Richard Tucker, Guarrera, Alvary Opera Metropolitan, Fritz Stiedry Mozart Y Ffliwt Hud (1964, Deutsche Grammophon ) Evelyn Lear, Fritz Wunderlich, Dietrich Fischer-Dieskau, Franz Crass Ffilharmonig Berlin, Karl Böhm Mozart Le nozze di Figaro (1958, RCA Victor) Giorgio Tozzi, Lisa Della Casa, George London, Rosalind Elias, Fernando Corena Ffilharmonig Fienna, Erich Leinsdorf Rossini Barbwr Sevilla (1958, RCA Victor) Cesare Valletti, Robert Merrill, Fernando Corena, Giorgio Tozzi Opera Metropolitan, Erich Leinsdorf Strauss Ariadne auf Naxos (1958, RCA Victor) Leonie Rysanek, Sena Jurinac, Jan Peerce, Walter Berry Ffilharmonig Fienna, Erich Leinsdorf Verdi Rigoletto (1956, RCA Victor) Jussi Björling, Robert Merrill, Giorgio Tozzi Teatro dell'Opera di Roma, Jonel Perlea

 Recordiadau datganiad stiwdio 
TeitlCyfansoddwr/gwaithLabel, blwyddynArweinydd/CyfeilyddYoungest Member of a Great TraditionDonizetti, BelliniRCA Victor, 1954CelliniFamous Operatic AriasRossini, Donizetti, Verdi, Auber, DelibesRCA Victor, 1956Bellezza, PerleaIn RecitalBach, Handel, Scarlatti, Debussy, Ravel, Schumann, StraussRCA Victor, 1962George Trovillo, pianoSing the Popular Music of Leonard Bernstein (with Alfred Drake)On the Town, West Side Story, Candide, Wonderful TownPye Command, 1965Enoch LightSingt Lieder von Richard Strauss & Claude DebussyDebussy, StraussBASF, 1973Leonard Hokanson, pianoRaisins and AlmondsFolks songs arr. by David KrivosheiAudio Fidelity, 1975Sam Brown and John Pizzarelli, guitars

 Darllediadau Byw o'r Opera Metropolitan wedi'u rhyddhau ar CD gan Sony 
Cyfansoddwr Opera (dyddiad perfformio) Cantorion eraill Arweinydd Donizetti L'elisir d'amore (5 Mawrth, 1966) Bergonzi, Guarrera, Corena Schippers. Mozart Le nozze di Figaro (28 Ionawr, 1961) Amara, Miller, Siepi, Borg Leinsdorf. Offenbach Les contes d'Hoffmann (3 Rhagfyr, 1955) Amara, Stevens, Tucker, Singher Monteux. Verdi Un ballo in maschera (10 Rhagfyr, 1955) Milanov, Anderson, Peerce, Merrill Mitropoulos. Verdi Rigoletto (22 Chwefror, 1964) Dunn, Tucker, Merrill, Giaiotti Cleva.

 Fideo 
Cyfansoddwr Opera (blwyddyn recordio, label) Cantorion eraill Corws, cerddorfa, arweinydd Donizetti Lucia di Lammermoor (dyfyniad), yn Gala Canmlwyddiant Opera Metropolitan (1983, Deutsche Grammophon) Dano Raffanti, Brian Schexnayder, Julien Robbins, Loretta Di Franco, Robert Nagy Opera Metropolitan, Richard Bonynge

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1930
Categori:Marwolaethau 2017
Categori:Cantorion benywaidd yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion Iddewig o'r Unol Daleithiau
Categori:Cantorion opera o'r Unol Daleithiau
Categori:Merched a aned yn y 1930au
Categori:Pobl a aned yn y Bronx
Categori:Pobl fu farw o glefyd Parkinson