Llandudwg

Pentref yng nghymuned Merthyr Mawr, bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, Cymru, yw Llandudwg"Enwau Lleoedd Safonol Cymru" , Comisiynydd y Gymraeg; adalwyd 3 Gorffennaf 2023 (Saesneg: Tythegston).British Place Names; adalwyd 3 Gorffennaf 2023 Mae'r pentref yn gartref i Ystad Llandudwg, menter amaethu a phriodwedd hynafol 1,200 erw- sy'n cynnwys bythynnod a thai i'w rhentu a stad ddiwydiannol sydd yn cynhyrchu bwyd ac ynni gwyrdd.

 Hanes 
Daw enw'r plwyf o nawddsant yr eglwys, Sant Tudwg, â oedd un o ddisgyblion Sant Cennydd. Ei enw yn Saesneg yw Tyhegston. 

Mae tystiolaeth bod fila Rufeinig wedi'i adeiladu yn yr ardal ar un adeg. Mae olion o Oes yr Efydd wedi'u darganfod yn yr ardal hefyd.

 Canoloesol 
Yn ystod adfeddiad Normanaidd iseldiroedd Morgannwg, cafodd y plwyf ei amsugno i diriogaeth Y Castellnewydd. Daeth Llandudwg yn is-faenor yn ystod y 13eg neu 14eg ganrif. 

 Daearyddiaeth 
Lleolir yn Ne Pen-y-bont ar Ogwr, 3.5 milltir i Orllewin y dref ar ochr gogleddol ffordd yr A4106.  Mae gan y pentref, sy'n rhan o gymuned Merthyr Mawr, arwynebedd o 50 erw. Saif 24 milltir o Gaerdydd a 19 milltir o Abertawe. Mae Porthcawl a gorsaf reilffordd Pen-y-bont o fewn 3 milltir.

 Llywodraeth 
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Gwefan Senedd Cymru ac yn Senedd y DU gan .Gwefan Senedd y DU

Roedd Llandudwg yn ran o etholaeth Senedd Ewrop Cymru hyd at Brexit.

 Tirnodau nodedig 
Yn 2010, cafodd eglwys St Tudwg ei drosi yn swyddfeydd. Mae dau adeilad rhestredig yn Llandudwg yn cynnwys adeilad Gradd II* Tythegston Court. 

Cyfeiriadau

Categori:Merthyr Mawr
Categori:Pentrefi Pen-y-bont ar Ogwr