Quaich y Ganrif

Mae Quaich y Ganrif  ( /k w eɪ x /: Gaeleg yr Alban: Cuach nan Ceud Bliadhna Gwyddeleg: Corn na Céad Bliain Saesneg Centenary Quaich) yn dlws rygbi'r undeb rhyngwladol sy'n cael ei herio'n flynyddol gan Iwerddon a'r Alban fel rhan o Bencampwriaeth y Chwe Gwlad.

 Cefndir 
Gair Gaeleg am lestr yfed  yw "Quaich" ac mae wedi'i gyflwyno i enillwyr y gêm ers 1989. Ers cyflwyno'r gwpan, mae Iwerddon wedi ei hennill 17 o weithiau tra bod yr Alban wedi ei hennill 14 gwaith, gydag un gêm gyfartal.

Mae'r Quaich yn un o nifer o gwpanau tebyg y mae timau unigol yn cystadlu amdanynt fel rhan o gemau rhyngwladol. Mae enghreifftiau eraill ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad yn cynnwys Cwpan Calcutta (Yr Alban v. Lloegr ), Tlws y Mileniwm (Lloegr v Iwerddon), Tlws Giuseppe Garibaldi (Ffrainc v Yr Eidal ) Tlws yr Auld Alliance rhwng Ffrainc a'r Alban a Chwpan Doddie Weir rhwng Yr Alban a Chymru.

Sefydlwyd y wobr i ddathlu 100fed cyfarfod y ddau dîm yn y bencampwriaeth ym 1989, (nid canmlwyddiant y cyfarfod cyntaf, cafodd nifer o gemau blynyddol eu methu oherwydd y ddau ryfel byd).Trophy Room RUGBY - CENTENARY QUAICH adalwyd 14 Chwefror 2021

Nid yw'r tlws yn cael ei rhoi mewn unrhyw gemau y tu allan i Bencampwriaeth y Chwe Gwlad, megis Cwpan y Byd. Cyn cyflwyno'r Quaich am y canfed gêm, bu 45 buddugoliaeth i'r Iwerddon a 49 i'r Alban; bu 4 gêm gyfartal a bu'n rhaid rhoi'r gorau i un gêm.

Y deiliaid presennol yw Iwerddon ar ôl curo'r Alban yn Stadiwm Aviva ar 1 Chwefror 2020.

 Gemau 
Gemau gartref Wedi chwarae Buddugoliaethau Cyfartal Pwyntiau i 16 10 5 1 387 240 16 7 9 0 394 318 Cyfanswm 32 17 14 1 781 558

 Canlyniadau 
BlwyddynDyddiadMaesTîm gartrefSgôrYmwelwyrEnillydd202114 MawrthMurrayfield, Caeredin24–2720201 ChwefrorStadiwm Aviva, Dulyn19–1220199 ChwefrorMurrayfield, Caeredin13–22201810 MawrthStadiwm Aviva, Dulyn28–820174 ChwefrorMurrayfield, Caeredin27–22201619 MawrthStadiwm Aviva, Dulyn35–25201521 MawrthMurrayfield, Caeredin10–4020142 ChwefrorStadiwm Aviva, Dulyn28–6201324 ChwefrorMurrayfield, Caeredin12–8201210 MawrthStadiwm Aviva, Dulyn32–14201127 ChwefrorMurrayfield, Caeredin18–21201020 MawrthParc Croke, Dulyn20–23200914 MawrthMurrayfield, Caeredin15–2220089 MawrthParc Croke, Dulyn34–13200710 MawrthMurrayfield, Caeredin18–19200611 MawrthLansdowne Road, Dulyn15–9200512 ChwefrorMurrayfield, Caeredin13–40200427 MawrthLansdowne Road, Dulyn37–16200316 ChwefrorMurrayfield, Caeredin6–3620022 MawrthLansdowne Road, Dulyn43–22200122 MediMurrayfield, Caeredin32–10200019 ChwefrorLansdowne Road, Dulyn44–22199920 MawrthMurrayfield, Caeredin30–1319987 ChwefrorLansdowne Road, Dulyn16–1719971 MawrthMurrayfield, Caeredin38–10199620 IonawrLansdowne Road, Dulyn10–1619954 ChwefrorMurrayfield, Caeredin26–1319945 MawrthLansdowne Road, Dulyn6–6Cyfartal199316 IonawrMurrayfield, Caeredin15–3199215 ChwefrorLansdowne Road, Dulyn10–18199116 MawrthMurrayfield, Caeredin28–2519903 ChwefrorLansdowne Road, Dulyn10–1319894 MawrthMurrayfield, Caeredin37–21

 Cyfeiriadau 

* Quaich y Ganrif
* Quaich y Ganrif
Categori:Sefydliadau 1989
Categori:Tlysau rygbi'r undeb