Xiye Bastida

Mae Xiye Bastida (ganwyd 18 Ebrill 2002) yn ymgyrchydd hinsawdd sy'n aelod o genedl yr Otomi - Toltec, on o genhedloedd brodorol Mecsico. Hi yw un o brif drefnwyr Fridays for Future ar gyfer Dinas Efrog Newydd ac mae wedi bod yn llais blaenllaw dros bobl frodorol a mewnfudwyr yn Unol Daleithiau America wrth ymgyrchu yn erbyn newid hinsawdd. Mae hi ar bwyllgor gweinyddu Mudiad Hinsawdd y Bobl (People's Climate Movement) ac yn gyn-aelod o Sunrise Movement ac Extinction Rebellion. Hi yw cyd-sylfaenydd Re-Earth Initiative, sefydliad rhyngwladol dielw sy'n gynhwysol ac yn groestoriadol “yn union fel y dylai'r mudiad hinsawdd fod.”

 Bywyd ac addysg gynnar 
chwith|bawd|Bastida yn aros i Thunberg gyrraedd Dinas Efrog Newydd, 2019
Ganed Bastida yn Atlacomulco, Mecsico i'w rieni Mindahi a Geraldine, sydd hefyd yn amgylcheddwyr, ac fe'i magwyd yn nhref San Pedro Tultepec yn Lerma. Mae hi o dras Otomi - Toltec (sef Mecsicanaidd brodorol) ac Astec ar ochr ei thad a Tsile Ewropeaidd o dras Geltaidd ei mam. Ar hyn o bryd mae gan Bastida ddinasyddiaeth deuol: Mecsicanaidd a Tsile.

Symudodd Bastida a'i theulu i Ddinas Efrog Newydd ar ôl i lifogydd eithafol daro eu tref enedigol, San Pedro Tultepec yn 2015 yn dilyn tair blynedd o sychder.

Mynychodd Bastida Ysgol Beacon  a dechreuodd ei hastudiaethau ym Mhrifysgol Pennsylvania yn 2020.

 Gweithredu 
Dechreuodd Bastida ymgyrchu fel aelod o Glwb amgylcheddol. Protestiodd y clwb yn Albany a Neuadd y Ddinas Efrog Newydd gan lobïo dros y CLCPA (neu the Climate and Community Leaders Protection Act / Deddf Diogelu Arweinwyr Hinsawdd a Chymuned) a'r Mesur Adeiladau Brwnt. Dyna pryd y clywodd am Greta Thunberg a'i streiciau yn erbyn newid hinsawdd.

Rhoddodd Bastida araith ar Cosmoleg Frodorol yn 9fed Fforwm Trefol y Byd y Cenhedloedd Unedig, a dyfarnwyd iddo wobr “Ysbryd y Cenhedloedd Unedig” yn 2018.

Arweiniodd Bastida ei hysgol uwchradd, The Beacon School, yn y streic hinsawdd fawr gyntaf yn Ninas Efrog Newydd ar 15 Mawrth 2019. Cyfarchodd hi ac Alexandria Villaseñor Thunberg yn swyddogol ar ôl iddi gyrraedd o Ewrop mewn cwch ym mis Medi 2019 i fynd i Uwchgynhadledd Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig. Llysenwyd Xiye yn "Greta Thunberg America" ond mae wedi dweud bod "galw gweithredwyr ifanc eraill yn 'Greta Thunberg' eu gwlad yn difrïo profiad personol Greta a'i hymgyrchu unigol hi".

Rhyddhaodd Teen Vogue raglen ddogfen fer We Rise ar Bastida yn Rhagfyr 2019. Cydweithiodd Bastida hefyd â 'Ffilm 2040' i greu fideo fer o'r enw Imagine the Future yn archwilio sut y gallai tirweddau a dinasluniau edrych yn y dyfodol.

Cyfrannodd Bastida hefyd at All We Can Save, blodeugerdd o ferched yn ysgrifennu am newid hinsawdd. Yn ddiweddar, siaradodd yn yr Uwchgynhadledd Arweinyddiaeth ar Hinsawdd a gynhaliwyd gan Weinyddiaeth Biden, gan draddodi araith yn annog arweinwyr y byd i gymryd mwy o ran mewn ymgyrchu yn erbyn newid hinsawdd.

 Ffilmyddiaeth 
 We Rise (2019)
 imagine the future (2020)

 Cyfeiriadau 

Categori:Brodorion De America
Categori:Pobl o Atlacomulco
Categori:Ymgyrchwyr newid hinsawdd