Carlwm

Mamal cigysol bach o deulu'r Mustelidae yw'r carlwm (Mustela erminia). Mae'n debyg i'r gwenci ond yn fwy, ac mae ganddo gynffon hirach â blaen du. Mae corff a phen y carlwm gwrywaidd tua 28–31 cm (10–12 modfedd) o hyd; mae rhai'r fenyw yn 24–29 (9½–11½ modfedd); mae'r gynffon tua 9.5–14 cm (3¾–5½ modfedd)."Stoat" , Gwefan The Mammal Society; adalwyd 19 Chwefror 2021

Mae'n byw mewn ffermdir, glaswelltir a choetir yn rhanbarthau gogleddol yn Ewrop, Asia a Gogledd America. Mae'n gallu byw hyd at oddeutu 5 mlynedd, neu 6-8 oed yn eithriadol, ond fel arfer nid yw'n goroesi mwy nag 1–2 oed.

Mae carlymod yn bwyta mamaliaid bychain yn bennaf, yn enwedig cwningod a llygod dŵr lle mae'r rhain yn doreithiog. Byddant hefyd yn bwyta adar, wyau, ffrwythau a hyd yn oed pryfed genwair pan fydd bwyd yn brin.

bawd|chwith|250px|Carlwm yn ei gôt ffwr gwyn gaeafol

Yn yr haf, mae blew ei gefn a'i ben yn gochfrown ac mae ei fol yn liw hufen neu yn wyn. Yn y hydref mae'n bwrw ei flew tywyll gyda'r canlyniad bod ganddo gôt welw yn y gaeaf. Yn y rhanbarthau mwyaf gogleddol, gall ei ffwr fod yn hollol wyn ar draws ei gorff cyfan, heblaw am y gynffon â blaen du. Yn y gwanwyn mae'n bwrw ei flew gwelw ac yn adennill ei gôt frown.

Gelwir côt wen aeafol y carlwm yn "ermin", ac yn draddodiadol mae masnach grwyn wedi ei gwerthfawrogi, yn enwedig i ddarparu'r deunydd ar gyfer gwisg seremonïol brenhinoedd, breninesau ac uchelwyr. Mae'r ermyn yn symbol mewn herodraeth a banereg fel gwelir ar faner Llydaw.

Cyfeiriadau

Categori:Carlymoliaid
Categori:Mamaliaid Asia
Categori:Mamaliaid Ewrop
Categori:Mamaliaid Gogledd America
Categori:Rhywogaethau o famaliaid