Thomas Dekker

Dramodydd a phamffledwr o Loegr oedd Thomas Dekker (tua 1572 – 1632) a flodeuai yn oes theatr Elisabeth ac Iago. Nodweddir ei waith gan bortreadau bywiog o Lundain ac iaith y ddinas, rhyddiaith llawn hwyl a mynd, plotiau rhamantaidd a moesolaidd, a themâu gwladgarol a Phrotestannaidd.

Ni wyddys llawer am fywyd Dekker. Credir iddo gael ei eni i deulu o fewnfudwyr Iseldiraidd yn Llundain. Roedd ganddo rywfaint o grap ar yr ieithoedd Lladin, Ffrangeg, ac Iseldireg, ac mae'n bosib iddo fod yn filwr yn ystod ei ieuenctid. "Thomas Dekker" yn Encyclopedia of World Biography. Adalwyd ar 19 Medi 2020.

Sonir amdano yn gyntaf, fel dramodydd, ym 1598. Ysgrifennodd o leiaf 42 o ddramâu, naill ai ar liwt ei hun neu yn cydweithio â llenorion eraill. O'r rhai sydd yn goroesi, mae naw drama sydd yn waith Dekker yn unig, gan gynnwys The Shoemakers Holiday (1599) a The Honest Whore, Part 2 (1630), a 13 drama arall a ysgrifennwyd ganddo gydag eraill, yn eu plith Thomas Middleton (The Honest Whore, Part 1, 1604 a The Roaring Girl, 1610), John Webster (Westward Ho, 1604 a Northward Ho, 1605), Philip Massinger, John Ford, a William Rowley. Yn ystod y ffrae a elwir "rhyfel y beirdd" neu "ryfel y theatrau", cafodd Dekker ei bortreadu ar ffurf Demetrius Fannius yn y ddrama Poetaster (1601) gan Ben Jonson. Ymatebodd Dekker yn ei waith Satiro-mastix (1601).

Dekker oedd un o brif bamffledwyr Oes Iago ac mae ei ryddiaith yn cynnwys straeon am y pla (The Wonderfull Yeare, 1603) ac enghreifftiau o lenyddiaeth dihirod (The Belman of London, 1608) mewn dynwarediad o Robert Greene, yn ogystal â The Guls Horne-booke (1609) sydd yn dychanu bywyd y theatr Lundeinig.

Treuliodd Dekker y cyfnod 1613–19 yn y carchar dyledwyr, ac mae'n debyg iddo dynnu ar ei brofiad wrth gyfrannu disgrifiadau o fywyd yn y ddalfa at chweched argraffiad Characters (1616) gan Syr Thomas Overbury. Bu Dekker hefyd yn ymwneud â pherfformiadau cyhoeddus y tu hwnt i'r llwyfan, ac yn gyfrifol am y dathliadau stryd i groesawu'r Brenin Iago i Lundain ym 1603 a phasiantau'r Arglwydd Faer ym 1612, 1627, 1628, a 1629. Er gwaethaf ei lenydda a'i drefniadau toreithiog, mae'n debyg yr oedd Dekker unwaith eto mewn dyled fawr pan fu farw tua 60 oed ym 1632.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 J. H. Conover, Thomas Dekker: An Analysis of Dramatic Structure (1969).
 K. L. Gregg, Thomas Dekker: A Study in Economic and Social Backgrounds (1924).
 M. L. Hunt, Thomas Dekker (1911).
 G. R. Price, Thomas Dekker (1969).

Categori:Genedigaethau'r 1570au
Categori:Marwolaethau 1632
Categori:Dramodwyr yr 16eg ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr yr 17eg ganrif o Loegr
Categori:Dramodwyr Saesneg o Loegr
Categori:Pamffledwyr o Loegr
Categori:Pobl o Lundain