Patrick Geddes

Biolegydd, cymdeithasegydd, a chylluniwr trefol o'r Alban oedd Syr Patrick Geddes (2 Hydref 1854 – 17 Ebrill 1932).

Ganed yn Ballater, Swydd Aberdeen, ac astudiodd fioleg yn Llundain dan Thomas Henry Huxley. Bu'n athro sŵoleg ym Mhrifysgol Caeredin o 1880 i 1888, ac yn athro botaneg yng Ngholeg Prifysgol Dundee o 1888 i 1919. Yn Dundee, cyd-ysgrifennodd y gyfrol The Evolution of Sex (1889) gyda'r naturiaethwr John Arthur Thomson. Roedd ganddo ystod eang o ddiddordebau, a datblygodd athroniaeth ei hun o gynllunio trefol, a geir yn ei lyfrau City Development (1904) a Cities in Evolution (1915). Geddes a wnaeth fathu'r termau conurbation (cytref) ac "yr ail chwyldro diwydiannol" wrth gyfeirio at ddatblygiadau mewn trydan a chemegion.

Ym Mandad Palesteina fe ddyluniodd adeilad Prifysgol Hebraeg Jeriwsalem (1919) a chynlluniodd ddinas Tel Aviv. Ar daith i Fecsico, dioddefodd Geddes o bwl o ddallineb, a phenderfynodd felly i ganolbwyntio ar gymdeithaseg gan nad oedd modd iddo gynnal ei arbrofion biolegol.  Aeth i'r India a bu'n athro astudiaethau dinesig a chymdeithaseg yn Bombay o 1920 i 1923.  Symudodd o'r India i Ffrainc a chyfarwyddodd y Coleg Sgotaidd ym Montpellier. Cafodd ei urddo'n farchog ym 1932, a bu farw y flwyddyn honno ym Montpellier yn 77 oed.

 Cyfeiriadau 

 Darllen pellach 
 P. Boardman, Patrick Geddes: Maker of the Future (1957).
 P. Kitchen, A Most Unsettling Person (1975).
 V. M. Welter, Biopolis: Patrick Geddes and the City of Life (2002).

Categori:Academyddion y 19eg ganrif o'r Alban
Categori:Academyddion yr 20fed ganrif o'r Alban
Categori:Academyddion Prifysgol Caeredin
Categori:Biolegwyr o'r Alban
Categori:Cymdeithasegwyr o'r Alban
Categori:Genedigaethau 1854
Categori:Gwyddonwyr y 19eg ganrif o'r Alban
Categori:Gwyddonwyr yr 20fed ganrif o'r Alban
Categori:Marwolaethau 1932
Categori:Pobl o Swydd Aberdeen