Bob Dole

Gwleidydd a swyddog milwrol o'r Unol Daleithiau oedd Robert Joseph "Bob" Dole (22 Gorffennaf 1923 – 5 Rhagfyr 2021) a fu'n Seneddwr dros dalaith Kansas o 1969 i 1996 ac yn ymgeisydd y Blaid Weriniaethol yn etholiad arlywyddol 1996.

Ganed ef i deulu dosbarth gweithiol yn Russell, Kansas. Astudiodd ym Mhrifysgol Kansas cyn iddo ymuno â Byddin yr Unol Daleithiau yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Cafodd ei anafu'n difrifol yn ystod ymgyrch y Cynghreiriaid yn yr Eidal, gan golli'r gallu yn ei fraich dde. Wedi'r rhyfel, dychwelodd at ei addysg, a graddiodd gyda gradd yn y gyfraith o Brifysgol Ddinesig Washburn yn Topeka, Kansas.

Gwasanaethodd Dole yn aelod o Dŷ'r Cynrychiolwyr yn Kansas o 1951 i 1953, ac yn dwrnai etholedig dros Russell County, Kansas, o 1953 i 1961. Aeth i Washington, D.C. pryd gafodd ei ethol yn aelod o Dŷ'r Cynrychiolwyr, a bu'n cynrychioli 6ed dosbarth cyngresol Kansas o 1961 i 1963 a dosbarth cyngresol 1af y dalaith o 1963 i 1969. Fe'i etholwyd i'r Senedd ym 1968.

Gwasanaethodd Dole yn gadeirydd y Pwyllgor Cenedlaethol y Blaid Weriniaethol o 1971 i 1973, yn ystod arlywyddiaeth Richard Nixon. Daeth yn arweinydd y Gweriniaethwyr yn y Senedd ym 1984, a gwasanaethodd yn arweinydd y blaid fwyaf ddwywaith (1984–86 a 1994–96). Efe oedd ymgeisydd is-arlywyddol y Blaid Weriniaethol, yn cyd-ymgyrchu â'r Arlywydd Gerald Ford, yn etholiad arlywyddol 1976. Ymgeisiodd Dole am enwebiad arlywyddol y Gweriniaethwyr ym 1980 ac ym 1988, ond heb ennill. Fe'i enwebwyd o'r diwedd ym 1996, ac ymddeolai o'r Senedd er mwyn canolbwyntio ar yr ymgyrch arlywyddol. Dewisodd Jack Kemp fel ei gydymgeisydd. Bu'r Arlywydd Bill Clinton yn drech na Dole yn yr etholiad hwnnw.

Cyhoeddodd ei hunangofiant, One Soldier's Story, yn 2005. Bu farw Bob Dole yn 98 oed o ganser. Katharine Q. Seelye, "Bob Dole, Old Soldier and Stalwart of the Senate, Dies at 98", The New York Times (5 Rhagfyr 2021). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 5 Rhagfyr 2021.

 Cyfeiriadau 

Categori:Cyfreithwyr o'r Unol Daleithiau
Categori:Derbynwyr Medal Rhyddid yr Arlywydd
Categori:Genedigaethau 1923
Categori:Gwleidyddion yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Gwleidyddion y Blaid Weriniaethol (Unol Daleithiau America)
Categori:Hunangofianwyr Saesneg o'r Unol Daleithiau
Categori:Marwolaethau 2021
Categori:Milwyr yr 20fed ganrif o'r Unol Daleithiau
Categori:Pobl o Kansas
Categori:Pobl fu farw o ganser
Categori:Seneddwyr yr Unol Daleithiau
Categori:Swyddogion Byddin yr Unol Daleithiau