Baner Mecsico Newydd

Mae baner Mecsico Newydd, talaith yr Unol Daleithiau, yn cynnwys symbol haul coch y bobl Zia, ar gae o felyn, a chafodd ei gyflwyno'n swyddogol yn 1925. Cafodd ei gynllunio yn 1920, i dynnu sylw at wreiddiau'r dalaith o ran Pobl Frodorol America (y Pueblo) a phobl o dras Sbaenaidd. Mae'r lliwiau'n cofio yn ôl i faneri Sbaen dan deulu'r Habsburg (Croes Bwrgwyn), Sbaen, a Choron Aragon, a ddaethpwyd i'r ardal gan y concwistadoriaid.

Mae'n un o bedair baner talaith yn yr Unol Daleithiau nad yw'n cynnwys y lliw glas (y tair arall yw Alabama, Califfornia, a Maryland). Dyma'r unig un o'r pedwar hyn sydd ddim yn cynnwys y lliw gwyn. Nid oes gan faner Ardal Columbia glas chwaith, ond mae'n rhannol wyn, sy'n golygu taw baner Mecsico Newydd yw'r unig faner yn yr Unol Daleithiau heb las na gwyn.

 Hanes 
bawd|Baner coronela o adran y Tercios Morados Viejos Tercios Sbaeneg (oedd yn borffor) yn ystod Sbaen Newydd.
bawd|Ailwneuthuriad baner answyddogol talaith Mecsico Newydd, a ddefnyddiwyd yn Ffair y Byd San Diego yn 1915.
Ym 1920 gwthiodd Merched y Chwyldro Americanaidd (Daughters of the American Revolution) i Fecsico Newydd i ddylunio baner gyfoes ac unigryw. Cynhaliwyd cystadleuaeth i ddylunio'r faner newydd, a gwnaeth Harry Mera o Santa Fe ennill. Archeolegydd oedd Mera a oedd yn gyfarwydd â symbol haul Zia a ddarganfuwyd yn Pueblo Zia ar bot o'r 19eg ganrif. Mae gan y symbol ystyr gysegredig i bobl Zia: mae pedwar yn rhif cysegredig sy'n symbol o'r gylch bywyd, y pedwar cyfeiriad, pedwar cyfnod y dydd, pedwar cam fywyd, a'r pedwar tymor. Mae'r cylch yn clymu'r pedair elfen o bedair gyda'i gilydd. Ei ddyluniad buddugol yw'r faner y mae'r dalaith yn ei defnyddio heddiw.History of the New Mexico flag Mae'r cyfarchiad, "Rwy'n cyfarch baner Talaith Mecsico Newydd a'r symbol Zia o gyfeillgarwch perffaith ymhlith diwylliannau unedig",The Flag Book of the United States by Whitney Smith (1970), p. 174. yn cael ei adrodd yn rheolaidd yn ysgolion cyhoeddus Mecsico Newydd ar ôl adrodd addewid teyrngarwch yr Unol Daleithiau.

Yn 2001 ystyriwyd baner Mecsico Newydd yn faner orau'r Unol Daleithiau a Chanada mewn arolwg o 72 baner a gynhaliwyd gan Gymdeithas Banereg Gogledd America.

 Baner flaenorol 
Yn ystod 14 mlynedd gyntaf y dalaith, nid oedd gan Fecsico Newydd faner swyddogol. Yn ystod Ffair y Byd San Diego ym 1915, roedd y ffair yn cynnwys neuadd arddangos lle arddangoswyd holl faneri’r taleithiau. Gan nad oedd gan Fecsico Newydd faner swyddogol, arddangoswyd baner answyddogol, yn cynnwys cae glas gyda baner yr Unol Daleithiau yn y gornel chwith uchaf, y geiriau "New Mexico" a "47" (oherwydd Mecsico Newydd yw'r 47fed talaith) mewn llythrennau arian yng nghanol y faner, a sêl y dalaith yn y gornel dde isaf.New Mexico's First Flag (U.S.) Mae rhai cyfeiriadau hanesyddol (gan gynnwys Atlas Digymar y Byd Cram) hefyd yn dangos y geiriau "The Sunshine State" wedi'u lapio o amgylch y sêl yn y gornel dde isaf.

Dyluniwyd y faner gynnar honno gan Ralph Emerson Twitchell,New Mexico Flag Hasn't Always Had a Zia Symbol; Earliest Version Boasted Quartz Crystals , by Rick Nathanson Gelwid y dyluniad hwn yn "faner Twitchell". Yn 2005, arddangoswyd yr unig faner Twitchell hysbys mewn bodolaeth mewn arddangosfa ym Mhalas y Llywodraethwyr (Palace of the Governers) yn Santa Fe.

 Cyfeiriadau