Elinor Jones

Cyflwynydd teledu o Gymraes yw Elinor Jones (ganwyd 16 Mawrth 1946). Cyflwynodd nifer o raglenni teledu yn Gymraeg ac yn Saesneg ers y 1970au.

Bywyd cynnar
Ganwyd Rachel Elinor Jones yn Llanwrda. Fel plentyn, cystadlodd mewn eisteddfodau yn canu ac adrodd, gan ymddangos ar deledu sawl gwaith. Aeth i'r coleg i astudio diwynyddiaeth.

Gyrfa
Cychwynnodd Elinor ei gyrfa fel athrawes, yn dysgu mewn ysgolion cynradd ym Margod a Rhiwbeina, Caerdydd. Yn y 1970au cynnar, gwelodd rhywun hi'n rhoi darlith ar addysg plant a chafodd ei chrybwyll i Dorothy Williams, cynhyrchydd yn HTV Cymru. Fe'i gwahoddwyd i gyflwyno cyfres o raglenni i ysgolion, gan gymryd ambell ddiwrnod i ffwrdd o'i gwaith fel athrawes. Cafodd gynnig gwaith llawn-amser fel cyhoeddwraig rhaglenni gyda HTV a rhoddodd y gorau i ddysgu.

Wedi blwyddyn o wneud y gwaith, ganwyd ei merch Heledd Cynwal yn 1975 a'i bwriad oedd dod yn fam lawn-amser. Yna cynigiwyd swydd iddi fel cyflwynydd newyddion ar raglen Y Dydd. Aeth i weithio ar y rhaglen am dri diwrnod yr wythnos gan ddibynnu ar gymydog i edrych ar ôl ei phlentyn. Yn yr un cyfnod, roedd yn cyflwyno rhai rhaglenni plant a'r rhaglen gylchgrawn prynhawn i ferched - Hamdden.

Wedi dyfodiad S4C, aeth y contract rhaglenni newyddion i BBC Cymru felly daeth ei swydd yn HTV i ben. Er hynny, cynigiodd HTV waith iddi yn cyflwyno sioeau eraill. Cychwynnodd gyda rhaglen deithio. Yn ddiweddarach cyflwynodd sioe sgwrsio ei hun, Elinor. Darlledwyd y fersiwn Cymraeg ar S4C a'r un Saesneg ar HTV Wales, lle cyfwelodd nifer o enwogion fel Geraint Evans, Humphrey Lyttelton, Kenneth Williams, Anthony Hopkins, Jeff Banks a Ruth Madoc. Yn y 1990au, cyflwynodd raglenni eraill yn Saesneg fel On The Road With Elinor.

Ar S4C, daeth yn gyflwynydd ar y rhaglen gylchgrawn Heno. Yn 1988, daeth yn gyflwynydd ar y rhaglen newydd P'nawn Da (a ail-enwyd yn Wedi 3 yn 2006). Penderfynodd adael y rhaglen yn 2011 pan oedd yn 65 mlwydd oed. Cyflwynodd ei rhaglen olaf ar ddydd Gwener, 2 Medi 2011.

Bywyd personol
Mae ganddi un ferch o'i phriodas gyntaf, Heledd Cynwal. Yn 1984 penderfynodd symud o Gaerdydd yn ôl i'w ardal enedigol. Prynodd hen dŷ Gwynfor Evans, Talar Wen yn Bethlehem, Sir Gaerfyrddin, pan ymddeolodd ef i Bontcarreg. Mae'n byw yno gyda'i gŵr Dr Lyn Davies, cyn-bennaeth cerddoriaeth yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru.

Ar 6 Ebrill 2014, cafodd ei gwneud yn Uchel Siryf Dyfed gyda'r seremoni yn gyfan gwbl yn Gymraeg am y tro cyntaf. 

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1946
Categori:Cyflwynwyr teledu o Gymru
Categori:Merched yr 20fed ganrif o Gymru
Categori:Merched yr 21ain ganrif o Gymru