June Brown

Actores o Loegr oedd June Muriel Brown OBE (16 Chwefror 1927 – 3 Ebrill 2022). Mae'n fwyaf adnabyddus am ei rôl yn yr opera sebon EastEnders. 

Cafodd ei geni yn Needham Market, Suffolk, yn ferch i Louisa Ann (née Butler) a Henry William Melton Brown. 

Cafodd MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2008 am wasanaethau i ddrama ac i elusen.  Yn 2009, cafodd ei henwebu ar gyfer Gwobr Deledu BAFTA am yr Actores Orau. Cyhoeddwyd ym mis Chwefror 2020 bod Brown wedi penderfynu gadael EastEnders yn barhaol, yn 93 oed. Bu farw ar 3 Ebrill 2022, yn 95 oed.

Ganed Brown ar 16 Chwefror 1927 yn Needham Market, Suffolk, yn ferch i Louisa Ann (née Butler) a Henry William Melton Brown.  Roedd hi’n un o bump o blant, er i’w brawd iau John Peter farw o niwmonia ym 1932 yn 15 diwrnod oed, a bu farw ei chwaer hynaf Marise ym 1934 yn wyth oed o salwch tebyg i lid yr ymennydd. Roedd hi o dras Algeriaidd (Iddewig Sephardig), Iseldireg, Gwyddeleg, Eidaleg ac Albanaidd.   Ar ochr ei mam-gu ar ochr ei mam-gu, roedd hi'n ddisgynnydd i'r paffiwr migwrn Iddewig nodedig Isaac Bitton.

 Ffilmograffeg 
 Sunday Bloody Sunday (1971) fel Claf Menyw
 Straw Dogs (1971) fel Mrs Hedden (golygfeydd wedi'u dileu)
 Eistedd targed (1972) fel cymydog Lomart
 Psychomania (1972) fel Mrs Pettibone
 Yr 14 (1973) fel Y Fam
 Llofruddiaeth trwy Archddyfarniad (1979) fel Annie Chapman
 Nijinsky (1980) fel Maria Stepanova
 Wedi'i chamddeall (1984) fel Mrs Paley
 The Mambo Kings (1992) fel Portly Woman
 Bean: The Movie (1997) fel Delilah
 Margery a Gladys (2003) fel Gladys Gladwell
 Spidarlings (2016) fel Mehefin 
 Ethel &amp; Ernest (2016) fel llysfam Ernest

 Teledu 

 The Rough and Ready Lot (Medi 1959) fel Chica 
 Coronation Street (1970–1971) fel Mrs. Parsons (3 pennod)
 Edna, y Fenyw Inebria (1971) fel Clara
 Doctor Who (cyfres The Time Warrior ) (1973-1974) fel y Fonesig Eleanor o Wessex (4 pennod)
 South Riding (1974) fel Lily Sawdon (4 pennod)
 Cangen Arbennig (1974) fel Chrissy (1 bennod)
 Churchill's People (1975) fel Agnes Paston (1 bennod)
 The Sweeney (1975) fel Mrs Martin (1 bennod)
 Duges Heol y Dug (1976-1977) fel Mrs Violet Leyton (6 pennod)
 Goroeswyr (1977) fel Susan (1 pennod)
 God's Wonderful Railway (1980) fel Elsie Grant (3 Pennod)
 Lace (1984) fel Mrs Trelawney (2 bennod)
 Minder (1984) fel Joany (1 bennod)
 Y Bil (1984) fel Mrs Doleman (1 bennod)
 Oliver Twist (1985) fel Mrs Mann (1 bennod)
 EastEnders (1985-1993, 1997-2020) fel Dot Cotton/Branning (2,351 o benodau)
 Gormenghast (2000) fel Nannie Slagg (2 bennod)
 Heading Out (2013) fel Sozzie (1 pennod)
 June Brown yn 90: A Walford Legend (2017), rhaglen deledu arbennig 
 100 Mlynedd yn iau mewn 21 Diwrnod (2018) fel hi ei hun (cyfres ddogfen)
 OAPS Anodd ei Blesio (2019) fel hi ei hun (cyfres ddogfen, 6 pennod)

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1927
Categori:Marwolaethau 2022
Categori:Actorion benywaidd yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Actorion benywaidd yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Cristnogion o Loegr
Categori:Pobl a aned yn Suffolk
Categori:Pobl fu farw yn Surrey
Categori:Pobl o Loegr o dras Albanaidd
Categori:Pobl o Loegr o dras Wyddelig
Categori:Pobl o Loegr o dras Iseldiraidd
Categori:Swyddogion Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig