Degwm

Degfed ran o rywbeth a gaiff ei dalu i sefydliad crefyddol neu fel treth orfodol i lywodraeth yw degwm. Yn wreiddiol gwnaed y taliadau hyn mewn nwyddau megis cnydau, gwlân, llaeth neu dda byw ac fel arfer byddent yn cynrychioli'r ddegfed ran o gynnyrch blwyddyn o drin y tir neu fagu anifeiliaid. Ymhen amser, fodd bynnag, rhoddwyd taliadau arian yn lle taliadau mewn nwyddau."Beth oedd y Degwm?" , Llyfrgell Genedlaethol Cymru; adalwyd 5 Mawrth 2022 Wedi i'r eglwys a'r wlad ymwahanu, defnyddir heddiw dreth yr eglwys yn lle'r degwm, sydd yn gysylltiedig i system drethi'r wlad er mwyn cynnal eu heglwys genedlaethol.

Mae cyfraith Iddewig yn cynnwys gwahanol ffurfiau o ddegymu ers yr henfyd. Mae Iddewon Uniongred fel arfer yn rhoi degfed ran o'u hincwm i elusen, o'r enw  ma'aser kesafim yn Hebraeg. Yn Israel heddiw, mae rhai Iddewon crefyddol yn dal i ddilyn yr hen gyfreithiau o ddegymau nwyddau amaethyddol. Mae llawer o enwadau Cristnogol yn credu bod Iesu yn dysgu y dylid talu degwm gyda gofal am "gyfiawnder a thrugaredd a ffyddlondeb" (gweler Mathew 23:23). Mae degymu yn dal yn ymarfer pwysig i lawer o Gristnogion heddiw felly.

Ceir y cofnod ysgrifenedig cynharaf i'r gair Cymraeg degwm yn y 13eg ganrif yn Llyfr Du o'r Waun. Daw'r gair o'r Lladin,  "degfed (ran)".

Gweler hefyd
 Map degwm
 Rhyfel y Degwm

Cyfeiriadau


Categori:Eglwys Loegr