Ynys y Pinwydd (Caledonia Newydd)

Mae Ynys y Pinwydd (; enw yn iaith Kanak Kwênyii: ) yn ynys yn y Cefnfor Tawel, ac yn rhan o  ynysfor Caledonia Newydd, casgliad tramor o Ffrainc. Mae'r ynys yn rhan o gymuned (bwrdeistref) L'Île-des-Pins, yn Nhalaith De Caledonia Newydd. Llysenw Ynys y Pinwydd yw   ("yr ynys agosaf at Baradwys").

bawd|dim|Map 1890

Mae'r ynys yn  o hyd a  o led. Mae'n gorwedd i'r de-ddwyrain o Grande Terre, prif ynys Caledonia Newydd, ac mae'n   i'r de-ddwyrain o'r brifddinas Nouméa. Mae un maes awyr (cod ILP) gyda rhedfa o . Mae Ynys y Pinwydd wedi'i hamgylchynu gan Barriff Caledonia Newydd.

Mae trigolion yr ynys yn bennaf yn Kanakiaid Melanesaidd brodorol, ac mae'r boblogaeth yn 2,000 (amcangyfrif 2006) (poblogaeth 1989 1,465).

Mae'r ynys yn gyfoethog o fywyd anifeiliaid ac mae'n gartref i greaduriaid anarferol fel y geco cribog Correlophus ciliatus a'r geco Rhacodactylus leachianus mwyaf y byd.

Y   yw pwynt uchaf yr ynys, sef    o uchder. Afon Ouro yw'r afon hiraf.

 Hanes 
Bu pobl Melanesaidd yn byw ar yr ynys am dros 2000 o flynyddoedd cyn i Ewropeaid ymweld â'r ynys gyntaf. Gwelodd Capten James Cook yn 1774 yr ynys a'i ailenwi ar ei ail fordaith i Seland Newydd. Rhoddodd Cook ei enw i'r ynys ar ôl gweld y pinwydd brodorol tal (Araucaria columnaris). Ni laniodd ar yr ynys erioed, ond wrth iddo weld arwyddion o breswylio (mwg) tybiodd fod pobl yn byw yno. Yn y 1840au cyrhaeddodd cenhadon Protestannaidd a Chatholig, ynghyd â masnachwyr yn chwilio am sandalwydd.

Cymerodd y Ffrancwyr feddiant o'r ynys y 1853 ac ar yr adeg honno dewisodd y Kunies brodorol y grefydd Gatholig. Yn 1872 daeth yr ynys yn wladfa gosbi Ffrengig, yn gartref i 3,000 o alltudion gwleidyddol o Comiwn Paris.

 Golygfeydd 
Gellir gweld adfeilion trefedigaeth gosbol ym mhentref Ouro yng ngorllewin yr ynys. Mae twr dŵr Ouro a adeiladwyd gan garcharorion yn 1874/75 ac a adnewyddwyd yn 2005 yn dal i gael ei ddefnyddio.

Ym mynwent Cimetière des Déportés ger Ouro mae cofeb siâp pyramid a beddau 300 o alltudion a fu farw rhwng 1872 a 1880.

 Dolenni allanol 
  www.isle-of-pines.com Gwybodaeth gyffredinol a thwristiaeth am Ynys y Pinwydd 
 Cyfweliad sain gyda phreswylydd Ynys y Pinwydd am fywyd ar Ynys y Pinwydd 
 Tudalen Ynys y Pinwydd Jane  
 Lluniau Ynys y Pinwydd

Categori:Caledonia Newydd
Categori:Erthyglau sy'n cynnwys testun Ffrangeg
Categori:Pages with unreviewed translations