Lezginca

Mae'r lezginca (hefyd lesginka, lezginka, neu lezguinka) yn enw generig ar ddawnsfeydd gwerin traddodiadol yn y Cawcasws a Dwyrain Anatolia (ar y ffin rhwng Armenia a Georgia). Naill ai dyn ar ei ben ei hun, neu menyw a dyn gyda'i gilydd fydd yn dawnsio'r lezginca (y dyn sy'n perfformio dawns yr eryr, fel y'i gelwir, a'r fenyw'n perfformio dawns yr alarch).

Amrywiaethau
Mae gan y ddawns hon enwau gwahanol yn dibynnu ar y rhanbarthau y mae'n cael eu hymarfer ynddynt, rydym yn ei chael, yn ei amrywiadau amrywiol, ymhlith y Koumyks, Darguines, Avars, Laks, Lezghians (maent yn grwpiau ethnig sy'n ffurfio Dagestan, y rhanbarth sydd fwyaf deheuol o Rwsia, ger Môr Caspia), Azeris, Georgiaid, Osetiaid, Cherkesses, Armeniaid y Dwyrain, Ingush a Tsietsniaid. Ceir gwahanol enwau i'r ddawns mewn gwahanol ieithoedd:

 Rwsieg: Лезгинка ("Lezginka")
 Lezghieg:Лезги кьуьл neu Лекьерин кьуьл ("Lezgi k'u'l", "Lek'erin k'u'l")
 Georgeg ლეკური, ("lekuri")
 Armeneg արծվապար, լեռնապար, 
 Tsietsnieg: хелхар, ("Chelchar" - gyda'r ch fel ch Gymraeg)
 Circaseg: лъапэрисэ, шышэн, къэжэхь
 Oseteg: тымбыл 
 Twrceg: Kafkas Oyunları, "dawns Cawcasaidd"

Disgrifiad
Nodweddir y ddawns, a ddawnsir yn ddelfrydol mewn gwisg draddodiadol, yn nodweddiadol gan gamau byr, cyflym ac egnïol gan y dyn, gyda chefnogaeth y defnydd arddangosiadol o'r breichiau, gan wrthwynebu symudiadau araf a hylifol y fenyw.

Lezginca mewn diwylliant poblogaidd
bawd|Cwpl ifanc yn dansio'r lezginka mewn priodas, 2015
Mae dawns y lezginca yn hynod boblogaidd ar draws y Cawcwsus a ceir fideos o briodasau lle perfformir y ddawns eu gwylio gan filyniau ar Youtube.https://www.youtube.com/watch?v=FDg86QM5-jk Yn wahanol i ddawnsio gwerin Cymreig, mae'n ddiwylliant byw, creiddiol naturiol gyda glaslanciau yn mwynhau perfformio'r ddawns yn ddigymell a heb yr angen am wisgo'n draddodiadol.https://www.youtube.com/watch?v=9k8SYKuZsp0 Caiff ei pherfformio gan fechgyn a merched ifainc.https://www.youtube.com/watch?v=ua95fPR6HC8 Mae'n rhan naturiol o briodasau ar draws y rhanbarth.https://www.youtube.com/watch?v=nLpCthk28lM

Cymaint yw poblogrwydd a statws y ddawns fel i Razman Kadyrov, Arlywydd Tsietsnia gael ei ffilmio yn dawnsio'r lezgica a'i rannu ar y cyfryngau cymdeithasol yn 2015.https://www.youtube.com/watch?v=dONmwLb9Os8

 Cerddoriaeth 

 Oriel 

Fideo
 Sampl o Georgia - glaslanciau'n dawnsio mewn priodas, Tblisi
 Sampl Aseriaid Iran - Fersiwn Aseri o grŵp “Tabriz Dance Group“ Iran, yn Toronto, Canada.
 Sampl Lezgi — Fersiwn o'r Lezginka gan grŵp “Suvar”  (Aserbaijan).
 Sampl Osetiaidd — Fersiwn o'r Simd gan grwpiau “Alania” a “Goretz” (Gogledd Osetia).
 Sampl Kabardiaidd — Fersiwn o'r Islamame gan “The Narts Dance Ensemble” (Kabardino-Balkaria).
 Sampl Adyghea — Fersiwn i'r Qafa gan grŵp “The Narts Dance Ensemble” (Adygea).
 Sampl Anatolia — Fersiwn o'r Şeyh Şamil, Twrci.
 Sampl Iddewon Mynydd - Gŵyl Juhuro Iddewon Mynydd y Cawcwsus (gwelir y Lezginka rhwng munudau 16':58" a 21':48")
 Sampl Dawnswyr o'r gwahanol genhedloedd Mwslemaidd y Cawcwsws yn dansio'r lezginka - Салам Алейкум Братьям - Ислам Итляшев. Мир Кавказу! Вместе - Мы Сила! ("Brodyr Salam Aleikum - Islam Itlyashev. Heddwch i'r Cawcasws! Gyda'n gilydd - rydyn ni'n rym!")

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Rhan 1, Rhan 2, Rhan 3 hen adroddiad ffim yn Saesneg, ar draddodiadau cerddorol gogledd y Cawcwsus. Ystyron a gwahaniaethau rhanbarthol / cenedlaethol gan ddefnyddio esiampl y Circassiaid, Osetiaid, Rwsiaid, Kumyken, Avars, Cossacks a phriodas Circassiad.

Categori:Dawns
Categori:Diwylliant Abchasia
Categori:Diwylliant Aserbaijan
Categori:Diwylliant Georgia
Categori:Diwylliant Tsietsnia