Lemoiz

Mae Lemoiz yn dref ar arfordir Bizkaia, yn ardal Uribe Kosta. Yn 2016 roedd ganddi boblogaeth o 1,244. Mae bwrdeistref Lemoiz yn cynnwys tair cymdogaeth, gydag Urizar yn bencadlys. Yn ystod y 1970, bwriadwyd codi atomfa yno.

 Daearyddiaeth 

 Lleoliad 
Lleolir Lemoiz ar arfordir Bizkaia, yn ardal Uribe-Kosta. I'r gogledd, ceir Bae Bizkaia; i'r gorllewin, Gorliz a Plentzia; i'r de, Gatika; i'r de-ddwyrain, Jatabe; ac i'r gogledd-ddwyrain, Bakio. Cyfanswm arwynebedd y fwrdeistref yw 18.9 km² ers ychwanegu ardal Basorda (13.8 km² oedd yr arwynebedd cyn hynny).

Mae Lemoiz 26 km i'r gogledd o Bilbo. Yn agosach ceir trefi Mungia 9.5 km i'r de-ddwyrain, a Gorliz, y dref agosaf, 3.5 km i ffwrdd.

Nodweddir yr ardal gan ddyffryn nant Andraka, sy'n tarddu yn ne'r pentref ac yn rhedeg tua'r môr yn y gogledd. Ar bob ochr i'r dyffryn mae bryniau dros 200 metr. Mae gweddill y tir yn fryniog. Y copa uchaf yn y fwrdeistref yw bryn Urizar, 290 metr o uchder. Mae'r arfordir yn llawn clogwyni a thraethau. Copa nodedig arall yw Ermua (289 m), wedi'i leoli ar yr arfordir.

 Cymdogaethau 
Mae'r tair ardal hanesyddol i'r fwrdeistref, sef pen, canol a gwaelod nant Andraka. Y mwyaf deheuol a'r uchaf yw cymdogaeth Andraka, wrth ymyl tarddle'r nant o'r un enw. Yn y canol, mae cymdogaeth Urizar, lle mae neuadd y dref. Yn olaf, mae Armintza wedi'i leoli ar yr arfordir, ger aber Andraka.
bawd|250x250px| Eglwys Armintza

 Hanes 
Gweler Atomfa Lemoiz

 Diwylliant 

 Yr Iaith Fasgeg 
bawd|267x267px|chwith|Ana Mari Mendizabal ac Angel Barturen , fel rhan o brosiect Ahotsak (lleisiau)
Yn Lemoiz siaredir Basgeg Uribe Kosta, sef amrywiad o'r dafodiaith orllewinol.

 Gwyliau a dathliadau 
bawd|300x300px| Porthladd Armintza

 Ar Fai 15 mae dathliadau er anrhydedd i San Isidro yn Urizar.
 Ar Orffennaf 16 mae dathliadau er anrhydedd i Fair y Brodyr Gwynion yn Armintza. Ynghyd â'r dathliadau, trefnir gŵyl Txapel Reggae.
 Ar Hydref 10, dathlir gwledd y nawddsant Sant Thomas yn Armintza gydag ymryson coginio.

 Cyfeiriadau 

Categori:Bwrdeistrefi Bizkaia
Categori:Trefi Gwlad y Basg