Swtrâu Ioga Patanjali

Mae Swtrâu Ioga Patanjali (neu Ioga Swtra Patanjali) yn gasgliad o swtras Sansgrit (gwirebau) ar theori ac ymarfer ioga - 195 swtra (yn ôl Vyāsa a Krishnamacharya) a 196 swtras (yn ôl ysgolheigion eraill gan gynnwys BKS Iyengar). Y teitl llawn yw "Y Traethawd ar Ioga yn ôl Patañjali". Lluniwyd y Ioga Swtras yn y canrifoedd cynnar OC, gan y doethor Patanjali, yn India. Ef a drefnodd y wybodaeth am ioga o draddodiadau llawer hŷn.

Mae'r Sutras Ioga yn fwyaf adnabyddus am ei gyfeiriad at yr wyth elfen a elwir yn ashtanga, wyth cangen o ymarfer sy'n arwain at samadhi, crynodiad y meddwl ar wrthrych y myfyrdod, sef: yr yama (ymatal), niyama (arsylwadau), asana (ystumiau ioga), pranayama (anadl rheolaeth), pratyahara (tynnu'r synhwyrau yn ôl), dharana (crynhoi'r meddwl), dhyana (myfyrdod) a samadhi (amsugno). Fodd bynnag, ei brif nod yw kaivalya, dirnadaeth purusha, y tyst-ymwybodol, sydd ar wahân i prakriti, y cyfarpar gwybyddol (the cognitive apparatus), ac anghysylltiad purusha oddi wrth halogiadau y prakriti.

Mae'r Ioga Swtras a adeiladwyd ar syniadau o'r Samkhya -ac o purusha a prakriti, yn aml yn cael eu hystyried yn gyflenwol iddo. Mae ganddo gysylltiad agos â Bwdhaeth, ac mae'n ymgorffori peth o'i derminoleg. Ac eto, gellir ystyried bod Samkhya, Ioga, Vedanta, yn ogystal â Jainiaeth a Bwdhaeth yn cynrychioli gwahanol amlygiadau o ffrwd eang o draddodiadau asgetig yn India hynafol, mewn cyferbyniad â thraddodiadau'r Bhakti a defodaeth y Vedig a oedd yn gyffredin ar y pryd.

Mae'r traddodiad Ioga cyfoes yn dyrchafu'r Swtras Ioga Patanjali i fod yn un o destunau sylfaenol athroniaeth ioga glasurol.Stuart Sarbacker (2011), Yoga Powers (Editor: Knut A. Jacobsen), Brill, , page 195 Fodd bynnag, mae David Gordon White, wedi cwestiynu dylanwad y swtras ar systemateiddiadau diweddarach ioga oherwydd iddynt, o'r 12fed i'r 19g, fwy neu lai ddiflannu, gan ddychwelyd i boblogrwydd ar ddiwedd y 19g yn dilyn ymdrechion Swami Vivekananda, y Gymdeithas Theosophical ac eraill. Enillodd amlygrwydd fel clasur yn yr 20g. 

 Awdur a dyddio 

 Awdur 
Mae'r llawysgrifau Swtras Ioga yn priodoli'r gwaith i Patanjali. Mae hunaniaeth Patañjali wedi bod yn destun dadl academaidd oherwydd bod awdur o'r un enw yn cael ei gredydu ag awduriaeth y testun clasurol ar ramadeg Sansgrit o'r enw Mahābhāṣya a ddyddiwyd i tua'r ail ganrif CC. Ac eto mae'r ddau waith yn hollol wahanol o ran pwnc ac ym manylion iaith, gramadeg a geirfa, fel y nodwyd gan Louis Renou. Ymhellach, cyn amser Bhoja (11g), nid oes unrhyw destun hysbys yn nodi mai'r un yw'r awduron.

 Dyddio 
Dyddiwyd y Pātañjalayogaśāstra i fod tua 400 OC. Cynigiwyd y dyddio hwn ar gyfer y Pātañjalayogaśāstra mor gynnar â 1914 gan Woods ac mae ysgolheigion academaidd athroniaeth Indiaidd wedi ei dderbyn yn eang.

Crynhodd Michele Desmarais amrywiaeth eang o ddyddiadau a neilltuwyd i Yogasutra, yn amrywio o 500 CC i 3g OC, gan nodi bod prinder tystiolaeth ar gyfer unrhyw sicrwydd. Dywedodd y gallai'r testun fod wedi'i gyfansoddi yn gynharach na hyn.Michele Desmarais (2008), Changing Minds: Mind, Consciousness and Identity in Patanjali's Yoga Sutra, Motilal Banarsidass, , pages 16-17

 Yogabhashya 
Sylwebaeth ar Sutras Ioga Patañjali yw'r Yogabhashya, a briodolir yn draddodiadol i'r doethor Vedic chwedlonol Vyasa y dywedir iddo gyfansoddi'r Mahabharata. Mae'r sylwebaeth hon yn allweddol i ddeall y swtras ioga hyn, ac mae'r astudiaeth o'r sutras bob amser wedi cyfeirio at yr Yogabhashya.Bryant, Edwin F. The Yoga Sutras of Patañjali: A New Edition, Translation, and Commentary; Introduction Ystyrir   Vyasa gan rai ysgolheigion fel sylwebydd diweddarach o'r 4g neu'r 5g OC (yn hytrach na'r ffigur chwedlonol hynafol).

Mae ysgolheigion yn gytun bod y ddau destun, y swtras a'r sylwebaeth wedi'u hysgrifennu gan un person. Yn ôl Philipp A. Maas, yn seiliedig ar astudiaeth o'r llawysgrifau gwreiddiol, teitl cyfansoddiad Patañjali oedd Pātañjalayogaśāstra ("Y Traethawd ar Ioga yn ôl Patañjali") ac roedd yn cynnwys Sūtras a Bhāṣya. Mae hyn yn golygu mai gwaith Patañjali ei hun oedd y Bhāṣya mewn gwirionedd. 

 Cynnwys 
Rhannodd Patañjali ei Swtras Ioga yn bedair pennod neu lyfr (Sansgrit Pada), a oedd yn cynnwys pob un o'r 196 gwireb, wedi'u rhannu fel a ganlyn:

 Samadhi Pada (51 swtra). Cyflwr o ganfyddiad yw Samadhi, cyflwr uniongyrchol a dibynadwy ( pramāṇa) lle mae'r "gweledydd" (Purusha, ymwybyddiaeth bur, yr Hunan) yn aros ynddo'i hun. Samadhi yw'r brif dechneg y mae'r iogi yn ei dysgu i dawelu'r meddwl, ac ar ôl hynny daw Kaivalya i ynysu'r 'gweledydd' oddi wrth amhuro'r meddwl. Mae'r awdur yn disgrifio ioga ac yna natur a sut i gyrraedd samādhi.
 Sadhana Pada (55 swtra). Sadhana yw'r Sansgrit ar gyfer "ymarfer" neu "ddisgyblaeth," sy'n anelu at ddirnadaeth wahaniaethol, i ganfod y Gweledydd (ymwybyddiaeth) o'i wrthrychau a'r rhwystrau. Yma mae'r awdur yn amlinellu dwy system o ioga: Ioga Kriyā ac Ioga Aṣṭāṅga (Yr Ioga 8-Cainc) neu'r Eightlimbed Yoga) .
 Vibhuti Pada (56 swtra). Vibhuti yw'r gair Sansgrit am "bŵer" neu "amlygiad". Ym mhennod 3, amlinellir samyama:

 6. Dhāraṇā - canolbwyntio
 7. Dhyāna - myfyrdod
 8. Samādhi - amsugno
 Ar wahân i fewnwelediad i ymwybyddiaeth pur (purusha), mae samyama yn rhoi 'pwerau uwch-normal' (Sansgrit: siddhi ), wrth i'r yogi gael mynediad at y tatŵs, cyfansoddion prakriti, ac uno â nhw.  Mae'r testun yn rhybuddio (III.38) y gall y pwerau hyn ddod yn rhwystr i'r yogi sy'n ceisio rhyddhad.

 Kaivalya Pada (34 swtra). Kaivalya, "arwahanrwydd", y Gweledydd o gynnwys y meddwl felly nid yw symudiadau'r meddwl yn tarfu arno mwyach. Mae'n sefyll am ryddfreinio neu ryddhad, ac fe'i defnyddir lle mae testunau eraill yn aml yn defnyddio'r term moksha (rhyddhad). Mae'r Kaivalya Pada yn disgrifio'r broses o ryddid a realaeth y Gweledydd.

 Jainiaeth 

Mae'r pum yamas Patanjali neu'r Swtras Ioga Patañjali yn debyg iawn i bum adduned fawr Jainiaeth, gan nodi dylanwad Jainiaeth.Christopher Chapple (2008)  Yoga and the Luminous: Patanjali's Spiritual Path to Freedom  New York: SUNY Press,  p. 110Zydenbos, Robert. Jainism Today and Its Future. München: Manya Verlag, (2006) p.66A History of Yoga By Vivian Worthington (1982) Routledge  p. 29 Mae tri dysgeidiaeth arall sydd â chysylltiad agos â Jainiaeth hefyd yn gwneud ymddangosiad mewn Ioga:

 athrawiaeth "lliwiau" mewn karma ( lesya); 
 y Telos arwahanrwydd (kevala mewn Jainiaeth a Kaivalyam mewn Ioga); 
 ac arfer didrais (ahimsa). Mae'n gwahardd trais yn erbyn "pob creadur" (sarvabhuta).Tähtinen pp. 2–5; English translation: Schmidt p. 631. Mae hefyd yn enwi Ahimsa fel un o bum rhinwedd hanfodol].Christopher Chapple (2008) Yoga and the Luminous: Patañjali's Spiritual Path to Freedom  New York: SUNY Press, 

 Cyfieithiadau a sylwebaeth fodern 
Mae sylwebaethau dirifedi ar y Swtras Ioga ar gael heddiw a hynny gan nifer o athrawon Ioga llwyddiannus, yn ogystal â chan academyddion sy'n ceisio egluro'r testun.Christopher Key Chapple; Reading Patañjali without Vyasa: A Critique of Four Yoga Sutra Passages, Journal of the American Academy of Religion, Vol. 62, No. 1 (Spring, 1994), pp. 85-105. Mae cyfieithiadau a dehongliadau modern yn cynnwys:

 1852,1853: Cyfieithiad cyntaf o Ioga Swtras o Patanjali yn Saesneg yn cynnwys y ddwy bennod gyntaf gan JR Ballyntyne a gyhoeddwyd gan The Benaras College, ym 1872 cwblhaodd Govind Deva Shastri y ddwy bennod sy'n weddill.
 1882,1885: Cyhoeddwyd y llyfr cyflawn cyfan ym 1882 a chyhoeddwyd yr argraffiad diwygiedig terfynol ym 1885. The Yoga Philosophy gyda sylwadau Bhojaraja, JR Ballantyne, Govind Shastri Deva, wedi'i olygu gan Tookaram Tatya, cronfa gyhoeddi Theosophical Bombay.
 1883: Aporhism Ioga Patanjali gyda sylwebaeth Bhoja Raja gan Rajendra Lala Mitra, Cymdeithas Asiatig Bengal
 1890: Sutra Ioga Patanjali, gan Manilal Nabhubhai Dvivedi, cronfa gyhoeddi Theosophical Bombay
 1914: System Ioga Patanjali gyda sylw o Yoga Bhasya ac esboniad o Tatva Vicardi gan James Haughton Woods, Gwasg Prifysgol Harvard
 1924: Sutan Ioga Patanjali gyda sylwebaeth o Vyasa a sglein Vachaspati Mishra gan Rama Prasad
 1907: Sutras Ioga Ganganath Jha gyda'r Yogabhashya wedi'i briodoli i Vyasa i'r Saesneg yn ei chyfanrwydd.Ganganatha Jha (translator) (1907). The Yoga Darśana: The Sutras of Patañjali with the Bhāṣya of Vyāsa. With notes from Vācaspati Miśra's Tattvavaiśāradī, Vijnana Bhiksu's Yogavartika and Bhoja's Rajamartanda. Rajaram Tukaram Tatya: Bombay Theosophical Publication Fund. Source: (accessed: 16 Ionawr 2011) Gyda nodiadau wedi'u tynnu o Tattvavaiśāradī Vācaspati Miśra ymhlith testunau pwysig eraill yn nhraddodiad sylwebaeth Ioga.
 1896: Mae Swami Vivekananda, Raja Yoga yn darparu cyfieithu ac esboniad manwl o Yoga Sutra .
 1912: Prifysgol Charles Johnston Dulyn: Sutras Ioga Patanjali: Llyfr y Dyn Ysbrydol .
 1953: Swami Prabhavananda, Sutan Patanjali Yoga, Sri Ramakrishna Math, Madras, India.
 1961: IK Taimni, sylwebaeth The Science of Yoga gyda Sutras yn Sansgrit a chyfieithu a sylwebaeth yn Saesneg.
 1963: Bhasvati Swami Hariharananda Aranya .
 1976: Swami Satyananda, Pedair Pennod Rhyddid . Ymddiriedolaeth Cyhoeddiadau Ioga, Munger, Bihar, India.
 1978: Swami Satchidananda, The Ioga Swtras of Patanjali . Ioga Integral, Yogaville.
 1989: Georg Feuerstein, The Yoga-Sûtra of Patanjali: Cyfieithiad a Sylwebaeth Newydd, Traddodiadau Mewnol Rhyngwladol; Rochester, Vermont.
 1993: BKS Iyengar, Golau ar Sutras Ioga Patañjali . Harper Collins.
 1996: Barbara Stoler Miller, The Ioga Swtras Priodol i Patanjali; "Ioga - Disgyblaeth Rhyddid . Gwasg Prifysgol California, Berkeley.
 2003: Chip Hartranft, The Yoga-Sutra of Patanjali: Cyfieithiad Newydd gyda Sylwebaeth, Clasuron Shambhala, Boulder, Colorado.
 2009: The Ioga Swtras of Patanjali gan Edwin F. Bryant : Argraffiad Newydd, Cyfieithu, a Sylwebaeth . Gwasg North Point, Efrog Newydd.
 2013: Swami Kriyananda, Demystifying Patanjali: The Ioga Swtras - Doethineb Paramhansa Yogananda . Cyhoeddwyr Crystal Clarity, Dinas Nevada.
 2020: Viswanatha Thalakola, The Ioga Swtras of Patanjali Made Simple, Amazon KDP, Seattle, Washington.The Yoga Sutras of Patanjali Made Simple https://www.goodreads.com/book/show/53301695-the-yoga-sutras-of-patanjali-made-simple

Gweler hefyd
 Ioga Rāja
 Tantra
 Ashtanga (wyth cangen ioga)

 Llyfryddiaeth 


















  [twelve lectures held at the fourteenth World Sanskrit Conference (Kyoto, Medi 1–5, 2009)]
















  Bollingen Series XXVI; Edited by Joseph Cambell.

 Cyfeiriadau 

  Reprint edition; Originally published under the title of The Six Systems of Indian Philosophy.






 Dolenni allanol 

 James Woods, System ioga Patañjali; neu, Yr athrawiaeth Hindŵaidd hynafol o ganolbwyntio meddwl; Yoga-sutras, o Patañjali (1914) Gwasg Prifysgol Harvard
 Sutras Ioga Patañjali, cyfieithiad gan BonGiovanni, yn holy-texts.com
 Sutras Ioga a thestunau yoga cysylltiedig, ar sanskritdocuments.org
 Y Cydymaith Ar-lein i The Yoga-Sûtra Of Patañjali : Cyfieithiad Newydd Gyda Sylwebaeth  gan Ganolfan Arlington Chip Hartranft.  Sanskrit Cyfochrog, testun IAST a Saesneg, a chyfieithiad gair am air
 Patañjali - Yoga-Sutras : Cyfieithiad gair wrth air gyda gramadeg a sylw
 Sutras Ioga Patañjali gan Charles Johnston  . Fersiwn Audiobook * Works by Patañjali  
 Works by or about Ioga Swtras of Patanjali  
 " The Ioga Swtras of Patanjali " Prifysgol Rutgers
 Sutras Ioga o Patañjali : Sylwebaeth Bwdhaidd.
 Darlithoedd sain ar y Ioga Swtras, gan Swami Harshananda, yn archive.org
 Rhaglen Ar-lein Ioga Swtras gan AG Mohan
 Sylwebaeth Sutras Ioga gan Gyfriniaeth Fodern.
 111 Darlithoedd sain ar y Sutras Ioga gan Swami Tattwamayananda
 Gwyddoniaeth Sutras Ioga Patanjali

Categori:Hindŵaeth
Categori:Ioga
Categori:Llenyddiaeth India