Tro yn Llydaw

Mae Tro yn Llydaw yn deithlyfr gan Owen Morgan Edwards sydd yn drafod daith a wnaed ganddo i Lydaw. 

Dyddiad y daith a'r llyfr
Does dim dyddiad yn y llyfr i ddweud pa bryd aeth O M Edwards ar ei daith i Lydaw, na pha bryd y cyhoeddwyd y llyfr gyntaf. Yn ôl tystiolaeth a gyflwynwyd mewn erthygl gan Thomas Jones yn Cylchgrawn y Gymdeithas Lyfryddol Gymreig Cyfrol 9, Rhif 2, Gorffennaf 1959 Dyddiadau Cyhoeddi "O'r Bala I Geneva", "Tro Yn Yr Eidal" A "Tro Yn Llydaw", mae'n debyg bod y daith ym mis Awst 1889, a bod y llyfr wedi ei gyhoeddi gyntaf ym mis Ionawr 1890. Thomas Cylchgrawn y Gymdeithas Lyfryddol Gymreig Cyfrol 9, Rhif 2, Gorffennaf 1959 Dyddiadau Cyhoeddi "O'r Bala I Geneva", "Tro Yn Yr Eidal" A "Tro Yn Llydaw" Cyhoeddwyd y llyfr gyntaf gan gwmni E W Evans Dolgellau. Cafwyd ail argraffiad gan Hughes a'i Fab, Wrecsam ym 1921.
Ifor Bowen
Yn ôl y llyfr cydymaith O. M Edwards ar y daith oedd cyfaill iddo o'r enw Ifor Bowen. Mae'r llyfr yn nodi bod Owen ac "Ifor" wedi ymweld â'r Parch W. Jenkyn Jones Cenhadwr Y Methodistiaid Calfinaidd i Lydaw. Mewn erthygl yn Y Goleuad ym 1890Y Goleuad 9 Ionawr, 1890, t. 11 mae'r cenhadwr yn ddweud

Nid oes amheuaeth mae ei frawd John Morgan Edwards, prifathro ysgol Treffynnon wedyn,  oedd ei gydymaith Ifor Bowen

Beirniadaeth o sectyddiaeth
Er ei fod yn cael ei gofio yn bennaf fel ysgolhaig, athro, arolygwr ysgolion ac awdur, roedd O. M. Edwards hefyd yn Weinidog a ordeiniwyd gan y Methodistiaid Calfinaidd (Yng nghyfrifiad 1881 ei alwedigaeth yw Minister Calvinistic Methodist BodyCyfrifiad 1881, Meyrick House, Meyrick Street, Dolgellau. RG 11/5546 ). Yn ei ragymadrodd i'r cyhoeddiad cyntaf o'r llyfr mae'n mynegi ei siom o ddisgwyl drych o Gymru yn Llydaw ond yn canfod:

Mewn cyfnod pan oedd y Gwledydd Celtaidd yn ceisio cyd feithrin a chydweithio ar gynnal ac adfer eu cyd diwylliannau bu feirniadaeth hallt ar y llyfr gan y Llydawyr

Mae'r rhagymadrodd i gyhoeddiad 1921 gan Hughes a'i Fab yn cynnwys ymwadiad:

Penodau
Mae gan y llyfr 21 o benodau

RHAGYMADRODD

I. — MYND I'R MÔR

II. — YNYSOEDD DEDWYDD 

III. — DINAS MALO

IV. — CRAIG Y BEDD

V. — TAITH AR DRAED

VI. — GWESTY LLYDEWIG

VII. — IOAN Y GYRRWR

VIII. — LANNION

IX. — LLYDAWIAID YN ADDOLI

X. — EGLWYS AR FRYN

XI.— MIN NOS SABOTH

XII. — YNYS ARTHUR

XIII. — MORLAIX

XIV. — DROS Y MYNYDDOEDD DUON

XV.— GYDA'R CENHADWR

XVI. — YR EGLWYS GAM

XVII. — Y DDINAS FODDWYD

XVIII. — GWLAD Y BEDDAU

XIX.— DINAS AR FRYN

XX. — TROI ADRE

 GEIRFA

Cyfeiriadau

Categori:Llyfrau 1890
Categori:Llyfrau Cymraeg y 19eg ganrif
Categori:Llyfrau ffeithiol y 19eg ganrif o Gymru
Categori:Llyfrau gan Owen Morgan Edwards
Categori:Llyfrau taith Cymraeg o Gymru
Categori:Llyfrau taith am Lydaw
Categori:Llyfrau ar Wicidestun