Glenda Jackson

Actores a gwleidydd o Loegr oedd Glenda May Jackson, CBE (9 Mai 1936 – 15 Mehefin 2023). Enillodd ddwy Wobr Academi am yr Actores Orau. Roedd hi'n aelod seneddol Hampstead a Highgate rhwng 1992 a 2010.

Cafodd ei geni ym Mhenbedw, yn ferch adeiladwr. Cafodd ei addysg yn yr ysgol ramadeg leol. Bu'n gweithio yn Boots am ddwy flynedd.Jennifer Uglow, et al. The Macmillan Dictionary of Women's Biography. London: Macmillan, 1999, p. 276 (Saesneg) Priododd Roy Hodges ym 1958; fe wnaethant ysgaru ym 1976. Bu iddynt fab, y newyddiadurwr Dan Hodges.

Mae hi'n fwyaf adnabyddus am ei rôl fel Elisabeth I, brenhines Lloegr, yn y gyfres BBC Elizabeth R (1971). Enillodd y Wobr BAFTA Teledu am y rôl 'na; enillodd y BAFTA Ffilm am ei rôl yn Sunday Bloody Sunday (1971). Chwaraeodd rôl Elisabeth eto yn y ffilm Mary Queen of Scots (1971). Roedd hi hefyd yn enwog am ymddangos fel gwestai seren yn y Morecambe and Wise Show. Ar y llwyfan, chwaraeodd rannau fel Hedda Gabler a Cleopatra. Ennillodd Wobr Tony am ei hymddangosiad yn Three Tall Women gan Edward Albee (2018).

Roedd hi'n aelod o'r Blaid Lafur. Cafodd ei hethol i'r senedd ym 1992 ac addawodd roi'r gorau i actio. Ar ôl marwolaeth Margaret Thatcher, gwnaeth un o'i areithiau pwysicaf yn y Senedd San Steffan.

Ar ôl ymddeol o'r Senedd yn 2015 dychwelodd i actio. Perfformiodd y brif rhan yn y ffilm deledu Elizabeth is Missing am fenyw yn ei 80au yn byw gyda dementia. Am y rhan yma, enillodd wobr yr Actores Orau BAFTA yn 2019 ac Emmy yn 2020.

Ffilmyddiaeth
Ffilmiau
 Blwyddyn Teitl Rôl  1963This Sporting LifeCantoresheb ei achredu1967Marat/SadeCharlotte Corday1968Tell Me Lies1968NegativesVivien1969Women in LoveGudrun BrangwenGwobr Academi1971The Music LoversAntonina Miliukova1971Sunday Bloody SundayAlex Greville1971The Boy FriendRita Monroe1971Mary, Queen of ScotsElisabeth I, brenhines Lloegr1972The Triple EchoAlice1973Bequest to the NationEmma HamiltonAKA The Nelson Affair1973A Touch of ClassVickie AllessioGwobr Academi1973The Devil Is a WomanSister Geraldine1975The MaidsSolange1975The mantic EnglishwomanElizabeth Fielding1975HeddaHedda Gabler1976The Incredible SarahSarah Bernhardt1977Nasty HabitsSister Alexandra1978House CallsAnn Atkinson1978StevieStevie Smith1978The Class of Miss MacMichaelConor MacMichael1979Lost and FoundPatricia Brittenham1980HealthIsabella Garnell1980HopscotchIsobel von Schonenberg1982The Return of the SoldierMargaret Grey1982Giro CitySophie1985Turtle DiaryNeaera Duncan1987Beyond TherapyCharlotte1988Business as UsualBabs Flynn1988Salome's Last DanceHerodias / Lady Alice1989The RainbowAnna Brangwen1989DoombeachMiss1990King of the WindCaroline o Ansbach

Teledu
 Blwyddyn Teitl Rôl  1957–61ITV Play of the WeekIris Jones / Aelod o'r rheithgor2 pennod1963Z-CarsHospital Nurse / WPC Fernley2 pennod1965–68Cathy / Julie2 pennod1967Half Hour StoryClaire FoleyPennod: "Which of These Two Ladies Is He Married To?"1969ITV Sunday Night TheatreMarina PalekPennod: "Salve Regina"1970Play of the MonthMargaret SchlegelPennod: "Howards End"1971Elizabeth RElisabeth I, brenhines Lloegr6 pennod; Gwobr Emmy1971–74The Morecambe & Wise ShowHerself4 pennod1979Christmas With Eric & Ernie 1980The Muppet Show Pennod: "Glenda Jackson"1980The Morecambe & Wise Show 1981The Patricia Neal StoryPatricia NealFfilm teledu1984SakharovYelena Bonner (Sakharova)Ffilm teledu1988American PlayhouseNina LeedsPennod: "Strange Interlude"1990Carol & CompanyDr. Doris KruberPennod: "Kruber Alert"1990T.Bag's Christmas Ding DongVanity Bag1991A Murder of QualityAilsa Brimley1991The House of Bernarda AlbaBernarda Alba1992The Secret Life of Arnold BaxHarriet Cohen 2019Elizabeth is MissingMaud Gwobr BAFTA

Cyfeiriadau

Categori:Genedigaethau 1936
Categori:Marwolaethau 2023
Categori:Actorion ffilm o Loegr
Categori:Actorion teledu o Loegr
Categori:Actorion theatr o Loegr
Categori:Enillwyr Gwobr BAFTA
Categori:Enillwyr Gwobr yr Academi
Categori:Gwleidyddion benywaidd o Loegr
Categori:Gwleidyddion y Blaid Lafur (DU)
Categori:Merched yr 20fed ganrif
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl o Benbedw