Gweriniaeth Genova

Dinas-wladwriaeth a gweriniaeth arforol a fodolai yng ngogledd yr Eidal o'r 11g hyd at ddiwedd y 18g oedd Gweriniaeth Genova (, Ligwreg: Repúbrica de Zêna, ). Lleolwyd ym mhorthladd Genova a glannau cyfagos Liguria, a daeth nifer o ynysoedd a thiroedd arforol yn y Môr Canoldir a'r Môr Du dan ei meddiant.

Gellir olrhain hanes Genova yn ôl i 2000 CC pryd cafodd yr ardal ger yr harbwr naturiol ei gwladychu gan forwyr Groegaidd. Bu dan reolaeth yr Ymerodraeth Rufeinig, Teyrnas yr Ostrogothiaid, a Theyrnas y Lombardiaid cyn iddi ddod yn rhan o'r Ymerodraeth Garolingaidd yn niwedd yr 8g ac yna'n rhan o Deyrnas yr Eidal, un o diriogaethau'r Ymerodraeth Lân Rufeinig. Tyfodd Genova yn un o brif borthladdoedd y Môr Canoldir ac erbyn yr 11g roedd teuluoedd pendefig yng nghefn gwlad Liguria yn symud i'r ddinas i atgyfnerthu eu grym gwleidyddol ac economaidd.

Enillodd Genova ei hannibyniaeth ar yr Ymerodraeth Lân Rufeinig ym 1099 ar ffurf y Compagna Communis, cynghrair o fasnachwyr a phendefigion yn cynnwys saith (yn ddiweddarach wyth) compagnies neu urdd a chanddynt lyngesau, glanfeydd, arfau, a rhandiroedd dinesig eu hunain. Yng nghyfnod cynnar y ddinas-wladwriaeth, bu cryn anghytuno rhwng yr uchelwyr ac weithiau aeth yn helyntion yn y strydoedd a brwydrau rhwng y gwahanol luoedd. "Republic of Genoa" yn Gale Encyclopedia of World History: Governments. Adalwyd ar Encyclopedia.com ar 12 Mai 2020.

Bu Gweriniaeth Genova ar anterth ei grym o'r 12g hyd at ei gorchfygiad gan lynges Gweriniaeth Fenis ym Mrwydr Chioggia (1380). Ildiodd ei thra-arglwyddiaeth yn y Môr Canoldir i Ymerodraeth Sbaen yn nechrau'r 16g, ac o'r cyfnod hwnnw hyd at ddiwedd y 18g llywodraethai Gweriniaeth Genova fel oligarchiaeth dan reolaeth y bendefigaeth.

Yn sgil ymgyrch Napoleon Bonaparte yn yr Eidal, diddymwyd y weriniaeth ym 1797 a sefydlwyd Gweriniaeth Liguria, un o chwaer-weriniaethau Ffrainc, yn ei lle. Yn sgil cwymp Napoleon, ail-sefydlwyd Gweriniaeth Genov am gyfnod byr (1814–5) cyn ei chyfeddiannu gan Deyrnas Sardinia.

 Cyfeiriadau 


Categori:11eg ganrif yn yr Eidal
Categori:12fed ganrif yn yr Eidal
Categori:13eg ganrif yn yr Eidal
Categori:14eg ganrif yn yr Eidal
Categori:15fed ganrif yn yr Eidal
Categori:16eg ganrif yn yr Eidal
Categori:17eg ganrif yn yr Eidal
Categori:18fed ganrif yn yr Eidal
Categori:Cyn-wladwriaethau Ewrop
Genova
Genova, Gweriniaeth
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a sefydlwyd ym 1099
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a ddadsefydlwyd ym 1797
Categori:Hanes gwleidyddol yr Eidal
Categori:Hanes Liguria