Abisag

bawd
Roedd Abisag (Hebreig אבישג‎) yn fenyw hynod olygus ac yn gywely i’r brenin Dafydd yn ei henaint. Roedd hi'n ganolog i'r ymgyrch aflwyddiannus i sicrhau olyniaeth Adoniah (pedwerydd mab Dafydd a'r hynaf i oroesi) i'w orsedd ar ôl farwolaeth y brenin Jones, Jones, John, (Mathetes) (1864); Geiriadur Beiblaidd a Duwinyddol: Adoniah tud 126 adalwyd 1 Awst 2020 yn hytrach na Solomon, ei hanner frawd iau.

 Y naratif Beiblaidd 
Roedd y brenin Dafydd yn hen ac yn llesg, ac yn teimlo'n oer o hyd, er pentyrru dillad drosto.1 Brenhinoedd 1:1 adalwyd 1 Awst 2020 Er mwyn ceisio cynhesu'r brenin yn ei wely mae Abisag, merch ifanc olygus a nwydus  o bentref Sunem, ger Nasareth yn cael ei roi i Dafydd, yn na'arah (sy'n dynodi ieuenctid a / neu wyryfdod, ond nid y ddau o reidrwydd.) Fe’i dewiswyd i fod yn gynorthwyydd ac yn gywely i’r brenin Dafydd yn ei henaint . Ymhlith dyletswyddau Abisag oedd gorwedd wrth ymyl Dafydd a phasio ei gwres a'i egni anifeilaidd iddo, ond ni chafodd cyfathrach rywiol gydag ef (1 Brenhinoedd 1: 4).Beibl William Morgan ond yn fwy eglur yn Y Beibl Cymraeg Newydd: Yr oedd yn eneth brydferth iawn, a bu'n ymgeledd i'r brenin ac yn gofalu amdano; ond ni chafodd y brenin gyfathrach â hi adalwyd 1 Awst 2020

Mae The Interpreter's Bible  yn nodi bod:  yr Hebreaid ... yn credu bod ffrwythlondeb y pridd a ffyniant cyffredinol y bobl yn gysylltiedig â ffrwythlondeb y brenin. Erbyn hyn roedd Dafydd yn hen ac yn llesg ac roedd amheuaeth ynghylch ei egni rhywiol. Gwneir ymdrechion i unioni'r sefyllfa. Y moddion cyntaf yw tywallt dillad ar ei wely er mwyn sicrhau gwres corfforol a allai ei wneud yn nwydus. Pan wnaeth hynny methu, aethant ati i chwilio am y fenyw harddaf yn y tir. Rhoddir pwyslais mawr ar swyn Abisag. Mae'r LXX yn cefnogi hyn trwy gyfieithu adnod 2 fel, "a gadael iddi ei gyffroi a gorwedd gydag ef." Mae'r ffaith nad chafodd y brenin gyfathrach rywiol gyda hi yn ganolog i'r stori. The Interpreter's Bible 

Ar ôl marwolaeth Dafydd, perswadiodd Adoniah (pedwerydd mab Dafydd a'r hynaf i oroesi ), Bathseba, mam y brenin Solomon, i erfyn ar y brenin i ganiatáu iddo briodi Abisag. Roedd Solomon yn amau bod y cais yn ddyhead i gymryd yr orsedd oddi wrtho, gan fod Abisag yn cael ei ystyried yn ordderchwraig Dafydd , ac felly fe orchmynnodd dienyddiad Adoniah (1 Brenhinoedd 2: 17-25). Yn y stori cynharach am wrthryfel Absalom  nodir bod cael rhyw gyda hen ordderch y brenin yn ffordd o cyhoeddi eich hun i fod y brenin newydd. Efallai fod Adoniah wedi gofyn am ei phriodi ar awgrym ei fam.

Mae rhai ysgolheigion yn tynnu sylw at y posibilrwydd mai Abisag yw'r prif gymeriad benywaidd yng Nghaniad Solomon .Christopher W. Mitchell, The Song of Songs (Saint Louis: Concordia, 2003), 130–132.

 Canlyniadau 
Er nad oes son am Abisag, yn benodol, ar ôl ddienyddiad Adoniah bu llawer o ganlyniadau:

 Mae Solomon yn diswyddo Abiathar yr Archoffeiriad, gan ei alltudio or ddinas Jeriwsalem 
 Mae Joab bu'n gwrthryfela yn erbyn Dafydd a Solomon yn cael ei drechu
 Mae Teyrnasiad Solomon yn cael ei gadarnhau Y cyfaill o'r hen wlad yn America Cyf. XVIII rhif. 214 - Hydref 1855 Hanesyddiaeth Ysgrythyrol – Solomon adalwyd 1 Awst 2020

 Dylanwad llenyddol 
Mae profiadau Abisag wedi ysbrydoli awduron cyfoes gan gynnwys Rainer Maria Rilke, Itzik Manger, Louise Gluck a Shirley Kaufman.

Gweler hefyd
 Rhestr o fenywod y Beibl

 Cyfeiriadau 
 Lle fo cyfeiriad yn destun Beiblaidd, bydd dilyn y cysylltiad yn mynd at rifyn Beibl William Morgan Cymdeithas Feiblaidd Prydain a Thramor, 1992 ar wefan Bible Gateway. Am destun mwy cyfoes gellir chwilio am yr un adnodau ar dudalen chwilio Beibl Net

Categori:Merched y Beibl
Categori:Hanes Israel
Categori:Cymeriadau'r Hen Destament