Stryt Fawr, Wrecsam

Prif stryd yng nghanol Wrecsam sydd wedi bod yn lleoliad i nifer fawr o adeiladau hanesyddol yw'r Stryt Fawr. Yn yr ardal mae'r gair strŷt yn cael ei ddefnyddio yn lle stryd.

 Lleoliad 
chwith|bawd|Stryt Fawr, Wrecsam - ochr y gogledd
Mae'r Stryt Fawr yn rhedeg yn gyfochrog ag Eglwys San Silyn, o'r groesffordd gyda Stryt yr Hôb (stryd fasnachol arall), Stryt yr Eglwys (sy'n rhedeg i giât mynwent yr eglwys) ac Allt y Dref, a oedd yn disgyn i afon Gwenfro, sydd erbyn heddiw wedi ei gorchuddio yng nghanol y ddinas.

Mae'r Stryt Fawr â chysylltiad hefyd â Rhes y Deml, lôn sy'n rhedeg wrth ochr mynwent yr eglwys, drwy arcêd siopa Arcêd Owrtyn.

Mae'r olygfa ar hyd y stryd yn cael ei dominyddu gan westy'r Wynnstay Arms, sy'n sefyll ym mhen pellaf y stryd, ar Stryt Yorke.

 Hanes 
Mae'r Stryt Fawr yn rhan o galon ganoloesol y ddinas. Parhaodd y stryd yn brif stryd fasnachol dros y canrifoedd, gyda stondinau marchnad, tafarnau a thai masnachwyr. Mae’r eiddo ar hyd Allt y Dref a’r Stryt Fawr wedi eu hadeiladu ar leiniau bwrdeisiwr cul hir, o bosibl o darddiad canoloesol. Yn 1848 gosodwyd palmant ar y Stryt Fawr a Stryt yr Hôb ac adeiladwyd Marchnad y Cigyddion ar y Stryt Fawr yn yr un flwyddyn.

 Heddiw 
Mae'r Stryt Fawr wedi cadw nifer fawr o'i hadeiladau tri llawr yn bennaf o’r 18fed a’r 19eg ganrif, yn enwedig ar ei hochr deheuol. Mae'r adeiladau mwyaf trawiadol yn cynnwys: 

 Rhif 10: Marchnad y Cigyddion (1848) 
 Rhifau 14-15: adeilad y Banc Gogledd a Deheudir Cymru (1910/12)  
 Rhif 29: adeilad Provincial Welsh Insurance (1861) 
 Rhif 33: cyn Fanc Martins 
 Rhif 35: tafarndy'r Royal Oak 
 Rhif 43: cyn Fanc Cynilion Ymddiriedolwyr. 

Mae canolbwynt masnachol y ddinas wedi symud i ganolfan siopa Dôl yr Eryrod y tu ôl i'r Wynnstay Arms ac mae'r stryd wedi dod yn galon bywyd nos y ddinas, gyda nifer o fariau, bwytai a thafarndai. Eer enghraifft, mae adeiladau'r Banc Gogledd a Deheudir Cymru, Provincial Welsh Insurance a Banc Cynilion Ymddiriedolwyr yn cael eu defnyddio bellach fel tafarnau.

Cyfeiriadau

Oriel

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith yn Wrecsam
Categori:Strydoedd Wrecsam

Categori:Erthyglau Wici-lleoedd