Armanda Degli Abbati

Roedd Armanda Degli Abbati yn gantores opera o'r Eidal, oedd hefyd yn cael ei hadnabod fel Armanda Degli Abbati Campodonico (10 Ionawr 1879 - 1946). Roedd hi'n canu'r prif rolau mezzo-soprano yn nhai opera'r Eidal, De America, a Rwsia. Ym 1926 ymgartrefodd yn Estonia lle daeth yn athrawes leisiol nodedig gan hyfforddi cenhedlaeth o gantorion opera Estonia. Cafodd ei alltudio o Estonia yn ystod meddiannaeth y Sofietaidd o Estonia yn yr Ail Ryfel Byd a thybir iddi farw mewn gwersyll carchar yn Karaganda.  

 Bywyd a gyrfa 
Ganed Degli Abbati yn Rhufain ac astudiodd gerddoriaeth yno. Un o'i hymddangosiadau cynharaf oedd fel unawdydd mewn cyngerdd o gerddoriaeth Palestrina, yn yr Accademia Filarmonica Romana ym mis Rhagfyr 1894. La Rassegna musicale (1939).  Ym mis Ionawr 1896 creodd rôl Madeleine yn y perfformiad cyntaf o opera Darette gan De Rossi Fadette yn y Teatro Nazionale yn Rhufain. Yn ddiweddarach y flwyddyn honno, ymddangosodd yn y Teatro Mercadante yn Napoli, gan adfer rôl Madeleine a chreu rôl Mara Nastagia yn y perfformiad cyntaf o La Collana di Pasqua gan Gaetano Luporini. Ymddangosodd fel Ortrud yn Lohengrin yn Teatro Costanzi yn Rhufain ym 1897 a 1898  ac ymddangosodd yno hefyd ym 1898 fel Kaled yn Le roi de Lahore gan Massenet ac fel Urbain yn Les Huguenots gan Meyerbeer. Wedi hynny, cafodd ei chyflogi gan dŷ opera La Scala ar gyfer tymor 1898-1899 lle'r oedd ei rolau'n cynnwys Meg Page yn Falstaff Verdi yn ogystal ag adfer Kaled ac Urbain. Libretti d'opera. 

Tu allan i'r Eidal ymddangosodd Degli Abbati gyda chwmnïau opera Eidalaidd teithiol yn Ne America lle'r oedd ei pherfformiadau'n cynnwys Amneris yn Aida yn y Teatro Lyrico yn Rio de Janeiro ym 1899 a Brangäne yn Tristan und Isolde a Tescheretta yn Il Medio Evo Latino gan Ettore Panizza yn y Teatro de la Opera yn Buenos Aires ym 1901. Gonçalves, Augusto de Freitas Lopes (1975). Dicionário histórico e literário do teatro no Brasil, Cyf. 1, tud. 55. Livraria Editora Cátedra Perfformiodd hefyd yn Ymerodraeth Rwsia ar wahanol adegau rhwng 1900 a 1902 ac yn enwedig yn y Theatr Ddinesig  yn Odesa. Ysgrifennodd Vladimir Jabotinsky am rai o’i pherfformiadau ym 1901 yn Odesa ar gyfer yr Odesskie Novosti. Roedd wedi cyfarfod â hi trwy ei ffrind, y chwyldroadwr ifanc Vsevolod Lebedintsev. Yn ddiweddarach ysgrifennodd Jabotinsky yn ei gofiannau fod Lebedintsev "wedi rhannu ei amser a'i frwdfrydedd rhwng ei dair delfryd: astudio seryddiaeth yn y brifysgol, nosweithiau yn opera'r Eidal, a hefyd caru gyda'r gantores ifanc Armanda degli Abbati." Jabotinsky, Vladimir; translation and notes by Brian Horowitz and Leonid Katsis (2015). 

Yn y blynyddoedd rhwng 1902 a 1904, rhoddwyd nifer o rolau mawr i Degli Abbati. Canodd Cristina yn Il voto a'r rolau teitl yn Fedora a Carmen yn y Teatro Bellini yn Napoli ym 1902, Gertrude yn Hamlet yn y Teatro Adriano yn Rhufain ym 1903, a'r Dywysoges de Bouillon yn Adriana Lecouvreur yn y Teatro Massimo yn Palermo ym 1904.   Priododd Attilio Campodonico yn Rhufain ym 1904 a chyhoeddodd ei bwriad i ymddeol o'r llwyfan operatig wedi iddi briodi yn y cylchgrawn Musica e musicisti. Ar ôl ei phriodas ymddangosodd mewn cyngherddau achlysurol. Rhoddodd hi wersi llais yn Genoa o'i stiwdio yn Piazza Giustiniani. Musica e musicisti (1904), p. 454.  Yn y 1920au, dysgodd ganu yn Rhufain ac roedd yn aelod o'r Circulo russo (Cylch Rwsieg) yno. Daeth allan o'i hymddeoliad yn fyr ym mis Gorffennaf 1921 i ganu rôl y teitl ym mhremière opera Francesco Marcacci Nadeida yn y Teatro Adriano. Marinaro, Egidio (2011).  Garnier, G.L. (22 Gorffennaf 1921).  Chuilon, Jacques (2009)

Ym 1926 perswadiodd y tenor o Estonia, Karl Ots, a oedd wedi bod yn un o’i myfyrwyr yn Rhufain, Weinyddiaeth Addysg Estonia i wahodd Degli Abbati i Tallinn fel athrawes canu. Penderfynodd ymgartrefu yno’n barhaol ac agor ei stiwdio ei hun lle hyfforddodd genhedlaeth gyfan o gantorion opera Estonia. Trefnodd berfformiadau cyngerdd oedd yn cynnwys ei myfyrwyr a chyfansoddodd sawl cân gelf iddynt eu canu yn y cyngherddau. Wedi i'r Undeb Sofiet meddiannu Estonia, fe’i harestiwyd fel estron gelyniaethus ym 1941 a’i alltudio i wersyll carchar yn Karaganda yn yr hyn sydd bellach yn Casachstan. Tybir iddi farw yno ym 1946. Ei chyfathrebiad olaf oedd llythyr a anfonodd at un o'i myfyrwyr yn Estonia dyddiedig 27 Awst 1946. 

Nodiadau

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Esmaspäev (4 Ebrill 1938). "Laulutaevasse tõuseb uusi tähti!", p. 6. Cyfweliad gyda Degli Abbati (yn yr Estoneg)

Categori:Cantorion benywaidd o'r Eidal
Categori:Opera
Categori:Marwolaethau 1946
Categori:Genedigaethau 1879