Zygmunt Krasiński

Bardd a dramodydd Pwylaidd oedd Zygmunt Krasiński (Napoleon Stanisław Adam Ludwik Zygmunt Krasiński; 19 Chwefror 1812 – 23 Chwefror 1859). Gyda Adam Mickiewicz a Juliusz Słowacki, fe'i adnabyddir yn un o'r Tri Bardd () gwychaf yn y cyfnod Rhamantaidd yn llên Gwlad Pwyl. Cafodd ei eni yn Ffrainc, a threuliodd y rhan fwyaf o'i oes yn alltud o Wlad Pwyl; er hynny, cenedlaetholwr Pwylaidd a Slafgarwr pybyr ydoedd, ac mae ei waith yn ymwneud â thynged hanesyddol ei famwlad yn ogystal â chyflwr y ddynolryw yn gyffredinol.

Ganed ef i deulu o'r bendefigaeth Bwylaidd, y szlachta, ym Mharis yng nghyfnod yr Ymerodraeth Napoleonaidd. Astudiodd y gyfraith ym Mhrifysgol Warsaw cyn iddo deithio i Genefa ym 1829. Byddai ei dad, y Cownt Wincenty Krasiński, yn gwasanaethu'r Tsar Niclas I yng Ngwlad Pwyl y Gyngres, ac yn cefnogi Ymerodraeth Rwsia yn erbyn y Pwyliaid yng Ngwrthryfel Tachwedd 1830.

Ei ddwy ddrama bwysicaf ydy'r trasiedïau Nieboska komedia ("Y Gomedi Annwyfol", 1835), sy'n portreadu rhyfel dosbarth yn y dyfodol, ac Irydion (1836), aralleg glasurol o hanes ei wlad sydd yn cyfnewid y Groegiaid am y Pwyliaid a'r Ymerodraeth Rufeinig am Ymerodraeth Rwsia. Ei gerdd enwocaf yw Przedświt ("Gwawr", 1843), sydd yn ymwneud â rhaniadau Gwlad Pwyl yn niwedd y 18g.

Cyhoeddodd y mwyafrif o'i weithiau yn ddi-enw yn ystod ei oes. Bu farw Zygmunt Krasiński ym Mharis yn 47 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1812
Categori:Marwolaethau 1859
Categori:Beirdd y 19eg ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Beirdd Pwyleg o Wlad Pwyl
Categori:Dramodwyr y 19eg ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Dramodwyr Pwyleg o Wlad Pwyl
Categori:Pobl a aned ym Mharis
Categori:Pobl fu farw ym Mharis