Llaeth reis

Mae llaeth reis yn laeth planhigyn wedi'i wneud o reis. Yn nodweddiadol, mae llaeth reis masnachol yn cael ei gynhyrchu gan ddefnyddio reis brown a surop reis brown, a gellir ei felysu gan ddefnyddio amnewidion siwgr neu siwgr, a'i flasu gan gynhwysion cyffredin, fel fanila. Mae'n cael ei gryfhau'n gyffredin â phrotein a microfaethynnau, fel fitamin B12, calsiwm, haearn, neu fitamin D.

Hanes
Mae union darddiad llaeth reis yn ansicr. Ym 1914, rhoddodd Maria M. Gilbert rysáit ar gyfer llaeth reis yn ei llyfr Meatless Cookery, sef y defnydd cynharaf hysbys o'r term. Ym 1921, adeiladwyd y ffatri laeth reis gyntaf gan y Vita Rice Products Co, gan lansio Vita Rice Milk yr un flwyddyn yn San Francisco, Califfornia. Yn 1990, lansiwyd Rice Dream gan Imagine Foods o Palto Alto, California mewn cartonau Tetra Pak, gan ddod y llaeth reis poblogaidd cyntaf poblogaidd.

Maethiad
bawd|300px|Gwydryn o laeth reis gyda grawn reis yn ei ffurf cysefin
Mae llaeth reis (heb ei felysu) yn cynnwys 89% o ddŵr, 9% o garbohydradau, 1% o fraster, ac mae'n cynnwys protein dibwys (bwrdd). Mae swm cyfeirio 100 ml yn darparu 47 o galorïau, ac - os caiff ei gryfhau'n bwrpasol wrth weithgynhyrchu - 26% o'r Gwerth Dyddiol (DV) ar gyfer |fitamin B12 (tabl). Mae hefyd yn cyflenwi calsiwm (12% DV; caerog) a manganîs (13% DV; caerog) mewn symiau cymedrol, ond fel arall mae'n isel mewn microfaethynnau.

Cymhariaeth â llaeth buwch
Mae llaeth reis yn cynnwys mwy o garbohydradau o'i gymharu â llaeth buwch (9% o'i gymharu â 5%), ond nid yw'n cynnwys symiau sylweddol o galsiwm na phrotein, a dim cholesterol na lactos. Mae brandiau masnachol llaeth reis yn aml yn cael eu cyfnerthu â fitaminau a mwynau, gan gynnwys calsiwm, fitamin B12, fitamin B3, a haearn. Mae ganddo fynegai glycemig o 86 o'i gymharu â 37 ar gyfer llaeth sgim a 39 ar gyfer llaeth cyflawn.

Llaeth reis yw'r lleiaf alergenig ymhlith llaeth planhigion, a gall pobl sy'n anoddefiad i lactos, alergedd i soi neu laeth ei yfed. Fe'i defnyddir hefyd yn lle llaeth gan feganiaid.https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-46654042

Brandiau masnachol
Mae brandiau masnachol o laeth reis ar gael mewn blasau amrywiol, fel fanila, yn ogystal â heb flas, a gellir eu defnyddio mewn llawer o ryseitiau fel dewis arall yn lle llaeth buwch traddodiadol.

Paratoi
Gwneir llaeth reis yn fasnachol trwy wasgu'r reis trwy melin falu, ac yna ei hidlo a'i gymysgu mewn dŵr. Gellir ei wneud gartref gan ddefnyddio blawd reis a phrotein reis brown, neu trwy ferwi reis brown gyda chyfaint mawr o ddŵr, gan gymysgu a hidlo'r gymysgedd.

Pryderon amgylcheddol
Mae padlau reis yn gofyn am adnoddau dŵr sylweddol, a gallant alluogi gwrteithwyr a phlaladdwyr i fudo i ddyfrffyrdd cyffiniol. Mae bacteria sy'n padlo reis yn rhyddhau methan i'r atmosffer, gan allyrru'r nwy tŷ gwydr hwn mewn meintiau mwy na llaeth planhigion eraill.

Mae cynhyrchu llaeth reis yn defnyddio llai o ddŵr na llaeth buwch a llaeth almon, ond cryn dipyn yn fwy na llaeth soia neu laeth ceirch.https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-46654042

Amgylchedd

Ceir trafodaethau brwd gan ladmeiryddion a gwrthwynebwyr llaeth ceirch (a llaethau llysiau eraill megis llaeth soia a gwneuthurwyr llaeth buwch dros ardrawiad amgylcheddol y gwahanol fathau o'r sudd.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Erthygl, 'Llaeth reis' (Cymraeg)
 Fideo, 'How To Make Plant Based Milks » Almond, oat & rice'
 Fideo, 'What's the most climate-friendly milk?'

Categori:Cynnyrch llaeth