Frank Hancock

Roedd Francis Escott "Frank" Hancock (7 Chwefror 1859 – 29 Hydref 1943) Frank Hancock player profile ESPN Scrum.com yn ganolwr rygbi'r undeb a anwyd yn Lloegr a chwaraeodd rygbi clwb i Wlad yr Haf a Chaerdydd a rygbi rhyngwladol i Gymru. Mae Hancock yn fwyaf adnabyddus fel y cyntaf i chwarae yn safle'r pedwerydd tri chwarter, a newidiodd arddull chwarae rygbi'r undeb am byth. Cydnabuwyd ei rôl yn natblygiad rygbi gan y Bwrdd Rygbi Rhyngwladol yn 2011 gyda'i ymsefydlu yn Oriel Anfarwolion y Bwrdd. 

 Gyrfa rygbi 

 Gyrfa clwb 
Chwaraeodd Hancock rygbi gyntaf yng Ngwlad yr Haf, a bu'n gapten ar ei glwb lleol ac yn cynrychioli tîm sirol Gwlad yr Haf. Symudodd i Gaerdydd i ddod yn rhan o gwmni bragu ei deulu, a oedd â bragdy yng Nghaerdydd. Ymunodd â thîm Caerdydd ym 1884 a chafodd ei roi yn y canol yn lle Tom Williams a oedd wedi ei anafu. Jones (1985), tud 14. Cafodd Hancock gêm ysbrydoledig a sgoriodd ddau gais, a adawodd broblem i bwyllgor Caerdydd gan eu bod eisiau cadw eu chwaraewyr cefn gwreiddiol, ond hefyd yn dymuno chwarae Hancock. Yn lle hynny, penderfynodd y clwb newid cydbwysedd y tîm, o dri thrichwarterwr i bedwar trichwarterwr. Roedd yn dacteg lwyddiannus a Chaerdydd yn sownd ag ef am weddill tymor 1883/1884. Thomas (1979), tud 10.

Yn 1885 etholwyd Hancock yn gapten Caerdydd, a achosodd chwyldro yn y ffordd roedd y tîm yn chwarae. Roedd yn annog peidio â chicio a gwnaeth i'r tîm ganolbwyntio'n bennaf ar geisio sgorio trwy'r blaenwyr gan ennill y bêl ar gyfer chwarae unigol o'r cefnwyr. Yn draddodiadol byddai'r blaenwyr mewn ochr rygbi yn cadw'r bêl, gan gymryd rhan mewn sgrymiau hir a mawl. Hignall, (2007) p.164  Anogodd Hancock ei flaenwyr i ryddhau’r bêl i’r haneri, ac ni fyddent yn eu tro yn rhedeg nac yn cicio’r bêl i ffwrdd, ond byddent yn symud y bêl allan i’r canolwyr.   Swydd y ganolfan oedd, trwy basio yn gywir isel i, drosglwyddo'r bêl i'r adenydd a ddylai fynd â'r bêl ar ffo.   Roedd pasio solet yn sylfaen i weledigaeth Hancock o ennill trwy sgorio ceisiau. Yn nhymor 1885/86 sgoriodd Caerdydd 131 cais rhyfeddol ond dim un gic gosb na gôl adlam. Dywedir i Hancock weiddi un o'r tîm hwn yn ymosodol a geisiodd gôl adlam yn ystod gêm. Roedd Hancock yn ystyfnig ac yn unbenaethol yn ei ddull fel capten, ond roedd ei dactegau yn hynod lwyddiannus, gan ennill pob gêm namyn un a gweld dim ond pedwar cais yn cael eu sgorio yn eu herbyn. Thomas (1979), tud 10.

 Gyrfa ryngwladol 
Chwaraeodd Hancock ei gêm ryngwladol gyntaf o dan gapteiniaeth Joe Simpson yn erbyn Iwerddon fel rhan o Bencampwriaeth y Pedair Gwlad 1884 . Enillodd Cymru'r gêm gyda cheisiau gan William Norton a Tom Clapp, ac ail-ddewiswyd Hancock ar gyfer y gêm Gymreig nesaf yn erbyn Lloegr yn nhwrnamaint y flwyddyn nesaf. Chwaraeodd Hancock ddwy gêm ym Mhencampwriaeth 1885, colled i Loegr ar Faes St Helen a gêm gyfartal ddi-sgôr yn erbyn yr Alban.

 Gemau rhyngwladol 
Cymru Smith (1980), tud 466. 

  1885
  1884
  1885, 1886

 Llyfryddiaeth 


 Prescott, Gwyn, ''This Rugby Spellbound People: Rugby Football in Nineteenth-Century  Cardiff and South Wal'es. Welsh Academic Press. ISBN 978-1-86057-117-6.



 Cyfeiriadau 

Categori:Chwaraewyr rygbi'r undeb o Gymru
Categori:Chwaraewyr undeb rygbi rhyngwladol Cymru
Categori:Genedigaethau 1859
Categori:Marwolaethau 1943