Baner Fryslân

Baner swyddogol talaith Fryslân (Friesland) yn yr Iseldiroedd yw baner Fryslân (Iseldireg: Friseg vlag neu vlag van Friesland; Ffriseg: Fryske Flagge).

Mae'n cynnwys pedair streipen las wedi'u gwahanu gan dair streipen wen wedi'u trefnu'n groeslin, ac o fewn y streipiau gwyn saith pompeblêden (dail lili'r dŵr felen) a all edrych fel calonnau, ond na ddylai, yn ôl y cyfarwyddiadau swyddogol, edrych fel calonnau”. Mae crysau chwaraewyr y clwb pêl-droed Sportclub Heerenveen a'r gerddorfa Blauhúster Dakkapel (nl) yn defnyddio'r faner hon fel dyluniad.

Symbolaeth
Mae'r saith Pompeblêden yn cyfeirio at wledydd morwrol Friesland, cyfres o diroedd canoloesol ar hyd yr arfordir o Alkmaar i'r Weser a unodd i amddiffyn eu hunain yn erbyn y Llychlynwyr.. Ni fu erioed yn union saith pennaeth gwahanol, ond mae'r nifer hwn o saith i'w cymryd yn yr ystyr “llawer”. Fodd bynnag, yn ôl rhai ffynonellau, roedd saith tiriogaeth Ffrisia: Gorllewin Friesland, Westergo, Eastergo, Hunsingo, Fivelingo, Emsingo a Jeverland.

Defnyddir Pompeblêden mewn baneri cysylltiedig eraill, megis baneri Ommelanden, yn nhalaith gyfagos Groningen, ardal a oedd yn hanesyddol yn Ffrisia, ac mewn prosiect baner pan-Ffrisia a gynigiwyd gan brosiect baneri Fryslân a gyflwynwyd gan gefnogwr Grŵp Auwerk. Ceir hefyd sawl tref oddi fewn i'r Almaen sy'n arddel symbol y Pompeblêd, gan gynnwys dinas fawr Essen. Credir mai Pompeblêd hefyd yw'r hyn a ddylunir fel calonnau bellach ar arfbais swyddogol Denmarc.

Hanes
Disgrifir baner gyda sawl pompblêden yn Cân Gudrun, cerdd epig Uchel Almaeneg (Hochdeutsch) o'r 13g, ond mae'r motiff hwn yn dynodi dylanwad Llychlyn. Mae tua mil dau gant o arfbeisiau Llychlyn yn dangos olion niferus o lili'r dŵr a chalonnau, a gysylltir yn aml â llewod.

Mae casgliad herodrol o'r 15g yn cyflwyno dwy arfbais sy'n dod o drydedd un hŷn: arfbais yn dangos llew â saith pompeblêden a drawsnewidiwyd dros amser yn biledau, a'r llall yn dangos arfbais gyda'r saith pompeblêden, a gynrychiolir ar hyn o bryd ar y bandiau.

Cymeradwywyd y cynllun presennol yn swyddogol ym 1897 ac fe'i defnyddiwyd gyntaf gan lywodraeth y dalaith ym 1927.

Poblogrwydd cyfredol
Mae crysau'r clwb pêl-droed SC Heerenveen a'r Blauhúster Dakkapel wedi'u modelu ar ôl y faner hon. Gellir ei gweld yn cyhwfan ar hyd talaith Ffryslân ac ar nwyddau nodweddiadol a chwmnïau masnachol rhyngwladol. 

Baneri Ffrisieg

Dolenni allanol
 Baner Fryslân ar wefan Flags of the World
 What is this Symbol? - The History of the Frisian Pompeblêd

Cyfeiriadau

Fryslân
Categori:Fryslân