Gorsaf reilffordd Pilning

bawd|250px|Trên GWR yn pasio Pilning yn 2018
Mae Gorsaf reilffordd Pilning yn orsaf ar brif linell De Cymru ger Pilning, De Swydd Gaerloyw, 10 milltir o Fryste, yr orsaf olaf cyn Twnnel Hafren. Rheolir yr orsaf gan Reilffordd y Great Western. Mae 2 drên yn unig o’r orsaf bob wythnos.

Hanes
Agorwyd gorsaf ym 1863 gan Reilffordd Union Bryste a De Cymru, ond symudwyd yr orsaf ym 1886 pan agorwyd Twnnel Hafren. Roedd gan yr orsaf iard nwyddau mawr, ac roedd gwasanaeth Motorail i Gymru.

Ailagorwyd yr orsaf wreiddiol ar Linell Traeth Hafren, yn caniatáu cyrhaeddiad teithwyr a nwyddau i Dociau Avonmouth hyd at 1964.

Caewyd yr iard nwyddau ym 1965, a dymchwelwyd adeiladau’r orsaf. Roedd ond 2 drên yn ddyddiol erbyn y 70au, ac ond 2 drên yn wythnosol o 2006 ymlaen.Dymchwelwyd y bont rhwng y platfformau yn 2016, a dim ond trenau i’r dwyrain yn defnyddio’r orsaf erbyn hyn.

Rheilffordd Union Bryste a De Cymru
Agorwyd gorsaf reilffordd Pilning ar 8 Medi 1863, pan ddechreuodd gwasanaethau ar Reilffordd Union Bryste a De Cymru. Aeth y rheilffordd o orsaf reilffordd Temple Meads, Bryste i orsaf reilffordd Pier New Passage ar lannau Hafren, lle oedd fferi dros yr afon i De Cymru.Bristol Railway Panorama gan Colin Maggs, cyhoeddwyr Llyfrau Millstream

Gorsaf reilffordd Pilning (High Level)
Er bod y reilffordd wedi gwneud teithio o Fryste i Gaerdydd yn haws, roedd mynd o drên i fferi i drên yn anghyfleus, felly ystyriwyd adeiladu twnnel o’r dechrau.
Bristol Railway Panorama gan Colin Maggs, cyhoeddwyr Llyfrau MillstreamArchif Papurau Newydd Prydeinig, 25 Tachwedd 1864 Rhoddwayd caniatád y llywodraeth ym 1872, yn dechrau adeiladu ym 1873.Gwefan engineering-timelines.com. Daeth Daniel Gooch, cadeirydd Rheilffordd y Great Western i Pilning ym 1884 i arolygu’r gwaith. Archif Papurau Newydd Prydeinig, 28 Gorffennaf 1884, Gloucester Citizen Gadawodd y rheilffordd newydd o’r un wreiddiol i’r dwyrain o orsaf wreiddiol Pilning, felly roedd rhaid adeiladu un newydd ar y rheilffordd newydd. Agorwyd yr orsaf newydd ar 1 Rhagfyr 1886, a chaewyd yr hen orsaf ar yr un diwrnod,Gwefan britishnewspaperarchive.co.uk; Western Daily Press  er cedwyd yr hen reilffordd ar gyfer trenau glo i orsaf bwmpio twnnel hafren.’Lost Railways of Somerset’ gan Stan Yorke; cyhoeddwyr Llyfrau Countryside

Roedd yr orsaf newydd ar arglawdd, a gyda threigl amser cafodd yr enw ‘Pilning High Level’. I’r gorllewin roedd hafn yn arwain at dwnnel Hafren. Roedd 2 blatfformWestern Main Lines: Swindon to Newport gan Vic Mitchell; cyhoeddwyr Gwasg Middleton Press, Midhurst; isbn=1 904474 30 6. Roedd adeiladau’r orsaf i gynllun safonol Rheilffordd y Great Western, er yn wahanol i weddil yr orsafoedd ar y llinell. Roedd prif adeiladu’r orsaf, swyddfa’r gorsaf-feistr, swyddfa docynnau, swyddfa barselau a thoiledau, ar y platfform gogleddol. Roedd ystafell aros ar y platfform arall.Bristol Railway Panorama gan Colin Maggs, cyhoeddwyr Llyfrau Millstream Adeiladwyd y platfformau gyda phren, gyda seddi pren a goleuadau nwy. Roedd pont rhwng y platfformau. Roedd 30 o bobl yn geithio yno ym 1905; 14 dyn signal, 6 dyn signal/porter, 8 porter, arolygwr twnnel a’r gorsaf-feistr. Rhoddwyd hyfforddiant cymorth cyntaf gan Frigâd Ambiwlans Sant Ioan ac roedd seremoni gwobrau blynyddol.Gwefan British News Archive, Western Daily Press, 30 Rhagfyr 1937:Pilning Railway Ambulance: Concert and presentation of awards

Cafodd yr orsaf iard nwyddau mawr, yn cynnwys ffald gwartheg a chilfach llwytho ar ben dwyreiniol y platfform gogleddol.
Crewyd llinell i drenau nwyddau rhwng yr orsaf a’r gyffwrdd ym 1904, un arall i’r de o’r orsaf ym 1905 ac un arall i’r gorllewin ym 1906. Roedd 2 focs signal; Bocs yr orsaf ar ben gorllewinol y platfform deheuol gyda 54 o wifau, a Bocs y Gyffwrdd ar ben dwyreiniol y iard nwyddau gyda 68 o wifau. Adolygwyd wagenni yn y iard nwyddau cyn mynd trwy’r twnnel, ac yno safodd locomotif rhag ofn oedd problemau yn y twnnel. Rhoddwyd fan frecio ychwanegol i drenau nwyddau trymion. Cedwyd locomotifau eraill yno i wthio trenau i fyny’r lledf rhwng y twnnel a Patchway.

Rheilffordd Brydeinig
Daeth Pilning yn rhan o Ardal Gorllewinol y Rheilffordd Brydeinig ym 1948The Bristol Port Railway and Pier gan Colin Maggs, 1975; Cyhoeddwyr: Gwasg Oakwood. Ym 1949 roedd 7 trên i De Gymru ac 6 i Fryste bob dydd, a 2 ar Suliau yn y 2 gyfeiriad. Roedd 5 trên arall i Fryste o’r orsaf Low Level, a 7 i Severn Beach, rhai ohonynt yn mynd ymlaen at Fryste trwy Gorsaf reilffordd Avonmouth. Daeth y wasanaeth i deithwyr rhwng Severn Beach a Pilning i ben ar 23 Tachwedd 1964, a chaewyd Gorsaf reilffordd Pilning (Low Level) platformThe Bristol Port Railway and Pier gan Colin Maggs, 1975; Cyhoeddwyr: Gwasg Oakwood. Caewyd y rheilffordd i wasanaethau nwyddau ar 1 Medi 1968. Cedwyd y cledrau a bocs signal hyd at Awst  1970.

Aeth Gorsaf reilffordd Pilning (lefel Uwch) yn ôl i’w hen enw, Pilning, ar 6 Mae 1968. Adeiladwyd adeilad newydd ar y platfform gogleddol yn ystod y 1950au, ond dymwelwyd to a waliau’r bont i deithwyr. Caewyd yr iard nwyddau ar 29 Tachwedd 1965 a byrhawyd y llinellau ar gyfer trenau nwyddau yn mynd at y twnnel yn Chwefror 1968. a chafwyd gwared â’r llinell arall at y gyffordd ym Mai 1969. Caewyd y 2 focs signal ar 15 Mawrth; rheolwyd yr orsaf o focs yn Temple Meads.The South Wales Direct Line: History and Working gan P.D. Rendall, isbn=978-1-84797-707-6, Gwasg Crowood, Ramsbury, 2014, tud. 67–75, 149–153, 167, 184–185, 193. Roedd 9 neu 10 trên yn ddyddiol yn y 2 gyfeiriad rhwng Llun a Sadwrn, a 2 ar Suliau, ond erbyn 1973 roedd ond un drên yn dyddiol yn y 2 gyfeiriad.

Erbyn hyn, roedd adeiladau’r orsaf wedi cau, ac wedi dymchwel erbyn 1982, heblaw am yr adeiladad o’r 1950au, a disodlwyd gan cysgodfanau syml ar y 2 blatfform. Datgysylltwyd y goleuadau.

 Preifateiddiad 
Preifateiddiwyd rhwydwaith Prydain yn ystod y 1990au. Daeth y cledrau, gorsafoedd ac ati yn eiddo i Railtrack ym 1994 ac wedyn Network Rail yn 2002.
Gwefan BBC ‘Watchdog attacks rail regulator’, 12 Ebrill 2000Gwefan BBC:’Network Rail, not Railtrack’ 19 Tachwedd 2004
Daeth gwasanaethau i deithwyr yn ardal Bryste yn rhan o Wales & West ym 1997,ac wedyn Wessex Trains, yn rhan o gwmni National Express, yn 2001.Gwefan railwaycodes.org.uk, 5 Mai 2015
Gwefan Wales and West, 14 Mawrth 2012

Daeth Wessex yn rhan o’r Rheilffordd Greater Western yn 2006, a daeth Greater Western yn [[Rheilffordd Great Western yn 2015.Gwefan The Iron Road[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4523592.stm Gwefan BBCGwefan BBCGwefan Railnews Roedd 2 drên yn  ddyddiol yn ystod y cyfnodau Wales & West a Wessex, ond 2 yn wythnosol, ar ddydd sadwrn, o 2006 ymlaen.’The Railway Adventures: Places, Trains, People and Stations’ gan Vicki Pipe a Geoff Marshall, 2018, cyhoeddwyd gan September Publishing, isbn=978-1-910463-87-1 |tud.15, 25–127Genedlaethol y Rheilffyrdd, Rhagfyr 2007-Mai 2008https://publications.parliament.uk/pa/cm200607/cmhansrd/cm061130/debtext/61130-0015.htm Gwefan Hansard: Ty Cyffredin, 30 Tachwedd 2006] Defnyddiwyd yr orsaf gan llai na 100 o deithwyr yn flynyddol.Gwefan Office of Rail and Road

Disgrifiad
Mae 3 thrac trwy’r orsaf; cyfyngir cyflymder trenau i 90 milltir yr awr trwy’r orsaf ar y 2 brif drac, ac i 40 ar y trac arall.SectionalAppendixWR. Mae’r llinell wedi trydaneiddio. Dim ond platfform 1 sy’n agor i’r cyhoedd; dydy platfform ddim yn gyrhaeddadwy i’r cyhoedd ers dymchweliad y bont. Mae lloches bach ar gael, ac mae gwybodaeth am gwasanaethau, ond dim ffordd o brynu tocynnau. Mae maes parcio ar gyfer 10 car a 4 beic, ac mae ffôn.

Grŵp Gorsaf Pilning
Mae Pilning un o’r gorsafoedd llai brysur ym Mhrydain. Mae llai na 50 o deithwyr yn flynyddol sawl gwaith rhwng 1997 a 2015. Mae Grŵp Gorsaf Pilning wedi cynnal ymgyrchoedd, ond erbyn 2017/18 mae’r orsaf dal yn weddol dawel.Gwefan Swyddfa Ffyrdd a Rheilffyrdd

Gwasanaeth
Rheolir yr orsaf gan Reilffordd Great Western. Stopiodd ond 2 drên yn wythnosol yn stopio yn 2019 yn Pilning, sef y drên 08.33 o Gaerdydd i Penzance a’r drên 14.33 i Taunton ar ddydd Sadwrn. Rhaid i deithwyr o’r Dwyrain fynd trwy Pilning i orsaf reilffordd Cyffordd Twnnel Hafren er mwyn dychwelid i Pilning ar  drên sy’n stopio yno.Gwefan National Rail;gwybodaeth am gyrraedd Pilning

Mae gwasanaethau Rheilffordd Great Western rhwng Paddington a Chaerdydd yn mynd trwy’r orsaf heb stopio, trwy’r dydd, dwywaith bob awr yn y ddau gyfeiriad rhwng Llun a Gwener, ac unwaith bob awr dros benwythnosau.Amserlen GWR, 19 Mai-14 Rhagfyr 2019 Mae hefyd gwasanaethau Rheilffordd Great Western rhwng Caerdydd a Taunton neu [[Gorsaf reilffordd Harbwr Portsmouth|Harbwr Portsmouth, sy’n pasio trwodd heb stopio dwywaith bob awr yn y ddau gyfeiriad rhwng Llun a Gwener, ac unwaith bob awr dros benwythnosau. Mae hefyd trenau nwyddau niferus.

Ym 1910 cychwynnodd Rheilffordd Great Western wasanaeth Motorail trwy Dwnnel Hafren rhwng Pilning a Chyffwrdd Twnnel Hafren, yn cario teithwyr a’u ceir. Roedd 2 neu 3 o drenau’n ddyddiol. Parhaodd y wasanaeth hyd at agoriad Pont Hafren ym 1966, heblaw am cyfnod yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Aeth y trên olaf ar 6 Hydref 1966.

Sefydlwyd Grŵp Gorsaf reilffordd Pilning gan ddyn lleol, Jonathan King yn y 1980au, yn ymgyrchu dros gynnydd y nifer o drenau.Llyfr"All The Stations Book". Crewyd heriau i adael Pilning ar drên y bore, ymweld â chymaint o orsafoedd â phosibl, cyn dychwelyd ar drên y noswaith.Llyfr"All The Stations Book" Ymgyrchodd y grŵp yn llwyddiannus am drên ychwanegol i gefnogi gŵyl gerddoriaeth leol.

Dymchwelwyd y bont i deithwyr ar 5 Tachwedd 2016 i hwyluso trydanu’r rheilffordd.[http://www.gazetteseries.co.uk/news/14587196.Rail_platform_and_footbridge_set_for_closure_in_Pilning/ Gwefan South Cotswolds Gazettehttps://web.archive.org/web/20180803014517/https://cdn.networkrail.co.uk/wp-content/uploads/2016/12/diversity-impact-assessment-pilning-station.pdf Gwefan Network Rail, archifwyd 3 Awst 2018Gwefan South Cotswolds Gazette 20 Awst 2016 Caewyd un platform ar ôl dymchwel y bont, ac ymddiheurodd Network Rail.Nodiadau o gyfarfod rhwng Network Rail, GWR a Chyngor Plwyf Pilning a Severn Beach,  22 Medi 2016

Oherwydd bod trenau’n stopio ond ar eu ffordd i’r dwyrain, llehawyd prisiau tocynnau i hwyluso’r daith i Gyffwrdd Twnnel Hafren ac yn ôl i Pilning.“All the Stations” ar YouTube Gwefan newyddion ITV, 25 Mehefin 2017 Roedd ymgyrch i symud pont i deithwyr o Gorsaf reilffordd Heol Angel ar ôl cae’r orsaf yno, ond gwrthodwyd y cais oherwydd y cost. Gwefan assets.publishing.service.gov.uk

 Y Dyfodol
Mae ‘r grwpiau “Ffrindiau Gorsaf reilffordd Pilning” a “Ffrindiau Rheilffyrdd Ardal Bryste” wedi ymgyrchu dros gwasanaeth well, ond mae Rheilffordd y Great Western yn mynnu y buasai trenau lleol yn stopio yn Pilning achosi problemau i threnau traws-gwlad. Mae’r cynllun Dolen Fusnes De-ddwyrain Cymru a Gorllewin Lloegr yn awgrymu symud yr orsaf bresennol 900 medr i’r gorllewin, i safle well gyda lle i cysylltiadau gyda bysiau. Mae 4 trac yno, felly lle i drenau cyflym i basio trenau yn yr orsaf.Dolen Fusnes De-dwyrain Cymru a Gorllewin Lloegr, 18 Ebrill 2018

Disgwylir bod 10 trên i deithwyr a thuag at 2 drên nwyddau yn mynd trwy’r orsaf yn y 2 gyfeiriad bob awr hyd at 2043. Buasai hi’n bosibl rhedeg 15 trên yr awr yn y 2 gyfeiriad bob awr yn ôl Network Rail pe tasai’r System Rheoli Trenau Ewropiaidd ar gael."NRWesternRouteStudy", tt.30, 70, 76, 87

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Grŵp ymgyrch Gorsaf reilffordd
 lluniau o’r orsaf
 Dolen Busnes De-Ddwyrain Cymru a Gorllewin Lloegr

Categori:Bryste
Categori:De Swydd Gaerloyw
Pilning