1838 yng Nghymru

bawd|Alltud Eifion
bawd
bawd|Syr William Boyd Dawkins
bawd|R.J.Berwyn
bawd|Christmas Evans
Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1838 i Gymru a'i phobl

Digwyddiadau
 Joseph Edwards yn ennill medalau arian Yr Academi Frenhinol am gynlluniau seiliedig ar hynafiaethau 
 Maria Jane Williams (Llinos) yn ennill gwobr yn Eisteddfod y Fenni am drefniant i bedwar llais o unrhyw alaw Gymreig, ac yn ennill gwobr arglwyddes Llanofer am y casgliad gorau o alawon Cymreig.
 Robert Isaac Jones (Alltud Eifion) yn agor The Cambrian Pill Depot, siop fferyllydd yn Nhremadog 
 Syr John Edwards, Aelod Seneddol Bwrdeistref Trefaldwyn, yn cael ei urddo yn Farwnig 1af Garth 
Agor Coleg Annibynwyr Aberhonddu
 Celfyddydau a llenyddiaeth 

 Llyfrau newydd 

 Jane Williams (Ysgafell) - Twenty Essays on the Practical Improvement of God's Providential Dispensations as Means to the Moral Discipline to the Christian 
 Arthur Jones - Pynciau Athrawiaethol 
 Hopkin Bevan - Ychydig Hanes neu Goffadwriaeth 
 Benjamin Jones (P A Môn) - Temperance v. Teetotalism 
 Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled) - Dyddanion, neu Hanesion Difyrus a Buddiol 
 William Probert - Hebrew and English Concordance 
 David Rhys Stephen - Ffurf Priodas Ymneillduwyr 
 Charlotte Elizabeth Guest - The Lady of the Fountain (cyfieithiad o'r chwedl Arthuraidd  Iarlles y Ffynnon) 

Cerddoriaeth

 John Mills (Ieuan Glan Alarch) - Gramadeg Cerddoriaeth 
 Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) - Y Seraph, sef casgliad o donau crefyddol ar amrywiol fesurau 
 Celfyddydau gweledol 

 Joseph Kenny Meadows - The Heads of the People or Portraits of the English 
 J. M. W. Turner yn paentio dyfrlliw o Gastell y Fflint.
Genedigaethau
27 Ionawr, William Hughes - argraffydd a chyhoeddwr (bu farw 1921) 
14 Ebrill, John Thomas - ffotograffydd (bu farw 1905) 
3 Mehefin, Richard Jones (Glan Alaw) - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1925) 
4 Mehefin, Owen Jones (Manoethwy) - awdur (bu farw 1866) 
15 Mehefin, William Daniel Davies - llyfrwerthwr (bu farw 1900) 
15 Gorffennaf, John Morgan Jones - gweinidog (bu farw 1921) 
22 Gorffennaf, Edward Hamer Carbutt - Aelod Seneddol Rhyddfrydol Bwrdeistrefi Sir Fynwy (bu farw 1905) 
1 Awst, William Evans - gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur (bu farw 1921) 
29 Medi, William Thomas Rees (Alaw Ddu) - cerddor (bu farw 1904) 
7 Tachwedd, John Oliver - bardd (bu farw 1866) 
18 Tachwedd, Henry Cecil Raikes - Aelod Seneddol Ceidwadol  (bu farw 1891) 
8 Rhagfyr, Charles Gresford Edmondes - archddiacon a phrifathro (bu farw 1893) 
26 Rhagfyr, William Boyd Dawkins - daearegwr a hynafiaethydd (bu farw 1929) 
27 Rhagfyr, James Conway Brown - cerddor (bu farw 1908) 
Dyddiad anhysbys
Edward Jones (Iorwerth Ceitho) - saer ac eisteddfodwr (bu farw 1930) 
Richard Jones Berwyn - arloeswr a llenor (bu farw 1917) 
Robert Henry Roberts - gweinidog y Bedyddwyr a phrifathro Coleg Regent's Park, Llundain (bu farw 1900) 
Richard Thomas - diwydiannwr (bu farw 1916)

Marwolaethau

 26 Chwefror, Ann Hatton (Ann of Swansea) - nofelydd (g. 1764) Price, C. J. L., (1953). HATTON, ANN JULIA (‘Ann of Swansea’; 1764 - 1838), bardd a nofelydd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 22 Gorffennaf2020
 3 Mawrth, David Lloyd - clerigwr, bardd, a cherddor (g. 1752) Jones, J. J., (1953). LLOYD, DAVID (1752 - 1838) clerigwr, bardd, a cherddor. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 22 Gorffennaf2020
 9 Mawrth, Jedediah Richards - emynydd, a llyfrwerthwr teithiol (g 1784) 
 10 Mawrth, Owen Owens - arweinydd y "Wesle Bach" (geni 1794) 
 14 Mawrth, Wyndham Lewis - Aelod Seneddol Caerdydd ac etholaethau yn Lloegr (g 1780)  
 15 Ebrill, Edward Jones (yr ail) - gweinidog Wesleaidd (g. 1775) 
 9 Mai, Syr Richard Hoare - Awdur, gwerthwr hen greiriau, arlunydd, archeolegydd, anthropolegydd, fforiwr a dyddiadurwr (g. 1758) Davies, W. Ll., (1953). HOARE, Syr RICHARD COLT (1758 - 1838), ail farwnig, hanesydd a hynafiaethydd Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 22 Gorffennaf2020
 19 Gorffennaf, Christmas Evans, - gweinidog y Bedyddwyr (g 1766) Jones, J. T., (1953). EVANS, CHRISTMAS (1766 - 1838), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ac un o bregethwyr enwocaf Cymru Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 22 Gorffennaf2020
 26 Awst, Syr John Nicholl - barnwr a gwleidydd (g. 1759) Randall, H. J., (1953). NICHOLL, Syr JOHN (1759 - 1838) Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 22 Gorffennaf2020
 18 Medi, Griffith Williams (Gutyn Peris) - bardd (g. 1769) 
 8 Hydref, William Owen (Gwilym Ddu Glan Hafren) - prifathro a cherddor (g 1788) 

Cyfeiriadau


Categori:Hanes Cymru
Categori:Rhestrau Cymru