Emma Bolam

Gwyddonydd o Gymru yw Emma Bolam (ganwyd 30 Rhagfyr 1970), sy'n Bennaeth Cynhyrchu yn Sefydliad Jenner (sefydliad sy'n ymchwilio brechlynnau newydd). Tyfwyd i fyny ym Mhen-y-bont, Sir Gaerfyrddin. 

 Hanes 
Cafodd ei fagwriaeth ym Mhen-y-bont, Sir Gaerfyrddin ei mam a'i thad yn dod o Lundain. Mae ganddi un chwaer sef Lucie Mcknight Hardy a ddaeth yn awdur.

Aeth Bolam i Ysgol Gynradd Hafodwenog yn Nhrelech ac Ysgol Bro Myrddin nes 1989, mae'n rhugl yn y Gymraeg.

Astudiodd ym Mrifysgol Brookes Rhydychen gan cael gradd mewn Bioleg Amgylcheddol.

 Swyddi 
Mae Bolam wedi bod yn ymchwilydd ym Mhrifysgol Rhydychen am 25 o flynyddoedd. Fe wnaeth dechrau fel technegydd ymchwil yn y Ganolfan Gwrthgyrff Therapiwtig, gan chware ei rhan i ddatblygu cyffur a ddefnyddir i drin sglerosis gwasgaredig a lewcemia lymffocytig cronig.

Ar ôl i'r ganolfan Bio-weithgynhyrchu Clinigol (CBF) gael ei sefydlu yn y Sefydliad Jenner (sefydliad sy'n ymchwilio brechlynnau newydd) yn Rhydychen fe wnaeth Bolam weithio ar y brechlynnau niferus a ddefnyddir bellach mewn treialon clinigol.

Yn Ebrill 2019 fe ddaeth Bolam yn Bennaeth Cynhyrchu yn Sefydliad Jenner. Yn y swydd yma mae Bolam yn rheoli tîm o wyddonwyr ymchwil a chynhyrchu gan sicrhau bod nhw'n dilyn amserlen a bod gwaith yn dod ymlaen ar darged.

Cyn ddatblygu'r brechlyn COVID, roedd Bolam yn weithio ar brechlyn Ebola.

Roedd Bolam yn rhan o'r tîm wnaeth creu'r brechlyn COVID-19 Rhydychen. Cafodd ei cael gwybod Rhwng mis Chwefror i fis Ebrill roedd Bolam yn gweithio'n ddi-stop i geisio cael brechlyn yn barod ar gyfer treialon clinigol, gan gael un yn barod ar 2 Ebrill 2020. Cafodd y brechlyn ei brechu i'r gwirfoddolwr cyntaf ar 23 Ebrill 2020. Roedd y brechlyn yn llwyddiant a drwy weithio gyda'r cwmni AstraZeneca fe wnaeth derbyn cymeradwyaeth gan y MHRA (awdurdod rheoli meddygaeth DU) a'r 30 Rhagfyr 2020. Dyma oedd diwrnod pen-blwydd Bolam yn 50 ac roedd yn teimlo'n 'anhygoel'. Mae'n gweithio ar wella'r brechlyn wrth i amrywiolion newydd COVID ddatblygu.

Roedd Emma Bolam ar raglen Heno ar 11 Chwefror 2021 i ddathlu Diwrnod Menywod mewn Gwyddoniaeth. Roedd ffrind ysgol a phrifysgol Bolam, Lynne Edwards, yn rhan o'r rhaglen hefyd gan fod hi'n gydlynydd dosbarthu brechlynnau yn Hywel Dda. Dywedodd Bolam bod hi'n "gobeithio bydd mwy o ferched yn dechrau gyrfa mewn gwyddoniaeth" oherwydd bod nifer o fenywod wedi bod yn allweddol wrth ddatblygu'r brechlyn yma fel hi a Sarah Gilbert.

 Bywyd personol 
Mae Bolam wedi ymgartrefi yn Rhydychen ers iddi graddio ym Mrifysgol Brookes. Mae ganddi un Mab, Alex.

 Cyfeiriadau 

Categori:Gwyddonwyr benywaidd o Gymru
Categori:Genedigaethau 1970
Categori:Pobl o Sir Gaerfyrddin
Categori:Merched yr 21ain ganrif
Categori:Pobl addysgwyd yn Ysgol Gyfun Bro Myrddin