Gweriniaeth yr Iseldiroedd

Gweriniaeth ffederal yn y Gwledydd Isel a fodolai o 1588 i 1795 oedd Gweriniaeth yr Iseldiroedd () neu Weriniaeth Unol Daleithiau yr Iseldiroedd (Republiek der Verenigde Nederlanden), yn swyddogol Gweriniaeth y Saith Iseldir Unedig (Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden), a oedd yn cyfateb yn fras i diriogaeth gyfoes yr Iseldiroedd. Hon oedd cenedl-wladwriaeth annibynnol gyntaf yr Iseldirwyr.

Sefydlwyd y weriniaeth gan y saith talaith yng ngogledd yr Iseldiroedd Sbaenaidd a wrthryfeloedd yn erbyn tra-arglwyddiaeth Ymerodraeth Sbaen yng Ngwrthryfel yr Iseldiroedd (1566–1648). Ffurfiwyd cynghrair ym 1579 trwy Undeb Utrecht gan arglwyddiaethau Groningen, Friesland, Utrecht, ac Overijssel, iarllaethau Holand a Zeeland, a Dugiaeth Guelders. Datganwyd annibyniaeth ganddynt trwy'r Ddeddf Ymwadiad ym 1581, a ffurfiwyd y ffederasiwn dan arlywyddiaeth stadtholder ym 1588.

Yr 17g oedd Oes Aur yr Iseldiroedd, ac adeiladwyd ymerodraeth drefedigaethol gan forwyr a masnachwyr Iseldiraidd. Dirywiodd grym y weriniaeth yn ystod y 18g, ac ym 1795 cwympodd yn sgil y Chwyldro Batafaidd a fe'i olynwyd gan y Weriniaeth Fatafaidd.

 Cyfeiriadau 

Categori:16eg ganrif yn yr Iseldiroedd
Categori:17eg ganrif yn yr Iseldiroedd
Categori:18fed ganrif yn yr Iseldiroedd
Iseldiroedd, Yr
Categori:Cyn-wladwriaethau Ewrop
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a sefydlwyd ym 1588
Categori:Gwladwriaethau a thiriogaethau a ddadsefydlwyd ym 1795
Categori:Hanes gwleidyddol yr Iseldiroedd