Władysław Reymont

Nofelydd ac awdur straeon byrion Pwylaidd oedd Władysław Stanisław Reymont (7 Mai 1867 – 5 Rhagfyr 1925) a enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1924 am ei nofel epig genedlaethol Chłopi (1904–09). "The Nobel Prize in Literature 1924", Sefydliad Nobel. Adalwyd ar 25 Chwefror 2022.

Ganed Władysław Stanisław Rejment ym mhentref Kobiele Wielkie, ger Łódź, yng Ngwlad Pwyl y Gyngres, dan dra-arglwyddiaeth Ymerodraeth Rwsia. Ni chwblhaodd ei addysg yn yr ysgol, ac aeth yn brentis mewn siop ac yn frawd lleyg. Gweithiodd hefyd yn swyddog ar y rheilffyrdd ac yn actor yn ystod ei ieuenctid. Mae dwy o'i nofelau cynnar, Komediantka ("Digrifwraig"; 1896) a Fermenty (1897), yn seiliedig ar ei brofiadau ym myd y theatr.

Un o'i nofelau pwysicaf yw Ziemia obiecana ("Gwlad yr Addewid"; 1899), sydd yn portreadu perchnogion y ffatrïoedd gwehyddu yn Łódź. Ysgrifennai hefyd straeon byrion am fywydau gwerin gwlad a ddylanwadwyd yn gryf gan naturiolaeth. Ei gampwaith yw'r nofel epig Chłopi ("Gwerinwyr"), a gyhoeddwyd mewn pedair cyfrol o 1904 i 1909. Dyma gronicl o fywyd yng nghefn gwlad y Bwyldir drwy bedwar tymor y flwyddyn, wedi ei ysgrifennu yn bennaf mewn tafodiaith werinol.

Ymhlith ei weithiau diweddar mae Rok 1794 (tair cyfrol, 1913–18), nofel hanesyddol am adladd Ail Raniad Gwlad Pwyl a Gwrthryfel Kościuszko ym 1794, a Wampir (1911) sydd yn ymwneud â mudiad yr ysbrydegwyr. Bu farw Władysław Reymont yn Warsaw yn 58 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 1867
Categori:Marwolaethau 1925
Categori:Enillwyr Gwobr Lenyddol Nobel
Categori:Llenorion straeon byrion y 19eg ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Llenorion straeon byrion yr 20fed ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Llenorion straeon byrion Pwyleg o Wlad Pwyl
Categori:Llenorion o Ymerodraeth Rwsia
Categori:Nofelwyr y 19eg ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Nofelwyr yr 20fed ganrif o Wlad Pwyl
Categori:Nofelwyr Pwyleg  o Wlad Pwyl