Veronica Franco

Bardd Eidalaidd a cortigiana yn Fenis yn yr 16eg ganrif oedd Veronica Franco (1546–1591). Mae hi'n adnabyddus am ei chwsmeriaid nodedig, ei cyfraniadau llenyddol, a'i eiriolaeth ffeministaidd. 

Cafodd Veronica Franco ei geni yn Fenis i deulu o'r  dosbarth Cittadini. Cafodd ei haddysg ddyneiddiol  o'r tiwtor ei brawd hi, ac yn daeth cortigiana onesta (courtesan anrhydeddu), a oedd yn weithwyr rhyw deallusol a ddeilliodd eu safle mewn cymdeithas o fireinio a gallu diwylliannol. 

O gofnodion sy'n bodoli, rydym yn gwybod, erbyn ei bod yn 18, roedd Franco wedi bod yn briod am gyfnod byr ac wedi cael ei plentyn cyntaf. Roedd ganddi chwech o blant i gyd, ond bu farw tri ohonynt yn eu babandod.

Ym 1575, cyhoeddwyd cyfrol gyntaf Franco o farddoniaeth, ei Terze rime, yn cynnwys 18 capitoli (epistolau pennill) ganddi a 7 gan ddynion yn ysgrifennu yn ei mawl. Ym 1580, ysgrifennodd Franco ei Lettere familiari a diversi ("Llythyrau Cyfarwydd at Amryw Bobl") a oedd yn cynnwys 50 o lythyrau, yn ogystal â dau soned wedi'u cyfeirio at Harri III, brenin Ffrainc. 

 Cyfeiriadau 

Categori:Marwolaethau 1591
Categori:Genedigaethau 1546
Categori:Beirdd yr 16eg ganrif o'r Eidal
Categori:Beirdd Eidaleg o'r Eidal