Brenin y Brythoniaid

Cyn teitl Brenin neu Dywysog Cymru, defnyddiwyd y teitl Brenin y Brythoniaid (Rex Britannorum) i ddisgrifio Brenin y Brythoniaid Celtaidd, hynafiaid y Cymry, cyn ac ar ôl goresgyniad y Rhufeiniaid. 

 Brenhinoedd 
Brenin oedd y teitl a ddefnyddiai rheolwyr Cymreig cyn i'r term "tywysog" gael ei fabwysiadu. Serch hynny nid y tywysogion oedd y cyntaf i geisio uno Cymru dan un penarglwydd.

 Brenhinoedd Amlwg 

 Llwyddodd Rhodri Mawr, brenin Gwynedd (844-878), i ychwanegu Powys (855-878) a Seisyllwg (871-878) at ei deyrnas.
 Llwyddodd Hywel Dda, brenin Seisyllwg (900-950), i ddod yn frenin ar Ddyfed (904-950), Brycheiniog (930-950), Gwynedd a Phowys (942-950).
 Roedd Maredudd ab Owain, brenin Deheubarth (986-999) hefyd yn teyrnasu ar Wynedd a Phowys (986-999).
 Daeth Gruffudd ap Llywelyn yn frenin ar Gymru gyfan. Daeth yn frenin ar Wynedd a Phowys ym 1039, Deheubarth ym 1055, a gweddill Cymru ym 1058 tan ei farw ym 1063.

 Rhestr Brenin y Brythoniaid 
+EnwLlunCyfnodTeyrnasTeitlFfynhonnellMae breninoedd cyn y cyfnod hwn yn cael eu hystyried: Brenhinoedd Chwedlonol Ynys PrydainCaswallon fab Belicanol|frameless|162x162px54 BCTenewan (Tasciovanus)20 BC – AD 9Cynfelyncanol|frameless|"Cymbeline", Shakespeare.9-40 ADTiroedd y Catuvellauni a'r TrinovantesTogodumnus40-43Tiroedd y Regni, Atrebates a BelgaeCaradogcanol|frameless|247x247px43-50(Rhelaeth Rufeinig)Gwrtheyrncanol|frameless|170x170px|Myrddin yn darllen i frenin Gwrtheyrn.Canol y 5ed ganrifRiothamusc. 469Emrys Wledigcanol|frameless|292x292px|Emrys Wledig.Hwyr yn y 5ed ganrifdi-enwc. 545Maelgwn Gwyneddcanol|frameless|217x217px|Maelgw Gwynedd.?–549?Teyrnas GwyneddSelyf ap Cynan?–c. 613PowysCeredig ap Gwallogc. 614 – 617ElmetCadwallon ap Cadfancanol|frameless|215x215px?–634GwyneddIdris ap Gwyddno?–635Eugein I of Alt Clutc. 642StrathclydeCadwaladrlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:History_of_the_Kings_(f.104.v)_Cadwaladr_Fendigaid.jpg|canol|frameless|195x195px|Cadwaladrc. 654 – c. 664Teyrnas GwyneddGeraint of Dumnonia?670–c. 710DumnoniiRhodri Molwynog ap Idwalc. 712 – 754Teyrnas GwyneddCynan Dindaethwy ap Rhodri798–816Teyrnas Gwynedd (o 754)Merfyn Frych825–844Teyrnas GwyneddRhodri Mawr844–878Teyrnas Gwynedd o 855, Teyrnas Powys o 872 a SeisyllwgAnarawd ap Rhodri878–916Teyrnas GwyneddIdwal Foel916–942Teyrnas GwyneddHywel Ddacanol|frameless|250x250px942–950Teyrnas Deheubarth o 920 ac o 942; Teyrnas Gwynedd a Teyrnas PowysDyfnwal Moelmud930s–970sStrathclydeMaredudd ab Owain986–999Teyrnas Deheubarth, Teyrnas Gwynedd, Teyrnas PowysLlywelyn ap Seisyll1018–1023Teyrnas Gwynedd a Teyrnas Powys ac o 1022, Teyrnas DeheubarthIago ab Idwal1023–1039Teyrnas Gwynedd a Teyrnas PowysGruffudd ap Llywelyn1039–1063Teyrnas Gwynedd a Teyrnas Powys ac o 1057, gweddill CymruBleddyn ap Cynfyn1063–1075Teyrnas Gwynedd a Teyrnas Powys a SeisyllwgRhys ap Tewdwr1079–1093Teyrnas Deheubarth o 1081Defnydd o'r Teitl Brenin Cymru a Tywysog Cymru yn dechrauGruffudd ap Cynanlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gruffydd_ap_Cynan.jpg|frameless|212x212px1136–1137Gwynedd
(o 1081)Brenin y Cymry oll (yn 1137)Brut y TywysogionOwain Gwyneddlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Owain_Gwynedd_(PB02299).jpg|frameless|221x221px1137–1170GwyneddTywysog dros y genedl Brydeinig
(yn 1146); Brenin Cymru, Brenin Y Cymry, Tywysog y CymryBrut y Tywysogion; siarteri cyfoes

 Cyfeiriadau 

Categori: Hanes Cymru