Bernard Martin

Pysgotwr ac amgylcheddwr o Ganada yw Bernard Martin. Dyfarnwyd iddo Wobr Goldman ym 1999.

Magwraeth
Cafodd Martin ei eni a'i fagu mewn teulu pysgota yn Petty Harbour, Newfoundland. Mae'n parhau yn arferion pysgota penfras traddodiadol ei deulu fel pysgotwr pedwaredd genhedlaeth.>  

Moratoriwm pysgota penfras
Roedd pysgota penfras yn ffordd o fyw yn Newfoundland am ganrifoedd, ond ar ôl yr Ail Ryfel Byd, dechreuodd gor-bysgota masnachol a ffactorau amgylcheddol gymryd doll ddifrifol, gyda phoblogaethau'n dirywio'n sydyn. Sylwodd Martin a physgotwyr eraill ar eu dalfeydd pysgod yn prinhau a rhybuddiodd swyddogion y llywodraeth am y sefyllfa. Roeddent yn gobeithio y gallai gostwng cwotâu penfras atal y dirywiad. Aethant ati i greu parth pysgota gwarchodedig o amgylch Petty Harbour / Maddox Cove a ffurfio Cydweithfa Pysgotwyr ym 1983 i gymryd rheolaeth dros y diwydiant lleol. Fodd bynnag, parhaodd y pysgota, gan arwain yn y pen draw at y diwydiant yn methu parhau. Mae offer pysgota modern yn arbennig o llym ar ecosystemau morol. Parhaodd Martin ac eraill i gynghori swyddogion y llywodraeth nad oedd hyn yn gynaliadwy.

Yn 1992, gwaharddodd llywodraeth Canada bysgota penfras masnachol gan obeithio y byddai'r poblogaethau pysgod yn cynyddu. 

Ar ôl y moratoriwm ar bysgota masnachol, nododd Martin fod llawer yn dal i ychwanegu at eu diet trwy bysgota hamdden, ond gwaharddwyd hyn hefyd ym 1994. Rhwng colli incwm a'r angen i ddisodli gwerth penfras o ran maeth, roedd llawer yn Newfoundland mewn trafferthion ariannol. Er ei fod yn ymwybodol o bwysigrwydd amgylcheddol y gwaharddiad, cafodd Martin ei siomi serch hynny gan y gwaharddiad ar bysgota hamdden gan fod hyn yn gorfodi teuluoedd a chymunedau i gefnu ar arferion sy'n rhychwantu cenedlaethau ar gyfer ffordd newydd o fyw.

Gwaith amgylcheddol a gwobr
Cyn ac ar ôl y moratoriwm, aeth Martin ati i roi cyhoeddusrwydd i'w brofiad a chamreoli'r diwydiant penfras yn y gobaith y gallai ecosystemau morol eraill gael eu gwarchod yn well. Rhannodd wersi a ddysgwyd yn Alaska, Nicaragwa, Seland Newydd ac Eritrea. Tynnodd hefyd gyfatebiaethau rhwng gor-bysgota penfras a logio coedwigoedd he goed ar arfordir y gorllewin. Cafodd ei arestio ger Clayoquot Sound am gymryd rhan mewn blocâd yn erbyn torri coed ym 1993.

Cynorthwyodd i ddod o hyd i'r Pysgodwyr a Drefnwyd ar gyfer Adfywio Cymunedau ac Ecosystemau (Fishers Organized for the Revitalization of Communities and Ecosystems (FORCE) ) a gefnogwyd gan y Cenhedloedd Unedig. Gweithiodd hefyd ar Arolwg Sentinel i astudio stociau penfras ac cheisio rhagweld y niferoedd yn y dyfodol. Bu'n gydlynydd ar gyfer Newfoundland and Labrador Oceans Caucus am flwyddyn. He has been vocal in criticising the use of drag nets.

Derbyniodd Martin Wobr Amgylcheddol Goldman ym 1999 ar ôl cael ei enwebu gan Glwb Sierra Canada i gydnabod ei eiriolaeth i achub y diwydiant penfras rhag gor-bysgota ac arferion masnachol niweidiol fel treillio (trawling). Roedd yn bwriadu defnyddio'r wobr ariannol i ad-dalu dyledion a gafwyd o'r gwaharddiad, i gefnogi ei bedwar plentyn ac i roi yn ôl i elusen.

 Cyfeiriadau 

Categori:Hawliau dynol yn Unol Daleithiau America
Categori:Ymgyrchwyr newid hinsawdd