Cwpan Pêl-droed Merched Cymru

Cwpan Her Merched CBD Cymru, sy'n fwy adnabyddus fel Cwpan Merched Cymru neu Cwpan CBD Merched Cymru yw cystadleuaeth genedlaethol cwpan pêl-droed merched yng Nghymru. Cymdeithas Bêl-droed Cymru sy'n ei redeg.

Gan nad oedd gan Gymru gynghrair genedlaethol i ferched nes sefydlu Uwch Gynghrair Merched Cymru (Adran Premier bellach) yn nhymor 2009–10 Cwpan Cymru oedd yr unig docyn i Gynghrair y Pencampwyr Merched UEFA. Yn wahanol i gêm y dynion, fodd bynnag, caniateir i glybiau sy'n canolbwyntio ar Loegr gymryd rhan. Enillodd Cardiff City Ladies F.C. wyth cwpan yn olynol rhwng 2003 a 2010.

Diwygio Posibl
Yn dilyn nifer o gemau â sgôr uchel, un ochrog yn rownd agoriadol cystadleuaeth 2012-13, galwodd gwefan answyddogol y gynghrair ar CBDC i ystyried ailwampio’r gystadleuaeth er mwyn osgoi canlyniadau mor chwithig yn nhymhorau’r dyfodol ac annog cynghrair is cyfranogiad.

Tlws Cwpan Menywod Cymru
Yn 2022 comisiynodd Cymdeithas Bêl-droed Cymru dlws arbennig fel arwydd o ddathlu 30 mlynedd ers sefydlu Cwpan Merched Cymru. Cynhyrchwyd ar y ar y cyd â chwmni Inkerman ac Oriel y Gweithwyr, Ynys-hir yn y Rhondda.

Comisiynodd y Gymdeithas i Inkerman gynhyrchu’r tlws newydd, gan weithio’n agos gyda’r artist Dr Gayle Rogers o Oriel y Gweithwyr (Worker's Gallery), Ynshir yn y Rhondda, a ddyluniodd y ddelwedd wedi’i hysgythru ar ochr y tlws.

Mae Inkerman, a sefydlwyd ym 1996, yn Gwmni cynhyrchu tlysau a sefydlwyd a’i redeg gan fenywod, gan gefnogi menywod mewn chwaraeon a busnes a gwneuthurwyr rhai o’r tlysau ledled y byd.

Ysbrydolwyd delwedd Dr Gayle Rogers gan ymddangosiad pêl-droed merched yng Nghymru. Gan weithio i’r briff i gynhyrchu tlws modern i sefyll ochr yn ochr â thlws Cwpan Cymru y dynion presennol. Me wedi’i grefftio â llaw mewn gweithdai yn y DU gan grefftwyr traddodiadol gyda copa'r tlws wedi’i addurno â'r ddraig goch Gymreig â phlatiau aur.

Dywedodd Pennaeth Pêl-droed Menywod a Merched CBDC, Lowri Roberts: “Mae wedi bod yn wych gweithio ochr yn ochr â’r tîm yn Inkerman ac Oriel y Gweithwyr i gynhyrchu ein tlws Cwpan Cymru Bute Energy newydd, mawr a beiddgar."

Enillwyr
Yn ystod blynyddoedd cynnar y gwpan, gwelir amrywiaeth o dimau yn cyrraedd y ffeinal, ond timau o Gaerdydd sydd wedi dominyddu'r gystadleuaeth o'r cychwyn.

Darlledwyd ffeinal 2023-24 yn fyw ar S4C lle gwelwyd Dinas Caerdydd yn ennill y trebl. Gwelwyd torf o 1,734 oedd tairgwaith yn fwy i ffeinal yn 2023{{cite web |url=https://twitter.com/FAWales/status/1787175338713153746 |title=1,734 Trebling the previous attendance record for a #ButeEnergyWelshCup final 🙌 |publisher=Twitter @FAWales |date=5 Mai 2024} a hefyd mwy nag oedd i ffeinal Cwpan Cymru y dynion a gynhaliwyd ar yr un maes wythnos ynghynt.

Rhest y gemau terfynnol:
TymorEnillyddSgôrAilLleoliad1992–93Pilkington (Rhyl)1–0Merched Inter CaerdyddStadiwm Genedlaethol Cymru, Caerdydd1993–94Pilkington (Rhyl)2–2 (4–2 [ciciau o'r smotyn)Merched Inter CaerdyddStadiwm Genedlaethol Cymru, Caerdydd1994–95Inter Cardiff Ladies1–1 (4–3 pen) Merched Dinas BangorStadiwm Genedlaethol Cymru, Caerdydd1995–96Newport Strikers Ladies1–0 (a.o.y.) C.P.D. Merched Dinas BangorY Cae Ras, Wrecsam1996–97C.P.D. Merched Dinas Bangor3–0C.P.D. Merched Castellnewydd EmlynCoedlan y Parc, Aberystwyth1997–98Barry Town Ladies3–0C.P.D. Merched Dinas BangorY Weirglodd, Rhaeadr1998–99Barry Town Ladies3–0Newport Strikers LadiesBridge Meadow Stadium, Hwlffordd1999–2000Barry Town Ladies2–2 (3–0 pen)C.P.D. Merched Dinas BangorRecreation Ground (Caersws), Caersws2000–01Barry Town Ladies3–0Newport Strikers LadiesParc Latham, Y Drenewydd2001–02Bangor City Girls3–0Newport County Ladies2002–03Cardiff City Ladies F.C.1–0Bangor City Girls2003–04Cardiff City Ladies F.C.4–0Newtown Ladies2004–05Cardiff City Ladies F.C.4–1Cardiff City Bluebirds Ladies2005–06Cardiff City Ladies F.C.11–0Merched Pwllheli2006–07Cardiff City Ladies F.C.6–1C.P.D. Merched Tref Caernarfon2007–08Cardiff City Ladies F.C.9–0NEWI Wrexham Ladies2008–09Cardiff City Ladies F.C.3–0Caerphilly Castle Ladies2009–10Cardiff City Ladies F.C.6–0Merched Athrofa (UWIC)Brewery Field, Pen-y-bont ar Ogwr2010–11Merched Dinas Abertawe3–0C.P.D. Merched Tref CaernarfonCoedlan y Parc, Aberystwyth2011–12Cardiff City Ladies F.C.1–1 (4–2 pen)C.P.D. Merched Met. CaerdyddBrewery Field, Pen-y-bont ar Ogwr2012–13 Cardiff City Ladies F.C. 3-1  C.P.D. Merched Met. Caerdydd  Parc y Scarlets, Llanelli2013–14 C.P.D. Merched Met. Caerdydd  4-0  Merched Dinas Abertawe  Parc Stebonheath, Llanelli2014–15 C.P.D. Merched Dinas Abertawe  4-2  C.P.D. Merched Dinas Caerdydd  Parc Bryntirion, Penybont2015–16  Cardiff City Ladies 5–2  C.P.D. MBi Llandudno 2016–17 C.P.D. Merched Met. Caerdydd  2–2 a.e.t. (5–4 pen)  Merched Dinas Abertawe  Parc Bryntirion, Pen-y-bont ar Ogwr 2017–18http://www.faw.cymru/en/news/swansea-come-back-beat-cardiff-faw-womens-cup-final/  Merched Dinas Abertawe  2–1  C.P.D. Merched Dinas Caerdydd  2018–19  C.P.D. Merched Met. Caerdydd  2–0  C.P.D.M. Tref y Fenni  Dragon Park, Casnewydd 2019-20 https://www.bbc.co.uk/sport/football/49100220 Dim Ffeinal oherwydd COVID-192021–22Dinas Caerdydd2–0Merched Met CaerdyddParc Bryntirion, Penybont2022–23Dinas Caerdydd  4–0  Briton Ferry Llansawel   Stadiwn Penydarren, Merthyr Tudful2023–24Dinas Caerdydd2–0WrecsamRodney Parade, Casnewydd

Gweler hefyd
 Adran Premier - uwch gynghrair genedlaethol pêl-droed merched Cymru
 Tlws Adran - cwpan clybiau cynghreiriau Adran Cymru
 Tîm pêl-droed cenedlaethol merched Cymru

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Tudalen Uwch Gynghrair Merched Cymru
Tudalen Pêl-droed Merched Cymru ar Wales Online

Categori:Pêl-droed merched yng Nghymru
Categori:Sefydliadau 1992