Jonathan Sacks, Barwn Sacks

Rabi Uniongred, diwinydd, ac athronydd o Loegr oedd  Jonathan Henry Sacks, Barwn Sacks (8 Mawrth 1948 – 7 Tachwedd 2020) a fu'n Brif Rabi Prydain Fawr a'r Gymanwlad o 1991 i 2013.

Ganed yn Lambeth, Llundain, yn fab i Louis Sacks, marsiandïwr a ymfudodd o Wlad Pwyl, a'i wraig Louisa, Frumkin gynt. Yn wahanol i'r rhelyw sydd wedi gwasanaethu yn swydd y prif rabi, nid oedd Jonathan Sacks yn un o linach o rabïaid. Mynychodd ysgol ramadeg Christ's College yn Finchley, gogledd Llundain, a derbyniodd radd baglor dosbarth-cyntaf mewn athroniaeth o Goleg Gonville a Caius, Caergrawnt. Teithiodd ar draws Unol Daleithiau America yn ystod haf 1967, yn 19 oed, ar fysiau Greyhound. Cyfarfu â sawl Iddew blaenllaw yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys y "Rebbe" Menachem Mendel Schneerson, a phenderfynodd Sacks hyfforddi i fod yn rabi yn hytrach na chyfrifydd. Priododd Jonathan Sacks ag Elaine Taylor ym 1970, a chawsant dri phlentyn.

Cafodd Sacks ei ordeinio'n rabi ym 1976 yng Ngholeg yr Iddewon (bellach Ysgol Astudiaethau Iddewig Llundain). Treuliodd gyfnod yn arwain addysg grefyddol i blant yn Luton cyn iddo gael ei benodi'n rabi synagog Golders Green ym 1978. Trosglwyddodd i synagog Marble Arch, a bu'n rabi yno o 1983 i 1990. Gwasanaethodd hefyd yn brifathro ar Goleg yr Iddewon o 1984 i 1990. Jenni Frazer, "Lord Sacks obituary", The Guardian (8 Tachwedd 2020). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.is ar 25 Mehefin 2021.

Ym 1990 dewiswyd Sacks i olynu'r Barwn Jakobovits yn Brif Rabi Cynulleidfaoedd Hebreaidd Unedig Prydain Fawr a'r Gymanwlad. Cafodd gyfeillgarwch agos â George Carey, Archesgob Caergaint. Cafodd ei urddo'n farchog yn 2005 ac yn arglwydd am oes yn 2009. Bu ei lais yn gyfarwydd i wrandawyr "Thought for the Day" ar raglen Today, BBC Radio 4. Cafodd ei olynu yn swydd y prif rabi gan Ephraim Mirvis yn 2013. Penodwyd Sacks yn athro meddwl Iddewig ym Mhrifysgol Yeshiva, Efrog Newydd, yn 2013. Bu farw o ganser yn 2020 yn 72 oed.

 Cyfeiriadau 

Categori:Academyddion Coleg y Brenin, Llundain
Categori:Arglwyddi am oes
Categori:Athronwyr Iddewig o Loegr
Categori:Cyn-fyfyrwyr Coleg Gonville a Caius, Caergrawnt
Categori:Diwinyddion Iddewig o Loegr
Categori:Genedigaethau 1948
Categori:Llenorion ffeithiol yr 20fed ganrif o Loegr
Categori:Llenorion ffeithiol yr 21ain ganrif o Loegr
Categori:Marwolaethau 2020
Categori:Pobl o Lambeth
Categori:Pobl fu farw o ganser
Categori:Rabïaid
Categori:Ysgolheigion Saesneg o Loegr