Gemau Olympaidd y Gaeaf 2022

Trefnwyd i Tsieina gynnal Gemau Olympaidd y Gaeaf 2022 (Tsieineaidd: 第二十四届冬季奥林匹克运动会; pinyin: Dì Èrshísì Jiè Dōngjì Àolínpǐkè Yùndònghuì), y 24ydd Gemau Olympaidd y Gaeaf, yn Beijing o 4 hyd 20 Chwefror 2022.  

Roedd y Gemau 2022 cafwyd ei hadnabod yn gyffredinol fel Beijing 2022 (北京2022), ac yr roedd yn ddigwyddiad aml-chwaraeon gaeafol rhwngwladol cafodd ei gynnal rhwng y 4ydd o Chwefror tan yr 20fed ym Meijing, Tsieina, ac ardaloedd lleol, gyada'r cystadlu mewn cystadlaon pennodol yn cychwyn ar yr 2ail o Chwefror.

Cafodd Beijing ei ddewis fel y safle cynnal yn ystod yr 128fed IOC Sessiwn yn Kuala Lumpur, Maleisia, yr ail waith mae'r ddinas wedi cynnal y gemau, ac yr safle olaf allan o'r tair diweddaraf sy'n cael eu cynnal yn Nwyrain Asia. Ar ôl cynnal Gemau Olympaidd yr Haf 2008 yn flaenorol, ddoth Beijing y ddinas cynaf i gynnal y gemau Olympaidd Haf ac Gaeaf. Roedd y lleoliadau ar gyfer y Gemau yn cylchu'r ddinas, megis maestrefi'r Yanqing District, yn ogystal â Zhangjiakou, gyda ychydig o ddiwgyddiadau (yn cynnwys curling a'r seremoniau) yn defnyddio lleoliadau cafwyd ei aduladu yn wreiddiol ar gyfer Beijing 2008 (er enghraifft Stadiwm Cenedlaethol Beijing a'r Beijing National Aquatics Centre).

Roedd y Gemau yn cynnwys 109 o ddigwyddiadau (y mwyaf eirioed) ar draws 15 o ddisgylblaetholion, gyda sgio freestyle a monobob menywod yn cael eu gynnal am y tro cyntaf yn ogystal â rhagor o gystadlaeon cymysg. Roedd cyfanswm o 2,871 o athletwyr yn cynrychioli 91 o dimau yn cystadlu, gyda Haiti a Saudi Arabia yn cystadlu yn y gemau gaeafol am y tro cyntaf.

Codwyd y penderfyniad i alluogi Beijing i gynnal sawl pryderon a sawl dadleuon yn gysylltiedig a Tseinia yn torri sawl ddef hawliau dynol, megis Hil-laddiad yr Wigwriaid, yn arwain at alwadon i foicotio'r gemau.   Fel Gemau Olympaidd yr Haf a gynhaliwyd chwe mis ynghynt yn Tokyo, arweiniodd pandemig COVID-19 at weithredu protocolau iechyd a diogelwch, gan gynnwys cyfyngiadau ar bresenoldeb y cyhoedd yn y Gemau, yn ogystal â diffyg cyfranogiad rhai cenhedloedd.

Y tîm mwyaf llwyddiannus ar y tabl medal roedd Norwy, am yr ail waith, yn ennill cyfanswm o 37 o fedalau, 16 ohonynt yn aur, yn gosod record newydd am y nifer o fedalau aur a enillwyd yn y Gemau.  Ddoth Tsiena yn drydydd, gyda 9 medal aur a chyfanswm o 11, ei ymdrech mwyaf llwyddiannus mewn gem Olympaidd gaeafol.

 Chwaraeon 
Torrodd y gemau'r record gyda 109 o ddigwyddiadau gyda dros 15 o ddisgyblaethau mewn saith o chwaraeon, roedd yna 7 o gystadlaethau newydd yn cynnwys ‘big air Freestyle’ a ‘Bobsled menywod’.

Mae'r niferoedd mewn cromfachau yn dangos nifer y medalau a ymleddir ym mhob disgyblaeth.

 Sgïo alpaidd (11) 
 Biathlon (11) 
 Bobsleigh (4) 
 Sgïo traws gwlad (12) 
 Cyrlio (3) 
 Sglefrio ffigwr (5) 
 Sgïo dull rhydd (13) 
 Hoci iâ (2) 
 Luge (4) 
 Cyfuniad Nordig (3) 
 Sglefrio cyflum trac byr (9) 
 Sgerbwd (2) 
 Sgïo neidio (5) 
 Eirafyrddio (11) 
 Sglefrio cyflym (14) 

 Bwrdd medalau 
Y tîm mwyaf llwyddiannus ar y tabl medal roedd Norwy, am yr ail waith, yn ennill cyfanswm o 37 o fedalau, 16 ohonynt yn aur, yn gosod record newydd am y nifer o fedalau aur a enillwyd yn y Gemau.. Ddoth yr Almaen yn ail gyda 12 aur a chyfanswm o 27 medal yn gyfan gwbl gyda Tsiena yn dod yn drydydd gyda 9 medal aur, yr ymdrech mwyaf llwyddiannus mewn hanes y gemau gaeafol. Y nifer ail fwyaf o fedalau a enillwyd roedd y tîm roedd yn cynrychioli’r POR (Saesneg: ROC), gyda chyfanswm o 32 ond fe ddoth yn 9fed ar y tabl medalau oherwydd roedd dim ond 6 o’r medalau yn aur. Er enillwyd 26 o fedalau, roedd dim ond 4 o fedalau Canada, tîm gaeafol traddodiadol o lwyddiannus, yn aur, yn gorffen i fyny tu allan i’r 10 top am y tro cyntaf ers 1988.

	Yn ystod y broses o fidio, cwestiynwyd bid Beijing, yn dadlau bod y lleoliadau tu allan ddim yn derbyn cwymp eira dibynadwy ar gyfer chwaraeon gaeafol. Dywedwyd efallai y bydd rhaid cludo eira, yn codi costau ariannol ac ansicrwydd o ran canlyniadau amgylcheddol. 

Codwyd rhagor o bryderon yn ystod y gemau. Roedd yr athletwraig o Sweden, Frida Karlsson bron a chwympo o ganlyniad i dymherodd isel. Yn dilyn hyn, roedd y Swediaid yn ystyried rhoi ymgais i symyd y digwyddiadau yn gynharach yn y dydd oherwydd roedd y prynhawniau a’r nosweithiau cynnar ar gyfer gynulleidfa teledu Ewropeaidd yn tarfu ar berfformiad yr athletwyr. 

Yn debyg i 2008, bu galwadau  i foicotio’r Gemau Olympaidd pan gânt eu cynnal gan Weriniaeth Pobl Tsieina. Yn dilyn gollyngiad 2019 o bapurau Xinjiang, protestiadau Hong Kong 2019–20, a hil- laddiad Uyghur,  roedd yna alwadau am boicot o Gemau 2022.  Oherwydd y materion hyn, cafwyd ymateb cymysg wrth ddewis athletwr o Xinjiang fel rhan o'r cludwyr terfynol.  

Cyfeiriadau

Categori:Beijing
Categori:Chwaraeon yng Ngweriniaeth Pobl Tsieina
Gemau Olympaidd y Gaeaf 2022
Categori:2022