Derry City F.C.

Mae clwb pêl-droed, Derry City F.C. (Gwyddeleg: Cumann Peile Chathair Dhoire), yn glwb wedi ei lleoli yn ninas Derry sydd yn Ngogledd Iwerddon ond yn chwarae yng Uwch Gynghrair Gweriniaeth Iwerddon ac nid Uwch Gynghrair Gogledd Iwerddon."First Division League of Ireland", Soccer-Ireland.com Nhw yw'r unig glwb yng Ngogledd Iwerddon i chwarae yn Iwerddon; mewn gwirionedd, mae'r clwb, er ei fod wedi'i leoli yng Ngogledd Iwerddon, wedi chwarae yng nghynghrair Iwerddon er 1985."The History of Derry City", AlbionRoad.com; , wedi archifio 29 Mawrth 2010 Ers y flwyddyn honno mae wedi treulio'r rhan fwyaf o'i amser yn Uwch Adran Uwch Gynghrair Iwerddon, prif adran Iwerddon. Eisoes wedi ei blagio gan ddyledion enfawr, cafodd ei ddiarddel o'r gynghrair ym mis Tachwedd 2009 pan ddarganfuwyd contractau afreolaidd gyda chwaraewyr."Statement on behalf of the FAI Board of Management", Airtricityleague.com Daeth y clwb i ben ond cafodd ei aileni yn fuan wedi hynny gyda'r arlywydd newydd Philip O'Doherty.'Derry announce friendlies against Premier opposition", Eleven-A-Side.com; , wedi archifio, 10 Awst 2016 Ar yr un pryd â hyn, cafodd y clwb ei adfer yn y gynghrair a llwyddo i gael y drwydded UEFA sy'n angenrheidiol i gymryd rhan ym mhencampwriaeth yr ail adran."Derry City invited back to league", BBC Sport"Independent Club Licensing Committee awards 2010 licences", DerryCityFC.net; [urlarchivio=https://web.archive.org/web/20100222202306/http://www.derrycityfc.net/cityweb/Latest/independent-club-licensing-committee-awards-2010-licences.html], wedi archifio 22 Chwefror 2010 Y stadiwm a ddefnyddir ar gyfer gemau cartref yw Clwb Gwledig Dinas Derry ac mae'r tîm yn chwarae yn y crys streipiog coch a gwyn, sy'n deillio o brif lysenw'r clwb: y Candystripes Red and White Army ac arddelir talfyriadau disgwyliadwy fel  Derry and the City.

Hanes
upright=1.4|thumb|300px|Ffans Deri, 2006
Chwaraeodd Derry City, a sefydlwyd ym 1928, yng Nghynghrair Iwerddon (cynghrair Gogledd Iwerddon bellach) yn ystod cyfnod cyntaf ei hanes; enillodd deitl cenedlaethol hefyd ym 1964-1965. Yn y tymor canlynol, fe gyrhaeddodd gamau curo Cwpan Ewrop 1965-1966 pan gafodd ei ddileu gan Anderlecht. Ym 1971, gorfododd problemau diogelwch oherwydd gwrthdaro Gogledd Iwerddon Derry City i chwarae eu gemau cartref yn Coleraine, bron i 50 cilomedr i ffwrdd o’u stadiwm cartref, Brandywell. Caniataodd y lluoedd diogelwch i'r tîm ddychwelyd i Brandywell y flwyddyn ganlynol, ond gan wynebu gwrthwynebiad gan Gymdeithas Bêl-droed Iwerddon, tynnodd y clwb yn ôl o'r gynghrair. Ar ôl tair blynedd ar ddeg mewn pêl-droed iau, ymunodd Derry â Chynghrair Iwerddon gan chwarae eu pencampwriaeth gyntaf yn Adran Gyntaf 1985-1986. Daeth y tymor cyntaf i ben gyda phedwerydd safle, tra bod y tîm y flwyddyn ganlynol wedi ennill y bencampwriaeth trwy sicrhau dyrchafiad i'r Uwch Adran, lle arhosodd yn ddi-dor tan 2009. Yn nhymor 2010 gwelwyd tîm Derry yn codi'n gyflym i'r Cynghrair Iwerddon diolch i'r lle cyntaf yn yr Adran Gyntaf, tra yn y tymor canlynol dychwelasant i ennill tlws: Cwpan y Gynghrair. Y tymor gyda'r buddugoliaethau mwyaf oedd 1988-1989, lle creodd y clwb y trebl, yr unig un yn hanes pêl-droed Iwerddon.

Derry City a chlybiau Cymru
Dim ond un tîm o Gymru sydd wedi chwarae yn erbyn Derry City, sef, Aberystwyth yn 2014. Collodd Aberystwyth 0-4 yn ninas Deri yng nghystadleuaeth Cynghrair Europa UEFA.https://www.bbc.co.uk/sport/football/28150650 Bu i Aber golli yn drymach fyth, 0-5 wrth chwarae'r Gwyddelod adre ar Coedlan y Parc, Aberystwyth.https://www.bbc.co.uk/sport/football/28198241

Cit
300px|bawd|Citiau a wisgwyd gan y tîm ers ei sefydlu
bawd|300px|Clawr record sengl "My Perfect Cousin" gan The Undertones gyda ffigwrîn mewn cit Derry City
Gwisgodd Derry City farwn a crys glas a pants gwyn yn ei dymor cyntaf (1929-30). Dyma'r dillad a ddefnyddiwyd tan 1932 pan fabwysiadwyd y crys gwyn a'r thrwsus du. Ym 1934 mabwysiadwyd y crys streipiog coch a gwyn traddodiadol a trwsus du y mae'r ffugenw "candystripes" yn deillio ohonynt. Y wisg a ddeilliodd o'r un a ddefnyddiodd Sheffield United, ac yn benodol y chwaraewr Billy Gillespie, yn wreiddiol o Swydd DonegalSquad Profiles - Legends of the Game  . Irish Football Association. Consultado el 29 de abril de 2007. gerllaw ac a amddiffynnodd liwiau Sheffield United rhwng 1913 a 1932, gan fod yn gapten ar y tîm a enillodd Gwpan FA 1925. a chynrychioli tîm cenedlaethol India. Pan adawodd Gillespie Sheffield i chwarae i Derry ym 1932 penderfynodd y clwb (ddwy flynedd yn ddiweddarach) newid ei wisg mewn teyrnged i yrfa chwaraeon Gillespie yn Sheffield.

Cyfeiriadau mewn diwylliant poblogaidd  
Mae Derry City wedi cael nifer o gyfeiriadau mewn diwylliant poblogaidd. Ym myd cerddoriaeth, defnyddiodd pync band Derry of The Undertones ar gyfer clawr eu sengl 1980, My Perfect Cousin, ffigwr o Subbuteo gyda lliwiau'r tîm. Roedd fideo cerddoriaeth y gân yn cynnwys y bandleader Feargal Sharkey yn tapio'i ben a'i droed ar bêl wrth wisgo crys y clwb. Yn yr un modd yng nghwmpas eu hail sengl Get Over You, gallwch ddarllen y geiriau Derry City FC."Michael Bradley, "An Undertones Connection"", CityWeb, 30 Ebrill 2007; , wedi archifio 25 Ionawr 2009

Mae'r clwb hefyd wedi cael sylw arbennig ar y teledu gan newyddiadurwyr o Ogledd Iwerddon ac Iwerddon. Mae'r clwb hefyd wedi bod yn seren rhaglenni dogfen y BBC, fel yr un a ddarlledwyd y noson cyn eu gêm yn erbyn Paris St. Germain yng Nghwpan UEFA 2006-2007.

Yn yr un modd, roedd Derry, ynghyd â Shelbourne, yn un o'r timau a chwaraeodd y gêm gyntaf i gael ei darlledu'n fyw ar deledu Iwerddon, yn nhymor 1996-1997. Hefyd ar y radio mae Derry wedi cael amlygrwydd mawr, a darlledwyd 20 Ebrill 2005 ar raglen ddogfen Radio RTÉ o'r enw The Blues and the Candy Stripes, gan gyfeirio at bwysigrwydd yr ornest a chwaraewyd rhwng Derry a Linfield F.C. ar 22 Chwefror 2005 a hon oedd y gêm gyntaf rhwng y timau ers 25 Ionawr 1969, pan fu’n rhaid i’r heddlu wacáu cefnogwyr Linfield o Stadiwm Brandywell yn ystod hanner amser oherwydd gwrthdaro rhwng y ddau gefnogwr. Trefnwyd yr ornest i wirio'r mesurau diogelwch angenrheidiol mewn gwrthdaro agos yng Nghwpan Setanta.

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan Swyddogol Derry City
 Twitter @derrycityfc

Derry City F.C.