Mise en abyme

Yn hanes celf y Gorllewin, mae mise en abîme yn dechneg ffurfiol o osod copi o ddelwedd ynddo'i hun, yn aml mewn ffordd sy'n awgrymu dilyniant anfeidrol cylchol. Mewn theori ffilm a theori lenyddol, mae'n cyfeirio at y dechneg o fewnosod stori oddi fewn i stori. Mae'r term yn deillio o herodraeth ac yn llythrennol mae'n golygu "ei roi mewn affwys ". Cafodd ei neilltuo gyntaf ar gyfer beirniadaeth fodern gan yr awdur Ffrengig André Gide .

Esboniad arferol yr ymadrodd yw'r profiad gweledol o sefyll rhwng dau ddrych, gan weld o ganlyniad atgynhyrchiad anfeidrol o ddelwedd rhywun. Un arall yw'r effaith Droste, lle mae llun yn ymddangos ynddo'i hun, mewn man lle byddai disgwyl yn realistig i lun tebyg ymddangos.Nänny. Max and Fischer, Olga, The Motivated Sign: Iconicity in Language and Literature p. 37, John Benjamins and jersey ellis's Publishing Company (2001)  Enwir hynny ar ôl pecyn coco Droste 1904, sy'n darlunio menyw yn dal hambwrdd gyda phecyn coco Droste, sy'n dwyn fersiwn llai o'i delwedd.Törnqvist, Egil. Ibsen: A Doll's House, p. 105, Cambridge University Press (1995) 
[[File:Affiche voor Boon's Geïllustreerd Magazijn, RP-P-2015-26-2088.jpg|chwith|bawd|Darlun gan Johann Georg van Caspe sy'n cynnwys 'Mise en abymel]]

 Herodraeth 
Yn nherminoleg herodraeth, canolbwynt arfbais yw'r abyme. Yna roedd y term mise en abyme (a elwir hefyd yn inescutcheon ) yn golygu “rhoi / gosod yn y canol”. Disgrifiodd arfbais sy'n ymddangos fel tarian lai yng nghanol un fwy (gweler effaith Droste ).

Gwelir enghraifft gymhleth o mise en abyme yn arfbais y Deyrnas Unedig am y cyfnod 1816-1837, fel y'i defnyddiwyd gan y Brenin Siôr III . Mae coron Charlemagne wedi'i gosod yn abyme o fewn escutcheon Hanover, sydd yn ei dro o fewn arfbais Lloegr, yr Alban ac Iwerddon.

Enghraifft arall yw'r eryr dau ben yn arfbais fodern Rwsia, sy'n dal teyrnwialen gyda eryr tebyg yn dal teyrnwialen debyg.

 Llenyddiaeth a ffilm 
Mae Mise en abyme yn digwydd mewn testun pan fo delweddau neu gysyniadau sy'n cyfeirio at y cyfan testunol yn cael eu copio. Gall yr adlewyrchu hwn gyrraedd lefel lle gall ystyr droi'n ansefydlog ac, yn hyn o beth, gellir ei ystyried yn rhan o'r broses ddadadeiladu . Mae'r ffilm o fewn ffilm, lle mae ffilm yn cynnwys plot am wneud ffilm, yn enghraifft o mise en abyme . Mae'r ffilm sy'n cael ei gwneud o fewn y ffilm yn cyfeirio, trwy ei mise en scène, at y ffilm go iawn sy'n cael ei gwneud. Mae'r gwyliwr yn gweld offer ffilm, sêr yn paratoi ar gyfer eu cymryd, y criw yn datrys yr amrywiol anghenion cyfarwyddiadol. Efallai y bydd naratif y ffilm yn y ffilm yn adlewyrchu'n uniongyrchol yr un yn y ffilm go iawn.Susan. Cinema Studies Key Concepts. New York: Routledge, 2006. Accessed 2009-05-27 Enghraifft yw La Nuit américaine (1973) gan François Truffaut.

Mewn ffilm, mae ystyr mise en abyme yn debyg i'r diffiniad artistig, ond mae hefyd yn cynnwys y syniad o "freuddwyd o fewn breuddwyd". Er enghraifft, mae cymeriad yn deffro o freuddwyd ac yn darganfod yn ddiweddarach eu bod yn dal i freuddwydio . Disgrifir gweithgareddau tebyg i freuddwydio, fel anymwybyddiaeth a rhith-realiti, hefyd fel mise en abyme . Gwelir hyn yn y ffilm eXistenZ lle nad yw'r ddau brif gymeriad byth yn gwybod a ydyn nhw allan o'r gêm ai peidio. Mae hefyd yn dod yn elfen amlwg o Synecdoche Charlie Kaufman , Efrog Newydd (2008). Gellir gweld enghraifft fwy diweddar yn y ffilm Inception (2010). Mae enghreifftiau ffilm clasurol yn cynnwys y glôb eira yn Citizen Kane (1941) sy'n rhoi cliw i ddirgelwch craidd y ffilm, a'r drafodaeth ar weithiau ysgrifenedig Edgar Allan Poe (yn enwedig " The Purloined Letter ") ym Mand ffilm Jean-Luc Godard of Outsiders (1964).

Mewn beirniadaeth lenyddol, mae mise en abyme yn fath o stori ffrâm, lle gellir defnyddio'r naratif craidd i oleuo rhyw agwedd ar y stori fframio. Defnyddir y term mewn dadadeiladu a beirniadaeth lenyddol ddadadeiladol fel patrwm o natur ryng-destunol iaith- hynny yw, o'r ffordd nad yw iaith byth yn cyrraedd sylfaen realiti oherwydd ei bod yn cyfeirio mewn ffordd ffrâm-o-fewn-ffrâm, at iaith arall sy'n cyfeirio at iaith arall, ac ati. 

Mewn comedi, gellir gweld Mise en abyme'' yn The Harold, cylch byrfyfyr gyda themâu sy'n ail-gydio, a boblogeiddiwyd gan Del Close yn ei lyfr " Truth in Comedy ."

 Cyfeiriadau 

Categori:Herodraeth
Categori:Dulliau celf