Metamorffosis

Am y nofel fer gan Franz Kafka, gweler Metamorffosis (llyfr).

Proses fiolegol y mae anifail yn datblygu yn gorfforol ar ôl ei enedigaeth neu'i ddeor, yn cynnwys newid amlwg a chymharol sydyn yn adeiledd corff yr anifail trwy dwf celloedd a gwahaniaethu cellog yw metamorffosis. Mae rhai pryfed, pysgod, amffibiaid, molysgiaid, cramenogion, cnidariaid, ecinodermiaid a twnicatiaid yn cael metamorffosis, sydd yn aml yn mynd law yn llaw â newid ffynhonnell maeth neu ymddygiad. Gellir dosbarthu anifeiliaid i mewn i rywogaethau sy'n cael metamorffosis llawn (holometabolaeth), metamorffosis anghyflawn (hemimetabolaeth), neu ddim metamorffosis (ametabolaeth).

Mae defnydd gwyddonol y term yn dechnegol fanwl gywir, ac nis cymhwysir at agweddau cyffredinol twf celloedd, gan gynnwys hyrddiadau o dyfu'n sydyn. Mae cyfeiriadau at "fetamorffosis" mewn mamaliaid yn anfanwl ac yn llafar yn unig, ond yn hanesyddol mae syniadau delfrydyddol o drawsnewid a morffoleg, fel ym Metamorffosis o Blanhigion Goethe, wedi dylanwadu datblygiad syniadau esblygiad.

Cyfeiriadau

Categori:Anatomeg anifeiliaid
Categori:Swoleg