Terminal Hoboken

260px|bawd|Yr hen orsaf Lackawanna
260px|bawd|Yr orsaf PATH
260px|bawd|Adeiladu Terminal Hoboken ym 1907
260px|bawd|Y terminal gorffenedig
260px|bawd|Y terminal

Mae Terminal Hoboken yn orsaf rhyngfoddol yn Hoboken, New Jersey, Yr Unol Daleithiau. Mae 9 llinell New Jersey Transit, 1 llinell Rheilffordd Metro-North, sawl gwasanaeth fws, gwasanaethau Rheilffordd Ysgafn Hudson-Bergen, gwasanaethau PATH ( Port Authority Trans Hudson) a fferiau NY Waterway. Mae dros 50,000 o bobl yn defnyddio’r terminal yn ddyddiol.

Hanes
Mae fferiau wedi defnyddio’r safle dros flynyddoedd maith. Dechreuwyd gwasanaeth fferi stêm ym 1811 gan John Stevens, dyfeisydd sy wedi sefydlu Hoboken.

Adeiladwyd twneli rheilffordd trwy Fryn Bergen er mwyn cyrraedd y fferiau dros Afon Hudson.  Adeiladwyd y twnnel cyntaf gan Reilffordd Morris a Essex ym 1876, a phrydleswyd y llinell i  Rheilffordd Delaware, Lackawanna, and Western. Cynlluniwyd y terminal gan Kenneth MacKenzie Murchison.Gwefan y New York Times, 30 Medi 2016 Adeiladwyd y terminal presennol ym 1907 gan Rhielffordd Delaware, Lackawanna a Western ac agorwyd ail dwnnel ym 1908. opened the second parallel tunnel in 1908. Mae’r New Jersey Transit yn dal i ddefnyddio’r ddau.Kenneth French, Railroads of Hoboken and Jersey City (Charleston, De Carolina: Arcadia, 2002)  Estynnwyd Rheilffordd Hudson a Manhattan (y rheilffordd y daeth yn PATH) i’r terminal. Aeth y trên cyntaf o’r terminal ar 26 Chwefror 1908.

Ar un adeg, roedd ar lannau Hudson 5 terminal i deithwyr ar drenau. Erbyn hyn, mae Terminal Hoboken yr unig un sy’n goroesi. Prynwyd y terminal gan Conrail ym 1976, a prynwyd y terminal oddi wrthynt ym 1983 gan New Jersey Transit.

Stopiwyd y wasanaeth fferi i Manhattan is ar 22 Tachwedd 1967. Ail-ddechreuodd y wasanaeth ym 1989, a daeth y llongau’n ôl i’r terminal ar 7 Rhagfyr 2011.

Ailadeiladwyd tŵr y terminal rhwng 2005 a 2009. Ailadeiladwyd waliau’r terminal ym 2016.Gwefan nj.com

Roedd difrod sylweddol yn ystod Corwynt Sandy ar 29 Hydref 2012, gyda uchder 8 troedfedd o ddŵr yn nhwnneli PATH. Ail-agorwyd yr ystafell aros ym mis Ionawr 2013 er oedd gwaith trwsio dal i’w wneud.Gwefan nj.comGwefan northjersey.com. Ail-gychwynnodd rhai o’r trenau PATH i Manhattan ar 19 Rhagfyr, a’r gweddill erbyn 1 Mawrth 2013.Gwefan nj.comGwefan cityroom.blogs.nytimes.com
260px|chwith|bawd|Yr orsaf fysiau
260px|de|bawd|Yr orsaf New Jersey Transit

Digwyddiadau nodweddiadol eraill
Ym 1930, gyrrodd Thomas Edison y trên cyntaf i adael y terminal at  Montclair, New Jersey. Roedd un o’r enghreifftiau cynnar o systemau tymherol canolog oedd yno.Cool is a State of Mind (and Relief)’ gan Tammy La Gorce, Gwefan New York Times Defnyddir yr orsaf ar gyfer ffilmiau, megis Funny Girl, Three Days of the Condor, Once Upon a Time in America, The Station Agent, The Curse of the Jade Scorpion,google.com.au:Woody Allen Filming Locations, Julie & Julia, Kal Ho Naa Ho a videos gan Rod Stewart (Downtown Train, (1990) ac Eric Clapton (Change the World, 1996".

Gwasanaethau
Comudwyr
Hoboken yw terminws ‘Adran Hoboken’ New Jersey Transit, yn y bôn cangenni’r hen reilffordd Lackawanna yn ngogledd New Jersey:-

Prif linell NJ Transit
Llinell Swydd Bergen
Llinell Dyffryn Pascack
Llinell Morristown a Changen Gladstone
Llinell Montclair-Boonton 
Llinell Arfordir Gogledd Jersey
Llinell Meadowlands (ar gyfer digwyddiadau)
Llinell Port Jervis
Llinell Dyffryn Raritan (un trên yn unig, at Hoboken)

Trafnidiaeth Gyflym
PATH
Mae’r wasanaeth PATH ar gael trwy’r dydd, bob dydd o 3 phlatfform tanddaearol i’r gogledd o’r platfformau ar y wyneb; mae 2 linell ar gael yn ystod y dydd, 5 diwrnod yr wythnos, ac un arall gyda’r nos, a thros penwythnosau a gwyliau. Mae mynediad i’r platfformau ar gael o’r brif neuadd neu’r stryd, o dan yr orsaf fysiau.

Rheilffordd Ysgafn
Mae Hoboken yn derminws y 2 linell Rheilffordd ysgafn Hudson-Bergen.Mae’r platfformau i’r De o drac 18 ac adeilad y terminal ac mae cysylltiad i Heol 14eg ar lan Afon Hudson.

260px|chwith|bawd|Y fferi 'Frank Sinatra'

Fferi
Mae fferiau Dyfrffordd Efrog Newydd yn mynd o’r terminal i Derminal Brookfield ac i Phier 11, Heol Wall yn ddyddiol, ac i Derminal Fferi Gorllewin Canol y Ddinas rhwng Llun a Gwener’.Gwefan Dyfrffordd Efrog Newydd Mae gan Derminal Hoboken le i 5 fferi.

Bysiau
Mae bysiau New Jersey Transit yn defnyddio’r orsaf bws; mae le i 5 bws, ac mae 10 llinell bws.

Mae bws 87 yn mynd i Jersey City o lôn 1.|title=Cyfarwyddiadur Terminal Hoboken , Mehefin 2017]

Mae bws 126 yn mynd i Terminal Bws Awdurdod y Porthladd, Manhattan, ac yn defnyddio lonydd 2 a 3.Gwefan New Jersey Transit, Hydref 2019 .

Mae bysiau 85 a 89 yn mynd i American Dream Meadowlands yn Dwyrain Rutherford, New Jersey neu Nungesserso lôn 4.

Mae bysiau 22,22X a 23 yn mynd i Weehawken neu [[Union City, New Jersey|Union City] o lôn 5 ac mae bysiau 63, 64 a 68 yn mynd o lôn 6 i Lakewood, Lincoln Harbor neu Old Bridge.

Trenau a enwyd
Hyd at y 1960au, roedd y terminal us sy’n derbyn sawl trên bwysig y rheilffyrdd Lackawanna ac Erie Lackawanna, yn cyrraedd o Buffalo, Chicago a gogledd-ddwyrain Pennsylvania.
EnwRheilfforddPen taithyn dechrauyn gorffenAtlantic Express a Pacific ExpressRheilffordd Erie, wedyn Rheilffordd Erie-LackawannaGorsaf reilffordd Dearborn,Chicago1885, yn dechrau o Hoboken ym 19561965Chicago LimitedRheilffordd Delaware, Lackawanna a'r gorllewinBuffalo, New York,yn mynd ymlaen at Chicago19171941Erie LimitedRheilffordd Erie, wedyn Rheilffordd Erie-LackawannaGorsaf reilffordd Dearborn,Chicago1929,yn dechrau o Hoboken ym 19561963 Lake CitiesRheilffordd Erie, wedyn Rheilffordd Erie-LackawannaGorsaf reilffordd Dearborn,Chicago1939, yn dechrau o Hoboken ym 19561970Lackawanna LimitedRheilffordd Delaware, Lackawanna a'r gorllewinBuffalo, hyd at 1941 yn mynd ymlaen at Gorsaf reilffordd Heol LaSalle, Chicago19011949Merchants ExpressRheilffordd Delaware, Lackawanna a'r gorllewin Gwesty Radisson, Scranton19371959New York MailRheilffordd Erie, wedyn Rheilffordd Erie-Lackawanna a Rheilffordd NickelBuffalo, yn mynd ymlaen at Gorsaf reilffordd Heol LaSalle, Chicago19371968New Yorker/WesternerRheilffordd Erie, wedyn Rheilffordd Erie-Lackawanna a Rheilffordd NickelBuffalo, yn mynd ymlaen at Gorsaf reilffordd Heol LaSalle, Chicago19361963Trên OwlRheilffordd Erie, wedyn Rheilffordd Erie-Lackawanna a Rheilffordd NickelBuffalo, yn mynd ymlaen at Gorsaf reilffordd Union St Louis19191968Phoebe Snow||Rheilffordd Lackawanna, wedyn Rheilffordd Erie-Lackawanna a Rheilffordd Nickel||Buffalo||1949||1966
|-
|Pocono Express||Rheilffordd Delaware, Lackawanna a'r gorllewin||Buffalo||1936||1965
|-
|Scrantonian||Rheilffordd Delaware, Lackawanna a'r gorllewin ||Gwesty Radisson, Scranton||1942||1952
|-
|Trên Twilight''Rheilffordd Delaware, Lackawanna a'r gorllewinBuffalo19501965http://rails.jimgworld.com/psngrs.html Gwefan jimgworld.com}}
Cynllun yr adeiladau
Cynlluniwyd yr adeiladau gan  Kenneth M. Murchison yn y dull Beaux-Arts. Adeiladwyd y terminal rheilffordd a fferi ym 1907 gan Reilffordd Delaware, Lackawanna a’r Gorllewin. Mae’r adeilad ar gofrestr New Jersey o lefydd hanesyddol.Gwefan talaith New Jersey a Chofrestr Genedlaethol o Lefydd Hanesyddol.Gwefan  Cofrestr Genedlaethol o Lefydd Hanesyddol 

Ystyriwyd y brif ystafell aros yn un o’r gorau yn yr Unol Daleithiau, gyda theils gwydr lliw gan Louis Comfort Tiffany.Gwefan NJ Transit Mae gan y terminal 4 llawr gyda ffasâd yn cynnwys manylion copor. Adeiladwyd y daearlawr gyda chalchfaen o dalaith Indiana. Mae grisiau crand yn arwain at y terminal fferi.

Adeiladwyd tŵr cloc yn rhan o’r adeilad gwreiddiol dros ganrif yn ôl, ond datgymalwyd y tŵr yn 1950au oherwydd ei cyflwr gwael; adeiladwyd copi o’r un gwreiddiol yn 2007.

Mae’r terminal yn arwyddocaol oherwydd y cyfuno o drenau, fferi, trenau tanddaearol, tramffyrdd a cerddwyr. Ychwanegwyd bysiau a rheilffordd ysgafn yn hwyrach. Roedd y terminal yn un o’r gyntaf i gael sied trenau wedi cynllunio gan Lincoln Bush y daethant yn gyffredin dros yr Unol Daleithiau.

Yr ardal a mynediad
Heblaw am fysiau, rhaid i gerbydau ddynesu at yr orsaf ar Blas Hudson i gasglu neu i adael teithwyr. Mae safle dacsi yno. Mae Plas Hudson yn arwain at Plaza Warrington, lle mae mynediad i’r fferiau ac i’w ystafell aros.

Agorwyd rhan newydd o Lwybr Glan Afon Hudson yn 2009.Gwefan nj.com sy’n rhoi mynediad arall i gerddwyr.

Oriel

Dolenni allanol
New Jersey Transit
Tudalen Metro North am Hoboken
Manylion gorsaf PATH 
Gwefan y Terminal

Cyfeiriadau

Categori:Adeiladau ac adeiladwaith 1907
Categori:Cludiant dŵr
Categori:Gorsafoedd rheilffordd yr Unol Daleithiau
Categori:New Jersey