Gemau Olympaidd yr Haf 1952

Cynhaliwyd Gemau Olympaidd yr Haf 1952 (Ffineg: Kesäolympialaiset 1952; Swedeg: Olympiska sommarspelen 1952), digwyddiad aml-chwaraeon a adnabyddir yn swyddogol fel Gemau'r XV Olympiad rhwng 14 Gorffennaf a 3 Awst yn Helsinki, Y Ffindir. Pan ymosododd Siapan ar Tsieina ym mis Gorffennaf 1937 cafodd y Gemau Olympaidd yr Haf 1940 eu symud i Helsinki, Y Ffindir ond yna fe'u canslwyd yn gyfan gwbwl wedi cychwyn yr Ail Ryfel Byd.

Helsinki ydi'r ddinas mwyaf gogleddol i gynnal Gemau Olympaidd yr Haf.

Dewis lleoliad
Llwyddodd Helsinki i ennill yr hawl i gynnal y Gemau mewn pleidlais yng nghyfarfod y IOC ym Stockholm, Sweden ar 21 Mehefin 1947. Los Angeles a Minneapolis oedd yn ail yn y bleidlais gydag Amsterdam, Athen, Chicago, Detroit, Lausanne Philadelphia a Stockholm hefyd yn gwneud cais.

Y Gemau
Cafwyd athlewtwyr o 13 o wledydd am y tro cyntaf yng Ngemau Olympaidd 1952 gydag Antilles yr Iseldiroedd, y Traeth Aur, y Bahamas, Fietnam, Gwatemala Gwlad Tai, Hong Cong, Indonesia, Israel, Nigeria Saarland Tsieina a'r Undeb Sofietaidd yn cystadlu am y tro cyntaf.

Dychwelodd Yr Almaen a Japan i'r Gemau ar ôl peidio cael gwahoddiad ym 1948 oherwydd eu rôl yn yr Ail Ryfel Byd. Roedd disgwyl i Orllewin yr Almaen a Dwyrain yr Almaen gystadlu fel un tîm ond ni chafwyd yr un athletwr o'r Dwyrain. Dyma'r unig Gemau Olympaidd i Almaenwr fethu ag ennill medal aur.

Yn dilyn Rhyfel Cartref Tseina, tynnodd  Gweriniaeth Tsieina (Taiwan) yn ôl rhag cystadlu yn y Gemau mewn protest i benderfyniad yr IOC i ganiatau athletwyr o Weriniaeth Pobl Tsieina i gystadlu.

Medalau'r Cymry
Casglodd Syr Harry Llewellyn, Cymro o Aberdâr, fedal aur fel aelod o dîm Neidio ceffylau Peydain Fawr. Roedd hefyd wedi ennill medal efydd fel aelod o'r tîm Neidio ceffylau ym 1948..

Llwyddodd John Disley a anewd yng Nghorris i ennill medal efydd yn y  Ras ffos a pherth 3000 metr  gyda Graham Dadds o Abertawe a John Taylor o Glwb Hoci Y Rhyl yn ennill medal efydd fel rhan o dîm Hoci Prydain Fawr.

Cyfeiriadau

Categori:Y Ffindir
Categori:Helsinki

Categori:1952