Licypriya Kangujam

Mae Licypriya Kangujam (ganwyd 2011) yn ymgyrchydd amgylcheddol o India. Hi yw un o'r ymgyrchwyr (weithiau: gweithredwyr) hinsawdd ieuengaf yn fyd-eang ac mae wedi annerch arweinwyr y byd yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2019 ( COP25 ) ym Madrid, Sbaen yn gofyn iddynt weithredu ar unwaith i atal newid hinsawdd. Trodd at  ymgyrchu dros weithredu yn yr hinsawdd yn India ers 2018, i basio deddfau newydd i ffrwyno lefelau llygredd uchel India, ac i wneud llythrennedd newid hinsawdd yn orfodol mewn ysgolion.

Mae hi wedi cael ei hystyried yn Greta Thunberg o India, er nad yw'n hoffi'r defnydd o'r term hwn.

Dechreuodd Licypriya eiriol yn erbyn newid yn yr hinsawdd yng Ngorffennaf 2018. Ar 21 Mehefin 2019, wedi'i hysbydoli gan Greta Thunberg, dechreuodd Licypriya dreulio wythnos y tu allan i Senedd-dy India yn galkw ar y Prif Weinidog Narendra Modi i basio deddf newid hinsawdd yn India . Ar 31 Awst 2019, derbyniodd Licypriya "Wobr Heddwch Plant y Byd 2019" a drosglwyddwyd gan Charles Allen, Cyfarwyddwr Partneriaethau Mynegai Heddwch Bydeang - Sefydliad Economeg a Heddwch (CAU), Awstralia mewn digwyddiad a drefnwyd gan Gynghrair Ranbarthol Meithrin Ieuenctid a'r Weinyddiaeth Chwaraeon Ieuenctid a Grymuso Cymunedol, Llywodraeth Maldives. Cafodd ei hanrhydeddu hefyd â'r teitl "Rising Star" gan bencadlys Rhwydwaith Diwrnod y Ddaear yn Washington, DC, UDA.

Ar 19 Tachwedd 2019, derbyniodd " Wobr Llysgennad SDGs 2019" ym Mhrifysgol Chandigarh gan Dainik Bhaskar mewn cydweithrediad â NITI Aayog, Llywodraeth India . Derbyniodd Licypriya hefyd y "Global Child Prodigy Award 2020" ar 3 Ionawr 2020 yn New Delhi gan Raglaw Lywodraethwr Pondicherry Kiran Bedi. Ar 18 Chwefror 2020 anerchodd y TEDxSBSC a gynhaliwyd ym Mhrifysgol Delhi, New Delhi, India. Ar 23 Chwefror 2020 anerchodd y TEDxGateway a gynhaliwyd ym Mumbai a derbyniodd gymeradwyaeth ar-ei-sefyll am ei haraith. Bu’n annerch sgwrs TEDx am y chweched gwaith tan ei naw mlwydd oed.

 Magwraeth 
Ganwyd Licypriya Kangujam ar 2 Hydref 2011 yn Bashikhong, Manipur, India, yn ferch hynafi  KK Singh a Bidyarani Devi Kangujam Ongbi. Dechreuodd Kangujam godi ei llais i frwydro yn erbyn newid hinsawdd a lleihau risg trychinebau, pan oedd hi'n saith oed. Ym Mehefin 2019, protestiodd o flaen Senedd-dy India yn annerch Prif Weinidog India Narendra Modi i ddeddfu’r gyfraith newid hinsawdd yn India.

 Gweithredu 2018–2019 
chwith|bawd| Kangujam yn annerch Fforwm Partneriaid UNESCO 2019 (Biandaial Luanda) yn Angola ar 20 Medi 2019.

 Ymweliadau â Mongolia 
Yn 2018, mynychodd Licypriya gynhadledd trychineb y Cenhedloedd Unedig ym Mongolia ynghyd â’i thad. Ysbrydolwyd hi i gymryd rhan mewn ymgyrchu. Mewn erthygl yn y BBC News nododd "Cefais lawer o ysbrydoliaeth a gwybodaeth newydd gan y bobl sy'n rhoi areithiau. Roedd yn ddigwyddiad a newidiodd ei bywyd. "Sefydlodd Licypriya y "Mudiad Plant" yn fuan ar ôl y digwyddiad i godi ymwybyddiaeth i amddiffyn y blaned trwy fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd a thrychinebau naturiol."India climate activist Licypriya Kangujam on why she took a stand". 

 Ymweliadau ag Affrica 
Mynychodd Kangujam Fforwm Partneriaid UNESCO 2019 (Biandaial Luanda) yn Ninas Luanda, Angola a wahoddwyd gan UNESCO, Undeb Affrica a Llywodraeth Angola. Bu’n annerch ar newid hinsawdd ynghyd ag Arlywydd Angola João Lourenço, Llywydd Mali Ibrahim Boubacar Keïta, Llywydd Malawi Hage Geingob, Llywydd Gweriniaeth y Congo Denis Sassou Nguesso, ac eraill.

 Llifogydd Kerala 2018 
Fe roddodd Licypriya ei chynilion o 100,000 Rupees i Brif Weinidog Kerala Pinarayi Vijayan ar 24 Awst 2018 i helpu plant sydd wedi dioddef oherwydd Llifogydd Kerala. Ddwy flynedd yn ddiweddarach derbyniodd lythyr gan Lywodraeth Kerala fel cydnabyddiaeth o'i gwaith.

Roedd rhodd Licypriya i'r Prif Weinidog yn cefnogi eu gwaith yn amddiffyn plant sy'n cael eu taro gan y llifogydd. Teimlai y byddai ei chyfraniad bach yn helpu i wneud gwahaniaeth i'r plant yn ystod yr amser anodd.

 Pecyn Goroesi ar gyfer y Dyfodol 
Daeth Licypriya â dyfais symbolaidd o'r enw SUKIFU (Survival Kit for the Future) i ffrwyno'r llygredd aer ar 4 Hydref 2019. Mae SUKIFU yn becyn cyllideb sydd bron yn sero wedi'i greu o sbwriel i ddarparu awyr iach pan fo llygredd yn ddrwg. Mae'r teclyn gwisgadwy hwn yn gydnabyddiaeth o'r Mudiad Gwyrdd am lygredd aer. Gall unrhyw un greu'r cysyniad hwn gartref o'r sbwriel ailgylchu i roi awyr iach yn uniongyrchol i'n hysgyfaint. Fe’i lansiodd o flaen Tŷ Cynulliad Deddfwriaethol Punjab & Haryana fel symbol o arddangosiad cyn seremoni cymryd llw MLAs a Gweinidogion Haryana. Tynnodd sylw'r arweinwyr at y pwysigrwydd i ddod o hyd i ateb brys ar gyfer yr argyfwng presennol o lygredd aer yn Delhi a'r Brifddinas-Ranbarth Cenedlaethol.

 COP25 
bawd| Licypriya Kangujam gydag Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, António Guterres, yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2019 (COP25) ym Madrid, Sbaen ar 12 Rhagfyr 2019.
Anerchodd Licypriya Kangujam yn COP25 yn annog arweinwyr y byd i weithredu nawr ar newid hinsawdd. Cynhaliwyd Cynhadledd Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig i drafod y gweithredu rhyngwladol ar newid hinsawdd. Mynychodd 26,000 o bobl o 196 o wledydd y digwyddiad hwn. Fe'i cynhaliwyd rhwng 2 Rhagfyr a 13 Rhagfyr yn IFEMA, Madrid, Sbaen, dan ofal Llywodraeth Chile gyda chefnogaeth logisteg Llywodraeth Sbaen o dan UNFCCC (Confensiwn Fframwaith y Cenhedloedd Unedig ar Newid Hinsawdd).

Cyfarfu Kangujam ag Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig yn ystod Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig COP25 a chyflwynodd femorandwm "ar ran plant y byd." Nododd y memorandwm ei bod am greu lle gwell i holl blant y byd. Cafodd ei chanmol gan Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, António Guterres. Cymerodd Greta Thunberg a sawl arweinydd byd-eang arall ran yn ystod y digwyddiad hwn.

Gweler hefyd
 Luisa Neubauer

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 2011
Categori:Ymgyrchwyr newid hinsawdd