Klaksvík

Klaksvík [ˈklakːsvʊik] (enw hŷn Klakksvík, cyn hynny Vágur neu í Vági; Daneg Klaksvig) yw'r ail ddinas fwyaf yn Ynysoedd Ffaro a chanol Ynysoedd y Gogledd fel y'u gelwir. Mae ganddo arwynebedd o 113 km². Mae'r dref yn ganolfan weinyddol i fwrdeistref Klaksvík.

Dyma brif leoliad y diwydiant pysgota yn Ynysoedd Ffaro ac mae wedi'i leoli ar un o'r harbyrau naturiol gorau yn y wlad.
bawd|chwith|250px|Map o dref Klaksvík (Gogledd yw chwith y map)

Sefydlwyd bwrdeistref Klaksvík ym 1908 a heddiw, yn ogystal â Klaksvík ei hun, mae hefyd yn cynnwys trefi Ánir, Árnafjørður, Mikladalur, Norðoyri, Svínoy a Trøllanes. Gyda'i gilydd roedd ganddyn nhw union 4817 o drigolion yn 2011 gyda dwysedd poblogaeth o 43 o drigolion/km².

Lleoliad Klaksvíkar kommuna (ar ôl yr uno â Húsa kommuna yn 2017)

Daearyddiaeth ac enw
Mae Klaksvík ar ynys Borðoy, y mwyaf o ynysoedd gogledd Ffaro. Mae'r ddinas wedi'i lleoli mewn cwm ar ddiwedd fjord bach rhwng y mynyddoedd Myrkjanoyrarfjall (689 m), Háafjall (647 m), Hálgafelli (503 m) a'r Klakkur (414 m), y mae'r ddinas yn ddyledus i'w henw. Ystyr Klakkur yw clogwyn ymwthiol, pen bryn; ac mae vík yn golygu bae.

Gelwir preswylydd yn Klaksvíkingur (lluosog: Klaksvíkingar).

Hanes
Mae ardal Klaksvík heddiw wedi cael ei phoblogi yn Ynysoedd Ffaro ers Oes y Llychlynwyr, fel y dengys cloddio. Roedd yna hefyd safle peth lleol yma, yr hyn a elwir yn várting. Mae'r cofnodion cyntaf yn dyddio o 1584. Mae hyn yn dangos bod pum rhanbarth yma:

í Gerðum
á Myrkjanoyri
á Uppsølum
í Vági
á Norðoyri

Gyda'i gilydd fe'u gelwyd yn í Bø ("yn y maes") gan drigolion Ynysoedd y Gogledd a Dwyrain Eysturoy. Roedd gweddill y Ffaro yn ei adnabod fel í Vági neu Norðuri í Vági ("yn y gogledd yn y bae").

Yn y 19g, agorodd y fasnach fonopoli frenhinol gangen yma. Yn 1873 ffurfiodd Klaksvík kommun (bwrdeistref) â gweddill ynysoedd y gogledd. Yn yr 20g, tyfodd yr ardaloedd gyda'i gilydd i ffurfio tref fodern heddiw. Mae Kommun Klaksvík wedi bodoli er 1908, a ystyrir yn ddyddiad sefydlu'r dref (a elwir yn "ddinas" yn aml yn yr Ynysoedd). Bryd hynny roedd gan y dref oddeutu 700 o drigolion.

Ym 1955, fe gyrhaeddodd gwrthryfel Klaksvík y wasg ryngwladol pan oedd y preswylwyr yn barod i ddefnyddio llu arfog i amddiffyn meddyg a oedd yn ymarfer yma yn erbyn ei ddiswyddiad, er mwyn tanlinellu annibyniaeth Ynysoedd Ffaro.

Roedd y boblogaeth eisoes dros 4,000 bryd hynny, ar ôl i'r ddinas brofi twf economaidd enfawr yn hanner cyntaf yr 20g. Yn 1960 roedd Klaksvík wedi dod yn borthladd pysgota pwysicaf Ynysoedd Ffaro.

Nodweddion - Celfyddydau a Diwylliant
 Christianskirkjan - Un o olygfeydd enwocaf y ddinas yw'r Christianskirkjan (Eglwys Sant Christian) o 1963. Mae ganddo ffont bedydd 4,000 mlwydd oed, a oedd yn wreiddiol yn fasn aberthol baganaidd yn Nenmarc.
 Amgueddfa Norðoya Fornminnissavn - Heb fod ymhell o'r eglwys, yn stryd Klaksvíksvegur 86, ceir yr Amgueddfa sydd wedi'i lleoli mewn hen dŷ masnachu o 1838. Mae'n gartref i hen fferyllfa a oedd ar waith tan 1961. Mae'r gofeb efydd mawr “Børn og bátur (Plant a Chychod)” gan yr ysgol ar stryd Skúlavegur yn werth ei nodi. Mae'n 1.7 × 4.6 m o faint ac fe'i dyluniwyd ym 1976 gan yr arlunydd Ffaro Fridtjof Joensen (ganwyd 1920).
 Coedwig Viðarlundin úti í Grøv forestin - Nodwedd arbennig arall yn Klaksvík yw'r Viðarlundin úti í Grøv forestin yn ne-ddwyrain y ddinas ar y ffordd 752 i Norðoyri, cyrchfan boblogaidd. Fe'i cynlluniwyd ym 1980 ac mae'n cynnwys ardal o 3.3 hectar. Ar ymyl y goedwig mae nant lle gallwch chi grilio. Heb fod ymhell oddi yno, gellir gweld olion sylfeini adeilad hirgrwn o Oes y Llychlynwyr mewn dôl, nad yw wedi'i chloddio na'i hadfer eto. Ym mis Ionawr 2006, ehangwyd y goedwig yn sylweddol i'r gogledd-ddwyrain y tu hwnt i'r ffordd 752: ailblannwyd nifer o goed, sefydlwyd meinciau a gosodwyd sawl llwybr. Mae'r goedwig bellach yn ymestyn i raeadr lle gallwch nofio. Ar lan y môr, ger y goedwig, mae olion hen bwll nofio awyr agored ac olion wal adeilad o'r Oesoedd Canol.
 Papur Newydd - Mae gan Klaksvík ei bapur newydd rhanbarthol ei hun, y Norðlýsið'', er 1915.
 Gŵyl gerddoriaeth Summarfestivalur - gŵyl flynyddol sy'n denu miloedd o ymwelwyr.
 Clwb Pêl-droed KÍ Klaksvík - yw yn un o'r clybiau mwyaf llwyddiannus yn Ynysoedd Ffaro.

Nodweddion - Economi
Yn ogystal â'r diwydiant bysgota, mae Klaksvík hefyd yn gartref i fragdy fwyaf yr Ynysoedd: Föroya Bjór. Roedd bragdy arall, Restorffs Bryggjarí, yn bodoli yn Tórshavn hyd nes 2007.

Gefeilldref
Mae gan Klaksvik sawl gefeilldref:
  - Sisimiut, Ynys Las
  - Kópavogur, Gwlad yr Iâ
  - Trondheim, Norwy
  - Norrköping, Sweden
  - Tampere, Ffindir
  - Odense, Denmarc
  - Taiji, Japan ers 2018
  - Wick''', Cothnais, Yr Alban. Bu gefeillio am ugain mlynedd gyda Wick. Ym mis Awst 2015, bygythiodd cynghorwyr tref Wick i dorri cysylltiadau gyda Kaksvick oherwydd bod trigolion Ynysoedd Ffaro yn parhau i hela morfilod mudol morfilod pengrwm. Yn Ionawr 2016 roedd y penderfyniad terfynnol dal wedi ei ohitio.

Oriel

Dolenni
 Faroeislands.dk: Klaksvík 
  (Gwefan y Porthladd)
 Klaksvik.fo – Gwefan y Kommun

Cyfeiriadau

Categori:Aneddiadau Ynysoedd Ffaro