Shamrock Rovers F.C.

Clwb pêl-droed o brifddinas Iwerddon, Dulyn, a sefydlwyd ym 1901, yw Shamrock Rovers F.C. (Gwyddeleg: Cymdeithas Peile Ruagairí na Seamróige). Mae'r clwb yn bencampwyr recordiau ac yn enillwyr cwpan record Gweriniaeth Iwerddon. The club has won the Cynghrair yr Iwerddon record o 18 gwaith a Chwpan Iwerddon record o 25 gwaith. Dim ond Bohemian F.C. cystadlewyr lleol sydd wedi bod yn aelod o Gynghrair Iwerddon yn hirach, hyd yn oed os mai am flwyddyn yn unig.

Hanes
Sefydlwyd y clwb yn Nulyn ym 1899  ac mae wedi ei enwi ar ôl Shamrock Avenue yn y ddinas, lle cynhaliwyd yr ail gyfarfod a arweiniodd at sefydlu'r clwb. Y ddwy flynedd gyntaf dim ond gemau cyfeillgar y chwaraeodd y Rovers, ond fe wnaethant ennill Pencampwriaeth Dinas Dulyn ar unwaith yn eu tymor cynghrair cyntaf ym 1904/05. Ym 1907, fodd bynnag, cawsant eu heithrio o weithrediadau cynghrair oherwydd diffyg arwyneb chwarae addas. Nid tan 1914 y chwaraeodd y Rovers mewn cynghrair eto. Yn 1921 fe fethon nhw â sefydlu Cynghrair Bêl-droed Iwerddon a sefyll am y tro cyntaf, yn aflwyddiannus o hyd, yn rownd derfynol Cwpan Iwerddon. Ond eisoes yn y tymor canlynol 1922/23 daethant i mewn i'r gynghrair ac ennill y bencampwriaeth yn uniongyrchol.

Dilynwyd hyn gan nifer o flynyddoedd llwyddiannus lle roedd y Rovers bob amser yn cystadlu am deitlau ac yn ennill llawer. Yn y 1940au i'r 1970au, Rovers oedd y mwyaf poblogaidd ymhlith gwylwyr, gyda chyfartaledd o 20,000 yn y gynghrair a 40,000 ar gyfer cwpanau cenedlaethol ac Ewropeaidd. Yn 1967 chwaraeodd y Rovers fel y Boston Rovers am dymor yng nghynghrair rhagflaenol Cymdeithas Bêl-droed Unedig Cynghrair Pêl-droed Gogledd America. Ar ddiwedd y 1970au bu mân argyfwng cyntaf o dan yr hyfforddwr Johnny Giles, ond daeth i ben yn fuan. Rhwng 1983 a 1987 roedd y Rovers yn dominyddu'r gynghrair, fe wnaethant ennill pedair pencampwriaeth yn olynol a thair gwaith y gwpan.

Stadiwm
Ym 1987, gwerthwyd Stadiwm Glenmalure Park fel tir adeiladu gan y teulu Kilcoyne, a oedd wedi bod yn berchen ar y Rovers ers y 1970au. Ers hynny, mae'r Rovers wedi bod yn ddigartref ac fel arfer yn chwarae ychydig o lwyddiant wrth newid stadia, dim ond ym 1994 y llwyddon nhw i ennill pencampwriaeth eto. Wrth geisio adeiladu lleoliad newydd ym maestref Dulyn yn Tallaght, cymerodd y clwb yr awenau ar ddechrau’r mileniwm newydd mor gryf nes ei fod hyd yn oed yn fethdalwr dros dro yn 2004/05 ac fe’i gweinyddwyd yn rymus. Dim ond cymorth ariannol menter gefnogwr o'r enw 400 Club a allai arbed y clwb rhag cael ei ddiddymu, ond heb atal ei ddirprwyo i'r Adran Gyntaf yn 2005. Yn y pen draw, cymerodd gweinyddiaeth y sir South Dublin y gwaith o adeiladu'r stadiwm, a agorodd yn 2009. Yn nhymor 2006, llwyddodd y tîm fel hyrwyddwyr yr Adran Gyntaf eto i godi i'r Uwch Adran.

Symudwyd i Stadiwm Tallaght y soniwyd amdano uchod yn 2009. Ar hyn o bryd mae ganddo gapasiti o 3500 ar ôl cwblhau cam cyntaf yr adeiladu ym mis Mawrth 2009. Ar ôl cwblhau'r ail gam adeiladu (gyferbyn â'r stand) bydd y gallu yn cyrraedd 7,000 o wylwyr.

Diwylliant - cit a chefnogwyr

Roedd Shamrock Rovers yn gwisgo crysau streipiog gwyrdd a gwyn tan 1926. Roedd perthynas agos yn bodoli rhwng y clwb a Belfast Celtic ac oherwydd hyn y ffurfiwyd y syniad pan wnaethant fabwysiadu'r stribed cylchyn gwyrdd a gwyn y maent wedi'i wisgo ers hynny. Mae eu bathodyn clwb wedi cynnwys pêl-droed a meillionen (shamrock) trwy gydol eu hanes. Yn 2005, ychwanegwyd seren uwchben y bathodyn i ddynodi 10 teitl cyntaf Cynghrair Iwerddon a enillodd y clwb.

Mae mwyafrif cefnogwyr Shamrock Rovers yn tarddu o ochr ddeheuol Dulyn,  ond mae'r clwb yn denu cefnogwyr o bob rhan o'r ddinas a'r wlad. Ers ei sefydlu, mae'r clwb wedi cynnal hunaniaeth Wyddelig falch, ac mae eu cefnogwyr yn adlewyrchu hyn yn y baneri a'r baneri maen nhw'n eu harddangos. Mae eu sylfaen gefnogaeth yn cynnwys nifer o glybiau sy'n ymroddedig i gefnogi'r tîm mewn gemau oddi cartref. Mae hefyd yn cynnwys grŵp ultra, sef y cyntaf a ffurfiwyd yn Iwerddon, yr SRFC Ultras,  sy'n cynhyrchu arddangosiadau o goreograffi o gefnogaeth mewn gemau. Mae ganddyn nhw gysylltiadau â grwpiau Ewropeaidd eraill gan gynnwys cefnogwyr A.S. Roma, Hammarby I.F. (o Sweden) a Panathinaikos (Gwlad Groeg).

Trwy gydol eu hanes, mae Shamrock Rovers wedi rhannu llawer o wrthwynebiadau o bwysigrwydd a dwyster gwahanol. Y gystadleuaeth hynaf o'r fath yw'r un a rennir â Shelbourne, a ffurfiwyd ar sail sylfeini'r clybiau yn Ringsend. Mae'n parhau i fod yn gystadleuaeth eilaidd o bwysigrwydd tebyg i'r ddarbi leol a ymleddir ag Athletau Sant Padrig. Yn ystod y 1950au a'r 1960au, prif wrthwynebydd y clwb oedd Drumcondra, sydd bellach wedi darfod. Yn y 1970au, fe'u disodlwyd fel y prif glwb ar y Gogledd gan Bohemiaid. [142] Ers hynny, mae'r gystadleuaeth gymharol fach a fodolai rhwng Shamrock Rovers a Bohemians wedi datblygu i fod yn gystadleuaeth glasurol, gan gynhyrchu gemau dwys a phresenoldeb mawr.

Ewrop
Yn nhymor 2011/12 daeth Shamrock Rovers y tîm Gwyddelig cyntaf i gyrraedd cam grŵp Cynghrair Europa UEFA a nhw hefyd yw'r tîm Gwyddelig cyntaf i gyrraedd cam grŵp Cwpan Ewropeaidd. Yn y gemau ail gyfle, trechwyd y cynrychiolydd Serbeg, F.K. Partizan Belgrâd. Ar ôl gêm gyfartal 1-1 yn y cymal cyntaf yn Nulyn, buddugoliaeth 2-1 ar ôl amser ychwanegol yn yr ail gymal achosodd y syndod.

Shamrock Rovers a timau Cymru
Mae Shamrock Rovers wedi chwarae yn erbyn un tîm o Gymru, a Caerdydd yw hwnnw. Bu i'r ddau glwb gwrdd yn rownd gyntaf Cwpan enillwyr Cwpanau Ewrop yn nhymor 1967-78. Wedi gêm gyfartal 1-1 yn Nulyn, collodd y Gwyddelod 2-0 yng Nghaerdydd gyda'r Cymry'n mynd ymlaen i'r rownd nesa. Bu i dros 21,000 o bobl wylio Rovers chwarae yn ei stadiwm, Dalymount Park, yn y cymal cyntaf.https://www.11v11.com/matches/shamrock-rovers-v-cardiff-city-20-september-1967-308359/ Sgoriodd John Toshack gôl gyntaf Caerdydd yn y gêm ail gymal.https://www.worldfootball.net/report/ec-der-pokalsieger-1967-1968-1-runde-cardiff-city-shamrock-rovers/

Anrhydeddau
 Pencampwyr Uwch Gynghrair Gweriniaeth Iwerddon (22)
1922/23, 1924/25, 1926/27, 1931/32, 1937/38, 1938/39, 1953/54, 1956/57, 1958/59, 1963/64, 1983/84, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1993/94, 2010, 2011, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025
 Enillwyr Cwpan Iwerddon (25)
1925, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1936, 1940, 1944, 1945, 1948, 1955, 1956, 1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1978, 1985, 1986, 1987, 2019
 Cwpan Setanta (2)
2011, 2013
 Enillwyr Cwpan Cynghrair Iwerddon (2)
1976/77, 2013
 Cwpan Inter-City (4)
1942/43, 1945/46, 1946/47, 1948/49
 Cwpan Blaxnit (1)
1967/68
 Cwpan Tyler (1)
1978
 Cwpan FAI Super Cup
1998

 Darllen pellach 
 Eoghan Rice: We Are Rovers – An Oral History of Shamrock Rovers. 2002; ISBN 1-84588-510-4

 Weblinks 
 Gwefan Swyddogol
 @ShamrockRovers

Cyfeiriadau

Iwerddon
Categori:Dulyn