Soeg

bawd|300px|Soeg grawnwin ar adeg y cynhaeaf, yn Dardagny, y Swistir
bawd|300px|Soeg grawnwin Chardonnay

Gweddillion solet sy'n aros ar ôl gwasgu ffrwythau (e.e. grawnwin, afalau) neu lysiau (e.e. moron, tomato) i wneud sudd yw soeg (ceir hefyd gweisgion).Geiriadur yr Academi, s.v. "pomace" Hefyd y gweddillion o falu a gwasgu ffa coffi ar gyfer coffi espresso, y gacen wasg a gynhyrchir wrth gynhyrchu olew olewydd, neu weddillion y brag o gwrw bragu.

Defnydd
bawd|300px|Gwydryn o grappa wneir o soeg grawnwin

Bwydo a gwrtaith
Mae soeg y rhan fwyaf o'r ffrwythau a geir wrth sudd yn cael ei ddefnyddio fel bwyd anifeiliaid,Drying Apple, Carrot, Tomato & Grape Pomace with Stronga weithiau hefyd fel gwrtaith.

Soeg afal, wedi'i gymysgu'n rhannol â hyd at 10% o geirch, yn ystod misoedd y gaeaf i Wildfütterung ac Ankirren o ungulates a ddefnyddir.

Bwyd a diodydd
Mae soeg grawnwin yn benodol yn cael ei brosesu i mewn i wirodydd, er enghraifft grappa yn yr Eidal a diodydd tebyg eraill: bagaceira (Portiwgal), zivania (Cyprus), tsipouro (Gwlad Groeg), marc (Ffrainc).

Echdynnu pectin
Weithiau defnyddir soeg sitrws, betys ac afal i gael pectin, olewydd,What is Olive Pomace Oil? sydd, ymhlith pethau eraill, yn lle llysiau yn lle gelatin yn unigHow to Make Homemade Apple Pectin | How to Extract Pectin from Apples | Make Your Own Pectin

Defnydd ynni
Yn ogystal, mae soeg yn ffurf gwerthfawr o ynni ac yn addas ar gyfer cynhyrchu ynni gan ddefnyddio systemau bio-nwy [3] neu fel pelenni soeg y gellir eu defnyddio fel tanwydd.Engineer recycles olive pomace into fuel pellets

Gellir cael siarcol barbeciw o'r gacen olew a gynhyrchir wrth wasgu olewydd trwy wasgu ymhellach a chario dilynol.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae'n dechrau cael ei ddefnyddio i echdynnu cyfansoddion bioactif fel polyphenolau ohono.Optimization of Supercritical Fluid Consecutive Extractions of Fatty Acids and Polyphenols from Vitis Vinifera Grape Wastes

Hanes
Defnyddiodd yr hen Roegiaid a Rhufeiniaid grwyn grawnwin i greu parot, gwin a fyddai’n cael ei alw’n piquette yn ddiweddarach. Roedd yn win o ansawdd isel a oedd fel arfer yn cael ei yfed gan gaethweision a gweithwyr o ddosbarth cymdeithasol isel. Ar ôl i'r grawnwin gael eu pwyso ddwywaith, cafodd y crwyn eu socian mewn dŵr am un diwrnod a'u pwyso eto'r trydydd tro. Cymysgwyd yr hylif a ddeilliodd o hynny gyda mwy o ddŵr i gynhyrchu gwin gwan.

Defnyddiwyd soeg afal, ar y cyd â maidd, i flasu iteriad cyntaf diod feddal Fanta yn yr Almaen yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Gwnaethpwyd hyn oherwydd bod gwaharddiadau amser Rhyfel yn cyfyngu ar allu Coca-Cola yr Almaen i fewnforio a gweithgynhyrchu'r diod Americanaidd.

Etymoleg
Ceir y cofnod cynharaf o'r gair "soeg" o lawysgrif Llyfr Ancr Llanddewibrefi o'r flwyddyn 1346, lle gwelir "Ymegys ydhidlir y gwin or soec". Noda GPC bod y gair yn cael ei ddefnyddio mewn gwahanol cyd-destunau hefyd: "Gweisgion sy'n weddill ar ôl bragu, gwneud gwin &c. (yn enwedig fel bwyd moch); gwaddod(ion), gweddill(ion) sylwedd soeglyd hefyd yn ffig ac yn ddifr." Gall y gair "soegyn" (gwrywaidd) neu "soegen" (benywaidd), olygu talp o sylwedd gwlyb neu laith; "soeglyn, wedi ei drochi neu ei fwydo, wedi ei socian, gwlyb sop."

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Fideo, 'How it's Made: Grappa'
 Fideo, 'Italian Grappa'

Categori:Gwyddor bwyd