Cyfarchiad i'r Haul

Ymarferion corfforol mewn cyfres o symudiadau ioga yw Cyfarch yr Haul neu Cyfarchiad i'r Haul (drishtiyogshala :  ; Saesneg: Sun Salutation), gyda'r bwriad o ymarfer y corff. Dylai'r gyfres lifo'n esmwyth o'r naill symudiad i'r llall gyda 12 symudiad i gyd, a phob osgo (asana) wedi'u cysylltu'n osgeiddig fel cadwyn o berlau.

Cofnodwyd y dilyniant asana gyntaf o ioga ar ddechrau'r 20g, er bod ymarferion tebyg yn cael eu defnyddio yn India cyn hynny, er enghraifft ymhlith reslwyr. Mae'r dilyniant sylfaenol yn cynnwys symud o asana sefyll i mewn i asanau Ci ar i Lawr ac ar i Fyny ac yna yn ôl i'r safle sefyll, ond mae llawer o amrywiadau'n bosibl. Mae'r set o 12 asana wedi'i chysegru i dduw Hindŵaidd yr Haul, sef Surya, nid annhebyg i'r duw Celtaidd Lleu, efallai. Mewn rhai traddodiadau Indiaidd, mae'r asanas i gyd yn gysylltiedig â mantra gwahanol.

Mae union darddiad y gyfres yma o asanas yn ansicr, ond gwnaed y dilyniant yn boblogaidd yn gynnar yn yr 20g gan Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi, sef Rajah Aundh, a'i fabwysiadu i fewn i ioga gan Krishnamacharya ym Mhalas Mysore. Roedd athrawon ioga arloesol a addysgwyd gan Krishnamacharya, gan gynnwys Pattabhi Jois a B. K. S. Iyengar, ill dau'n dysgu trawsnewidiadau rhwng asanas sy'n deillio o Gyfarchiad i'r Haul  i'w disgyblion ledled y byd.

 Geirdarddiad a gwreiddiau 

Daw'r enw Surya Namaskar o'r Sansgrit सूर्य Sūrya, "Haul a नमस्कार Namaskāra, "Cyfarchiad" neu "Saliwt".  Fel a nodwyd, Surya yw duw Hindŵaidd yr haul sydd hefyd yn enaid ac yn ffynhonnell pob bywyd. Mae Chandra Namaskar yn yr un modd o Sansgrit चन्द्र Chandra, "Lloer".

 Disgrifiad 

Mae Cyfarchiad i'r Haul yn ddilyniant o tua deuddeg asanas ioga wedi'u cysylltu trwy neidio neu ymestyn symudiadau, gan amrywio rhywfaint. Yn Ioga Iyengar, y dilyniant sylfaenol yw Tadasana, Urdhva Hastasana, Uttanasana, Uttanasana ar i fyny, Adho Mukha Svanasana, Urdhva Mukha Svanasana, Chaturanga Dandasana, ac yna gwrthdroi'r dilyniant i ddychwelyd i Tadasana; gellir gosod asanas eraill yn y dilyniant.

Yn Ioga Ashtanga  Vinyasa, ceir dau ddilyniant Cyfarchiad i'r Haul, mathau A a B. Y dilyniant math A o asanas yw:

Pranamasana, Urdhva Hastasana, Uttanasana, Phalakasana (planc uchel), Chaturanga Dandasana, Urdhva Mukha Svanasana, Adho Mukha Svanasana, Uttanasana ac yn ôl i Pranamasana.

Y dilyniant math B o asanas (gwahaniaethau wedi'u marcio mewn llythrennau italig) yw Pranamasana, Utkatasana, Uttanasana, Ardha Uttanasana, Phalakasana, Chaturanga Dandasana, Urdhva Mukha Svanasana, Adho Mukha Svanasana , Virabhadrasana I, ailadroddwch o Phalakasana ymlaen gyda Virabhadrasana yna ailadroddwch Phalakasana drwodd i Adho Mukha Svanasana (y trydydd tro), Ardha Uttanasana, Uttanasana, Utkatasana, ac yn ôl i Pranamasana.

bawd|Fideo o'r symudiadau

Cylch Cyfarchiad i'r Haul nodweddiadol:
104x104px
1. Pranamasana110x110px
2. HastaUttanasana108x108px
3. Uttanasana104x104px 
12. Yn ôl i 1100x100px
4. Anjaneyasana110x110px
11. HastaUttanasana100x100px
5. Adho Mukha Svanasana96x96px
10. Uttanasana100x100px
6. AshtangaNamaskara100x100px
9. Anjaneyasana,troed gyferbyn100x100px
8. Adho MukhaSvanasana100x100px
7. Urdhva MukhaShvanasana

 Mantras 

Mewn rhai traddodiadau o ioga, mae pob cam o'r dilyniant yn gysylltiedig â mantra. Mewn traddodiadau gan gynnwys Ioga Sivananda, mae'r camau wedi'u cysylltu â deuddeg enw'r Duw Surya, sef yr Haul:
Cam (Asana) Mantra (enw'r Surya)  Cyfieithiad  Tadasana ॐ मित्राय नमः Oṃ Mitrāya Namaḥ serchog i bawb Urdhva Hastasana ॐ रवये नमः Oṃ Ravaye Namaḥ achos pob newid Padahastasana ॐ सूर्याय नमः Oṃ Sūryāya Namaḥ sy'n cymell yr holl weithgaredd Ashwa Sanchalanasana ॐ भानवे नमः Oṃ Bhānave Namaḥ tarddiad goleuni Parvatasana ॐ खगाय नमः Oṃ Khagāya Namaḥ sy'n symud yn yr awyr Ashtanga Namaskara ॐ पूष्णे नमः Oṃ Pūṣṇe Namaḥ sy'n maethu pawb Bhujangasana ॐ हिरण्यगर्भाय नमः Oṃ Hiraṇya Garbhāya Namaḥ sy'n cynnwys popeth Parvatasana ॐ मरीचये नमः Oṃ Marīcaye Namaḥ sy'n meddu ar raga Ashwa Sanchalanasana ॐ आदित्याय नमः Oṃ Ādityāya Namaḥ mab Aditi Padahastasana ॐ सवित्रे नमः Oṃ Savitre Namaḥ sy'n cynhyrchu popeth Urdhva Hastasana ॐ अर्काय नमः Oṃ Arkāya Namaḥ cymwys i'w addoli Tadasana ॐ भास्कराय नमः Oṃ Bhāskarāya Namaḥ achos goleuni
Mae traddodiad Indiaidd yn cysylltu'r camau â mantras Bījā (sain "had") a chyda phum chakras (canolbwyntiau'r corff ystwyth).
Cam (Asana) Bījā mantra  Chakra Anadlu Tadasana ॐ ह्रां Oṃ Hrāṁ Anahata (calon) allanadlu Urdhva Hastasana ॐ ह्रीं Oṃ Hrīṁ Vishuddhi (gwddf) mewn-anadlu Padahastasana ॐ ह्रूं Oṃ Hrūṁ Swadhisthana (sacrwm) allanadlu Ashwa Sanchalanasana ॐ ह्रैं Oṃ Hraiṁ Ajna (trydydd llygad) mewn-anadlu Parvatasana ॐ ह्रौं Om Hrauṁ Vishuddhi (gwddf) allanadlu Ashtanga Namaskara ॐ ह्रः Oṃ Hraḥ Manipura (plexws solar) atal Bhujangasana ॐ ह्रां Oṃ Hrāṁ Swadhisthana (sacrwm) mewn-anadlu Parvatasana ॐ ह्रीं Oṃ Hrīṁ Vishuddhi (gwddf) exhale Ashwa Sanchalanasana ॐ ह्रूं Oṃ Hrūṁ Ajna (trydydd llygad) mewn-anadlu Padahastasana ॐ ह्रैं Oṃ Hraiṁ Swadhisthana (sacrwm) allanadlu Urdhva Hastasana ॐ ह्रौं Oṃ Hrauṁ Vishuddhi (gwddf) mewn-anadlu Tadasana ॐ ह्रः Oṃ Hraḥ Anahata (calon) allanadlu

 Amrywiadau 

 Mewnosod asanas eraill 
Mae llawer o amrywiadau'n bosib. Er enghraifft, yn Ioga Iyengar gellir amrywio'r dilyniant yn fwriadol i redeg asanas Tadasana, Urdhva Hastasana, Uttanasana, Adho Mukha Svanasana, Lolasana, Janusirsasana (un ochr, yna'r llall), a gwrthdroi'r dilyniant o Adho Mukha Svanasana i ddychwelyd i Tadasana. Ymhlith asanas eraill y gellir eu mewnosod yn y dilyniant mae Navasana (neu Ardha Navasana), Paschimottanasana a'i amrywiadau, a Marichyasana I. 

 Chandra Namaskar 
Weithiau mae dilyniannau amrywiol o'r enw Chandra Namaskar, Cyfarchiad i'r Lloer (Moon Salutation), yn cael eu hymarfer; crëwyd y rhain yn hwyr yn yr 20g. Mae un dilyniant o'r fath yn cynnwys yr asanas Tadasana, Urdhva Hastasana, Anjaneyasana (a elwir weithiau'n Hanner Lleuad), penlinio, Adho Mukha Svanasana, Bitilasana, Balasana, penlinio â morddwydydd, corff, a breichiau'n pwyntio'n syth i fyny, Balasana gyda phenelinoedd ar y llawr, dwylo gyda'i gilydd yn Anjali Mudra y tu ôl i'r pen, Urdhva Mukha Svanasana, Adho Mukha Svanasana, Uttanasana, Urdhva Hastasana, Pranamasana, a Tadasana. Cyhoeddwyd Cyfarchiad i'r Lloer eraill gyda gwahanol asanas. Ond yn wahanol i Gyfarchiad i'r Haul, mae'r Chandra Namaskar yn cael ei berfformio yn ystod y nos.

 Fel ymarfer corff 
bawd|Cyfarchiad i'r Haul mewn digwyddiad ioga cyhoeddus yn Katni, India

Mae cost egni ymarfer corff yn cael ei fesur mewn unedau o metabolic equivalent of tasg (MET). Mae llai na 3 MET yn cyfrif fel ymarfer corff ysgafn; Mae 3 i 6 MET yn gymedrol; Mae 6 neu drosodd yn egnïol. Mae canllawiau Coleg Meddygaeth Chwaraeon America a Chymdeithas y Galon America yn cyfrif cyfnodau o leiaf 10 munud o weithgaredd cymedrol ar lefel MET tuag at swm yr ymarfer corff dyddiol a argymhellir. The review examined 17 studies, of which 10 measured the energy cost of yoga sessions. Ar gyfer oedolion iach rhwng 18 a 65 oed, mae'r canllawiau'n argymell ymarfer corff cymedrol am 30 munud bum diwrnod yr wythnos, neu ymarfer corff aerobig egnïol am 20 munud tri diwrnod yr wythnos.

Mae cost ynni Cyfarchiad yr Haul yn amrywio'n fawr yn ôl pa mor egnïol y mae'n cael ei ymarfer, o 2.9 ysgafn i 7.4 MET egnïol. Mae pen uchaf yr ystod yn gofyn am neidiau rhwng yr ystumiau.

 Mewn diwylliant 
Dywedodd sylfaenydd Ioga Ashtanga Vinyasa, K. Pattabhi Jois, "Nid oes unrhyw ioga Ashtanga heb Surya Namaskara, sef y cyfarchiad eithaf i dduw'r Haul."

Yn 2019, dringodd tîm o hyfforddwyr mynydda o Darjeeling i gopa Mount Elbrus a chwblhau Cyfarchiad i'r Haul yno 18,000 troedfedd (5,700 m),  a honnir ei fod yn record byd.

 Nodiadau 

 Cyfeiriadau 

 Llyfryddiaeth 











Categori:Asanas
Categori:Ioga modern
Categori:Ioga fel ymarfer corff
Categori:Ymarfer corff