Inis Toirc

Ynys yw Inis Toirc yng Ngwyddelig, (sy'n golygu Ynys Baedd Gwyllt) oddi ar arfordir Contae Mhaigh Eo/Sir Mayo, yn Eire/ Gweriniaeth Iwerddon.Weithiau Inisturk, fel Google Maps

bawd|canol|Ynysoedd oddi ar Sir Mayo

 Daearyddiaeth 
Gorweddai'r ynys tua  oddi ar yr arfordir; mae ei phwynt uchaf yn cyrraedd  uwch lefel y môr. Rhwng Inis Toirc ac Ynys Clare  mae Ynys Caher. Mae ganddo boblogaeth barhaol o 58 o bobl. Mae dau brif anheddiad, y ddau ar ben dwyreiniol mwy cysgodol yr ynys, sef Ballyheer a Garranty. Mae Bellavaun a Craggy yn aneddiadau segur. Adeiladodd y Prydeinwyr dwr Martello ar yr arfordir gorllewinol yn ystod Rhyfeloedd Napoleon . Inis Toirc sydd â'r gyfradd rhoi uchaf y pen tuag at yr RNLI yn Iwerddon gyfan. 

 Hanes 
Mae pobl wedi byw ar Inis Toirc ers 4,000 BCE ac mae wedi bod yn breswylfa barhaol ers o leiaf 1700. Mae rhai o'r trigolion mwy diweddar yn ddisgynyddion o faciwîs o Inis Airc i'r de-orllewin.  Mae clwb cymdeithasol Mountain Comin wedi'i leoli ar y bryn sy'n gwahanu'r ddwy anheddiad.

 Hanes diweddar 
Yn 1993 agorwyd canolfan Gymunedol Inis Toirc, mae'r ganolfan gymunedol hon yn dyblu fel llyfrgell a thafarn .

Ym mis Mehefin 2014 comisiynnodd yr ESB (bwrdd cyflenwi trydan) dri generadur disel Broadcrown BCP 110-50 100 kVA i gyflenwi trydan i'r ynys.BC Inishturk case study Mae'r ESB wedi gweithredu gorsaf bŵer disel ar yr ynys ers yr 1980au.

Enillodd Inis Toirc sylw rhyngwladol yn 2016 ar ôl i nifer o wefannau honni y byddai'r ynys yn croesawu unrhyw "ffoaduriaid" Americanaidd sy'n ffoi rhag arlywyddiaeth bosibl Donald Trump.Huffington Post - Looking to escape Donald TrumpRemote Irish island seeks American fleeing Donald Trump presidency Defnyddiwyd yr honiadau hyn fel un enghraifft o'r math o " newyddion ffug " a gododd yn ystod ymgyrch etholiad arlywyddol yr Unol Daleithiau yn 2016. Ym mis Tachwedd 2016, ni nodwyd unrhyw newidiadau i fewnfudo i'r ynys. 

Mae ysgol gynradd i'r ynys ac roedd iddi ond 3 disgybl yn 2011, a chredir mai hon yw'r ysgol gynradd leiaf yn Iwerddon.Three-pupil school urges families to consider move to 'idyllic' island

 Demograffeg 
Mae'r tabl isod yn adrodd ar ddata poblogaeth Inis Toirc a gymerwyd o Discover the Islands of Ireland (Alex Ritsema, Collins Press, 1999) a Chyfrifiad Iwerddon.

 Trafnidiaeth 
Cyn 1997 nid oedd gwasanaeth fferi wedi'i drefnu ac roedd pobl yn teithio yn ôl ac ymlaen i'r ynysoedd gan ddefnyddio cychod pysgota lleol. Ers hynny mae gwasanaeth fferi yn gweithredu o Gei Roonagh, Louisburgh, Sir Mayo. Adeiladwyd y pier yn ystod yr 1980au gan lywodraeth Iwerddon, tua'r adeg hon roedd y ffyrdd ar yr ynys wedi'u palmantu.Winter Inishturk

 Oriel 

 Gweler hefyd 
 Ynys Clare
 Ynys Caher
 Inishdalla
 Inishbofin, Sir Galway
 Rhestr o ynysoedd Iwerddon

 Cyfeiriadau 

 Dolenni allanol 
 Podcast series on Mayo's Heritage, including a heritage Tour of Inishturk 
 Mayo News - Inishturk islander committed to her community 
 Island life Inishbofin Inishturk

Categori:Daearyddiaeth Swydd Mayo
Categori:Ynysoedd Iwerddon