Cacen Jaffa

Cacennau maint bisgedi a gyflwynwyd yn y Deyrnas Unedig gan McVitie a Price ym 1927 yw Jaffa Cakes neu gacennau Jaffa. Daw eu henw o orennau Jaffa. Mae'r cacennau Jaffa mwyaf cyffredin yn rhai crwn, 54 mm (2⅛ modfedd) ar eu traws ac maent yn cynnwys tair haen: gwaelod o sbwng Genoa, haen o jam blas oren ac yna siocled dros honno. Maent ar gael hefyd fel barrau neu mewn pecynnau bach, ac mewn maint mwy a llai. Mae'r Jaffa Cakes gwreiddiol yn dod mewn pecynnau o 10, 20, 30 neu 40, ar ôl cael eu lleihau yn 2017 o 12 neu 24 y pecyn. 

Gan na chofrestrodd McVitie's yr enw "Jaffa Cakes" fel nod masnach, mae archfarchnadoedd a gwneuthurwyr bisgedi eraill wedi creu cacennau tebyg o'r un enw. Roedd dosbarthiad y cynnyrch fel cacen neu fisgeden yn rhan o dribiwnlys TAW ym 1991, pan ddyfarnodd y llys o blaid McVitie's drwy ddweud y dylid ystyried cacen Jaffa yn gacen at ddibenion trethu. Yn 2012, nhw oedd y gacen neu'r fisgeden a oedd yn gwerthu orau Deyrnas Unedig. 

 Cynhyrchu 
Mae holl gacennau Jaffa McVitie's yn cael eu cynhyrchu yn y Deyrnas Unedig yn eu ffatri yn Stockport . Mae'r ardal cynhyrchu cacennau Jaffa dros 4,000 m2 (1 erw) o faint ac mae'n cynnwys llinell gynhyrchu sydd dros filltir 1.6 km (1 filltir).  Oherwydd natur y cynnyrch a'i sawl haen wahanol, dyfeisiwyd cyflymyddion caledwedd arbennig i alluogi cyfrifiaduron i archwilio 20 cacen yr eiliad, sy'n digwydd o dan bedwar golau cymesur.  

 Amrywiadau 
Er mai oren yw blas arferol cacennau Jaffa, mae blasau eraill wedi bod ar gael am gyfnod cyfyngedig, megis blas lemon a leim, mefus a chyrens duon .  Lansiodd McVities gacennau Jaffa blas pinafal am gyfnod yn gynnar yn 2020.  

 Trethi 
Yn y Deyrnas Unedig, mae treth ar werth yn daladwy ar fisgedi â gorchudd siocled, ond nid ar gacennau â gorchudd siocled.  Buodd McVities yn amddiffyn dosbarthiad eu Jaffa Cakes fel cacennau mewn tribiwnlys TAW ym 1991, yn erbyn y dyfarniad mai bisgedi oeddynt oherwydd eu maint a'u siâp a'r ffaith y cân nhw eu bwyta yn lle bisgedi yn aml. Mynnodd McVities mai cacen oedd y cynnyrch, a dywedir i'r cwmni ddod â chacen Jaffa enfawr i'r llys i wneud ei bwynt. Aseswyd y cynnyrch yn ôl y meini prawf canlynol:   

 Ystyriwyd mai gweddol ddibwys oedd enw'r cynnyrch. 
 Ystyriwyd bod y cynhwysion yn debyg i rai cacen, a oedd yn creu cytew tenau tebyg i gacen yn hytrach na thoes trwchus bisgedi. 
 Ystyriwyd mai gwead teisen sbwng oedd ganddo. 
 Mae'r cynnyrch yn caledu wrth fynd yn hen, yn union fel cacen. 
 Sbwng yw rhan sylweddol cacen Jaffa, o ran ei swmp a'i gwead. 
 O ran maint, mae'r gacen Jaffa yn debycach i fisgeden na chacen. 
 Roedd y cynnyrch fel arfer yn cael ei werthu ochr yn ochr â bisgedi eraill, yn hytrach na gyda chacennau. 
 Hysbysebir y cynnyrch fel byrbryd ac mae'n cael ei fwyta gyda'r bysedd fel bisgeden, yn hytrach na gyda fforc fel teisen. Roedd y tribiwnlys hefyd o'r farn y byddai plant yn eu bwyta o fewn ychydig gnoadau, yn union fel melysion. 

Dyfarnodd y llys o blaid McVitie's y dylid ystyried cacennau Jaffa yn gacennau, sydd yna'n golygu na thelir TAW ar gacennau Jaffa yn y Deyrnas Unedig.  

Mae Comisiynwyr Cyllid Iwerddon yn ystyried cacennau Jaffa yn gacennau hefyd am eu bod yn cynnwys lleithder yn fwy na 12%. O ganlyniad, codir y gyfradd TAW is arnynt (13.5% yn 2016). 

 Cyfeiriadau 
Categori:Bisgedi

 Dolenni allanol 

 Rysáit cacennau Jaffa