Saoi O'Connor

Mae Saoi O'Connor (ganwyd: 2003) yn ymgyrchydd hinsawdd Gwyddelig nonbinary a ddechreuodd streic Fridays For Future ('Gwener y Dyfodol') yng Nghorc, Iwerddon yn Ionawr 2019. Fel nonbinary, nid yw ei hunaniaeth rhywedd yn fenyw nac yn wryw; yn yr erthygl hon, ar adegau, cyfeirir at Saoi yn y lluosog.

 Gweithredu dros yr hinsawdd 
Dechreuodd Saoi O'Connor streic 'Gwener y Dyfodol' yn ninas Corc ar 11 Ionawr 2019 y tu allan i Neuadd y Ddinas Cork gan ddal poster a oedd yn dweud "Nid oes gan yr Ymerawdwr Ddillad". Gwnaeth O'Connor yr ymddangosiad cyntaf yn y cyfryngau pan oedd yn 3 oed fel rhan o ymgyrch masnach deg yn ystod Dydd Gŵyl Padrig. Rhoddodd y gorau i addysg prif ffrwd Ysgol Gymunedol Skibbereen ac fe'u haddysgwyd gartref  er mwyn caniatáu iddyn nhw ymgyrchu'n llawn amser. Yn Chwefror 2019, teithiodd O'Connor i Senedd Ewrop yn Strasbwrg i ymuno â chyd-weithredwyr yn yr ymgyrch yn erbyn newid hinsawdd.

Roedd O'Connor yn un o'r 157 o gynrychiolwyr i Gynulliad Ieuenctid RTÉ ar Hinsawdd 2019, a mynychodd Gynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig ym Madrid yr un flwyddyn. Yn Rhagfyr 2019, dyfarnwyd yr Unigolyn Eithriadol i O'Connor yn seremoni Wobrwyo Fforwm Amgylcheddol Corc. Yn ystod y seremoni, gwnaeth sylwadau ar gyn lleied oedd wedi newid o ran polisi newid hinsawdd ers iddynt ddechrau eu streic hinsawdd. Derbyniodd y grŵp Gwener y Dyfodol, Cork, y mae O'Connor yn aelod ohono, ganmoliaeth gan y Fforwm."Saoi's climate contribution honoured at Cork Environmental Forum awards". The Southern Star. 11 December 2019. Retrieved 27 April 2021.

Oherwydd y Pandemig COVID-19, ataliwyd y streiciau ysgolion yn gynnar yn 2020, ond ailgychwynodd O'Connor y streicio yng Ngorffennaf 2020. Yn Rhagfyr 2020 roedd O'Connor yn rhan o grŵp byd-eang o 9 o ferched ac actifyddion nad ydynt yn ddeuaidd a gyhoeddodd lythyr at arweinwyr byd-eang ar o'r enw "Gan fod Cytundeb Paris ar Newid Hinsawdd yn bump oed mlynedd, mae angen gweithredu brys ar fygythiadau i'r hinsawdd, nawr". Roedd y grŵp rhyngwladol yn cynnwys Mitzi Jonelle Tan, Belyndar Rikimani, Leonie Bremer, Laura Muñoz, Fatou Jeng, Disha Ravi, Hilda Flavia Nakabuye a Sofía Hernández Salazar.

Ysgrifennodd O'Connor erthygl a gyhoeddwyd yn The Irish Times ym mis Ionawr 2021 yn myfyrio ar yr anawsterau wrth baratoi ar gyfer arholiadau yn ystod y pandemig. Roedd O'Connor yn un o'r cyfranwyr at flodeugerdd, Empty House, a gyd-olygwyd gan Alice Kinsella a Nessa O'Mahony ac roedd yn cynnwys cyfraniadau gan Rick O'Shea a Paula Meehan.Sheridan, Colette (20 Ebrill 2021). "Climate change alarm bells prompt author into action with Irish anthology". Irish Examiner. Retrieved 27 Ebrill 2021. Roedd O'Connor yn un o drefnwyr digwyddiad rhithwir Gwener y Dyfodol, Iwerddon, ar Ddiwrnod y Ddaear 2021; galwodd ar y Gweinidog Gweithredu dros yr Hinsawdd, Eamon Ryan, i weithredu ar unwaith i atal newid hinsawdd.

 Cyfeiriadau 

Categori:Genedigaethau 2003
Categori:Ymgyrchwyr yr 21ain ganrif o Iwerddon
Categori:Ymgyrchwyr newid hinsawdd o Iwerddon