Eysturoy

Eysturoy (Wyddor IPA: ˈɛstɹɔi, Daneg: Østerø, "Ynys y Dwyrain") yw'r ail ynys fwyaf yn Ynysoedd Ffaro sy'n gorwedd yng Ngogledd y Môr Tawch yn ffinio gogledd yr Iwerydd. Fe'i lleolir i'r dwyrain o brif ynys Streymoy, wedi'i wahanu gan swnt.

Eysturoy yw'r ail ynys fwyaf ar Ynysoedd Ffaro, ond mae hefyd yn ail o ran poblogaeth. Y canolfannau pwysig yw Fuglafjørður yn y gogledd a chrynhoad bwrdeistrefi Runavík a Nes/Toftir yn y de.

Nodweddion
bawd|chwith|200px|Map o Eysturoy
Mae mynydd uchaf ar yr ynys a holl Ynysoedd Ffaro, Slættaratindur, ar Eysturoy. Ei uchder yw 882m (uchder Yr Wyddfa yw 1,085m, fel cymhareb). Mae gan yr ynys gyfanswm o 66 copa.

Mae Eysturoy wedi'i gysylltu â Streymoy gan bont car. Mae'r ynyswyr yn ei galw (yn gellweirus) "yr unig bont car dros yr Iwerydd". Arferai ardal anheddu Runavík gael ei chyrraedd yn gyflymach ar fferi ceir o'r brifddinas Tórshavn. Heddiw fe'ch gorfodir i yrru'r 63 cilomedr i Toftir ar y ffordd wledig. Porthladd fferi lleol pwysig hefyd yw Leirvík ar arfordir y dwyrain. O'r fan hon, gallwch gyrraedd Ynysoedd y Gogledd lle mae ail dref fwyaf Ynysoedd Ffaro, Klaksvík. Daeth y fferi hon i ben hefyd ym mis Awst 2006 oherwydd bod Twnnel Ynysoedd y Gogledd 6.2 km o hyd, a atalnodwyd yn unol â'r cynllun ym mis Mehefin 2005, yn cael ei agor.

 Bwrdeistrefi Eysturoy 
Ceir sawl bwrdeistref ar yr ynys a elwir yn "kommun"
 Bwrdeistref Runavík gyda'i 3,920 o drigolion (2017) bwrdeistref fwyaf yr ynys yn Ynysoedd Ffaro. Mae yna lawer o gwmnïau ym maes ffermio pysgod, pysgota a gwasanaethu a gweithredu, yn ogystal â harbwr naturiol mawr. Mae cyfleusterau modern yn yr ysgol, yr ardal chwaraeon a diwylliannol.
 Mae Bwrdeistref Eiðis (Eiðis kommuna) sy'n gartref i 720 o drigolion 2018 yn cynnwys yr aneddiadau Eiði, Ljósá a Svínáir ar ran ogledd-orllewinol yr ynys.
 Mae gan Bwrdeistref Fuglafjarðar 1,499 o drigolion (2015) yn cynnwys yr aneddiadau Fuglafjørður a Hellur ar ochr ddwyreiniol yr ynys.
 Bwrdeistref Eystur â 1,933 o drigolion (2014) yn cynnwys yr aneddiadau Norðragøta, Syðrugøta, Gøtugjógv, Gøtueiði a Leirvík ar arfordir dwyreiniol yr ynys.
 Bwrdeistref Nes â 1,237 o drigolion (2016) yn cynnwys yr aneddiadau Toftir, Saltnes a Nes.
 Bwrdeistref Sjóvar â 960 o drigolion (2011) yn cynnwys yr aneddiadau Strendur, Innan Glyvur, Selatrað, Morskranes a Kolbanargjógv
 Bwrdeistref Sunda sydd wedi'i leoli'n rhannol hefyd ar ran ogleddol Streymoy) Mae'n cynnwys ar aneddiadau Eysturoy Norðskáli, Oyrarbakki, Oyri, a Gjógv

Atyniadau
Y golygfeydd enwocaf ar Eysturoy yw: 
 Eiði gyda lleoliad hyfryd mewn tirwedd ddramatig
 Gjógv, un o'r cyfleoedd ffotograffau mwyaf poblogaidd trwy ei harbwr bach naturiol mewn agen
 Gøta gydag Amgueddfa Blásastova 
 Ffynnon thermol Fuglafjørður (varmakelda), sy'n tystio i darddiad folcanig yr archipelago. 
 Golygfa ddramatig y ffordd basio serth yn arwain rhwng Eiði a Gjógv / Funningur dros ei Eiðiskarð 392 m o uchder, sy'n gorwedd yn union o dan Slættaratindur, y mynydd uchaf yn Ynysoedd Ffaro yn 882m.
 Colofnau basalt chwedlonol Risin a Kellingin hefyd wedi'u lleoli ar ben gogleddol Eysturoy. 
 Coedwigoedd bach ar ynys Eysturoy, y mae Viðarlundin í Søldarfirði gydag arwynebedd o 1.72 hectar a Viðarlundin á Selatrað gyda 1.55 hectar yw'r ddwy fwyaf.Elttør, Eyðun: Uppskot til løgtingslóg um viðarvøkstur og frílendisrøkt, Tab. (talva) 2, Løgting, 4. März 2003.

Oriel

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Gwefan Visit Eysuroy 
 Gwefan bersonol  gyda 15 ffoto awyr o Eysturoy

Categori:Daearyddiaeth Ynysoedd Ffaro