Light on Yoga

Mae Light on Yoga: Yoga Dipika (Sansgrit: योग दीपिका "Yoga Dīpikā") yn llyfr o 1966 sy'n seiliedig ar arddull Ioga Iyengar o ioga modern fel ymarfer corff gan BKS Iyengar, ac a gyhoeddwyd gyntaf yn Saesneg. Mae'n disgrifio mwy na 200 o 'ystumiau' ioga neu 'asanas', ac fe'i darlunnir gyda rhyw 600 o ffotograffau unlliw o BKS Iyengar yn arddangos y safleoedd yma.

Disgrifiwyd y llyfr fel beibl ioga modern,Michelle Goldberg,"Iyengar and the Invention of Yoga". The New Yorker, 23 Awst 2014; adalwyd 22 Ionawr 2025"Light on Life: The Yoga Journey to Wholeness, Inner Peace, and Ultimate Freedom", Publishers Weekly; adalwyd 22 Ionawr 2025 ac mae ei gyflwyniad o'r asanas wedi'i alw'n "ddigynsail"Mark Singleton, "Honoring B.K.S. Iyengar: Yoga Luminary", Yoga Journal, 6 Hydref 2014; adalwyd 22 Ionawr 2025 a'r llyfr yn "wyddoniadur".

Mae'r gyfrol wedi ei chyfieithu i o leiaf 23 o ieithoedd ac wedi gwerthu dros dair miliwn o gopïau.Stacie Stukin, "Yogis gather around the guru", Los Angeles Times, 10 Hydref 2005; adalwyd 22 Ionawr 2025

 Llyfr 

 Cyhoeddiad 
Cyhoeddwyd Light on Yoga am y tro cyntaf yn Saesneg gan y cyhoeddwyr George Allen ac Unwin yn 1966, gyda rhagair gan ei ddisgybl ioga, y feiolinydd Yehudi Menuhin. Daethpwyd â rhifynnau diwygiedig allan yn 1968 a 1976. Cyhoeddwyd argraffiad clawr meddal gan The Aquarian Press ym 1991 o dan argraffnod 'Thorsons'. Dros nos, daeth y llyfr yn werthwr gorau, yn rhyngwladol.
"Obituary: B.K.S. Iyengar, 95; was known worldwide as creator of Iyengar yoga", The Washington Post, 23 Awst 2014; adalwyd 22 Ionawr 2025

bawd| Enghraifft o un o'r asanas: Utthita Trikonasana (Triongl estynedig) sy'n sylfaenol i Ioga Iyengar. Mae'r fricsen ioga, un arall o props arloesol Iyengar, yn helpu i sicrhau aliniad cywir.

Mae tair rhan i'r llyfr:

 cyflwyniad technegol i ioga, lle mae ioga hatha'n cael ei egluro i fod yn un o Ashtanga (wyth cangen ioga);B. K. S. Iyengar, Light on Yoga (Llundain: Thorsons, 1991), tt.19–53
 disgrifiad darluniadol manwl o'r asanas (tua 200 ohonynt, wedi'u darlunio gan ryw 600 o ffotograffauIyengar, Light on Yoga, tt.57–424 ac yna 
 adroddiad byr o'r bandhas a'r kriyas;Iyengar, Light on Yoga, tt.425–428 a hanes pranayama, anadlu ioga.Iyengar, Light on Yoga, tt.431–461 Ceir atodiad sy'n diffinio set o gyrsiau asana: pa ystumiau i'w gwneud bob wythnos, gan gynyddu mewn anhawster, mewn cyrsiau sydd wedi'u strwythuro i bara hyd at 300 wythnos.Iyengar, Light on Yoga, tt.462–486 Yna ceir ail atodiad yn diffinio'r asanas sydd i fod yn "iachaol" ar gyfer ystod o afiechydon a chyflyrau o "ddŵr poeth yn y bol" i "gwythiennau chwyddedig yn y coesau".Iyengar, Light on Yoga, tt.487–506 Mae'r llyfr yn cynnwys geirfa o'r holl dermau Sansgrit a ddefnyddir.Iyengar, Light on Yoga, tt.513–536

 Agwedd 
Mae pob asana wedi'i enwi mewn Sansgrit gyda'i eirdarddiad, wedi'i raddio, a'i ddisgrifio ar wahân gyda dwy dudalen neu fwy o destun a ffotograffau monocrom o'r awdur. Er enghraifft, dywedir bod Utthita Trikonasana (Triongl estynedig), ar radd 3 allan o 60, o ran anhawster. Disgrifir y dechneg ar gyfer mynd i mewn i ystum y triongl, ei berfformio, a dod allan ohono, mewn wyth cam. Mae'r dechneg wedi'i hysgrifennu fel set o gyfarwyddiadau, megis "Anadla'n ddwfn a chyda naid wedi'i lledaenu ar wahân, mae'r coesau i'r ochr 3 i 3½ troedfedd". Disgrifir ei effeithiau honedig ar y cyhyrau a'r corff yn y paragraff olaf. Mae'r tri llun yn dangos Iyengar mewn ystum paratoadol ac yna yn y triongl yn gosod ei hun o'r blaen a'r tu ôl.

 Darluniau 
[[Delwedd:Light_on_Yoga_Mulabandhasana_Illustrations.jpg|bawd|Cyfrol ddigynsail:
 tudalen gyda phedwar llun, yn dangos lleoliad, maint, ac arddull y delweddau, a graddau'r sylw a roddir i un ystum, y Mulabandhasana]]
Dywed yr ysgolhaig-ymarferydd Norman Sjoman yn nodi bod Light on Yoga wedi gwasanaethu i boblogeiddi ymarfer yr asanas yn fwy nag unrhyw lyfr blaenorol am dri rheswm, sef y nifer fawr o asanas a ddarluniwyd, y "disgrifiadau di-lol, clir, a choethder amlwg y darluniau."

Mae'r tua 600 o ddarluniau o 200 o asanas i gyd yn ffotograffau unlliw (er bod gan lawer o argraffiadau diweddarach glawr meddal lun lliw  ar y clawr). O fewn cyfyngiadau llyfr o faint confensiynol, nid yw'r ffotograffau byth yn fwy na thua 7.6 cm wrth 5.1 cm.

Maent i gyd o Iyengar, wedi'u wisgo mewn pâr o siorts a mwclis rownd ei wddf, yn unig. Mae'r delweddau weithiau'n cael eu dangos mewn grwp o dri (ee ar gyfer Koundinyasana (Y Doethor Kaundinya)) neu weithiau bedwar (ee ar gyfer Mulabandhasana). Gellir deall faint o sylw a roddir i fanylion yn y darluniau o gwmpas un asana, Sarvangasana (Sefyll ar Ysgwydd), a ddarlunnir â 15 ffotograff o'r prif ystum, a 37 arall o'r "cylch Sarvangasana".

 Derbyniad Mae Light on Yoga wedi dod yn adnabyddus fel "Beibl" yoga;

 Ysgrifennodd Publishers Weekly ei fod yn "gosod y safon" ar gyfer llyfrau am ioga, gyda chyfarwyddiadau a darluniau o'r ystumiau.

Galwodd yr ysgolhaig ioga Mark Singleton, gan ysgrifennu yn yr Yoga Journal, fod yr asanas yn “ddigynsail” a'r llyfr yn “wyddoniadur”,

gan ddisgrifio Light on Yoga fel “y llyfr ioga mwyaf dylanwadol erioed”.

Yn ei ragair i’r llyfr, ysgrifennodd Yehudi Menuhin, “Bydd y sawl sydd wedi cael y fraint o dderbyn sylw Mr Iyengar, neu o dystio i gywirdeb, coethder a harddwch ei waith, yn cael ei gyflwyno i’r weledigaeth honno o berffeithrwydd a diniweidrwydd dyn fel a grewyd gyntaf yng Ngardd Eden — yn ddiarfog, yn ddigywilydd, yn fab Duw, ac yn arglwydd y greadigaeth”.Iyengar, Light on Yoga, t.11

 Gweler hefyd 
 Llyfr Ioga Darluniadol Cyflawn - llawlyfr yoga 1960 a werthodd fwyaf gan Swami Vishnudevananda
 Yoga the Iyengar Way - llawlyfr 1990 i'r asanas mawr gan dri uwch athro Iyengar

 Cyfeiriadau 
 Cynradd 
Darperir y cyfeiriadau hyn i nodi'r rhannau o'r testun Light on Yoga sy'n'' cael eu trafod.

 Uwchradd 

 Llyfryddiaeth 


Categori:Ioga